# Değer Felsefesi

> İstanbul Üniversitesi Felsefe programının Değer Felsefesi dersi için Açık Öğretim Portal çalışma sayfasının özeti. Bütün sorular, doğru cevaplar ve açıklamalar ders sayfasındadır.

- Üniversite: İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi
- Bölüm: Felsefe (Lisans)
- Ders kodu: FELS4060
- Dönem: 7
- Soru: 147 (97 çıkmış soru, 50 alıştırma)
- Sınav yılları: 2022-2025
- Ders sayfası: https://acik-ogretim.github.io/auzef/felsefe/deger-felsefesi/
- Materyaller: https://acik-ogretim.github.io/auzef/felsefe/deger-felsefesi/materyaller/
- Resmî ders sayfası: https://ebs.istanbul.edu.tr/home/izlence/?id=903017&bid=1075

## Dersin amacı

Değer felsefesindeki temel tartışmaların öğrenilmesi, analiz edilmesi ve tartışılması.

## Üniteler

### Ünitesi belirlenmemiş sorular

147 soru · https://acik-ogretim.github.io/auzef/felsefe/deger-felsefesi/#unite-0

## Örnek sorular

Bu dosyada en sık sorulan 3 soru örnek olarak yer alır; geri kalanı için ders sayfasını açın.

1. Duygusalcılık anlayışı, ”değer” ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini iddia eder? (ünitesi belirlenmemiş, çıkmış soru, 4 sınavda)
   - A) Değer, şeylerin ilişkisel bir niteliğidir.
   - B) Değer, şeylerin içsel bir niteliğidir.
   - C) Değer, şeylerin olgusal bir niteliğidir.
   - D) Değer, şeylerin bir niteliği değildir.
   - E) Değer, şeylerin kendine ait bir niteliğidir.
   - Doğru cevap: D
   - Açıklama: Duygusalcılık (Emotivism), metaetikte bilişsel-olmayan (non-kognitivist) bir yaklaşımdır. A.J. Ayer ve C.L. Stevenson gibi düşünürlere göre, bir şeye “iyi” veya “kötü” dediğimizde, o nesnenin veya eylemin kendisine ait nesnel bir nitelikten (özellikten) bahsetmeyiz; sadece kendi içsel duygularımızı (“Yaşasın!” veya “Yuh!”) dışa vururuz. Yani değer, nesnenin kendi dünyevi/olgusal bir niteliği…
   - Bağlantı: https://acik-ogretim.github.io/auzef/felsefe/deger-felsefesi/#question-0-6

2. Aşağıdakilerden hangisi doğalcı olmayan teorilere yöneltilen önemli eleştirilerden biridir? (ünitesi belirlenmemiş, çıkmış soru, 4 sınavda)
   - A) Değer yargılarını olgu yargılarına indirgemesi
   - B) Değerleri doğal niteliklere indirgemesi
   - C) Değer yargılarının doğruluğunun tespitini yapamıyor olması
   - D) Değer yargılarının kişilerin duygularının ifadesi olduğunu ileri sürmesi
   - E) Değerlendirici terimlerin tanımlanabileceğini düşünmesi
   - Doğru cevap: C
   - Açıklama: Doğalcı olmayan (sezgici) teoriler, ahlaki gerçeklerin kanıtlarla veya deneyle değil, doğrudan sezgiyle (içsel bilişle) kavrandığını söyler. Ancak A kişisi “Kürtaj sezgilerime göre iyidir” derken, B kişisi “Sezgilerime göre kötüdür” derse, ortada bilimsel (doğal) bir kanıt ölçütü olmadığı için “hangi sezginin doğru olduğunu nesnel olarak tespit edememe” eleştirisiyle karşılaşır.
   - Bağlantı: https://acik-ogretim.github.io/auzef/felsefe/deger-felsefesi/#question-0-10

3. Kişi “Sana vurmam ahlaken yanlıştır.” ifadesinin doğru ya da yanlış olabilecek bir ifade olduğunu iddia ediyorsa, aşağıdakilerden hangisini iddia etmiş olur? (ünitesi belirlenmemiş, çıkmış soru, 4 sınavda)
   - A) Değer yargılarının sadece emredici ifadeler olduklarını
   - B) Olgu yargılarının duyguları dışavurumcu ifadeler olduklarını
   - C) Değer yargılarının bilişsel ifadeler olduklarını
   - D) Olgu yargılarının bilişsel ifadeler olduklarını
   - E) Değer yargılarının ve olgu yargılarının bilişsel-olmayan ifadeler olduklarını
   - Doğru cevap: C
   - Açıklama: Eğer bir cümlenin “doğru veya yanlış” (truth-apt) olma ihtimali varsa, o cümle bilişsel (kognitif) bir iddiadır. Dolayısıyla ahlaki bir değer yargısının (“Vurmak yanlıştır”) gerçeklikte bir doğruluk değeri taşıdığını savunan kişi, değer yargılarının salt duygu veya emir değil, nesnel bilgi veren “bilişsel ifadeler” olduğunu (Bilişselcilik) savunmaktadır.
   - Bağlantı: https://acik-ogretim.github.io/auzef/felsefe/deger-felsefesi/#question-0-11

## Atıf

Açık Öğretim Portal, Değer Felsefesi (İstanbul Üniversitesi), https://acik-ogretim.github.io/auzef/felsefe/deger-felsefesi/. İçerik lisansı CC BY-NC-SA 4.0; sınav sorularının hakları ilgili üniversiteye aittir.
