Koruyucu Ruh Sağlığı ve Dayanıklılık - Çocuk Gelişimi

Ünite 1

Soru 1

Koruyucu ruh sağlığı ve bileşenleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Koruyucu ruh sağlığı, ruh sağlığı hizmetlerinin önemli bir bileşenidir.

Birincil ve ikincil koruma özellikle çocuklarda çok önemlidir.

Çocuk gelişimi uzmanları koruyucu ruh sağlığının her aşamasında etkin rol alabilirler.

Koruyucu ruh sağlığı çalışmaları tedavi edici yaklaşımlara kıyasla daha kolay, ucuz ve etkili olabilirler.

Koruyucu ruh sağlığı yalnızca hastalıkların ortaya çıkmamasını hedefler.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Çocuklarda koruyucu ruh sağlığı ve dayanıklılığın gelişmesi açısından aşağıdakilerden hangisi çocuk gelişim uzmanının işlevlerinden birisi olması beklenmez?

Sağlıklı gebelikle ilgili eğitici programlar düzenlemek

Küçük çocuklarda gelişimsel bozukluklara yönelik taramalar yapmak

Ebeveynlere yönelik baş etme ve sorun çözme eğitimleri vermek

Gelişimsel veya davranışsal sorunu olan çocukların eğitim ve rehabilitasyonunda yer almak

Çocuklarda psikiyatrik bozuklukların tedavisini gerçekleştirmek

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisinin normal gelişen sağlıklı çocuklarda koruyucu ruh sağlığı önlemi olması beklenmez?

Travmatik olaylardan uzak tutmak

Ebeveynlere yönelik eğitimler

Medya ve internet kullanımını takip etmek

Rehabilitasyon programları oluşturmak

Sağlıklı beslenme ve uyku hijyeni

Doğru Cevap: D

Soru 4

Psikolojik dayanıklılık hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Psikolojik dayanıklılığın gelişmesi için bireyin birtakım zorluklarla karşılaşması gerekir.

Psikolojik dayanıklılık zaman içinde gelişen, değişen, öğrenilen bir durumdur.

Psikolojik dayanıklılığın gelişmesinde olumsuz yaşam olayları da önemlidir.

Psikolojik dayanıklılık büyük ölçüde doğuştan gelen bir beceridir.

Psikolojik dayanıklılık koruyucu ruh sağlığının önemli bir bileşenidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki kavramlardan hangisi psikolojik dayanıklılık kavramını açıklamakta kullanılamaz?

Esneklik

Baş etme

Öğrenme

Büyüklük

Uyum sağlama

Doğru Cevap: D

Soru 6

Psikiyatrik bozukluklar veya sorunlarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkışında genetik faktörler her zaman için çevresel faktörlerden daha önemlidir.

İş gücü kaybının ve sağlık harcamalarının önemli sebeplerinden birisidir.

Günümüz bireyleri geçmişe göre ruhsal açıdan daha iyi durumdadır.

Çocuklardaki psikiyatrik bozukluk veya sorunlar geçmişe göre daha azalmıştır.

Modern tıptaki gelişmelere paralel olarak koruyucu ruh sağlığı alanında önemli gelişmeler olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Çocuk gelişiminde kritik ve hassas dönemlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çocuk gelişimi ve ruh sağlığı alanında çalışan uzmanlar kritik ve hassas dönemleri iyi bilmelidir.

Kritik dönemler aniden başlayıp bitme eğilimindedirler.

Bebeklik dönemi güvenli bağlanma için kritik dönemdir.

Hassas dönemdeki eksiklerin yerine konulması mümkün değildir.

Erken çocukluk dönemi öz kontrol becerilerinin kazanılmasında hassas dönemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi ruh sağlığı veya dayanıklılık açısından koruyucu faktörlerden biri değildir?

Aile ve sosyal bağların güçlü olması

Baş edebildiği zorluklarla karşılaşmak

Spor veya sanata ilgisi olmak

İnanç sahibi olmak

Sosyal medya kullanımı

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi birincil veya ikincil bir koruyucu ruh sağlığı önlemi veya örneği değildir?

Gebelikte sigara-alkol-madde kullanımından kaçınmak

Bebeklik döneminde güvenli anne-bebek ilişkisinin kurulması

Kronik şizofreni hastaları için rehabilitasyon programları

Erken çocuklukta otizm taraması yapmak

Davranış sorunları olan çocukları tanı ve tedavi için yönlendirmek

Doğru Cevap: C

Soru 10

Konuyla ilgili bilimsel çalışmalar yaşam boyunca ortaya çıkan bütün psikiyatrik bozuklukların _________ ilk olarak çocukluk çağında ortaya çıktığını göstermektedir.

dörtte birinin

üçte birinin

yaklaşık yarısının

yarısından fazlasının

büyük bir kısmının

Açıklama:

Konuyla ilgili bilimsel çalışmalar, yaşam boyunca ortaya çıkan bütün psikiyatrik bozuklukların yaklaşık yarısının ilk olarak çocukluk çağında ortaya çıktığını göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Günümüzdeki yaygın anlayışa göre psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasındaki iki önemli etkeni genetik/biyolojik yatkınlık ve _________ olarak özetlenebilir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi en uygun olacaktır?

fakirlik

enfeksiyonlar

kötü arkadaş çevresi

olumsuz/ travmatik çevresel koşullar

eğitimsizlik

Açıklama:

Psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasındaki iki önemli etken, genetik/biyolojik yatkınlık ve olumsuz/travmatik çevresel koşullardır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

_________, bir insanın ölçülebilir fiziksel parametrelerindeki artışı ifade eder. _________, ise, bir insanın doğum öncesinden başlayıp ölümüne kadar geçirdiği, yapı ve fonksiyonlarının _________ ya da farklılaşarak yetkinleşmesi yönündeki değişmeyi ifade eder. Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangilerinin gelmesi uygun olacaktır?

Çoğalma / Olgunlaşma / gelişim

Olgunlaşma / Gelişme / büyüme

Büyüme / Olgunlaşma / gelişim

Büyüme / Gelişme / olgunlaşma

Gelişme / Büyüme / olgunlaşma

Açıklama:

Büyüme, bir insanın ölçülebilir fiziksel parametrelerindeki artışı ifade eder. Gelişme ise, bir insanın doğum öncesinden başlayıp ölümüne kadar geçirdiği, yapı ve fonksiyonlarının olgunlaşması ya da farklılaşarak yetkinleşmesi yönündeki değişmeyi ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 13

600 yıl boyunca Avrupa’da temel tıp kitabı olarak okutulan El Kanun Fit-Tıbb isimli meşhur eserinde koruyucu hekimliğie dair önemli tespit ve önerilerde bulunan ve Avrupa’da ‘Avicenna’ ismiyle meşhur olan alim kimdir?

Farabi

Sabuncuoğlu Şerafeddin

İbn-i Rüşd

Biruni

İbn-i Sina

Açıklama:

İbn-i Sina, Avrupa’da ‘Avicenna’ ismiyle meşhur olan alimdir ve 600 yıl boyunca Avrupa’da temel tıp kitabı olarak okutulan El Kanun Fit-Tıbb isimli eserinde koruyucu hekimliğe dair önemli tespit ve önerilerde bulunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Büyüme ve gelişmeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İnsanlarda beyin gelişimi ve sinir hücrelerinin esnekliği diğer canlılarla kıyaslandığında daha kısa sürer.

Beklenmeyen gebelikler bebeğin fiziksel ve ruhsal sağlığı açısından olumsuz sonuçlarla ilişkilendirilmiştir.

Travmatik toplumsal olayların olduğu bir ortam bir bebeğin gelişimini farklı yönlerde etkileyebilir.

Ebeveynlerinin gebelik döneminde içinde bulundukları sosyal çevre bebeğin psikolojik gelişiminde etkilidir.

Her insanın büyüme ve gelişimi doğum öncesi dönemden başlar.

Açıklama:

İnsanlarda beyin gelişimi ve sinir hücrelerinin esnekliği diğer canlılardan daha uzun sürer. Bu nedenle esnekliğin kısa sürdüğü ifadesi yanlıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Koruyucu ruh sağlığı ve bileşenleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Koruyucu ruh sağlığı, ruh sağlığı hizmetlerinin önemli bir bileşenidir.

Birincil ve ikincil koruma özellikle çocuklarda çok önemlidir.

Çocuk gelişimi uzmanları koruyucu ruh sağlığının her aşamasında etkin rol alabilirler.

Koruyucu ruh sağlığı çalışmaları tedavi edici yaklaşımlara kıyasla daha kolay, ucuz ve etkili olabilirler.

Koruyucu ruh sağlığı yalnızca hastalıkların ortaya çıkmamasını hedefler.

Açıklama:

Koruyucu ruh sağlığı sadece hastalıkların ortaya çıkmamasını değil, aynı zamanda ruh sağlığının geliştirilmesini ve korunmasını da hedefler. Bu nedenle yalnızca hastalıkların ortaya çıkmamasını hedefler ifadesi yanlıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi birincil veya ikincil bir koruyucu ruh sağlığı önlemi veya örneği değildir?

Gebelikte sigara-alkol-madde kullanımından kaçınmak

Bebeklik döneminde güvenli anne-bebek ilişkisinin kurulması

Kronik şizofreni hastaları için rehabilitasyon programları

Erken çocuklukta otizm taraması yapmak

Davranış sorunları olan çocukları tanı ve tedavi için yönlendirmek

Açıklama:

Kronik şizofreni hastaları için rehabilitasyon programları, hastalık kronikleştikten sonra işlevselliği artırmayı hedefleyen üçüncücül koruma hizmetlerine aittir, bu nedenle birincil veya ikincil koruma örneği değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakinin hangisinin normal gelişen sağlıklı çocuklarda koruyucu ruh sağlığı önlemi olması beklenmez?

Travmatik olaylardan uzak tutmak

Ebeveynlere yönelik eğitimler

Medya ve internet kullanımını takip etmek

Rehabilitasyon programları oluşturmak

Sağlıklı beslenme ve uyku hijyeni

Açıklama:

Rehabilitasyon programları, kronikleşen ruh sağlığı sorunları veya engelleri olan bireyler için uygulanan üçüncücül koruma önlemidir. Normal gelişen sağlıklı çocuklarda önlem olarak beklenmez.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Çocuklarda koruyucu ruh sağlığı ve dayanıklılığın gelişmesi açısından aşağıdakilerden hangisi çocuk gelişim uzmanının işlevlerinden birisi olması beklenmez?

Sağlıklı gebelikle ilgili eğitici programlar düzenlemek

Küçük çocuklarda gelişimsel bozukluklara yönelik taramalar yapmak

Ebeveynlere yönelik baş etme ve sorun çözme eğitimleri vermek

Gelişimsel veya davranışsal sorunu olan çocukların eğitim ve rehabilitasyonunda yer almak

Çocuklarda psikiyatrik bozuklukların tedavisini gerçekleştirmek

Açıklama:

Çocuk gelişim uzmanlarının görevleri arasında sağlıklı gebelikle ilgili eğitici programlar düzenlemek, taramalar yapmak ve rehabilitasyonda yer almak gibi koruyucu ve destekleyici işlevler bulunsa da, psikiyatrik bozuklukların tedavisini gerçekleştirmek (ilaç tedavisi dahil) beklenmez.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Çocuk gelişiminde kritik ve hassas dönemlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çocuk gelişimi ve ruh sağlığı alanında çalışan uzmanlar kritik ve hassas dönemleri iyi bilmelidir.

Kritik dönemler aniden başlayıp bitme eğilimindedirler.

Bebeklik dönemi güvenli bağlanma için kritik dönemdir.

Hassas dönemdeki eksiklerin yerine konulması mümkün değildir.

Erken çocukluk dönemi öz kontrol becerilerinin kazanılmasında hassas dönemdir.

Açıklama:

Hassas dönemlerdeki eksikliklerin yerine konulması mümkündür. Bu nedenle eksiklerin yerine konulmasının mümkün olmadığı ifadesi söylenemez.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdaki ifadelerden hangisi çocukluk ve ergenlik dönemi ruh sağlığı sorunlarının etkileri hakkında söylenemez?

Okul bırakma, suç işleme, işsizlik, madde kullanımı ve aile işlevlerinde bozulma gibi önemli psikososyal problemlere yol açabilir.

Etkisi ve sonuçları sıklıkla ergenlik dönemi ile sınırlıdır.

Yaşam boyu ruh sağlığı ve mutluluk açısından önemlidirler.

Erken yaşta başlayan psikiyatrik bozukluklar, ilerideki yaşamda da devam edebilir.

Yüksek oranda tedavi edilmemiş ruhsal bozukluklarla ilişkilidir.

Açıklama:

Çocukluk ve ergenlik dönemlerindeki ciddi ihmal veya travmatik olaylar, yaşam boyu etkiler bırakabilir. Bu nedenle etkilerinin sadece ergenlik dönemiyle sınırlı olduğu ifadesi yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Beynin en esnek olduğu, çevresel faktörlerin etkisine ve yeni tecrübelere en açık olunan dönemlerin _________ olduğu bilinmektedir. Yukarıdaki boşluğa getirilebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

doğum öncesi

doğum öncesi ve erken çocukluk yılları

erken çocukluk yılları

ergenlik yılları

erken çocukluk ve ergenlik yılları

Açıklama:

Beynin en esnek olduğu, çevresel faktörlerin etkisine ve yeni tecrübelere en açık olunan dönemlerin doğum öncesi ve erken çocukluk yılları olduğu bilinmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Psikolojik dayanıklılık hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Psikolojik dayanıklılığın gelişmesi için bireyin birtakım zorluklarla karşılaşması gerekir.

Psikolojik dayanıklılık zaman içinde gelişen, değişen, öğrenilen bir durumdur.

Psikolojik dayanıklılık, kişinin zorluklarla başa çıkabilme kapasitesini tanımlar.

Psikolojik dayanıklılık genetik faktörlere bağlıdır ve değiştirilemez.

Dayanıklılık, zorluk öncesi durumuna dönebilme kapasitesini ifade eder.

Açıklama:

Psikolojik dayanıklılık zaman içinde gelişen, değişen ve öğrenilen bir durumdur. Bu nedenle, genetik faktörlere bağlı olup değiştirilemez demek yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

_________, bir kişinin zorluklarla başa çıkabilme, adaptasyon gösterebilme ve zorluk öncesi durumuna dönebilme kapasitesini tanımlar. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangisinin gelmesi en uygundur?

Psikolojik dayanıklılık

Nöroplastisite

Fiziksel sağlamlık

Nörolojik dayanıklılık

Koruyucu ruh sağlığı

Açıklama:

Bu tanım, Psikolojik dayanıklılık (resilience) kavramını ifade eder. Psikolojik dayanıklılık, zorluklarla başa çıkabilme, adaptasyon gösterebilme ve zorluk öncesi durumuna dönebilme kapasitesini tanımlar.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi ruh sağlığı veya dayanıklılık açısından koruyucu faktörlerden biri değildir?

Aile ve sosyal bağların güçlü olması

Baş edebildiği zorluklarla karşılaşmak

Spor veya sanata ilgisi olmak

İnanç sahibi olmak

Sosyal medya kullanımı

Açıklama:

Güçlü aile ve sosyal bağlar, spor/sanat ve inanç sahibi olmak koruyucu faktörlerdir. Sosyal medya kullanımı ise genellikle ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından risk faktörleri arasında değerlendirilir.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Doğum öncesi dönemde bebeğin büyüme ve gelişimi açısından aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Beyin gelişiminin çevresel etkilere en açık olduğu dönemdir.

Annenin ruhsal durumundan etkilenir.

Anne-bebek arasındaki duygusal bağ bu dönemde başlar.

Beyin gelişimi açısından gebeliğin son aylarına kadar önemli bir gelişme olmaz.

Bebeğin gelişimi genetik ve çevresel faktörlerden etkilenir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Beklenmeyen gebeliklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Beklenmeyen gebelikler anne ve bebek açısından olumsuz sonuçlarla ilişkilidir.

Beklenmeyen gebelikle ilişkili riskler uygun müdahalelerle giderilebilir.

Başlangıçta beklenilen bir gebelik sonraki aylarda beklenmeyen bir gebeliğe dönüşebilir.

Ülkemizde beklenmeyen gebelik oranları gelişmiş ülkelere göre daha düşüktür.

Beklenmeyen gebelikler her zaman beklenmeyen gebelik olarak sonuçlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Dört yaşındaki oğlunda birtakım davranışsal ve gelişimsel sorunlar için size başvuran bir annenin üç aylık hamile olduğunu öğrendiniz. Çocuk gelişimi uzmanı olarak aşağıdakilerden hangisi bu olguda ve annede yapmanız gerekenlerden biri değildir?

Önceki ve şimdiki gebelikte sigara-alkol-madde kullanımı öyküsünü sormak

Çocuğa gelişimsel testler uygulamak

Anneye çocukla ilgili baş etme becerileri konusunda destek olmak

Davranışsal sorunlara yönelik ilaç tedavisi başlamak

Şimdiki gebelikle ilgili doğum öncesi bakımların yapılıp yapılmadığını sormak

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi doğum öncesi dönemde bebek için koruyucu ruh sağlığı açısından önemlidir?

Gebeliğin beklenen/istenilen bir gebelik olması

Ebeveynde psikopatoloji olması

Ebeveynin çocuğun cinsiyetiyle ilgili hayal kırıklığı yaşaması

Anne-baba arasında anlaşmazlık ve çatışma olması

Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde gebelerde rutin olarak uygulanan doğum öncesi bakımın bileşenlerinden biri değildir?

Gebenin kilosunu takip etmek

Bebeğin büyüme ve gelişimini takip etmek

Gebelik diyabeti açısından takip etmek

Annedeki psikiyatrik sorunları tedavi etmek

Anne-bebek bağlanmasını, gebelik uyumunu takip etmek

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi gebelik öncesinde veya sürecinde yapılması gereken bir koruyucu ruh sağlığı önlemi/uygulamasıdır?

Annenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi

Düzenli bir doğum öncesi bakım uygulanması

Folik asit takviyesinin gebelikten önce başlanması

Ebeveyndeki psikiyatrik sorunların tedavi edilmesi

Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 7

Doğum şekliyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Normal (vajinal) doğum bebeğin akciğer gelişimi ve solunum refleksi açısından önemlidir.

Normal doğum ruhsal dayanıklılığın gelişmesinde önemli olabilir.

Ülkemizde sezaryen doğumlardaki artış büyük ölçüde tıbbi sebeplere bağlıdır.

Normal doğum anne-bebek bağlanması açısından önemlidir.

Sezaryen doğumun tercih edilmesinde doğum korkusu ve doktorların yönlendirmesi önemli sebeplerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Sezaryen doğumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sezaryen doğum, cerrahi bir girişim olarak birtakım risklerle ilişkilidir.

Sezaryen doğum, gerekli durumlarda anne ve bebek için hayat kurtarıcı olabilir.

Sezaryen doğum sonrası bebeğin barsaklarında doğum kanalındaki mikroplardan ziyade annenin cildi ve hastane ortamındaki mikroplar daha baskındır.

Sezaryen doğum sonrası annenin toparlanması ve bebeğini emzirmesi daha güç olmaktadır.

Hepsi.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi gebelikte sigara-alkol kullanımının sonuçlarından biri olarak beklenmez?

Zihinsel yetersizlik

Erken doğum

Gelişme gerilikleri

Şişman bebek

Davranış problemleri

Doğru Cevap: D

Soru 10

Gebelikte sigara-alkol-madde kullanımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Sigara kullanımı çocukta ileriki yıllarda davranım bozukluğu riskini ciddi olarak artırır.

Az miktarda ve kontrollü şekilde sigara-alkol kullanmanın sakıncası yoktur.

Gelişmiş ülkelerde fetal alkol sendromu genetik olmayan zihinsel yetersizliğin en önemli sebebidir.

Sigara ve alkol kullanımı bebekte kalıcı bedensel ve ruhsal sorunlara yol açabilir.

Gebelikte sigara-alkol-madde kullanımı çocuk ihmal ve istismarı olarak görülebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

_____, bir insanın ölçülebilir fiziksel parametrelerindeki artışı ifade eder. _____, ise, bir insanın doğum öncesinden başlayıp ölümüne kadar geçirdiği, yapı ve fonksiyonlarının _____ ya da farklılaşarak yetkinleşmesi yönündeki değişmeyi ifade eder. Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangilerinin gelmesi uygun olacaktır?

Çoğalma / Olgunlaşma / gelişim

Olgunlaşma / Gelişme / büyüme

Büyüme / Olgunlaşma / gelişim

Büyüme / Gelişme / olgunlaşma

Gelişme / Büyüme / olgunlaşma

Açıklama:

Büyüme, bir insanın ölçülebilir fiziksel parametrelerindeki artışı ifade ederken; Gelişme, yapı ve fonksiyonların olgunlaşması ya da farklılaşarak yetkinleşmesi yönündeki değişmeyi ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Doğum öncesi dönemde bebeğin büyüme ve gelişimi açısından aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Beyin gelişiminin çevresel etkilere en açık olduğu dönemdir.

Annenin ruhsal durumundan etkilenir.

Anne-bebek arasındaki duygusal bağ bu dönemde başlar.

Beyin gelişimi açısından gebeliğin son aylarına kadar önemli bir gelişme olmaz.

Bebeğin gelişimi genetik ve çevresel faktörlerden etkilenir.

Açıklama:

Beyin gelişimi gebeliğin ilk haftalarından itibaren başlar ve doğuma kadar devam eder. Bu dönemde hızlı ve karmaşık bir süreç yaşanır ve çevresel etkilere son derece açıktır, bu nedenle son aylara kadar gelişme olmaz ifadesi doğru değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Bir gebelik, başlangıçta istenmeyip gebeliğin ilerleyen zamanlarında isteniyor ise _________ gebelik olarak sınıflandırılmaktadır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

riskli

gecikmiş

planlı

istenmeyen

kaçırılmış

Açıklama:

Gebelikler; planlı ve istenen ise beklenen gebelik, plansız ve doğuma kadar istenmeyen ise beklenmeyen gebelik, konsepsiyonda istemeyip ileri bir zamanda isteniyor ise kaçırılmış gebelik olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Plansız/istenmeyen gebelikler hakkında yukarıdakilerden hangileri söylenemez?
I. Sadece Batı toplumlarında önemli bir sorun olarak görülmektedir.
II. Erken yaşta başlayan cinsellik, evlilik dışı ilişkiler, etkili aile planlaması yöntemlerinin kullanılmaması gibi faktörler istenmeyen gebeliklerin önemli sebepleri arasındadır.
III. Anne ve bebek açısından birçok olumsuz durumla ilişkilidir.
IV. Bir gebelik başlangıçta istenmeyen bir gebelikse her zaman bu şekilde sonlanır.

I, III

I, IV

II, IV

II, III, IV

I, II, IV

Açıklama:

Plansız gebelikler sadece Batı toplumlarında değil, küresel bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır (I. söylenemez). Ayrıca, başlangıçta beklenmeyen bir gebelik, ilerleyen zamanlarda istenen bir gebeliğe dönüşebilmektedir (IV. söylenemez). Diğer ifadeler ise doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangileri gebelik döneminde koruyucu ruh sağlığı açısından riskli durumlar arasında yer almaktadır?
I. İstenmeyen gebelik olması
II. Annenin fiziksel ve/ya ruhsal sağlık durumunun iyi olması
III. Eşler arasındaki ilişki ve uyumun iyi olması
IV. Gebelikte sigara-alkol kullanımının olması

II, III ve IV

I ve II

I ve III

I ve IV

I, II ve III

Açıklama:

İstenmeyen gebelik olması ve gebelikte sigara-alkol kullanımının olması, anne ve bebek açısından birçok olumsuz sonuçla ilişkili olan risk faktörleridir. II ve III numaralı maddeler ise sağlıklı gelişim için koruyucu faktörlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Gebelikte beslenme ihtiyacı ve alışkanlıkları hakkında hangileri söylenemez?
I. Gebelikte demir ihtiyacının artmasına bağlı olarak demir eksikliği görülebilir.
II. Gebelikte az miktarda sigara veya alkol kullanmanın bir sakıncası yoktur.
III. Folik asit desteği nöral tüp defektlerinin önlenmesinde önemlidir.
IV. Gebelikte annenin günlük besin ve kalori ihtiyacı artmaz.

I ve III

II ve III

I ve IV

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Gebelikte bazal metabolizma normalin %20’si kadar artar, bu nedenle annenin günlük besin ve kalori ihtiyacı artar (IV. söylenemez). Ayrıca gebelikte sigara ve alkol için güvenilir bir kullanım miktarı bulunmamaktadır, bu nedenle az miktarda kullanımın sakıncası yoktur ifadesi yanlıştır (II. söylenemez).

Doğru Cevap: D

Soru 17

Gebelikte sigara-alkol-madde kullanımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Sigara kullanımı çocukta ileriki yıllarda davranım bozukluğu riskini ciddi olarak artırır.

Az miktarda ve kontrollü şekilde sigara-alkol kullanmanın sakıncası yoktur.

Gelişmiş ülkelerde fetal alkol sendromu genetik olmayan zihinsel yetersizliğin en önemli sebebidir.

Sigara ve alkol kullanımı bebekte kalıcı bedensel ve ruhsal sorunlara yol açabilir.

Gebelikte sigara-alkol-madde kullanımı çocuk ihmal ve istismarı olarak görülebilir.

Açıklama:

Gebelikte sigara ve alkol için güvenilir bir kullanım miktarı bulunmamaktadır. Bu maddelerin az miktarda dahi olsa kullanılması, bebek üzerinde olumsuz sonuçlar yaratabilir, bu nedenle 'az miktarda ve kontrollü kullanmanın sakıncası yoktur' ifadesi doğru değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi gebelikte sigara-alkol kullanımının sonuçlarından biri olarak beklenmez?

Zihinsel yetersizlik

Erken doğum

Gelişme gerilikleri

Şişman bebek

Davranış problemleri

Açıklama:

Gebelikte sigara ve alkol kullanımı, plasentayı besleyen damarlarda daralmaya neden olarak bebeğin doku ve organlarına yeterli oksijenin ulaşmasını engeller. Bu durum gelişme geriliği, düşük doğum ağırlığı ve erken doğum gibi sonuçlarla ilişkilidir, bu nedenle 'Şişman bebek' beklenmez.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Doğum şekli ve anne-bebeğin ruh-beden sağlığı arasındaki muhtemel ilişkiler hakkında yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
I. Normal yolla doğan bebekler doğum esnasında “dozunda ve başa çıkılabilir” bir stresle mücadele ederek sezaryenle doğan bebeklere kıyasla ruhsal açıdan daha dayanıklı bireyler olabilir.
II. Normal doğumda doğum sonrası iyileşme, sezaryene oranla daha hızlıdır.
III. Sezaryen ameliyatı geçiren annelerde emzirme güçlüğü oranları daha düşük olarak saptanmıştır.
IV. Normal yolla doğan bebekler, doğum kanalından geçerken bağırsakları için gerekli olan mikropları annenin doğum kanalından edinebilir.

I, II ve IV

II, III ve IV

I ve II

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Normal doğumun 'dozunda ve başa çıkılabilir' bir stresle mücadele sağlayarak dayanıklılıkta önemli olabileceği (I) ve iyileşmenin daha hızlı olduğu (II) söylenebilir. Ayrıca normal doğumda bebeklerin doğum kanalından geçerken bağırsakları için mikropları edinebileceği (IV) bilinmektedir. Sezaryen sonrası annenin toparlanması ve emzirmesi daha güç olmaktadır (III yanlıştır).

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı çocuk gelişimi açısından gebelik dönemindeki koruyucu faktörler arasında yer almaz?

Eşler arası uyum ve destek

Ebeveynlerin yüksek eğitim seviyesi

Sezaryen yolla doğum

Düzenli beslenme

Sigara ve alkolün bırakılması

Açıklama:

Sezaryen doğum, gerekli durumlarda hayat kurtarıcı bir cerrahi işlem olsa da, normal doğuma kıyasla bebeğin ruhsal ve fiziksel sağlığı açısından tartışmalı etkileri bulunmaktadır. Bu nedenle, Sezaryen yolla doğum koruyucu bir faktör olarak kabul edilmez.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerin hangisi veya hangileri doğum öncesi bakımın amaçları arasındadır?
I. Bebeğin biyolojik büyüme ve gelişiminin yakın takibini sağlar.
II. Anne adayının gebelik hakkındaki bilgilerini arttırmayı, doğrularını pekiştirmeyi, yanlış alışkanlık ve tutumlarını düzeltmeyi ve kaygılarını azaltmayı hedefler.
III. Ebeveynleri annelik ve babalık rollerine hazırlamayı amaçlar.

Yalnız I

I ve III

I, II ve III

II ve III

I ve II

Açıklama:

Doğum öncesi bakımın (DÖB) amaçları arasında, bebeğin biyolojik büyüme ve gelişiminin yakın takibi (I), annelerin gebelik hakkındaki bilgilerini arttırmayı ve kaygılarını azaltmayı hedeflemek (II) ve ebeveynleri annelik ve babalık rollerine hazırlamayı amaçlamak (III) yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde gebelerde rutin olarak uygulanan doğum öncesi bakımın bileşenlerinden biri değildir?

Gebenin kilosunu takip etmek

Bebeğin büyüme ve gelişimini takip etmek

Gebelik diyabeti açısından takip etmek

Annedeki psikiyatrik sorunları tedavi etmek

Anne-bebek bağlanmasını, gebelik uyumunu takip etmek

Açıklama:

Doğum öncesi bakım hizmetleri (DÖB) sırasında Annedeki psikiyatrik sorunları tedavi etmek DÖB'ün rutin bileşeni değildir. DÖB, psikiyatrik problemleri tespit edilen gebelerin ilgili profesyonellere (ruh sağlığı uzmanlarına) yönlendirilmesini sağlar.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi gebelik öncesinde veya sürecinde yapılması gereken bir koruyucu ruh sağlığı önlemi/uygulamasıdır?

Annenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi

Düzenli bir doğum öncesi bakım uygulanması

Folik asit takviyesinin gebelikten önce başlanması

Ebeveyndeki psikiyatrik sorunların tedavi edilmesi

Hepsi

Açıklama:

Annenin sağlıklı beslenmesi, düzenli DÖB, folik asit takviyesi ve ebeveyndeki psikiyatrik sorunların tedavi edilmesi, doğum öncesi dönemde bebeğin ruh ve beden sağlığı için alınması gereken önemli koruyucu ruh sağlığı uygulamalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Dört yaşındaki oğlunda birtakım davranışsal ve gelişimsel sorunlar için size başvuran bir annenin üç aylık hamile olduğunu öğrendiniz. Çocuk gelişim uzmanı olarak aşağıdakilerden hangisi bu olguda ve annede yapmanız gerekenlerden biri değildir?

Önceki ve şimdiki gebelikte sigara-alkol-madde kullanımı öyküsünü sormak

Çocuğa gelişimsel testler uygulamak

Anneye çocukla ilgili baş etme becerileri konusunda destek olmak

Davranışsal sorunlara yönelik ilaç tedavisi başlamak

Şimdiki gebelikle ilgili doğum öncesi bakımların yapılıp yapılmadığını sormak

Açıklama:

Çocuk gelişim uzmanlarının işlevi, danışmanlık ve destekleyici programları yürütmek ve tarama yapmaktır. Davranışsal sorunlara yönelik ilaç tedavisi başlamak, çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanının görevidir, çocuk gelişim uzmanının işlevi olması beklenmez.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

Emzirme ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Güvenli bağlanmanın gelişmesinde önemlidir.

Annelik duygusunun gelişmesinde önemlidir.

Emzirme annede oksitosin salınımını uyarır.

Zekâ gelişiminde önemlidir.

Hepsi.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Bağlanma bozukluklarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çocukluk ve erişkin dönemde birçok psikiyatrik bozukluğun gelişiminde önemlidir.

Ebeveyndeki psikiyatrik bozukluklar bağlanma bozukluğu için risk faktörüdür.

Bağlanma bozukluğu olan küçük çocuklar otizmi olan bir çocuk gibi görünebilirler.

Bağlanma bozukluğu olan çocuklar erken ve uygun müdahale ile normale dönebilirler.

Hepsi.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi yabancı durum testinin aşamalarından biri değildir?

Yabancının odaya girerek anne ve bebekle etkileşime girmesi

Annenin odadan ayrılması

Annenin odaya girmesi, yabancının çıkması

Anne odadan tekrar ayrılır, bebek odada yalnız kalır

Bebek odadan çıkarılır

Doğru Cevap: E

Soru 4

Bağlanma ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Gebelikte başlar yaşamın ilk yıllarında gelişerek devam eder.

Güvenli bağlanma için ilk iki yıl kritik dönemdir.

Bağlanma sağlıklı bir fiziksel, ruhsal, duygusal, sosyal gelişim için temeldir.

Bebekler anneden başka kimseye bağlanamaz.

Biyolojik ve çevresel birçok faktör bağlanmayı etkiler.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki kelimelerden hangisi güvenli bağlanmanın tanım ve işlevlerini anlatırken kullanılmaz?

Güvenlik

Rahatla(t)ma

Duygu düzenleme

Merak ve keşfetme

Korku ve kaçınma

Doğru Cevap: E

Soru 6

Anneden ayrılmaya tepkisizken, yeniden buluşma anında anneye soğuk ve reddedici davranan bir bebekte hangi tip bağlanma söz konusudur?

Güvenli bağlanma

Anksiyoz bağlanma

Kaçıngan bağlanma

Dezorganize bağlanma

Hiçbiri

Doğru Cevap: C

Soru 7

Güvenli bağlanmanın ruh sağlığı açısından koruyucu etki ve mekanizmalarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Beyin gelişimi ve sinaptik ağın oluşumunda önemlidir.

Bebeklik dönemindeki güven duygusu ileriki yıllarda insan ilişkilerinde önemlidir.

Kendine güven duygusunun gelişiminde önemlidir.

Keşfetme duygusu ve davranışını pekiştirir.

Psikolojik dayanıklılık gelişiminde bir etkisi yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi bebeklik dönemindeki koruyucu ruh sağlığı önlemi veya girişimi olarak düşünülemez?

Anne-bebek ilişkisini güçlendirmek

Dil gelişimi için bebeğe ninni veya şarkı söylemek

Emzirmeyi teşvik etmek

Yabancı dil öğrenmesi için bebeğe İngilizce çizgi film seyrettirmek

Ebeveyne oyun ve iletişim becerileri konusunda yardım etmek

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bebeğin bakımındaki ihmalle ilgili psikiyatrik bozukluk ya da sorunlardan biri değildir?

Tepkisel bağlanma bozukluğu

Konuşma bozuklukları

Sınırsız toplumsal katılım bozukluğu

Otizm spektrum bozuklukları

Kendine ve etrafa zarar verme davranışları

Doğru Cevap: D

Soru 10

18 aylık kızını ‘hiç konuşmadığı ve kendisiyle pek ilişki kurmadığı’ şikâyetiyle size getiren bir anne ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini yapmanız beklenmez?

Annenin gebelik öyküsü sormak

Bebeğin bakım öyküsünü sormak

Televizyon veya ekran maruziyetini sormak

Bebekte bir sorun olmadığı konusunda anneye güvence vermek

Bir çocuk psikiyatrisine yönlendirmek

Doğru Cevap: D

Soru 11

Bağlanmayı, bebekle bakım veren arasındaki güvene dayalı güçlü bir duygusal bağ olarak tanımlayan, “bağlanma teorisinin” kurucusu bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Mary Ainsworth

John Bowlby

Sigmund Freud

Eric Ericson

Jean Piaget

Açıklama:

John Bowlby, kişinin kendisi için önemli gördüğü bir başkasına karşı geliştirdiği güçlü bir duygusal bağ olarak tanımladığı 'bağlanma teorisinin' kurucusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdaki kelimelerden hangisi güvenli bağlanmanın tanım ve işlevlerini anlatırken kullanılmaz?

Güvenlik

Rahatla(t)ma

Duygu düzenleme

Merak ve keşfetme

Korku ve kaçınma

Açıklama:

Güvenli bağlanmada çocuklar zorluklar karşısında anneye (güvenli üs) yönelerek rahatlar ve yatışır, annenin varlığında çevresini keşfetme konusunda istekli olur. Korku ve kaçınma ise güvenli bağlanmanın işlevleri arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Bağlanma ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Gebelikte başlar yaşamın ilk yıllarında gelişerek devam eder.

Güvenli bağlanma için ilk iki yıl kritik dönemdir.

Bağlanma sağlıklı bir fiziksel, ruhsal, duygusal, sosyal gelişim için temeldir.

Bebekler anneden başka kimseye bağlanamaz.

Biyolojik ve çevresel birçok faktör bağlanmayı etkiler.

Açıklama:

Bağlanma, yenidoğanın en temel ihtiyaçlarını karşılayan kişi olarak bakım verenler -sıklıkla ebeveynler- arasında kurulur. Bebekler bu ihtiyaçları için herhangi bir kimseye değil, özellikle ebeveynlerine ve kendisine bakım veren kişilere yönelmeye hazır hâlde doğarlar. Bebekle ilgilenen kişinin mutlaka anne olması gerekmez, farklı bakım verenler de bu bağı güvenle sağlayabilir. Bu sebeple 'Bebekler anneden başka kimseye bağlanamaz' ifadesi doğru değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

I. Bebeğin ihtiyaçlarının karşılanması
II. Bebeğin güvenliğinin sağlanması
III. Bebeğe yönelik sevgi ve şefkat beslenmesi
IV. Bebeğin cinsiyeti
Yukarıdakilerinden hangileri “güvenli bağlanmanın” sağlanmasında önemlidir?

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

I ve III

II ve III

Açıklama:

Güvenli bağlanma, bebeğin temel fiziksel ihtiyaçlarının karşılanması (I), fiziksel güvenliğinin sağlanması (II) ve sevgi/şefkat beslenmesi (III) gibi faktörlere dayanır. Bebeğin cinsiyeti (IV) ise güvenli bağlanmanın sağlanması açısından önemli bir faktör değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Bağlanma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Annesinden 'Ben buradayım, seni duyuyorum, ihtiyaçlarını anlıyorum, seni önemsiyorum.' mesajlarını alan, anlaşıldığını ve kabul edildiğini hisseden çocuğun değerli olma ve güvende hissetme duygusu desteklenmiş olacaktır.

Bağlanma tek taraflı bir süreçtir, annenin bebeğe bağlanmasının düzeyi, bebeğin anneye olan bağlanmasını etkilemez.

Bağlanma doğum öncesi dönemden başlar, bebeklik ve erken çocukluk döneminde de devam eder.

Gebeliğin yirmi altıncı haftasında bebeğin algılama, tepki ve yakalama yeteneği ile annenin duygularına yanıt verdiği bilinmektedir.

Anne ve bebek arasındaki erken sosyal ve duygusal etkileşim, bireyin hayat boyu diğer insanlarla ilişki kurma biçimini de şekillendirir.

Açıklama:

Bağlanma, anne ve bebek arasında süreğenlik gösteren çift yönlü bir uyumu gerektirir. Annenin bebeğe bağlanmasının düzeyi, bebeğin anneye olan bağlanmasını etkiler. Bu nedenle, 'Bağlanma tek taraflı bir süreçtir' ifadesi yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi anne ve bebek arasındaki güvenli bağlanmanın gerçekleştiği “kritik dönem” olarak bilinir?

Erken çocukluk (2-6 yaş)

Yenidoğan

Gebelik

Bebeklik (0-2 yaş)

Ergenlik

Açıklama:

Esas olarak 0-2 yaş dönemi, anne ve bebek arasındaki bağlanmanın gerçekleştiği “kritik dönem” olarak adlandırılır. Bu dönemdeki olumlu ve tutarlı ebeveyn davranışlarıyla güvenli bağlanma kazanılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Bağlanmanın tam olarak biçimlenmesi ….. aylar arasındaki dönemde gerçekleşir. Bu dönemde anneden ayrılmayla görülen huzursuzluk azalır, çocuk annesiyle kısa süreli ayrılık dönemleri yaşasa da annesinin eninde sonunda geri döneceğini bilir. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

12-18

18-24

6-12

0-6

24-48

Açıklama:

Bağlanmanın tam olarak biçimlenmesi 18 ila 24. aylar arasındaki dönemde (Dördüncü Aşama) gerçekleşir. Bu dönemde çocuk anneden ayrılmayla görülen huzursuzluk azalır çünkü annesinin geri döneceğini bilir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Bebeğin, yabancı birisinin varlığında ve yokluğunda annenin varlığına ve yokluğuna verdiği tepkiyi gözlemleyerek “bağlanma” süreçlerini anlamaya çalışan test aşağıdakilerden hangisidir?

Bağlanma Testi

Yabancı Durum Testi

Denver II Testi

Gelişimsel Tarama Testi

Aile Değerlendirme Testi

Açıklama:

Mary Ainsworth tarafından geliştirilen Yabancı Durum Testi, anneler ve bebekler arasındaki bağlanma biçimlerini ayrıntı olarak incelemek ve kavramsallaştırmak için kullanılır. Bebeğin yabancının varlığında ve anneden ayrılma/birleşme anlarındaki tepkileri gözlemlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi yabancı durum testinin aşamalarından biri değildir?

Yabancının odaya girerek anne ve bebekle etkileşime girmesi

Annenin odadan ayrılması

Annenin odaya girmesi, yabancının çıkması

Anne odadan tekrar ayrılır, bebek odada yalnız kalır

Bebek odadan çıkarılır

Açıklama:

Yabancı Durum Testi, bebek odada (oyuncak dolu bir oda) ve bakım veren figürlerle etkileşim halindeyken gözlemlenir. Testin aşamaları arasında bebeğin odadan çıkarılması yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Anneden ayrılmaya tepkisizken, yeniden buluşma anında anneye soğuk ve reddedici davranan bir bebekte hangi tip bağlanma söz konusudur?

Güvenli bağlanma

Anksiyoz bağlanma

Kaçıngan bağlanma

Dezorganize bağlanma

Hiçbiri

Açıklama:

Güvensiz/kaçıngan bağlanan çocukların ayrılma anında sakin ve neredeyse tepkisizken, yeniden buluşma anında anneye karşı soğuk ve reddedici davrandığı gözlemlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Yabancı durum (ortam) testinde, anneden ayrılmaya aşırı tepki gösteren, anneyle kavuşmaya ise öfkeli ve reddedici tepki gösteren bebeğin bağlanma tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Güvensiz-kararsız bağlanma

Güvenli bağlanma

Sorunsuz bağlanma

Dezorganize bağlanma

Güvensiz-kaçıngan bağlanma

Açıklama:

Güvensiz/anksiyöz/kararsız bağlanan çocukların ayrılma anında aşırı üzüldüğü, anneleri geri döndüğünde ise anneye karşı öfkeli ve reddedici davrandıkları gözlemlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Bağlanma bozukluklarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çocukluk ve erişkin dönemde birçok psikiyatrik bozukluğun gelişiminde önemlidir.

Ebeveyndeki psikiyatrik bozukluklar bağlanma bozukluğu için risk faktörüdür.

Bağlanma bozukluğu olan küçük çocuklar otizmi olan bir çocuk gibi görünebilirler.

Bağlanma bozukluğu olan çocuklar erken ve uygun müdahale ile normale dönebilirler.

Hepsi.

Açıklama:

Güvensiz bağlanma biçimlerinin çocukluk, ergenlik ve erişkinlik döneminde birçok psikopatolojinin (anksiyete, depresyon, davranış bozuklukları, kişilik bozuklukları, madde bağımlılığı) gelişiminde önemli risk faktörü olduğu bilinmektedir (A). Ebeveyn psikopatolojileri risk faktörüdür (B). Bağlanma bozukluğu olan çocuklar sosyal ilişkilerde zorluklar yaşayarak otizmi olan bir çocuğa benzer semptomlar gösterebilirler (C). Erken ve uygun müdahale ile bağlanma bozukluklarının geri döndürülebilir ve tedavi edilebilir nitelikte olduğu bilinmektedir (D). Bu sebeple hepsi doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Güvenli bağlanmanın ruh sağlığı açısından koruyucu etki ve mekanizmalarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Beyin gelişimi ve sinaptik ağın oluşumunda önemlidir.

Bebeklik dönemindeki güven duygusu ileriki yıllarda insan ilişkilerinde önemlidir.

Kendine güven duygusunun gelişiminde önemlidir.

Keşfetme duygusu ve davranışını pekiştirir.

Psikolojik dayanıklılık gelişiminde bir etkisi yoktur.

Açıklama:

Güvenli bağlanma kuran çocukların ilerleyen dönemlerde yaşadıkları zorluklarla uygun şekilde baş eden daha 'dayanıklı' bireyler oldukları bilinmektedir. Bu nedenle, güvenli bağlanmanın psikolojik dayanıklılık gelişiminde önemli bir etkisi vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi bebeğin bakımındaki ihmalle ilgili psikiyatrik bozukluk ya da sorunlardan biri değildir?

Tepkisel bağlanma bozukluğu

Konuşma bozuklukları

Sınırsız toplumsal katılım bozukluğu

Otizm spektrum bozuklukları

Kendine ve etrafa zarar verme davranışları

Açıklama:

Ağır ihmale uğrayan çocuklarda tepkisel bağlanma bozukluğu ve sınırsız toplumsal katılım bozukluğu gibi bağlanma bozuklukları ile konuşma bozuklukları görülmektedir. Otizm spektrum bozuklukları ise esas olarak biyolojik ve nörogelişimsel kökenli bir bozukluktur ve ihmal ile ilişkili sorunlardan biri değildir. Bağlanma bozukluğu olan küçük çocuklar otizmi olan bir çocuk gibi görünebilirler, ancak Otizm spektrum bozukluğu ihmal kaynaklı değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

18 aylık kızını ‘hiç konuşmadığı ve kendisiyle pek ilişki kurmadığı’ şikâyetiyle size getiren bir anne ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini yapmanız beklenmez?

Annenin gebelik öyküsü sormak

Bebeğin bakım öyküsünü sormak

Televizyon veya ekran maruziyetini sormak

Bebekte bir sorun olmadığı konusunda anneye güvence vermek

Bir çocuk psikiyatrisine yönlendirmek

Açıklama:

Çocuğun hiç konuşmaması ve ilişki kuramaması ciddi bir gelişimsel sorun göstergesidir (otizm spektrum bozukluğu veya tepkisel bağlanma bozukluğu gibi). Uzman olarak, bu belirtiler karşısında bebekte bir sorun olmadığı konusunda anneye güvence vermek beklenmez; tam tersine, detaylı öykü (A, B, C) alınmalı ve tanı/tedavi için çocuk psikiyatrisine (E) yönlendirilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi bebeklik dönemindeki koruyucu ruh sağlığı önlemi veya girişimi olarak düşünülemez?

Anne-bebek ilişkisini güçlendirmek

Dil gelişimi için bebeğe ninni veya şarkı söylemek

Emzirmeyi teşvik etmek

Yabancı dil öğrenmesi için bebeğe İngilizce çizgi film seyrettirmek

Ebeveyne oyun ve iletişim becerileri konusunda yardım etmek

Açıklama:

Koruyucu ruh sağlığı açısından, özellikle dil gelişimi için kritik olan ilk yıllarda, televizyon veya ekran maruziyetinin sınırlanması önerilir. Küçük çocuklar için konuşma ve dil, ancak gerçek bir deneyimin parçasıysa anlamlıdır. Dolayısıyla, yabancı dil öğrenmesi için bebeğe İngilizce çizgi film seyrettirmek, koruyucu ruh sağlığı önlemi olarak düşünülemez.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Emzirme ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Güvenli bağlanmanın gelişmesinde önemlidir.

Annelik duygusunun gelişmesinde önemlidir.

Emzirme annede oksitosin salınımını uyarır.

Zekâ gelişiminde önemlidir.

Hepsi.

Açıklama:

Emzirme, anne ile bebek arasındaki güvenli bağlanmanın en önemli ve etkili araçlarından biridir (A). Emzirme ve dokunma gibi etkileşimler sırasında oksitosin hormonunun salınımıyla annede ebeveynlik duygusu (B) gelişir. Anne sütü alan bebeklerin daha büyük beyin hacmine sahip oldukları ve zekâ düzeylerinin daha iyi olduğu bilinmektedir (D). Bu nedenle hepsi doğrudur.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdaki psikiyatrik bozukluklardan hangisi erken çocukluk döneminde kazanılmaya başlamış olması beklenilen empati becerisinin gelişmemiş olmasıyla karekterizedir?

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu

Anksiyete bozukluğu

Major depresif bozukluk

Antisosyal kişilik bozukluğu

Şizofreni

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi erken çocukluk dönemi kazanımlarından biri değildir?

Cinsiyetine uygun tercihlerde bulunma

Basit düzeyde empati yapabilme

Duygularını ifade etme

Soyut kavramları anlama

Tuvaletini söyleme

Doğru Cevap: D

Soru 3

Koruyucu ruh sağlığı açısından önemli olan aşağıdaki beceri veya durumlardan hangisi erken çocuklukla ilgili değildir?

Dürtü ve öfke kontrolü

Zevk erteleme

Güvenli bağlanma

Empati

Problem çözme

Doğru Cevap: C

Soru 4

Psikolojik dayanıklılığın gelişmesi açısından aşağıdakilerden hangisi altı yaşındaki bir çocukta ailenin yapması beklenilen bir durum değildir?

Sorunların çözümünde çocuğa örnek olmak

Çocuğu her türlü riskli durumdan uzak tutmak

Çocuğun sağlıklı beslenmesini sağlamak

Çocuğa tarihimizden kahramanlık hikâyeleri okumak

Çocuğun ağaca tırmanmaya çalışmasına izin vermek

Doğru Cevap: B

Soru 5

Erken çocukluk döneminde cinsel kimlik gelişimi ile ilgili olarak aşağıdakileren hangisi doğrudur?

Cinsel kimlik gelişimi için kritik dönem olarak düşünülebilir.

Dönem sonuna doğru cinsiyetle uyumlu tercih ve davranışlar büyük ölçüde gelişmiştir.

Cinsel kimliğin gelişiminde ebeveyn tutum ve davranışları önemlidir.

Erkek çocuklar için babanın varlığı özellikle önemlidir.

Hepsi.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Ebeveyn tutum ve davranışlarının koruyucu ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından önemi/etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ebeveynler olumlu veya olumsuz örnek olabilirler.

Aşırı koruyucu ebeveyn tipi dayanıklılık gelişimini zorlaştırabilir.

İlgisiz, sorumsuz ebeveyn çocukta riskli alışkanlıkların gelişmesini kolaylaştırır.

Ebeveyn tutum ve davranışları psikiyatrik bir sorunun ortaya çıkışını kolaylaştırabilir.

Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi erken çocukluk döneminin özelliklerinden biri değildir?

Merak ve keşfetme

Görerek öğrenme

Kız-erkek ayrımını yapabilme

Büyükleri taklit etme

Nasihat yoluyla öğrenme

Doğru Cevap: E

Soru 8

4-5 yaş grubu çocukların olduğu bir anaokulunda koruyucu ruh sağlığı projesi geliştirmeniz ve uygulamanız isteniyor. Aşağıdakilerden hangisini bu bağlamda yapmanız beklenmez?

Ailelerin sosyodemografik özellikleriyle ilgili bilgi toplamak

Çocuklarda teknoloji kullanımı konusunda ebeveynleri bilgilendirmek

Çocuklarda cinsel kimlik gelişimiyle ilgili sorunları taramak

Davranışsal ve gelişimsel problemleri olan çocuklara tanı koymak

Gelişimsel sorunları olan çocuklara test uygulamak

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi erken çocukluk dönemindeki koruyucu ruh sağlığı önlemlerinden biri değildir?

Ebeveynlere yönelik baş etme eğitimi vermek

Kreş veya anaokulunda gelişimsel veya davranışsal sorunu olan çocukları taramak

Çocuklara yönelik yabancı dil eğitimleri vermek

Uyku ve beslenme alışkanlıklarına dikkat etmek

Ciddi düzeyde dürtü ve davranış sorunu olan çocukları tedavi için yönlendirmek

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi erken çocukluk döneminde beceri kazanmanın, öğrenmenin yollarından biridir?

Gözlemleme

Deneme-yanılma

Merak etme

Taklit etme

Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi erken çocukluk döneminin özelliklerinden biri değildir?

Merak ve keşfetme

Görerek öğrenme

Kız-erkek ayrımını yapabilme

Büyükleri taklit etme

Nasihat yoluyla öğrenme

Açıklama:

Erken çocukluk döneminde çocuklar bilişsel gelişim düzeyleri nedeniyle olaylar ve durumlar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini yeterince kuramazlar ve soyut kavramları yeterince kavrayamazlar. Bu nedenle bu dönemde öğrenme nasihatten çok, anne-baba başta olmak üzere çevreyi gözlemleme yoluyla olur.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Koruyucu ruh sağlığı açısından önemli olan aşağıdaki beceri veya durumlardan hangisi erken çocuklukla ilgili değildir?

Dürtü ve öfke kontrolü

Zevk erteleme

Güvenli bağlanma

Empati

Problem çözme

Açıklama:

Güvenli bağlanma, bebeklik dönemindeki (0-2 yaş) en önemli kazanım olarak kabul edilir ve bu dönem güvenli bağlanma için kritik dönemdir. Diğer beceriler ise erken çocukluk (okul öncesi) dönemi için hassas dönem kazanımlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Psikolojik dayanıklılığın gelişmesi açısından aşağıdakilerden hangisi altı yaşındaki bir çocukta ailenin yapması beklenilen bir durum değildir?

Sorunların çözümünde çocuğa örnek olmak

Çocuğu her türlü riskli durumdan uzak tutmak

Çocuğun sağlıklı beslenmesini sağlamak

Çocuğa tarihimizden kahramanlık hikâyeleri okumak

Çocuğun ağaca tırmanmaya çalışmasına izin vermek

Açıklama:

Çocuğu tehlikeli veya riskli durumlardan korumak ebeveyn görevi olsa da, aşırı koruyucu tutumlar psikolojik dayanıklılığın gelişmesini zorlaştırır. Psikolojik dayanıklılığın gelişmesi, çocuğun baş edebileceği düzeyde risk veya zorluklarla karşılaşmasını gerektirir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi erken çocukluk dönemindeki koruyucu ruh sağlığı önlemlerinden biri değildir?

Ebeveynlere yönelik baş etme eğitimi vermek

Kreş veya anaokulunda gelişimsel veya davranışsal sorunu olan çocukları taramak

Çocuklara yönelik yabancı dil eğitimleri vermek

Uyku ve beslenme alışkanlıklarına dikkat etmek

Ciddi düzeyde dürtü ve davranış sorunu olan çocukları tedavi için yönlendirmek

Açıklama:

Koruyucu ruh sağlığı programları arasında, erken müdahale için tarama yapmak ve ebeveyn eğitimi vermek yer alır. Uyku ve beslenme alışkanlıkları bu dönemin kazanımları için önemlidir. Ancak yabancı dil öğrenmek, erken çocukluk döneminde hassas dönem olmasına rağmen, bir koruyucu ruh sağlığı önlemi olarak kabul edilmez.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Ebeveyn tutum ve davranışlarının koruyucu ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından önemi/etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ebeveynler olumlu veya olumsuz örnek olabilirler.

Aşırı koruyucu ebeveyn tipi dayanıklılık gelişimini zorlaştırabilir.

İlgisiz, sorumsuz ebeveyn çocukta riskli alışkanlıkların gelişmesini kolaylaştırır.

Ebeveyn tutum ve davranışları psikiyatrik bir sorunun ortaya çıkışını kolaylaştırabilir.

Hepsi

Açıklama:

Ebeveynlerin rol model olması (A), aşırı koruyucu tutumların dayanıklılığı zorlaştırması (B), ilgisizliğin riskli alışkanlıkları kolaylaştırması (C), ve tutumların psikiyatrik sorunları kolaylaştırması (D) göz önüne alındığında, tüm seçenekler doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi erken çocukluk döneminde beceri kazanmanın, öğrenmenin yollarından biridir?

Gözlemleme

Deneme-yanılma

Merak etme

Taklit etme

Hepsi

Açıklama:

Erken çocukluk döneminde öğrenme esas olarak çevreyi gözlemleme ve büyükleri taklit etme yoluyla olur. Artan bağımsızlık sayesinde çocuklar çevreyi keşfetmeye ve yeni beceriler öğrenmeye başlarlar, bu da merak etme ve deneme-yanılma süreçlerini içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

4-5 yaş grubu çocukların olduğu bir anaokulunda koruyucu ruh sağlığı projesi geliştirmeniz ve uygulamanız isteniyor. Aşağıdakilerden hangisini bu bağlamda yapmanız beklenmez?

Ailelerin sosyodemografik özellikleriyle ilgili bilgi toplamak

Çocuklarda teknoloji kullanımı konusunda ebeveynleri bilgilendirmek

Çocuklarda cinsel kimlik gelişimiyle ilgili sorunları taramak

Davranışsal ve gelişimsel problemleri olan çocuklara tanı koymak

Gelişimsel sorunları olan çocuklara test uygulamak

Açıklama:

Çocuk gelişim uzmanlarından, koruyucu ruh sağlığı projelerinde tarama testleri uygulaması (E) ve ebeveynleri bilgilendirmesi (B) beklenir. Ancak davranışsal ve gelişimsel problemleri olan çocuklara tanı koymak, çocuk ve ergen psikiyatrisi gibi ilgili uzmanların işlevidir, bu durum çocuk gelişim uzmanından beklenmez.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Cinsel kimlik gelişimi ve çocukluk dönemi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kız-erkek ayrımını yapabilme erken çocukluk dönemi özelliklerinden biri değildir.

Dönem sonuna doğru cinsiyetle uyumlu tercih ve davranışlar büyük ölçüde gelişmiştir.

Cinsel kimliğin gelişiminde ebeveyn tutum ve davranışları önemlidir.

Erkek çocuklar için babanın varlığı özellikle önemlidir.

Hepsi.

Açıklama:

Erken çocukluk döneminde kız-erkek ayrımını yapabilme, cinsel kimliğin büyük ölçüde gelişmesi, ebeveyn tutumlarının önemi ve erkek çocuklar için babanın varlığının önemi gibi tüm ifadeler doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdaki psikiyatrik bozukluklardan hangisi erken çocukluk döneminde kazanılmaya başlamış olması beklenilen empati becerisinin gelişmemiş olmasıyla karekterizedir?

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu

Anksiyete bozukluğu

Major depresif bozukluk

Antisosyal kişilik bozukluğu

Şizofreni

Açıklama:

Empati becerilerinin yokluğu veya kısıtlılığı, Antisosyal kişilik bozukluğu gibi birçok psikiyatrik bozukluğun önemli belirtileri veya sebepleri arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdaki yaygın ebeveyn tutumlarından hangisi psikolojik dayanıklılıkla olumlu yönde ilişkilidir?

Destekleyici ve hoşgörülü aile

İlgisiz ve kayıtsız aile

Kararsız ve tutarsız aile

Otoriter- katı kuralcı aile

Aşırı koruyucu aile

Açıklama:

Sevgiye dayalı, hoşgörülü, destekleyici ve sınırları belli aile modeli, ebeveynlik tutumları içinde en sağlıklı ve etkili olandır. Bu ailelerde yetişen çocuklar, ileride sağlıklı ve güvene dayalı ilişkiler kurabilen, sorumluluk sahibi, özdenetimi yüksek, mutlu ve dayanıklı bireyler olurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Sevgiye dayalı ve hoşgörülü ailelerle ilgili hangisi yanlıştır?

Sıklıkla her iki ebeveynin de çalıştığı, sosyo–ekonomik düzeyi yüksek ailelerdir.

Anne – baba ile çocuk arasında sevgiye ve güvene dayalı ilişkinin hakim olduğu aile modelidir.

Ebeveynler ahlaki değerleri sözle değil fiillerle öğretme gayretindedirler.

Ebeveynler çocuklarının merakını destekler ve öğrenmeye teşvik ederler.

Güvenli bağlanma örüntüsü ile ilişkilidir.

Açıklama:

Sevgiye dayalı, hoşgörülü, destekleyici ve sınırları belli aile modeli, ebeveynlik tutumları içinde en sağlıklı ve etkili olandır. Ancak, bu ailenin temel özelliği yüksek sosyoekonomik düzey veya ebeveynlerin çalışması değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi olumlu ebeveynlik tutumlarından biridir?

Çocukların onayını almak için çabalamak

Çocuklarıyla ebeveynlikten ziyade yakın arkadaş ilişkisi geliştirmek

Gerektiğinde sınırlar koymak ve “hayır” diyebilmek

Çocukların isteklerini merkeze almak

Yarışmacı ve rekabetçi bir tutum sergilemek

Açıklama:

Sevgiye dayalı, hoşgörülü, destekleyici ve sınırları belli aile modelinde, ebeveynler çocuklarını koşulsuz severler ancak onlara sınırlar koymak konusunda tutarlı ve başarılıdır. Olumlu ebeveynlikte, gerektiğinde sınırlar koymak ve 'hayır' diyebilmek önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Erken çocukluk döneminde koruyucu ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından önemli becerilerin kazanılması ve gelişmesi açısından hangisi söylenemez?

Bu dönem çocuklarında gözlemleme, taklit etme, özdeşim kurma en önemli öğrenme yöntemleridir.

Bu dönemde öğrenilmiş/kazanılmış becerilerin hayat boyu kalıcı olma ihtimali yüksektir.

Bu dönemde öğrenilmeyen becerilerin ileriki yaşlarda öğrenilmesi mümkün değildir.

Pek çok tutum ve becerinin kazanılabilmesi açısından hassas bir dönemdir.

Anne baba başta olmak üzere güzel örnek teşkil eden çevre bu becerilerin kazanılmasında oldukça önemlidir.

Açıklama:

Erken çocukluk dönemi hassas bir dönemdir. Hassas dönemdeki bir beceri bu dönemde kazanılmadığı takdirde, ileriki yıllarda kazanılması mümkündür ama daha zordur. Bu nedenle 'mümkün değildir' ifadesi söylenemez.

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. Biyolojik cinsiyetiyle uyumlu cinsel kimlik gelişimi
II. Dürtü kontrolü ve zevk erteleme
III. Alkol madde karşıtı tutum ve davranışlar
IV. Spor ve sanatsal ilgiler
Yukarıdakilerden hangileri erken çocukluk döneminde gerçekleşmesi beklenilen koruyucu beceri veya kazanımlardandır?

II, III ve IV

I, II ve IV

I ve II

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Erken çocukluk dönemi (2-6 yaş), biyolojik cinsiyetle uyumlu cinsel kimlik gelişimi (I) ve dürtü kontrolü ve zevk erteleme (II) becerilerinin öğrenilmeye başlanması açısından hassas bir dönemdir. III ve IV numaralı beceriler (Alkol-madde karşıtı tutumlar, spor/sanatsal ilgiler) daha çok okul çağı ve ergenlik döneminde öne çıkan kazanımlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Çocuğun görerek ve taklit ederek öğrenmeye en açık olduğu, anne babanın çocuğuna davranışlarıyla güzel örnek olmasının en önemli olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Ergenlik

Bebeklik

Erken çocukluk

Okul çağı

Ön ergenlik

Açıklama:

Erken çocukluk döneminde (2-6 yaş) çocuklar, bilişsel gelişim düzeyleri nedeniyle öğrenmeyi nasihatten çok, anne-baba başta olmak üzere çevreyi gözlemleme ve büyükleri taklit etme yoluyla gerçekleştirir. Bu, ebeveynin rol model olmasının en önemli olduğu dönemdir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Erken çocukluk döneminde, koruyucu ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından en uygun aile tipi aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Otoriter - katı kuralcı aile

Sevgiye dayalı, destekleyici, örnek davranışlar sergileyen aile

İlgisiz ve kayıtsız aile

Aşırı koruyucu aile

Kararsız ve tutarsız aile

Açıklama:

Sevgiye dayalı, hoşgörülü, destekleyici ve sınırları belli aile modeli, ebeveynlik tutumları içinde en sağlıklı ve etkili olandır. Bu ailelerde yetişen çocuklar, ileride öz denetimi yüksek, duygu düzenlemesini uygun şekilde yapabilen, sorunlarla etkin şeklide başa çıkabilen ve ruhsal açıdan dayanıklı bireyler olarak yetişir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Öz denetim becerilerinin kazanılması açısından hassas dönem olarak tanımlanan en erken gelişimsel dönem hangisidir?

Erişkinlik

Okul çağı

Okul öncesi

Bebeklik

Ergenlik

Açıklama:

Öz kontrol becerilerinin (öfke ve dürtü kontrolü, zevk erteleme gibi) öğrenilmeye ve kazanılmaya başlanması açısından erken çocukluk dönemi (yani altı yaş öncesi) hassas dönemdir. Okul öncesi dönem, erken çocukluk dönemini ifade eder.

Doğru Cevap: C

Ünite 5

Soru 1

Özel öğrenme bozukluğu olan bir çocuk hakkında aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Bu çocuklar ders dışı diğer alanlarda da bir şey öğrenemezler.

Belirtiler yaşam boyu devam edebilir.

Birçoğu özel eğitim desteğinden fayda görür.

Erken tanı ve müdahale prognozda önemlidir.

Birçoğunda zaman düşük benlik saygısı gelişir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Okula başlama ve uyum süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Ebeveynler çocuklarıyla okula başlama hakkında konuşmalıdır.

Duygusal ve davranışsal sorunu olan çocuklar zorluk yaşayabilirler.

Okula başlamak çocuklar için her zaman keyifli bir olaydır.

Ebeveyn tutum ve davranışları okula başlama sürecinde önemlidir.

Bazı çocuklar için okula başlamak sıkıntılı ve kaygılı bir olaydır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi özel gereksinimli çocuk olarak düşünülemez?

Fiziksel engelli çocuk

Otizm spektrum bozukluğu olan çocuk

Özgül öğrenme bozukluğu olan çocuk

Üstün zekâlı çocuk

Sorumsuz çocuk

Doğru Cevap: E

Soru 4

Akademik başarının ruh sağlığı açısından koruyucu olmasında aşağıdakilerden hangisinin rolü olması beklenmez?

Akademik başarı koruyucu bir faktör olan zekâ ile yakından ilişkilidir.

Akademik başarı sağlıklı öz güven gelişiminde önemlidir.

Öz güveni yüksek bireyler her zaman akademik olarak başarılı olurlar.

Akademik olarak başarılı çocuklar doğrudan veya dolaylı olarak riskli ortamlardan uzak dururlar.

Akademik başarı koruyucu bir faktör olan aile desteğini yansıtan bir faktör olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Bir ilköğretim okulunda birincil ve ikincil koruyucu ruh sağlığı programı uygulamayı planlıyorsunuz. Aşağıdakilerden hangisinin bu programda yer alması beklenmez?

Akran zorbalığı konusunda eğitimcileri ve çocukları bilgilendirmek

Fiziksel engelli çocuklara rehabilitasyon hizmeti vermek

Davranış sorunları olan çocukları tedavi için çocuk psikiyatrisine yönlendirmek

Ekran ve internet kullanımı konusunda ailelerle çalışmak

Özel gereksinimi olan çocukları belirlemek

Doğru Cevap: B

Soru 6

Öz güven hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Öz güveni yüksek bireyler her zaman mutlu ve sağlıklı bireylerdir.

Bütün çocuklar başarı veya becerilerinden bağımsız olarak kendilerine güvenmelidir.

Bir çocuğun akademik olarak başarılı olması için kendine güvenmesi gerekir.

Sağlıklı öz güven ruh sağlığı açısından koruyucudur.

Bir çocuğun öz güvenini geliştirmek için akademik olarak başarılı olmasını sağlamak gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından oluşturduğu risklerden biri değildir?

Enerjik olma

Akademik başarısızlık

Ebeveyn tükenmişliği

Akran ilişkilerinde sorunlar

Riskli davranışlar

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi okul çağındaki bir çocukta ebeveynin sorumlulukları arasında yer alır?

Çocuğu riskli ortamlardan uzak tutmak

Okuldaki sorunlarıyla ilgili çocukla konuşmak

Riskli veya tehlikeli durumlarda nasıl davranacağını çocuğuyla konuşmak

Çocuğun uyku ve beslenme alışkanlıklarını takip etmek

Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 9

Okul döneminde koruyucu ruh sağlığı ve dayanıklılık hakkında aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Önceki dönemde kazanılmış beceriler bu dönemde gelişmeye, pekişmeye devam eder.

Birçok koruyucu becerinin gelişmesi için hassas bir dönemdir.

Fiziksel aktiviteler dayanıklılığın gelişmesinde önemlidir.

Uyuşturucu maddeler hakkında çocukların bilgilendirilmesi önemlidir.

Okul risk veya koruyucu faktör olarak önemli bir ortamdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından aşağıdakilerden hangisi okul çağı kazanımları arasında yer alır?

İletişim becerileri

Sorumluluk duygusu

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları

Baş etme becerileri

Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 11

Ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından aşağıdakilerden hangisi okul çağı kazanımları arasında yer alır?

İletişim becerileri

Sorumluluk duygusu

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları

Baş etme becerileri

Hepsi

Açıklama:

Okul çağında kazanılması beklenen beceriler arasında sorumluluk duygusu, akademik başarı, iletişim, kendini ifade etme ve savunma, sağlıklı öz güven, etkili sorun çözme, spor ve sanatsal beceriler, sağlıklı eğlence anlayışı, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve alkol-madde karşıtı bilinç gibi beceriler yer almaktadır. Bu nedenle hepsi doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Okul çağı çocuğu ve bu dönemdeki koruyucu ruh sağlığı becerileri için hangisi söylenemez?

Akademik başarı ve sorumluluk duygusunun gelişmesi açısından önemli bir dönemdir.

Akran etkisinin en yoğun yaşandığı dönemdir.

Erken çocukluk döneminde kazanılan beceri ve alışkanlıkların pekiştiği bir dönemdir.

Çocuğun yeni görev ve sorumluluklarla tanıştığı, toplum tarafından kendinden beklenen ödevlerin arttığı dönemidir.

Sağlıklı eğlence anlayışının kazanılması önemlidir.

Açıklama:

Akran etkisinin en yoğun yaşandığı dönem ergenlik dönemidir, okul çağı değildir. Okul çağı (6-11 yaş) erken çocuklukta kazanılan becerilerin pekiştiği ve sorumlulukların arttığı bir dönemdir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Akademik başarının ruh sağlığı açısından koruyucu olmasında aşağıdakilerden hangisinin rolü olması beklenmez?

Akademik başarı koruyucu bir faktör olan zekâ ile yakından ilişkilidir.

Akademik başarı sağlıklı öz güven gelişiminde önemlidir.

Öz güveni yüksek bireyler her zaman akademik olarak başarılı olurlar.

Akademik olarak başarılı çocuklar doğrudan veya dolaylı olarak riskli ortamlardan uzak dururlar.

Akademik başarı koruyucu bir faktör olan aile desteğini yansıtan bir faktör olabilir.

Açıklama:

Akademik başarı, zekâ ile ilişkili ve sağlıklı öz güven gelişiminde önemli bir rol oynar. Ancak 'Öz güveni yüksek bireylerin her zaman akademik olarak başarılı olmaları' gibi kesin bir nedensellik ilişkisinin olması beklenmez. Öz güven ve başarı arasındaki ilişki karmaşıktır, ancak akademik başarı, ruh sağlığı açısından yaşam boyu koruyucu bir faktördür.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Öz güven hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Öz güveni yüksek bireyler her zaman mutlu ve sağlıklı bireylerdir.

Bütün çocuklar başarı veya becerilerinden bağımsız olarak kendilerine güvenmelidir.

Bir çocuğun akademik olarak başarılı olması için kendine güvenmesi gerekir.

Sağlıklı öz güven ruh sağlığı açısından koruyucudur.

Bir çocuğun öz güvenini geliştirmek için akademik olarak başarılı olmasını sağlamak gerekir.

Açıklama:

Sağlıklı öz güven, okul çağında geliştirilmesi gereken beceriler arasındadır ve ruh sağlığı açısından koruyucudur. Sağlıklı öz güven, bireyin zorluklarla baş edebilmesini ve kendini yeterli hissetmesini destekler.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Öz güven ve sağlıklı öz güven hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Her çocuk sahip olduğu özellikler, ilgi ve yetenekleri çerçevesinde öz güven için teşvik edilmelidir.

Başarıya dayanmayan öz güven, yıkıcı bir silaha dönüşebilir.

Bir çocuğun kendine güvenmesi için mutlaka başarılı olması gerekir.

Akademik başarı sağlıklı öz güvenin bir bileşenidir.

Sağlıklı öz güven bir sonuçtur.

Açıklama:

Öz güvenin gelişimi başarıya bağlı olmaksızın desteklenmelidir. Dolayısıyla 'Bir çocuğun kendine güvenmesi için mutlaka başarılı olması gerekir' ifadesi doğru değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi okul çağındaki bir çocukta ebeveynin sorumlulukları arasında yer alır?

Çocuğu riskli ortamlardan uzak tutmak

Okuldaki sorunlarıyla ilgili çocukla konuşmak

Çocuğun okul dışındaki aktivitelere katılımını engellemek

Çocuğun tüm kararlarını onun yerine almak

Çocuğun öğretmenleriyle iletişim kurmasını yasaklamak

Açıklama:

Ebeveynlerin, çocuğun hangi sorunla nasıl baş ettiğini veya edeceğini öngörebilmesi ve gerektiğinde çocuğa yardımcı olabilmesi önemlidir. Bu kapsamda, **okuldaki sorunlarıyla ilgili çocukla konuşmak** ve çözüm becerilerini geliştirmesine yardımcı olmak ebeveynin sorumlulukları arasındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

I. Akademik başarı ve sorumluluk duygusu
II. Hayır deme ve kendini ifade etme becerileri
III. Güvenli bağlanma
IV. Sağlıklı eğlence anlayışı
Yukarıdakilerden hangileri okul döneminde (6-12 yaş) kazanılması beklenilen koruyucu becerileri arasında yer almaktadır?

II ve III

I ve II

I, II ve IV

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Okul dönemi (6-12 yaş) kazanımları arasında akademik başarı ve sorumluluk duygusu (I), hayır deme ve kendini ifade etme becerileri (II) ve sağlıklı eğlence anlayışı (IV) yer alır. Güvenli bağlanma (III) ise özellikle daha erken yaşlarda temelleri atılan kritik bir dönem kazanımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Yüksek gelirli ülkelerde yapılan epidemiyolojik çalışmalar, okul çağı çocuklarında herhangi bir psikiyatrik bozukluk görülme sıklığının ………. oranında olduğunu bildirmektedir.

%1-10

%5-10

%8-18

%30-40

%20-30

Açıklama:

Yüksek gelirli ülkelerde yapılan epidemiyolojik çalışmalar, okul çağı çocuklarında herhangi bir psikiyatrik bozukluk görülme sıklığının **%8-18** oranında olduğunu bildirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

I. Okul çocuk, ergen ve ailelere daha kolay ulaşılabilecek bir ortam sağlamaktadır.
II. Sağlık hizmeti maliyetlerinin azalmasında bir etkisi yoktur.
III. Okul ortamı psikiyatrik bozuklukla ilgili belirtilerin daha uzun süre izlenmesi ve daha doğru bir şekilde bilgi kaynağına ulaşılmasını sağlar.
IV. Eğitimcilerden çocuk hakkında görüş alınabilmesini sağlar.
Yukarıdakilerden hangileri koruyucu ruh sağlığı açısından okul ortamının kullanılmasının avantaj veya kolaylıkları arasında yer almaktadır?

III ve IV

I, III ve IV

I, II ve III

I ve IV

I ve III

Açıklama:

Okul, çocuk, ergen ve ailelere daha kolay ulaşılabilecek bir ortam sağlar (I). Psikiyatrik bozuklukla ilgili belirtilerin daha uzun süre izlenmesi ve daha doğru bilgi kaynağına ulaşılmasını sağlar (III). Ayrıca eğitimcilerden çocuk hakkında görüş alınabilmesini sağlar (IV). Sağlık hizmeti maliyetleri okul tabanlı programlarla **düşürülebilir**, bu nedenle II. madde yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

I. Okul çocuk, ergen ve ailelere daha kolay ulaşılabilecek bir ortam sağlamaktadır.
II. Sağlık hizmeti maliyetlerinin azalmasında bir etkisi yoktur.
III. Okul ortamı psikiyatrik bozuklukla ilgili belirtilerin daha uzun süre izlenmesi ve daha doğru bir şekilde bilgi kaynağına ulaşılmasını sağlar.
Yukarıdakilerden hangisi ve hangileri koruyucu ruh sağlığı açısından okul ortamının kullanılmasının avantaj veya kolaylıkları arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve III

II ve III

I ve II

Yalnız II

Açıklama:

Okulun avantajları arasında çocuk, ergen ve ailelere daha kolay ulaşılabilir olması (I) ve psikiyatrik bozuklukla ilgili belirtilerin daha uzun süre izlenmesi ve daha doğru bilgi kaynağına ulaşılmasını sağlaması (III) yer alır. Okul sistemi içinde program uygulaması maliyeti **azaltabilir**, bu nedenle II. madde doğru değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdaki psikiyatrik bozukluklardan hangisinin çocuklarda görülme sıklığının, okul ortamında alınabilecek tedbir ve çalışmalarla azaltılması beklenmez?

Artikülasyon bozukluğu

Depresyon

Sigara ve alkol kullanım bozukluğu

Davranım bozukluğu

Akran zorbalığı

Açıklama:

Artikülasyon bozukluğu (sesletim bozukluğu), esas olarak konuşma ve dil gelişimiyle ilgili bir durumdur. Okul ortamında uygulanan sosyal veya psikiyatrik müdahalelerle doğrudan sıklığının azaltılması beklenmez. Depresyon, madde kullanımı ve davranış sorunları ise okul temelli programlarla azaltılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Okula başlamak ve uyum süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Okul ortamı, çocuğun alıştığı aile ortamının dışına çıkarak yeni bir sosyal çevre edinmesinin ilk adımıdır.

Okula başlama, çocukta okulla ilişkili kaygı ve korkuların oluşmasına neden olabilir.

Okula başlamak çocuklar için her zaman keyifli bir olaydır.

Okula uyumla ilişkili güçlüklere ve hatta okul fobisi, okul reddi gibi durumlarla sonuçlanabilir.

Bu durum çocuğun daha sonraki okul yaşantısını, eğitim ve mesleki hayatını etkileyebilir.

Açıklama:

Okula başlama, uyulması gereken yeni kurallar ve yerine getirilmesi gereken yeni sorumluluklar getirdiğinden, bu süreç bazı çocuklarda kaygı ve korku oluşturabilir. Dolayısıyla, 'Okula başlamak çocuklar için her zaman keyifli bir olaydır' ifadesi doğru değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

I. Okula başlamadan önce çocuğun okul hakkında bilgilendirilmesi
II. Çocuğun okul hakkındaki sorularına gerçekçi cevapların verilmesi
III. Okul alışverişinin çocukla birlikte yapılması
IV. Çocuğun özel gereksinim gerektiren bir durumu (örneğin otizm spektrum bozukluğu) varsa bu durumun okuldan saklanması
Yukarıdakilerden hangileri okula başlama sürecinde çocuğun uyumunu artırmaya yönelik önerilerdendir?

I ve III

I, III ve IV

I, II ve III

I ve II

II, III ve IV

Açıklama:

Okula başlamadan önce bilgilendirme (I), gerçekçi cevaplar verme (II) ve okul alışverişini çocukla yapma (III) uyumu artırır. Ancak çocuğun özel gereksinimli bir durumunun okuldan saklanması (IV), uyumu artırmaya değil, zorlaştırmaya neden olur; okul yönetimi ve öğretmenlerin destek sunması için bilgilendirilmesi gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

I-Okula başlamadan önce çocuğun okul hakkında bilgilendirilmesi
II-Çocuğun okul hakkındaki sorularına gerçekçi cevapların verilmesi
III-Okul alışverişinin çocukla birlikte yapılması
IV-Çocuğun özel gereksinim gerektiren bir durumu (örneğin otizm spektrum bozukluğu) varsa bu durumun okuldan saklanması
Yukarıdakilerden hangileri okula başlama sürecinde çocuğun uyumunu artırmaya yönelik önerilerdendir?

I, II, III

II, III, IV

I, II

I, III

I, III, IV

Açıklama:

Okula başlama sürecinde uyumu artırmak için çocuğu okul hakkında bilgilendirmek (I), sorularına gerçekçi cevaplar vermek (II) ve sürece dahil etmek (III - alışveriş) önemlidir. Özel gereksinimli bir durumu saklamak uyumu artırmaz (IV).

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi özel gereksinimli çocuk olarak düşünülemez?

Fiziksel engelli çocuk

Otizm spektrum bozukluğu olan çocuk

Özgül öğrenme bozukluğu olan çocuk

Üstün zekâlı çocuk

Sorumsuz çocuk

Açıklama:

Özel gereksinimli çocuk, bireysel ve gelişimsel özellikleri ile eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından anlamlı farklılıklar gösteren çocuk olarak tanımlanır. Bu tanım; zihinsel yetersizlik, DEHB, ÖÖB, otizm, işitme, görme, ortopedik engeli olan bireyleri ve sürekli/uzun süreli bakım gerektiren hastalığı olan bireyleri kapsar. **Sorumsuz çocuk** bu kategoride yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 26

I. Zihinsel yetersizlik
II. Anksiyete bozukluğu
III. Özgül öğrenme bozukluğu
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri okul çağı çocuklarında özel gereksinim gerektiren durumlardandır?

Yalnız III

I-III

Yalnız I

I-II

I-III

Açıklama:

Özel gereksinimli çocuklar, yetersizlik alanlarına göre zihinsel yetersizlik (I) ve özgül öğrenme bozukluğu (III) olan bireyleri kapsar. Anksiyete bozukluğu (II) ise bir psikiyatrik bozukluktur, ancak tek başına özel eğitim gerektiren bir 'özel gereksinim' tanımı altında sınıflandırılmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdaki nörogelişimsel bozukluklardan hangisi için okul ortamında veya okul dışında çocuğa yönelik özel eğitim veya farklı programlar (örneğin kaynaştırma veya özel eğitim sınıfı) uygulanması genellikle gerekmez?

Zihinsel yetersizlik

Özgül öğrenme bozukluğu

İletişim bozuklukları

Otizm spektrum bozukluğu

Tik bozukluğu

Açıklama:

Tik bozukluğu, nörogelişimsel bir bozukluk olmasına rağmen, genellikle akademik ve sosyal işlevselliği diğer gelişimsel bozukluklar (Zihinsel yetersizlik, ÖÖB, OSB) kadar doğrudan ve şiddetli etkilemez, bu nedenle özel eğitim veya farklı programlar uygulanması genellikle gerekmez.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından oluşturduğu risklerden biri değildir?

Enerjik olma

Akademik başarısızlık

Ebeveyn tükenmişliği

Akran ilişkilerinde sorunlar

Riskli davranışlar

Açıklama:

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) semptomlarından biri aşırı hareketlilik olsa da, 'Enerjik olma' durumu bozukluğun doğrudan bir riski veya olumsuz sonucu olarak değil, bir belirtisi olarak kabul edilir. Akademik başarısızlık, ebeveyn tükenmişliği, akran sorunları ve riskli davranışlar ise DEHB’nin ciddi ruh sağlığı riskleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

I. Akademik zorluklar
II. Düşük benlik saygısı
III. Arkadaşları tarafından kabul görmeme, dışlanma
IV. Alkol madde kullanımı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri özgül öğrenme bozukluğu olan bir çocuğun okul çağında yaşaması muhtemel zorluklar arasında yer almaktadır?

II, III ve IV

I, II ve III

Yalnız I

I ve II

I, III ve IV

Açıklama:

Özgül öğrenme bozukluğu (ÖÖB) olan çocuklar okuma, yazma ve aritmetik becerilerinde güçlük yaşarlar (Akademik zorluklar - I). Bu durum, kendini 'başarısız ve yetersiz' olarak algılamaya (Düşük benlik saygısı - II) ve akranları tarafından dışlanmaya (III) yol açar. Alkol/madde kullanımı (IV) ise daha çok ergenlik döneminde ortaya çıkan bir risktir ve bu sorunların uzun vadeli sonucudur.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Özel öğrenme bozukluğu olan bir çocuk hakkında aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Bu çocuklar ders dışı diğer alanlarda da bir şey öğrenemezler.

Belirtiler yaşam boyu devam edebilir.

Birçoğu özel eğitim desteğinden fayda görür.

Erken tanı ve müdahale prognozda önemlidir.

Birçoğunda zaman düşük benlik saygısı gelişir.

Açıklama:

Özgül öğrenme bozukluğu, **sadece okuma, yazma ve aritmetik becerileri** gibi belirli alanlardaki öğrenme güçlüğünü ifade eder. Bu durum, çocuğun ders dışı diğer alanlarda (spor, sanat, sosyal beceriler) bir şey öğrenemeyeceği anlamına gelmez.

Doğru Cevap: A

Soru 31

I. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu
II. Özgül öğrenme bozukluğu
III. İletişim bozuklukları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri özellikle okul çağında fark edilen ve çocuğun akademik başarısı ve okul uyumunu olumsuz etkileyen sorunlardandır?

I ve III

II ve III

I ve II

Yalnız I

Yalnız II

Açıklama:

Okul çağı, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve özgül öğrenme bozukluğu (ÖÖB) gibi bozuklukların akademik taleplerin artmasıyla **ortaya çıktığı ya da görünür hâle gelmeye başladığı** bir dönemdir (I, II). İletişim bozuklukları (III) ise genellikle daha erken dönemde fark edilir, ancak DEHB ve ÖÖB bu dönemde akademik uyumu en çok bozan temel sorunlardandır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Bir ilköğretim okulunda birincil ve ikincil koruyucu ruh sağlığı programı uygulamayı planlıyorsunuz. Aşağıdakilerden hangisinin bu programda yer alması beklenmez?

Akran zorbalığı konusunda eğitimcileri ve çocukları bilgilendirmek

Fiziksel engelli çocuklara rehabilitasyon hizmeti vermek

Davranış sorunları olan çocukları tedavi için çocuk psikiyatrisine yönlendirmek

Ekran ve internet kullanımı konusunda ailelerle çalışmak

Özel gereksinimi olan çocukları belirlemek

Açıklama:

Birincil ve ikincil koruma, hastalıkların önlenmesini, erken tanısını ve müdahalesini (yönlendirme/tarama) içerir. Fiziksel engelli çocuklara yönelik rehabilitasyon hizmeti vermek, yeti yitimini en aza indirmeyi amaçlayan **üçüncül koruma** hizmetlerine aittir. Bu nedenle, birincil veya ikincil koruma programında yer alması beklenmez.

Doğru Cevap: B

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi ergenlik döneminde önemli bir koruyucu ruh sağlığı uygulaması olabilir?

Ergenlere yönelik spor alanları ve programları oluşturmak

Ergenlerin sivil toplum faaliyetlerine katılmalarını sağlamak

Güvenli ve ilgili bir sosyal çevre oluşturmak

Ergenleri sanatsal faaliyetlere yönlendirmek

Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi ergenlik döneminde intihar girişimleri için bir risk faktörü değildir?

Çocukluk çağı travmaları

Erken yaşta başlayan cinsellik

Medyada intihar haberlerine maruz kalmak

Yakın arkadaşının intihar sonucu ölmesi

Psikiyatrik muayene esnasında intihar düşüncesi olup olmadığı hakkında soru sormak

Doğru Cevap: E

Soru 3

Düşük-orta gelirli ailelerin bulunduğu bir bölgedeki devlet lisesinde ergenlere yönelik cinsellik ve koruyucu ruh sağlığı hakkında çalışmak istiyorsunuz. Aşağıdakilerden hangisini yapmanız beklenmez?

Ergenlere cinsel gelişim hakkında bilgi vermek

Uygunsuz talep veya baskılara ‘Hayır’ demeyi öğretmek

Güvenli cinsel ilişki için gençlere kondom dağıtmak

Ergen cinselliğiyle ilişkili riskleri paylaşmak

Cinselliği erteleme üzerine tavsiyelerde bulunmak

Doğru Cevap: C

Soru 4

Ergenlik döneminde alkol-madde kullanımı /bağımlılığı açısından aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Sigara-alkol-maddeyi ilk defa kullanan ergenlerin önemli bir kısmı bağımlı olur.

Sigara-alkol-madde kullanımı erken dönemde fark edilip, doğru müdahale edilirse bağımlılığa gitmesi engellenebilir.

Sigara-alkol-maddeyi ilk deneme yaşı ne kadar küçükse bağımlılık riski o kadar yüksektir.

Sigara-alkol-maddeyi kullanma sıklığı ne kadar fazlaysa bağımlılık riski o kadar yüksektir.

Çocukluk çağındaki Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ergenlik döneminde sigara-alkol-madde kullanma riskini artırır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Ergen flört şiddeti hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Ergen cinselliğinin önemli olumsuz sonuçlarından biridir.

Erkekler de kızlar kadar etkilenir.

Etkileri yaşam boyu sürebilir.

Önlenebilir bir durumdur.

Gelişmiş ülkelerde ergenler arasında çok önemli bir ruh sağlığı sorunudur.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Ergenlik döneminde cinsel gelişim ve davranışlar ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Riskli cinsel davranışlar sergileyebilirler.

Çoğunlukla cinsellik hakkında yeterli ve doğru bilgiye sahip değildirler.

Cinsel dürtü ve davranışlar başta medya ve internet olmak üzere çevreden etkilenir.

Cinsellikle ilişkili riskleri yeterince bilmez veya önemsemezler.

Hepsi.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi ergenlik dönemindeki fiziksel-cinsel gelişim hakkında söylenemez?

Boy uzunluğu ve vücut ağırlığı artar.

Cinsel açıdan üreme yeteneği kazanılır.

Cinsel dürtüleri kontrol etmekte zorlanabilir.

Sosyal ve duygusal olarak cinsel olgunluğa ulaşır.

Fiziksel özellikleri ve görünümüyle ilgili endişe yaşayabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Ergenlik döneminde psikososyal sorunlar ve koruyucu ruh ağlığı açısından aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Ergenlik dönemi birtakım psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkışı için riskli bir dönemdir.

Ergenlik dönemindeki birtakım gelişimsel özellikler ergeni ruhsal veya sosyal olarak zorlayabilir.

Ergenlik dönemi ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından koruyucu beceri ve özelliklerin kazanılması için en uygun dönemdir.

Ailesel ve çevresel risk faktörleri genetik yatkınlığı olan bireylerde psikiyatrik sorunların ortaya çıkışını kolaylaştırabilir.

Güvenli bir sosyal çevre ruh sağlığı açısından koruyucudur.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi ergen cinselliğiyle ilişkili sorunlardan biri değildir?

Ergen flört şiddeti

Şizofreni

Major depresyon

Travma sonrası stres bozukluğu

Alkol-madde bağımlılığı

Doğru Cevap: B

Soru 10

Ergenlik dönemi gelişimsel özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir geçiş dönemidir.

Dönemin sonunda beyin ve kişilik gelişimi büyük ölçüde tamamlanmış olur.

Bireyin akran etkisine çok açık olduğu bir dönemdir.

Sosyal ve akademik açıdan beklenti ve sorumlulukların arttığı bir dönemdir.

Hepsi.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Ergenlik döneminin genel özellikleriyle ilgili hangisi söylenemez?

Akranları tarafından kabul görmek aileyi memnun etmekten çok daha önemli bir hale gelir.

Düşünce biçimleri bu dönemde gelişir.

Fiziksel değişimlere uyum zorlukları olumsuz psiko-sosyal sonuçlarla ilişkili olabilir.

Artan bilişsel gelişim duyguların farkındalığını ve denetimini sağlayamaya yardımcı olur.

Bu dönemde üreme yeteneği kazanır ve cinsel gelişim tamamlanır.

Açıklama:

Ergenlik döneminde bilişsel gelişim artsa da, artan bilişsel gelişim her zaman duyguların farkındalığını ve denetimini sağlamaya yardımcı olmaz. Aksine, cinsel arzu ve isteklerin yoğunluğuna rağmen dürtü kontrolü becerisi sıklıkla yeterince gelişmemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Ergenlik döneminde ruh sağlığı ve dayanıklılık açısından koruyucu beceri ve özelliklerin kazanılması için en uygun dönemdir ifadesi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kesinlikle doğrudur, çünkü ergenlik dönemi hızlı gelişimin yaşandığı en uygun dönemdir.

Yanlıştır, bu dönem ruhsal sorunların ortaya çıkışı için riskli bir dönemdir ancak en uygun dönem erken çocukluk çağıdır.

Kısmen doğrudur, bazı beceriler için uygundur ancak çoğu beceri okul çağında kazanılır.

Bu ifade, ergenlik döneminde edinilen bilgi ve becerilerin kalıcı olmasından dolayı doğrudur.

Koruyucu ruh sağlığı çalışmaları bu dönemde zorunlu olarak uygulanmalıdır.

Açıklama:

Ergenlik dönemi, ciddi psikiyatrik bozuklukların ilk olarak ortaya çıktığı ve stresörlerin mevcut problemleri çözülmesi zor hale getirdiği riskli bir dönemdir. Koruyucu becerilerin kazanılması için en uygun dönem ise erken çocukluk çağı gibi daha önceki hassas dönemlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ergenlik döneminde karşılaşılabilecek problemlerdendir?

Kimlik bunalımı

Riskli davranışlar deneyimleme

Hepsi

Patolojik internet kullanımı

Ebeveynlerle çatışma

Açıklama:

Ergenlik dönemi, Kimlik bunalımı, riskli davranışlar, patolojik internet kullanımı ve ebeveynlerle çatışma gibi sorunların hepsiyle karşılaşılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Yetişkin hayattaki psikiyatrik bozuklukların yarıdan fazlası ….. yaşından önce başlamaktadır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Açıklama:

Yetişkin hayattaki psikiyatrik bozuklukların yarıdan fazlasının ilk olarak 18 yaşından önce başladığı bilinmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi ergenlik döneminde intihar girişimleri için bir risk faktörü değildir?

Çocukluk çağı travmaları

Erken yaşta başlayan cinsellik

Medyada intihar haberlerine maruz kalmak

Yakın arkadaşının intihar sonucu ölmesi

Psikiyatrik muayene esnasında intihar düşüncesi olup olmadığı hakkında soru sormak

Açıklama:

Çocukluk çağı travmaları, erken yaşta başlayan cinsellik, medyada intihar haberlerine maruz kalma ve yakın arkadaş kaybı intihar için risk faktörleridir. Ancak Psikiyatrik muayene esnasında intihar düşüncesi olup olmadığı hakkında soru sormak veya değerlendirme yapmak, koruyucu bir yaklaşımdır ve intihar riskini artırmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Ergenlik döneminde sigara, alkol madde kullanımına karşı en az düzeyde koruyucu faktör olduğu söylenebilir?

Güvenli arkadaş çevresine sahip olma

Sigara alkol maddelerine zararlı oldukları bilgisi

Öz denetim ve zevk erteleme becerileri

İletişim kendini ifade etme ve hayır deme becerileri

Stresle baş edebilme ve sorun çözme becerileri

Açıklama:

Sigara alkol maddelerine zararlı oldukları bilgisi, tek başına yeterli bir koruyucu faktör değildir. En güçlü koruyucu faktörler, ergenin kendini koruyacağı (Hayır deme becerisi) ve dürtülerini yönetebileceği (öz denetim, baş etme becerileri) psikososyal becerilerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Ergenlik döneminde alkol-madde kullanımı / bağımlılığı açısından aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Sigara-alkol-maddeyi ilk defa kullanan ergenlerin birçoğu bağımlılık sorunu yaşar.

Çocukluk çağında tedavi edilmeyen psikiyatrik bozukluklar madde bağımlılığı riskini artırır.

Özellikle dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, karşı olma karşı gelme bozukluğu olan çocuklar risk altındadır.

Madde kullanımı mevcut psikiyatrik bozuklukların tedavisini zora sokar.

Çocuk gelişim uzmanları erken yaşta duygusal/davranışsal problemleri tespit ederek gerekli tedavilere yönlendirmelidir.

Açıklama:

Madde kullanımını ilk defa deneyen ergenlerin birçoğu bağımlılık sorunu yaşamaz. Ancak, çocukluk çağı psikiyatrik bozuklukları (DEHB gibi) madde bağımlılığı riskini artırır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Ergenlik döneminde görülen riskli bir davranış değildir?

Madde veya alkol denemek

Riskli cinsel aktivite

Sigara kullanmak

Derslerine düzenli çalışmamak

Şiddet içeren davranışlarda bulunmak

Açıklama:

Madde/alkol denemek, riskli cinsel aktivite, sigara kullanmak ve şiddet içeren davranışlar doğrudan ruh sağlığını veya bedensel bütünlüğü tehdit eden riskli davranışlardır. Derslerine düzenli çalışmamak ise bir davranış sorunu veya akademik başarısızlık göstergesi olup, diğerleri kadar riskli bir davranış kategorisinde değerlendirilmez.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdaki psikiyatrik bozukluklardan hangisinin ilk olarak ergenlik döneminde ortaya çıkması beklenmez?

Depresyon

Yeme bozukluğu

Şizofreni

Otizm spektrum bozukluğu

Alkol-madde kullanım bozuklukları

Açıklama:

Depresyon, yeme bozukluğu, şizofreni ve alkol/madde kullanım bozuklukları sıklıkla ergenlik döneminde başlar. Ancak Otizm spektrum bozukluğu, genellikle yaşamın ilk yıllarında (erken çocukluk) ortaya çıkan bir nörogelişimsel bozukluktur.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Ergenlik döneminde önemli bir sorun olan bağımlılık; kısa veya uzun vadedeki olumsuz ve zararlı etkileri ve sonuçlarına rağmen bir maddeyi kullanmaya veya bir davranışı/alışkanlığı yapmaya devam etmek olarak tanımlanabilir. Bu tanıma göre aşağıdakilerden hangisi veya hangileri bağımlılık sorunu olarak tanımlanabilir?
I. Zamanının çoğunu bilgisayarda oyun oynayarak geçirdiği için okul başarısı ve sosyal ilişkileri bozulan ama bir türlü bilgisayardan vazgeçemeyen ergen
II. Arkadaşının ısrarı üzerine ilk defa sigara içmeyi deneyen ergen
III. Sürekli ders çalıştığı için sosyal aktivitelere pek katılamayan ergen

Yalnız I

I ve III

I ve II

Yalnız II

II ve III

Açıklama:

Tanıma göre bağımlılık, olumsuz sonuçlara rağmen devam eden kompulsif kullanımı/davranışı ifade eder. Sadece I. maddedeki ergen, okul başarısı ve sosyal ilişkileri bozulmasına rağmen vazgeçemediği için bağımlılık tanımına uyar. II. madde denemeyi, III. madde ise bağımlılık yerine yüksek bir çalışma tutumunu ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ergenlik döneminde önemli bir koruyucu ruh sağlığı uygulaması olabilir?

Ergenlere yönelik spor alanları ve programları oluşturmak

Ergenlerin sivil toplum faaliyetlerine katılmalarını sağlamak

Güvenli ve ilgili bir sosyal çevre oluşturmak

Ergenleri sanatsal faaliyetlere yönlendirmek

Hepsi

Açıklama:

Ergenlik döneminde psikiyatrik sorunların önlenmesi ve koruyucu özelliklerin desteklenmesi için güvenli sosyal çevre oluşturmak, spor, sivil toplum faaliyetleri ve sanatsal faaliyetler gibi pozitif sosyal ve yapılandırılmış aktivitelere yönlendirmek kritik öneme sahiptir. Bu nedenle hepsi önemli koruyucu uygulamalardır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Ergenlik döneminde cinselliği ve psikososyal açıdan riskli kılan sebepler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?
I. Ergenler biyolojik/fizyolojik olarak cinselliğe hazır olabilseler de cinselliğin bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarında yeterince olgunlaşmış değillerdir.
II. Ergenlik döneminde cinsel arzu ve isteklerin yoğunluğuna karşın, bu dürtüleri kontrol becerisi sıklıkla yeterince gelişmemiştir.
III. Ergen gebelikleri hem anne hem de bebek sağlığı açısından riskli durumlardır.
IV. Ergenlerin cinsel davranışlarla ilişkili riskler konusunda erişkinlerle yeteri düzeyde bilgi ve beceriye sahiptirler.

I ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Yalnız I

Açıklama:

Ergenlikte cinselliği riskli kılan faktörler arasında biyolojik olgunluğa rağmen bilişsel/duygusal olgunluğun eksikliği (I), dürtü kontrolünün yetersizliği (II) ve ergen gebeliklerinin taşıdığı riskler (III) yer alır. Ergenler, riskler konusunda yeterli bilgi ve beceriye sahip değildirler (IV yanlıştır).

Doğru Cevap: C

Ünite 7

Soru 1

Çocuklarda obezitenin sebep ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ekran karşısında yemek obezite için önemli bir risk faktörüdür.

Obezite bedensel olduğu kadar psikososyal sorunlara da yol açar.

Beslenmenin yanı sıra fiziksel aktivite azlığı da obezitenin gelişmesinde önemlidir.

Günümüzdeki özellikle genç kızlar arasındaki yaygın beden algısı, bu bireyleri obezitenin psikososyal etkilerine daha açık hâle getirmektedir.

Hepsi.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Günümüz bireyleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Günümüz bireyleri daha bireysel ve rekabetçi bir dünyada yaşamaktadır.

Günümüz bireyleri birçok alanda geçmişe göre daha fazla stresle yüzleşmektedir.

Günümüz bireyleri geçmişegöre psikolojik açıdan daha mutlu ve sağlıklıdırlar.

Gelişmiş toplumlarda yalnızlık önemli bir sorundur.

Ekonomik imkânları geçmişe göre daha iyi durumdadır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Günümüz yaşam tarzı ve ruh sağlığı konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Günümüz yaşam tarzı ruh sağlığı açısından önemli birtakım risk faktörleriyle ilişkilidir.

Günümüzde psikiyatrik sorunlar önemli bir sağlık sorunudur.

Ruh sağlığı açısından koruyucu birtakım faktörler günümüzde azalmış veya kaybolmuş durumdadır.

Tıbbi, teknolojik ve ekonomik imkânlardaki artış ruh sağlığına yansımamış olabilir.

Hepsi.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Çocuklarda sağlıklı, güvenli medya/internet kullanımı konusunda aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Yatak odasında ekran bulundurmamak

İştahsız çocuklarda ekranı yemek yedirmek için kullanmak

Çocukla birlikte TV veya internette zaman geçirmek

Çocuğun internette ne yaptığını takip etmek

Çocukla TV ve/ya internetin riskleri konusunda konuşmak

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi çocuklarda obezite gelişmesini engelleyecek önlemlerden birisi olması beklenmez?

Çocukları haftalık veya aylık düzenli olarak tartmak

Ekran karşısında yemeyi kısıtlamak

Ailecek yeme alışkanlığını kazandırmak

Düzenli fiziksel aktivite yapmasını sağlamak

Fastfood kültüründen uzan tutmak

Doğru Cevap: A

Soru 6

Çocuklarda ruh sağlığı ve dayanıklılığın gelişmesinde ve çocuk yetiştirmede ebeveyn tutumları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ebeveynler çocuklarıyla arkadaş gibi olmaları gerekir.

Ebeveynler çocuklarını hiçbir zorluk veya yokluk yaşatmadan veya hissettirmeden yetiştirmelidir.

Ebeveynler çocuklarının sevgisini kaybetmemek için onların isteklerini olabildiğince yerine getirmelidir.

Aile içindeki hemen her konuda çocukların fikri ve tercihi dikkate alınmalıdır.

Hiçbiri.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi geçmişe kıyasla günümüzde daha belirgin olan beden ve psikososyal sağlık açısından önemli durumlardan biri değildir?

Yalnızlaşma

Daha hareketsiz bir yaşam tarzı

Artmış alkol-madde kullanımı

Daha iyi sosyal destek sistemleri

Artmış tıbbi tedavi imkânları

Doğru Cevap: D

Soru 8

Modern yaşam tarzının insan sağlığı üzerine etkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Teknolojik imkânlar birçok alanda kolaylık sağlamaktadır.

Bazı imkân ve gelişmeler doğrudan ve/ya dolaylı olarak beden ve/ya ruh sağlığı açısından riskler taşımaktadır.

Çocuklar teknolojiyle ilişkili risklere en açık yaş grubudur.

Modern yaşam tarzında insan sağlığı açısından koruyucu bazı faktörler azalmış veya zayıflamış olabilir.

Hepsi.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Genç bir anne üç yaşındaki çocuğunu henüz konuşamadığı şikâyetiyle size getiriyor. Eşinin tayini sebebiyle dört yıl önce İstanbul’a taşındıklarını, burada akraba veya sosyal çevrelerinin pek olmadığını, eşinin işi sebebiyle evde çok az bulunabildiğini, çocuğun zamanının çoğunu ekran karşısında geçirdiğini paylaşıyor. Detaylı sorulduğunda çocuğunu ancak iki ay emzirdiği, dört aylıkken çalışmaya başladığını, şimdiye kadar dört bakıcı değiştirdiklerini ifade ediyor. Görüşme esnasında çocuğun çevreyle pek iletişim kurmadığını, ismine tepkisinin kısıtlı olduğunu fark ediyorsunuz. Bu çocuktaki en muhtemel tanı hangisidir?

Tepkisel bağlanma bozukluğu

Otizm spektrum bozukluğu

Ekpresif dil bozukluğu

Sınırsız toplumsal katılım bozukluğu

Zihinsel yetersizlik

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi öz güvenli çocuklar yetiştirmekte doğru bir uygulama değildir?

Çocuklarına her şeyden ve herkesten önemli olduğunu söylemek

Ne olursa olsun çocuklarına ‘kendisine güvenmesi gerektiğini’ söylemek

Bebeklikten başlayarak çocuklara ‘prens’ , ‘prenses’ diye hitap etmek

Arkadaşlarıyla yaşadığı tartışmalarda her zaman çocuğunun yanında yer almak

Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 11

Çocuk ve ergenlerin psikososyal ve ruhsal sağlıklarını olumsuz etkileyen aşağıdaki faktörlerden hangisi 40 yıl öncesine kıyasla günümüze özgü bir risk faktörüdür?

Aile içi şiddet

Yoğun çalışan anne babalar

Akran zorbalığı

İnternet ve sosyal medya

Sınav stresi

Açıklama:

İnternet ve sosyal medya kullanımı, son 40 yıl içinde ortaya çıkan ve çocukların ruh sağlığını önemli ölçüde etkileyen günümüze özgü bir risk faktörüdür. Aile içi şiddet, zorbalık ve sınav stresi gibi faktörler, uzun süredir var olan sorunlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Günümüz modern yaşam tarzının ruh sağlığı üzerindeki olası etkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Modern yaşam tarzıyla ilişkili riskler çocuklarda erişkinlere kıyasla daha az etkilidir.

Modern yaşam tarzı ruh sağlığı açısında çok yönlü etkileri olan birçok risk faktörü içermektedir.

Ruh sağlığı açısından koruyucu olan bir takım faktörler modern yaşam tarzında azalmış veya kaybolmuş olabillir.

Modern yaşam tarzıyla ilişkili imkan olarak görülen birçok durum aslında ruh sağlığı açısından önemli riskler taşıyor olabilir.

Depresyon ve anksiyete bozuklukları başta olmak üzere birçok psikiyatrik bozukluğun sıklığı modern toplumlarda giderek artmaktadır.

Açıklama:

Modern yaşam tarzıyla ilişkili riskler, beyin gelişiminin hızlı olduğu erken dönemlere etki ettiğinden, çocuklarda erişkinlere kıyasla daha az etkili olduğu söylenemez.

Doğru Cevap: A

Soru 13

I. Değişen aile yapısı ve yalnızlaşma
II. İş hayatındaki stres ve rekabet
III. Değişen beslenme ve uyku alışkanlıkları
IV. İnanç düzeyinde artış
Yukarıdakilerden hangileri modern yaşam tarzıyla ilişkili psikososyal-ruhsal sorunların ortaya çıkmasında önemli faktörlerdendir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Modern yaşam tarzıyla ilişkili risk faktörleri arasında değişen aile yapısı/yalnızlaşma (I), iş hayatındaki stres/rekabet (II), ve değişen beslenme/uyku alışkanlıkları (III) yer alır. İnanç düzeyinde artış değil, zayıflama veya azalma risk faktörü olarak belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi günümüzde gençlerin karşılaştığı önemli bedensel veya ruhsal problem sebepleri veya kaynakları arasında yer alır?

inanç ve değerler sistemindeki zayıflama

hepsi

Fiziksel hareketsizlik

eğitim alanındaki yüksek performans beklentileri

Aile ve Sosyal destek sistemlerinin zayıflaması

Açıklama:

Modern yaşam tarzı risk faktörleri; inanç ve değerler sistemindeki zayıflama, fiziksel hareketsizlik, eğitim alanındaki yüksek performans beklentileri ve aile/sosyal destek sistemlerinin zayıflaması gibi birçok durumu içermektedir. Bu nedenle hepsi önemli problem sebepleri veya kaynakları arasında yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi aşırı medya ve internet kullanımının olumsuz bedensel ve ruhsal sonuçlarından biri olamaz?

Popüler kültürün hatalı söylem ve teşvikleri

Siber zorbalık

Fiziksel hareketsizlik

Sosyal izolasyon

Uzaktaki gelişmeleri takip etme

Açıklama:

Popüler kültürün olumsuz etkileri, siber zorbalık, fiziksel hareketsizlik ve sosyal izolasyon, aşırı medya/internet kullanımının olumsuz sonuçlarıdır. Uzaktaki gelişmeleri takip etme, internetin faydalı bir yönü olup, olumsuz bir sonuç olarak değerlendirilemez.

Doğru Cevap: E

Soru 16

I. Depresyon ve anksiyete bozuklukları
II. Şizofreni
III. Özgül öğrenme bozukluğu
IV. Yeme bozuklukları ve obezite
Doğrudan modern yaşama tarzıyla ilişkili risk faktörlerinden dolayı yukarıdaki psikiyatrik bozukluklardan hangilerinin geçmişe kıyasla günümüzde daha fazla görüldüğünü söylemek mümkündür?

III – IV

I – II

I – III

II – IV

I – IV

Açıklama:

Modern yaşam tarzının getirdiği stres, hareketsizlik ve beslenme alışkanlıkları gibi risk faktörleri nedeniyle Depresyon ve anksiyete bozuklukları (I) ile Yeme bozuklukları ve obezitenin (IV) sıklığının günümüzde geçmişe göre arttığı bildirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Akran zorbalığı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Aralarında fiziksel olarak ya da psikolojik olarak güç eşitsizliği olan bireylerden güçlü olanın güçsüz olana uyguladığı saldırgan eylemlerdir.

Zorbanın amacı kurbanda korku veya endişe yaratmak ve/veya kurbanı kontrol altına almaktır.

Akran zorbalığının görülme sıklığı gelişimsel dönemlere göre değişkenlik gösterir.

Akran zorbalığının olumsuz etkileri sadece zorba ve kurban üzerinde görülür.

Zorbalık genellikle otorite figürlerinin bulunmadığı okul bahçelerinde, koridorlarda ya da okul çevresinde gerçekleşir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Akran zorbalığının sonuçları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Akran zorbalığı sadece zorba ve kurban üzerinde değil, zorbalığa yardım eden, tanık olan ya da medya aracılıyla öğrenenler üzerinde de ciddi olumsuz etkiler bırakır.

Zorbalık davranışının sıklığı, birden fazla zorba tarafından uygulanıyor olması ve maruz kalınan zorbalık çeşidinin fazlalığı sonuçların ağırlaşmasına neden olur.

Zorbalığa maruz kalan çocuklarda içe yönelim sorunlarının yanı sıra dışa vurum sorunlarının sıklığında da artış görülür.

Zorbalığın birey üzerindeki etkileri sadece zorbalığa uğranılan dönem ile sınırlı kalır.

Zorbaların ortalama ergenlere oranla kavgaya bulaşma yaralanma ve adli ceza alma olasılıkları daha yüksektir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Akran zorbalığının mağdur üzerinde meydana gelen etkileri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Akran mağduriyeti ile düşük benlik saygısı arasındaki çift yönlü bir ilişki vardır.

Zorbalığa maruz kalan çocuklarda içe yönelim sorunlarının dışa vurum sorunlarının sıklığında da artış görülür.

Erişkin yaşamda alkol ve madde bağımlılığı çocukken zorbalığa maruz kalma ile ilişkilendirilmiştir.

Zorbalık mağdurlarının erişkin yaşamda çocuklarına aşırı müdahale etmeleri, çocuklarının zorbalığı maruz kalmasını engeller.

Zorbalık mağdurlarında erişkin yaşamlarında anksiyete ve depresyon ortaya çıkma ihtimali artmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdaki saldırgan davranışlardan hangisi zorbalık olarak tanımlanabilir?

Bir öğrencinin, bilişsel zorluğu olan başka bir öğrenciye kasıtlı olmadan zarar vermesi

Bir öğrencinin, aralarında güç dengesizliği olmayan başka bir öğrenciye tekme atması

Bir öğrencinin, kendisinden fiziksel olarak daha güçsüz bir öğrenciye lakap takması

Bir öğrencinin, kendisinden yaşça küçük başka bir öğrenci ile bir kereye mahsus dalga geçmesi

Bir öğrencinin, aralarında güç dengesizliği bulunmayan bir öğrenciyi tehdit etmesi

Doğru Cevap: C

Soru 5

Bir okulda koruyucu ruh sağlığı kapsamında akran zorbalığı mağduru olma riski olan öğrenciler belirlenecek ve onlarla çalışmalar yapılacaktır. Aşağıdakilerden seçeneklerden hangisi diğerlerine göre zorbalığa uğramak bakımından daha düşük risk altındadır?

8 yaşında obez erkek öğrenci

9 yaşında bilişsel gelişiminde gerilik olan kız öğrenci

10 yaşında özsaygısı yüksek kız öğrenci

10 yaşında cinsel kimlik karmaşası yaşayan kız öğrenci

9 yaşında geçmişte zorbalığa uğramış erkek öğrenci

Doğru Cevap: C

Soru 6

Akran zorbalığının zorba üzerindeki etkileri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Zorbalar ilkokul ve ortaokul yıllarında yaptıklarının sonuçlarından genellikle etkilenmezler.

Zorba çocuk ve ergenler kendine zarar verme davranışı açısından yüksek risk altındadırlar

Zorbalarda alkol ve madde kullanımı sıklığında ve silah taşımada da artış görülebilir.

Zorbaların erişkin yaşamlarında antisosyal kişilik gelişimi açısından yüksek risk altındadırlar.

Zorbalara karşı uygulanacak katı disiplin uygulamaları ve otoriter aile tutumları çocukların zorbalık eğilimlerini azaltır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Zorbalarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Genellikle akran gruplarında popülerdirler ve liderlik özellikleri gösterirler.

Zorbalık yapan özellikle erkek çocuksa genellikle fiziksel olarak daha güçlüdür.

Zorbaların sorun çözme becerileri kısıtlıdır ve engellenmeye karşı toleransları düşüktür.

Otokontrolleri zayıftır, genellikle yıkıcı, öfkeli ve tepkisel davranışları sergilerler.

Zorba olmayanlara göre daha yoğun kaygı yaşarlar ve özsaygıları düşüktür.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Akran zorbalığı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Zorbalığa maruz kalma yaygınlığı bakımından kızlar ve erkekler arasında çok belirgin istatistiksel farklılıklar vardır.

Akran zorbalığına maruz kalma sıklığı orta çocukluktan itibaren azalmaya başlarken, zorbalık uygulama sıklığı ergenliğin ilk dönemlerinde pik yapar.

Siber zorbalığa maruz kalma ve uygulama bakımında cinsiyet farklılığı belirgin değildir.

Erkek çocuklar daha çok fiziksel zorbalığın, kızlar ise ilişkisel zorbalığın daha çok uygulayıcısı ve kurbanı olma eğilimindedir.

Ortaokul yıllarında fiziksel zorbalık, lise döneminde ise ilişkisel zorbalığa daha sık rastlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

I. Saldırganlık zarar verme amacı taşıyan herhangi bir davranış şeklidir.
II. Zorbalık güç dengesizliği bulunan bireyler arasında oluşan saldırgan davranışlardır.
III. Güçleri birbirine denk kişiler arasında ortaya çıkan kavgalar da şiddet eylemi olarak nitelendirilir.
Akran zorbalığı ile ilgili yukardakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Doğru Cevap: E

Soru 10

I. Çoğu özellikleri kurbanların sosyal davranış kalıplarıyla benzerlik gösterir.
II. Genellikle sosyal ilişki kurma becerileri zayıftır.
III. Kendilerini zorbalık yaparak etkin kılmaya çalışırlar.
IV. Sıklıkla reaktif saldırganlık davranışları gösterirler.
Hem zorba söz ve eylemlerde bulunan hem de zorbalık rolüne maruz kalan kişilere zorba kurban denir. Zorba kurbanlarla ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ,III ve IV

I, II, III, IV

Doğru Cevap: D

Soru 11

I. Güç dengesizliği bulunan kişiler arasında olması
II. Zamansal süreklilik özelliği taşıması
III. Kasıtlı olarak karşı tarafa zarar vermek amacıyla yapılması
IV. Sadece fiziksel saldırganlık olarak gerçekleşmesi
Saldırgan bir davranışın zorbalık olarak tanımlanması için yukarıdaki özelliklerin hangilerini taşıması gerekir?

I, II ve IV

II, III ve IV

II ve III

I, II ve III

I ve II

Açıklama:

Zorbalık, güç dengesizliği bulunan bireyler arasında oluşan, kasıtlı olarak zarar verme amacı taşıyan ve zamansal süreklilik özelliği gösteren saldırgan davranışlardır. Zorbalık sadece fiziksel saldırganlık (IV) olmak zorunda değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdaki zorbalık türlerinden hangisi kızlarda erkeklerden daha fazla görülmektedir?

Sözel zorbalık

Fiziksel zorbalık

İlişkisel zorbalık

Cinsel zorbalık

Siber zorbalık

Açıklama:

Erkek çocuklar daha çok fiziksel zorbalığın uygulayıcısı ve kurbanı olma eğilimindeyken, kızlar ise ilişkisel zorbalığın (dedikodu yayma, dışlama, sosyal izolasyon) daha çok uygulayıcısı ve kurbanı olma eğilimindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

….. zorbalık en yaygın görülen ancak en çok gözden kaçan zorbalık türüdür. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Sözel

Fiziksel

İlişkisel

Cinsel

Sanal

Açıklama:

Sözel zorbalık, en yaygın görülen, ancak en çok gözden kaçan zorbalık türüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Akran zorbalığında zorba (zorbalık yapan) ve/veya kurban (zorbalığa maruz kalan) olmakla ilişkili risk faktörleri hakkında hangisi söylenemez?

Farklı bir görünüme veya fiziksel özelliğe sahip olmak kurban olmak için risk faktörü olabilir.

İstismar veya ihmal öyküsü zorbalık için önemli bir risk faktörüdür.

Davranış problemleri ve sosyal sorunlar sadece zorba olmak için bir risk faktörüdür.

Aile içi şiddet zorbalık için önemli bir risk faktörüdür.

Aşırı koruyucu-kollayıcı ebeveynlik kurban olmak için bir risk faktörüdür.

Açıklama:

Davranış problemleri ve sosyal sorunlar, hem zorbalık yapanlar hem de zorba-kurbanlar için risk faktörüdür. Bu durumun sadece zorba olmak için bir risk faktörü olduğu söylenemez.

Doğru Cevap: C

Soru 15

8 yaşında obez erkek öğrenci

9 yaşında bilişsel gelişiminde gerilik olan kız öğrenci

10 yaşında özsaygısı yüksek kız öğrenci

10 yaşında cinsel kimlik karmaşası yaşayan kız öğrenci

9 yaşında geçmişte zorbalığa uğramış erkek öğrenci

Açıklama:

Obez olmak, gelişimsel gerilik, düşük özsaygı ve geçmişte kurban olmak zorbalığa uğrama riskini artırır. Özsaygısı yüksek kız öğrenci, psikolojik dayanıklılık ve özgüven koruyucu faktörler olduğu için diğerlerine göre daha düşük risk altındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Akran zorbalığının mağdur üzerinde meydana gelen etkileri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Akran mağduriyeti ile düşük benlik saygısı arasındaki çift yönlü bir ilişki vardır.

Zorbalığa maruz kalan çocuklarda içe yönelim sorunlarının dışa vurum sorunlarının sıklığında da artış görülür.

Erişkin yaşamda alkol ve madde bağımlılığı çocukken zorbalığa maruz kalma ile ilişkilendirilmiştir.

Zorbalık mağdurlarının erişkin yaşamda çocuklarına aşırı müdahale etmeleri, çocuklarının zorbalığı maruz kalmasını engeller.

Zorbalık mağdurlarında erişkin yaşamlarında anksiyete ve depresyon ortaya çıkma ihtimali artmıştır.

Açıklama:

Zorbalık mağdurlarında içe yönelim (anksiyete, depresyon) ve dışa vurum (madde kullanımı) sorunları artar. Zorbalık mağdurlarının aşırı müdahale etmesinin, çocuğun zorbalığa maruz kalmasını engellediği şeklinde kesin bir bilgi bulunmamaktadır; aşırı koruyucu-kollayıcı ebeveynlik aksine kurban olmak için risk faktörü olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

I. Okula gitmek istememe veya okul başarısında düşme
II. Vücudunda veya eşyalarında darp veya fiziksel hasar izleri
III. Mutsuzluk, içine kapanıklık, davranış sorunları
IV. Arkadaşlarından ayrılamama
Yukarıdakilerden hangileri akran zorbalığına maruz kalan okul çağı çocuklarda zorbalıkla ilişkili belirtilerden olabilir?

I ve II

II, III ve IV

III ve IV

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Zorbalığa maruz kalan çocuklarda okula gitmek istememe (I), vücutta veya eşyalarda darp izleri (II) ve mutsuzluk/içe kapanıklık/davranış sorunları (III) sık görülen belirtilerdir. Arkadaşlarından ayrılamama (IV), doğrudan zorbalık belirtisi olarak kabul edilmez.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Zorba-kurbanlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Çoğu özellikleri kurbanların sosyal davranış kalıplarıyla benzerlik gösterir.

Sıklıkla reaktif saldırganlık davranışları gösterirler.

Genellikle sosyal ilişki kurma becerilerizayıftır.

Hem zorba davranışlarda bulunan, hem de zorbalığa maruz kalan kişilere zorba kurban denir.

Kendilerini zorbalık yaparak etkin kılmaya çalışırlar.

Açıklama:

Zorba-kurbanlar, hem zorbalık yapan hem de maruz kalan kişilerdir. Zorba-kurbanların özellikleri zorba ve kurbanların özelliklerinin bir karışımıdır, bu nedenle sadece kurbanların sosyal davranış kalıplarıyla benzerlik göstermesi doğru değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

I. Akran zorbalığının önlenebilmesi için öğretmenlerin ve okul çalışanlarının zorbalığa dair farkındalıklarının yüksek olması gerekmektedir.
II. Zorbalığa maruz kalma bakımından yüksek riskli çocuklar belirlenerek okuldan uzaklaştırılmaları sağlanmalıdır.
III. Öğrencilerin iletişim becerilerini geliştirmeye, kendilerini ve hissettikleri duyguları sözlü olarak ifade edebilmelerine yönelik çalışmalar yapılmalıdır.
Zorbalığı önleme çalışmaları ile ilgili yukardakilerden hangileri doğrudur?

II ve III

I ve III

I, II ve III

Yalnız II

I ve II

Açıklama:

Zorbalığın önlenmesinde öğretmen/okul çalışanlarının farkındalığı (I) ve öğrencilerin iletişim, kendini ifade etme becerilerini geliştirme çalışmaları (III) önemlidir. Zorbalığa maruz kalan çocukların okuldan uzaklaştırılması (II) doğru bir yaklaşım değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Kendisinden fiziksel ya da psikolojik olarak daha güçlü olanların zorbalık içeren söz ve eylemlerine uğrayan kişiye ….. denir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

zayıf

zorba

seyirci

kurban

zorba-kurban

Açıklama:

Kendisinden fiziksel ya da psikolojik olarak daha güçlü olanların zorbalık içeren söz ve eylemlerine uğrayan kişiye kurban denir. Zorbalık, güç dengesizliği ile karakterizedir.

Doğru Cevap: D

Ünite 9

Soru 1

Evrensel koruyucu ruh sağlığı programları için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Evrensel program seçilmiş bir gruba uygulanmadığı için müdahale öncesi taramaya ihtiyaç duyulmaz.

Evrensel programlarda seçilmiş bir örneklem olmadığı için damgalama en aza indirgenmiş olur.

Evrensel programlar henüz risk altında olmayan ancak gelecekte ruhsal sorunlar gösterebilecek gençlere müdahale imkânı sağlar.

Hedef grup için koruyucu programlar evrensel programlara göre daha büyük gruplarda uygulanmaktadır.

Evrensel programların uygulama maliyetleri hedef grup için koruyucu programlardan daha yüksek olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi çocuk ve ergenlerde içe atım bozuklukları olan anksiyete ve depresif bozuklukların ortaya çıkması için bir risk faktörü değildir?

Ebeveynlerden birinde anksiyete bozukluğu veya depresif bozukluk tanısının olması

Ebeveynler arasında belirgin çatışmaların olması

Olumsuz ebeveyn tutumları ve kötü akran ilişkileri

Stresli yaşam olayları

Okul başarısının yüksek olması

Doğru Cevap: E

Soru 3

I. Çocuk ve ergenlerde görülen psikososyal problemler çok sık görülmesi nedeniyle tüm dünyada büyük bir önem kazanmıştır.
II. Tedavi edilmemiş ruhsal bozukluklar yüksek oranda okul bırakma, suç işleme, işsizlik, madde kullanımı ve aile işlevlerinde bozulma gibi önemli psikososyal problemlere yol açmaktadır.
III. Okul ruh sağlığı hizmetleri; ruh sağlığının geliştirilmesi, korunması ve ruh sağlığında bozulmalar olduğu takdirde müdahalede bulunulması ile ilgili okul hizmetlerin tamamını kapsamaktadır.
IV. Çocukluk çağı ruh sağlığı bozuklukları sık görülmesi nedeniyle okul koruyucu ruh sağlığı müdahaleleri büyük bir öneme sahiptir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I, II

I, II, III

I, II, III, IV

II, III, IV

I, III, IV

Doğru Cevap: C

Soru 4

I. Çocuk ve ergenlerin %25’i bir kronik hastalığa sahip olmakta ve yine %10’unda bu hastalıklar günlük yaşam becerilerini şiddetli bir şekilde etkilemektedir.
II. Kronik hastalık sürecinde çocuk ve ergenler, duygusal, davranışsal ve eğitimsel problemler sıklıkla yaşamaktadır.
III. Hastalıkla ilgili sık hastane ziyaretleri, beklenmedik hastane yatışları özellikle çocuk veya ergenin günlük yaşam rutinlerine devam edememesine aynı zamanda okul devamsızlıklarına yol açmaktadır.
Kronik hastalıklarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

I, II

I, II, III

II, III

Yalnız I

I, III

Doğru Cevap: B

Soru 5

Koruyucu ruh sağlığı açısından erken müdahale programları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Riskli ailelerin bulunması ve bu ailelere yönelik koruyucu ruh sağlığı programlarının uygulanması gelişimsel bozuklukların sıklığı ve şiddetinin azaltmamaktadır.

Erken müdahale programları ile gelişimsel bozukluklara müdahale edildiği takdirde özel eğitime olan ihtiyaç azalmaktadır.

Erken müdahale programları ülke ekonomisine önemli maliyetler getirmektedir.

Erken müdahale programlarının etkileri yetişkin döneme kadar devam etmemektedir.

Erken müdahale uygulanan çocuk ve ergenlerde sosyal becerileri arttırdığı, çocuğun akademik başarısı üzerinde olumlu katkıda bulunduğu, okulu bırakma, sınıf tekrarlarını azaldığına dair henüz yeterli kanıtlar bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi ergenlik döneminde görülen riskli bir davranış değildir?

Madde veya alkol denemek

Riskli cinsel aktivite

Sigara kullanmak

Derslerine düzenli çalışmamak

Şiddet içeren davranışlarda bulunmak

Doğru Cevap: D

Soru 7

Alkol ve madde kullanım bozuklukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Alkol ve madde kullanım bozukluklarında bağımlılık geliştikten sonra tedavi ile iyileşme oranlarının çok düşük olması nedeniyle koruyucu ruh sağlığı müdahaleleri büyük bir öneme sahiptir.

Alkol ve madde kullanım bozuklukları çocuk ve ergenlerin aile, okul ve akran ortamlarında işlevselliklerini belirgin olarak bozmaktadır.

Madde veya alkolün sadece bağımlılık düzeyinde kullanılması değil erken yaşta bir kez denenmesi bile ruh sağlığı açısından çok risklidir.

Alkol ve madde kullanım bozuklukları ülke ekonomisinde çok büyük kayıplara neden olmaktadır.

Alkol ve madde kullanım bozuklukları sıklıkla 15 yaşından sonra görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Alkol ve madde kullanım bozuklukları için okul koruyucu ruh sağlığı müdahaleleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu müdahaleler, çocuğun madde ile karşılaşabileceği kritik dönemlerden önce uygulanmalı. Çocuk ve ergeni maddeyle karşılaşabileceği ortamlara karşı hazır olmasını ve uygun baş etme becerilerinin gelişimine olanak sağlamalıdır.

Çok az sayıda okul personeli ile uygulanmalı ve personele çok az bir eğitim verildikten sonra hemen başlanılmalıdır.

Sadece bilgi verici bir program olmalı.

Programın bitiminden sonra takip ve destek seansları gibi ek seanslar olmamalı.

Sosyal becerileri ve duygudurum düzenleme becerilerini artırmak bu programlar için önemli değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bir gelişimsel bozukluk değildir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Özgül Öğrenme Güçlüğü

Tik Bozukluğu

Otizm Spektrum Bozukluğu

Şizofreni

Doğru Cevap: E

Soru 10

İyi bir koruyucu ruh sağlığı programı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bütüncül olmalıdır. Okul, aile, sokak gibi birçok ortam için müdahaleler içermelidir.

Tam bir etki oluşturabilmesi için program yeterli doz ve süreye sahip olmalıdır.

Risk ve koruyucu faktörler göz önünde bulundurularak hazırlanmış olmalıdır.

Uygulanacağı coğrafi bölgenin kültür ve yaşam tarzına uygun olmalıdır.

Ruh sağlığı sorunları ortaya çıktıktan sonra uygulanmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I, II

I, II, III

I, II, III, IV

II, III, IV

I, III, IV

Açıklama:

Çocuk ve ergenlerde psikososyal problemlerin sık görülmesi, tedavi edilmemiş bozuklukların yol açtığı olumsuz sonuçlar (okul bırakma, suç işleme), okul ruh sağlığı hizmetlerinin tanımı (III) ve okul koruyucu ruh sağlığı müdahalelerinin önemi (IV) ile ilgili tüm ifadeler doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 12

“Koruyucu okul ruh sağlığı programları iki ana başlık altında ele alınabilir. ….. koruyucu programlarda herhangi bir seçim yapmaksızın belirli bir bölgedeki tüm çocuk veya ergenler programa dâhil edilir. ….. koruyucu programlarda ise belirlenmiş bir toplulukta riskli grup belirlenerek bu grup için koruyucu programlar uygulanır.”
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Hedef grup / Riskli grup

Riskli grup / Hedef grup

Evrensel / Hedef grup

Hedef grup / Evrensel

Riskli grup / Evrensel

Açıklama:

Tüm çocukları veya ergenleri kapsayan yaklaşıma Evrensel koruyucu programlar denir. Belirlenmiş bir toplulukta riskli grup belirlenerek bu gruba uygulanan programlara ise Hedef grup koruyucu programlar denir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi koruyucu okul ruh sağlığı çalışmalarında evrensel programların hedef grup programlarına kıyasla farklılık veya avantajlarından birisi değildir?

Evrensel programlarda seçilmiş bir grup olmadığı için tarama ihtiyacı ortadan kalkmış olmaktadır.

Evrensel programlar hedef grup programlarına göre daha küçük gruplarda uygulanmaktadır.

Evrensel programların maliyeti çoğu zaman daha fazla olabilir.

Evrensel programlar henüz risk altında olmayan ancak gelecekte belirti geliştirebilecek gençlere müdahale imkânı sağlayabilir.

Evrensel programlarda örneklem seçimi olmadığı için damgalama en aza indirgenmiş olmaktadır.

Açıklama:

Evrensel programlar herhangi bir seçim yapmaksızın tüm çocukları kapsadığı için hedef grup programlarına göre daha büyük gruplarda uygulanmaktadır. Bu nedenle 'daha küçük gruplarda uygulanmaktadır' ifadesi yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

İyi bir koruyucu ruh sağlığı programı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bütüncül olmalıdır. Okul, aile, sokak gibi birçok ortam için müdahaleler içermelidir.

Tam bir etki oluşturabilmesi için program yeterli doz ve süreye sahip olmalıdır.

Risk ve koruyucu faktörler göz önünde bulundurularak hazırlanmış olmalıdır.

Uygulanacağı coğrafi bölgenin kültür ve yaşam tarzına uygun olmalıdır.

Ruh sağlığı sorunları ortaya çıktıktan sonra uygulanmalıdır.

Açıklama:

Koruyucu ruh sağlığı programlarının temel amacı, sorunlar ortaya çıkmadan önce önlemek veya erken müdahale etmektir. Ruh sağlığı sorunları ortaya çıktıktan sonra uygulanan hizmetler üçüncül koruma (rehabilitasyon) kapsamına girer.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir koruyucu okul ruh sağlığı programının özellikleri arasında olması beklenmez?

Pratik uygulamalar ve karşılıklı etkileşimler içermelidir.

Bütüncül olmalı; okul, aile, sokak gibi birçok ortamı içermelidir.

Coğrafi bölgenin kültür ve yaşam tarzına uygun olmalıdır.

Risk veya koruyucu faktörlerden bağımsız olarak uygulanmalıdır.

Sorunların tekrar ortaya çıkma ihtimaline karşı destek seansları içermelidir.

Açıklama:

İyi bir koruyucu ruh sağlığı programı, Risk ve koruyucu faktörler göz önünde bulundurularak hazırlanmış olmalıdır. Bu faktörlerden bağımsız olarak uygulanması beklenmez.

Doğru Cevap: D

Soru 16

I. Uygulayıcıların programdaki yönergelere uygun hareket etmemesi
II. Okul ortamı ile ilgili farklılıklar
III. Öğrencilerin yaşadığı toplumun kültürel özellikleri
IV. Risk veya koruyucu faktörlerin dikkate alınması
Yukarıdakilerden hangileri etkili bir okul ruh sağlığı programının bazı durumlarda etkisiz olmasına yol açan faktörler arasında sayılabilir?

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

III ve IV

I ve II

Açıklama:

Etkili bir okul ruh sağlığı programının etkisiz olmasına yol açan faktörler arasında, uygulayıcıların programdaki yönergelere uygun hareket etmemesi (I), okul ortamı ve farklılıkları (II), ve öğrencilerin yaşadığı toplumun kültürel özellikleri (III) sayılabilir. Risk veya koruyucu faktörlerin dikkate alınması (IV) ise programın etkili olması için bir ön koşuldur.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Alkol ve madde kullanım bozuklukları için okul koruyucu ruh sağlığı müdahaleleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çok az sayıda okul personeli ile uygulanmalı ve personele çok az bir eğitim verildikten sonra hemen başlanılmalıdır.

Sadece bilgi verici bir program olmalı.

Programın bitiminden sonra takip ve destek seansları gibi ek seanslar olmamalı.

Sosyal becerileri ve duygudurum düzenleme becerilerini artırmak bu programlar için önemli değildir.

Açıklama:

Alkol ve madde kullanım bozukluklarına yönelik koruyucu programlar, çocuğun maddeyle karşılaşabileceği kritik dönemlerden önce uygulanmalı ve uygun baş etme becerilerinin gelişimine olanak sağlamalıdır. Programlar sadece bilgi verici olmamalı; rol oynama, küçük grup aktiviteleri ve tartışma gibi interaktif katılım sağlamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

I. Çocuk ve ergenlerin %25’i bir kronik hastalığa sahip olmakta ve yine %10’unda bu hastalıklar günlük yaşam becerilerini şiddetli bir şekilde etkilemektedir.
II. Kronik hastalık sürecinde çocuk ve ergenler, duygusal, davranışsal ve eğitimsel problemler sıklıkla yaşamaktadır.
III. Hastalıkla ilgili sık hastane ziyaretleri, beklenmedik hastane yatışları özellikle çocuk veya ergenin günlük yaşam rutinlerine devam edememesine aynı zamanda okul devamsızlıklarına yol açmaktadır.
Kronik hastalıklarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

I, II

I, II, III

II, III

Yalnız I

I, III

Açıklama:

Çocuk ve ergenlerin %25’i kronik bir hastalığa sahip olup %10’unda bu hastalıklar günlük yaşam becerilerini şiddetli etkilemektedir (I). Kronik hastalık sürecinde duygusal, davranışsal ve eğitimsel problemler sıkça yaşanır (II) ve sık hastane ziyaretleri/yatışları okul devamsızlıklarına yol açar (III). Bu nedenle tüm ifadeler doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Çocukluk dönemi kronik hastalıklar ve psikososyal etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Kronik hastalık süresinde çocuk ve ergenler, duygusal davranışsal ve eğitimsel problemler sıklıkla yaşanmaktadır

Kronik hastalıklar hasta olan çocukla birlikte ailenin diğer bireylerinide etkilemektedir.

Çocuk ve ergenlerin %25 Kronik hastalığa sahip olmakta ve %10’undada bu hastalıklar günlük yaşam becerilerini şiddetli bir biçimde etkilemektedir

Hastalıkla ilgili sık hastane ziyaretleri,beklenmedik hastane yatışları çocukların günlük yaşam rutinine devam edememesine ve okul devamsızlıklarına yol açmaktadır

Kronik hastalığı olan çocukların hastalığın türü ve etkisinden bağımsız olarak günlük yaşam aktivitelerine katılmaları sınırlandırılmalıdır

Açıklama:

Kronik hastalığı olan çocukların, hastalığın türü ve etkisinden bağımsız olarak günlük yaşam aktivitelerine katılmalarının sınırlandırılması doğru değildir. Koruyucu ruh sağlığı, aksine, özel gereksinimlerine uygun aktivitelere katılımlarını desteklemeyi hedefler.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi bir gelişimsel bozukluk değildir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Özgül Öğrenme Güçlüğü

Tik Bozukluğu

Otizm Spektrum Bozukluğu

Şizofreni

Açıklama:

DEHB, Özgül Öğrenme Güçlüğü, Tik Bozukluğu ve Otizm Spektrum Bozukluğu nörogelişimsel bozukluklardır. Şizofreni ise genellikle ergenlik veya erişkinlik döneminde ortaya çıkan major bir psikiyatrik bozukluktur, gelişimsel bozukluk kategorisinde yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I. Koruyucu ruh sağlığı müdahaleleri ile psikiyatrik bozuklukların görülme sıklığı azaltılmaktadır.
II. Bazı psikiyatrik bozuklukların görülme yaşının gecikmesine büyük katkı sağlamaktadır.
III. Psikiyatrik bozuklukların tedavi maliyetini artırmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri koruyucu okul ruh sağlığı müdahalelerinin, psikiyatrik bozuklukların önlenmesi konusundaki katkıları arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

II ve II

Yalnız II

I ve III

Açıklama:

Koruyucu ruh sağlığı müdahaleleri, psikiyatrik bozuklukların görülme sıklığını azaltır (I) ve görülme yaşının gecikmesine katkı sağlar (II). İyi bir şekilde uygulandığında bu programlar maliyeti artırmak yerine azaltabilir (III yanlıştır).

Doğru Cevap: B

Soru 22

….. programı, Dünya Sağlık Örgütünün kanıta dayalı koruyucu ruh sağlığı ve dayanıklılık programı olarak kabul ettiği neredeyse tek programdır. Etkinliği birçok çalışmayla gösterilmiştir. Birçok koruyucu ruh sağlığı programının aksine etkinliği yaş, cinsiyet, programın uygulanma süresi gibi farklı değişkenlere göre değişmemektedir. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

FRIENDS

The Penn Resiliency

Coping Cat

TEACCH

Perry Anaokulu Projesi

Açıklama:

FRIENDS programı, Dünya Sağlık Örgütünün kanıta dayalı koruyucu ruh sağlığı ve dayanıklılık programı olarak kabul ettiği neredeyse tek programdır. Bu program, depresif ve anksiyete bozuklukları için uygulanır.

Doğru Cevap: A

Ünite 10

Soru 1

Çocukluk çağı travmaları ile ilgili çok boyutlu birincil koruyucu program hazırlarken programa aşağıdakilerden hangisinin dâhil edilmesi gereklidir?

Çocuk veya ergen

Öğretmen ve okul personeli

Ebeveyn

Potansiyel istismarcı

Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 2

Çocukluk çağı travmalarının gelişim dönemlerine göre etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Çocukluk çağı travmalarının etkileri gelişim dönemlerine göre farklılık göstermektedir.

Bir çocuğun 18 ay öncesi yaşadığı bir travma ile ilgili otobiyografik bellekte bir anıyı hatırlaması ve sözel olarak ifade etmesi nadir bir durumdur.

0-3 yaş döneminde travmaya maruz kalan çocuklarda uyku problemleri, gece korkuları, oyunlarında travmatik temalar görülebilir.

Kazanılmış becerilerde kayıp erken çocukluk çağı (0-6 yaş) travmalarından ziyade 6-18 yaş arası yaşanılan travmalarda görülür.

Çocuklar, üç yaşından sonra yaşadıkları travmatik olayı daha iyi hatırlıyor olsalar bile dil gelişimlerini tam olarak tamamlamadıkları için yaşadıkları olayları tam olarak ifade edemeyebilirler

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel istismarın özelliklerinden biri değildir?

Kendisinden en az beş yaş büyük bir kişi ya da kendisinden iki yaş büyük bir aile bireyi tarafından saldırıya maruz kalınmış olması

Olayın etkilerinin en az 48 saat sürmesi ve fiziksel hasara yol açması

Olayın çocuk tarafında kardeş kıskançlığı gibi bir aile içi çatışma olarak algılanmaması

Onur kırıcı, kasdi bir eylem olması

Çocuğun yaşadığı olaydan sık sık bahsetmesi

Doğru Cevap: E

Soru 4

I. Yaşanılan olumsuz olayın bir süreye yayılarak değil de kısa bir zaman içerisinde meydana gelmesi (anilik)
II. Mevcut olumsuz yaşam olayı ile kişinin baş edemeyeceği ve kontrolü kaybedeceğine dair öznellik algısı (kontrol edilebilirlik)
III. Olayın kişiye fiziksel/duygusal olarak acı vermesi ya da ileride acı verme ihtimali olduğu algısı (olumsuzluk)
Olumsuz bir yaşam olayının travmatik hâle gelmesi için yukarıdaki özelliklerden hangisine/hangilerine sahip olması gerekir?

I, II

I, II, III

Yalnız II

II, III

I, III

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi çocukluk çağı yaralanmaları için dikkat edilmesi gereken bir önlem değildir?

Yataklara koruyucu konulması ve yine pencerelere ve balkon kapılarına emniyet kilidi konulması

Çocuğun düşme ihtimali olan yerlerde keskin eşya bırakılmaması

Yürümeden önce yürüteç kullanılması

Sıcak eşyaları çocukların uzanamayacağı yerlere konulması, ocaklarda çocukların uzanamayacağı bölmelerin kullanılması, çok yüksek sıcaklıkta su ısıtıcılarında su bırakılmaması, sıcak ev aletlerinin (ekmek kızartma makinesi, ütü, tost makinesi) yakınlarında çocukların bulundurulmaması

Tuvalet ve banyoların kapılarının kapalı olması, ev içerisinde su dolu derin kovaların bulundurulmaması

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Çocukluk çağı travmaları yaşamın ilerleyen dönemlerinde pek çok ruhsal bozukluğun ortaya çıkması ile ilişkili bulunmuştur.

Beyin gelişimin hızlı olduğu dönem olan gebelikten altı yaşına kadar olan dönem travmanın uzunlamasına etkileri için büyük öneme sahiptir.

İhmal bir eylemsizlik olarak görülse de sonuçları çok büyük bir eylemdir.

İhmal bir travma değildir.

Çocukluk çağı travmaları beyinde önemli kalıcı yapısal değişikliklere neden olur.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi çocukluk çağı travmaları kategorisinde yer almaz?

Cinsel istismar

Fiziksel istismar

Duygusal istismar

Fiziksel ihmal

Fiziksel yaralanmalar

Doğru Cevap: E

Soru 8

Cinsel istismar ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cinsel istismar, “Henüz cinsel gelişimini tamamlamamış bir çocuk veya ergenin, bir erişkin tarafından cinsel arzu ve gereksinimlerini karşılamak amacıyla güç kullanılarak veya kandırma ya da tehdit yolu ile kullanılması” olarak tanımlanır.

İstismarı gerçekleştiren kişi çocuk/ergen ile kan bağı bulunan ya da çocuk/ergene bakmakla yükümlü birisi ise bu durum ensest olarak tanımlanır.

Çocuk/ergenin cinsel aktivitede bulunan kişi yetişkin değilse eğer iki çocuk arasındaki yaş farkı dört ve üstündeyse ve küçük çocuk büyük olan tarafından ikna veya zorlama ile haz amacı ile cinsel aktiviteye maruz bırakılmışsa cinsel istismar olarak değerlendirilir.

Cinsel istismar, cinsel ilişkiye teşebbüs, genital ya da anüs bölgesi ile doğrudan temas, kıyafetler üstünden temas, teşhircilik, çocukları yetişkinlerin cinsel aktivitelerine maruz bırakma, porno izletmek gibi pek çok şekilde olabilmektedir.

Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 9

I. Travma için birincil koruma programlar, travma yaşanmadan önce yapılan koruyucu müdahale programlarını kapsamaktadır.
II. Travmayla karşılaştıktan sonra kronikleşmesini önlemek için yapılan müdahaleler ise ikincil koruyucu yaklaşımlardır.
III. Üçüncül korumaya travma sonrası ruh sağlığı sorunları kronikleşen hastaların rehabilitasyon hizmetlerini içermektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

I, II, III

I, II

Yalnız II

II, III

I, III

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Çocukluk çağı travmalarını en etkili ve en az maliyetli yöntem travmaya karşı birincil koruyucu müdahale yaklaşımlarıdır.

Birincil koruyucu müdahale programlarında tek boyutlu sadece çocuğu içeren programlar daha etkilidir.

Çocuklara cinsel istismar ile ilgili bilgi verirken özel bölge, iyi dokunuş ve kötü dokunuş gibi kavramların üstü kapalı bir şekilde ifade edilmeli.

Birincil koruyucu müdahale programlara genellikle ergenlik döneminde başlanılmalı.

Aileye yönelik psikoeğitim programlarında yalnızca çocukluk çağı travmaları ile ilgili kavramlar anlatılmalı.

Doğru Cevap: A

Soru 11

I. Kişinin yaşamsal bütünlüğünü tehdit etmesi veya bozması
II. Kişiyi baş edilebilir ölçüde zorlaması
III. Kişide belirgin korku, dehşet, çaresizlik hissine yol açması
IV. Kişinin kendi baş etme mekanizmaları ile başa çıkamayacak düzeyde olması
Yukarıdakilerden hangileri “ruhsal travma“nın özellikleri arasında yer alır?

I, II

I ve III

II ve III

I, III ve IV

Yalnız II

Açıklama:

Ruhsal travma; kişinin yaşamsal bütünlüğünü tehdit etmesi veya bozması (I), belirgin korku, dehşet, çaresizlik hissine yol açması (III) ve kişinin kendi baş etme mekanizmaları ile başa çıkamayacak düzeyde olması (IV) gibi özelliklere sahiptir. Kişiyi baş edilebilir ölçüde zorlaması (II) ruhsal travmanın değil, psikolojik dayanıklılığın gelişiminde rol oynayan günlük zorlukların özelliğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yaşamsal bir olayın ruhsal bir travma olarak değerlendirmesi için gerekli özelliklerden değildir?

kayıp içermesi

yaşamı tehdit etmesi

olayın uzun süre yaşanması

olağandışı duruma bağlı olarak gelişmesi

ani başlangıçlı olması

Açıklama:

Travmatik bir olayın özellikleri arasında ani başlangıçlı olması, yaşamı tehdit etmesi ve olağandışı olması bulunur. Olayın uzun süre yaşanması, travmatik bir olayın temel özelliklerinden biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi çocukluk çağı travmaları kategorisinde yer almaz?

Cinsel istismar

Duygusal ihmal

Fiziksel istismar

Fiziksel yaralanmalar

Duygusal istismar

Açıklama:

Çocukluk çağı travmaları, ihmal ve istismar (fiziksel, cinsel, duygusal, fiziksel ihmal, duygusal ihmal) şeklinde ikiye ayrılır. Fiziksel yaralanmalar ise travma kategorisinde yer almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 14

“…… çocuğun bakımından sorumlu kişiler tarafından çocuğun ihtiyaçlarının yeterince sağlanamaması sonucu fiziksel ve ruhsal sağlık bakımından zarara uğradığı pasif bir eylemsizlik durumudur.”
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi en uygundur?

İhmal

Kaza

İstismar

Travma

Kötülük

Açıklama:

Çocuğun ihtiyaçlarının yeterince sağlanmaması sonucu fiziksel ve ruhsal sağlık bakımından zarara uğradığı pasif bir eylemsizlik durumu İhmal olarak tanımlanır. İhmal, bir eylemsizlik olarak görülse de sonuçları çok büyük bir eylemdir ve bir travma türüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 15

I. Çocukluk çağı travmaları yaşamın ilerleyen dönemlerinde pek çok ruhsal bozukluğun ortaya çıkmasıyla ilişkili bulunmuştur.
II. Beyin gelişiminin hızlı olduğu dönem olan gebelikten altı yaşına kadar ki dönem travmanın uzunlamasına etkileri için büyük öneme sahiptir.
III. İhmal bir eylemsizlik olarak görülse de sonuçları çok büyük bir eylemdir.
IV. İhmal bir travma değildir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I, II

II, III, IV

I, III

II, III

I, II, III

Açıklama:

Çocukluk çağı travmalarının ileriki dönemlerde ruhsal bozukluklarla ilişkili olması (I), gebelikten altı yaşına kadar ki dönemin travmanın uzunlamasına etkileri için büyük öneme sahip olması (II) ve ihmalin (III) sonuçlarının çok büyük bir eylem olması ifadeleri doğrudur. İhmal, bir travma türüdür (IV yanlıştır).

Doğru Cevap: E

Soru 16

Pek çok yazar ….. yaş dönemindeki travmaları erken çocukluk çağı travmaları olarak tanımlamaktadır. Yukarıdaki boşluğa getirilebilecek en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

0-6

0-4

2-6

2-12

0-12

Açıklama:

Pek çok yazar 0-6 yaş dönemindeki travmaları erken çocukluk çağı travmaları olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Çocukluk çağı travmalarının gelişim dönemlerine göre etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Kazanılmış becerilerde kayıp erken çocukluk çağı travmalarında ziyade 6-18 yaş arası yaşanan travmalar görülür

Çocukluk çağı travmalarının etkileri gelişim dönemlerine göre farklılık göstermez

Çocukluk üç yaşından sonra yaşadıkları travmatik Olayı tam olarak ifade edebilirler

0-3 yaş döneminde travmaya maruz kalan çocuklarda uyku problemleri gece korkuları oyunlarında travmatik temalar görülebilir

Bir çocuğun 18 aylıktan önce yaşadığı bir travma ile ilgili anıyı hatırlaması ve sözel olarak ifade etmesi sık görülen bir durumdur

Açıklama:

0-3 yaş döneminde travmaya maruz kalan çocuklarda, uyku problemleri, gece korkuları ve oyunlarında travmatik temaların görülmesi mümkündür. Travmanın etkileri gelişim dönemlerine göre farklılık gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

….. yaş arası dönemde egosentrik (benmerkezcil) düşünce hâkim olduğundan çocuklar yaşadıkları travmatize edici olayların kendisi yüzünden gerçekleştiğini düşünebilirler ve suçluluk duyabilirler. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

3-4

3-6

1-2

8-10

6-8

Açıklama:

3-6 yaş arası dönemde çocuklar, egosentrik (benmerkezcil) düşünce nedeniyle yaşadıkları travmatik olayların kendisi yüzünden gerçekleştiğini düşünüp suçluluk duyabilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Ruhsal travmaların insan beyni, bedeni ve psikolojisi üzerindeki etkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Ruhsal travmalar yaşamın ilerleyen dönemlerinde ruhsal bozuklukların ortaya çıkması ve/veya şiddetlenmesine yol açar.

Ruhsal travma yaşayan kişilerde birçok bedensel belirti söz konusu olabilir.

Ruhsal travmanın yaşandığı gelişimsel dönem, travmanın etkileri açısından önemlidir.

Çocuk çağı travmalarının ruhsal etkileri genellikle daha fazladır.

Ruhsal travmalar yalnızca beyin ve ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler bırakır.

Açıklama:

Ruhsal travmalar, sadece ruh sağlığını değil, aynı zamanda bedensel sağlığı da olumsuz etkileyebilir ve birçok fiziksel hastalığın daha fazla görülmesiyle ilişkilendirilmiştir. Dolayısıyla 'yalnızca beyin ve ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler bırakır' ifadesi doğru değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Çocuklar, ….. yaşından sonra yaşadıkları travmatik olayı daha iyi hatırlıyor olsalar bile dil gelişimlerini tam olarak tamamlamadıkları için kendilerini tam olarak ifade edemeyebilirler. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Açıklama:

Çocuklar, 3 yaşından sonra yaşadıkları travmatik olayı daha iyi hatırlıyor olsalar bile, dil gelişimlerini tam olarak tamamlamadıkları için kendilerini tam olarak ifade edemeyebilirler.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I. Depresyon
II. Disosiyatif bozukluk
III. Şizofreni
IV. Anksiyete bozuklukları
Yukarıdakilerden hangilerinin cinsel istismara uğrayan çocuklarda görülmesi en olasıdır?

I ve II

I, II ve IV

II, III ve IV

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Cinsel istismar gibi çocukluk çağı travmaları, özellikle Depresyon (I), Disosiyatif bozukluk (II) ve Anksiyete bozukluklarının (IV) görülme olasılığını artırır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdaki çocukluk çağı psikiyatrik bozukluklarından hangisi belirli bir çevresel sebebe bağlı olarak gelişen ve koruyucu ruh sağlığı önlemleriyle önlenmesi belli ölçüde mümkün olan bir durumdur?

Otizm spektrum bozukluğu

Şizofreni

Bipolar bozukluk

Özgül öğrenme bozukluğu

Travma sonrası stres bozukluğu

Açıklama:

Otizm, Şizofreni ve Bipolar bozukluk, biyolojik/genetik yatkınlığın ağır bastığı nörogelişimsel/psikotik bozukluklardır. Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ise belirli bir çevresel travmatik olaya bağlı olarak geliştiği için koruyucu ruh sağlığı önlemleriyle önlenmesi belli ölçüde mümkün olan bir durumdur.

Doğru Cevap: E

Soru 23

I. Birincil koruma, travma yaşanmadan önce alınan önlemleri kapsar.
II. İkincil koruma, travmayla karşılaştıktan sonra kronikleşmesini önlemek için yapılan müdahalelerdir.
III. Üçüncül korumaya travma sonrası ruh sağlığı sorunları kronikleşen hastaların rehabilitasyon hizmetlerini içermektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

I, II, III

I, II

Yalnız II

II, III

I, III

Açıklama:

Koruyucu yaklaşımlar üç başlıkta ele alınır: Birincil koruma (travma yaşanmadan önce önleme), İkincil koruma (kronikleşmeyi önlemek için erken müdahale) ve Üçüncül koruma (kronikleşen hastaların rehabilitasyonu). Bu nedenle üç ifade de doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Çocukluk çağı travmalarını en etkili ve en az maliyetli yöntem travmaya karşı birincil koruyucu müdahale yaklaşımlarıdır.

Birincil koruyucu müdahale programlarında tek boyutlu sadece çocuğu içeren programlar daha etkilidir.

Çocuklara cinsel istismar ile ilgili bilgi verirken özel bölge, iyi dokunuş ve kötü dokunuş gibi kavramların üstü kapalı bir şekilde ifade edilmeli.

Birincil koruyucu müdahale programlara genellikle ergenlik döneminde başlanılmalı.

Aileye yönelik psikoeğitim programlarında yalnızca çocukluk çağı travmaları ile ilgili kavramlar anlatılmalı.

Açıklama:

Travma gerçekleşmeden önce uygulanan birincil koruyucu müdahale yaklaşımları, ruh sağlığı sorunu riskini azalttığı ve tedavi maliyetini düşürdüğü için en etkili ve en az maliyetli yöntemdir. Birincil koruyucu programlar çok boyutlu olmalı ve üstü kapalı değil, açık ifadeler kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Çocukluk çağı travmaları ile ilgili çok boyutlu birincil koruyucu program hazırlarken programa aşağıdakilerden hangisinin dâhil edilmesi gereklidir?

Çocuk veya ergen

Öğretmen ve okul personeli

Ebeveyn

Potansiyel istismarcı

Hepsi

Açıklama:

Çocukluk çağı travmalarının önlenmesine yönelik çok boyutlu birincil koruyucu programlar, çocuk/ergen, öğretmen/okul personeli, ebeveyn ve potansiyel istismarcı gibi tüm bileşenlerin dâhil edilmesini gereklidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Cinsel istismarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cinsel istismara uğrayan çocuklarda depresyon, anksiyete, disosiyatif bozukluklar görülebilir.

Cinsel istismar nadir bir durumdur ve olaylara önemli bir kısmı açığa çıkmaktadır.

Cinsel istismar çocukluk çağı travmalarının en yaygın türlerindendir.

Cinsel istismar bireysel ve toplumsal açıdan ağır sonuçları olan önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Cinsel istismar cinsel içerikli mesajlaşma (sexting) şeklinde de olabilir.

Açıklama:

Cinsel istismar nadir bir durum değildir ve maalesef olayların önemli bir kısmı açığa çıkmamaktadır. İstismar, yaygın bir halk sağlığı sorunudur ve cinsel içerikli mesajlaşma (sexting) şeklinde de olabilir.

Doğru Cevap: B

Koruyucu Ruh Sağlığı ve Dayanıklılık - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler