Yeni Medyaya ve Gazetecilik Uygulamaları - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisinde Sanayi Devrimi’nin gelişim süreci doğru sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Endüstri 4.0, Endüstri 3.0, Endüstri 2.0, Endüstri 1.0
B
Toplum 5.0, Endüstri 4.0, Endüstri 3.0, Endüstri 2.0, Endüstri 1.0
C
Endüstri 1.0, Endüstri 2.0, Endüstri 3.0, Toplum 5.0, Endüstri 4.0
D
Endüstri 1.0, Endüstri 2.0, Endüstri 3.0, Endüstri 4.0, Toplum 5.0
E
Buharlı makinenin icadı, tüketim, dijital araçlar
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya uygulamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
YouTube
B
Change.org
C
Televizyon
D
Hurriyet.com.tr
E
Twitter
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın toplumu dönüştürme kavramları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gerçeklik algısının bozulmaması
B
Oyun alışkanlıklarının değişmesi
C
Kamusal alanın değişmesi
D
Mekân algısının değişmesi
E
Sibernetik mekânların oluşması
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi hipermedyanın özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Karşılıklılık
B
Yansıma
C
Bildirim
D
İletim
E
Etkileşimlilik
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Z Kuşağı'na karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Dijital melezler
B
Dijital yerliler
C
Dijital göçmenler
D
Dijital köylüler
E
Dijital gençler
Soru 6
Aşağıdakilerinden hangisinde dijital melezlerin tanımı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Teknolojinin içine doğmuş ve bu araçları yoğun bir biçimde kullanan toplumsal sınıfa denir.
B
Teknolojik ürünler ile ergenlik sonrası dönemde tanışmış kısacası teknolojik gelişmelerle yakın bir ilişki içerisinde olmayan toplumsal sınıfa denir.
C
Dijital yerliler ile dijital göçmenler arasında yer alan ve her iki grubun özelliklerini taşıyan toplumsal sınıftır.
D
Dijital araçlarla vakit geçirmeyi seven ve profesyonel düzeyde bu araçları kullanan sınıftır.
E
Yeni medya araçlarını kullanmakta zorluk çeken ve mesafeli duran sınıftır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi dijital yerlilerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Anlık oyuna katılma
B
Ciddi bir çalışma standardı yerine eğlenceli ve haraketli bir çalışma zemini ihtiyacı hissetmek
C
Metinleri hem dijital araçlar üzerinden hem de basılı materyaller üzerinden takip etmek
D
Bilgiye ulaşma noktasında aceleci olmak
E
Keşfederek öğrenmeyi tercih etmek
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya araçlarının kurumsal açıdan sağladığı yararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumsal uygulamaları geliştirmesi
B
Kurumsal sorumluluğun artırılması
C
Kamuoyunun beklentileri doğrultusunda kurumsal gündemin belirlenmesi
D
Kamuoyunun düşüncelerinin öğrenilip değerlendirilmesinin kolaylaşması
E
Kurumsal imajın geliştirilmesi
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran niteliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dünyayı temsil etmenin yeni yolları
B
Özneler (kullanıcılar ve tüketiciler)
C
Simgeleştirme, kimlik ve toplum arasındaki ilişkide yeni deneyimler
D
Erişim maliyetinin düşüklüğü
E
Yeni metinsel deneyimler
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi online oyunların olumlu özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Stratejik düşünme yetisini arttırması
B
Gerçek ile sanal yaşamın birbirinden ayrıt edilmesinin güçleşmesi
C
Bireyin kimlik bunalımına girmesi
D
Şiddet, suç ve ölüm gibi durumlara aleniyet kazandırarak normalleştirmesi
E
Toplumsal iletişimi azaltması
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi 4. Sanayi Devrimi’nin (Endüstri 4.0) dijital dönüşüm başlıklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yapay zekâ
B
Otonom araçlar
C
3 boyutlu yazıcılar
D
Robot ve uçan gözler (drone)
E
Analog makineler
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi sibernetik bir mekân olarak yeni medya araçlarının ortaya çıkardığı durum ve kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Geotagging (coğrafi etiketleme) kavramına olanak sağlamıştır.
B
Farklı ülkelerdeki insanlarla rahat bir biçimde iletişim kurabilen dünya vatandaşı olan bireylerin ortaya çıkmasına ortam hazırlamıştır.
C
Kamuoyunun beklentileri doğrultusunda kurumsal gündemlerin oluşmasına katkı sunmuştur.
D
Etiketleme işlevi ile mekânsal katmanların oluşmasına katkı sunmuştur.
E
Birey, yaşadığı coğrafyanın çok uzağında yer alan bir toplumda ne olduğuna dair fikir edinme noktasında oldukça önemli imkânlar elde etmiştir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi kamusal alan olarak yeni medyanın zayıf yönlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İnternetin ücretli olması
B
Aleniyet ilkesine sahip olması
C
Teknik aksaklıkların yaşanması
D
Enformasyonun kolayca değişmesi
E
Bazı durumlarda bilgi kaynağının güvenilir olmaması
Soru 14
...................... iletişim sürecinde bireyin karşısında yer alan kişinin düşünce ve duygularına karşı duyarlı olma yetisidir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Medya
B
Sempati
C
İletişim
D
Empati
E
Oyun
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Radyo
B
Youtube
C
Twitter
D
Facebook
E
Instagram
Soru 16
İnternet teknolojisinin gelişmesinden önce doğan, teknolojik ürünler ile ergenlik sonrası dönemde tanışmış kısacası teknolojik gelişmelerle yakın bir ilişki içerisinde olamamış bireyler, .................. olarak sınıflandırılmaktadır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
dijital melezler
B
dijital göçmenler
C
dijital yerliler
D
sempatizan
E
kullanıcı
Soru 17
Teknolojinin ve yeni medya araçlarının hâkim olduğu bir dünyaya merhaba diyen ve çok küçük yaşlardan itibaren teknolojik araçlarla yoğun ilişki içerisinde olan çocuklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dijital göçmenler
B
Dijital melezler
C
Dijital yerliler
D
Sibernetik kullanıcılar
E
Kullanıcılar
Soru 18
18. yüzyılda İngiltere’de dokuma alanında buhar gücünden istifade ederek çalışan makinelerin kullanılmaya başlanmasıyla seri üretimin hız kazandığı ve eskisi kadar hayvan ve insan gücüne bağlı kalınmadığı süreç ..................................................olarak tanımlanmaktadır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
1. Sanayi Devrimi (Endüstri 1.0)
B
1. Tarım Devrimi
C
2. Enformasyon Devrimi
D
Enformasyon 4.0
E
4. Endüstri Devrimi
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi 4. Sanayi Devrimi’nin etkisiyle yaşanan dijital dönüşüm başlıkları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yapay Zekâ
B
Büyük Veri Analizi ve Bulut Teknolojileri
C
Nesnelerin İnterneti ve Bağlı Cihazlar
D
Buhar Gücü
E
Otonom Araçlar
Soru 20
I. Şiddet, suç ve ölüm gibi durumlara aleniyet kazandırarak normalleştirmesi
II. Farklı dil, din ve ırktan bireylerin etkileşimine izin vermesi
III. Bireyin kimlik bunalımına girmesi
IV. Gerçek ile sanal yaşamın birbirinden ayırt edilmesinin güçleşmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dijital oyunların olumsuz özellikleri arasında yer almaz?
II. Farklı dil, din ve ırktan bireylerin etkileşimine izin vermesi
III. Bireyin kimlik bunalımına girmesi
IV. Gerçek ile sanal yaşamın birbirinden ayırt edilmesinin güçleşmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dijital oyunların olumsuz özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve III
C
I ve IV
D
III ve IV
E
I, III ve IV
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi iletişim dünyasında birbirini takip eden üç devrimsel dönemin en belirgin özelliğidir?
Seçenekler
A
Kültürel değişim
B
Farklı iletişim araçlarına sahip olması
C
Dönemsel olarak aralarında binlerce yıl olması
D
Bilgilerin giderek daha hızlı ve ucuz biçimde dağıtılmış olması
E
Her devrimsel dönemde farklı bir uygarlığın ön plana çıkması
Soru 2
Aşağıdaki kültür dönemlerinden hangisinde bellek en önemli araç olarak kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Yazılı Kültür Dönemi
B
Elektrik-Elektronik Kültür Dönemi
C
Sözlü Kültür Dönemi
D
Dijital Kültür Dönemi
E
İşaretlerin Kullanıldığı Kültür Dönemi
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Mezopotamya'ya yerleşerek yazıyı ilk bulan uygarlıktır?
Seçenekler
A
Aztekler
B
Çinliler
C
Mayalar
D
Sümerler
E
Mısırlılar
Soru 4
Yeni bir çağ başlatan ve tipografik insan adı verilen yeni bir insan türünün doğuşuna neden olan icat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Matbaa
B
Telgraf
C
Yazı
D
Telsiz
E
Radyo
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi ilk çıkan gazetelerin göze çarpan önemli bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Günlük olarak yayımlanmaları
B
Siyasi ve ekonomik konulara ağırlık vermeleri
C
Tirajlarının oldukça yüksek olması
D
Aynı anda farklı dillerde basılıyor olmaları
E
Haber, hikâye ve şiirden başka içeriklerinin olmaması
Soru 6
Elektrik-Elektronik İletişim Dönemi aşağıdaki iletişim araçlarının hangisinin keşfiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
Radyo
B
Telsiz
C
Telgraf
D
Telefon
E
Televizyon
Soru 7
Sözlü iletişimin unutulmuş kökenlerini anımsatan ve özellikle 1930’lu yıllarda önemli bir propaganda aracı olarak kullanılan iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Televizyon
B
İnternet
C
Telgraf
D
Radyo
E
Gazete
Soru 8
İnsanların hayatlarına girdikten sonra dünyanın global bir köye dönüştüğü televizyonun bilinen ilk yayını hangi ülkede yapılmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
Amerika
C
İngiltere
D
İtalya
E
Fransa
Soru 9
İnternetin 1960’lı yıllarda sadece 15 bilgisayarın birbirine bağlı olduğu ağ tasarımıyla başladığı proje aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Telnet
B
Arpanet
C
World Wide Web (www)
D
Darpanet
E
Gopher
Soru 10
İnternetin hangi özelliği online gazetelere aynı kanal üzerinden ses, grafik, görüntü ve yazılı doküman sunma olanağı vermektedir?
Seçenekler
A
Etkileşimlilik
B
Hız
C
Eşzamanlılık
D
Dolaysız iletişim
E
Yöndeşme
Soru 11
Bilginin kayıt altına alınabildiği ve yazılanların söylenenlerden daha önemli hâle geldiği iletişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elektrik-Elektronik İletişim Dönemi
B
Sözlü İletişim Dönemi
C
Yazılı İletişim Dönemi
D
Dijital İletişim Dönemi
E
Sembolik İletişim Dönemi
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ’da var olan baskın sansür ortamında özellikle tacirler, bankerler ve gemiciler tarafından kullanılan iletişim aracıdır?
Seçenekler
A
Gazete
B
Dergi
C
Haber Mektupları
D
Matbaa
E
Telgraf
Soru 13
Basının gelişmesi ve yaygınlaşması bakımından oldukça önemli olan dergi niteliğindeki ilk edebî gazete aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Philosophical Transaction
B
Avisa, Relation Oder Zeitung
C
Gedenck Wurdige Zeitung
D
Journal des Savants
E
Nouvelle A La Main
Soru 14
Aşağıdaki iletişim araçlarından hangisi haberleri süreklilik izi taşımayan ve süratle unutulacak sloganlara dönüştürmüştür?
Seçenekler
A
Telgraf
B
Televizyon
C
Radyo
D
Telsiz
E
İnternet
Soru 15
İnsanlar üzerinde “tanıdık ve zararsız bir eski dostu dinlemek” etkisi yaratan iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Telsiz
B
Telgraf
C
İnternet
D
Televizyon
E
Radyo
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi internet kullanımının yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan yeni habercilik türü ve kültürünün genel adıdır?
Seçenekler
A
İnternet gazeteciliği
B
Geleneksel gazetecilik
C
Fikir gazeteciliği
D
Magazin gazeteciliği
E
Televizyon gazeteciliği
Soru 17
Harf ve semboller kullanılarak yaratılan görsel tasarıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Papirüs
B
Tipografi
C
Hiyeroglif
D
Çivi yazısı
E
El yazısı
Soru 18
Gazetelerin gelişerek daha geniş coğrafya ve insan topluluklarına ulaşmaya başlaması, gazetelerin içerik açısından gelişmeleri ve gazeteciliğin bir meslek olarak gelişimi esas anlamda ........................ ile birlikte gerçekleşmiştir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Rönasans
B
Endüstri Devrimi
C
Reform
D
Yüzyıl Savaşları
E
Gül Savaşları
Soru 19
İletişimde devrim yaratan .................... ile beraber bilgi kaynaklarının çoğaltılması mümkün olabilmiş, dolayısıyla bilginin aktarımı da daha kolay bir hâle gelmiştir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
radyo
B
matbaa
C
televizyon
D
telgraf
E
telefon
Soru 20
İnternet haberciliği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Haber anında güncellenebilir.
B
Sınırsız bir alana sahiptir.
C
Habere ulaşmak yavaştır.
D
Haber yazımı doğrusal değildir.
E
Ses ve görüntüye aynı anda erişilebilir.
Soru 21
Etkileşimliliğin en yüksek düzeye ulaştığı ................................ Dönemi'nde paylaşılan bilgilerin sınırları genişlemiş ve kullanıcılar bilgiyi sadece tüketen değil aynı zamanda üreten birer kaynak olarak konumlanmışlardır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Era
B
Web 1.0
C
Web 2.0
D
Enformasyon 5.0
E
Yapay Zekâ
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisindemobil gazeteciliğin tanımı doğru olarak yapılmıştır?
Seçenekler
A
Sırt çantasında tüm ekipmanların taşınmasıdır.
B
Haber üretiminde sosyal medyaya yer verilmesidir.
C
İzleyicilerin mesajlarının öncelikli hâlde olmasıdır.
D
Haber üretimi ve dağıtımının mobil cihazlarla yapılmasıdır.
E
Kullanıcı türevli içeriğin diğer içeriklerden değerli bulunmasıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi mobil gazeteciliğin ortaya çıkışında etkili olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mobil cihazların giderek artan kullanımı
B
Televizyon izleyici sayısının azalması
C
Sürekli olarak artan bağlantı hızı
D
Gazetecilerin haber üretiminde ihtiyaç duyacağı özelliklerin mobil telefonlarda toplanmış olması
E
Mobil veri iletim hızının artması
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi haber üretim süreçlerinde mobil cihazlardan yararlanılan özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Habere ilişkin bilginin toplanması
B
Mobil canlı yayın
C
Çekimlerin mobil cihaz üzerinden yapılması
D
Kurgu programlarıyla haber kurgusu yapılabilmesi
E
Mobil cihazlardan dizi / film izleme olanağının bulunması
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi mobil gazetecilik uygulamalarında içeriğin daha kaliteli hâle getirilebilmesi için gereklidir?
Seçenekler
A
Mobil cihazlara uygun olarak üretilen yazılım ve donanımlardan yararlanmak
B
En pahalı mobil telefonu kullanmak
C
Mobil telefonlarla yapılan çekimleri bilgisayara kaydetmek
D
Her zaman en az üç kişilik haber ekibi ile çalışmak
E
Mobil canlı yayın yapmak
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi mobil gazeteciliğin üretim aşamasında uygulanan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aydınlatmanın daha iyi olması için gerektiğinde ilave ışık kaynağı kullanmak
B
Görüntüyü sabitlemek için tripot gibi ekipmanlardan yararlanmak
C
Stüdyo çekimine ağırlık vermek
D
Ücretli ya da ücretsiz programlarla haber kurgusunu mobil cihazlarda yapmak
E
Ani gelişen olaylarda kamuoyunu bilgilendirme amacıyla mobil canlı yayın uygulamalarından faydalanmak
Soru 6
Aşağıdaki maddelerden hangisi mobil canlı yayın uygulamalarının sağladığı avantajlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Uydu kirası gibi maliyetinin olmaması
B
Hızlı ve kolay bağlantıya sahip olması
C
Profesyonel ekip gerektirmemesi
D
En sorunsuz canlı yayın yöntemi olması
E
Canlı yayın aracına ihtiyaç duyulmamaması
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi mobil telefonla çekim sırasında dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Telefonu her zaman dik olarak kullanmak
B
Çekim sırasında sabit görüntü kaydetmeye özen göstermek
C
Görüntünün net olmasına dikkat etmek
D
Çekimde ışık kaynağını arkamıza almak
E
Yatay çekim yapmaya özen göstermek
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi mobil telefonla çekim yapmanın güçlü yönlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik oluşu
B
Profesyonel görünmesi
C
Her an her yerde bulunması
D
İnternet bağlantısı
E
Kitlelere erişim ve etkileşim
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi mobil gazetecilik uygulamaları sırasında karşımıza çıkan etik ihlallerden değildir?
Seçenekler
A
Özel hayatın gizliliğinin ihlali
B
İçeriğin doğrulanmadan yayınlanması
C
Haber merkezlerinin tümleşik özelliğe bürünmesi
D
Telif haklarının ihlali
E
Yanıltıcı başlık ve etiket kullanımı
Soru 10
Mobil gazetecilik uygulamaları sırasında ilave içerik kullanıp kaynağını belirtmemek hangi etik ihlalin ortaya çıkmasına neden olur?
Seçenekler
A
İçeriğin doğrulanmaması
B
Özel hayatın gizliliğinin ihlali
C
Yanıltıcı başlık kullanımı
D
Haber alma hürriyetinin engellenmesi
E
Telif haklarının ihlali
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi mobil gazetecilerin haber üretiminde mobil telefonlardan yararlandıkları özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Haber toplama
B
Mobil uygulama üretme
C
Haber yazma
D
Çekim yapma
E
Üretilen haberi paylaşma
Soru 12
Mobil gazetecilikte sese önem verildiğinin göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlave mikrofon kullanmak
B
Mobil telefonun dâhili mikrofonundan yararlanmak
C
Röportaj yaptığımız kişinin bağırmasını istemek
D
Sabah erken saatlerde çekim yapmak
E
Çekimden hemen sonra haber kurgusunu yapmak
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi mobil cihazlarla kurgu yapmanın zorluklarından biridir?
Seçenekler
A
Zaman kısıtlaması
B
Farklı görüntüleri içermesi
C
Büyük kitlelere ulaşılması
D
Pahalı olması
E
Mobil cihaz ekranının küçük oluşu, klavye ve fare gibi ekipmanlar olmaması
Soru 14
Aşağıdaki özelliklerden hangisi mobil cihazların zayıf yönlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aydınlatma ve lens gibi konularda teknik yetersizlik
B
Mobil cihazların profesyonel kamera kadar ciddiye alınmayışı
C
İçerik üretimi sırasında yaşanan sorunlar
D
Şarj süresi
E
Dış etkenlerin durumu
Soru 15
Aşağıdaki etik ihlallerden hangisi mobil telefonlarla kişilerin izinsiz çekimlerinin yapılması hâlinde ortaya çıkabilir?
Seçenekler
A
İçeriğin asıl kaynağının gösterilmemesi
B
Enformasyon artışı
C
İçeriğin yanlış etiketlendirilmesi
D
Özel hayatın gizliliğinin ihlali
E
Yalan haber
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi mobil gazeteciliğin ortaya çıkışında etkili olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mobil cihazların giderek artan kullanımı
B
Sürekli olarak gelişen bağlantı/veri iletim hızları
C
Ses ve görüntü kaydı, metin yazabilme, konum paylaşabilme, mobil canlı yayın vb. gazetecilerin ihtiyaç duyabileceği temel özelliklerin tek bir araçta toplanması
D
Yaygınlaşan internet kullanımı
E
Gazetelere erişimin zor olması
Soru 17
Mobil cihazlarla donatılmış muhabirlerin temelini oluşturduğu habercilik pratiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Online medya
B
Online iletişim
C
Mobil gazetecilik
D
Mobil erişim
E
Siber erişim
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi mobil cihazlar ile içerik üretiminin ve mobil gazetecilik uygulaması yapmanın zayıf yönleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mobil cihazların yayıncılık ve içerik üretimi bağlamında teknik yetersizliği
B
Her an her yerde bulunması
C
Mobil cihazların profesyonel kamera kadar ciddiye alınmayışı
D
İçerik üretimi sırasında yaşanan sorunlar
E
Ekranın bilgisayar ekranına göre küçük olması
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bilişim teknolojilerinin gelişmesinde etkili olan nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Küresel rekabetin giderek artması sonucu, bilişim alanına yapılan yatırımların artması
B
Elektronik kodlu enformasyonu taşımak için daha fazla kapasite sunan, yaygın ve kullanışlı kablo sistemlerinin döşenmesi
C
Karasal kablo sistemleriyle uyumluluk gösteren uzun mesafeli iletişimi mümkün kılan uyduların kullanımının artması
D
Verileri (enformasyon) işleme, biriktirme ve canlandırmayla ilgili sayısal yöntemlerin kullanımında görülen artış
E
Analog sistemlerin kullanımının hız ve kolaylık getirmesi
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi sayısallaşmanın (dijitalleşme) sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Geleneksel habercilik pratiklerinin dönüşümüne öncülük etmesi
B
Verilerin (enformasyonun) farklı iletişim araçlarında özgürce dolaşımının sağlanması
C
Gazetecilere yeni araçlar kazandırması
D
Farklı formattaki verilerin iletişim araçlarında dolaşım ve dönüşümünün mümkün hâle gelebilmesi
E
Çevrim içi haberciliğe ilginin düşmesi
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya tanımına uymaz?
Seçenekler
A
Sayısal tabanlıdır.
B
Eş zamanlıdır.
C
Örneksel, rakamsal olmayan, çizgisel ve doğrusaldır.
D
Yüksek hızda çoklu ortamdır.
E
Karşılıklı ve çok katmanlı etkileşimdir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi sayısal iletişimin getirdiği olumsuz özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilgi kirliliği ve doğru bilgiye ulaşmanın zorluğu
B
Yalan haberin kontrolsüz yayılımı
C
Bilişim alanında iş gücünün azalması
D
Bilgi çeşitliliği ve kaynağa ulaşabilme
E
Basılı gazetelerin kapanması
Soru 5
Sayısal teknolojiler TV Haber yapımında çalışan profesyonelleri olumsuz olarak nasıl etkilemiştir?
Seçenekler
A
Birden fazla işi yapmaları gerekmiş ve işsizlik riski artmıştır.
B
Bilgisayar ve diğer teknolojik gereçleri kullanım oranı artmıştır.
C
Habere daha kolay ulaşım ve araştırma olanağı bulmuşlardır.
D
Elde edilen haber daha hızlı dolaşıma girmiştir.
E
Haber yazımı ve kurgusu tek kişi tarafından yapılabilmiştir.
Soru 6
Yeni iletişim teknolojilerinin dâhil olması sonrası mevcut habercilik pratiklerinde değişen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Haber yazım kurallarından 5n 1k kuralı
B
Haber istihbarat toplantılarının yapılması
C
TV haberciliğinde haberin metninin yazılması
D
Alandan veri transferinin internet yoluyla yapılabilmesi
E
Televizyon haberinin metin seslendirmesi ve kurgusunun yapılması
Soru 7
Televizyon haberi yapım aşaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Metin yazımı - kamera çekimi - kurgu - seslendirme
B
Kamera çekimi - seslendirme - metin yazımı - kurgu
C
Kamera çekimi - metin yazımı- seslendirme - kurgu
D
Seslendirme - kurgu - metin yazımı- kamera çekimi
E
Metin yazımı- seslendirme - kamera çekimi - kurgu
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisinin görev tanımı yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Genel yayın yönetmeni, editoryal (yazınsal) politikaların tasarlanması ve haber, program içeriklerinin yapılandırılmasından sorumludur.
B
Haber yapımcısı, haber toplantılarını yapar ve muhabirleri görevlendirir.
C
Haber müdürü, haber merkezinde çalışan tüm habercilerin sevk ve idaresinden sorumludur.
D
Haber editörleri, bültenleri yapmak, gerektiğinde muhabirlerin metinlerini düzeltmek, haber rejisine gönderilecek tüm editoryal (yazınsal) veriyi göndermekten sorumludur.
E
Kurgucuların görevi, ajanslardan veya kanalın personeli tarafından elde edilmiş görsel malzemeyi, anlaşılır, düzgün ve estetik bir biçime sokmak, yayına hazır hâle getirmektir.
Soru 9
Haber üretim sürecinde yeni bilişim teknolojisi ile dönüşmeyen işlemler nelerdir?
Seçenekler
A
İnternet aracılığıyla haber istihbaratı zenginliği, aranılan kişi ve adreslere kolay ulaşım
B
Elde edilen verileri ( ses, görüntü, metin) depolamak ve aktarmak olanağı
C
Cep telefonu ile her tür veri, ses ve görüntü kaydedebilmek ve hızla gönderebilmek, alabilmek olanağı
D
Haber toplama sürecinde sayısal teknoloji yardımıyla canlı yayın olanağı
E
Haberin karar aşaması
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi haber otomasyonlarının yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sistem üzerinde düzenlenen haber bülten akışları, doğrudan yayın odasına gönderilebilir.
B
Sisteme haber montaj ve arşiv uygulamalarının eklenmesini mümkün kılar.
C
Yapılan değişikliklerin aynı zamanda yönetmen, sunucu ve yapımcı tarafından görünmesini sağlar.
D
Kullanım kolaylığı ve haber işleme sürecini analog sistemlere göre çok daha hızlı yapabilme olanağı verir.
E
Haber otomasyonları yayın teknolojileri ile uyumlu değildir.
Soru 11
Bilişimde kullanılan bütün araç ve gereçlerin oluşturduğu sistemin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sayısal iletişim
B
Bilişim teknolojisi
C
İnternet teknolojisi
D
Dijital iletişim
E
Veri teknolojisi
Soru 12
Farklı formattaki verilerin iletişim araçlarında dolaşımı ve dönüşümü aşağıdakilerden hangisi sonucunda mümkün hâle gelebilmiştir?
Seçenekler
A
Çevrim içi videolar
B
Bilgi kirliliği
C
Haber devrimi
D
Televizyon teknolojisi
E
Sayısallaşma
Soru 13
Sayısal tabanlı, iletişim kuran unsurların arasında eş zamanlı ve geniş kapasiteli, karşılıklı ve çok katmanlı etkileşimin yüksek hızda gerçekleştirildiği, çoklu ortam yapısına sahip iletişim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Analog sistem
B
Yeni medya
C
Gazete
D
Radyo
E
Televizyon
Soru 14
Bilişim alanında iş gücünün azalmasının doğrudan aşağıdakilerden hangisiyle ilişkisi vardır?
Seçenekler
A
Kalifiye iş gücünün yetişmemesi
B
Basılı gazetelerin kapanması
C
Bilgi kirliliği ve doğru bilgiye ulaşmanın zorluğu
D
Yalan haberin kontrolsüz yayılımı
E
Sayısal iletişimin getirdiği teknojiyle, daha çok işi daha az kişinin yapabilmesi
Soru 15
Sayısal teknoloji TV Haber yapımında çalışan profesyonelleri olumlu olarak nasıl etkilemiştir?
Seçenekler
A
Bilgisayar ve diğer teknolojik gereçleri kullanım oranı azalmıştır.
B
Habere daha kolay ulaşım ve araştırma olanağı bulmuşlardır.
C
Haber yazımı ve kurgusu daha çok kişinin çalışmasıyla yapılabilmiştir.
D
Birden fazla işi yapmaları gerekmiş ve işsizlik riski artmıştır.
E
Haberde görev alan profesyonellerin her biri her işi yapabilir olmuştur.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisinin görev tanımı doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Genel yayın yönetmeni, bültenleri yapmak, gerektiğinde muhabirlerin metinlerini düzeltmek, haber rejisine gönderilecek tüm editoryal veriyi göndermekten sorumludur.
B
Haber yapımcısı, editoryal politikaların tasarlanması ve haber, program içeriklerinin yapılandırılmasından sorumludur.
C
Haber editörlerinin görevi, ajanslardan veya kanalın personeli tarafından elde edilmiş görsel malzemeyi, anlaşılır, düzgün ve estetik bir biçime sokmak, yayına hazır hâle getirmektir.
D
Kurgucunun görevi, haber toplantılarını yapar ve muhabirleri görevlendirir.
E
Haber müdürü, haber merkezinde çalışan tüm habercilerin sevk ve idaresinden sorumludur.
Soru 17
Televizyon haberini işleme konusunda sayısal teknolojinin getirdiği yeniliği en kapsamlı anlatan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Haber otomasyonu ile haber yazımının kolaylaşması
B
Kurgunun sayısal teknolojiyle daha hızlı yapılabilmesi
C
Haber otomasyon sistemleri ile daha kolay, hızlı, haber yazımı, kurgu ve yayının haber merkezindeki bütün ilgili birimlerle eşgüdümlü (birlikte) yapılabilmesi
D
Arşiv, haber arama ve grafik gibi haber için gerekli işlemlerin tek bir sistemde yapılabilmesi
E
Haber bantlarının yayınlanma sırasının otomatikman gerçekleşmesi
Soru 18
Canlı yayın sırasında sunucunun eksiksiz, akıcı konuşabilmesi için kameranın önüne konulan bir araçtır. Kamera objektifinin önünde, yayın odasından gönderilen yazılar, sunucunun okuma hızına göre aşağıdan yukarıya doğru akar ve sunucu izleyicilerin gözüne (objektife) bakarak yazıyı okuduğu vasıtaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hd yayın
B
Analog
C
Prompter
D
Wetransfer
E
Uplink
Soru 19
Geleneksel medyadan farklı olarak sayısal tabanlı, iletişim kuran unsurlar arasında eş zamanlı ve geniş kapasiteli, karşılıklı ve çok katmanlı etkileşimin yüksek hızda gerçekleştirildiği, çoklu ortam yapısına sahip iletişim araç ve kanallarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Endüstri 1.0
B
Yakınsama
C
Yeni medya
D
Web 1.0
E
Yöndeşme
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi farklı formattaki verilerin iletişim araçlarında dolaşım ve dönüşümünü mümkün hâle getirmiştir?
Seçenekler
A
Sayısallaşma
B
Hipermedya
C
Multimedya
D
Analog
E
Hiperlink
Soru 21
Canlı yayın sırasında sunucunun eksiksiz ve akıcı konuşabilmesi için kameranın önüne konulan, yayın odasından kontrol edilen araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Prompter
B
Mikrofon
C
Lens
D
3G teknolojisi
E
Uplink
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi ana akım medyanın içinde olduğu sorunlu yapıyla ilişkilendirilemez?
Seçenekler
A
Kamu yararını gözetmemesi
B
Tirajının fazlalığı
C
Eşitlikçi haber dili olmaması
D
Dikey ve katı bir hiyerarşisi olması
E
Demokratik işlevini yapamaması
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi medyanın dördüncü güç olma işleviyle ilişkilendirilemez?
Seçenekler
A
Diğer üç gücü halk adına gözetlemesi
B
Toplumun genel çıkarlarını gözetmesi
C
Sanayi-siyaset iş birliğini gözetmesi
D
Eksik ve yanlış uygulamaları topluma duyurması
E
Kamu yararını garanti etmesi
Soru 3
Aşağıdaki medya türlerinden hangisi genel olarak “alternatif yayıncılık” çatısı altında sayılamaz?
Seçenekler
A
Endüstriyel medya
B
Yurttaş medyası
C
Radikal medya
D
Sivil toplum medyası
E
Bağımsız medya
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi, alternatif medyayı tanımlayan yaklaşımların odaklandıkları özellikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Katılımcılık
B
Eleştirel içerik
C
Bağımsızlık
D
Profesyonellik
E
Okuyucuyla etkileşim
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi alternatif medyanın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Daha amatör, gönüllü katkılarla işlemek
B
Daha az katı olan ve yatay bir hiyerarşi
C
Okuyucuların içeriksel katılımına açık olma
D
Okuyucularla etkileşim içinde olma
E
Ana akımla rekabet etme
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Olga Bailey’in ortaya koyduğu alternatif medya modellerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toplum yararı medyası
B
Topluluğa hizmet medyası
C
Sivil toplumla bağlantılı medya
D
Rizom olarak alternatif medya
E
Ana akım medyaya alternatif olarak alternatif medya
Soru 7
Profesyonel gazeteci olmayan, bireylerin düzenli içerik üretmelerine dayalı habercilik girişimlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etkileşimli medya
B
Tecimsel medya
C
Yurttaş medyası
D
Özgür medya
E
Sivil medya
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi yurttaş gazeteciliği için kullanılan mecralar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Duvar gazeteleri
B
Resmî haber ajansları
C
Fanzinler
D
Amatör radyolar
E
Mahalle haber bültenleri
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya ve enformasyon teknolojilerinin alternatif medyaya sunduğu olanaklar arasında değildir?
Seçenekler
A
Okuyucularla etkileşim imkânı vermesi
B
Tiraj ve bilinirlik sorunlarını çözmesi
C
Maliyeti düşürmesi
D
Frekans ve kapsama sorununu aşması
E
Hız sorununu gidermesi
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisinin kolektif bir üretim ve dağıtım sürecini mümkün kılarak gazeteciler ile bireyler arasındaki makasın daralmasına da katkı yaptığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Korsan yayıncılık
B
Uydu yayıncılığı
C
Telekomünikasyon teknolojileri
D
Yeni medya teknolojileri
E
Medya okuryazarlığı
Soru 11
Genellikle ulusal ya da uluslararası ölçekli yaygın ve kitlesel yayıncılık yapan, büyük şirket ve holding yapılarının bir parçası olan, büyük sermaye gruplarının çatısı altında yer alan, ülkede ve dünyada hâkim kültürel, siyasal ve toplumsal görüş ve söylemlerin taşıyıcılığını yapan endüstriyel ve profesyonel medya kurumları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyük medya
B
Alternatif medya
C
Ulusal medya
D
Ana akım medya
E
Radikal medya
Soru 12
Medyanın yasama, yürütme ve yargı gibi temsilî demokrasi içindeki üç gücü halk adına gözetlemesi hangi işleviyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Denetim
B
Tarafsızlık
C
Dördüncü güç
D
Denge
E
Sorumluluk
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi alternatif medyanın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hak odaklı bir yayın politikası benimseme
B
Eleştirel, dengeli, doğru haber ve içerikler üretme
C
Toplumda dezavantajlı kesimlerin seslerini duyurma
D
Endüstrileşmiş, tekelleşmiş, büyük çaplı sermaye gruplarından bağımsızlık
E
Haber kaynaklarını kamu kurumlarına dayandırma
Soru 14
Aşasıdakilerden hangisi Olga Bailey’in ortaya koyduğu alternatif medya modellerinden biridir?
Seçenekler
A
Topluluğa hizmet medyası
B
Korsan medya
C
Marjinal medya
D
Kamusal medya
E
Ticari medya
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi, çoğunlukla gazetecilik eğitimi almamış bireylerin kolektif bir üretim mantığı içinde ürettikleri içerikleri kendi mecralarından yaymalarına ya da mevcut medya kuruluşlarına katkı yapmalarına dayalı habercilik girişimlerine verilen genel isimdir?
Seçenekler
A
Sivil medya
B
Kamu medyası
C
Toplum medyası
D
Yurttaş medyası
E
Amatör medya
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi ayrıksı olmasına karşın aslında eylemsel olarak aynılık gösteren fakat birlik ve bütünlüğü olmayan çoklukları anlatan ve alternatif medya alanında da kullanılan bir metafordur?
Seçenekler
A
İzler kitle
B
Sarmaşık
C
Rizom
D
Dördüncü güç
E
Yöndeşme
Soru 17
Aşağıdaki araştırmacılardan hangisi yurttaş medyası/gazeteciliği terimini ortaya atmıştır?
Seçenekler
A
Chris Atton
B
Clemencia Rodriguez
C
Michael Albert
D
Olga Bailey
E
Süleyman İrvan
Soru 18
Günümüzde insanlar arasında coğrafi, ekonomik veya kültürel kısıtlılıklara bağlı kalmaksızın etkileşim kurulabilmesini ve yatay bir enformasyon alışverişi yapılabilmesini sağlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lojistik teknolojileri
B
Basım teknolojileri
C
Mobil telefon teknolojileri
D
Posta-haberleşme teknikleri
E
Yeni medya teknolojileri
Soru 19
Genellikle ulusal ya da uluslararası ölçekli yaygın ve kitlesel yayıncılık yapan, büyük şirket ve holding yapılarının bir parçası olan, büyük sermaye gruplarının çatısı altında yer alan, ülkede ve dünyada hâkim kültürel, siyasal ve toplumsal görüş ve söylemlerin taşıyıcılığını yapan endüstriyel ve profesyonel medya kurumları olarak tanımlanan kavrama ne denir?
Seçenekler
A
Yerel medya
B
Ana akım medya
C
Sosyal medya
D
Prompter
E
Kişisel medya
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi ana akım medyanın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hâkim söylemin ve temsillerin taşıyıcısıdır.
B
Dikey (veya hiyerarşik olarak) yapılanmış, profesyonellerin çalıştığı kuruluşlardır.
C
Devlet kuruluşu veya ticari şirket olarak faaliyet göstermektedir.
D
Büyük ölçekli bir kurum yapısına sahiptir; homojen bir izler kitleye yönelik yayın yapmaktadır.
E
Devlet ve piyasadan bağımsızdır.
Soru 21
........................................., genellikle ulusal ya da uluslararası ölçekli yaygın ve kitlesel yayıncılık yapan, büyük şirket ve holding yapılarının bir parçası olan, büyük sermaye gruplarının çatısı altında yer alan, ülkede ve dünyada hâkim kültürel, siyasal ve toplumsal görüş ve söylemlerin taşıyıcılığını yapan endüstriyel ve profesyonel medya kurumları olarak tanımlanabilir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Alternatif medya
B
Ana akım medya
C
Yeni medya
D
Sayısal medya
E
Eleştirel medya
Soru 22
Profesyonel gazeteci olmayan, gazeteciliği sürekli bir meslek olarak icra etmeyen, çoğunlukla gazetecilik eğitimi almamış bireylerin kolektif bir üretim mantığı içinde, bireysel ya da genellikle küçük ölçekli topluluklar şeklinde bir araya gelerek düzenli içerik üretmelerine, bu içerikleri kendi mecralarından yaymalarına ya da mevcut medya kuruluşlarına katkı yapmalarına dayalı habercilik girişimlerine verilen isimdir.
Paragrafta açıklanan gazetecilik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Paragrafta açıklanan gazetecilik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yurttaş gazeteciliği
B
Mobil gazetecilik
C
Veri gazeteciliği
D
Sızıntı gazeteciliği
E
Araştırmacı gazetecilik
Soru 23
Alternafi medya ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hak odaklı bir yayın politikası benimser.
B
Kâr amacı gütmez, reklam/ilan gelirlerine bağımlı değildir.
C
Yatay (veya hiyerarşik olmayan bir şekilde) yapılanmıştır.
D
Daha küçük çaplı, daha amatör, daha gönüllü katılımla işler.
E
Hâkim söylemin ve temsillerin taşıyıcısıdır.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi robot gazeteciliğin neden olduğu avantajlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Zamandan tasarruf sağlar.
B
Otomatik içerik iş yükünü hafifletir.
C
Rutin ve monoton haber yükünü alır.
D
Şeffaflık ve fikrî haklar konusunda etik sorunlar yaratabilir.
E
Maliyeti düşüktür.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi otomatik haber içeriğinin günümüzde kullanım alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Finans haberleri
B
Spor haberleri
C
Hava durumu haberleri
D
Araştırma dosyaları
E
Deprem haberleri
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi robot gazeteciliğin neden olduğu etik sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hacklenme ihtimali
B
Saldırgan ve nefret söylemi içeren dil kullanma olasılığı
C
Otomatik haber içeriklerinin daha sıkıcı ama nesnel olması
D
Güvenilir olmayan kaynaklardan veri çekilmesi
E
Belli kaynaklardan veri çekilerek manipülasyon yapılması
Soru 4
Aşağıdaki ifadelerden hangisi otomatik olarak oluşturulmuş haber içeriği kavramını tanımlar?
Seçenekler
A
İnsana benzeyen robotların haber yazmasıdır.
B
Başlangıçtaki programlama aşaması dışında insan müdahalesi olmaksızın veriyi derleme ve haber metnine dönüştürme işlemi için kullanılan algoritmik süreçtir.
C
İnsana benzeyen robotların haber sunmasıdır.
D
Gazetecilerin bilgisayar kullanarak haber yapmasıdır.
E
Haberin her bir kullanıcıya göre kişiselleştirilmesi işlemidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi robot gazeteciliğin neden olduğu dezavantajlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Otomatik içerik aynı sürede gazetecilere göre daha hızlı içerik oluşturur.
B
Rutin ve monoton bir haber dili kullanır.
C
Şeffaflık ve fikrî haklar konusunda yeni etik sorunlar yaratır.
D
Klişe bir dil kullanır. Habere mizah unsuru ve üslup ekleyemez.
E
Algoritmik yanlılık ve hatalı içeriğe neden olabilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi kişiselleştirilmiş haber içeriğinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Kişilerin tıkladığı haberlerdir.
B
Hem tercih edilen haber kaynaklarının hem de haber kategorilerinin kullanıcılara göre özelleştirilmesidir.
C
Kullanıcıların arama geçmişidir.
D
Arama motoru optimizasyonudur.
E
Özel haberdir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi haber kişiselleştirme yöntemleridir?
Seçenekler
A
Geçmiş kişiselleştirme-gelecek kişiselleştirme
B
Özel kişiselleştirme-genel kişiselleştirme
C
Akış kişiselleştirme-içerik kişiselleştirme
D
Veri kişiselleştirme-enformasyon kişiselleştirme
E
Metin kişiselleştirme-görsel kişiselleştirme
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisinde kişiselleştirilmiş habere yönelik eleştiriler doğru sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Robot gazetecilik, akış kişiselleştirme, içerik kişiselleştirme
B
Filtre balonu, algoritmik yanlılık, otomatik haber içeriği
C
Yankı odası etkisi, veri manipülasyonu, algoritmik yanlılık
D
Otomatik haber içeriği, filtre balonu ve siberbalkanizasyon
E
Yankı odası etkisi, filtre balonu ve siberbalkanizayon
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yankı odası etkisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
İnternet kullanıcılarının istemedikleri mesajları filtreleyerek kendi yankı odalarını kurmalarıdır.
B
Çevrimiçi haber başlıklarının kullanıcıların bulundukları coğrafyaya, politik tercihlerine ve geçmiş kullanıcı davranışlarına göre kişiselleştirilmesidir.
C
İnternet ortamında birçok bilginin toplanarak bunların dünya, iş, spor ve ekonomi gibi haber kategorilerine göre sınıflandırıp sunulmasıdır.
D
Nicel veri ile oluşturulan rutin haberlerin otomatikleşmesidir.
E
Haber akışının ve içeriğinin kişiselleştirilmesi işlemidir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi kişiselleştirilmiş içeriklere yönelik eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Politik kutuplaşmaya yol açma
B
Farklı bakış açılarından izole olma
C
İnternet kullanıcılarının küçük gruplara bölünmesi
D
Dar dünya görüşüne neden olma
E
Rutin ve monoton bir haber dilinin yaygınlık kazanması
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi haber odalarına otomatik haber içerikleri ve raporları sunan yapay zekâ şirketlerinden biridir?
Seçenekler
A
Google
B
Amazon
C
Narrative Science
D
HP
E
Sonny
Soru 12
İnternet kullanıcılarının ekranda gördüğü haberler aşağıdakilerden hangisine göre belirlenmez?
Seçenekler
A
Kullanıcıların bulunduğu coğrafyaya
B
Politik tercihlerine
C
Geçmiş kullanıcı davranışlarına
D
Okuma hızlarına
E
Kendi yaptıkları ayarlara
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi robot gazetecilik yerine kullanılan ifadelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Web 3.0 gazetecilik
B
Algoritmik haberler
C
Yazılım tarafından oluşturulan içerik
D
Otomatize içerik
E
Kişiselleştirilmiş içerik
Soru 14
Filtre balonu kavramını çevrim içi kişiselleştirmenin insanları çeşitli bakış açılarından veya farklı içeriklerden izole etme potansiyelini tanımlamak için ilk kez ortaya atan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
VanAlstyne ve Brynjolfsson
B
Jan van Dijk
C
Eli Pariser
D
Marshall McLuhan
E
Manuel Castells
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Yankı Odası Etkisi Teorisi'ne göre yanlıştır?
Seçenekler
A
Kullanıcılar farklı görüşleri temsil eden enformasyona istemsizce maruz kalmaktadır.
B
Kullanıcılar kendi mevcut dünya görüşlerini güçlendiren içerikleri görmektedir.
C
Kullanıcılar kendi dünya görüşlerini evrensel ve doğru kabul eder.
D
Yankı Odası Etkisi internet ortamında karşıt görüşlerin dolaşıma girdiği varsayımına bir eleştiridir.
E
Kullanıcılar maruz kalmak istedikleri mesajları bir klik (tıklama) ile kolayca sınırlandırmaktadır.
Soru 16
Google News Alert ve BBC’nin MyBBC sayfası aşağıdakilerden hangisine örnek teşkil etmektedir?
Seçenekler
A
Akış kişiselleştirme
B
Robot gazetecilik
C
Siberbalkanlaşma
D
Filtre balonu
E
İçerik kişiselleştirme
Soru 17
Bir sorunu çözmek veya belirlenmiş bir amaca ulaşmak için tasarlanan yola, takip edilen işlem basamaklarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Haber
B
Algoritma
C
Proses
D
Bilgi akışı
E
Otomatik veri
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi robot gazeteciliğin kullanım alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hava durumu
B
Deprem
C
Spor karşılaşmaları
D
Mali raporlar
E
Röportajlar
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisinde robot gazetecilik tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Sızıntı olarak ifade edilen bilgi ve belgelerden haber üretme sürecidir.
B
Hak odaklı bir habercilik girişimidir.
C
Sıradan vatandaşlar tarafından yapılan bir habercilik biçimidir.
D
İnsan müdahalesi olmadan veriyi otomatik olarak derleme ve haber metnine dönüştürme işlemidir.
E
Kâr amacı gütmeyen bir habercilik pratiğidir.
Ünite 7
Soru 1
İnternet kullanıcılarının aktif biçimde içerik ürettiği, içeriği dağıttığı ve etkileşimde bulunmaya başladığı ve sosyal medya platformlarının yaygınlık kazandığı Web dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Web 1.0
B
Web 2.0
C
Web 3.0
D
Web 4.0
E
İnternet
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Web 1.0 Dönemi’nin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kullanıcılar pasif tüketicidir.
B
İnternet sayfaları statiktir.
C
Doküman odaklıdır.
D
Sosyal medya siteleri yaygınlık kazanmıştır.
E
Sanal ortam büyük oranda yorum yapılabilen değil, büyük oranda yalnızca okunabilen sitelerden oluşur.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Web 2.0 Dönemi’nin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal medya siteleri yaygınlık kazanmıştır.
B
İnternet sayfaları dinamiktir.
C
Kullanıcılar aktif biçimde içerik üretir, dağıtır ve etkileşimde bulunur.
D
Makine üzerinden insan-insan etkileşimi yaygındır.
E
Haberler otomatik olarak oluşturulmaktadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın gazetecilik pratiklerinde yarattığı dönüşümlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kullanıcılar pasif biçimde haberleri tüketmektedir.
B
Gazetecinin haberini yazdıktan sonra onu sosyal medya üzerinden eş zamanlı olarak duyurması beklenmektedir.
C
Çeşitli medya kanalları için ayrı ayrı içerik oluşturulmaya başlanmıştır.
D
Gazetecilik zaman ve mekândan bağımsız bir mesleğe dönüşmüştür.
E
Sosyal medya hem haberlerin duyurulduğu bir mecra hem de bizzat haber konusu hâline gelmiştir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Web 2.0 çağındaki gazeteciliğe atfedilen olumlu özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Katılımcı etkileşim
B
Kullanıcı türevli içeriğin artması
C
Gazetecilerin üzerindeki hız ve verimlilik baskısı
D
Anlık bilgilendirme
E
Kişiselleştirilmiş yeni medya
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada gazetecinin mesleki kimliğini korumaya yönelik etik ilkelerden biridir?
Seçenekler
A
Gazeteci dijital platformlarda meslek etik kurallarını zedeleyici üslupla içerik üretip yaymamalıdır.
B
Gazeteci kurumu ve markalarını kullanarak kendi kişisel markasını ön plana çıkarmaya çalışmamalıdır.
C
Yetkilendirilmedikçe sosyal medya hesaplarında çalıştığı kurum adına açıklamada bulunmamalıdır.
D
Çalışma arkadaşları ile iş ve görevleriyle ilgili tartışmaları sosyal medya ağları üzerinde sürdürmemelidir.
E
Gazeteci kuruma ait tescilli ya da gizli materyaller ile iç işleyiş ile ilgili özel bilgileri kişisel sosyal medya profilinden paylaşmamalıdır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada gazetecilerin çalıştıkları kurumun itibarını korumaya yönelik etik ilkelerden biridir?
Seçenekler
A
Gazeteci savaş kışkırtıcılığı yapmamalı, şiddet ve nefreti körüklememeli; bu yönde içerik yaymamalıdır.
B
Gazeteci, okur ve takipçilerini yanıtlarken hakaret, aşağılama, alay ve suçlama içeren dil kullanmamalıdır.
C
Gazeteci kuruma ait tescilli ya da gizli materyaller ile iç işleyiş ile ilgili özel bilgileri kişisel sosyal medya profilinden paylaşmamalıdır.
D
Gazeteci sosyal medya profillerinde partizan görüşlerini ifade etmemelidir.
E
Kişi ve kurumlar hakkında görüş belirtirken temkinli olmalı, özellikle mağduriyete yol açmamaya çalışmalıdır.
Soru 8
Sosyal medyada gazetecilik etiği konusunun kapsamını sosyal medyadaki gazetecilik pratiklerini de kapsayacak şekilde genişleten meslek örgütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basın Konseyi
B
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti
C
Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü
D
Çağdaş Gazeteciler Derneği
E
Türkiye Gazeteciler Sendikası
Soru 9
Gazetecinin sosyal medyada yaptığı bir paylaşım hatalı olursa aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
Seçenekler
A
Meslek örgütlerini arayarak haber vermelidir.
B
Doğrulama sitelerini arayarak haber vermelidir.
C
Herhangi bir düzeltme yapmasına gerek yoktur.
D
Hatalı paylaşımı silmelidir.
E
Düzeltme için sonraki paylaşımı kullanmalıdır.
Soru 10
Gazetecilik ve sosyal medya etiği ile ilgili ilkeler hangi iki başlık altında incelenebilir?
Seçenekler
A
Çalışılan kurumun itibarını korumaya yönelik ilkeler/Genel etik ilkeler
B
Gazetecinin mesleki kimliğini korumaya ve kamuoyunun doğru haber alma hakkına yönelik ilkeler/Genel etik ilkeler
C
Çalışılan kurumun itibarını korumaya yönelik ilkeler/Doğru davranış kuralları
D
Çalışılan kurumun itibarını korumaya yönelik ilkeler/Gazetecinin mesleki kimliğini korumaya ve kamuoyunun doğru haber alma hakkına yönelik ilkeler
E
Gazetecinin mesleki kimliğini korumaya ve kamuoyunun doğru haber alma hakkına yönelik ilkeler/Doğru davranış kuralları
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Web 3.0 Dönemi’nin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal medya siteleri yaygınlık kazanmıştır.
B
Makine öğrenmesi ve yapay zekâ yaygınlık kazanmıştır.
C
Kullanıcı hedefleme ön plandadır.
D
Bilgi ve sanal gerçeklik odaklıdır.
E
Kişisel Web ve mobil uygulamalar ön plandadır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Gazetecilik 2.0’a yönelik eleştirel görüşlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hız, doğrulamanın önüne geçmiştir.
B
Gazetecilerin üzerindeki verimlilik baskısı artmaktadır.
C
Sosyal medya platformları toplumun tüm kesimleri tarafından kullanılmamaktadır.
D
Sayısal olarak çok fazla içerik olsa da bu içerik çoğu kez önemsiz konulardan oluşmaktadır.
E
Yapay zekâ ile kullanıcı hedefleme yapılmaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada gazetecinin mesleki kimliğini korumaya yönelik etik ilkelerden biridir?
Seçenekler
A
Çalışma arkadaşları ile iş ve görevleriyle ilgili tartışmaları sosyal medya ağları üzerinde sürdürmemelidir.
B
Yetkilendirilmedikçe sosyal medya hesaplarında çalıştığı kurum adına açıklamada bulunmamalıdır.
C
Gazeteci dijital platformlarda meslek etik kurallarını zedeleyici üslupla içerik üretip yaymamalıdır.
D
Gazeteci kurumu ve markalarını kullanarak kendi kişisel markasını ön plana çıkarmaya çalışmamalıdır.
E
Gazeteci kuruma ait tescilli ya da gizli materyaller ile iç işleyiş ile ilgili özel bilgileri kişisel sosyal medya profilinden paylaşmamalıdır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de gazetecilerin sosyal medya kullanımı ile ilgili kılavuz ve ilkeler yayınlayan kurum ya da kuruluşlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti
B
Demirören Medya Grubu
C
Doğuş Yayın Grubu
D
Anadolu Ajansı
E
Basın İlan Kurumu
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi gazetecinin kişisel sosyal medya hesaplarından takip ettiği kişilerle ilgili etik düzenlemedir?
Seçenekler
A
Bu konuda herhangi bir etik düzenleme bulunmamaktadır.
B
Gazeteci kişisel sosyal medya hesaplarında takip ettiği kişileri özenle seçmelidir.
C
Gazeteci sosyal medya hesaplarından başka kişileri takip etmemelidir.
D
Gazeteci sosyal medya hesaplarından takip edeceği kişiler için kurumundan izin almalıdır.
E
Gazeteci sosyal medya hesaplarından takip edeceği kişiler konusunda okurların fikrini sormalıdır.
Soru 16
Aşağıdaki özelliklerden hangisi web 2.0'a aittir?
Seçenekler
A
Kullanıcılar pasif tüketicidir, içeriğe katkı sunmaz.
B
İnternet sayfaları statiktir.
C
Sosyal medya siteleri yaygınlık kazanır.
D
Sanal ortam büyük oranda yorum yapılabilen değil, yalnızca okunabilen sitelerden oluşur.
E
Makine öğrenmesi ve yapay zekâ yaygınlık kazanır.
Soru 17
İnternet haberlerinin anlık bilgilendirme, kullanıcı türevli içeriğin artması, katılımcı etkileşim,YouTubelaşma ve kişiselleştirilmiş içeriğe büründüğü dönem hangisidir?
Seçenekler
A
Web 2.0
B
Web 2.5
C
Web 1.5
D
Web 3.0
E
Web 1.0
Soru 18
Sosyal medyada gazetecilik etiği kapsamını sosyal medyadaki gazetecilik pratiklerini de kapsayacak şekilde genişleten meslek örgütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti
B
Türkiye Gazeteciler Birliği
C
Türkiye Barolar Birliği
D
Basın Konseyi
E
Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi 1990’ların sonlarında görülen, sıradan kullanıcıların/okurların internet ortamındaki içeriğe yalnızca tanık olduğu ve onu tükettiği internet dönemini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Web 1.0
B
Web 2.0
C
Web 3.0
D
Web 4.0
E
Web 5.0
Soru 20
Web 3.0 Dönemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Semantik web olarak da adlandırılır.
B
Bu dönemde yapay zekâ ve 3D grafikler ön plana çıkmaya başlamıştır.
C
Kişisel web ve mobil uygulamalar ile kullanıcı hedefleme ön plandadır.
D
Bilgi ve sanal gerçeklik odaklıdır.
E
Kullanıcılar pasif tüketicidir.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi veri gazeteciliği için söylenemez?
Seçenekler
A
Yalnızca veriyi haber malzemesi olarak kullanması
B
Dünya genelinde yaygınlığının olması
C
21. yüzyılda doğmuş bir gazetecilik türü olması
D
Demokratik katkısının olması
E
Veri gazeteciliği için bilgi ve beceri gerekmesi
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi veri işleme sürecinin aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Derleme
B
Temizleme
C
İçerik oluşturma
D
Birleştirme
E
İletişim kurma
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi veri gazeteciliği ürünü olan haberin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kişiselleştirilmemesi
B
Fayda amaçlı kamusallaştırılması
C
İlgi ve dikkat çekici olması
D
Gereksinimi karşılaması
E
Hedef kitleyi düşünmeye yönlendirmesi
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi veri görselleştirmenin temellendiği alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kartografya
B
İstatistik
C
Veri
D
Gazetecilik
E
Teknoloji
Soru 5
“İşlenmemiş ham gerçek enformasyon parçacığı” olarak tanımlanabilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgi
B
Enformasyon
C
Veri
D
Veri seti
E
Açık veri
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel gazetecilikten veri gazeteciliğine geçiş aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Verinin toplanması
B
İşlenmesi
C
Görselleştirilmesi
D
Öykülendirilmesi
E
Yayımlanması
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi veri gazeteciliği iş akışında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Veri paylaşımı
B
Elektronik tablo oluşturma
C
Veri üzerinde hesaplama yapımı
D
Medya yönetimi
E
Çıktı
Soru 8
Analizlerin yüksek kaliteli belgelere, raporlara, sunumlara ve gösterge tablolarına dönüştürülmesi gibi işlemlerin tamamı aşağıdaki programlardan hangileriyle yapılabilmektedir?
Seçenekler
A
R Etiketleme
B
Open Refine
C
QGIS
D
MSExcel
E
Spreadsheet
Soru 9
Veri gazeteciliğinde iletişimin ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi veriyle ilgili sürece dâhil değildir?
Seçenekler
A
Derleme
B
Temizleme
C
Bağlam
D
Birleştirme
E
Denetim
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi açık verinin niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mevcudiyet
B
Erişim
C
Yeniden kullanım
D
Dolaşım
E
Ticari kullanım
Soru 11
Veri gazeteciliği için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Veri gazeteciliğinin kendi çalışma disiplini vardır.
B
Günümüzde veri gazeteciliği iletişim teknolojileri ile yaygınlaşmaktadır.
C
Veri gazeteciliğinin haber konuları sınırlıdır.
D
Hedef kitlesiyle kurduğu iletişimin temeli bireysel fayda üzerine kurulmaktadır.
E
Veri gazeteciliği yalnızca haber yazımını kapsamamaktadır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisinde sözcük odaklı gazetecilikten veri odaklı gazeteciliğe doğru olan dönüşüm süreci doğru olarak sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Veri - Filtre - Görselleştirme - Öykü
B
Veri - Düşünme - Filtre - Öykü
C
Filtre - Veri - Düşünme - Öykü
D
Öykü - Veri - Filtre - Düşünme
E
Veri - Öykü - Filtre - Düşünme
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi veri gazeteciliğinde görselleştirme aşamasında kullanılan programlardan biridir?
Seçenekler
A
Datawrapper
B
Tabula
C
Open Refine
D
LibreOffice
E
SQL
Soru 14
Kişiselleştirilmesi, herkesin ilgisini çekebilmesi, kamusallaştırılması/sosyalleştirilmesi, dikkat çekici olabilmesi, bir gereksinimi karşılaması ve hedef kitleyi düşünmeye yönlendirmesi gibi özellikler veri gazeteciliğinin hangi yönünü gösterir?
Seçenekler
A
Faydalı olma yönünü
B
Doğrulanabilirlik olma yönü
C
Açık olma yönü
D
Şeffaf olma yönü
E
Tekrarlanabilir olma yönü
Soru 15
Düzenli bir şekilde toplanmış, esnek ve bütün veri tabanına, e‐tabloya ya da diğer veri dosyalarına ve de bununla ilgili veri kaynaklarının toplanmış hâli ile ilgili olan bilgi yığınına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Açık veri
B
Büyük veri
C
Enformasyon
D
Veri seti
E
Bilgi
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi veri kazımada kullanılan araçlardan biridir?
Seçenekler
A
LibreOffice
B
R kodu
C
SQL
D
QGIS
E
Datawrapper
Soru 17
I. Veri toplama
II. Veri işleme
III. Görselleştirme
IV. Haberleştirme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri veri gazeteciliğinin aşamaları arasında yer alır?
II. Veri işleme
III. Görselleştirme
IV. Haberleştirme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri veri gazeteciliğinin aşamaları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız IV
C
II ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Ünite 9
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyaların etkilediği gazetecilikteki değişimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Haber içeriğinin doğasının değişimi
B
Gazetecilerin iş yapma biçimlerinin yeniden düzenlenmesi
C
Basın odası ve basın endüstrisinin yapısının değişmesi
D
Kamusal ilişkilerin yeniden kurulması
E
Gazetecilikte uzmanlaşmayı arttırması
Soru 2
Hangisi yeni medya görsel tasarım ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Yön
B
Boşluk
C
Denge
D
Kontrast
E
Orantı-hiyerarşi-vurgulama
Soru 3
Editoryal ve grafik esaslarına ve amaçlarına göre gazete sayfasında materyal düzenleme süreci aşağıdaki hangi kavramla açıklanabilir?
Seçenekler
A
Sayfa düzeni
B
Sayfa tasarımı
C
Haber tasarımı
D
Görsel iletişim
E
Site yapımı
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya dönemindeki gazeteciliğin temel boyutlarından değildir?
Seçenekler
A
İletişim yöntemlerinin genişliği
B
Hiper ortam
C
Yüksek izleyici katılımı
D
Dinamik içerik
E
Kitleleştirme
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi haber sitelerinin tasarımına yönelik yapısal ögelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Uzun sayfaların kaydırılması
B
İçerik hiyerarşisinin oluşturulması
C
Paylaşılabilirlik vurgusunun yapılması
D
Kurumsallığın ön planda tutulması
E
Mobil uyumluluk
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi haberin erişilebilirliğine yönelik düzenlemelerden biridir?
Seçenekler
A
Gerek medya endüstrisinde gerekse içeriklerde minimal tasarımlara ağırlık verilmelidir.
B
Tam genişlikte büyük ızgaralar ve boyutlarını sütunlarda otomatik olarak ayarlayan akıllı listeler vb. kullanılmalıdır.
C
Haber sayfaların teması, kategori sistemi, logolar, arka plan resimleri ve renklerden oluşmalıdır.
D
Haber içeriğinin bulunduğu bir URL’nin ya da dosyanın herhangi bir sosyal medya platformuna gönderilebilmesi gerekir.
E
Yazı fontu büyüklüğünün mecraya göre yeterli düzeyde ve renginin zemin rengiyle uyumlu olması gerekmektedir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi haber tasarımında okuyucuya mekân hissi sağlayan başlıca özelliktir?
Seçenekler
A
Etkileşim
B
Hipermetinsellik
C
Bellek
D
Anlılık
E
Multimedya
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi haber tasarımında bilginin görselleştirilmesinin işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Haberlerin etkileşiminin sağlanması
B
Haberin teknolojik platformlar tarafından yerelleştirilmesi
C
Haberin yorumlaştırılmasına izin verme
D
Haberin malzemeye dönüştürülmesi
E
Haberlerin içerdiği bilginin çoğaltması
Soru 9
Aşağıdaki teknolojilerden hangisi en üst düzeyde etkileşime izin verme kapasitesine sahiptir?
Seçenekler
A
Radyo
B
Televizyon
C
İnternet
D
Etkileşimli Televizyon
E
Gazete
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi teknolojide gerçekleşen yöndeşmenin gazetecilikteki yansımalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tümleşik haber odalarının yapılanması
B
Muhabirlerin yeni medya tasarımcısına dönüşmesi
C
İnterneti araştırma için kullanma becerisine sahip olma
D
Çeşitli haber toplama materyal ve haber kurgusu yapabilme becerisine sahip olma
E
Haber, söyleşi ve röportaj yapabilme becerisine sahip olma
Soru 11
Medya kuruluşlarının başlattıkları Ar-Ge çalışmaları haber olgusundaki hangi niteliğe yönelik değildir?
Seçenekler
A
Önceliğin mobilde olması
B
Haberin atomize hâle gelmesi
C
Haber için yeni dağıtım ve iletişim biçimlerinin olması
D
Aracın mesajı biçimlendirmesi
E
Geleneksel haberciliğin hâlen güçlü olması
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Haber Tasarım Topluluğu’nun belirlediği ölçütlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Görsel haber toplama biçimleri
B
Teknoloji kullanımları
C
Disiplinli görsel kurgu ve sunumlar
D
Hedef kitle odaklı öyküleme ve yayımlama
E
Yayın politikasına uyumluluk
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi haber tasarımında haritalandırma amacıyla kullanılabilen programlardandır?
Seçenekler
A
ZingChart
B
Modest Maps
C
WolframAplha
D
FusionChart
E
Visualzie Free
Soru 14
Standartların ya da eğilimlerin vurgulanması -hemen ve doğrudan görülmeyecek ilişkilerin ortaya çıkmaması için- amacıyla materyal yapılarının oluşturulabilmesi için görselleştirmede aşağıdakilerden hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Veriler
B
Kurum logosu
C
Büyük veri
D
Multimedya
E
Hipermetinler
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya ile ilgili durumlardan değildir?
Seçenekler
A
Erişim
B
Etkileşim
C
Sanallık
D
Ağ odaklılık
E
Sonuç odaklılık
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi haber tasarımında kullanılan tek başına mesaj verip yönlendirme gücüne sahip renk kullanımın işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sınıflandırma
B
Bilgi erişimi
C
Kurumun belirginleşmesi
D
Öne çıkarma
E
Yönlendirme
Soru 17
Tasarım ögelerine dayalı görsel etki, renk özellikleri, boyut özelliklerinin estetik ve işlevsel bağlamlarına ilişkin birlik ve tutarlılık sağlanması için hangisine dikkat edilmelidir?
Seçenekler
A
Yön
B
Boşluk
C
Denge
D
Orantı, hiyerarşi, vurgulama
E
Devamlılık, bütünlük
Soru 18
Teknoloji odaklı dijital iletişim sürçlerine dayalı içerikleri kapsayan, yenilenen ve güncellenen bir ortam olarak tanımlanan .....................; etkileşim, kitlesizleştirme ve eş zamansızlık özellikleriyle geleneksel olandan ayrılmaktadır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
metin madenciliği
B
yeni medya
C
infografik
D
yakınsama
E
hipermetin
Soru 19
Sayısal teknolojilerin ve yöndeşmenin bir sonucu olarak haber üretim anlayışı değişime uğramıştır. Tümleşik haber odalarında görev alacak muhabirlerden haberle ilgili çok becerili iş ve işlemlerin yapılması beklenmektedir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi muhabirden beklenen beceriler arasında yer almaz?
Buna göre aşağıdakilerden hangisi muhabirden beklenen beceriler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İnternet tabanlı arama motorlarıyla araştırma yapma, toplanan verilerden gerekli olanları seçme ve özetleme
B
Çeşitli (kamera, yazı, ses kayıt cihazı, dijital fotoğraf makinesi vb.) materyallerle haber toplama
C
Haber merkezinin yönetimi ve performans denetiminden sorumlu olma
D
İnternet üzerinden haber kurgusu için gerekli yazılımları kullanma
E
Üretilen içeriği sayısal iletişim ortamlarında yayınlayabilmek için web tasarım programlarını kullanma
Ünite 10
Soru 1
Aşağıda verilen nedenlerden hangisi video gazeteciliğin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır?
Seçenekler
A
Teknolojik ve tarihî nedenler
B
Teknolojik ve ekonomik nedenler
C
Siyasi ve endüstriyel nedenler
D
Ergonomik ve maddi nedenler
E
Coğrafi ve iktisadi nedenler
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi video gazeteciliğin gelişmeye başladığı yıllardır?
Seçenekler
A
1960’lar
B
1970’ler
C
1980’ler
D
1990’lar
E
2000’ler
Soru 3
Video gazeteci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sadece haber kurgusunu tek başına yürüten gazetecidir.
B
Haber sorularını hazırlayan ve sadece yapım sürecini tek başına yürüten gazetecidir.
C
Görsel ve işitsel haber içeriği ekibiyle birlikte hazırlayan gazetecidir.
D
Görsel ve işitsel haber içeriğini tek başına üreten ve hazırlayan gazetecidir.
E
Sadece televizyon yayını için haber videoları hazırlayan gazetecidir.
Soru 4
Video içeriğinin kaset yerine elektronik akıllı kartlara (SD) kaydedilmesinin olumlu yönü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akıllı kartların ince yapısından dolayı veri kaybının engellenmesi
B
Akıllı kartların sayısal veri saklayabilmesi
C
Akıllı kartların hem ses hem de görüntü verisini saklayabilmesi
D
Akıllı kartların suya dayanıklı olması
E
Akıllı kartların görüntü aktarımı için harcanan zamanı çok kısa bir süreye indirmesi
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi habere gidilen araçta bulunması gerek çekim ekipmanları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kamera
B
Lensler
C
Veri aktarım kabloları
D
Klaket
E
Dizüstü bilgisayar
Soru 6
Full HD görüntülerin çözünürlüğü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
720x576
B
1280x 720
C
1920x1080
D
2560x1440
E
3840 x 2160
Soru 7
Hangi diyafram değeri merceğin içine en çok ışık girmesini sağlar?
Seçenekler
A
f/1.4
B
F/2
C
f/5.6
D
f/8
E
f/11
Soru 8
Kızıla kaçan gün batımına aşağıdaki hangi Kelvin değeri en yakındır?
Seçenekler
A
1800K
B
5500K
C
8000K
D
10000K
E
15000K
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi röportaj mikrofonlarının özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Çok yakındaki sesleri alır.
B
Giysilere takılır.
C
Sağır mikrofondur.
D
Etraftaki ortam sesini kaydetmez.
E
Gürültüyü kaydetmez.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi video formatları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
.avi
B
.flv
C
.wmw
D
.mp3
E
.mp4
Soru 11
Video gazetecinin geleneksel televizyon yayıncılığında çalışan bir muhabirden ayrışan yönü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Video gazeteci genellikle geceleri çalışmaktadır.
B
Video gazeteci tüm haber üretim sürecinin tek başına üretmektedir.
C
Video gazeteci sadece videoların kurgusundan sorumludur.
D
Video gazeteci sadece video görüntülerin çekiminden sorumludur.
E
Video gazeteci sadece haberin ses kaydından sorumludur.
Soru 12
Kameraların video kaset yerine elektronik akıllı kartlara (SD kart) kayıt yapabilmesi aşağıdaki hangi kazanımı sağlamıştır?
Seçenekler
A
Bilgisayarlara görüntü aktarımı (capture) için harcanan zamanı çok kısa bir süreye indi.
B
Kasetten bilgisayara görüntü aktarımı yapılamazdı, SD kart ile görüntü aktarımı mümkün oldu.
C
Kasette 5 dakikadan uzun görüntü kayıt edilemezken SD karta görüntü daha uzun görüntülerin kayıt edilmesi mümkün oldu.
D
Kasete kıyasla SD kartların birçok kez kullanılması mümkün oldu.
E
Kasete sadece görüntü kaydı yapılabiliyordu, görüntü ve ses kaydının yapılması mümkün oldu.
Soru 13
Video gazeteci için aşağıdakilerden hangisi zorunlu değildir?
Seçenekler
A
Ses hakkında bilgi sahibi olması zorunlu değildir.
B
Işık hakkında bilgi sahibi olması zorunlu değildir
C
Kurgu hakkında bilgi sahibi olması zorunlu değildir.
D
Görüntü çözünürlükleri hakkında bilgi sahibi olması zorunlu değildir.
E
Haberi yapılacak olay konusunda haber merkezi tarafından önceden detaylı bilgi verilmesi zorunlu değildir.
Soru 14
Çekim mekânına gidildiğinde ilk önce yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kameranın yerleştirilmesi gereken yerin belirlenmesi
B
Mekânda elektrik prizlerinin bulunduğu yerlerin belirlenmesi
C
Camlardan gelen ışık düzeyinin ölçümlenmesi
D
Mekân içerisinde kullanılan aydınlatmaların yerlerinin belirlenmesi
E
Mekân içerisindeki yangın söndürme sistemlerinin yerlerinin belirlenmesi
Soru 15
Bazı çekimlerde ihtiyaç duyulmayan ekipmanın taşınması yerine ne tür bir süreç izlenilmesi uygundur?
Seçenekler
A
İhtiyaç duyulmayan ekipmanın depoda tutulması gerekmektedir.
B
İhtiyaç duyulmayan ekipmanın araçta hazır tutulması gerekmektedir.
C
İhtiyaç duyulmayan ekipmanın çekim yapılan binanın girişine bırakılması gerekmektedir.
D
İhtiyaç duyulmayan ekipmanın güvenlik görevlilerine emanet edilmesi gerekmektedir.
E
İhtiyaç duyulmayan ekipmanın evde ya da ofiste hazır tutulması gerekmektedir.
Soru 16
Çekim sırasında otomatik netleme özeliğinden kaçınılması neden gerekir?
Seçenekler
A
Kameranın ısınmasına neden olabilir.
B
Kamera aşırı güç tüketir ve çekim sırasında kapanabilir.
C
Kamera röportaj süresince farklı objelere ya da kişilere netlik yapabilir.
D
Kamera içerisindeki mekanik parçalar bozulabilir.
E
Kamera netleme süresi çok uzun zaman alabilir.
Soru 17
.................................; kameraman, sesçi ve ışıkçıdan oluşan bir ekibi olmaksızın küçük kolay taşınabilir kamera ve donanımlar kullanarak haber içeriğini tek başına kaydeden ve hazırlayan gazetecidir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Video gazeteci
B
Sızıntı gazetecisi
C
Veri gazetecisi
D
Bilişim muhabiri
E
Tasarım muhabiri
Soru 18
Çekilen görüntülerin belirli bir düzen içerisine sıralandığı ve yayına hazır hâle getirildiği süreç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kurgu
B
Export
C
Pozlama
D
Hazırlık
E
Beyaz ayarı
Ünite 11
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi medya okuryazarlığının özelliği değildir?
Seçenekler
A
Çeşitli medya biçimlerine erişme
B
Medya biçimlerini analiz etme
C
Eleştirel düşünme
D
Fotoğraf çekme
E
İçerik oluşturma
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi haber okuryazarlığının okuyucuya kazandırdığı niteliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gerçekler, görüşler ve iddialar arasında ayrım yapma
B
Haberin güvenilirliğini sorgulama
C
Eleştirel düşünme
D
Haberi reklamdan ayırabilme
E
Web tasarımı yapma
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi yurttaşların günümüz haber ekosisteminde bilgiyi değerlendirmede karşılaştıkları zorluklardan değildir?
Seçenekler
A
Hız-doğruluk ikilemi
B
Aşırı bilgi yüklemesi
C
Sınırların bulanıklaşması
D
Kendi önyargısı
E
Çok çeşitli konular hakkında doğru fikir edinme
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi bilgi biçimlendirme sınıflandırmasına göre reklamın amacıdır?
Seçenekler
A
İlgi çekiciliği artırarak mal ve hizmet satmak
B
Bilgilendirme
C
İnsanları eğlendirmek veya meşgul etmek
D
İdeolojiye kitlesel destek sağlamak
E
Görünürlüklerini artırarak yetenek ve bireysellikleri teşvik etmek
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi nitelikli gazetecilikte bulunması gereken özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Amatör ruh
B
Hesap verebilirlik
C
Hızın içerikten önce gelmesi
D
Taraf olmak
E
Kurum ideolojisiyle uyum
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi doğruluğu kanıtlamada başvurulacak doğrudan kanıtlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Doküman ve kayıtlar
B
Gazetecinin görgü tanıklığı
C
Gözlemcinin görgü tanıklığı
D
Bilgisayar modelleri
E
Video, ses ve fotoğraf
Soru 7
Aşağıdakilerin hangisi yalan haberdeki artışın nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Haberciliğin ağırlıklı olarak çevrimiçi ortama taşınması
B
Bilginin hızlı bir şekilde yayılması
C
Bilginin doğruluğunun kontrol edilmemesi
D
Kaynağın doğrulanmaması
E
Editöryel bağımsızlık
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi yalan haberin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Gerçek bilgi eksik, yanlış ya da taraflı biçimde iletilir.
B
Okuyucuyu yanlış yönlendirme amacı taşır.
C
Okuyucuyu güncel olaylarla ilgili bilgilendirir.
D
Kasıtlı ya da kasıtsız olabilir.
E
Başkalarını itibarsızlaştırmak amacı taşıyabilir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi veri doğrulamanın tanımıdır?
Seçenekler
A
Bir iddianın doğruluğunun değerlendirilmesidir.
B
“Doğruluk” ve “niyet” olmak üzere iki temel özellik öne çıkmaktadır.
C
Gerçek bilginin eksik, yanlış ya da taraflı biçimde iletilmesidir.
D
Yurttaşların tehlikelerle yüzleşmek için doğru araçlara sahip olmalarıdır.
E
Nesnellik, adalet ve denge özelliklerinin bir arada bulunmasıdır.
Soru 10
Aşağıdaki veri doğrulama kurumlarından hangisi sağlık ve bilim alanında faaliyet göstermektedir?
Seçenekler
A
Doğruluk payı
B
Yalansavar
C
Teyit.org
D
Malumatfuruş
E
Muhtesip
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi gazetecilik ekosisteminde haber ve bilgi almayı, paylaşmayı hızlandıran gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sohbet uygulamaları
B
Tek yönlü iletişim
C
Sosyal medya platformları
D
Akıllı telefonların mesajlaşma özelliği
E
Çevrimiçi platformlar
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi haberin gerçekliğini sorgulamada izlenecek adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Başlığa tıklayarak haberin tamamını okuma
B
Kaynağın güvenilirliğini kontrol etme
C
Kanıtları inceleme
D
Arama motorlarında haberi arama
E
Haberin türünü belirleme
Soru 13
Aşağıdaki sorulardan hangisi 5N1K İlkesi'nde yer alan sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ne
B
Kim
C
Nasıl
D
Ne zaman
E
Kaç tane
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi veri doğrulamada kullanılan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Haritalandırma
B
Fotoğraf ve video doğrulama
C
Olay tarihinin doğrulanması
D
Kaynağın doğrulanması
E
Haber kuruluşunun sahibinin doğrulanması
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi fotoğraf ve video doğrulamada başvurulan araçlardan değildir?
Seçenekler
A
Instagram
B
Google Tersine Resim Arama
C
Yandex Images
D
TinEye
E
FotoForensics
Soru 16
Haber kaynağının doğrulanmasında başvurulan EXIF bilgisi ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Konum Belirleme Bilgisi
B
Değiştirilebilir Görüntü Dosyası
C
Sokak Görünüm Dosyası
D
Bilgisayımsal Veri Değişimi
E
Haber Tarih Bilgisi
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi veri doğrulama kapsamı içerisindedir?
Seçenekler
A
Bir iddianın doğruluğunun değerlendirilmesi
B
Doğruluk ve niyet çerçevesinde ele alınması
C
Gerçek bilginin eksik ve yanlış bir şekilde iletilmesi
D
Nesnellik ve subjektivitenin dengeli olması
E
Manüplasyonun dengeli olması
Soru 18
E‐ticaret siteleri tarafından sponsorlu ürünlerin gösterilmesi için kullanılan reklam türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ücretli arama birimleri
B
Tanıtımlı listeleme
C
Öneri eklentileri
D
Kutu‐içi reklamlar
E
Sınıflandırılamayan reklamlar
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi medya okuryazarlığının inşa edildiği temel prensipler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tüm medya aslında bir inşadır.
B
Medya gerçekliği inşa eder.
C
Medya sonsuz özgürlük sunar.
D
Medya mesajlarının ticari etkileri vardır.
E
Medya ideolojik ve değer içerikli mesajlar içerir.
Ünite 12
Soru 1
Yeni gazetecilik pratikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yeni iletişim teknolojileri haber üretim sürecine eklemlenerek haber kaynaklarıyla irtibatı kolaylaştırmıştır.
B
Haber akışına video, link, fotoğraf gibi eklentiler dâhil olarak haberin veriliş şekli farklılaşmıştır.
C
Online haber akışı çok hızlı bir biçimde güncellenebilmekte ve küresel ölçeği kuşatabilmektedir.
D
Yeni gazetecilik pratiğinde muhabirler ve online kullanıcılar arasında etkileşimsel bir diyalog söz konusu olabilmektedir.
E
Yeni gazetecilik pratiğinde haberi doğru vermek etik bir değer olarak kabul görmemektedir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyada tekelleşmenin yol açtığı unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni medyada tekelleşme sonucu güç ilişkileri çözülmüş ve eşitlik ortaya çıkmıştır.
B
Tekelleşme norm ve değerlerin uygulanma biçiminde etik sorunlar oluşturmaktadır.
C
Tekelleşme ticari çıkarlar doğrultusunda meslekte yapısal yanlılığı beraberinde getirmektedir.
D
Tekelleşme eğilimi içerikte tek tipleşmeyi sağlamaktadır.
E
Tekelleşme sonucunda egemen ilişkiler yeniden üretilmektedir.
Soru 3
Haber medyasının internet tabanlı kaynaklara entegre olmaya başladığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1960 öncesi
B
1970 öncesi
C
1980’ler
D
1990’lar
E
2000’ler
Soru 4
……………… yayıncılık, telekomünikasyon ve enformasyon endüstrisinin bir araya gelmeye başlaması ile yeni cihazların ortaya çıktığı ve yeni bir iletişim ortamının oluştuğu bir etkinliktir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Politik yöndeşme
B
Teknolojik yöndeşme
C
Küreselleşme
D
Tekelleşme
E
Kurumsallaşma
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi teknolojik yöndeşme sonucu yeni medya içeriğinin kazandığı teknik özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Karşılıklı etkileşimlilik
B
İçeriğin kişiselleştirilmesi
C
Üst metinsellik
D
Tek yönlü iletişim
E
Çoklu ortam
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi güçlü piyasa konumu ve kurumsallaşmış haber altyapısı ile yeni medyaya yatırım yaparak gündemi belirlemektedir?
Seçenekler
A
Uluslararası haber kuruluşları
B
Online kullanıcılar
C
Meslek örgütleri
D
Vakıflar
E
Editörler
Soru 7
Haberin yeni medya ortamında diğer kapitalist mal ve ürünler gibi ticari bir değere sahip olması aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Tektipleşme
B
Küreselleşme
C
Metalaşma
D
Yöndeşme
E
Güncellik
Soru 8
Yeni medyanın ağ yapılanması hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Anlık geri bildirim olanağı sağlar.
B
İçerik üretilmesinde aktif katılım sağlar.
C
Eşitliğe olanak sağlar.
D
Hiyerarşik yapıdadır.
E
Güvenilir olmayan enformasyon dağıtımına olanak tanır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Twitter, Facebook, Instagram, YouTube gibi yeni medya platformlarının sağladığı özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hızlı ve anlık enformasyon paylaşımı
B
Geniş kitlelere erişim
C
Karşılıklı etkileşim
D
Filtrelenmemiş enformasyon paylaşımı
E
Kısıtlı ve az enformasyon paylaşımı
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi online kullanıcılar için söylenemez?
Seçenekler
A
Yeni medya ortamında karşılıklı etkileşimde bulunabilmektedirler.
B
Yeni medya ortamında az bir kitleye ulaşarak içerik üretirler.
C
Yeni medya ortamında anlık bildirimde bulunabilmektedirler.
D
Yeni medya ortamında alternatif söylem üretebilmektedirler.
E
Muhabirlerin haber üretim sürecindeki otoritelerini sarsmışlardır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi kitle gazetelerinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumun her kesimine yönelik haber verme anlayışı temel alınmıştır.
B
Dar bir seçkinler grubuna yönelik haber verme anlayışı hâkimdir.
C
Kitle gazetesi tirajı arttırmaya yönelik çıkarılmıştır.
D
İçerikte magazinelleşme olgusu ağırlık kazanmıştır.
E
Kitle gazetesinde haber değerini belirleyen unsurlara yenileri eklenmiştir.
Soru 12
Sanal gazetelerin ilk uygulamaları öncelikle aşağıdaki ülkelerin hangisinde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
ABD
D
Almanya
E
Türkiye
Soru 13
Az sayıdaki uluslararası haber kuruluşunun enformasyon akışını kontrol etmesinin temel sonuçları aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Dengeli ve tarafsız haber akışını teşvik eder.
B
Muhabirlere ifade özgürlüğü sağlar.
C
Egemen ilişkileri ortadan kaldırır.
D
Çoğulculuğu önler, içeriği homojenleştirir.
E
Çoğulculuğun ortaya çıkmasını sağlar.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya ortamındaki enformasyon akışının özelliğini ifade eder?
Seçenekler
A
Çok yönlü iletişim
B
Tek yönlü iletişim
C
Kapalı iletişim
D
Dolaysız iletişim
E
Pasif iletişim
Soru 15
Yeni medya ortamında üretilen içeriğin alımlayıcısı konumunda bulunan yeni aktörlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İzleyici
B
Okuyucu
C
Online kullanıcılar
D
Editör
E
Kanaat önderi
Soru 16
Türkiye’de internet ortamını kullanarak geleneksel basından çevrimiçi yayıncılığa ilk geçiş hangi yayın organında olmuştur?
Seçenekler
A
Hürriyet Gazetesi
B
Aktüel Dergisi
C
Türkiye Gazetesi
D
Bilim ve Teknik Dergisi
E
Anadolu Ajansı
Soru 17
Haber medyasındaki dönüşüm ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yeni iletişim teknolojilerinin geleneksel medyaya eklemlenmesi, eski gazetecilik pratiklerine yeni olanaklar sunmuştur.
B
Haber medyasındaki dönüşüm sadece teknolojik gelişmeler ile değil; toplumsal bağlam, medya politikaları ve yapısal faktörler ile ele alınmalıdır.
C
İnternet, haber toplama ve üretim sürecine eklemlenerek haber kaynaklarıyla olan ilişkiyi değiştirmiştir.
D
Haber medyasındaki dönüşüm basılı gazete sayısını artırmıştır.
E
Yeni iletişim teknolojileri ile yöndeşme ve medya şirketlerinin yönetim stratejileri haber içeriğini ve haber üretim sürecini etkilemektedir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Ferrucci'ye göre yeni medya platformu ile birlikte haber üretim sürecini etkileyen aktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kanaat önderleri
B
Kullanıcılar
C
Reklam kuruluşları
D
Sosyal medya platformları
E
Sosyologlar
Ünite 13
Soru 1
Yeni medyanın yurttaş/okurun haberci olarak gazetecilik sürecine katılmasına olanak tanıyan özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hipermetinsellik
B
Çoklu ortam
C
Etkileşim
D
Depolama
E
Kitlesizleştirme
Soru 2
Her iki durumda da doğru davranılamayacak iki olanak karşısında kalıp, kişiyi istemediği hâlde bunlardan birini yapmaya zorlayan duruma ne denir?
Seçenekler
A
Ethikos
B
Etik
C
Ahlak
D
Felsefe
E
İkilem
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi basın meslek ilkelerinin işlevi değildir?
Seçenekler
A
Gazeteciliğin saygınlığını korumak
B
Etik ikilemler konusunda gazetecilere yol göstermek
C
Basının sorumluluklarını belirlemek
D
Basın özgürlüğünün çerçevesini çizmek
E
Bazı haberleri sansürlemek
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi gazeteciliğin temel ilkeleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Güvenilirlik
B
Duygusallık
C
Soğukkanlılık
D
Empati
E
Sorumsuzluk
Soru 5
Medya kuruluşlarının haber verme işlevinin yerine getirilmesi sırasında ortaya çıkan yanlışlıkların, yanlılıkların, eksikliklerin ve kusurların deneyimli ve tarafsız bir gazeteci tarafından izlenerek düzeltilmesi biçiminde işlev gören yapı hangisidir?
Seçenekler
A
Basın konseyi
B
Basın birliği
C
Ombudsman
D
Tekzip
E
Medya gözlemevi
Soru 6
Haber yapma açısından hangi toplum kesiminin özel yaşam alanları daha dar kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Kamu görevi yapanlar
B
Sanatçılar
C
Sporcular
D
Sıradan yurttaşlar
E
Bilim insanları
Soru 7
Drone gazeteciliği hangi hak ihlaline neden olabilmektedir?
Seçenekler
A
Bilgi edinme hakkı
B
Haberleşme hakkı
C
Kişilik hakkı
D
Unutulma hakkı
E
Mahremiyet hakkı
Soru 8
Hangisi özel yaşamın gizliliği ve mahremiyet hakkı açısından tartışılmaktadır?
Seçenekler
A
Haber arşivlerindeki güncelliğini yitirmiş haberlerin silinmesi
B
Kişilerin yeni medyada siyasi görüşlerini açıklamaları
C
Kişilerin sosyal medya hesaplarındaki bilgilerin ve görüntülerin kullanılması
D
Ünlülerin plajda çekilmiş fotoğraflarının kullanılması
E
Kişilerle ilgili yalan/yanlış bilgilerin yayınlanması
Soru 9
Bir başka haber kuruluşunun haberini kendi haberi gibi kullanmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tekzip
B
İntihal
C
Mahremiyet
D
Advertorial
E
Ombudsman
Soru 10
Haber biçiminde sunulan reklamlara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Post-truth
B
Advertorial
C
Tekzip
D
Ombudsman
E
Ürün yerleştirme
Soru 11
Yeni medyanın bireylere kendi uygun gördükleri bir zamanda mesaj alma ve gönderme olanağı vermesi hangi özelliğiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Eş zamansızlık
B
Hipermetinsellik
C
Çoklu ortam
D
Kitlesizleştirme
E
Sanallık
Soru 12
Yerine getirdiği işlevden dolayı demokrasilerde basına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çoklu ortam
B
Gözcü
C
Siyaset arenası
D
Dördüncü güç
E
Bekçi
Soru 13
Hangisi özel hayatın gizliliğinin geçersiz sayılabileceği durumlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Büyük bir suç yahut yolsuzluk üstüne araştırma ve yayın
B
Toplumu kötü etkileyici bir tutumla ilgili araştırma ve yayın
C
Toplumun güvenliğinin veya sağlığının korunması
D
İlgili kişinin sözleri yahut eylemleri sonucu halkın yanılmasının, yanıltılmasının veya yanlış yapmasının engellenmesi
E
Kişinin kamuya mal olması
Soru 14
Kişinin, kendi yaşamını başkalarıyla ne ölçüde paylaşacağını kendisinin belirlemesi hakkı hangisidir?
Seçenekler
A
Mahremiyet hakkı
B
Unutulma hakkı
C
Tekzip hakkı
D
Bilgi edinme hakkı
E
Haberleşme hakkı
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi kaynak göstermeden alıntı yapmaya verilen isimdir?
Seçenekler
A
İntifa
B
İntibah
C
İnsicam
D
İntihal
E
İntibak
Soru 16
Bir sitede yayımlanan haber nedeniyle haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişi, öncelikle nereye başvuracaktır?
Seçenekler
A
İçerik sağlayıcısı
B
Yer sağlayıcısı
C
Basın konseyi
D
Okur temsilcisi
E
Sulh hukuk mahkemesi
Soru 17
Basın ombudsmanlığı model olarak ilk nerede geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
İsviçre
B
İsveç
C
Norveç
D
Fransa
E
İngiltere
Soru 18
Bazı gazetecilik meslek örgütleri üyelerinin uymaları gereken etik ilkeleri belirleyip duyurduktan sonra örgüt içinde, etik kodların uygulanmasının izlenmesinden kim sorumludur?
Seçenekler
A
Basın konseyi
B
İzleyici temsilcisi
C
Ombudsman
D
Okur temsilcisi
E
Etik komisyonu
Soru 19
I. Tarafsızlık ve fikir çeşitliliği
II. Editoryal dürüstlük ve bağımsızlık
III. Siyasal yanlılık
IV. Kamu yararının gözetilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gazeteciliğin temel ilkeleri arasında yer almaz?
II. Editoryal dürüstlük ve bağımsızlık
III. Siyasal yanlılık
IV. Kamu yararının gözetilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gazeteciliğin temel ilkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
Yalnız IV
C
III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Soru 20
Gazetecilerin, meslek örgütünün belirlediği ilke ve standartlara uyup uymadığının izlemesini ve denetimini yapan komisyon aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Okur komisyonları
B
Etik komisyonlar
C
Ticari komisyonlar
D
Reklam komisyonları
E
Siyasal komisyonlar
Ünite 14
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi internet teknolojilerinin bireysel kullanımının okuyucuya kazandırdığı olanaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Etkileşim olanaklarını arttırması
B
Eş güdüm olanaklarını arttırması
C
Mobil cihazlar üzerinden içerik paylaşımını kolaylaştırması
D
İçeriklere hızlı biçimde ulaşma
E
Karar verme süreçlerinden uzaklaşma
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi gazetecilik bağlamında yeni medya dolayımlı etkilenen unsurlardan değildir?
Seçenekler
A
Gazetecinin eğitimi
B
Gazetecilik iş modelleri
C
Haber üretme pratikleri
D
Haber unsurları/ Haberin niteliği
E
Okurun dönüşümü
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi gazetecilik mesleğine dönük yaşanan krizin nedenleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Ekonomik kriz
B
Endüstriyel kriz
C
Herkesin içerik üretip dağıtabilmesi
D
Reklam geliri krizi
E
Okur hedef kitlesinin parçalanması
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi gazetecilik mesleğinin profesyonel kodları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Nesnellik
B
Hızlılık
C
Özgünlük
D
Kurumun çıkarları
E
Kişilerin çıkarları
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi gazetecilikte yaşanan dönüşümün doğrudan ekonomi politik boyutuyla ilgilidir?
Seçenekler
A
Kamu bekçiliği işlevi
B
Medya şirketleriyle ekonomik bağlar
C
Yapay zekânın kullanımı
D
Kimlik inşasına yarayan teknolojiler
E
Çevrimiçi bilgi havuzu
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın ortaya koyduğu değişimle birlikte ortaya çıkan gazetecilik türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Robot gazetecilik
B
Mobil gazetecilik
C
Veri gazeteciliği
D
Yurttaş gazeteciliği
E
Sosyal medya gazeteciliği
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi haber tüketimini arttıran unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Video haber
B
İçerik
C
Okur
D
Grafikler
E
Veri
Soru 8
Aşağıdaki girişim ve/veya şirketlerden hangisi robot gazeteciliğin gelişimine doğrudan etki etmiştir?
Seçenekler
A
Facebook
B
Narrative Science
C
Twitter
D
Google
E
Yahoo
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi veri gazetecisinin kullandığı içerik ve araçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kişiler arası iletişim
B
Videolar
C
Üç boyutlu tasarımlar
D
İnteraktif haritalar
E
Veri setleri
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi yurttaş gazeteciliğinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Gerçek zamanlı bilgi filtresiz paylaşılabilir.
B
Kullanıcılar demokratik biçimde sürece katılabilir.
C
İçerik üreten kişi, gazeteciliğe dönük formal eğitim almış olmalıdır.
D
İçerik şeffaf biçimde paylaşılabilir.
E
İçerik hızlı biçimde paylaşılabilir.
Soru 11
Aşağıdaki dönemlerden hangisi yeni medyanın gazetecilik üzerindeki dönüşümünde belirgin biçimde etkilidir?
Seçenekler
A
2000-2015
B
1990-2000
C
1980-1990
D
1970-1980
E
1860-1970
Soru 12
Kitle Fonlama Modeli'nde aşağıdaki unsurlardan hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Hedef kitlenin maddi katkısı
B
İçerik üreticisi ile katkı veren arasında doğrudan iletişim
C
Gizlilik
D
Bağımsızlık
E
Şeffaflık
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi medya sektöründeki iş modellerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Reklam
B
Çapraz medya
C
Kitlesel fonlama
D
Bitcoin vb. ödemeler
E
Leasing
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi haber kuruluşlarının gelecekte daha yoğun kullanacağı araçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Telgraf
B
WhatsApp
C
Line
D
WeChat
E
Telegram
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi gazetecilik alanına ilişkin aktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Maliyeciler
B
İletişim öğrencileri
C
Okurlar
D
Yayıncılar
E
Kamu
Soru 16
I. Sosyal medya haberciliği
II. Yurttaş gazeteciliği
III. Robot gazetecilik
IV. Mobil habercilik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yeni gazetecilik türleri içerisinde yer alır?
II. Yurttaş gazeteciliği
III. Robot gazetecilik
IV. Mobil habercilik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yeni gazetecilik türleri içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV