⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
2. Dönem YMG1008

Haber Toplama ve Yazma Teknikleri

Toplam 272 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Haber Toplama ve Yazma Teknikleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

“İnsanlar, tarih boyunca ve farklı kültürler arasında bile hep benzer bir haber çeşitliliğini paylaştılar.”
Cümlesini temel haber değeri bağlamında vurgulayan tarihçi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mitchell Stephens
B
Acta Diurna
C
McQuail
D
Tony Harcup
E
Deirdre O’Neill

Soru 2

I. Gazeteciliğin profesyonel kodlarla yapılan bir meslek hâline gelmesi
II. Kâğıt üretiminde, dizgi ve baskıdaki yenilikler
III. Fotoğraf kullanımının gazetelerde yaygınlaşmaya başlaması
Yüzyıllar boyunca gazetelerin ve gazeteciliğin kurumsallaşmasına ve haberin artık profesyonel meslek çalışanları tarafından yazılan ve dağıtılan bir ürüne dönüşmesine tanık olunmuştur. Bu dönüşüm sürecinde habercilikteki temel değişiklikler olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gösterilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 3

Haber ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Haber metni güncel olmalıdır.
B
Haber doğru olmalıdır.
C
Haber, haberi yazanın görüşlerini içermelidir.
D
Haber tarafsız ve dengeli olmalıdır.
E
Haber özlü ve açık olmalıdır.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi McQuail’ın belirlemiş olduğu haberi diğer yazınsal metinlerden ayıran özellikler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Geçmişte kalan ve toplumun gündeminin dışında olan bir olay haber yapılmaz.
B
Olay ve konu geçerli olduğu sürece haberin yaşama şansı vardır.
C
Olayların yorumlanması haberin görevleri içerisinde yer almaz.
D
Haber olacak olaylar, belirli bir sisteme göre seçilir.
E
Haber, benzerlerinden daha önemli veya garip, beklenmeyen türden olmalıdır.

Soru 5

Gazeteciler sürekli olarak çevrelerinde olan bitenlerin farkında olmayı bir yaşam tarzı hâline getirmelidirler. Ruehlmann, daha 70’li yıllarda gazetecilerin sahip olması gereken bu özelliği ………………………… şeklinde adlandırmıştır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
yorumsal özellik
B
kamera gözlü olmak
C
öyküsel özellik
D
ciddi olmak
E
duygusal olmak

Soru 6

Bir gazetenin haber merkezinde bir muhabirin çok önemli bir haber hikâyesi yakaladığını ve bu haberin gündemdeki diğer tüm haberlerin önüne geçmesi gerektiğini anlatan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sayfayı durdurun!
B
Baskıyı durdurun!
C
Ön sayfa değişsin!
D
Yeni haber var!
E
Haber atlattık!

Soru 7

Farkındalığa duyulan açlığı bastırmak için insanlar tarih boyunca nasıl bir çözüm üretmiştir?

Seçenekler

A
Dedikodu yapmak
B
Haber üretip paylaşmak
C
Savaşlarla toprak fethetmek
D
Yeni yerler keşfetmek
E
Ticaret yollarını genişletmek

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa’da ilk gazetelerin enformasyon sağladığı alanlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Gemicilik
B
Bankacılık
C
Savaşlar
D
Ticaret çevresi
E
Demir yolları

Soru 9

Dikkat çekici ya da alışılmadık olan, güncel bir olay, olgu ya da etkinlik olarak tanımlanabilecek kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Enformasyon
B
Veri
C
Haber
D
Data
E
Malumat

Soru 10

Gerçek de olsa birtakım bilgilerin haber olarak düşünülebilmesi için aşağıdakilerden hangi özelliği taşıması gerekir?

Seçenekler

A
Özet olması
B
Atlatma olması
C
Resmî olması
D
Taze olması
E
Siyasi olması

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi haberi oluşturan ögeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Güncel
B
Doğru
C
Kısa
D
Objektif
E
Özlü ve açık

Soru 12

Radyo, televizyon haber yayınları ve günlük gazeteler için kullanılan “hiçbir şey dünün haberlerinden daha eski değildir.” deyimi aşağıdaki haber ögelerinden hangisine gönderme yapar?

Seçenekler

A
Objektiflik
B
Doğruluk
C
Açıklık
D
Güncellik
E
İlginçlik

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi haber değerleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Zamanlılık
B
Önemlilik
C
Sonuçluluk
D
Yakınlık
E
Özgünlük

Soru 14

Okuyucular için, bir olayın kendi bulundukları yere olan mesafesini açıklayan haber değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakınlık
B
Zamanlılık
C
Önemlilik
D
İlginçlik
E
Sonuçluluk

Soru 15

Diğer muhabir ve medya kuruluşlarına kıyasla zaman bakımından daha önce ya da konu bakımından özgün olarak yazılıp yayımlanan haberlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Atlatma haber
B
Güncel haber
C
Hızlı haber
D
Özel haber
E
Araştırma haberi

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi tarihte insanın habere olan ihtiyacını artıran ve giderek haberin profesyonel olarak üretilen bir meta olarak şekillenmesini sağlayan gelişmeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Toplumsal değişimler
B
Ticaret
C
Savaşlar
D
Fotoğrafın icadı
E
Kamusal işlerin halka duyurulması

Soru 17

Haberde ön yargı ve/veya yanlılık olmaksızın yalnızca gerçekleri aktarmak ve okuyucunun haber konusuna ne açıdan yaklaşması gerektiğini kendisinin belirlemesine izin vermek anlamına gelen haber ögesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İlginçlik
B
Yakınlık
C
Nesnellik
D
Güncellik
E
Açıklık

Soru 18

Prestijli bir ödül kazanmış, saygın bir hedefe ulaşıp başarı göstermiş, önemli ya da alışılmadık bir olayın parçası olan, eşsiz bir yetenek ya da beceriye sahip olan bir kişinin deneyimleri, düşünceleri, davranış ve tavırları ile ilgili detaylandırılmış arka plan bilgileri vererek haberi okuyucular için ilgi çekici kılmak, haberin hangi özelliğiyle ilişkilendirilebilir?

Seçenekler

A
Yorumsal özellik
B
Duygusal özellik
C
Kişilik özelliği
D
Röportaj özelliği
E
Öyküsel özellik

Soru 19

Haberde önyargı ve/veya yanlılık olmaksızın yalnızca gerçekleri aktarmak ve okuyucunun haber konusuna hangi açıdan yaklaşması gerektiğini kendisinin belirlemesini temel alan haber ögesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tarafsızlık
B
Doğruluk
C
Açıklık
D
Zamanlılık
E
Önemlilik

Soru 20

Haberde gerilim, çekişme gibi yönlerin ve çeşitli olaylar ya da çeşitli karşıtlıklar bulunmasını ifade eden haber unsuru (haber değeri) aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çatışma
B
Yakınlık
C
Önemlilik
D
Sonuç
E
Dramatiklik

Soru 21

''Özel haber'' kavramı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Özel haberler okuyucu/izleyici/dinleyicilerin daha fazla ilgisini çeker.
B
Özel haber hikâyeleri, bir medya kuruluşuna tarz ve ruh kazandırır.
C
Özel haber yazımı bir muhabir için keyifli olduğu kadar zorluklar da taşır.
D
Bir özel haber hikâyesi herhangi bir yerde ve zamanda ortaya çıkabilir.
E
Özel haber hikâyesi genellikle habere konu olan olay ya da olguya bağlıdır ve zamanlıdır.

Ünite 2

Soru 1

I. Ünlü insanların yaşayışları
II. Ünlü insanların başlarına gelen olay ve durumlar
III. Spor ve kültürel faaliyetler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri “Magazin Haberleri”ni oluşturan yaşam, olay ve durumlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 2

Haberciliğin hız konusunda ilerlemesini sağlayan asıl gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültürel gelişmeler
B
Ekonomik gelişmeler
C
İletişim teknolojilerindeki gelişmeler
D
Eğitim alanındaki gelişmeler
E
Sosyal gelişmeler

Soru 3

Ulusal ya da uluslararası düzeyde faaliyet gösteren, haber toplama ve yayma konusunda uzmanlaşmış ve diğer medyaya nazaran haber konusunda geniş teknolojik imkânlara ve örgütlenmeye sahip olan haber ajanslarının kaynaklık ettiği haberlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ajans haberleri
B
Özel haberler
C
Yaşam haberleri
D
Politika haberleri
E
Yerel haberler

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi “Yerel Politika Haberciliği”nin ilgi alanı arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Valilikler
B
Belediyeler
C
İl özel idareleri
D
İl genel meclisleri
E
Finansal kuruluşlar

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi “Kültür ve Sanat Gazeteciliği”nde uzmanlaşmanın önünü tıkayan nedenler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ekonomik koşullar
B
Entelektüel donanımın eksikliği
C
Kültür üzerine az yoğunlaşma
D
Rahat mesleki koşullar
E
Sanat üzerine az yoğunlaşma

Soru 6

Haberde ………………. ilkesi; haberin doğru, dürüst, eksik bilgi içermeyen tarafsızlık ilkelerinin önüne geçmemeli ve onlara zarar vermemelidir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
dengelilik
B
nesnellik
C
gerçeklik
D
güvenirlilik
E
hız

Soru 7

I. Özel haberler
II. Ajans haberleri
III. Resmî kaynak kullanılan haberler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kaynaklarına göre haber türleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 8

Genelde gazetelerin ilk sayfalarında ve televizyon haberlerinin ilk sırasında yer alan haber türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Spor haberleri
B
Magazin haberleri
C
Polis/adliye haberleri
D
Siyasi (iç/dış politika) haberleri
E
Kültür/sanat haberleri

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi iç politika haberciliğinin alanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Yerel politika haberciliği
B
Ulusal politika haberciliği
C
Diplomasi haberciliği
D
Parlamento haberciliği
E
Yüksek yargı haberciliği

Soru 10

1760 yılında İngiltere’de yayınlanan dünyanın bilinen ilk ekonomi gazetesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Canard
B
PublicLedger
C
Dédective
D
Yellow Journalism
E
The Wall Street Journal

Soru 11

Magazin kelimesinin kökü aşağıdaki dillerden hangisine dayanır?

Seçenekler

A
Arapça
B
Türkçe
C
İngilizce
D
İspanyolca
E
İtalyanca

Soru 12

Robert Lissit’in yaptığı bir araştırmaya göre televizyon haberlerinin yüzde 30’unu aşağıdaki haber türlerinden hangisi oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Polis/adliye haberleri
B
Siyasi haberler
C
Ekonomi haberleri
D
Felaket haberleri
E
Kültür/sanat haberleri

Soru 13

Asayiş haberleri olarak da tanımlanan haber türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültür/sanat haberleri
B
Siyasi haberler
C
Ekonomi haberleri
D
Polis/adliye haberleri
E
Sağlık haberleri

Soru 14

Kökenleri 16. yüzyıla dayandırılan polis-adliye haberciliğinin ilk örneğini Fransa’da ………………olarak bilinen broşürler oluşturur.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Dédective
B
PublicLedger
C
Canard
D
Yellow Journalism
E
The Wall Street Journal

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi siyasi polis/adliye habercisinin temel haber kaynaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Polis telsizi
B
Hukuk büroları
C
Mahkemeler
D
Emniyet birimleri
E
Belediye başkanlıkları

Soru 16

Herhangi bir haber “Reuters'in geçtiği son dakika habere göre” ibaresiyle başlıyorsa bu haberin kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Whatsapp ihbar hattı kaynaklı haber
B
Bakanlık kaynaklı haber
C
Resmî kaynaklı haber
D
Özel kaynaklı haber
E
Ajans kaynaklı haber

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi siyasi (iç/dış politika) gazeteciliğin temel haber kaynaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
TBMM
B
Bakanlıklar
C
Siyasi partiler
D
Emniyet birimleri
E
Belediye başkanlıkları

Soru 18

"Üçüncü sayfa haberleri" olarak da tanımlanan haber türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültür/sanat haberleri
B
Siyasi haberler
C
Ekonomi haberleri
D
Polis/adliye haberleri
E
Sağlık haberleri

Soru 19

Polis/adliye türünde ilk uzmanlaşan gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yellow Journalism
B
PublicLedger
C
Canard
D
Dédective
E
The Wall Street Journal

Soru 20

I. Ağırlıklı olarak yasama, yürütme ve siyaseti ilgilendiren yönüyle yargı faaliyetlerinin bütününü kapsamaktadır.
II. Yürütme organı olarak Cumhurbaşkanlığı ve Bakanlıklar ile bağlı kurum ve kuruluşlarla ilgili her türden gelişmeyi içine almaktadır.
Yukarıda özellikleri verilen iç politika habercilik alanı hangisidir?

Seçenekler

A
Yerel politika haberciliği
B
Ulusal politika haberciliği
C
Parlamento muhabirliği
D
Yüksek yargı haberciliği
E
Dış politika haberciliği

Soru 21

Sanayi Devrimi ve sonrasında Avrupa’da gelişim gösteren .............................., Türkiye’de 1980 sonrası görülen neoliberal politikalarla önem kazanmaya başlamıştır. Bu haberciliğin ilk örneğini ise 1760 yılında İngiltere’de yayınlanan PublicLedger gazetesi oluşturmaktadır.
Cümleden boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
ekonomi haberleri
B
spor haberleri
C
magazin haberleri
D
kültür/sanat haberleri
E
sağlık haberleri

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi medya kuruluşlarında haberin üretildiği yerdir?

Seçenekler

A
Medya kuruluşu
B
Televizyon
C
Gazete
D
Haber merkezi
E
Reji

Soru 2

Haber üretiminin yaratıcı süreçlerinin dışında hangi haberin yayınlanıp yayınlanmayacağına karar veren, haber organizasyonun tepesinde yer alan ve haber üretim sürecinin kurum içi aktörleri olarak ortaya çıkan kişilere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Genel yayın yönetmeni
B
Eşik bekçisi
C
Muhabir
D
Köşe yazarı
E
Haber müdürü

Soru 3

I. Haber servisleri ile yazı işleri arasındaki haber koordinasyonunu sağlamak
II. Haber merkezinin başında yer alarak haber havuzuna giren haberlerin takibini yapmak
III. Yazı işleri müdürü ile birlikte hangi haberin gazetede nasıl yer alacağına karar vermek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri haber müdürünün görevleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 4

Aşağıdakilerin hangisinde genel yayın politikası doğru olarak tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
Habercilik kuruluşunun kurumsal işleyişinden kaynaklı olarak haber yapımında, haberciden uymasını beklediği politikalardır.
B
Muhabirin haberi oluştururken uyması gereken kurallardır.
C
Siyasi partilerin haber için üretmiş olduğu politikalardır.
D
Haber merkezinde üretilen genel yayın kurallarıdır.
E
Uyulması gerekli olan siyasi politikalardır.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi haber yazım sürecini değişen oranlarda etkileyen etmenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Genel yayın politikası
B
Medya kuruluşunun sahiplik yapısı
C
Medya kuruluşunun adı
D
Medya kuruluşunun kurumsallaşma düzeyi
E
Eşik bekçileri

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi haber üretim sürecinde etkili olan kişisel faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Habercinin etik değerleri
B
Habercinin eğitim düzeyi
C
Habercinin çalışma sınırlarını çizen yayın politikası
D
Habercinin inanç değerleri
E
Habercinin yaş ve cinsiyeti

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi resmî haber kaynaklarına bağımlılığın doğurduğu sonuçlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Tek görüşe dayanan çok sesliliği dışlayan bir haber yazımı
B
Muhabire haber üretiminde kolaylık sağlaması
C
Kamuoyunun tek taraflı oluşumu
D
Haberde objektifliği sağlaması
E
Habercinin özel haber yapma heyecanını bitirmesi

Soru 8

Haber merkezine haber malzemesi olacak bilgiyi toplayıp getiren ve bunu haber hâline dönüştüren kişinin görev tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Muhabir
B
Redaktör
C
Yazı işleri müdürü
D
Sayfa sekreteri
E
Ulaştırma yetkilisi

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi yazı işleri müdürünün görevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Haberin gazete sayfasında kaplayacağı alana karar vermek
B
Birinci sayfa manşet haberine karar vermek
C
Genel yayın yönetmeninin olmadığı durumlarda gündem toplantılarına başkanlık etmek
D
Haber konularının sayfa sekreterlerine dağıtımını sağlamak
E
Gazetenin genel yayın politikasını belirlemek

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi bir operasyonel kontrol işlemi değildir?

Seçenekler

A
Haber müdürünün manşet habere karar vermesi
B
İmtiyaz sahibinin haber merkezinde çalışan üst düzey bir görevliyi işten çıkarması
C
Program müdürünün bir programın yayın saatine karar vermesi
D
Haber müdürünün ana haberde yer alacak haberin yayın sırasına karar vermesi
E
Yazı işleri müdürünün hangi haberin birinci sayfada yayınlanacağına karar vermesi

Soru 11

Aşağıdaki isimlerden hangisi medyada eşik bekçiliği kavramını literatüre kazandırmıştır?

Seçenekler

A
Kurt Lewin
B
Kimball Young
C
Elisabeth Noel-Neumann
D
Walter Lippman
E
Bernard Cohen

Soru 12

Basında kitleselleşmenin ve sansasyon haberciliğinin öncüsü olan ABD’li gazeteci ve gazete sahibi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rupert Murdock
B
Silvio Berlisconi
C
Joseph Pulitzer
D
Graham Allison
E
Bernard Cohen

Soru 13

Gazetelerin, meydana gelen çok önemli olayları okurlarına bildirmek için mevcut tasarımı değiştirerek gazeteyi yeni şekliyle tekrar basmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Son baskı
B
Erken baskı
C
İkinci baskı
D
Acele baskı
E
Yıldırım baskı

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi basında bir dikey tekelleşme örneğidir?

Seçenekler

A
Gazete patronunun aynı zamanda matbaa ve gazete dağıtım şirketinin de olması
B
Gazete patronunun aynı zamanda radyo ve televizyon istasyonunun da olması
C
Gazete patronunun aynı zamanda farklı gazetelerinin de olması
D
Gazete patronunun aynı zamanda dergilerinin de olması
E
Gazete patronunun aynı zamanda inşaat sektöründe de faaliyet göstermesi

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Stephen d.Reese’in öne sürdüğü küresel çapta gazetecinin haber kararını etkileyen faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Medya çalışanından kaynaklı etkiler
B
Medya organizasyonunun kurumsal yapısından kaynaklanan etkiler
C
Haber yapısı ile mesleki norm ve pratiklerden kaynaklanan etkiler
D
Medya kurumu dışından ve ideolojiden kaynaklanan etkiler
E
Ülkenin hukuki yapısından kaynaklı etkiler

Soru 16

Gazetelerde yayınlanan haberlerden hukuki olarak sorumlu olan yönetici aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sayfa sekreteri
B
Genel yayın yönetmeni
C
Sorumlu yazı işleri müdürü
D
Haber müdürü
E
Redaktör

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi haber üretim sürecini etkileyen içsel faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Habercinin kişilik özellikleri
B
Gazetenin kurumsallaşma düzeyi
C
Gündem kurma aktörleri
D
Eşik bekçileri
E
Genel yayın politikası

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi haber üretim sürecini etkileyen dışsal faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Genel yayın politikası
B
Değişen teknoloji
C
Gündem kurma aktörleri
D
Hukuksal yapı
E
Resmî haber kaynaklarına bağımlılık

Soru 19

Haber üretim süreci ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Hangi konunun haber olarak sunulacağı tamamen genel yayın yönetmenine bağlıdır.
B
Gazete ya da televizyonda haber üretim süreci birbirine çok benzer.
C
Haber merkezinde çalışan farklı görevlilerin koordineli bir şekilde çalışması ile şekillenir.
D
Yayın kuruluşunun kararlarına bağlı basit bir süreç olarak tanımlanır.
E
Gazetecinin değerlerinden ve meslek pratiklerinden bağımsızdır.

Soru 20

..................................... haber merkezinde genel yayın yönetmeninden sonra en yetkili kişidir. Gazetenin genel yayın politikası çerçevesinde, haberlerin sayfalarda kaplayacağı yerden gazetenin birinci sayfasında hangi haberin manşetten verileceğine kadar birtakım stratejik kararları alır.
Paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Haber müdürü
B
Redaktör
C
Yazı işleri müdürü
D
Muhabir
E
SEO uzmanı

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi haber üretim sürecine etkide bulunan dışsal faktörler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Resmî haber kaynaklarına bağımlılık
B
Gündem kurma aktörleri
C
Ülke medyasına ilişkin hukuki yapı
D
Değişen teknolojinin etkileri
E
Haber kuruluşunun sahiplik yapısı

Ünite 4

Soru 1

Özde soru‐cevaba dayalı mülakat, tür olarak ilk kez hangi ülkelerde kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Almanya-Rusya
B
Fransa-İspanya
C
Çin-Japonya
D
İngiltere-ABD
E
Türkiye-Çek Cumhuriyeti

Soru 2

Yaşar Kemal’in “Yanan Ormanlarda Elli Gün, Çukurova Yana Yana, Bu Diyar Baştan Başa, Bir Bulut Kaynıyor” adlı kitaplarının yayımlandığı gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cumhuriyet
B
Hürriyet
C
Sabah
D
Akşam
E
Milliyet

Soru 3

I. Mülakat
II. Röportaj
III. Haber
Gazete ve dergilerde görüşme ve/veya karşılıklı konuşmadan üretilmiş çeşitli metinlere rastlanır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu metinler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi röportaj türlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Haber röportaj
B
Duygusal içerikli röportaj
C
Günlük röportaj
D
Tarihî röportaj
E
Biyografik röportaj

Soru 5

Erişilmesi, randevu alınması zor kişilerle konu odaklı görüşme yerine …………………… içerikli konuşmalar yapılabilir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
haber
B
genel
C
siyasi
D
spor
E
sanat

Soru 6

Genellikle dergilerde yayımlanan ve bir kişiyi her yönüyle tanıtan röportaja ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tarihî röportaj
B
Araştırmacı röportaj
C
Biyografik röportaj
D
Renkli röportaj
E
Haber röportaj

Soru 7

Haber ile röportajın farkları bağlamında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Haber, verilen bilgilerin gerçek ve kanıtlanır olması gereken bir türdür.
B
Muhabir haberiyle okurda inanç uyandırmaya çalışır.
C
Haberde inanç, kanaat oluşturma, yönlendirme yapmaktan sakınmak gerekir.
D
Röportajda kanıtlama durumu söz konusu değildir.
E
Haber günlüktür ve tüketim ömrü kısadır.

Soru 8

“Mülakat” karşılığı olarak “interview” sözcüğü, ilk kez hangi ajansın muhabiri tarafından kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Associated Press
B
AFP
C
Reuters
D
Newsweek
E
Time

Soru 9

“Nasıl?”, “Niçin?” ve “Ne?” ile başlayan ve detaylı cevap almayı hedefleyen sorular hangi tip sorulardır?

Seçenekler

A
Kapalı soru
B
Onaylatıcı soru
C
Muğlak soru
D
Kısa soru
E
Açık soru

Soru 10

Görüşme/konuşma sırasında röportajcı/gazeteci hangi davranışı sergilememelidir?

Seçenekler

A
Kibar olmalı
B
Dikkatli dinlemeli
C
Not almalı
D
Gülümsememeli
E
Ses kaydı yapmalı

Soru 11

Daha çok eğlendirme, rahatlatma ve hoşça vakit geçirtme amacıyla yapılan görüşme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Röportaj
B
Haber
C
Söyleşi
D
Fıkra
E
Hikâye

Soru 12

Elde edilen bilgiler ve açıklamalar “haber” olarak değerlendirilecekse haber kurallarına uygun olarak, “Önemli ne dedi?” sorusunun yanıtı verilerek metne başlanır ve genellikle ……………….. tekniği tercih edilerek yazılır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Düz piramit
B
Ters piramit
C
Öyküleme
D
Dolaylı aktarım
E
Direkt aktarım

Soru 13

TDK Türkçe Sözlük’te “Konusu bir soruşturma, araştırma olan gazete veya dergi yazısı” olarak tanımlanan yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Röportaj
B
Söyleşi
C
Haber
D
Makale
E
Yorum

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de ilk röportaj örneklerinin yayımlandığı gazetedir?

Seçenekler

A
Takvim-i Vekâyi
B
Tasvir-i Efkâr
C
Tercümân-ı Ahvâl
D
Basiret
E
Ceride-i Havâdis

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Yaşar Kemal’in röportaj kitaplarından biri değildir?

Seçenekler

A
Çukurova Yana Yana
B
Peri Bacaları
C
Bir Bulut Kaynıyor
D
Yaban
E
Bu Diyar Baştan Başa

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi “Dünyanın En Büyük Çiftliğinde Yedi Gün” başlıklı röportajıyla bilinen ve özellikle Çukurova’da yaptığı röportajlarıyla ünlenmiş röportajcıdır?

Seçenekler

A
Yaşar Kemal
B
Aziz Nesin
C
Ahmet Rasim
D
Uğur Dündar
E
Neşe Düzel

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi görüşme kurallarından biri değildir?

Seçenekler

A
Kaçamak ifadelerden uzak durmalı, samimi ve açık yüreklilikle görüşmeye başlanmalıdır.
B
Görüşme sırasında karşı tarafı tedirgin etmemeli, canını sıkabilecek durumlardan kaçınmalıdır.
C
Röportaj/görüşme sırasında gazeteci, kendini detaylı bir şekilde tanıtmalıdır.
D
Temkinli ve tedbirli olunmalıdır.
E
Not alırken her söyleneni yazmaya çalışmamalıdır.

Soru 18

Türk basınında ilk röportaj örneklerinin yayımlandığı Ceride-i Havâdis gazetesinin sahibi kimdir?

Seçenekler

A
Howard Russell
B
İbrahim Şinasi
C
Namık Kemal
D
William Churchill
E
Ziya Paşa

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi röportaj türünün 1980’lerden sonraki temsilcilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Uğur Dündar
B
Ahmet Rasim
C
Abdi İpekçi
D
Neşe Düzel
E
Ayşe Arman

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi röportajlarıyla Fransız basın tarihine adını yazdırmış olan röportaj yazarıdır?

Seçenekler

A
James Gordon Bennett
B
Joseph Burbridge
C
Erwin Kisch
D
Emile Zola
E
Howard Russell

Soru 21

Röportaj yazımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Metinde uzun konuşmalara yer verilmelidir.
B
Tekrarlanan ifadeler kullanılmalıdır.
C
Merak veya kaygıya neden olacak unsurlar eklenmelidir.
D
Konuyla doğrudan ilgili olmayan soru ve cevaplara yer verilmelidir.
E
Görüşmenin/konuşmanın yazımında halledilmesi gereken ilk husus, elde edilen bilgilerin nerede ve nasıl kullanılacağıdır.

Ünite 5

Soru 1

I. Dış kaynaklar
II. İç kaynaklar
III. Emniyet kaynakları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri haber kaynaklarının sınıflandırılmasında coğrafi sınıflandırma içerisinde yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 2

Literatürde “haber sızdırma” olarak geçen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
News leak
B
News management
C
Disinformation
D
Off the record
E
Manipülatif

Soru 3

Haber kaynaklarını sınıflandırırken en çok kullanılan sınıflama aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Muhabirin yaptığı haberin konusuna dayanılarak
B
Muhabirin haberi nasıl elde ettiğine dayanılarak
C
Muhabirin haber için kim ile görüştüğüne bakılarak
D
Muhabirin haber bilgisine dayanılarak
E
Muhabirin tecrübesine bakılarak

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi özel haber kaynakları içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
Özel işletmeler
B
Üniversiteler
C
Sendikalar
D
Dernekler
E
Muhabirin gözlemleri

Soru 5

Dünyada bilinen ilk spor gazetesi olan ‘Sporting Life’ aşağıdaki ülkelerin hangisinde yayımlanmıştır?

Seçenekler

A
Fransa
B
İspanya
C
İtalya
D
İngiltere
E
İsveç

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi ekonomi muhabirlerinin doğrudan kullanabildiği haber kaynaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Hazine ve Maliye Bakanlığı
B
Diyanet İşleri Başkanlığı
C
Ticaret Odaları
D
Merkez Bankası
E
Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı

Soru 7

Meclis’te gerçekleşen bir eylem aşağıdaki muhabir türlerinden hangisinin doğrudan çalışma alanı içerisine girer?

Seçenekler

A
Ekonomi muhabiri
B
Polis-adliye muhabiri
C
Parlamento muhabiri
D
Cumhurbaşkanlığı muhabiri
E
Magazin muhabiri

Soru 8

Aşağıdaki iş ve işlemlerden hangisi polis-adliye muhabirlerinin meslek tanımları içerisinde yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Polis telsizi dinlemek
B
Mahkemelerde davaları takip etmek
C
Emniyet amirleri ile görüşmek
D
Toplumsal olayları takip etmek
E
Gerektiğinde adli olaylarda şahitlik etmek

Soru 9

Haber kaynağı ile muhabir arasındaki ilişki biçimini aşağıdaki ifadelerden hangisi daha doğru olarak ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Güvene dayalı ve mesafeli
B
Dostane ve samimi
C
Sıcak ve samimi
D
Güvene dayalı ve kuşkucu
E
Arkadaşça ve kontrollü

Soru 10

Telefon aracılığı ile haber kaynağıyla görüşmenin en önemli dezavantajı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Zaman unsurunun etkisinin aza indirmesi
B
Kısa açıklamalar almaya yardım etmesi
C
Uzakları yakın etmesi
D
Haber kaynağının psikolojisini denetlemeye imkân vermemesi
E
Aniden kesilebilmesi, bağlantının kopabilmesi

Soru 11

Aşağıdaki olayların hangisinde muhabir birinci el haber kaynağı olamaz?

Seçenekler

A
Trafik kazasının haberleştirilmesinde
B
Yoğun kar yağışının haberleştirilmesinde
C
Basın toplantısının haberleştirilmesinde
D
Tarihi bir olayın haberleştirilmesinde
E
Spor müsabakasının haberleştirilmesinde

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bir dış haber kaynağı değildir?

Seçenekler

A
İngiltere merkezli televizyon kanalı
B
Ulusal bir televizyon kanalının Brüksel temsilcisi
C
Amerika merkezli haber ajansı
D
NATO Genel Sekreterliği
E
Rusya Dışişleri Bakanı

Soru 13

Aşağıdaki üçlemelerin hangisinde örgütlenme yapısına göre haber kaynakları doğru biçimde verilmiştir?

Seçenekler

A
Resmî kaynaklar-özel kaynaklar-haber ajansları
B
Resmî kaynaklar-dış kaynaklar-haber ajansları
C
İç kaynaklar-dış kaynaklar-haber ajansları
D
Resmî kaynaklar-haber ajansları-dış kaynaklar
E
Özel kaynaklar-iç kaynaklar-haber ajansları

Soru 14

Dünyada bilinen ilk profesyonel haber ajansı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Reuters
B
Associated Press
C
Agence-France Press
D
Anadolu Ajansı
E
Havas

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi haber kaynağı sınıflaması içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
İkinci el haber kaynağı
B
Somut haber kaynağı
C
Resmî haber kaynağı
D
Haber ajansları
E
Dış haber kaynağı

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi "haber yönetimi" kavramı ile ilgili değildir?

Seçenekler

A
Basın toplantıları birer haber yönetimi örneğidir.
B
Basın ve halkla ilişkiler sorumluları haber yönetimi işini de üstlenir.
C
Haber yönetimi medya kuruluşları için faydalı bir uygulamadır.
D
Muhabir haber yönetimine karşı dikkatli olmalıdır.
E
Haberi yönetenler kamuoyuna yanlış, eksik ya da hatalı bilgi verebilirler.

Soru 17

Verilen bir bilginin haber kaynağınca belirli gün veya saatten önce haber hâline getirilmemesi isteği aşağıdakilerin hangisiyle ifade edilir?

Seçenekler

A
Haber sızdırma
B
Kayıt dışı (off the record)
C
Dezenformasyon
D
Ambargolu haber
E
Haber yönetimi

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi yüz yüze görüşme yöntemi ile haber toplamanın faydalarından biridir?

Seçenekler

A
Haber kaynağının psikolojisini denetlemeye imkân tanıması
B
Haber kaynağı ile kişisel yakınlık kurmayı sağlaması
C
Haber kaynağını sorularla sıkıştırmayı imkân tanıması
D
Haber kaynağı ile görüşmeden önce soru hazırlama gereğinin olmaması
E
Muhabirin heyecanını haber kaynağına yansıtma ihtimali olması

Soru 19

Muhabir-haber kaynağı ilişkisi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Muhabir için haber kaynağının niteliği ve özellikleri yapılan haberin inandırıcılığı, güvenilirliği, gerçekliği unsurlarını sağlamada önemlidir.
B
Haber kaynağı bir haberin ortaya çıkıp kamuoyuna mal olması açısından önemlidir.
C
Haber kaynağı muhabirin mesleğinin devamını sağlamasında önemli rol oynar.
D
Muhabirin haber kaynaklarının bol ve çeşitli olması mesleki başarının önemli bir kıstası olan "özel haber" yapmasını kolaylaştırır.
E
Özel haber yapan başarılı muhabirlerin çok geniş haber kaynağı olmaz.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi magazin muhabirlerinin haber kaynakları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Menajerler, basın danışmanları ve avukatları
B
Sermayeye yön veren kuruluşlar
C
Kamu ve özel sektör bankaları
D
Siyasi parti büroları
E
Taraftar grupları

Soru 21

Muhabirlerin haber kaynağı ile temas sağlamasında kullanabileceği en etkili görüşme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Telefon aracılığı ile görüşme
B
Yüz yüze görüşme
C
İnternet teknolojisi aracılığı ile görüşme
D
Video konferans aracılığı ile görüşme
E
Mesajlaşma yolu ile görüşme

Ünite 6

Soru 1

Dilin üç düzeydeki kullanımı ile ilgili bilinen örnekleri veren düşünürler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Manny Freebus ve Cocu
B
Postman ve Powers
C
Zizek ve Lacan
D
Baudrillard ve McLuhan
E
Adorno ve Habermas

Soru 2

‘‘ İl Emniyet Müdürü sorumluların en kısa zamanda yakalanması için var güçleriyle çalıştıklarını belirtti.’’ cümlesi nasıl bir haber cümlesidir?

Seçenekler

A
Dolaylı aktarım
B
Doğrudan aktarım
C
Öznel haber cümlesi
D
Spor haberi cümlesi
E
Adliye haberi cümlesi

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi haberi yazarken uyulması gereken önemli ilkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Cümleler olabildiğince nesnel olmalıdır.
B
Yorum içeren cümleler haber metninde olmamalıdır.
C
Gerçekler en saf ve yalın bir biçimde aktarılmalıdır.
D
Haber metninde yargılama yapılmamalıdır.
E
Haber metninde öznel görüşlere yer verilmelidir.

Soru 4

I. Herkesin anlayabileceği sözcükleri kullanmak gerekir.
II. Sözcük seçimlerinin doğru ve yaşayan dile uygun olması gerekir.
III. Okuyucunun anlamayacağı mesleki ve teknik sözcüklerin kullanılmaması gerekir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iyi haber üslubu ortaya koyabilmek için gerekli olan kurallar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi haberde kısaltmalar yapılırken uyulması gereken kurallar içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
Kısaltmaların tamamı büyük harfle yazılır.
B
Yabancı dildeki kısaltmalarda büyük İ harfi kullanılmamalıdır.
C
Kurum ve kuruluş isimleri kısaltılırken küçük harfle yazılır.
D
Kısaltmaların arasına haber imlasında nokta konmaz.
E
Sadece unvan kısaltmaları küçük harfle yazılır ve arasında nokta kullanılır.

Soru 6

Okuyucuların haber metnini sıkılmadan okumasını sağlamak için aşağıdaki temel ilkelerden hangisine uyulması gerekir?

Seçenekler

A
İlgiyi çekmek ve sürdürmek
B
İmla kurallarına uymak
C
Somutluk
D
Basitlik
E
5N1K

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi nesnel bir anlatım için sorun oluşturur?

Seçenekler

A
Yargı cümlesi
B
Yorum cümlesi
C
Tanım cümlesi
D
Çıkarım cümlesi
E
Basit cümle

Soru 8

Henüz tamamlanmamış ve devam eden bir olayın haberi aşağıdaki zaman kiplerinden hangisi ile yazılır?

Seçenekler

A
Gelecek zaman
B
-di’li geçmiş zaman
C
Geniş zaman
D
-miş’li geçmiş zaman
E
Şimdiki zaman

Soru 9

Aşağıdaki haber cümlesinde daha önce meydana gelmiş bir olayın hatırlatılması için uygun zaman kipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Endonezya uçağı geçen yıl da denize düşmüştü.
B
Endonezya uçağı geçen yıl da denize düşmüş.
C
Endonezya uçağı geçen yıl da denize düştü.
D
Endonezya uçağı geçen yıl da denize düşmüştür.
E
Endonezya uçağı geçen yıl da denize düşmüşmüş.

Soru 10

Şimdiki zamanın hikâyesi (-yordu) aşağıdaki haber türlerinden hangisinde kullanılabilir?

Seçenekler

A
Ciddi haber
B
Soft haber
C
Rutin haber
D
Yalan haber
E
Kısa haber

Soru 11

Haberde en yaygın kullanılan yüklemler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dedi, söyledi.
B
İfade etti.
C
Bildirdi, belirtti.
D
Açıkladı.
E
İleri sürdü.

Soru 12

Muhabirin kaynağa veya olaya karşı mesafeli olduğunu hissettiren yüklemler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kamuoyuyla paylaştı
B
İfade etti, anlattı
C
Bildirdi, belirtti
D
Açıkladı, kaydetti
E
İleri sürdü, iddia etti

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisinde haberde sayıların yazılışına ilişkin kurala tam olarak uyulmuştur?

Seçenekler

A
2019 yılı bütçesi 960 milyar 976 milyon lira
B
2019 yılı bütçesi 960.976.000.000 lira
C
2019 yılı bütçesini dokuz yüz altmış milyar 976 milyon lira
D
2019 yılı bütçesini dokuz yüz altmış milyar dokuz yüz yetmiş altı milyon lira
E
2019 yılı bütçesi 960 milyar 976.000.000 lira

Soru 14

“Türkiye Büyük Millet Meclisinden” ifadesinin kısa yazılışıyla ilgili kurala aşağıdakilerden hangisinde uyulmuştur?

Seçenekler

A
TBMM’nden
B
TBMM’den
C
T.B.M.M’nden
D
T.B.M.M’den
E
TBMMden

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi haberde isim ve unvanların yazılışına ilişkin temel kuraldır?

Seçenekler

A
Daima kısaltılarak yazılır.
B
Daima açık yazılır.
C
İkinci kez kullanıldığında isim ve soy isim yazılır.
D
Çok sık kullanılıyorsa sadece soy isim kullanılır.
E
İlk geçtiği yerde bütün olarak kullanılır.

Soru 16

Nesnel bir anlatım için haberde ne tür cümlelerin tercih edilmesi gerekir?

Seçenekler

A
Yargı cümlesi
B
Yorum cümlesi
C
Tanım cümlesi
D
Çıkarım cümlesi
E
Basit cümle

Soru 17

Görünen durumdan yola çıkılarak görünmeye ilişkin tahminler içeren ve haberde olmaması gereken cümle yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basit cümle
B
Tanım cümlesi
C
Yorum cümlesi
D
Yan cümle
E
Çıkarım cümlesi

Soru 18

İnsan öykülerinin anlatıldığı soft haberlerde ağırlıklı olarak hangi zaman kipi kullanılır?

Seçenekler

A
Geniş zaman
B
Şimdiki zaman
C
Gelecek zaman
D
-di’li geçmiş zaman
E
-miş’li geçmiş zaman

Soru 19

Haberin okunurluğunu kolaylaştırmak için büyük sayıların yazımıyla ilgili kurala hangi cümlede aşağıdakilerin hangisinde tam olarak uyulmuştur?

Seçenekler

A
Çin’in nüfusu 2017 verilerine göre 1 milyar 386 milyon kişi
B
Çin’in nüfusu 2017 verilerine göre 1 milyar 386.000.000 kişi
C
Çin’in nüfusu 2017 verilerine göre 1.386.000.000 milyon kişi
D
Çin’in nüfusu 2017 verilerine göre bir milyar 386 milyon kişi
E
Çin’in nüfusu 2017 verilerine göre 1 milyar üç yüz seksen altı milyon kişi

Soru 20

Haberin dili ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yorum ya da yargıların habere katılması gerekir.
B
Sözcük ve cümle yapısında öznel yaklaşımlar benimsenmelidir.
C
Haberde görünen durumdan hareket ederek sonuca ilişkin tahminler yürütülmelidir.
D
Habere ilişkin bilgiler nesnel biçimde aktarılmalıdır.
E
Haberde yan anlamlar, metaforik veya bir kültürde farklı anlamlara gelebilecek çağrışımsal anlamlar kullanılmalıdır.

Soru 21

Genellikle "ters piramit" adı verilen, bilginin önemliden önemsize göre sıralandığı haber tekniğinde kullanılan zaman kipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
-di’li geçmiş zaman kipi
B
şimdiki zaman kipi
C
gelecek zaman kipi
D
-miş’li geçmiş zaman kipi
E
geniş zaman kipi

Soru 22

Haberde sözcük seçimi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Okuyan herkesin anlayabileceği sözcükleri kullanmak gerekir.
B
Sözcük seçimlerinin doğru ve yaşayan dile uygun olması gerekir.
C
Okuyucunun anlamayacağı mesleki ve teknik sözcüklerin kullanılmaması gerekir.
D
Zorunlu durumlarda anlaşılabilir karşılıklarının parantez içinde verilmesi gerekir.
E
Sağlık haberlerinde hastalık isimlerinin hekimlerin ifade ettiği şekilde verilmesi gerekir.

Ünite 7

Soru 1

Haber değeri açısından önemi olan olayların ve sonucun kısaca özetlendiği bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Haber gövdesi
B
Haber detayı
C
Haber girişi
D
Haber saati
E
Haber akışı

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi haber yazma teknikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ters Piramit Tekniği
B
Düz Piramit Tekniği
C
Konuşma Diliyle Yazım Tekniği
D
Dörtgen veya Kare Tekniği
E
Normal Piramit Tekniği

Soru 3

Haberin, girişten sonra gelen her paragrafının anlam bakımından birbirini izleyecek şekilde düzenlenmesi ……………………………… ifade etmektedir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
zincirleme düzeni
B
ters piramit düzeni
C
kronolojik diziyi
D
blok paragraflarla düzenlemeyi
E
serbest yazım tekniğini

Soru 4

Yoğun kar yağışı nedeniyle kontrolünü kaybeden minibüs sürücüsü karşıdan gelen otobüsle çarpıştı. Sabah saatlerinde meydana gelen kazada 2’si çocuk 5 kişi yaralanırken 2 kişi de hayatını kaybetti.
Yukarıda verilen haber girişinde hangi sorunun cevabı yoktur?

Seçenekler

A
Ne?
B
Nerede?
C
Kim?
D
Neden?
E
Ne zaman?

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi haber yazım tekniğini doğrudan belirleyen unsurlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Haberin yayımlanacağı kitle iletişim aracının niteliği
B
Haberin türü
C
Haberin yayın süresi
D
Haberin kaplayacağı alan
E
Habere konu olan kişilerin, medya ile ilişkisi

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi ters piramit tekniğinin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
En sık başvurulan yöntemdir.
B
Haberde bilgiler sıralanırken az önemliden çok önemliye doğru gidilir.
C
Haber metninde yorumlara pek yer verilmez.
D
Bilginin, en kısa sürede verilmesini sağlar.
E
Gazete ve televizyon haberlerinde sıklıkla kullanılır.

Soru 7

Bir haber metninde, ana konuyla bağlantılı olan, ancak bir haber metninde cevaplanması gereken sorulardan herhangi birine cevap niteliği taşımayan bölüm aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Başlık
B
Giriş
C
Detay
D
Gövde
E
Sonuç

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi düz piramit tekniğinin özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Haber metni öyküleme yöntemiyle yazılır.
B
Habere konunun ayrıntısıyla başlanır.
C
Önemli unsurlar haber metninin sonuna doğru yerleştirilir.
D
Haberin özeti girişte verildiği için haber sonuna kadar okunmasa da anlaşılabilir.
E
Metinde daha esnek ve renkli ifadelere yer verilebilir.

Soru 9

Bir haber metninin aşağıdaki sorulardan hangisine cevap vermesi beklenmez?

Seçenekler

A
Konu kim veya kimlerle ilgilidir?
B
Haber, hangi kitle iletişim aracı kanalıyla ulaştırılmıştır?
C
Habere konu olan olay nerede geçmiştir?
D
Habere konu olan olay nasıl gerçekleşmiştir?
E
Habere konu olan olay ne zaman gerçekleşmiştir?

Soru 10

Haberde verilecek bilgilerin hepsinin eşit derecede önem arz etmesi durumunda genellikle kullanılan haber yazım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dörtgen veya kare tekniği
B
Düz piramit tekniği
C
Ters piramit tekniği
D
Serbest yazım tekniği
E
Konuşma diliyle yazım tekniği

Soru 11

Ters piramit tekniğine göre haber yazarken, haberin en şaşırtıcı kısmının, en önemli olgusunun dile getirildiği bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Haber başlığı
B
Haber girişi
C
Haber metni
D
Haber gövdesi
E
Haberin detay bölümü

Soru 12

Konuşma diliyle yazım tekniği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Magazin ve gezi haberlerinin yazımında sıklıkla kullanılır.
B
Tekniğin temel ilkesi o an ne olduğunun aktarılmasıdır.
C
Haberde uzun açıklamalara yer verilir.
D
Haberde kısa ve basit cümleler kullanılır.
E
Haber genellikle edilgen cümlelerle ve dolaylı anlatımla aktarılır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi haber yazma tekniklerinin tümü için geçerli bir kuraldır?

Seçenekler

A
5N1K sorularına cevap vermesi
B
Konuyla ilişkili tüm detayların verilmesi
C
Olayların kronolojik sıraya göre aktarılması
D
Haber girişinin konunun tamamını özetlemesi
E
Öznel bilgi ve yorum içermesi

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi serbest yazım tekniğinin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Özellikle dergi haberciliğinde kullanılan bir tekniktir.
B
Haberde yoruma yer verilmez.
C
Reyting kaygısıyla yapılan haberlerde sıklıkla kullanılan bir yöntemdir.
D
Haber metninde kronolojik sıra takip edilmek zorundadır.
E
Aktarılmak istenen bilgiler önem sırasına göre hiyerarşik olarak düzenlenmelidir.

Soru 15

Haberdeki bilgilerin, olayların oluş sırasına göre sıralandığı, olayların akışının göz önünde bulundurulduğu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kronolojik sıra
B
Blok paragraflama
C
Zincirleme düzen
D
Blok düzenleme
E
Serbest yazım

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi kutu tekniğinin özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Haber girişi, merak uyandıracak bir ayrıntı bilgiden ibarettir.
B
Ters piramit tekniğinden sonra en çok uygulanan haber yazma tekniğidir.
C
Her bir paragraf önem taşıdığı için okurun tüm haber metnini okuması gerekir.
D
Özellikle dergi haberciliğinde sıklıkla kullanılır.
E
Haber girişinde verilen bilgiler, haberin gövdesinde ayrıntılı bir şekilde açıklanır.

Soru 17

TÜİK’in 2018 Ocak ayında işsizlik oranları hakkında yaptığı bir araştırma istihdam oranı, iş gücüne katılma oranı, kayıt dışı çalışanların oranı, mevsimlik işçi oranları ile kamu istihdam oranlarını ortaya koymaktadır.
Böyle bir araştırma sonucu haberleştirilirken en uygun haber yazım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ters Piramit Tekniği
B
Dörtgen veya Kare Tekniği
C
Düz Piramit Tekniği
D
Serbest Yazım Tekniği
E
Konuşma Diliyle Yazım Tekniği

Soru 18

Ters Piramit Tekniği'ne göre, üç şekilsel yöntem izlenerek yazılabilen haberin girişten sonra gelen her paragrafının anlam bakımından birbirini izleyecek şekilde düzenlenmesini ifade eden yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kronolojik dizi
B
Blok paragraflarla düzenleme
C
Zincirleme düzen
D
Haber gövdesi
E
Haber girişi

Soru 19

Herhangi bir tekniğe bağlı kalmadan uygulanan, yalnızca haberin anlaşılır olmasının önemsendiği yazım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konuşma diliyle yazım tekniği
B
Serbest yazım şekli
C
Ters piramit tekniği ile kare tekniğinin birleştirilmesi
D
Dörtgen veya kare tekniği (kutu tekniği)
E
Düz piramit tekniği

Ünite 8

Soru 1

........………; bazen sloganvari, bazen şiirsel olabilen haber özetidir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Mahreç
B
Flaş
C
Dolayımlama
D
Spot
E
Başlık

Soru 2

Haberin başlık kompozisyonunda aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Ara başlık
B
Spot
C
Flaş
D
Üst başlık
E
Alt başlık

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi “flaş haber” olamaz?

Seçenekler

A
Okulların ara tatile girmesi
B
Tsunami
C
Suikast
D
Başbakanın istifası
E
Deprem

Soru 4

Gazetenin ilk sayfasında, logonun hemen altında iri puntolu harflerle yazılmış başlık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Spot
B
Sürmanşet
C
Ara başlık
D
Üst başlık
E
Manşet

Soru 5

Haberde ek bilginin verildiği bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mahreç
B
Son paragraf
C
Flaş
D
Spot
E
Manşet

Soru 6

Metin içindeki bölümlemeleri göstermek ve özellikle uzun metinlerde okuyucunun aradığını bulmasını sağlamak için kullanılır. Aynı zamanda uzun metinlerde tekdüzeliği ortadan kaldıran, okura rahat okuma imkânı veren ve sayfa düzenine hareketlilik sağlayan bir başlıktır.
Paragrafta bahsedilen başlık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ana başlık
B
Mahreç
C
Spot
D
Ara başlık
E
Alt başlık

Soru 7

Bir haber metninde ana başlığın üzerinde yer alan, ona destek özet bilgi içeren başlığa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Üst başlık
B
Alt başlık
C
Yan başlık
D
Haber başlığı
E
Manşet

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi haberin ilk örnekleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Çizilen simgeler
B
Tamtam sesleri
C
Tellallar
D
Ulaklar
E
Muhabirler

Soru 9

Muhabir haberini yazdıktan sonra (teslim etmeden önce) önemli birkaç maddeyi gözden geçirmelidir.
Aşağıdakilerden hangisi bu maddelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Muhabir, öncelikle yazmış olduğu haberini 1-2 kez daha okumalıdır.
B
Muhabir, habere konu olan kişilerin isimlerinin, unvanlarının ve görevlerinin doğru yazıldığından emin olması gerekir.
C
Sayısal veriler varsa muhabir bu sayısal verileri tekrar kontrol etmelidir.
D
Muhabir haberi oluştururken kendi görüşlerine yer vermelidir.
E
Muhabir haberini okurken kendini okurun yerine koymalıdır.

Soru 10

İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Yüksekokulundan 1977'de mezun olan ve 2006 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü alan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Orhan Veli
B
Orhan Pamuk
C
Abdi İpekçi
D
Ayşe Kulin
E
Haldun Taner

Soru 11

Haberden özet bölümlerin başlığa çıkarılmasına ……………… denir. Haberin 15-20 sözcüklü özeti, ana temasıdır. Haber içindeki özellikleri vurgulamak ve ana ayrıntıları başlık kompozisyonu içinde sergilemek için kullanılır.
Paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
manşet
B
sürmanşet
C
spot
D
üst başlık
E
alt başlık

Soru 12

Haberin hangi kısmının belirli satırları atılsa haberin ana enformatik değerinde azalma olmaz?

Seçenekler

A
Flaş
B
Spot
C
Gövde
D
Son paragraf
E
Mahreç

Soru 13

Haberde dikkati çeken ilk unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mahreç
B
Başlık
C
Flaş
D
Üst başlık
E
Alt başlık

Soru 14

Avrupa'nın en büyük aktif yanardağı olan Etna Yanardağı'nın her yıl birkaç santimetre denize doğru kaydığı ve bu kayışın büyük bir çöküş ve tsunamiye yol açabileceği belirtildi.
Yukarıda verilmiş olan flaş, hangi tür flaştır?

Seçenekler

A
Kim flaşı
B
Ne flaşı
C
Nasıl flaşı
D
Nerede flaşı
E
Ne zaman flaşı

Soru 15

Gazetenin ilk sayfasında, logonun üstünde konumlanmış haberin başlığına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Manşet
B
Mahreç
C
Alt başlık
D
Sürmanşet
E
Spot

Soru 16

Haberde dört doğru kuralı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Doğru soruyu sormak
B
Soruyu doğru kişiye sormak
C
Soruyu doğru zamanda sormak
D
Soruyu doğru yerde sormak
E
Soruyu doğru şekilde sormak

Ünite 9

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi haberin görsel desteklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Karikatürler
B
Fotoğraflar
C
Tablolar
D
Grafikler
E
Veriler

Soru 2

GEM olarak kısaltılan Görsel Etki Merkezinin temel hedefi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Sayfa üzerinde dikkat çeken noktalara görsellerin konulması
B
Görsellerin sayfalarda sayı olarak sınırlandırılması
C
Haberde yalnızca gerek duyulduğunda görsel başvurulması
D
Görsellerin boyutlarının metinden büyük olmaması
E
Görsellerin etkisinin artırılması için belli merkezde fotoğrafların toplanması

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi haber fotoğrafçılığını başlatan kişidir?

Seçenekler

A
George Melies
B
Mathew Brady
C
Stephen McCury
D
Frank P. Hoy
E
Roger Fenton

Soru 4

I. Kavramsal fotoğraf
II. Teknik fotoğraf
III. Renklendirici fotoğraf
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri haberde kullanılan fotoğraf türleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yanlız I
B
Yanlız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III

Soru 5

Aşağıdakiler yöntemlerden hangisine foto muhabiri inandırıcılığını artırmak için başvurmamalıdır?

Seçenekler

A
Fotoğrafı çekmek için uygun zamanı beklemeye
B
Fotoğrafı çekmek için deneyimlerine
C
Hedef kitlenin merak ettiği konuyu tam odaklanmaya
D
Fotoğrafta düzenlemeye
E
Fotoğrafı çekmek için ekstra ekipman kullanmaya

Soru 6

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi okuyucuyu bilgilendirmek için kullanılan haber fotoğrafının ismidir?

Seçenekler

A
Haber fotoğrafı
B
Kavramsal fotoğraf
C
Renklendirici fotoğraf
D
Çarpıcı fotoğraf
E
Bilgiyle birlikte sunulan fotoğraf

Soru 7

İnsanların kendi ülkelerinde ya da çevrelerinde gerçekleşen olaylara daha fazla yöneldiğini söyleyen bir editör, haber fotoğrafında öncelikli olarak aşağıdakilerden hangisini gözetmektedir?

Seçenekler

A
Bilinirlik
B
Kolay erişilebilirlik
C
Yakınlık
D
Genellik
E
Bilinmezlik

Soru 8

Yalnızca belgesel çalışmasında anlatılabilecek hikâyeyi, kurulacak sözü ortaya çıkarmak için kullanılan yöntem olarak açıklanan röportaj türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Video röportaj
B
Konuklu röportaj
C
Stüdyo röportajı
D
Foto röportaj
E
Araştırmacı röportaj

Soru 9

I. Sorunu tüm yönleriyle ortaya koyma
II. Gerçeğin sahnelenmesi ve yansıtılması
III. Gerçeğe bağlı kalma
Araştırmacı foto röportajcıların birtakım sorumlulukları vardır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu sorumluluklar içerisinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 10

Daha çok bir konunun derinlemesine analizine ihtiyaç duyulduğunda başvurulan ...................... tekniğinde, röportajlar genellikle bir program içine yerleştirilmekte ya da direkt olarak bir programın kendisi olmaktadır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
foto röportaj
B
konuklu röportaj
C
araştırmacı röportaj
D
feature röportaj
E
stüdyo röportajı

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi video röportajda dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Röportajı yapan muhabir fikir beyan etmemelidir.
B
Röportaj yapılan kişilere sorular önceden verilmelidir.
C
Çekim planları ve ölçekleri konuya hâkim olacak şekilde tasarlanmalıdır.
D
Röportajda kısa ve açık sorular sorulmalıdır.
E
Konuşmacının konuyu dağıtmasına izin verilmemelidir.

Soru 12

Fotoğraf yazılı basında ilk kez hangi yıl kullanımıştır?

Seçenekler

A
1850
B
1895
C
1860
D
1840
E
1870

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi video röportajda muhabirin dikkat etmesi gereken hususlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kendi fikirlerini de röportaj sırasında beyan etmek
B
Açık uçlu sorular sormaya özen göstermek
C
Çerçevede az görünmek
D
Yönlendirmeden kaçmak
E
Konunun dağılmasına izin vermemek

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi grafikli haberde kullanılan grafiklerin taşıması gereken özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kolay anlaşılabilir olmalı
B
Haberi okuyan ya da izleyen kişi tüm sorularına cevap bulabilmeli
C
Çok fazla renk verilmeli
D
Haber metni ile uyumlu olmalı
E
Rakamlar sadeleştirilmeli

Soru 15

Fransızca kökenli bir kelime olup "gözle görülebilecek olanın abartılarak ya da tamamen hayal ürünü çizgilerle resmedilmesi" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Karikatür
B
Grafik
C
Video
D
İllüstrasyon
E
Photoshop

Soru 16

Daha çok bir konunun derinlemesine analizine ihtiyaç duyulduğunda başvurulan röportaj tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Video röportaj
B
Feature röportaj
C
Foto röportaj
D
Dizi röportaj
E
Tek röportaj

Ünite 10

Soru 1

I. Haber ajansları
II. Farklı kitle iletişim araçları ve internet
III. Basın toplantıları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri televizyon haberciliğinde kullanılan haber kaynaklarından biridir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I,II ve III

Soru 2

Olaya ilişkin gerçek görüntünün bulunmadığı hallerde haberi etkili kılmak için oyuncu ya da oyuncular aracılığıyla haberin kurgulanmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Canlandırma
B
Dolgu çekim
C
Yapay çekim
D
Prova
E
Ön çekim

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi televizyonda yayınlanacak bir haber metninin yazımında dikkat edilmesi gereken noktalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Uzun cümle yapıları kurmak yerine, basit, kısa açık cümleler kullanılmalıdır.
B
Haber metninde tanımlama yapmak amacıyla gereksiz sıfat kullanımından kaçınılmalıdır.
C
Haberin yazımında öznel ifadelere yer verilmelidir.
D
Televizyon haberlerinde zorunlu durumlar dışında yabancı sözcüklerin kullanımından kaçınılmalıdır.
E
Gündelik dile yerleşmiş argo ifadelerden kullanılmamalıdır.

Soru 4

Aşağıdaki liderlerden hangisi radyoyu etkin bir biçimde kullanmamıştır?

Seçenekler

A
Stalin
B
Hitler
C
Roosevelt
D
Churchill
E
Napolyon

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi radyo haberciliğinin özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Konuşma diline uygun olmalıdır.
B
Çeşitli ses ve unsurları kullanılmalıdır.
C
Açıklayıcı unsurlara yer verilmemelidir.
D
Betimleyici olmalıdır.
E
Tekrar önemlidir.

Soru 6

Özet hâlinde yazılmış hatırlatıcı metinleri kapsayan ve üç dört cümleyi geçmeyen spot haber içeriklerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kısa Haberler
B
Bülten Haberleri
C
Ana Haber
D
Gece Haberleri
E
Haber Programları

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi haber kaynaklarına ulaşırken dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Muhabir doğru haber kaynaklarına kanalize olmalıdır.
B
Muhabir, haber kaynakları ile doğru ve samimi bir iletişim biçimi geliştirmelidir.
C
Radyo muhabiri haberi toplarken doğru ve güvenilir kaynaklara ulaşmalıdır.
D
Radyo muhabiri habere ulaşırken kamu yararı gözetmemelidir.
E
Radyo muhabiri haberi toplarken hızlı davranmalıdır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi radyo haberi yazım tekniklerinin özelliklerinden biri olamaz?

Seçenekler

A
Genellikle konuşma tekniğine uygun yazılır.
B
Haberde dikkat çekici unsurların ön plana çıkarılması gerekir.
C
Haber girişi genellikle flaş giriş tekniğine uygundur.
D
Radyo haberi dinleyicisini en kısa sürede yakalamalıdır.
E
Haberde sesin vurgu ve tonlaması dikkate alınmaz.

Soru 9

Amerika’da düzenli televizyon yayıncılığına hangi tarihte geçilmiştir?

Seçenekler

A
1936
B
1941
C
1935
D
1952
E
1927

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi haberi hazırlayan televizyon muhabirinin, televizyon haberlerini toplarken dikkat etmesi gereken hususlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Muhabirin doğru haber kaynağına yönelerek, hangi haber kaynağının öncelikli olduğu tespitinde bulunması gerekir.
B
Televizyonda habercilik görüntü temelli olduğu için muhabirin habere ilişkin ayrıntılara da ulaşması gerekmektedir.
C
Muhabir habere konu olan ortamı ve çekim alanını önceden tasarlamalı, ışığı ve diğer çekim gereksinimlerini karşılamalıdır.
D
Muhabirin kişisel özellikleri de haber kaynağına güven vermelidir.
E
Televizyon haberciliğinde ana unsur sestir. Bu nedenle muhabir ses unsurlarının üzerine yoğunlaşmalıdır.

Soru 11

Bir televizyon haberinde muhabirin haberi olay yerinden sunmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Canlandırma
B
Anonslu haber
C
DSF haber
D
Röportajlı haber
E
Kısa haber

Soru 12

I. Bülten haberleri
II. Kısa haberler
III. Yaşam haberleri
Radyo haberciliği biçimsel olarak üç başlıkta ele alınmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu üç başlık içerisinde yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi televizyon haberciliğindeki haber kaynaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Haber ajansları
B
Basın toplantıları
C
Farklı kitle iletişim araçları ve internet
D
Hastaneler ve adliyeler
E
Matbaalar

Soru 14

I. Hem yayıncı hem de dinleyici açısından ucuz olması
II. İçeriklerinin dinleyicilere ulaştırılması konusunda zaman ve mekân konusunda esnek olması
III. Meşgul edici değil, eşlik edici olması
Yukarıda özellikleri verilen medya türü hangisidir?

Seçenekler

A
Televizyon
B
Sinema
C
Gazete
D
Radyo
E
Bilgisayar

Soru 15

I. Yazı diline uygun olmalıdır.
II. Betimleyici olmalıdır.
III. Hızlı ama doğru olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri radyo haberciliğinin kriterleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi radyo haberlerinde konuşma dili tekniğine sahip anlatımlarda dikkat edilmesi gereken bir özellik değildir?

Seçenekler

A
Öyküleyici ya da açıklayıcı anlatım dili kullanılır.
B
Haberde görsel içerikler yazı dilinde aktarılır.
C
Bu anlatılarda haber metni giriş gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur.
D
Haberi oluşturan bilgiler haberin içeriğine göre hangi sorunun cevabı önemli ise ona göre verilir.
E
Radyo haberciliğinde de 5n-1k kuralına göre haber girişi ve gövdesi yazılır.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi muhabirin habere ilişkin kullandığı görüntü kaynaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Sabit görüntüler
B
Olay yerinde kaydedilen görüntüler
C
Sokakta görüş alma
D
Amatör kamera görüntüleri
E
Polis kamera görüntüleri

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi televizyon haberciliğinin yapısal özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Televizyon haberleri hareketin esas alındığı olay temellidir.
B
Televizyon haberleri izleyicisiyle dolaylı ve zamana yayılmış bir biçimde buluşmaktadır.
C
Televizyon haberleri yazılı basında yer alan haberlere göre daha kısa ve özet niteliğindedir.
D
Televizyon yayıncılığında haber içerikleri çok geniş hedef kitleler için üretilir.
E
Televizyon haberleri ekranda belirli bir sırayla izleyiciye aktarılmaktadır.

Soru 19

"Habere ilişkin konu hakkında bilgi toplamak amacıyla farklı açılardan çekimler yaparak haberi zenginleştirmek amaçlanır." şeklinde ifade edilen çekim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gövde çekim
B
Dolgu çekim
C
Baş çekim
D
Sabit çekim
E
Uzak çekim

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi televizyon haberciliğinde başvurulan haber kaynaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Haber ajansları
B
Hastaneler ve adliyeler
C
Açılışlar, bilimsel toplantılar
D
Diğer televizyon kanalları
E
Kurum ve kuruluşların basın açıklamaları

Ünite 11

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi internet haberciliğinin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Okur, haber üretim sürecinde aktif bir rol üstelenebilir.
B
İnternet haberciliğinde yer sıkıntısı olmadığından haber istenilen uzunlukta verilebilir.
C
İnternet haberciliğinde güncelleme oldukça kolay ve hızlı bir şekilde yapılır.
D
İnternet haberciliğinde okur istediği zaman diliminde haberlere ulaşıp okuyabilir.
E
İnternet ortamında yayınlanan gazetelerin büyük çoğunluğuna ücretli olarak erişilir.

Soru 2

İnternetin ……………………………….. özelliği okuyucunun yorum yapabilme ve geri bildirimde bulunabilmesine imkân tanır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
interaktiflik
B
multimedya
C
hipermetin
D
arşivleme
E
eş zamansızlık

Soru 3

İnternetin ……………………………………. özelliği video, ses, müzik gibi araçları bir arada kullanarak haberin daha güçlü ve dikkat çekici bir şekilde sunulmasını sağlar.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
eş zamansızlık
B
interaktiflik
C
multimedya
D
hipermetin
E
kitlesizleştirme

Soru 4

Yöndeşme ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Radyo, televizyon ve gazete gibi farklı medya organlarının bir arada ve birbirine eklemlenmiş halde kullanımını ifade eder.
B
Yöndeşme ile medya organları yeniden şekillenmiştir.
C
Yöndeşme eğilimi internetin iletişim biçimlerini değiştirmesine işaret eder.
D
Yöndeşme kavramı yakınsama biçiminde de ifade edilir.
E
Yöndeşme geleneksel medyanın dışında bir gelişim seyri gösterir.

Soru 5

Geleneksel habercilik anlayışının yanında haber faaliyetlerinin internet tabanlı olarak yapılmasını ifade eden …………………………………… yeni bir tür olarak tanımlanmaya başlanmıştır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
yakınsama
B
geleneksel gazetecilik
C
televizyon haberciliği
D
internet haberciliği
E
copy-past (kopyala-yapıştır) haberciliği

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi internet haberciliğinin avantajlarından biridir?

Seçenekler

A
Multimedya içeriklerle sayfa veya süre sınırı olmaksızın okura izleme ve okuma gibi farklı seçenekler sunulması
B
İnternet haberciliğinde hipermetin ve multimedyanın oldukça az kullanılması
C
Farklı kaynaklar ve sitelerden alınan haberlerin hiç değiştirilmeden veya çok az değiştirilerek kullanılması
D
Haber olarak okura sunulan metinlerin geleneksel medya organlarından veya başka haber sitelerinden kaynaksız alınması
E
Okuyucunun sitede çok daha fazla zaman harcaması için çarpıcı başlıklar altında uzun, anlaşılmaz veya haberin temel hedeflerine uzak metinlerin haber olarak sunulması

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi internetin habercilik üzerinde yarattığı değişimler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Haberin toplanması ve işlenmesi
B
Haber sunum teknikleri
C
Haber konuları
D
Haber içeriklerinin biçimi
E
Haber merkezlerinin yapısı

Soru 8

Yurttaş gazeteciliği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kullanıcıların aktif katılımına izin vererek haber üretim süreçlerinde gönüllü ve güven temeline dayalı olarak aktif bir biçimde yer almalarını sağlar.
B
Yurttaş gazeteciliği geleneksel medyanın saf dışı kalmasına neden olmuştur.
C
Katılımcı gazetecilik, halk gazeteciliği ve demokratik gazetecilik gibi farklı kavramlarla eş anlamlı olarak kullanılır.
D
Yurttaş gazeteciliği ile birlikte birçok kişi haber profesyonellerinin karşısına güçlü bir şekilde çıkabilmektedir.
E
Yurttaş gazeteciliği, temelde vatandaşları habere hem içerik sağlayan hem de kaynaklık eden biçiminde konumlandırır.

Soru 9

İnternet haberciliği tarihi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
İnternet haberciliğinin kökeni televizyonlardaki teleteks yayınlarına dayanmaktadır.
B
İlk internet gazeteleri Türkiye’de ortaya çıkmıştır.
C
Türkiye’de internet ortamına taşınan ilk dergi Aktüel dergisidir.
D
Türkiye’de yalnızca internet üzerinden yayın yapan ilk Türk gazetesi Xn gazetesidir.
E
İnternet haberciliğindeki farklılaşmanın en önemli ayağını web 2.0 teknolojisi oluşturur.

Soru 10

Türkiye’de gazete yayınları, internet ortamına ilk olarak kaç yılında aktarılmıştır?

Seçenekler

A
1980
B
1985
C
1990
D
1995
E
2000

Soru 11

Bilgi grafiği anlamına gelen ...................... ; veri görselleştirmelerini, resimleri, metinleri ve görüntüleri bir araya getirerek hikâyeyi kusursuz bir şekilde anlatan grafik tasarımıdır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
internet
B
veri
C
hipermetin
D
infografik
E
animasyon

Soru 12

I. İnteraktiflik (etkileşim)
II. Eş zamansızlık (aynı andalık ihtiyacının ortadan kalkması)
III. Kitlesizleştirme (bireye özel mesaj değişimi imkânının olması)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri internet ortamının özellikleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi internet haberciliğinin dezavantajlarından biridir?

Seçenekler

A
İnternet haberinin ses, görüntü ve grafik gibi multimedya unsurları ile desteklenmesi
B
Gazetecilik etiğine ilişkin ihlalleri artırması
C
Multimedya içeriklerle sayfa veya süre sınırı bulunmaması
D
Çok fazla istihdam gerektirmemesi
E
Baskı veya yüksek yayın maliyeti olmaması

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi internet haberciliğinin gazetecilik pratiklerinde yarattığı olumlu gelişmeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İnternet haberciliği bir geribildirim mekanizması yaratır.
B
Olay gerçekleşir gerçekleşmez haber olarak okura sunulabilir.
C
Haber olarak okura sunulan metinler geleneksel medya organlarından veya başka haber sitelerinden kaynak göstermeden alınabilir.
D
İnternet haberciliğinde hem okur açısından hem de haber faaliyetleri açısından mobilite ön plandadır.
E
Daha geniş kitlelere daha kısa sürede, sınırsız ve daha ucuz bir erişim olanağı yaratır.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi internet haberciliği kavramı ile eş anlamlı kullanılan kavramlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Sanal habercilik
B
Online habercilik
C
Dijital habercilik
D
Elektronik habercilik
E
Yöndeşme habercilik

Soru 16

…………………………………………… veri görselleştirmelerini, resimleri, metinleri ve görüntüleri bir araya getirerek hikâyeyi kusursuz bir şekilde anlatan grafik tasarımıdır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Sesli öyküler
B
Tüm yönlü kamera
C
Yöndeşme
D
İnfografik
E
Hipermetin

Soru 17

Türkiye'de içeriğinin tamamını internete açan ilk gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Akşam
B
Milliyet
C
Sözcü
D
Sabah
E
Posta

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi internet haberciliğini başlatan gelişmedir?

Seçenekler

A
Web'in bulunması
B
Web 2.0'ın geliştirilmesi
C
Web 3.0'a geçilmesi
D
Teleteks yayınlarının yapılması
E
Veri tabanlarının oluşturulması

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi internet haberciliğinin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Etkileşim tek yönlüdür.
B
Arşivleme özelliği yoktur.
C
Habere ulaşma süresi uzundur.
D
Haber hızlı bir şekilde güncellenebilir.
E
İçerikler uçucudur, depolanamaz.

Ünite 12

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi kriz sürecinde önemli rol oynayan çevresel etmenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Doğal etmenler
B
Teknolojik gelişmeler
C
Hukuki ve siyasi etmenler
D
Uluslararası çevre etmenleri
E
Örgüt yapısı

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi olağanüstü durumunda bireylerin yanıtlanmasını beklediği sorulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Bölgede yeni bir risk söz konusu mu?
B
Olağanüstü durum yaşanan yerdeki insanların problemleri, kaçış ya da kurtuluş hikâyeleri nelerdir?
C
Bu durum benim başıma gelebilir mi?
D
Olağanüstü durumdan mağdur olanların mağduriyetlerinin giderilmesine yönelik hangi süreçler işleyecek?
E
Olağanüstü durum veya sonuçları alınacak önlemlerle engellenebilir miydi?

Soru 3

Kriz öncesinde krizi öngörebilmeye ve önlemlerin alınmasına odaklanan kriz yönetimi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Proaktif
B
Reaktif
C
Objektif
D
Subjektif
E
Manipülatif

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi kriz yönetim sürecinin aşamalarından biri değildir?

Seçenekler

A
Kriz sinyallerinin alınması
B
Krizi gözlemleme
C
Krizi denetim altına alma
D
Krizi çözme
E
Kriz sonrası rehabilitasyon

Soru 5

Türkiye’de afetlerle ilgili kriz durumlarında yetkili olan devlet kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
AKUT
B
CİMER
C
YÖK
D
AFAD
E
MEB

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi kriz dönemlerinde kitle iletişim araçlarının işlevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bilgi akışını sağlama
B
Bilgiyi güncelleme
C
Krizi çözme
D
Sorunları dile getirme
E
Kitlelere rehberlik etme

Soru 7

Özellikle kriz durumlarında öne çıkan, haberciler arasında haberi ilk veren olma yarışına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Haber değerlendirme
B
Haber doğrulama
C
Haber çıkarma
D
Haber sızdırma
E
Haber atlatma

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kriz haberciliğinde kullanılan haber materyallerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Farklı olaylarla ilgili söylentiler
B
Olay yeri bilgileri
C
Benzer olaylara dair arşiv görüntüleri
D
Daha önce yapılmış açıklamalar
E
Olayın ardalan bilgileri

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi kriz haberciliğindeki haber kaynağı tercihinde etkili değildir?

Seçenekler

A
Kaynağın güvenilirliği
B
Kaynağın duruma hâkimiyeti
C
Kaynağın sosyal statüsü
D
Kaynağın özel hayatı
E
Medya kuruluşunun yayın politikası

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlerin neden olduğu kriz durumlarında medyanın kullandığı klişe çerçevelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Devletin resmî söylemi
B
Pozitivist doğa söylemi
C
Cinsiyetçi söylem
D
Bilimsel söylem
E
Dinî söylem

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi medyanın haber kaynağı tercihinde etkili olan unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kaynağın sosyal statüsü
B
Kaynağın güvenilirliği
C
Medya kuruluşunun yayın politikası
D
Haberin kitle üzerindeki etkisi
E
Habercinin görüşleri

Soru 12

Şehir planlaması, çarpık yapılaşma, denetimsiz yapılar, teknolojik gelişim, afet yönetim sistemi gibi söylemler medyanın kullandığı hangi klişe çerçeve içerisinde değerlendirilir?

Seçenekler

A
Pozitivist doğa söylemi
B
Dinî söylem
C
Bilimsel söylem
D
Devletin resmî söylemi
E
Halk söylemi

Soru 13

Genel itibarıyla literatürde işletmecilik ve yönetim bilimi alanı içerisinde ele alınan bir kavram olarak ................., örgüt ve yönetim boyutlarında değerlendirilmekte, organizasyonun rutin sürecini veya örgütün işleyişini sekteye uğratan, olumsuz bir etki oluşturan beklenmedik durumları ifade etmektedir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
söylem
B
kriz
C
etki
D
bunalım
E
reaktif

Soru 14

I. Çevresel etmenler
II. Örgütsel etmenler
III. Yerel etmenler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri örgütün yaşadığı kriz durumunu oluşturan etmenler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III

Soru 15

Türkiye’de doğal afetlerle ilgili ilk yasal düzenleme hangi yılda yapılmıştır?

Seçenekler

A
1983
B
1975
C
1970
D
1968
E
1959

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi kriz durumunun genel özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Hızlı müdahale gerektirir.
B
Olumlu etkiler oluşturur.
C
Toplumda merak uyandırır.
D
Çok sayıda insanı etkiler.
E
Beklenmedik bir şekilde ortaya çıkar.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi medyanın kriz durumlarında üstlendiği olumlu rollerden biri değildir?

Seçenekler

A
Farkındalık oluşturma
B
Risk önleme ve tedbir alma
C
Mağdurlara acil müdahalede bulunma
D
Süreci takip etme ve denetleme
E
Toplumsal rehabilitasyona destek sağlama

Soru 18

Kriz meydana geldikten sonra, zararların tazmini, hasarların onarımı, mağduriyetlerin giderilmesine yönelik yapılan kriz yönetimi aşağıdilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Proaktif kriz yönetimi
B
Reaktif kriz yönetimi
C
Objektif kriz yönetimi
D
Tekniksel kriz yönetimi
E
Subjektif kriz yönetimi

Soru 19

Olay anı ya da olay yeri görüntülerini tekrar tekrar yayımlama pratiği olarak kullanılan haber türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Haber atlama
B
Haber toplama
C
Haber doğrulama
D
Teneke yuvarlama
E
Haber çıkarma

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisinin kriz sürecinde başarılı bir habercilik faaliyeti yürütebilmek için yapılması gerekenlerden biri olduğu söylenemez?

Seçenekler

A
Doğrulanmamış enformasyon aktarımından kaçınmak
B
Ölümlerin olduğu bir olay ise yaralı ve ceset görüntülerini vermede seçici davranmak
C
Olay yerindeki güvenlik güçleri ve sağlık ekiplerinin çalışmalarına engel olmamak
D
Uzman görüşlerine başvururken polemiğe ya da kafa karışıklığına sebep olmamak
E
Kişisel bakış açısı sunmak ve duyguları aktarmak

Ünite 13

Soru 1

I. Gözlem
II. Görüşme
III. Soru sorma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri araştırma/soruşturma haberi yapılırken kullanılan teknikler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi araştırmacı/soruşturmacı gazeteciliğe yönelmeyi gerekli kılan şartlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Medya alanındaki ticarileşme
B
Güç sahiplerinin habere ulaşmayı ve haberin yayımını engelleyici tavır ve davranışları
C
Kamu yararını gözetme ve gerçekleri ortaya çıkarma ihtiyacı
D
Rutin haberciliğin yetersiz kalması
E
Yolsuzluk olaylarının azalması

Soru 3

1900’lü yılların başında yaptıkları skandal haberleriyle tanınan Collier's Weekly, Munsey's Magazine ve McClure's Magazine adlı dergiler hangi ülkede çıkmıştır?

Seçenekler

A
Fransa
B
ABD
C
Almanya
D
İtalya
E
İngiltere

Soru 4

Hitler’in Günlükleri’ni yayımlayan ancak söz konusu günlükler’in sahte olduğunun anlaşılmasıyla itibarını yitiren Alman haber dergisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Time
B
Bild
C
Stern
D
Focus
E
Marca

Soru 5

Görüşme tekniği açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
En önemli ve etkili görüşme tekniği yüz yüze görüşmedir.
B
Gazeteci, olayın şahitleri, uzmanlar, görevliler ve olayın tarafları ile görüşür.
C
Her zaman en önemli kişi ile görüşmeye başlanır.
D
Bazen ilk olarak olayın dışında/kenarda kalmış olanlar tercih edilir.
E
Konuşmaya, bilgi vermeye istekli kişiler bilinmeli ve bulunmalıdır.

Soru 6

Araştırma/soruşturma haberi hazırlanırken yapılacak plandaki sıralama nasıl olmalıdır?

Seçenekler

A
Haberin yazımı-Araştırmanın yürütülmesi-Konunun belirlenmesi
B
Araştırmanın yürütülmesi-Konunun belirlenmesi -Haberin yazımı
C
Konunun belirlenmesi-Haberin yazımı- Araştırmanın yürütülmesi
D
Araştırmanın yürütülmesi-Haberin yazımı-Konunun belirlenmesi
E
Konunun belirlenmesi-Araştırmanın yürütülmesi-Haberin yazımı

Soru 7

Özellikle 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında yaptığı haberlerle tanınan ve sonraki yıllarda daha çok diplomasi ve uluslararası ilişkiler alanında önemli haberlere imza atan gazeteci kimdir?

Seçenekler

A
Mehmet Ali Birand
B
Ertuğrul Özkök
C
Uğur Dündar
D
Uğur Mumcu
E
Altan Öymen

Soru 8

Araştırma/soruşturma haberi hazırlarken ilk olarak konunun belirlenmesi ve neyin araştırılacağına karar vermek gerekir. Konunun belirlerken gazetecilik sezgisi yani ………… …………. önem arz eder.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
haberi koklamak
B
kaynağa ulaşmak
C
soru sormak
D
gözlem yapmak
E
görüşme yapmak

Soru 9

ABD’de muhalefetteki Demokrat Parti’nin genel merkezini dinleme olayı ve bu olayı ortaya çıkaran haber çalışması hangi adla anılır?

Seçenekler

A
Domuzlar Körfezi
B
Pentagon Papers
C
Watergate
D
Standart Oil Scandal
E
Gulf Crisis

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi araştırma/soruşturma haberine konu olacak olayın özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kasıtlı olarak gizlenmiş olması
B
Gizli kalması için yasal, idari ve/veya pratik önlemler alınmış olması
C
Ortaya çıkmasında kamunun menfaatinin olmaması
D
Siyasal, sosyal ve ekonomik zararlara yol açmış veya açacak olması
E
Toplumu ilgilendirecek olması

Soru 11

Silah kaçakçılığı, terör, Mehmet Ali Ağca ve Rabıta gibi konularda araştırma dosyaları hazırlamış ve 1980’li yıllarda Nokta dergisinde araştırma haberleri ile siyasal, sosyal, ekonomik sorunları tartışmaya açmış olan Türk gazeteci aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uğur Dündar
B
Altan Öymen
C
Uğur Mumcu
D
Mehmet Ali Birand
E
Savaş Ay

Soru 12

Türkiye’de araştırmacı gazeteciliğin ilk örnekleri hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
1930’lu yıllar
B
1940'lı yıllar
C
1950’li yıllar
D
1960'lı yıllar
E
1970'li yıllar

Soru 13

I. Araştırmacı/soruşturmacı haberci kuşkucu olmalıdır.
II. Habere ulaşmak için kişiliği ve geçmişi ile haber kaynaklarına güven vermelidir.
III. Arşivleme oluşturmayı, bunlardan yararlanmayı ve belgeleri incelemeyi becerebilmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri araştırmacı/soruşturmacı gazetecinin nitelikleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Almanya’da çıkan haber dergilerinden biridir?

Seçenekler

A
Der Spiegel
B
Time
C
Bild
D
Financial Times
E
Tempo

Soru 15

"Pentagon Papers" adıyla yayımladığı haber dosyaları ile Vietnam Savaşı sırasında ABD’li yöneticilerin topluma yalan söylediğini ortaya çıkaran gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Los Angeles Times
B
New York Times
C
Boston Globe
D
Newsweek
E
Sunday Times

Soru 16

Olayın en önemli kısmının haberin girişinde verildiği haber yazım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Düz piramit
B
Öyküleme
C
Ters piramit
D
Özetleme
E
Direkt aktarım

Soru 17

...............................herhangi bir olaya/duruma/bilgiye diğer habercilerden önce ulaşmak esastır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Özel haberde
B
Atlatma haberde
C
Rutin haberde
D
Objektif haberde
E
Subjektif haberde

Ünite 14

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi basın çalışanlarının hedef kitlenin beklentilerine karşı görevlerini yerine getirmesi sorumluluğuna karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Hiyerarşik sorumluluk
B
Toplumsal sorumluluk
C
Bireysel sorumluluk
D
Dikey yönlü sorumluluk
E
Kurumsal sorumluluk

Soru 2

Basın devlet ilişkisinin çok güçlü olduğu ve sorumluluğun iktidara ve devlete yönelik olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
16. yüzyıl
B
17. yüzyıl
C
15. yüzyıl
D
18. yüzyıl
E
10. yüzyıl

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi liberal sistemlerde habercilere atfedilen görevlerden biridir?

Seçenekler

A
Yönetenle yönetilen arasında köprü işlevi görmek
B
Devlete yönelik sorumluluklarını yerine getirmek
C
İktidarın çıkarlarına hizmet etmek
D
Çalıştığı kurumun çıkarlarını her şeyin üstünde tutmak
E
Halkı yönetmek

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi medyanın işlevleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Haber ve bilgi vermek
B
Eğitmek
C
Eğlendirmek
D
Mal ve hizmetlerin tanıtımını yapmak
E
Toplumu medya aracılığıyla kendi düşünce ekseninde yönlendirmek

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi basının görevleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kanaat ve eleştirilerin toplum içerisinde yayılabileceği forum ortamı oluşturmak
B
Anlamlı bir çerçeve içerisinde günün olaylarını eksiksiz, tam ve mantıklı bir biçimde sunmak
C
Toplumun amaç ve değerlerini sunacak ve açıklayacak bir yöntem olmak
D
Geribildirim kanallarını kapatarak kurumun yayın politikasını etkin kılmak
E
Basının yansıttığı bilgi, düşünce ve duygu akımlarıyla toplumun bütününe erişebilmek

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi haberciler için konulan ahlak yasalarından doğrudan yararlanan kesimlerden biri olamaz?

Seçenekler

A
Medya sahipleri
B
İzleyiciler
C
Habere konu olan kişiler
D
Haber kaynakları
E
Okurlar

Soru 7

Haber çalışanlarının kendi oto kontrollerini devreye sokarak etik ilke ve kuralları ihlal etmeden, meslek pratiklerini .......................... gerçekleştirir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
hukuk yoluyla
B
öz denetim yoluyla
C
baskı aracılığıyla
D
siyaset aracılığıyla
E
kanaat önderiyle

Soru 8

İnsanlığın yararına olan konularda habercilerin pozitif ayrımcılık yapması gerekliliğine vurgu yapan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Harold Laswell
B
Paul Lazarsfeld
C
Max Weber
D
Noam Chomsky
E
Kaarle Nordenstreng

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi haberde dezenformasyonun nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Gazeteciler tarafından bilinçli olarak üretilen yalan haber
B
Muhabirlerin haber atlatmak amacıyla var olan duruma abartı ekleyerek gerçeğin olduğundan farklı gösterilmesi
C
Devlet politikalarının gizli unsurlar içermesi nedeniyle gazetecileri önemli olayların içerisine sokmamak da yanlış bilgi üretimine yol açmak
D
Basın çalışanlarına sendikal hakların verilmemesi
E
Kitle iletişim araçlarının sansasyon üretmek amacıyla ünlü kişileri kullanarak gereksiz gündem oluşturma çabaları

Soru 10

.................., şikâyetleri ve bir takım teşebbüsleri ele alıp değerlendiren ve bunlara her iki taraf için de tatmin edici çözümler bulan kişi olarak tanımlanmaktadır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Dördüncü güç
B
Eşik bekçisi
C
Ombudsman
D
Kapı tutucu
E
Kanaat önderi

Soru 11

I. Doğal sorumluluk
II. Topluma karşı sorumluluk
III. Bireysel sorumluluk
Katılımcı ve çoğulcu demokrasilerde, devletin medya alanına yönelik denetleyici rolünün yanı sıra, medya sektöründe yer alan kuruluşlara da kendi kendini denetleme sorumluluğu yüklenmiştir. Buna göre yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu sorumluluklar arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 12

Günümüzde meslek ilkelerinin temelini teşkil edecek çalışmalar hangi dönemde başlamıştır?

Seçenekler

A
15. yüzyıl
B
16. yüzyıl
C
17. yüzyıl
D
18. yüzyıl
E
19. yüzyıl

Soru 13

Türkiye’de özel yayıncılığın gelişimine paralel olarak radyo ve televizyon alanını denetlemek ve düzenlemek amacıyla …………………………………….. kurulmuştur.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Basın Konseyi
B
Basın Şeref Divanı
C
Radyo Televizyon Üst Kurulu
D
Basın İlan Kurumu
E
İstanbul Gazeteciler Cemiyeti

Soru 14

1986 yılında 9 gazetecinin bir araya gelerek İstanbul’da oluşturduğu çalışma grubunun basın yayın alanında çalışanlarla yaptığı görüşmeler neticesinde …………………………….. kurulmasına karar verilmiştir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Radyo Televizyon Üst Kurulu
B
Basın Konseyi
C
Medya Cemiyeti
D
Yayın Grubu
E
Gazeteciler Cemiyeti

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Basın Konseyinin belirlediği basın meslek ilkelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Yayınlarda hiç kimse; ırkı, cinsiyeti, yaşı, sağlığı, bedensel özrü, sosyal düzeyi ve dinî inançları nedeniyle kınanamaz, aşağılanamaz.
B
Kişilerin özel yaşamı, kamu çıkarlarının gerektirdiği durumlar dışında, yayın konusu olamaz.
C
Soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olmaksızın yayınlanamaz.
D
Saklı kalması kaydıyla verilen bilgiler, kamu yararı ciddi bir biçimde gerektirmedikçe yayınlanamaz.
E
Basın organları, yanlış yayınlardan kaynaklanan cevap ve tekzip hakkını istedikleri zaman kullandırabilirler.

Soru 16

Habercinin kendi kendini denetlediği, iç dünyasında sorumluluklarını sorguladığı sürece ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Bireysel Sorumluluk
B
Topluma Karşı Sorumluluk
C
Hiyerarşik Sorumluluk
D
Kitlesel Sorumluluk
E
Düşünsel Sorumluluk

Soru 17

Ombudsmanlık 1967'de ilk olarak aşağıdakilerden hangisinde uygulanmaya başlanmıştır?

Seçenekler

A
Kanada
B
Hollanda
C
Amerika
D
Almanya
E
Finlandiya

Soru 18

.........................., Türkiye’de özel yayıncılığın gelişimine paralel olarak radyo ve televizyon alanını denetlemek ve düzenlemek amacıyla kurulmuştur.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Radyo Televizyon Üst Kurulu
B
Basın Konseyi
C
Ombdusmanlık
D
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
E
Gazeteciler Birliği

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.