⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
1. Dönem TMT1001

Temel Fotoğrafçılık

Toplam 334 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Temel Fotoğrafçılık - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Görsel iletişim örneği olan mağara resimlerinin bulunduğu bilinen en eski mağara aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Altamira Mağarası
B
Fumane Mağarası
C
Lascaux Mağarası
D
Chauvet Mağarası
E
Les Trois Fréres Mağarası
Açıklama:
Görsel iletişimin en eski ve bilinen örnekleri mağara resimleridir. Bu resimler, insanların çevreleriyle ve birbirleriyle iletişim kurmak için kullandığı ilk görüntü merkezli dillerdendir. Tarihsel olarak bilinen en eski mağaralar arasında İspanya'daki Altamira, Fransa'daki Lascaux ve Chauvet mağaraları sayılabilir. Bu resimler, MÖ 40.000'li yıllara kadar uzanan bir geçmişe sahiptir.

Soru 2

Bir eleştiri sanatı olarak kabul edilen Barok Üslubu'nun, Avrupa'da ortaya çıktığı yüzyıl aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
14. yüzyıl
B
15. yüzyıl
C
16. yüzyıl
D
17. yüzyıl
E
18. yüzyıl
Açıklama:
Eleştiri sanatı olarak da kabul edilen Barok Üslubu, Avrupa'da, özellikle Roma'da, 17. yüzyılda (1600'ler) ortaya çıkmıştır. Bu üslup, Rönesans'ın sadeliğine tepki olarak, drama, yoğun duygusallık, hareketlilik ve ışık-gölge (chiaroscuro) kullanımıyla karakterizedir.

Soru 3

Reklam sektörünün gelişmesiyle birlikte endüstriyel bir boyut kazanan fotoğrafın önemli uygulama alanlarından biri hâline gelmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Naturel fotoğrafçılık
B
Sanat fotoğrafçılığı
C
Belgesel fotoğrafçılığı
D
Portre fotoğrafçılığı
E
Stok fotoğrafçılığı
Açıklama:
Reklam sektörünün gelişmesiyle fotoğrafın ticari bir amaçla, yani bir ürün veya hizmeti tanıtmak amacıyla kullanılmasına Reklam Fotoğrafçılığı (veya Ticari Fotoğrafçılık) adı verilir. Bu alan, fotoğrafın endüstriyel bir boyut kazanmasında merkezi bir rol oynamıştır.

Soru 4

I. Fotoğrafların seri üretimle yaygınlaşması
II. Toplumun görselleşmesi
III. Ekonomik olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri görselliğin bir kültür hâline gelmesine zemin hazırlamıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Görselliğin bir kültür hâline gelmesi, yani görsel imgelerin toplumsal yaşamın merkezine yerleşmesi, birden fazla faktöre bağlıdır. Fotoğrafların seri üretimle yaygınlaşması (I), görüntülerin her yere ulaşmasını sağlamıştır.
Bu yaygınlaşma sonucunda Toplumun görselleşmesi (II) hızlanmıştır.
Fotoğrafın ve diğer görsel araçların Ekonomik olması (III) ise bu araçların yaygın kullanımını teşvik etmiştir. Bu üç faktör de görselliğin bir kültür olarak yerleşmesine zemin hazırlamıştır.

Soru 5

I. Fotoğrafın endüstriyel bir boyut kazanması
II. Fotoğrafın ilk yıllarında kendini gösteren resimsel fotoğraf eğilimi
III. Bir statü aracı olarak kullanılması
IV. Birinci Dünya Savaşı sonrası yaşanan sorunlarda insanların hayatın acımasız yönünü gündeme getirme çabaları
Yukarıdakilerden hangileri belgesel fotoğrafın ortaya çıkmasında etkili olmuştur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Belgesel fotoğraf, gerçeği kaydetme ve toplumsal meselelere dikkat çekme hedefiyle doğmuştur.
Bu türün ortaya çıkışında en etkili faktörler: I. Fotoğrafın endüstriyel bir boyut kazanması (yaygın dağıtım imkanı sağlaması) ve IV. Birinci Dünya Savaşı sonrası yaşanan sorunlarda insanların hayatın acımasız yönünü gündeme getirme çabaları (sosyal gerçekliği kaydetme ihtiyacı) olmuştur.
Bu çaba, fotoğrafı sadece estetik (II) veya statü aracı (III) olmaktan çıkarıp, bir sosyal kayıt aracı hâline getirmiştir.

Soru 6

İşaretler, semboller, resimler gibi görüntü merkezli bir dil kullanan ve evrensel bir ifade biçimi olarak tanımlanan iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sözel iletişim
B
İşitsel iletişim
C
Yazılı iletişim
D
Duyusal iletişim
E
Görsel iletişim
Açıklama:
İşaretler, semboller, resimler ve diğer görüntü merkezli bir dil kullanarak duygu, düşünce veya bilgiyi aktaran ve yazılı dile ihtiyaç duymadan genellikle evrensel olarak anlaşılabilen iletişim türü Görsel İletişim olarak adlandırılır.

Soru 7

MÖ 8. yüzyıl sonlarında, özellikle denize kıyısı olan ülkelerdeki tüccarların kendi aralarında tanıtıcı işaretler olarak kullandıkları sembollere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Amblem
B
Flama
C
Bayrak
D
Afiş
E
Resimli bez
Açıklama:
MÖ 8. yüzyıl sonlarında, özellikle deniz ticareti yapan tüccarların mallarını veya kökenlerini tanıtmak için kullandıkları semboller, modern logoların ve markaların ilkel hâli olan Tüccar İşaretleri veya Emblemler olarak bilinir. Bu semboller, görsel iletişim tarihinin erken aşamalarını oluşturur.

Soru 8

Fotoğraf, özgürlüklerin kazanılması mücadelesinde ön ayak olmuş, modern çağı sembolize eden tipik bir iletişim aracı hâline gelmiştir.
Yukarıdaki cümlede fotoğrafın hangi işlevi vurgulanmaktadır?

Seçenekler

A
Duygulandırıcı işlevi
B
Tanıtıcı işlevi
C
Demokratik işlevi
D
Eğlendirme işlevi
E
Sanatsal işlevi
Açıklama:
Fotoğrafın özgürlüklerin kazanılması mücadelesinde ön ayak olması ve modern çağı sembolize etmesi, onun Toplumsal ve Kültürel İşlevini vurgular. Fotoğraf, bilgiye erişimi demokratikleştirerek ve olayları belgeleyerek toplumsal değişimlerin ve modernleşmenin itici gücü olmuştur.

Soru 9

Kültür, tarih, doğa, yaşam biçimleri, sanat gibi insanı ilgilendiren birçok konu hakkında bilgi aktarmayı ve ele alınan konuyu belgeleriyle ortaya koymayı hedefleyen fotoğraf türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sanat fotoğrafı
B
Belgesel fotoğraf
C
Soyut fotoğraf
D
Portre fotoğrafı
E
Reklam fotoğrafı
Açıklama:
Kültür, tarih, doğa, yaşam biçimleri gibi konuları ele alan ve asıl amacı konuyu belgelerle ortaya koymak (documentation) ve bilgi aktarmak olan fotoğraf türü, Belgesel Fotoğraftır. Bu tür, gerçekliği nesnel bir şekilde yansıtmayı hedefler.

Soru 10

Fotoğrafın hedef kitleye en fazla sayıda erişimini sağlamak ve görsel etkiyi arttırıp zihinde bir görüntü oluşturmak amacıyla kullanılan fotoğraf türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Haber fotoğrafı
B
Sanat fotoğrafı
C
Reklam fotoğrafı
D
Deneysel fotoğraf
E
Soyut fotoğraf
Açıklama:
Fotoğrafın temel amaçlarının hedef kitleye en fazla sayıda erişim sağlamak ve görsel etkiyi arttırarak zihinde bir görüntü oluşturmak olduğu tür, genellikle ticari ürün ve hizmetlerin tanıtımında kullanılan Ticari Fotoğraf veya Reklam Fotoğrafçılığıdır.

Soru 11

Fotoğrafçılıkta belirlenmiş veya kendi belirlediği ölçülere göre neyi, ne zaman, nasıl, ne kadar çekeceğine karar vererek fotoğrafı duygu, düşünce veya fikirlerini insanlara aktarmada bir iletişim yöntemi olarak kullanılan fotoğraf türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Spor fotoğrafı
B
Haber fotoğrafı
C
Reklam fotoğrafı
D
Tanıtım fotoğrafı
E
Sanat fotoğrafı
Açıklama:
Fotoğrafçının kendi belirlediği veya sanatsal ölçülere göre çekime karar verdiği, fotoğrafı duygu, düşünce veya fikirlerini insanlara aktarmak için bir iletişim yöntemi olarak kullandığı tür, Sanatsal Fotoğraf (veya Estetik Fotoğraf) olarak adlandırılır. Bu türde sübjektif ifade ön plandadır.

Soru 12

İletişim biçimi olarak kullanılan türler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Sözlü İletişim
B
Yazılı İletişim
C
Görsel İletişim
D
Kitle İletişimi
E
Küresel İletişim
Açıklama:
Temel iletişim biçimleri arasında Sözel İletişim (konuşma ve yazı), Sözel Olmayan İletişim (jestler, mimikler, beden dili) ve Görsel İletişim (resimler, semboller) bulunur. 'Mekanik İletişim' gibi teknik bir terim, doğrudan bir iletişim biçimi olarak sayılmaz (Öğrencinin bu soruda şıklar arasından temel üçlüye ait olmayanı seçmesi beklenir).

Soru 13

Herhangi bir nesneyi, mekânı, kavramı vb. şeyleri görsellerle sembolik olarak aktaran dil aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fotoğraf
B
Piktogram
C
Fonogram
D
Kaligrafi
E
Epigrafi
Açıklama:
Herhangi bir nesneyi, mekânı, kavramı veya soyut düşünceyi görsellerle sembolik olarak aktaran ve bu sayede evrensel bir anlaşılırlık sağlayan ifade sistemine Görsel Dil denir. Görsel iletişim, bu dili kullanır.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi fotoğrafın özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Görsel dili kullanan bir iletişim biçimidir.
B
Belleğimizin saklayamadığı anı yakalar.
C
Çağa tanıklık etmeyen bir belge niteliği taşır.
D
Bilim, sanat, eğitim gibi alanlarda kullanılır.
E
Duyguları harekete geçirir.
Açıklama:
Fotoğrafın temel özellikleri arasında gerçekliği kaydetmesi, anlık olması (deklanşör anını dondurması), çoğaltılabilir olması ve ışığa bağlı olması bulunur. Fotoğrafın niteliklerine aykırı olan bir durum (örneğin: 'Zaman içinde tamamen nesnelliğini koruması' veya 'Işık olmadan çekilebilmesi') özellikler arasında yer almaz.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi fotoğraf türlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Portre fotoğrafı
B
Belgesel fotoğrafı
C
Reklam fotoğrafı
D
Divan fotoğrafı
E
Haber fotoğrafı
Açıklama:
Temel fotoğraf türleri Belgesel, Sanatsal, Ticari (Reklam), Haber ve Portre fotoğrafçılığıdır. 'Kamera' veya 'Diyafram' gibi fotoğrafçılığın teknik bileşenleri veya süreçleri fotoğraf türlerinden biri olarak kabul edilmez.

Soru 16

Görsel iletişim, …………. resimleriyle başlayan, sembolik ifade araçları veya işaretleriyle gelişen ve ……………..; etkisiyle ilerleyen bir süreçte gelişme göstermiştir.
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
mağara - teknoloji
B
sanat - kültür
C
manzara - sanat
D
portre - yazı
E
peyzaj - soyut resim
Açıklama:
Görsel iletişim, ilk olarak mağara resimleriyle başlamış, sembolik ifade araçları ve işaretlerle gelişmiş ve özellikle fotoğrafın keşfi ve yaygınlaşmasıyla büyük bir ilerleme kaydetmiştir. Fotoğraf, modern görsel kültürün yayılmasında kilit rol oynamıştır.

Soru 17

Fotoğrafın yoğun şekilde kullanıldığı yerdir. Günümüzde ticari amaçlı olarak kullanılır ve tüketicilere yönelik yapılır. Fazla sayıda hedef kitleye ulaşmayı sağlar. Hem görsel etkiyi artırmak hem de zihinde bir görüntü oluşturmak için etkili bir yöntem olmayı hedefler.
Paragrafta bazı özellikleri verilen fotoğraf türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Figür fotoğrafı
B
Reklam fotoğrafı
C
Soyut fotoğraf
D
Peyzaj fotoğraf
E
Sanat fotoğrafı
Açıklama:
Verilen paragrafta belirtilen özellikler (yoğun kullanım, ticari amaç, tüketicilere yönelik olması, fazla sayıda hedef kitleye ulaşım ve görsel etkiyi artırma), doğrudan Ticari Fotoğrafçılık veya Reklam Fotoğrafçılığı türünü tanımlamaktadır. Bu tür, ekonomiyi destekleme işlevine sahiptir.

Soru 18

Fotoğraf, özgürlüklerin kazanılması mücadelesinde ön ayak olmuş, modern çağı sembolize eden tipik bir iletişim aracı hâline gelmiştir.
Cümledeki ifade fotoğrafın hangi işlevini vurgulamaktadır?

Seçenekler

A
Eğitici işlevi
B
Duygusal işlevi
C
Eğlendirici işlevi
D
Sanatsal işlevi
E
Demokratik işlevi
Açıklama:
Fotoğrafın özgürlüklerin kazanılması mücadelesinde ön ayak olması ve modern çağı sembolize etmesi, onun toplumun yapısını etkileyen bir araç olduğunu gösterir. Bu durum, fotoğrafın Sosyo-kültürel İşlevini vurgulamaktadır.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi ışıkla yazı yazmak anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
Reklam
B
Teknoloji
C
Fotoğraf
D
İletişim
E
Resim
Açıklama:
Fotoğraf (Photography) kelimesi, Yunanca 'phos' (ışık) ve 'graphē' (yazı, çizim) kelimelerinden türemiştir. Dolayısıyla, kelimenin literal anlamı ışıkla yazı yazmaktır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi kültürün oluşmasına önemli katkı sunan görsel bir iletişim aracı olarak ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Fotoğraf
B
Yazı
C
Din
D
Tarih
E
Edebiyat
Açıklama:
Görsel iletişim araçları arasında, gerçekliği kaydetme, çoğaltılabilirlik ve yaygın erişilebilirlik özellikleriyle, kültürün oluşmasına ve aktarılmasına en önemli katkıyı sunan araç Fotoğraf olarak kabul edilir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi fotoğrafın, ortaya çıktığı çağda sosyal statünün bir göstergesi olarak kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Portre fotoğrafı
B
Haber fotoğrafı
C
Belgesel fotoğraf
D
Reklam fotoğraf
E
Soyut fotoğraf
Açıklama:
Fotoğrafın ilk ortaya çıktığı dönemlerde (özellikle 19. yüzyılın ortalarında, daguerreotype gibi erken tekniklerle), fotoğraf çekimi maliyetli ve zaman alıcıydı. Bu nedenle, profesyonel stüdyo fotoğrafçılığı hizmetlerini ve resmi portre fotoğrafçılığını yalnızca varlıklı ve üst sınıfa mensup kişiler karşılayabilmekteydi. Bu durum, fotoğraf çektirebilmeyi, toplum içerisinde sosyal statü ve zenginliğin açık bir göstergesi olarak kullanmıştır. Fotoğraf, kitle iletişim aracı haline gelmeden önce lüks bir kişisel eşya işlevi görmüştür.

Soru 22

Papirüs ve duvar üzerine yapılan ilk çizimler hikâyeleri iletme amacı taşırken; Mısır’da kaçan esirleri bulup getirene ödül verileceğini duyuran papirüsler, esirlerin fiyat ve özelliklerinin kazındığı duvarlar .................. olarak kabul edilirler.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
ilk çizim örnekleri
B
ilk resim örnekleri
C
ilk haber örnekleri
D
ilk reklam örnekleri
E
ilk mesaj örnekleri
Açıklama:
Papirüs ve duvar üzerine yapılan ilk çizimler genellikle kültürel veya dinsel amaçlı hikâye anlatımı işlevi görmüştür. Ancak, Mısır’daki kaçan esirlere ödül verilmesi gibi spesifik duyurular ya da esirlerin fiyat ve özelliklerinin kazındığı duvarlar, bu anlatı geleneğinden farklı olarak, doğrudan kamusal bilgilendirme ve ticari/hukuki amaçlar taşır. Bu tür metinler, modern anlamda kamusal ilan (announcement) ve reklam (advertisement) faaliyetlerinin antik çağdaki ilk örnekleri olarak kabul edilirler. Bunlar, belirli bir mal, hizmet veya olay hakkında halkı bilgilendirmeyi amaçlar.

Ünite 2

Soru 1

1856 yılında Kırım Savaşı'nda ilk haber fotoğraflarını çeken İngiliz fotoğrafçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mathew Brady
B
William Henry
C
Robert Adamson
D
Sir John Herschel
E
Roger Fenton
Açıklama:
Kırım Savaşı (1853-1856), fotoğrafın haber ve belge aracı olarak kullanıldığı ilk büyük çatışmalardan biridir. Savaş alanında profesyonel fotoğraflar çeken ve bu fotoğrafları yayımlayan İngiliz fotoğrafçı Roger Fenton'dır. Fenton, 1856 yılında çektiği fotoğraflarla ilk haber fotoğrafçılığı örneklerinden bazılarını vermiştir.

Soru 2

İngiliz astronom John Herschel’in, fotoğrafçı Fox Talbot’a yazdığı mektupta fotoğraf sözcüğünü ilk kez kullandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1839
B
1850
C
1890
D
1903
E
1920
Açıklama:
Fotoğraf (photograph) kelimesi, Yunanca 'photos' (ışık) ve 'graphos' (yazmak/çizmek) kelimelerinden türemiştir ve 'ışıkla çizmek' anlamına gelir. Bu terim, 1839 yılında İngiliz astronom Sir John Herschel tarafından, William Henry Fox Talbot’a yazdığı bir mektupta bilimsel terminolojiye kazandırılmıştır. 1839 yılı, aynı zamanda fotoğrafın resmi olarak icadının kamuoyuna duyurulduğu döneme denk gelir.

Soru 3

MÖ 5. yüzyılda ışık ya da objelerin hareket etmesiyle gölgenin de hareket edeceği ilkesini tespit eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Aristoteles
B
Levi Ben Gerson
C
İbni Heysem
D
Leonordo Da Vinci
E
Mo Ti
Açıklama:
Fotoğrafın optik temelleri çok eskilere dayanır. MÖ 5. yüzyılda Çinli filozof Mozi (Micius), ışığın düz bir hat üzerinde hareket ettiğini ve objelerin hareket etmesiyle gölgenin de hareket edeceği ilkesini tespit etmiştir. Mozi'nin bu gözlemleri, daha sonra Camera Obscura'nın (Karanlık Kutu) temel prensiplerinin anlaşılması için erken bir adımdır.

Soru 4

Fotoğrafın gelişimine önemli katkıları olan isimlerden 13. yüzyılda yaşamış İngiliz Profesör Roger Bacon ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İbni Heysem’in optik çalışmaları üzerine okumalar yaparak astronomi alanında yoğunlaşmıştır.
B
Nesneleri olduğu gibi bir yüzeye çizme yolu olarak tanımlanabilecek perspektifi bulan ilk kişidir.
C
Bacon’un çalışmaları doğrudan karanlık kutu üzerine değildir.
D
Mercek ve aynalarla yaptığı çeşitli çalışmalarla sihirbaz olarak da tanınmıştır.
E
Güneş tutulmasını karanlık kutu sayesinde izleyerek optik alanda verimli çalışmalara imza atmıştır.
Açıklama:
13. yüzyılda yaşamış İngiliz Profesör Roger Bacon, optik ve mercekler üzerine çalışmalar yapmıştır ve Camera Obscura'nın prensiplerine dair önemli bilgiler sunmuştur. Fotoğrafın kimyasal sabitleme yönü (ışığa duyarlı yüzey üzerine kalıcı kayıt) ise 19. yüzyılda Niépce, Daguerre ve Talbot tarafından gerçekleştirilmiştir. Roger Bacon'ın bu kimyasal süreçleri bulduğu bilgisi yanlıştır.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi 1850- 1860 yılları arasındaki ünlü fotoğraf atölyeleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Matthew Brady
B
Meade kardeşler
C
Pablo Picasso
D
Frederciks
E
Jeremiah Gurney
Açıklama:
1850-1860 yılları, fotoğrafçılığın ticari bir meslek haline geldiği ve ünlü fotoğraf stüdyolarının kurulduğu dönemdir. Bu dönemde özellikle kartvizit fotoğrafçılığı (Carte de Visite) büyük popülerlik kazanmıştır. Ünlü atölyeler arasında Nadar, Mathew Brady gibi isimler yer alırken, soruda adı geçen atölyelerden birinin bu on yıllık dönemin dışında kalması gerekmektedir. Örnek olarak, 20. yüzyıl başlarında popüler olan atölyeler bu döneme dahil değildir.

Soru 6

Fotoğraf kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
14. yüzyıl
B
15. yüzyıl
C
17. yüzyıl
D
18. yüzyıl
E
19. yüzyıl
Açıklama:
Fotoğraf, 19. yüzyılda, özellikle 1830'lu yılların sonlarında (1839, Daguerreotype'ın duyurusu) resmi olarak icat edilmiş ve geliştirilmiştir. İlk kalıcı görüntüler 1820'lerin ortalarında (Niépce) elde edilse de, fotoğrafçılığın kitlelere ulaşması ve sistemleşmesi 19. yüzyılda gerçekleşmiştir.

Soru 7

"Karanlık kutu" anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Camera lucida
B
Camera obscura
C
Fotoğraf makinesi
D
Perspektif
E
Görüntü çoğaltma
Açıklama:
Camera Obscura, Latince kökenli bir kavram olup, 'Camera' oda ya da kutu, 'Obscura' ise karanlık anlamına gelir. Dolayısıyla Camera Obscura, 'Karanlık Kutu' veya 'Karanlık Oda' anlamına gelmektedir ve modern fotoğraf makinesinin atasıdır.

Soru 8

Tarihte yüzey üzerine görüntüyü kaydeden ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İbnü’l-Heysem
B
Aritoteles
C
W. H. Talbot
D
J. N.Niepce
E
L. M. Daguerre
Açıklama:
Tarihte ilk kalıcı görüntüyü ışık yardımıyla bir yüzeye kaydeden kişi Fransız mucit Joseph Nicéphore Niépce'dir. Niépce, 1826 veya 1827 yılında evinin penceresinden çektiği manzarayı, ışığa duyarlılaştırılmış bir kalay-kurşun alaşımı plakasına kaydetmiştir. Bu yönteme Heliografi adını vermiştir.

Soru 9

Tarihte ilk fotoğraf olarak kabul edilen ve Niepce'nin evinin penceresinden aldığı ilk görüntüleri maden ve taş üzerine kaydettiği yönteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Helyografi
B
Kalotip
C
Daguerretip
D
Karanlık kutu
E
Fotografi
Açıklama:
Niépce'nin (1826/27) tarihteki ilk fotoğraf kabul edilen görüntüyü (Pencereden Le Gras Manzarası) kaydetmek için kullandığı yönteme Heliografi adı verilir. Heliografi, 'Güneş Yazımı' demektir ve görüntüyü bitüm (doğal asfalt) kullanarak maden veya taş yüzeyler üzerine kalıcı olarak sabitlemiştir.

Soru 10

Sanayi Devrimi ile ilgili aşağıdaki buluşlardan hangisi gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Yazının icadı
B
Matbaanın icadı
C
Karanlık kutunun icadı
D
Fotoğrafın icadı
E
Perspektifin bulunuşu
Açıklama:
Sanayi Devrimi (18. yüzyıl sonu ve 19. yüzyıl), bilimsel ve teknolojik ilerlemeyi hızlandırmıştır. Fotoğrafın icadı ve gelişimi de bu dönemin sunduğu kimyasal bilgi birikimi ve hassas optik sistemler (mercekler) sayesinde mümkün olmuştur. Fotoğraf, Sanayi Devrimi'nin en önemli kültürel ve teknik buluşlarından biridir.

Soru 11

Işıkla resim çizmek anlamına gelen fotoğraf (photograph) kelimesini ilk kez kullanan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
John Herschel
B
Aristotales
C
J. N. Niepce
D
W. H. Talbot
E
İbn-i Heysem
Açıklama:
Işıkla resim çizmek anlamına gelen "photograph" (fotoğraf) kelimesini ilk kez kullanan kişi İngiliz bilim insanı Sir John Herschel'dır. Herschel, bu terimi 1839 yılında, fotoğrafın temel süreçlerini (negatif ve pozitif) tanımlarken kullanmıştır.

Soru 12

Fotoğrafçılık çalışmalarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Fotoğraf fikrini ortaya atan ve geliştiren Aristo’dur.
B
Fotoğraf çalışmaları milattan sonraki dönemde ortaya çıkmıştır.
C
Işıkla görüntü oluşturmanın ilk aracı Camera Obscura’dır.
D
Camera Obscura karanlık kutu anlamına gelmektedir.
E
Frisius, karanlık kutunun ilk çizimini yapmış kişidir.
Açıklama:
Fotoğrafçılık çalışmaları, optik çalışmalarla (Camera Obscura) başlayıp 19. yüzyılda kimyasal sabitleme ile sonuçlanmıştır. Örneğin, fotoğrafın keşfinin tek bir kişiye ait olduğu veya kimyasal süreçlerin antik çağda bilindiği gibi iddialar yanlıştır. Fotoğraf, Camera Obscura prensibi üzerine kurulmuş, ancak ışığa duyarlı gümüş tuzları gibi kimyasal maddelerin keşfiyle mümkün olmuştur.

Soru 13

Matematik, astronomi, fizikle ilgilenmiş bilim insandır. Karanlık oda ile ilgili ilk uygulamayı gerçekleştirmiştir. “Üç Mum Deneyi” önemli optik çalışmalarından biridir.
Hakkında bilgi verilen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İbni Sina
B
El Biruni
C
İbni Heysem
D
Farabi
E
İbni Rüşd
Açıklama:
Hakkında bilgi verilen bilim insanı İbnü’l Heysem (Alhazen)'dir (965-1040). Matematik, astronomi ve özellikle fizikle ilgilenmiştir. Heysem, Camera Obscura (Karanlık Oda) ile ilgili ilk uygulamaları ve açıklamaları gerçekleştirmiştir. Optik alanındaki temel eseri olan 'Kitab el-Menazir'de' ışığın yayılımı ve yansıma konularını işlemiş, 'Üç Mum Deneyi' ile optik çalışmalarına önemli katkılarda bulunmuştur.

Soru 14

I. Yeni bir görme biçimi ve görme kültürü gelişmesine yardımcı olmuştur.
II. Eğlence, harita çizimleri ve resim yapmada yardımcı araç olarak kullanılmıştır.
III. Adını koyan bilim adamı Johannes Kepler olmuştur.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Camera Obscura (Karanlık Kutu)'nın özellikleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Camera Obscura'nın (Karanlık Kutu) özellikleri arasında:
I. Yeni bir görme biçimi ve kültürünün gelişmesine zemin hazırlamıştır.
II. Özellikle Rönesans sonrası ressamlar için harita çizimi, perspektif oluşturma ve resim yapmada yardımcı araç olarak kullanılmıştır.
III. Kavramın 'Camera Obscura' adını Latincede bu anlamda ilk kullanan ve taşınabilir hale getirilmesine katkıda bulunan bilim adamı Johannes Kepler olmuştur (1604).
Bu nedenle yukarıdaki maddelerin hepsi (I, II ve III) Camera Obscura'nın özellikleri arasında yer alır.

Soru 15

Niepce, tarihte ilk fotoğraf olarak kabul edilen ve evinin penceresinden aldığı ilk görüntüleri maden ve taş üzerine kaydettiği yönteme …………….. adını vermiştir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Daguerrotype
B
Calotype
C
Graphi
D
Helyografi
E
Photos
Açıklama:
Joseph Nicéphore Niépce, tarihte ilk fotoğraf olarak kabul edilen kalıcı görüntüyü elde ettiği ve maden/taş üzerine kaydettiği yöntemine Heliografi (Güneş Yazımı) adını vermiştir. Bu yöntem, ışığa duyarlı hale getirilmiş asfalt (bitüm) kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi ilk haber fotoğrafçılığına örnektir?

Seçenekler

A
Kırım Savaşı
B
I. Dünya Savaşı
C
II. Dünya Savaşı
D
Sanayi Devrimi
E
Matbaanın İcadı
Açıklama:
Haber fotoğrafçılığının (Photojournalism) ilk örnekleri, 19. yüzyılın ortalarında gerçekleşen olayları belgeleyen savaş fotoğraflarıdır. Bu bağlamda, İngiliz fotoğrafçı Roger Fenton'ın Kırım Savaşı (1853-1856) sırasında çektiği ve yayımlanan fotoğraflar, konuyu olduğu gibi belgeleyen ilk önemli haber fotoğrafçılığı örnekleridir.

Soru 17

Fotoğraf, negatif, pozitif gibi sözcükleri ilk kullanan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Louis Jacques Mande Daguerre
B
Nicephore Niepce
C
P.G.J. Lotbiniére
D
John Herschel
E
Joseph Saxon
Açıklama:
Fotoğrafın temel kavramları olan "fotoğraf", "negatif" ve "pozitif" kelimelerini fotoğrafçılık terminolojisine ilk kez kazandıran kişi Sir John Herschel'dır. Bu terimleri, William Henry Fox Talbot'un uyguladığı, görüntüyü önce negatif bir kağıda, ardından pozitif bir baskıya aktarma yöntemini (Calotype) tanımlamak için kullanmıştır.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılda fotoğraf alanındaki gelişmelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Karakutu
B
Bir insana ait ilk fotoğrafın çekilmesi
C
Negatif görüntüler oluşturan kalotip işlemini icat edilmesi
D
Fotoğraf atölyeleri
E
Polaroid fotoğraf
Açıklama:
19. yüzyıl fotoğrafın altın çağıdır; Heliografi (Niépce), Daguerreotype (Daguerre), Calotype (Talbot), ıslak plaka (Collodion) gibi temel teknikler bu yüzyılda icat edilmiştir. 19. yüzyıl gelişmesi olmayan bir yenilik, genellikle 20. yüzyıla ait, örneğin dijital sensörler, otomatik makineler veya renkli filmin ticari yaygınlaşması gibi buluşlardır.

Soru 19

Camera Obscura adı Latincede “............” anlamına gelen camera ve “............” anlamına gelen obscura kelimelerinin birleşmesinden oluşur.
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
ışık-oda
B
ışık-kamera
C
oda-kamera
D
oda-karanlık
E
karanlık-aydınlık
Açıklama:
Camera Obscura, Latincede 'camera' (oda/kutu) ve 'obscura' (karanlık) kelimelerinin birleşmesinden oluşur. Dolayısıyla Camera Obscura, "karanlık oda" veya "karanlık kutu" anlamına gelmektedir.

Ünite 3

Soru 1

Camera obscura’nın çalışma prensibini Rönesans Dönemi’nde ilk kez tanımlayan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Niepce
B
Uccello
C
Leonardo Da Vinci
D
Raffaello
E
Michalengelo
Açıklama:
Camera obscura’nın (karanlık oda) çalışma prensibini, yani ışığın küçük bir delikten geçerek karşı duvara ters bir görüntü yansıtması mekanizmasını, Rönesans Dönemi’nde notlarında detaylıca tanımlayan ve resim sanatında kullanılmasına öncülük eden isim Leonardo da Vinci'dir.
Bazı kaynaklar optik gelişmelere katkısı nedeniyle Giovanni Battista della Porta'yı da ansa da, prensibin tanımlanması genellikle Da Vinci ile ilişkilendirilir.

Soru 2

Aynadaki yansıma kuralını bularak görüntünün baş aşağı görülme eksikliğini gideren isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Johannes Kepler
B
Daniello Barbaro
C
İbn-i Heysem
D
Giovanni Battista Della
E
Daguerre
Açıklama:
Camera obscura’nın temel eksikliği olan görüntünün baş aşağı (ters) oluşmasını gidermek için aynalar ve mercekler kullanma yöntemini bularak görüntüyü düzeltme kuralını uygulayan isim Giovanni Battista della Porta'dır. Bu gelişme, cihazın çizim ve gözlem amaçlı kullanımını büyük ölçüde iyileştirmiştir.

Soru 3

1826 yılında kalıcı görüntüyü sağlayarak ilk fotoğraf görüntüsünü elde eden isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
François Arago
B
Niepce
C
William Henry Fox Talbot
D
George Eastman
E
Joseph Bancroft
Açıklama:
Tarihte bilinen ilk kalıcı fotoğraf görüntüsünü elde eden kişi Nicéphore Niépce’dir. Niépce, 1826 veya 1827 yılında ‘Pencereden Le Gras Manzarası’ (View from the Window at Le Gras) adlı görüntüyü heliografi (güneş çizimi) yöntemiyle, bitümlü bir metal levha üzerine kaydetmiştir. Bu, fotoğrafçılığın başlangıcı kabul edilir.

Soru 4

Fotoğrafın resmen bir buluş olarak kabul edilmesinin resmî belgesi niteliğindeki buluş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Banyolama
B
Calotype
C
Fotogram
D
Daguerreotype
E
Pozlama
Açıklama:
Fotoğrafın resmen bir buluş olarak kabul edilmesini sağlayan ve resmî belge niteliğindeki buluş Daguerreotype (Dagerotip)'tir. Louis Daguerre tarafından geliştirilen bu yöntem, 1839 yılında Fransız hükümeti tarafından dünyaya ilan edilmiş ve halka armağan edilmiştir. Bu tarih, modern fotoğrafçılığın doğum günü olarak kabul edilir.

Soru 5

İlk kez negatif ve pozitif tekniğini bularak tek bir negatifi çoğaltıp pozitif görüntüler elde etmenin mümkün olduğunu gösteren isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Niepce
B
George Eastman
C
François Arago
D
Giovanni Battista Della
E
William Henry Fox Talbot
Açıklama:
Tek bir görüntüden (negatiften) birden fazla pozitif görüntü (baskı) elde etme imkanı sunan devrim niteliğindeki negatif ve pozitif tekniğini bulan ve geliştiren kişi William Henry Fox Talbot’tur. Onun 1841’de patentini aldığı Calotype (Kalotip) süreci, modern fotoğrafçılığın temelini atmıştır.

Soru 6

Yüzey üzerinde görüntü oluşmasına yardımcı olan ve ışıkla etkileşimi sonucu kararma-ağarma özelliklerine sahip kimyasal madde aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gümüş
B
Bakır
C
Altın
D
Krom
E
Civa
Açıklama:
Fotoğrafçılıkta yüzey üzerinde görüntünün oluşmasını sağlayan ve ışıkla etkileşimi sonucu kimyasal değişime uğrayarak (kararma/ağarma) görüntüyü kaydeden madde gümüş tuzları veya daha spesifik olarak gümüş halojenürlerdir. Bu kimyasallar, film ve fotoğraf kağıtlarının temel ışığa duyarlı bileşenleridir.

Soru 7

“Universal tip” olarak bilinen hem gün ışığında hem de yapay ışıkta elde edilen renkli negatifler hangi yöntemle fotoğraf kartlarına tab edilerek birer pozitif görüntüye dönüştürülürler?

Seçenekler

A
Banyolama
B
Küçültme
C
Büyütme
D
Fotogram
E
Calotype
Açıklama:
“Universal tip” renkli negatifler (gün ışığı veya yapay ışık altında çekilmiş olsun), banyo işleminden sonra özel olarak hazırlanmış renkli fotoğraf kartlarına (kağıtlara) projeksiyon veya kontak baskı yöntemleriyle tab edilirler. Bu işlem, negatifteki renklerin ve tonların pozitif bir görüntü olarak karta aktarılmasını sağlar ve baskıdan sonra kimyasal banyo ile kalıcı hale getirilir.

Soru 8

İki boyutlu fotoğraflar yerine üç boyutlu fotoğraflar elde ederek fotoğraflara derinlik hissi veren fotoğraf makinesi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Leica Fotoğraf Makinesi
B
Katlanabilir Fotoğraf Makinesi
C
Dijital Fotoğraf Makinesi
D
Stereoskopik Fotoğraf Makinesi
E
Kutu Fotoğraf Makinesi
Açıklama:
İki boyutlu (2D) fotoğrafların aksine, insana derinlik hissi vererek üç boyutlu (3D) görüntü izlenimi yaratan fotoğraflar elde etmeye yarayan makine türü Stereoskopik (Stereo) fotoğraf makinesidir. Bu makineler, iki merceği sayesinde nesnenin iki farklı açısını eş zamanlı kaydeder, bu görüntüler yan yana izlendiğinde beyinde derinlik algısı oluşur.

Soru 9

Niepce’nin metal levha üzerinde ilk mimari fotoğrafı elde ederken kullanmış olduğu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fotografi
B
Gölgeleme
C
Heliografi
D
Calotyp
E
Daguerreotype
Açıklama:
Nicéphore Niépce’nin metal levha üzerinde ilk mimari fotoğrafını (Le Gras Manzarası) elde ederken kullandığı yöntem Heliografi’dir (Güneş Baskısı). Bu yöntemde ışığa duyarlı madde olarak bitüm (asfalt tozu) kullanılmıştır. Işık alan bitüm sertleşirken, ışık almayan kısımlar yıkanarak görüntü kalıcı hale getirilmiştir.

Soru 10

Kutu fotoğraf makinesinin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Seçenekler

A
Fotoğraf makinelerinin en basit halidir.
B
Madeni ya da bakalit gövdeden oluşur.
C
Objektifleri iç bükey-dış bükey malzemeden yapılmıştır.
D
Sabit netleme özelliğine sahiptir.
E
Dia pozitif filmler kullanılır.
Açıklama:
Kutu fotoğraf makineleri, genellikle basit yapıları, sabit odak uzaklığı, tek deklanşör hızı ve ayarlanabilir olmayan diyafram açıklığı ile bilinirler. Bu tür makinelerde genellikle manuel veya otomatik odaklama sistemi, değişken diyafram (aperture) veya çoklu enstantane hızı gibi gelişmiş ayar mekanizmaları bulunmaz. (Özellikleri arasında olmayan, karmaşık ayar seçeneklerinin bulunmamasıdır.)

Ünite 4

Soru 1

Atatürk’ün albüm niteliğindeki portrelerini çeken, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk foto muhabiri olarak bilinen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cemal Işıksel
B
Othmar Pferschy
C
Etem Tem
D
Esat Nedim Tengizman
E
Şinasi Barutçu
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk foto muhabiri olarak bilinen ve özellikle Mustafa Kemal Atatürk'ün albüm niteliğindeki portrelerini çeken kişi Etem Tem'dir. Tem, Cumhuriyet'in kuruluşuyla birlikte fotoğrafçılığı resmi ve profesyonel bir meslek olarak icra eden öncü isimlerdendir.

Soru 2

Fotoğrafın Türkiye'de gelişim süreci değerlendirildiğinde Cumhuriyet'in ilanından 1950'ye kadar olan döneme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Romantik Dönem
B
Realist Dönem
C
Geçiş Dönemi
D
Deneysel Dönem
E
Dijital Dönem
Açıklama:
Fotoğrafın Türkiye'deki gelişiminde Cumhuriyet'in ilanından (1923) 1950 yılına kadar olan dönem, genellikle 'Cumhuriyet'in İlk Yılları' veya 'Romantik Dönem' olarak adlandırılır. Bu dönemde fotoğraf, ulusal kimliği pekiştirmek, inkılapları tanıtmak ve ülkenin modernleşme çabalarını belgelemek amacıyla kullanılmıştır.

Soru 3

Türk Hanımlar Fotoğrafhanesi adıyla evinde kurduğu stüdyoda fotoğrafçılık yapmaya başlayan ilk Müslüman kadın fotoğrafçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nedret Ekşigil
B
Muzaffer Hanım
C
Yıldız Moran
D
Naciye Suman
E
Maryam Şahinhan
Açıklama:
Türk Hanımlar Fotoğrafhanesi'ni kurarak profesyonel fotoğrafçılığa başlayan ve Türkiye'nin ilk Müslüman kadın fotoğrafçısı unvanını taşıyan kişi Elsa Rıza Hanım (veya Nimet Rıza Hanım)'dır. Bu stüdyo, kadınlara özel portre hizmeti sunarak dönemin sosyal yaşamında önemli bir rol oynamıştır.

Soru 4

I. Bir imgeye bakışta farklı yollar ileri sürmektedir.
II. Fotoğrafa bakan kişiye farklı bakış açısı kazandırarak keşfetmeye yöneltir.
III. Anlamın sınırsız okunmasına imkân sağlamaktadır.
Yukarıda özellikleri verilen fotoğraf türü hangisidir?

Seçenekler

A
Sanat fotoğrafı
B
Belgesel fotoğraf
C
Deneysel fotoğraf
D
Soyut fotoğraf
E
Modern fotoğraf
Açıklama:
Verilen özellikler (bir imgeye farklı bakış yolları, farklı bakış açısı kazandırma, anlamın sınırsız okunması), fotoğrafın sabit ve tek bir anlam taşımadığı fikrini savunan Postmodern Fotoğrafçılık akımına aittir. Postmodern fotoğraf, izleyicinin yorumunu merkeze alarak keşfetmeye ve çok anlamlılığa yöneltir.

Soru 5

Türkiye Fotoğraf Sanatı Dernekleri Birliğinin kurulduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1930
B
1950
C
1985
D
1998
E
2003
Açıklama:
Türkiye'deki fotoğraf derneklerinin merkezi bir çatı altında toplanmasını amaçlayan ve organize fotoğrafçılığın kurumsallaşmasında önemli bir adım olan Türkiye Fotoğraf Sanatı Dernekleri Birliği (TÜFOTAS) 1987 yılında kurulmuştur. Bu tarih, fotoğraf sanatının kurumsal altyapısının güçlendiği döneme işaret eder.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı’da 1850 yılında ilk yerli stüdyoyu açan fotoğrafçıdır?

Seçenekler

A
Basile Kargopoulo
B
Semiha Es
C
Cemal Işıksel
D
Etem Tem
E
Şinasi Barutçu
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu'nda 1850'li yıllarda İstanbul'da ilk yerel ticari stüdyoyu açan ve fotoğrafçılığın kurumsallaşmasında öncü olan isimler arasında Abdullah Biraderler (Abdullah Frères) öne çıkmaktadır. Osmanlı sarayına hizmet vererek resmi fotoğrafçı unvanını da almışlardır. Diğer öncü isimler arasında 1850 civarında stüdyo açan Basile Kargopoulo da sayılabilir.

Soru 7

Osmanlı’da kaliteli fotoğraf-kâğıt-baskı anlamında fotoğrafçılığı profesyonel anlamda uygulayan ve gelişimine katkı sağlayan dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Takvim-i Vakayi
B
Tercüman-ı Ahvâl
C
Servet-i Fünun
D
Tasvir-i Efkâr
E
Akbaba
Açıklama:
Osmanlı döneminde fotoğrafçılığın profesyonel anlamda gelişimine katkı sağlayan, özellikle kaliteli fotoğraf, kâğıt ve baskı tekniklerini destekleyen dergi Servet-i Fünun'dur. Bu dergi, dönemin görsel sanatları ve edebiyatı için bir platform oluşturarak fotoğrafın sanat olarak kabul görmesine yardımcı olmuştur.

Soru 8

Osmanlı dönemi fotoğrafçıları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Seçenekler

A
Ferit İbrahim
B
Ebuzziye Tevfik
C
Velid Ebuzziya
D
Ara Güler
E
Arif Hikmet Koyunoğlu
Açıklama:
Osmanlı dönemi fotoğrafçıları genellikle 1923 öncesi faaliyet göstermiş isimlerdir (Abdullah Biraderler, Pascal Sébah, Ali Sami Aközer, vb.). Eğer şıklarda Ara Güler yer alıyorsa, kendisi her ne kadar 1950'lerden itibaren çalışmaya başlasa da, esas ününü ve katkısını Cumhuriyet döneminin ikinci yarısından itibaren yapmış, post-1950 dönemi foto muhabirliği ile özdeşleşmiştir ve bu nedenle 'Osmanlı dönemi fotoğrafçısı' sayılmaz.

Soru 9

Osmanlı’nın son dönemlerinde Türk Hanımlar Fotoğrafhanesini kurarak portre fotoğrafları çeken ilk profesyonel kadın fotoğrafçımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Naciye Suman
B
Semiha Es
C
Cemile Tan
D
Yıldız Kamuran
E
Sevil Sert
Açıklama:
Osmanlı'nın son dönemlerinde Türk Hanımlar Fotoğrafhanesi'ni kurarak özellikle kadınlara yönelik portre fotoğrafları çeken ve bu alanda profesyonel olarak çalışan ilk Müslüman Türk kadın fotoğrafçı Elsa Rıza Hanım'dır. Bu girişimi, kadınların sosyal hayatta görünürlüğü açısından önemlidir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet’in ilk yıllarında fotoğrafçılıkta egemen olan Romantik Akım’ın özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Türkiye’nin tanıtımı hedeflenmiştir.
B
İnkılapların yerleşmesine çalışılmıştır.
C
Ülkenin güzellikleri fotoğraflanmıştır.
D
Manzara fotoğrafçılığı gelişmiştir.
E
Sosyal gerçekçi fotoğraflar çekilmiştir.
Açıklama:
Cumhuriyet’in ilk yıllarında egemen olan Romantik Akım (1923-1950) ülkenin yeni kimliğini, inkılapları ve ulusal değerleri yüceltmeyi amaçlar. Bu akımın özelliklerinden olmayan şey genellikle sosyal sorunlara, yoksulluğa ve eleştirel gerçekçiliğe odaklanmaktır. Bu tür temalar daha çok 1960 sonrası Sosyal Belgesel Fotoğrafçılığının konularıdır.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi 1980 Sonrası Fotoğrafçılık Akımı'nın özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kurgusaldır.
B
Gerçekçidir.
C
Bireyseldir.
D
Soyuttur.
E
Deneyseldir.
Açıklama:
1980 Sonrası Fotoğrafçılık Akımı, genellikle postmodernizm, deneysellik, kavramsal yaklaşımlar ve kişisel ifade özgürlüğü ile karakterize edilir. Bu dönemin özellikleri arasında yer almayacak olan, önceki dönemlere ait katı kurallar veya sınırlamalar, örneğin sadece resmi ideolojinin veya ulusal başarıların fotoğrafını çekmek gibi yaklaşımlardır, çünkü bu dönemde sanatçılar daha özgürdür.

Soru 12

Tanıtım ve reklam fotoğrafçılığının siyasal iletişimden, pazarlamaya hemen her mecrada (billboard, gazete, dergi ve internet) küresel dünyada genişleyen bir alana dönüştüğü dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Osmanlı Dönemi
B
Romantik Dönem
C
Geçiş Dönemi
D
1950-1970 Dönemi
E
1980 Sonrası Dönem
Açıklama:
Tanıtım, reklam ve pazarlama fotoğrafçılığının billboardlardan internete kadar her mecrada küresel olarak genişlediği ve büyük bir endüstriye dönüştüğü dönem, Dijital Dönem ve Küreselleşmenin yoğunlaştığı 2000'li yıllar ve sonrası olarak kabul edilir. Dijitalleşme, bu alandaki yayılımı hızlandırmıştır.

Soru 13

Fotoğrafçılık alanında dernekleşme faaliyetlerinin başladığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Osmanlı Dönemi
B
Romantik Dönem
C
Geçiş Dönemi
D
1950-1970 Arası Dönem
E
1980 Sonrası Dönem
Açıklama:
Türkiye'de fotoğrafçılık alanında dernekleşme faaliyetlerinin başlangıcı 1950 sonrası dönemdir. Bu dönemde, 1950 yılında Şinasi Barutçu tarafından Ankara’da kurulan Türkiye Amatör Fotoğraf Kulübü (TAFK), ülkedeki ilk organize fotoğraf derneği olarak kabul edilir.

Soru 14

Türkiye’de fotoğrafçıların köyden kente göç, şehirleşme, yoksulluk gibi sosyal sorunlara odaklanmaya başladıkları dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Osmanlı Dönemi
B
Romantik Dönem
C
Dijital Dönem
D
1950-1970 Geçiş Dönemi
E
1980 Sonrası Dönem
Açıklama:
Fotoğrafçıların köyden kente göç, şehirleşme ve yoksulluk gibi sosyal sorunlara ve toplumsal gerçeklere odaklanmaya başladığı dönem, 1960'lı yıllar ve sonrasıdır. Bu dönem, Sosyal Belgeselci ve Sosyal Gerçekçi fotoğrafçılığın yükselişe geçtiği, Ara Güler gibi isimlerin öne çıktığı bir süreçtir.

Soru 15

I. Görüntünün önceden izlenebilmesi
II. Fotoğraf filminin ortadan kalkması
III. Görüntünün anında elde edilebilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dijital fotoğrafçılığın özellikleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dijital fotoğrafçılığın temel özellikleri arasında I. Görüntünün çekimden önce önceden izlenebilmesi (Live View), II. Görüntü kaydı için fotoğraf filminin ortadan kalkması (sensör kullanımı) ve III. Çekilen görüntünün anında elde edilebilmesi ve kontrol edilebilmesi yer alır. Bu nedenle tüm maddeler doğrudur.

Soru 16

Osmanlı Devleti'ni fotoğraflarla tanıtan Yıldız Albümleri’ni yaptıran ve fotoğrafa ilgisiyle bilinen Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Abdülaziz
B
II. Abdülhamit
C
Abdülmecit
D
II. Mahmut
E
Vahdettin
Açıklama:
Osmanlı Devleti'nin modern yüzünü ve çeşitli coğrafyalarını fotoğraflarla belgeleyip tanıtan meşhur Yıldız Albümleri'ni bizzat yaptıran ve fotoğrafa büyük ilgi duyan Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'dir. Bu albümler, günümüzde önemli bir tarihi belge niteliğindedir.

Soru 17

Türkiye Cumhuriyeti’nin tanıtılması amacıyla Mustafa Kemal Atatürk tarafından fotoğraf çekmekle görevlendirilen Avusturyalı fotoğrafçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basile Kargopoulo
B
Paskal Sebah
C
Abdullah Biraderler
D
Othmar Pferschy
E
Compa
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti’nin tanıtılması amacıyla Mustafa Kemal Atatürk tarafından görevlendirilen Avusturyalı fotoğrafçı Dr. Rudolf Kummer'dir (Ya da akademik kaynaklarda adı geçen diğer yabancı uzmanlardan biri olabilir). Bu yabancı uzmanlar, yeni kurulan Türkiye'nin modern yüzünü uluslararası kamuoyuna taşımakla görevlendirilmiştir.

Soru 18

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında fotoğrafçılıkta, ülkenin tanıtılmasının ve inkılapların yerleşmesinin amaçlandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Geçiş Dönemi
B
Deneysel Dönem
C
Soyut Dönem
D
Sosyal Gerçekçi Dönem
E
Romantik Dönem
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında (1923-1950) fotoğrafçılığın temel amacı, ülkenin tanıtılması, kalkınmanın belgelenmesi ve özellikle Mustafa Kemal Atatürk'ün inkılaplarının halka benimsetilmesi ve yerleşmesinin sağlanmasıydı. Bu dönem, fotoğrafın propaganda ve eğitim aracı olarak kullanıldığı Romantik Dönem'dir.

Soru 19

Atatürk Dönemi'nin portre geleneğini başlatan ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk foto muhabiri olan fotoğrafçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cemal Işıksel
B
Etem Tem
C
Esat Nedim Tengizman
D
Vedat Nedim Tör
E
Semiha Es
Açıklama:
Atatürk Dönemi'nin resmi ve sanatsal portre geleneğini başlatan, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk foto muhabiri olarak kabul edilen kişi Etem Tem'dir. Tem'in çalışmaları, yeni devletin görsel kimliğini oluşturmada kilit rol oynamıştır.

Soru 20

1950’de Ankara’da Türkiye’nin ilk fotoğraf derneği olan TAFK’ı (Türkiye Amatör Fotoğraf Kulübü) kuran fotoğraf sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nurettin Erkılıç
B
Ara Güler
C
Yıldız Moran
D
Ozan Sağdıç
E
Şinasi Barutçu
Açıklama:
1950 yılında Ankara’da kurulan ve Türkiye'nin ilk organize fotoğraf derneği olan TAFK'ın (Türkiye Amatör Fotoğraf Kulübü) kurucusu, Türk fotoğraf sanatının önemli isimlerinden Şinasi Barutçu'dur. TAFK, Türkiye'deki fotoğraf dernekleşme hareketinin başlangıcını simgeler.

Soru 21

Türkiye’nin ilk kadın savaş foto muhabiri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yıldız Moran
B
Semiha Es
C
Sevil Sert
D
Naciye Suman
E
Bikem Ekberzade
Açıklama:
Türkiye'nin ilk kadın savaş foto muhabiri Semiha Es'tir. 1950'li yıllardan itibaren Hürriyet gazetesinde görev yapmış ve Kore Savaşı gibi önemli çatışma bölgelerinde fotoğraf çekerek uluslararası tanınırlık kazanmıştır.
Savaş fotoğrafçılığı alanında kadınların varlığını temsil eden öncü bir isimdir.

Soru 22

I. Burhan Felek
II. Ara Güler
III. Ferit İbrahim
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Dönemi fotoğrafçıları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Osmanlı Dönemi fotoğrafçıları genellikle 19. yüzyılda (1840'lardan 1922'ye kadar) faaliyet gösteren isimlerdir. Osmanlı fotoğraf tarihinin bilinen büyük isimleri Abdullah Biraderler, Pascal Sebah ve Gülmez Biraderler'dir.
Verilen isimlerden Ara Güler (modern Türkiye fotoğrafının simgesi) ve Burhan Felek (Gazeteci, Cumhuriyet dönemi) kesinlikle Osmanlı dönemi figürleri değildir. Eğer soru çok geç Osmanlı dönemini kapsıyorsa dahi, I ve II numaralı isimler genellikle modern çağ ile ilişkilendirilir.

Soru 23

……………………fotoğrafın kitaplaşma çalışmalarına ev sahipliği yapmıştır. Bu dönemde fotoğrafla ilgili iki kitap olan Risale-i Fotografya yayınlanmıştır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Osmanlı Dönemi
B
Romantik Dönem
C
Cumhuriyet Dönemi
D
Deneysel Dönem
E
Dijital Dönem
Açıklama:
Risale-i Fotografya, fotoğrafçılıkla ilgili basılan ilk Türkçe kitaplardan biri olup, fotoğrafın teknik ve teorik bilgilerini Osmanlı okuyucusuna sunmuştur. Bu tür kitaplaşma çalışmaları genellikle Batılılaşma hareketlerinin hız kazandığı ve bilimsel yayın faaliyetlerinin yoğunlaştığı Tanzimat Dönemi’nde gerçekleşmiştir. Bu dönem, fotoğrafın akademik alana girmesine zemin hazırlamıştır.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi 1980 ve sonrası deneysel - dijital fotoğraf döneminin özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sosyal gerçekçi anlayış yerini deneysel fotoğrafa bırakmıştır.
B
Belirli kalıplar dışına çıkarak sınırsız özgürlüğe izin verilmiştir.
C
Romantik Dönem olarak adlandırılmıştır.
D
Yaratıcılık ve bireysellik ön plana çıkmıştır.
E
Farklı bakış açısı kazandırarak fotoğrafı keşfetmeye yöneltmiştir.
Açıklama:
1980 ve sonrası dönem, Post-modernizm etkilerinin arttığı, dijital teknolojinin yaygınlaştığı ve fotoğrafın saf belgesel niteliğinden uzaklaşarak daha kurgusal ve deneysel hale geldiği bir dönemdir. Bu dönemin özelliği *olmayacak* olan durum, önceki dönemlere ait tekniklerin baskınlığıdır. Örneğin, Geleneksel karanlık oda tekniklerine olan mutlak bağlılık bu dönemin özelliği arasında yer almaz; zira dijitalleşme karanlık oda ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır.

Soru 25

1891’de yayın hayatına başlayan ve basın fotoğrafçılığının öncüsü olarak kabul edilen dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vakayı Tıbbiye Dergisi
B
Hayat Dergisi
C
Servet-i Fünun Dergisi
D
Haftanın Sesi Dergisi
E
Musavver Malûmat Dergisi
Açıklama:
1891 yılında yayın hayatına başlayan ve Türk basın fotoğrafçılığının gelişmesinde öncü rol oynayan dergi Servet-i Fünun'dur. Servet-i Fünun, fotoğrafı illüstrasyon yerine haber ve güncel olayları belgelemek amacıyla kullanarak modern basın fotoğrafçılığı (foto muhabirliği) kavramının temellerini atmıştır.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi dijital fotoğrafın avantajlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Görüntünün önceden izlenebilmesi
B
İstenilen fotoğrafın silinebilmesi
C
Çekim esnasında hafıza kartlarına kaydedilmesi
D
Karanlık odada dijital pozlama yapılması
E
Cep telefonu ya da bilgisayar aracılığıyla görüntülerin başka yerlere gönderilmesi
Açıklama:
Dijital fotoğrafın temel avantajları arasında anında geri bildirim (görüntüleme), kimyasal işlem gerektirmemesi ve kolay arşivleme bulunur. Sorulan şıkta dijital fotoğrafın avantajlarından biri *olmayan* bir durum aranmaktadır. Genellikle dijital fotoğrafçılığın dezavantajı olarak görülen durumlar, yüksek başlangıç donanım maliyeti ya da veri depolama/yedekleme zorunluluğudur. Bu bağlamda, Yüksek başlangıç donanım maliyeti dijital fotoğrafçılığın bir avantajı değil, aksine bir dezavantajıdır.

Soru 27

Kurgusallık, soyut yaklaşımlar ve dijital teknolojinin getirdiği popüler uygulamalar, aşağıdakilerden hangisinin gelişimine yol açmıştır?

Seçenekler

A
Flaşlar
B
Deneysel+dijital
C
Basın fotoğrafçılığı
D
Dijital makinalar
E
Dijital pozlamalar
Açıklama:
Kurgusallık (fictionality), soyut yaklaşımlar ve dijital teknolojinin getirdiği manipülasyon imkanları, görüntünün artık gerçeğin mutlak bir kaydı olmadığı, aksine inşa edilmiş bir yapı olduğu düşüncesini merkezine alan Post-Fotoğraf (Post-Photography) kavramının gelişimine yol açmıştır. Bu yeni dönem, dijital manipülasyon ve deneyselliği esas alır.

Ünite 5

Soru 1

Bir mercek sistemine giren ışığın denetimini sağlamak için üst üste binerek apertürün çapını değiştirebilen metal yaprakçıklar düzenine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Mod kadranı
B
Diyafram
C
Diyoptri düğmesi
D
Zoom halkası
E
Vizör
Açıklama:
Bu tanım doğrudan diyafram (aperture) mekanizmasını açıklamaktadır. Diyafram, objektif içinde bulunan ve üst üste binen metal yaprakçıklardan oluşan bir sistemdir. Temel işlevi, lense giren ışık miktarını denetlemek ve böylece görüntünün pozlamasını etkilemektir. Diyaframın çapı değiştikçe, içeri giren ışık miktarı ve dolayısıyla alan derinliği de değişir.

Soru 2

Netliği daha iyi yapabilmek için lens üzerinde bulunan ve makinede olabilecek küçük titreşimleri engelleyen düğme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
SF
B
AV
C
MF
D
AF
E
VR
Açıklama:
Lens üzerinde bulunan ve netliği korumaya yardımcı olan bu sistem, Titreşim Engelleme (Vibration Reduction - VR, Image Stabilization - IS gibi üreticiye bağlı kısaltmalarla anılır) olarak adlandırılır. Bu özellik, özellikle düşük enstantane hızlarında çekim yaparken veya elde çekim yaparken oluşabilecek küçük titreşimleri algılayıp engelleyerek görüntünün daha net olmasını sağlar.

Soru 3

Diyoptri kadranının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yapılan çekimin izlenmesi için basılan düğmedir.
B
Göz ile vizörü buluşturan yani vizörün görme netliğini göze göre ayarlamaya yarayan düğmedir.
C
Objektifin yakın kısmında bulunan, objektifin takılıp çıkarılmasında kolaylık sağlayan düğmedir.
D
Veri aktarımı yapmak için kullanılan tuşa denir.
E
Fotoğraf makinelerinde çekim modlarının bulunduğu düğmedir.
Açıklama:
Diyoptri kadranı, fotoğraf makinesinin vizörünün yanında bulunan küçük bir ayar düğmesidir. Bu kadranın temel amacı, vizör içi görüntünün netliğini fotoğrafçının kendi göz yapısına (gözlük kullanıp kullanmadığına veya görme kusuruna) göre ayarlamasını sağlamaktır. Bu ayar, fotoğrafçının vizörden gördüğü görüntünün gerçek odaklanma durumunu doğru bir şekilde değerlendirebilmesi için kritik öneme sahiptir.

Soru 4

I. Zoom halkası bütün lenslerde bulunmaktadır.
II. Lensin üzerinde örneğin 18-55 mm gibi iki değer varsa bu lens değişken odaklı bir objektiftir ve zoom halkası vardır.
III. Lenste tek bir açı değeri varsa bu lens sabit odaklı bir objektiftir ve zoom halkası bulunmamaktadır.
Zoom halkası ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yanlış olan ifade yalnız I'dir (Zoom halkası bütün lenslerde bulunmaktadır). Zoom halkası sadece değişken odaklı objektiflerde (zoom lensler) bulunur. Sabit odaklı objektiflerde (prime lensler) tek bir odak uzaklığı olduğu için zoom halkası bulunmaz. Bu nedenle I. ifade yanlıştır; II ve III ise doğrudur.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bataryayı daha verimli kullanmak için alınması gereken önlemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Gereksiz yere flaş kullanmaktan sakınmak
B
Makineyi gereğinden fazla şarj etmekten kaçınmak
C
Çekilen video ve fotoğrafları makineden tekrar tekrar izlemek
D
LCD ekran parlaklığını kısmak
E
Ekran koruma modunu aktif hâle getirmek
Açıklama:
Bataryayı daha verimli kullanmak için alınması gereken önlemler arasında ekran parlaklığını düşürmek, makineyi kısa sürede otomatik kapatmaya ayarlamak ve Wi-Fi/GPS gibi özellikleri kapatmak bulunur. Bataryayı daha hızlı tüketen eylemler (örneğin sürekli Live View/Canlı Önizleme modunda çekim yapmak veya sürekli ekranı açık tutmak) verimlilik önlemi değildir.

Soru 6

Fotoğraf makinesinin ana yapısını oluşturan iki mekanizma aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Vizör-LCD ekran
B
Objektif-gövde
C
Batarya-Flaş
D
Hafıza kartı-flaş
E
Diyafram-zoom halkası
Açıklama:
Bir fotoğraf makinesinin temel yapısını ve işlevselliğini sağlayan iki ana mekanizma veya parça gövde (kamera kasası, sensör, deklanşör, işlemci ve depolama birimlerini içerir) ve objektif (lens sistemi, ışığı toplayıp sensöre odaklar) dir. Fotoğraf çekimi, bu iki bileşenin uyumlu çalışmasıyla gerçekleşir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi objektif üzerinde bulunan mekanizmalar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Netleme halkası
B
Vibrasyon değeri
C
Diyafram değerleri
D
Mod kadranı
E
Zoom halkası
Açıklama:
Objektif üzerinde genellikle Netlik Halkası, Zoom Halkası ve Titreşim Engelleme anahtarı bulunur. Ancak Hafıza Kartı Yuvası, Vizör veya Mod Kadranı gibi parçalar objektifin dışında kalan ve fotoğraf makinesi gövdesinde yer alan mekanizmalardır.

Soru 8

Fotoğraf makinesinde diyafram değerini gösteren ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
f numarası
B
z numarası
C
m numarası
D
d numarası
E
k numarası
Açıklama:
Fotoğraf makinesinde diyaframın açıklığını belirten ve dolayısıyla lense giren ışık miktarını ifade eden değer f-stop veya f/sayı (örneğin f/4, f/11) olarak adlandırılır. Bu ifade, objektifin odak uzaklığının diyafram açıklığına oranını belirtir.

Soru 9

Fotoğrafta konuların ayrıntılarının miktarını belirleyen netlik, fotoğraf makinesinde aşağıdaki hangi halka üzerinden yapılır?

Seçenekler

A
Zoom halkası
B
Focus halkası
C
Diyafram halkası
D
Objektif halkası
E
Mod halkası
Açıklama:
Fotoğraftaki konuların ayrıntılarının netliğini ayarlamak için objektif üzerinde bulunan halka Netlik Halkası (Focus Ring) olarak adlandırılır. Bu halka çevrilerek lense giren ışığın sensör üzerinde doğru noktaya odaklanması sağlanır, bu da konunun ayrıntılarının netliğini belirler.

Soru 10

Fotoğraf makinesinin tüm sistem ve işlevlerini gösteren ekran olan ve aynı zamanda vizör yerine kullanılabilen parçası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Flaş
B
Info
C
LCD ekran
D
Ön izleme düğmesi
E
Diyoptri düğmesi
Açıklama:
Makinenin arkasında bulunan ve hem çekim ayarlarını, menüleri, çekilen fotoğrafları gösteren hem de modern dijital makinelerde optik vizör yerine (Live View - Canlı Önizleme) çekim kadrajlaması için kullanılabilen parça LCD ekrandır.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi fotoğraf makinesinin gövde bölümünde yer almaz?

Seçenekler

A
Lens çıkarma düğmesi
B
İnfo düğmesi
C
Vibrasyon düğmesi
D
Diyoptri tuşu
E
Kulaklık çıkışı
Açıklama:
Fotoğraf makinesinin gövdesi sensör, deklanşör, vizör ve batarya yuvası gibi temel bileşenleri barındırır. Ancak Odak Halkası (Netlik Halkası) veya Diyafram Yaprakçıkları gibi mekanizmalar objektifin (lensin) parçalarıdır ve gövde bölümünde yer almaz.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi fotoğraf makinesinin temel mekanizmalarından biri olan deklanşörün tanımıdır?

Seçenekler

A
Netlik sağlayan düğmedir.
B
Diyafram ayarlarını yapan düğmedir.
C
Fotoğraf çekilirken basılan düğmedir.
D
Işığın yetersiz olduğu durumlarda kullanılan düğmedir.
E
Ön izleme yapabilmek için basılan düğmedir.
Açıklama:
Deklanşör (Shutter), fotoğraf makinesinin temel mekanizmalarından biridir. Bu mekanizma, sensörün önünde durarak, basıldığı anda açılıp kapanır ve böylece ışığın sensöre ulaşma süresini (yani enstantane hızını) kontrol eden perdedir.

Soru 13

Fotoğraf makinelerine takılan hafıza kartı çeşitleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Secure Digital (SD) kart
B
Multimedia (MMC) kart
C
Smart Media (SM) kart
D
Compact Flash (CF) kart
E
Compact Disk (CD) kart
Açıklama:
Fotoğraf makinelerinde yaygın olarak kullanılan modern hafıza kartları arasında SD (Secure Digital), CompactFlash (CF), XQD ve CFexpress bulunur. Eğer seçeneklerde fotoğraf makinelerinde direkt olarak kullanılmayan (örneğin harici bir adaptörsüz MicroSD veya USB Flash Disk) bir depolama birimi varsa, o kart çeşidi makineye takılan standart kartlar arasında bulunmaz.

Soru 14

Fotoğraf makinesinden depolama alanına veri aktarımı yapan çıkışlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
USB çıkışı
B
Aux çıkışı
C
VGA çıkışı
D
Kompozit çıkışı
E
A/V çıkışı
Açıklama:
Fotoğraf makinesinden depolama alanına veri aktarımı yapan çıkışlardan biri, makineyi doğrudan bilgisayara bağlamaya yarayan USB bağlantı noktasıdır (USB Çıkışı). Ayrıca bazı profesyonel makinelerde Ethernet veya kablosuz Wi-Fi bağlantıları da veri aktarımı için kullanılır.

Soru 15

Göz ile vizörün buluştuğu noktada netliğin ayarlanmasını sağlayan, fotoğrafın net olması için kullanılan düğme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Info
B
Diyoptri
C
Vibrasyon
D
Menü
E
Lens çıkarma
Açıklama:
Göz ile vizörün buluştuğu noktada, kullanıcının kendi göz bozukluğuna göre vizördeki görüntüyü netleştirmeye yarayan düğme veya kadran, Diyoptri Ayar Kadranı olarak adlandırılır. Bu ayar, fotoğrafçının vizörden gördüğü görüntüyü kişisel olarak netleştirmesini sağlar.

Soru 16

Zoom halkası ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Lenste odak mesafesinin değiştirilmesini sağlar.
B
Makinenin konumunu değiştirmeden çekilmek istenen nesnenin özel detaylarını yakınlaştırmada kullanılır.
C
Makinenin konumunu değiştirmeden çekilmek istenen nesnenin özel detaylarını uzaklaştırmada kullanılır.
D
Makinenin konumunu değiştirmeden çekilmek istenen kişinin genel ya da özel detaylarını yakınlaştırıp uzaklaştırmada kullanılır.
E
Makineye giren ışığın dengesini sağlar.
Açıklama:
Zoom halkası, objektifin odak uzaklığını değiştirmeye yarar. Bu halka sadece değişken odaklı objektiflerde (zoom lensler) bulunur. 'Sabit odaklı objektiflerde de bulunur' şeklindeki bir ifade yanlıştır, çünkü sabit odaklı (prime) lenslerde odak uzaklığı değiştirilemez.

Soru 17

Fotoğraf çekerken ışık seviyesinin az olduğu durumlarda kullanılan yapay ışık kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Flaş
B
Batarya
C
Vibrasyon
D
Diyafram
E
Zoom halkası
Açıklama:
Işık seviyesinin yetersiz olduğu durumlarda (düşük ışık koşulları) kullanılan, fotoğraf makinesinin veya harici bir cihazın sağladığı anlık ve yoğun yapay ışık kaynağı Flaş (Flash) olarak adlandırılır. Flaş, pozlamayı anlık olarak artırarak yeterli aydınlatma sağlar.

Soru 18

Mod kadranında bütün ayarların fotoğrafçı tarafından yapıldığı çekim modu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
AUTO modu
B
P modu
C
A/AV modu
D
M modu
E
S/TV modu
Açıklama:
Mod kadranında bütün ayarların fotoğrafçı tarafından manuel olarak yapıldığı çekim modu Manuel Mod (genellikle M ile gösterilir) dur. Bu modda fotoğrafçı hem diyafram, hem enstantane hem de ISO ayarlarını tam kontrol eder.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi fotoğraf makinesi bataryasını daha verimli kullanmak için alınması gereken önlemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Çekilen fotoğraflar ve videolar tekrar tekrar izlenebilir.
B
Yedek pil ya da batarya taşımak önemlidir.
C
LCD ekran parlaklığını kısmak, gücü arttıracaktır.
D
Makineyi gereğinden fazla şarj etmekten kaçınmak gerekir.
E
Gereksiz yere flaş kullanmaktan sakınmak gerekir.
Açıklama:
Batarya verimliliğini sağlamak için gereksiz güç tüketen özelliklerin kapatılması gerekir. Örneğin, Wi-Fi veya Bluetooth bağlantılarını sürekli açık tutmak, Live View modunu gereğinden fazla kullanmak veya ekran parlaklığını yüksek tutmak bataryayı hızlıca tüketir. Bu nedenle bu eylemler verimlilik önlemi değildir.

Soru 20

Çekim esnasında ekranda histogram, çekim ızgarası gibi bilgileri görüntülemek için kullanılan düğme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Silme tuşu
B
Info düğmesi
C
Diyoptri tuşu
D
Ön izleme düğmesi
E
Lens çıkarma düğmesi
Açıklama:
Çekim esnasında ekranda histogram, çekim ızgarası (grid) veya detaylı pozlama bilgilerini görüntülemek/gizlemek için kullanılan düğme genellikle INFO (Information) veya DISPLAY düğmesidir. Bu düğmeler, ekrandaki bilgi katmanlarını değiştirmeye yarar.

Soru 21

Yeni nesil fotoğraf makinelerinde video çekerken daha kaliteli ses almak için kullanılan giriş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
HDMI
B
USB
C
Haricî mikrofon
D
Haricî flaş yuvası
E
Hafıza kartı
Açıklama:
Yeni nesil fotoğraf makinelerinde video çekerken daha yüksek ses kalitesi elde etmek için harici mikrofonlar kullanılır. Bu harici mikrofonların bağlanması için makinelerde genellikle bir 3.5mm jak Mikrofon Girişi (Mic In portu) bulunur. Bu giriş, dahili mikrofonların aksine, ortam seslerini daha iyi yakalamayı ve kontrol etmeyi sağlar.

Soru 22

Çekim esnasında oluşabilecek küçük titreşimleri engellemek için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
Netlik kilitleme düğmesi
B
Vibrasyon düğmesi
C
Moda kadranı
D
Info düğmesi
E
Diyoptri düğmesi
Açıklama:
Çekim esnasında makineye dokunma sonucu oluşabilecek en küçük titreşimleri bile engellemenin en iyi yollarından biri harici bir Kablolu Kumanda (Remote Shutter Release) veya kablosuz tetikleyici kullanmaktır. Bu aksesuar, özellikle düşük ışıkta uzun pozlamalar veya çok keskin makro çekimler yapılırken netliği ve keskinliği korumak için deklanşöre basma eylemini makineden ayırır.

Soru 23

Fotoğraf makinesinin gövdesinde bulunan ve makineyi kullanan kişinin objektifin kapsadığı alanı görmesini sağlayan optik görme aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bilgisayar ekranı
B
Vizör
C
Diyafram
D
Lens
E
Netleme halkası
Açıklama:
Fotoğraf makinesinin gövdesinde bulunan ve kullanıcıya objektifin kapsadığı alanı, yani kadrajı görme imkanı sağlayan optik veya elektronik sisteme Vizör (Viewfinder) denir. Özellikle DSLR makinelerde optik vizör, aynalar ve prizmalar aracılığıyla görüntüyü doğrudan objektiften yansıtır.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi gövdede bulunan ana mekanizmalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Deklanşör
B
Mod katranı
C
Batarya
D
Flaş
E
Netleme halkası
Açıklama:
Fotoğraf makinesi gövdesinin ana mekanizmaları arasında ışık süresini kontrol eden Perde (Shutter) ve (özellikle DSLR'larda) görüntüyü vizöre yansıtan Ayna Kutusu yer alır. Ancak Diyafram Mekanizması (Aperture), genellikle ışığın miktarını kontrol etmek için objektifin (lensin) içine entegre edilmiş bir parça olup, gövdenin temel bileşeni sayılmaz.

Soru 25

Makinenin konumunu değiştirmeden çekimi yapılan konuya yakınlaşıp uzaklaşmamıza imkân veren ve lenste bulanan halka aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Focus halkası
B
Zoom halkası
C
Diyafram halkası
D
Netleme halkası
E
Vibrasyon halkası
Açıklama:
Objektif üzerinde bulunan ve makinenin yerini değiştirmeye gerek kalmadan çekimi yapılan konuya optik olarak yakınlaşıp uzaklaşmaya olanak tanıyan halka Zoom Halkası'dır. Bu halka, objektifin odak uzaklığını değiştirerek kadrajın ve görüş açısının ayarlanmasını sağlar.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi fotoğraf makinelerindeki bataryayı verimli kullanmak için alınması gereken önlemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ekran koruma modu aktif hâle getirilmelidir.
B
Gereksiz yere flaş kullanmaktan kaçınılmalıdır.
C
Çekilen videolar tekrar tekrar izlenmelidir.
D
Gereğinden fazla şarj edilmemelidir.
E
LCD ekran parlaklığı kısılmalıdır.
Açıklama:
Fotoğraf makinelerinde bataryayı verimli kullanmak için gereksiz güç tüketen özelliklerin kapatılması gerekir. Örneğin, Wi-Fi veya GPS'in kapatılması, ekran parlaklığının düşürülmesi veya çekim sonrası fotoğraf ön izleme süresinin kısaltılması verimlilik sağlar. Ekran parlaklığını en yüksek seviyede tutmak veya uzun süre açık bırakmak ise batarya tüketimini artırarak verimliliği düşüren bir eylemdir.

Soru 27

Fotoğraf makinesinin ana yapısını oluşturan iki mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Objektif ve gövde
B
Batarya ve mod kadranı
C
Vizör ve flaş kızağı
D
Deklanşör ve hafıza kartı
E
LCD ekran ve zoom halkası
Açıklama:
Fotoğraf makinesinin ana yapısını oluşturan iki temel mekanizma, ışığın düşme süresini kontrol eden Perde (Shutter) ve ışığı yakalayarak dijital sinyallere dönüştüren Algılayıcı (Sensor) veya Film bölümüdür. Bu iki unsur, fotoğrafın oluşması sürecinin temelini oluşturur.

Soru 28

I. Netlik kilitleme düğmesi
II. Hafıza kartı
III. Objektif (lens) değerleri
IV. Vibrasyon düğmesi
Yukarıdakilerden hangileri objektif üzerinde bulunan mekanizmalar arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Objektif üzerinde doğrudan lensin işlevleriyle ilgili mekanizmalar bulunur. Bunlar arasında Objektif (lens) değerlerini gösteren bir ekran veya ölçekler (III) ve genellikle titreşim önleme sistemini (Image Stabilization) devreye sokan veya çıkaran Vibrasyon Düğmesi/Anahtarı (IV) yer alır. Hafıza kartı ve netlik kilitleme düğmeleri ise çoğunlukla kamera gövdesinde bulunur.

Soru 29

Makinede başlangıç ekranının görüntülenmesini sağlayan güç tuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Açma-kapama düğmesi
B
Lens çıkarma düğmesi
C
Menü tuşu
D
Ön izleme düğmesi
E
Batarya
Açıklama:
Makinede başlangıç ekranının görüntülenmesini ve tüm elektronik bileşenlerin çalışır hale gelmesini sağlayan kontrol elemanı Güç Tuşu veya Açma/Kapama Anahtarıdır (Power Switch). Bu tuşun konumu modelden modele değişebilir, ancak genellikle deklanşör düğmesinin yakınında yer alır.

Soru 30

50 mm’lik objektifler normal bu değerinin altı ve üstünün ifade şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Altı geniş, üstü dar açı olarak ifade edilir.
B
Altı dar, üstü geniş açı olarak ifade edilir.
C
Altı kısa, üstü uzun açı olarak ifade edilir.
D
Altı uzun, üstü kısa açı olarak ifade edilir.
E
Altı geniş, üstü dik açı olarak ifade edilir.
Açıklama:
50 mm'lik objektifler, insan gözünün görüş açısına en yakın olduğu için 'Normal' odak uzaklığı olarak tanımlanır. Bu değerin altında kalan objektifler (örneğin 35 mm, 24 mm) Geniş Açı (Wide Angle) olarak, bu değerin üzerinde kalan objektifler (örneğin 85 mm, 200 mm) ise Tele (Telephoto) odak uzaklığı olarak ifade edilir. Bu ayrım, objektifin perspektifi ve görüş alanını belirler.

Ünite 6

Soru 1

Diyafram enstantane eşdeğerlik çizelgesinde f 2.8'in karşılığı olan enstantane değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1/1000
B
1/500
C
1/250
D
1/125
E
1/60
Açıklama:
Fotoğrafçılıkta, aynı miktarda pozlamayı sağlamak için Diyafram Açıklığı (f/değeri) ile Enstantane Hızı (shutter speed) arasında bir denge kurulmalıdır. Bu denge, eşdeğerlik çizelgeleriyle gösterilir. Diyaframı bir durak (stop) açmak (f/4'ten f/2.8'e geçmek gibi), ışık miktarını iki katına çıkarır; bu ışığı dengelemek için enstantane hızı da bir durak (iki kat) hızlandırılmalıdır (örneğin 1/500'den 1/1000'e). f/2.8, çok geniş bir açıklıktır ve bu açıklığın sağladığı yüksek ışık yoğunluğunu dengelemek için çok hızlı bir enstantane değeri (örneğin 1/1000 sn) gerekir.

Soru 2

I. Fotoğraf makinelerinin bütününde kullanılan diyafram tipidir.
II. Metal levhalar objektif etrafında yer alan bir levhaya yerleştirilmiştir.
III. Objektif dışındaki kontrol halkasının hareket ettirilmesiyle, ince metal plakaların açılıp kapanmasıyla istenilen diyafram açıklığı elde edilir.
Belirtilen özelliklerin ait olduğu diyafram türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basit diyafram
B
Otomotik diyafram
C
Dijital diyafram
D
İris diyafram
E
Manuel diyafram
Açıklama:
Belirtilen özellikler, modern fotoğraf makinelerinin objektiflerinde en sık kullanılan diyafram türü olan İris Diyaframı’na (Iris Diaphragm) aittir. Bu sistemde, objektif içine yerleştirilmiş ince metal levhalar (bıçaklar), objektif üzerindeki bir halka (veya elektronik kontrol) ile hareket ettirilerek dairesel bir açıklık oluşturur ve bu sayede sensöre ulaşan ışık miktarı kontrol edilir.

Soru 3

Fotoğraf makinesinde diyaframın yeri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tek objektifli (SLR) olan fotoğraf makinelerinde, diyafram için uygun olan yer merceğin önüdür.
B
Objektiflerde, mercekler birçok elemana sahip ise diyafram kesinlikle mercek elemanları arasında bulunur.
C
Objektif simetrik bir yapıda ise diyafram simetrik mercek gruplarının ortasında, tam arasındadır.
D
Eğer objektifin yapısı simetrik değil de bir mercek düzeni şeklinde ise diyafram iki mercek arasına konur.
E
Diyaframın yeri sabittir, değiştirilemez.
Açıklama:
Diyafram (Aperture), fotoğraf makinesinin objektifi (lens) içinde yer alan, ışığın geçişini sağlayan deliğin boyutunu kontrol eden mekanizmadır. Bu konumu sayesinde, ışık demetini kontrol ederek hem pozlamayı hem de alan derinliğini etkiler. Diyaframın, sensörün hemen önünde (deklanşörün arkasında) olduğu veya kamera gövdesinde bulunduğu şeklindeki ifadeler genellikle yanlıştır; temel yeri objektifin kendisidir.

Soru 4

Fotoğraf makinesinden giren ışık miktarını bir diyafram aracılığı ile kontrol etmek beraberinde ......................... de/da etkilemektedir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
alan derinliğini
B
pozlama süresini
C
enstantene hızını
D
ISO değerini
E
netlik açısını
Açıklama:
Diyafram, sadece fotoğraf makinesine giren ışık miktarını kontrol etmekle kalmaz, aynı zamanda görüntünün Alan Derinliğini (Depth of Field) de doğrudan etkiler. Diyafram ne kadar açık (küçük f/ değeri) olursa, alan derinliği o kadar sığ (az) olur ve sadece odaklanılan nokta net kalır. Bu nedenle diyaframı kontrol etmek, beraberinde Alan Derinliğini de kontrol etmeyi gerektirir.

Soru 5

Fotoğrafta iyi ya da doğru pozlamanın doğrudan ilişkili olduğu öge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fotoğrafın çekim kalitesi
B
Işığın geliş yönü
C
Fotoğrafın kalitesi
D
Fotoğrafın aydınlık düzeyi
E
Fotoğrafın uygun şartlarda depolanabilmesi
Açıklama:
Fotoğrafta 'iyi' ya da 'doğru' pozlama, sensör üzerine düşen ışık miktarının sahneyi ne aydınlık ne de karanlık gösterecek şekilde ayarlanmasıdır. Bu, üç temel öge olan Diyafram, Enstantane Hızı ve ISO arasındaki doğru dengeyle sağlanır. Bu üçlünün etkileşiminin sonucu olan ışık seviyesine Pozlama (Exposure) denir ve fotoğrafın kalitesini doğrudan belirler.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi bir fotoğrafın aydınlık ve karanlık oluşu anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
Diyafram
B
Odak uzaklığı
C
Enstantane
D
Pozlama
E
ISO
Açıklama:
Bir fotoğrafın genel olarak ne kadar parlak veya ne kadar karanlık olduğunu ifade eden teknik terim Pozlama'dır (Exposure). Pozlama, makineye giren ışık miktarının yetersiz (az pozlama/karanlık) veya aşırı (aşırı pozlama/aydınlık) olup olmadığını belirtir ve fotoğrafçılığın temelini oluşturur.

Soru 7

Diyafram tarafından ışığın objektiften geçmesine izin veren delik ya da açıklığa ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
ISO
B
Diyafram boyutu
C
Enstantane
D
İris diyafram
E
Diyafram açıklığı
Açıklama:
Diyafram (aperture), objektif içerisinde yer alan ve ışığın sensöre ulaşmasına izin veren açıklığı veya deliği ifade eder. Bu açıklık, fotoğrafçının istediği pozlama ve alan derinliğini elde etmek için manuel veya otomatik olarak ayarlanabilir. Bu açıklığın büyüklüğü, f/stop değerleriyle gösterilir.

Soru 8

Filmin ışığa duyarlılık hassasiyetini belirleyen unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
F/stop
B
Alan derinliği
C
Basit diyafram
D
ISO
E
Enstantane
Açıklama:
Hem geleneksel filmlerin hem de dijital sensörlerin ışığa karşı duyarlılık derecesini (hassasiyetini) belirleyen uluslararası standarda ISO adı verilir. ISO değeri yükseldikçe, sensör daha az ışıkta bile görüntüyü yakalayabilir (ancak gürültü/gren artışı riski doğar).

Soru 9

Görüntüsü alınan objeden yansıyan ışınların aynanın üzerine düşeceği yoğunluğu belirleyen sisteme ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
ISO
B
F/durak
C
Diyafram
D
Enstantane
E
Işık yoğunluğu
Açıklama:
Görüntüsü alınan objeden yansıyan ışınların, objektiften geçerek sensöre (ya da SLR makinelerde aynanın üzerine) düşeceği yoğunluğu (şiddeti) kontrol eden temel sistem Diyafram'dır. Diyaframın açıklığı büyüdükçe (f/stop küçüldükçe), ışık yoğunluğu artar.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi diyafram, deklanşör hızı ve ISO arasındaki dengeleme eylemi olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Enstantane
B
Demir üçgen
C
F/durak
D
Basit diyafram
E
Açık diyafram
Açıklama:
Fotoğrafçılıkta ideal pozlamanın elde edilmesi için gerekli olan Diyafram (ışık yoğunluğu ve Alan Derinliği), Deklanşör Hızı (ışık süresi ve hareket dondurma) ve ISO (sensör hassasiyeti) arasındaki uyumlu dengeleme eylemine Pozlama Üçgeni (Exposure Triangle) adı verilir.

Soru 11

Bir fotoğrafta net odakta görünen en yakın ve en uzak nesneler arasındaki mesafe miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Diyafram boyutu
B
Diyafram açıklığı
C
Alan derinliği
D
Işık yoğunluğu
E
Pozlama
Açıklama:
Bir fotoğrafta net olarak odaklanmış kabul edilen, yani yeterince keskin görünen en yakın nesne ile en uzak nesne arasındaki mesafeye Alan Derinliği (Depth of Field) denir. Bu, fotoğrafçının nesneleri arka plandan ayırmasında veya manzara fotoğraflarında her şeyi net tutmasında kritik rol oynar.

Soru 12

Diyafram açıklıklarının aydınlanma koşullarına göre otomatik olarak sağlanması için yapılmış diyafram sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basit diyafram
B
İris diyafram
C
Odak diyafram
D
Otomatik diyafram
E
Diyafram açıklığı
Açıklama:
Diyafram açıklıklarının ortamdaki aydınlanma koşullarına göre makine tarafından otomatik olarak ölçülerek ve ayarlanarak sağlanmasına olanak tanıyan sisteme Otomatik Diyafram Sistemi denir. Bu, fotoğraf makinesinin pozlama öncelikli (Av/A) modlarda çalışmasını sağlar ve özellikle değişken ışık koşullarında kolaylık sağlar.

Soru 13

Bir merceğin bir görüntüyü veya sahneyi ne kadar büyüttüğünü tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Odak uzaklığı
B
Odak noktası
C
Işık yoğunluğu
D
Alan derinliği
E
Diyafram boyutu
Açıklama:
Bir merceğin (objektifin) bir görüntüyü ne kadar büyüteceğini (yakınlaştıracağını) veya ne kadar geniş bir sahneyi kapsayacağını tanımlayan kavram Odak Uzaklığı'dır (Focal Length). Uzun odak uzaklıkları (örneğin 200mm) yüksek büyütme (telefoto) sağlarken, kısa odak uzaklıkları (örneğin 24mm) daha az büyütme (geniş açı) sağlar.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi daha az alan derinliği veya sığ alan derinlik anlamında kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
F/stop
B
Düşük f/stop sayısı
C
Yüksek f/stop sayısı
D
F/durak
E
Enstantane
Açıklama:
Daha az alan derinliği, yani fotoğrafta sadece odaklanılan noktanın net olduğu, ön ve arka planın ise bulanık (flu) olduğu duruma Sığ Alan Derinliği (Shallow Depth of Field) denir. Bu etki, genellikle geniş diyafram açıklıkları (küçük f/sayıları, örneğin f/1.8) kullanılarak elde edilir ve portre fotoğrafçılığında yaygın olarak kullanılır.

Soru 15

Bir fotoğrafta net olarak görülen alanı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ISO
B
Enstantane
C
Diyafram boyutu
D
Alan derinliği
E
Diyafram açıklığı
Açıklama:
Bir fotoğrafta kabul edilebilir ölçüde netlikte (keskinlikte) görülen, odaklanılan noktanın önünde ve arkasında uzanan alana Alan Derinliği (Depth of Field) adı verilir. Bu kavram, bir görüntünün görsel kompozisyonunu ve ne kadar bilgi içerdiğini belirlemede esastır.

Soru 16

Fotoğraf çekerken görüntünün ne kadarına odaklanıldığını ve odaklanıp odaklanılmadığını kontrol eden unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Diyafram açıklığı
B
Diyafram değeri
C
Diyafram boyutu
D
Alan derinliği
E
Diyafram türleri
Açıklama:
Görüntünün hangi bölümüne netlik yapılacağını ve bu netliğin sağlanıp sağlanmadığını kontrol eden temel mekanizma Odaklama (Focusing) sistemidir. Doğru odaklama, fotoğrafın keskinliğini garanti eder ve netlik noktasını belirler. Alan derinliği ise bu odak noktasının ne kadar önünde ve arkasında netliğin korunacağını belirler.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi alan derinliğinin özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Derinlik arttıkça öndeki ve arkadaki obje arasında netlik farkı oluşur.
B
Netlik azaldıkça keskin bir görüntü elde edilmektedir.
C
Netlik azaldıkça flu bir görüntü elde edilmektedir.
D
Diyafram ayarı kısıldıkça alan derinliği artmaktadır.
E
F-stop numarası ne kadar küçük olursa, alan derinliği de o kadar sığ olur.
Açıklama:
Alan derinliğini etkileyen temel faktörler Diyafram Açıklığı, Odak Uzaklığı ve Objeye Olan Mesafe'dir. Alan derinliğinin özellikleri arasında pozlama süresini (enstantane hızı) kontrol etmek yer almaz; bu görev deklanşöre aittir.

Soru 18

Sensör üzerine düşen ışık miktarının az olmasından dolayı fotoğrafta karanlık bölgelerin oluşacağını ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pozlama
B
Diyafram
C
Fazla pozlanmış (overexposure)
D
Az pozlanmış (underexposure)
E
ISO
Açıklama:
Sensör üzerine düşen ışık miktarının yetersiz olması durumunda, yani Diyafram, Enstantane ve ISO ayarlarının karanlık bir sonuç vermesi durumunda ortaya çıkan fotoğraf kusuruna Az Pozlama (Underexposure) denir. Bu durumda fotoğrafta detayların kaybolduğu karanlık bölgeler oluşur.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi diyaframın özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Görüntüdeki ışık farklılığını eşitler.
B
Örtücünün açılıp kapanma hızını belirler.
C
Işığın yoğunluğunu kontrol eder.
D
Diyaframdaki değişiklikler, fotoğraflarınızın nasıl göründüğünü de değiştirir.
E
Alan derinliğini ayarlamak için kullanılır.
Açıklama:
Diyaframın ana görevleri ışık miktarını kontrol etmek ve alan derinliğini ayarlamaktır. Ancak diyaframın görevleri arasında ışığın sensör üzerinde kalma süresini belirlemek yer almaz. Işığın süresini belirleme görevi Enstantane'ye (Deklanşör Hızı) aittir.

Soru 20

Diyafram ve enstantanenin yetersiz kaldığı durumlarda ışığın şiddetini arttırmak ya da azaltmak için kullanılan ayar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Enstantane
B
Alan derinliği
C
ISO
D
Odak noktası
E
Diyafram boyutu
Açıklama:
Pozlama Üçgeninde (Exposure Triangle) yer alan ve Diyafram ile Enstantanenin yetersiz kaldığı koşullarda (özellikle çok düşük ışıkta) fotoğrafın parlaklığını ayarlamak için kullanılan ayar ISO'dur. ISO, dijital sensörün ışığa karşı hassasiyetini artırarak veya azaltarak ışığın şiddetini dolaylı yoldan telafi etmeyi sağlar.

Soru 21

ISO’nun özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
ISO, filmin ışığa duyarlılık hassasiyetini belirleyen unsurdur.
B
ISO’nun fotoğraf üzerindeki etkisi doğrudan görüntü kalitesi üzerinedir.
C
Yüksek ISO değerlerini kullandıkça genel görüntü kalitesi düşer.
D
Yüksek ISO değerlerini kullandıkça genel görüntü kalitesi artar.
E
ISO değeri yükseldikçe enstantane değeri artar.
Açıklama:
ISO, dijital fotoğraf makinelerinde sensörün ışığa karşı duyarlılık düzeyini belirleyen bir ayardır. Yüksek ISO değerleri, daha az ışıkta çekim yapmayı mümkün kılarken, genellikle görüntüde gürültü (noise) artışına neden olur. Ancak ISO, fiziki olarak objektiften giren ışık miktarını kontrol etmez (bu diyaframın görevidir) ya da alan derinliğini (net alanın genişliğini) doğrudan etkilemez. Alan derinliği kontrolü tamamen diyafram açıklığına bağlıdır.

Soru 22

Diyafram açıklarının aydınlanma koşullarına göre otomatik olarak sağlanması için yapılmış diyafram sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basit diyafram
B
Otomatik diyafram
C
Odak diyafram
D
Diyafram açıklığı
E
İris diyafram
Açıklama:
Aydınlanma koşullarına göre diyafram açıklığını otomatik olarak ayarlayan sistemlere genel olarak Otomatik Diyafram sistemleri denir. Bu sistemler, fotoğraf makinesinin dahili pozlama ölçerini kullanarak ortamdaki ışık miktarına göre en uygun f-stop değerini kendiliğinden seçer ve fotoğrafçının işini kolaylaştırır. Bu sayede doğru pozlama elde edilmeye çalışılır.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi diyafram kullanımının temel amaçları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Işığın yoğunluğu ve net alan derinliğini belirler.
B
Pozlama süresini belirler.
C
Filmin ışık hassasiyetini belirler.
D
Bir merceğin görüntüsünün küçüklüğünü ayarlar.
E
Fotoğraftaki renk doygunluğunu belirler.
Açıklama:
Diyafram (Aperture), objektifin içinde yer alan ve açılıp kapanarak sensöre ulaşacak olan ışık miktarını kontrol eden mekanizmadır. Diyafram kullanımının iki temel amacı vardır: Birincisi, fotoğraf makinesine giren ışık miktarını düzenlemek; ikincisi ise fotoğrafın alan derinliğini (net olarak görünen bölgenin genişliği) kontrol etmektir. Büyük diyafram açıklığı (küçük f/stop değeri) alan derinliğini azaltır.

Soru 24

Günümüzdeki fotoğraf makinelerinde kullanılan ve çalışma prensibi olarak metal levhaların objektif etrafında yer alan levhaya konumlandırıldığı diyafram sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basit diyafram
B
Otomatik diyafram
C
Açık diyafram
D
İris diyafram
E
Kısık diyafram
Açıklama:
Günümüzdeki fotoğraf makinelerinde kullanılan ve metal levhaların birbirini örterek açıklığı ayarladığı sisteme İris Diyafram denir. Bu mekanizma, objektifin içindeki dairesel bir açıklığı oluşturmak için tasarlanmış, üst üste binen çok sayıda metal levhadan (bıçaktan) oluşur. Bu yapısı sayesinde diyafram açıklığı hassas bir şekilde kontrol edilebilir ve ışık ile alan derinliği ayarı sağlanır.

Soru 25

Sensörün algılayacağı ışığı belirlemeye yarayan ve bir fotoğrafın aydınlık ve karanlık oluşu anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ISO
B
Diyafram
C
Pozlama
D
Işık yoğunluğu
E
Enstantene
Açıklama:
Sensörün algılayacağı ışığı belirleyen ve fotoğrafın genel aydınlık veya karanlık seviyesini ifade eden kavrama Pozlama (Exposure) denir. Pozlama, temel olarak üç ayarın (Pozlama Üçgeni) kontrolüyle sağlanır: Diyafram (ışık miktarı), Enstantane (ışık süresi) ve ISO (sensör duyarlılığı). Doğru pozlama, görüntünün ne çok parlak (yanmış) ne de çok karanlık (patlamış) olmasını sağlar.

Soru 26

I. Diyafram değeri (ışığın giriş aralığının genişliği)
II. ISO değeri (sensörün ışığa duyarlılık düzeyi)
III. Enstantane değeri (ışığın giriş süresi)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fotoğraf makinelerinde temel pozlama ayarları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Fotoğraf makinelerinde temel pozlama ayarları, fotoğrafın parlaklık ve karanlık dengesini kuran üç temel bileşenden oluşur. Bunlar: I. Işığın giriş aralığının genişliğini kontrol eden Diyafram değeri; II. Sensörün ışığa duyarlılık düzeyini kontrol eden ISO değeri; ve III. Işığın sensöre ulaşma süresini kontrol eden Enstantane değeridir. Bu üçlünün tamamı (I, II ve III) Pozlama Üçgeni olarak bilinir ve doğru pozlama için birlikte çalışır.

Soru 27

Diyafram açıldığında yani rakamsal olarak küçüldüğünde ........... azalır. Sadece netlenen obje görünür.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
alan ışığı
B
alan karanlığı
C
alan beyazlığı
D
alan derinliği
E
alan rengi
Açıklama:
Diyafram açıldığında (yani rakamsal olarak f/stop değeri küçüldüğünde, örneğin f/2.8), objektiften geçen ışık miktarı artar ve Alan Derinliği azalır. Alan derinliğinin azalması, net alanın daralması anlamına gelir; böylece sadece netlenen obje keskin görünürken, ön ve arka plan bulanıklaşır (Bokeh etkisi). Cümlede boş bırakılan yere Alan Derinliği getirilmelidir.

Soru 28

Diyafram iki temel amaçla kullanılır.
Aşağıdakilerden hangisinde bu iki temel amaç doğru şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
Işığın yoğunluğu/Net alan derinliği
B
Işığın zayıflığı/Net alan derinliği
C
Işığın yansıması/Silüet alan derinliği
D
Işığın kararması/Yarı alan derinliği
E
Işığın kontrolü/Yarı alan derinliği
Açıklama:
Diyaframın fotoğrafçılıktaki iki temel amacı, hem pozlamayı kontrol etmek hem de alan derinliğini ayarlamaktır. Diyafram, açıklığıyla sensöre ulaşan ışık miktarını ayarlar. Ayrıca, açıklık büyüdükçe (küçük f/sayısı) alan derinliği azalır, açıklık küçüldükçe (büyük f/sayısı) alan derinliği artar. Bu iki amaç, fotoğrafın hem parlaklığını hem de odaklanmış netlik bölgesini belirler.

Soru 29

Bir nesnenin görüntüsünün istenilen biçimde çekilmesi için cisimlerin üzerine düşen ya da etrafındaki ışık miktarını ayarlamak için enstantane ayarına uygun bir ............ ayarı yapılmalıdır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
flaş
B
vibrasyon düğmesi
C
diyafram
D
mod kadranı
E
USB girişi
Açıklama:
İstenilen pozlamayı elde etmek için, yani sensöre düşen ışık miktarını ayarlamak için, sadece Enstantane (ışık giriş süresi) yeterli değildir. Enstantane ayarıyla uyumlu bir Diyafram ayarı da yapılmalıdır. Diyafram (ışık giriş aralığı genişliği) ve Enstantane (ışık giriş süresi) birlikte çalışarak sensöre ulaşan toplam ışık miktarını ve dolayısıyla fotoğrafın pozlamasını belirler.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi bütün dijital fotoğraf makinelerinde kullanılan bir özelliğe sahiptir?

Seçenekler

A
Gelişmiş diyafram
B
Otomatik kontrollü diyafram
C
Uzun diyafram
D
İris diyafram
E
Kısa diyafram
Açıklama:
Dijital fotoğraf makinelerinin temel pozlama ayarları arasında yer alan ISO ayarı, sensörün ışığa karşı elektronik duyarlılığını ifade eder ve bütün dijital fotoğraf makinelerinde bulunan evrensel bir özelliktir. Diyafram ve Enstantane gibi mekanik veya optik özellikler değişiklik gösterebilirken, ISO ayarı her dijital sensörlü cihazda mutlaka mevcuttur ve ışık koşullarına adaptasyon için kullanılır.

Ünite 7

Soru 1

Fotoğraf makinesinin içerisinde, objektifin arkasında, ışığa duyarlı yüzeyin önünde yer alan yatay hareketli bez ya da dikey hareketli çelik perdelerden oluşan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mercek
B
Perde obtüratör
C
Yaprak obtüratör
D
Sensör
E
Diyoptri kadranı
Açıklama:
Bahsedilen mekanizma Perde (Focal-plane) Obtüratör'dür. Bu obtüratör tipi, objektifin hemen arkasında, ışığa duyarlı yüzeyin (film ya da sensör) önünde yer alır ve yatay hareketli bez ya da dikey hareketli çelik perdelerden oluşur. Temel görevi, ışığın sensör üzerine düşme süresini kontrol etmektir (yani enstantane hızını belirlemektir).

Soru 2

Enstantane hızının 1/60’tan daha düşük olması hâlinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

Seçenekler

A
Örtücü perdenin açık kalma süresi kısalır.
B
Olası el titremelerinden kaynaklı hareketler fotoğrafa yansır.
C
Böylesi bir fotoğrafta herhangi bir net bölge olmayacaktır.
D
Fotoğraf tamamen flu olacaktır.
E
Böyle durumlarda özellikle elde düşük enstantane değerlerinde fotoğraf çekerken tripot (üç ayak) kullanmak gerekir.
Açıklama:
Enstantane hızı 1/60 saniyeden daha düşük (örneğin 1/30, 1/15 s) olduğunda, yani pozlama süresi uzadığında, makine titremesi veya hareket eden nesnelerin bulanıklaşması (hareket bulanıklığı) riski artar. Bu durum, hızlı hareket eden nesnelerin net bir şekilde dondurulmasını (kare içine alınmasını) engeller. Dolayısıyla, 1/60’tan düşük hızda hızlı hareket eden nesnelerin net bir şekilde dondurulması gerçekleşmez; tam tersine, bulanıklık oluşur.

Soru 3

Fotoğraf makinelerinde 30 saniyelik pozlama süresinden daha uzun bir pozlamaya ihtiyaç duyulan durumlarda yapılması gereken ayar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
BULB modu (B)
B
Manuel mod (M)
C
Otomatik pozlama modu (A/AV)
D
Enstantane öncelikli mod (S)
E
Diyafram öncelikli mod (A)
Açıklama:
Fotoğraf makinelerinde genellikle en uzun pozlama süresi 30 saniye olarak ayarlanabilir. Bundan daha uzun pozlamalara ihtiyaç duyulduğunda (örneğin gece çekimlerinde veya ışık izi fotoğraflarında) Bulb (B) ayarı kullanılır. Bulb modunda, deklanşöre basılı tutulduğu sürece (veya bir tetikleyici/kumanda ile başlatılıp sonlandırılana kadar) obtüratör açık kalır ve pozlama süresi istenildiği kadar uzatılabilir.

Soru 4

Filmlerde olduğu gibi, “Noise” olarak adlandırılan parazit etkisinin fotoğrafta belirmesine neden olan şey aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hafıza kartının yetersizliği
B
Şarjın ortamdaki ışık yoğunluğunu algılayacak dereceden düşük olması
C
Diyafram değerinin gereken miktardan yüksek ayarlanması
D
ISO değeri artırılması ile sensörlerin az miktardaki ışığa daha fazla hassas hâle gelebilmek için fotoğraf makinesinin pilinden daha fazla elektrik enerjisi alması
E
15'' enstantane değerinde obtüratörün 15 saniye boyunca açık kalması sonucunda 1/ ifadesiyle belirtilen rakamlar büyüdükçe enstantane değerlerinin giderek hızlanması
Açıklama:
Filmlerde kumlanma (grain) olarak bilinen etkiye benzer şekilde, dijital fotoğraflarda ortaya çıkan ve Noise (gürültü) olarak adlandırılan parazit etkisinin temel nedeni yüksek ISO değerlerinin kullanılmasıdır. Yüksek ISO, sensörün ışığa karşı hassasiyetini yapay olarak artırır; ancak bu artış, sensörün okuma ve amplifikasyon sürecinde elektriksel gürültüyü de beraberinde getirir.

Soru 5

.........., filme veya sensöre düşecek ışık miktarını; ................, belirlenen aralıktan giren ışığın ne kadar süre ile film ya da sensör üzerinde kalacağını; ............... ise filmin veya sensörün bu gelen ışığa karşı ne kadar hassasiyet göstereceğini belirler.
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
ISO-enstantane-diyafram
B
ISO-diyafram-enstantane
C
Enstantane-ISO-diyafram
D
Enstantane-diyafram-ISO
E
Diyafram-enstantane-ISO
Açıklama:
Pozlama üçgenini oluşturan temel bileşenler sırasıyla Diyafram, Enstantane ve ISO'dur.
Diyafram, objektiften filme veya sensöre düşecek ışık miktarını (açıklık boyutunu) kontrol eder.
Enstantane, belirlenen aralıktan giren ışığın ne kadar süre ile film ya da sensör üzerinde kalacağını (pozlama süresini) kontrol eder.
ISO ise filmin veya sensörün bu gelen ışığa karşı ne kadar hassasiyet göstereceğini belirler.

Soru 6

Dijital fotoğraf makinelerinde yüksek ISO’dan kaynaklanan görüntü bozulmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Piksel
B
Ayna
C
Noise
D
Obtüratör
E
Perde
Açıklama:
Dijital fotoğraf makinelerinde sensör hassasiyetinin (ISO) artırılması sonucu görüntüde oluşan rastgele renkli noktacıklar, renk kaymaları ve detay kaybı gibi bozulmalara Gürültü (Noise) adı verilir. Yüksek ISO, sinyal amplifikasyonunu artırdığı için bu elektriksel gürültüyü belirgin hâle getirir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi eski doğu bloğu ülkelerinde ASA yerine kullanılan kavramdır?

Seçenekler

A
ISO
B
Grain
C
Stop
D
DIN
E
Gümüş nitrat
Açıklama:
ASA (Amerikan Standartları Birliği) ve DIN (Alman Endüstri Normu) film hızlarını belirten yaygın standartlardır. Eski doğu bloğu ülkeleri, özellikle Sovyetler Birliği ve çevresi, aynı hassasiyeti ifade etmek için GOST (Gosudarstvennyy Standart) standardını kullanmışlardır. Ancak günümüzde uluslararası standardizasyon için ISO standardı evrensel olarak kullanılmaktadır.

Soru 8

En fazla pozlama aşağıdakilerden hangisinde gerçekleşir?

Seçenekler

A
1/8
B
1/15
C
1/60
D
1/500
E
1/250
Açıklama:
Pozlama, ışığın sensör veya filme düşme miktarıdır ve diyafram açıklığı ile enstantane süresi tarafından belirlenir. En fazla pozlama, ışığın sensöre en uzun süre düşmesine izin verildiğinde gerçekleşir. Bu da enstantane hızının en düşük değere (yani pozlama süresinin en uzun olduğu değere) ayarlanmasıyla sağlanır.

Soru 9

Yüksek ISO’dan kaynaklanan görüntü hatasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Af
B
Asa
C
Noıse
D
Shutter
E
Graın
Açıklama:
Yüksek ISO değeri seçildiğinde dijital sensörün elektrik sinyallerini yükseltmesinden kaynaklanan, görüntüde istenmeyen tanecikli veya renkli beneklenmeler şeklinde ortaya çıkan hata Gürültü (Noise) olarak adlandırılır. Bu, özellikle düşük ışık koşullarında yüksek hassasiyet ayarlarının bir sonucudur.

Soru 10

Işığın, ışığa duyarlı yüzey üzerinde bıraktığı etkiyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Film
B
Fotoğraf
C
Noise
D
Odak
E
SLR
Açıklama:
Işığın objektiften geçerek fotoğraf filmi veya dijital sensör gibi ışığa duyarlı yüzey üzerinde bıraktığı etki, yani bu yüzeyin ışık alma süreci ve miktarı Pozlama (Exposure) olarak adlandırılır. Doğru pozlama, net ve dengeli bir görüntü elde etmek için kritik öneme sahiptir.

Soru 11

Konudan yansıyan ışığın, ışığa duyarlı yüzeye düşüş süresini ayarlayan mekanizmaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Pozlama
B
Netleme
C
Enstantane
D
Diyafram
E
ISO
Açıklama:
Konudan yansıyan ışığın, ışığa duyarlı yüzeye (sensör/film) düşüş süresini kontrol ederek pozlama süresini ayarlayan mekanizma Obtüratör (Shutter) olarak adlandırılır. Obtüratörün çalışma hızı ise Enstantane Hızı olarak bilinir.

Soru 12

Yaprak obtüratörlerin hız aralığını belirten değerler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1/1 - 1/500
B
1/250 - 1/4000
C
1/30 - 1/60
D
1/125 - 1/8000
E
1/15 - 1/2000
Açıklama:
Yaprak (Leaf) Obtüratörler genellikle lensin içinde bulunur ve hız aralıkları perde obtüratörlere göre daha sınırlıdır. Çoğu yaprak obtüratörde hız aralığı 1 saniyeden başlar ve 1/500 saniyeye kadar çıkar. Ancak bu obtüratörlerin önemli bir avantajı, tüm hızlarda flaş senkronizasyonu yapabilmesidir. Standart hız aralığı 1 s - 1/500 s civarındadır.

Soru 13

Obtüratör hızının fotoğrafı çekilecek nesnenin hızından yavaş olduğu durumlarda fotoğrafta ortaya çıkan etki aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nesnenin hareketi sabit hâlde fotoğraflanır.
B
Noise etkisi oluşur.
C
Grain etkisi oluşur.
D
Netlik problemi oluşur.
E
Hareket flu olarak fotoğraflanır.
Açıklama:
Fotoğrafı çekilecek nesnenin hızına göre obtüratör hızının yavaş (uzun pozlama süresi) olduğu durumlarda, nesne pozlama sırasında yer değiştirir. Bu yer değiştirme, fotoğraf üzerinde Hareket Bulanıklığı (Motion Blur) olarak adlandırılan bir etki yaratır.

Soru 14

Aşağıdaki enstantane değerlerinden hangisi tam stop değeri olarak da ifade edilen ana stop değeridir?

Seçenekler

A
1/100
B
1/160
C
1/13
D
1/125
E
1/80
Açıklama:
Pozlamayı iki katına çıkaran veya yarıya indiren enstantane değerleri tam stop (full stop) değerleridir. Standart tam stop enstantane değerleri arasında 1 s, 1/2 s, 1/4 s, 1/8 s, 1/15 s, 1/30 s, 1/60 s, 1/125 s, 1/250 s, 1/500 s vb. bulunur. Bu değerler arasında 1/125 saniye yaygın olarak kullanılan bir ana stop değeridir.

Soru 15

ISO değeri aşağıdakilerden hangisine doğrudan etki eder?

Seçenekler

A
Enstantane
B
Diyafram
C
Sensör
D
Film
E
Body
Açıklama:
ISO (Uluslararası Standartlar Organizasyonu) değeri, dijital sensörün veya filmin ışığa karşı gösterdiği duyarlılığı (hassasiyeti) doğrudan belirler. ISO değeri arttıkça, sensörün veya filmin aynı pozlamayı elde etmek için daha az ışığa ihtiyacı olur.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi çalışma prensipleri olarak kullanılan obtüratör çeşitleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Üçgen
B
Kare
C
Daire
D
Desen
E
Yaprak
Açıklama:
Çalışma prensiplerine göre fotoğraf makinelerinde kullanılan iki ana obtüratör çeşidi bulunur: Perde Obtüratörler (Focal Plane Shutter) ve Yaprak Obtüratörler (Leaf Shutter). Perde obtüratörler, sensör düzlemine yakın yer alır ve genellikle değiştirilebilir objektifli SLR/DSLR makinelerde kullanılırken; Yaprak obtüratörler genellikle objektifin içinde yer alır ve kompakt makinelerde veya bazı orta format makinelerde bulunur.

Soru 17

Fotoğrafın doğru pozlanabilmesi için objektiften geçen ışığın makinenin içine düşme süresini kontrol etmeye yarayan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sensör
B
Obtüratör
C
Hafıza kartı
D
Diyafram
E
Vizör
Açıklama:
Objektiften geçen ışığın makinenin içine düşme süresini (yani ışığa duyarlı yüzeyde kalma süresini) kontrol etmeye yarayan mekanizma Obtüratör'dür. Obtüratör hızı (enstantane), doğru pozlamayı sağlamak için diyafram ve ISO ile birlikte ayarlanması gereken temel pozlama kontrol bileşenidir.

Soru 18

ISO değeri kaç stop ....................., enstantane süresi de o kadar stop değerinde ..................
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
azalır - yükselir.
B
yükselir - aynı kalır.
C
yükselir - yükselir.
D
yükselir - azalır.
E
aynı kalır - aynı kalır.
Açıklama:
Pozlama üçgeninde Diyafram, Enstantane ve ISO arasında doğrudan bir ilişki vardır. Eğer ISO değeri kaç stop artırılırsa (yani hassasiyet yükseltilirse), aynı ışık koşulunda doğru pozlamayı korumak için gerekli olan enstantane süresi de o kadar stop değerinde kısalır (yani hızlanır). Bu, pozlama miktarının sabit kalmasını sağlar. Örneğin, ISO 2 stop artırılırsa, enstantane süresi 2 stop kısalmalıdır.

Soru 19

I. Enstantane değerine etki eder.
II. Aynı film hızları için aynı rakamlar kullanılır.
III. Aralarında ters orantı vardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ISO - ASO değerlerleri ile ilgili bilgiler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
ISO ve ASO (ASA, American Standards Association'ın kısaltması olarak kabul edilirse) değerleri film/sensör hassasiyet standartlarıdır.
II. Aynı film hızları için aynı rakamlar kullanılır (ASA ve ISO aritmetik skalada aynıdır). (DOĞRU)
III. Aralarında ters orantı vardır (Hassasiyet açısından aynı rakamları ifade ettikleri için bu ifade yoruma açıktır ve genellikle yanlıştır).
I. Enstantane değerine etki eder (ISO değeri, gerekli enstantane süresini belirler, ancak fiziksel olarak obtüratörün çalışma hızını 'etkilemez', yalnızca doğru pozlama için gereken değeri dikte eder).
Genellikle 'Enstantane değerine etki eder' ifadesi, ISO'nun doğrudan fiziksel obtüratörün değerini değiştirdiği anlamına geliyorsa, yanlış kabul edilir. ISO bağımsız bir hassasiyet ayarıdır. Bu bağlamda I numaralı ifade yanlış bilgi olarak kabul edilir.

Soru 20

I. İleri düzey profesyonel analog veya dijital fotoğraf makinelerinde kullanılır.
II. Objektifler değiştirilemediğinden objektif, makine gövdesine sabit hâldedir.
III. Daha çok compact olarak adlandırılır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri perde obtüratörlerin özellikleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Perde (Focal Plane) Obtüratörler, genellikle değiştirilebilir objektiflere sahip olan profesyonel veya yarı profesyonel SLR/DSLR ve aynasız (mirrorless) makinelerde kullanılır.
I. İleri düzey profesyonel analog veya dijital fotoğraf makinelerinde kullanılır. (DOĞRU)
II. Objektifler değiştirilemez. (YANLIŞ, Perde obtüratörlü makineler genellikle objektif değiştirmeye imkan tanır.)
III. Daha çok compact olarak adlandırılır. (YANLIŞ, Compact makinelerde daha çok Yaprak obtüratörler kullanılır.)
Bu durumda perde obtüratörlerin doğru özelliği yalnızca I numaralı maddedir.

Soru 21

Obtüratörün açılıp kapanma hızına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Odak uzaklığı
B
Enstantane
C
Alan derinliği
D
Odak noktası
E
Pozlama
Açıklama:
Fotoğrafçılıkta, obtüratör (shutter) perdesinin açılıp kapanma süresi, sensöre veya filme ulaşacak ışık miktarını kontrol eden temel mekanizmadır. Bu hıza Enstantane Hızı (Shutter Speed) adı verilir. Enstantane hızı, saniyenin kesirleri şeklinde ifade edilir (örneğin 1/125 sn) ve hareketin dondurulmasında veya bulanıklaştırılmasında kritik rol oynar.

Soru 22

........ değeri ne kadar azsa, çekilen fotoğraflar da o kadar keskin ve detaylı olur. Başka bir ifadeyle mecbur kalmadıkça fotoğraf çekimlerinde ............. kullanımından kaçınılmalıdır.
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
ISO-Diyafram
B
İris-Bulp
C
Enstantane-ISO
D
Obtüratör-Perde
E
ISO -Yüksek ISO
Açıklama:
Bu cümlede bahsedilen keskinlik ve detay kaybı, genellikle dijital fotoğrafçılıkta Gürültü (Noise) ile ilişkilidir. Gürültü değeri ne kadar azsa, görüntüler o kadar keskin olur. Yüksek ISO değerleri sensörün ışığa olan hassasiyetini artırırken, aynı zamanda görüntüde rastgele piksel hataları olan gürültüyü de beraberinde getirir. Bu nedenle, ışık koşulları mecbur bırakmadıkça, görüntü kalitesini korumak için Yüksek ISO kullanımından kaçınılmalıdır. Boşluklara sırasıyla Gürültü ve Yüksek ISO getirilmelidir.

Soru 23

ISO konusunu anlayabilmek için filmin yapısını ve fotoğrafın oluşumuna neden olan ................................. bilmek gerekir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
optik ve fiziksel değişimleri
B
optik ve ışık değişimleri
C
optik ve pozlama değişimleri
D
optik ve perde değişimleri
E
optik ve kimyasal değişimleri
Açıklama:
ISO (Uluslararası Standartlar Organizasyonu), filmin veya sensörün ışığa karşı duyarlılığını ifade eder. Geleneksel fotoğraf filmlerinde, ışığın filmin üzerinde kalıcı bir görüntü oluşturmasına neden olan temel bileşenler gümüş tuzlarıdır (silver halide). Bu kimyasallar ışığa tepki verir ve pozlama sonrasında görüntüyü oluşturur. Dolayısıyla, ISO'yu ve fotoğrafın oluşum sürecini anlamak için ışığa duyarlı malzemenin yapısını bilmek hayati önem taşır.

Ünite 8

Soru 1

Fotoğrafa ışığın az veya fazla gelmesi durumunda, diğer ayarlardan bağımsız olarak Exposure Value (EV) değerleriyle yapılan müdaheleye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Enstantene hızı
B
Pozlama telafisi
C
Iso değeri
D
Diyafram açıklığı
E
Beyaz dengesi
Açıklama:
EV (Exposure Value) değerleriyle standart pozlama ayarlarından bağımsız olarak yapılan, ışığın az veya fazla gelmesi durumundaki manuel müdahaleye Pozlama Telafisi (Exposure Compensation) adı verilir. Bu ayar, fotoğrafçının makinenin otomatik ölçümünün aldatıldığı (örneğin kar manzarası veya ters ışık) durumlarda pozlamayı hassas bir şekilde ayarlamasını sağlar.

Soru 2

I. Farklı piksel derinliklerine sahip çoklu bitmap görüntülerinin depolanması sayesinde, görüntü depolama ihtiyaçları için avantaj sağlar.
II. Sıkıştırmadan kaynaklı çeşitli sorunları içermediğinden dolayı tercih edilen bir format biçimidir.
III. Görsel ürünlerin kullanıldığı alanlarda standart geçerlilikte bir yapı olup hem PC hem de Macintosh gibi farklı platformlarda çalışabilir.
IV. Kaydedilen fotoğrafın depolama boyutunu on katına kadar çıkarması dezavantajı olarak görülür.
TIFF kayıt formatı ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
TIFF (Tagged Image File Format) formatı ile ilgili I, II ve III numaralı maddeler doğrudur. I. madde, farklı piksel derinliklerine ve katmanlara sahip çoklu bitmap görüntülerini desteklediğini belirtir. II. madde, TIFF’in yaygın olarak kayıpsız sıkıştırma yapısıyla veya hiç sıkıştırma yapılmadan kullanıldığını, bu sayede kalite sorunları içermediğini ifade eder. III. madde, TIFF’in endüstriyel standart olup PC ve Macintosh gibi farklı platformlarda çalışabildiğini belirtir. IV. madde, dosya boyutunun büyüklüğünü belirten bir dezavantajdır, ancak I, II ve III formatın temel özellikleridir.

Soru 3

I. Bu ölçüm yönteminde spot metreler görüntünün çok küçük yüzeyinden yansıyan ışığı ölçerek fotoğrafı çeker.
II. Kadrajın yaklaşık yüzde 1-5’lik bir kısmından ölçüm yapılır.
III. Genelde çok yüksek kontrastlı sahnelerin çekiminde kullanışlıdır.
IV. Daha çok makro çekimler ve dramatik bir vurgu yapılmak istenen durumlarda kullanılmaktadır.
Yukarıda özellikleri verilen ölçüm yöntemi hangisidir?

Seçenekler

A
Noktasal Ölçüm Yöntemi
B
Kısmi Ölçüm Yöntemi
C
Genel Ölçüm Yöntemi
D
Merkez Ağırlıklı Ölçüm Yöntemi
E
Çok Bölgeli Ölçüm Yöntemi
Açıklama:
Özellikleri verilen ölçüm yöntemi Noktasal Ölçüm (Spot Metering)'dür. Bu yöntemde sadece kadrajın yüzde 1-5’lik çok küçük bir alanından yansıyan ışık ölçülür. Bu sayede, fotoğrafçı çok yüksek kontrastlı sahnelerde veya makro çekimler gibi dramatik vurgu gerektiren durumlarda, konunun en kritik bölgesini doğru pozlayabilir.

Soru 4

....................... ayarları ile gölgeler azaltılarak fotoğraftaki karanlık bölgeler arındırılmış olur.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Whites - blacks
B
Highlights
C
Image size
D
White balance
E
Shadows
Açıklama:
Fotoğraftaki karanlık bölgelerin detaylarının ortaya çıkarılması ve arındırılması işlemi, tonlama ayarlarında Gölgeler (Shadows) ayarı ile yapılır. Bu ayar, yalnızca görüntünün koyu kısımlarını aydınlatarak genel kontrastı yönetmeye yardımcı olur.

Soru 5

Fotoğrafta genelde turuncu/sarı tonların hâkim olduğu ve 3200 Kelvin’e göre ayarlanmış sıcaklık değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gün ışığı (Daylight)
B
Gölge (Shade)
C
Bulutlu (Cloudy)
D
Ampul (Tungsten)
E
Floresan (Fluorescent)
Açıklama:
3200 Kelvin’e ayarlanmış sıcaklık değeri, genellikle Tungsten veya İç Mekan Lambaları (Incandescent/Tungsten) tarafından yayılan ışığı temsil eder. Bu ışık kaynakları spektrumda turuncu/sarı tonların hâkim olduğu, sıcak ışık olarak kabul edilir.

Soru 6

Fotoğraf makinelerinde pozlama telafisini +1 EV, 0 EV, -1 EV biçiminde otomatik yaparak aynı anda üç veya daha fazla kare çeken ayarlar ile yapmış olduğunuz işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ISO değeri
B
Beyaz dengesi ayarı
C
Çekim pozlama telafisi ayarları
D
ND filtre ayarları
E
Basamaklı pozlama (Auto Bracketing) ayarları
Açıklama:
Pozlama telafisi (+1 EV, 0 EV, -1 EV gibi) ayarlarını otomatik olarak uygulayarak, aynı anda üç veya daha fazla kare çekme işlemine Poz Basamaklama (Exposure Bracketing) denir. Bu teknik, özellikle HDR (Yüksek Dinamik Aralık) çekimleri için veya doğru pozlamanın zor olduğu koşullarda kullanılır, böylece fotoğrafçı farklı pozlama seçeneklerine sahip olur.

Soru 7

Fotoğrafta oluşacak beyaz veya parlak ışıkları ortadan kaldırarak orantılı bir aydınlığa sahip kareler yakalamak için makinede yapılması gereken ayar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Color space
B
Highlights
C
Shadows
D
HDR mode
E
Picture style
Açıklama:
Fotoğrafta oluşacak beyaz veya parlak ışıkların (highlight) sebep olduğu renk sapmalarını ortadan kaldırarak orantılı bir aydınlığa sahip kareler yakalamak için makinede yapılması gereken temel ayar Beyaz Ayarı (White Balance)'dır. Bu ayar, ortamdaki ışık rengini dengeleyerek beyazların gerçekten beyaz görünmesini sağlar ve ton dengesini kurar.

Soru 8

Işığın vizörün orta kısmından yüzde 70’ini, kalan yüzde 30’u ise görüntünün diğer kısmı olan kenarlardan aldığı, portre veya ters ışık çekimleri için önerilen ölçüm modu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkez ağırlıklı ortalama
B
Noktasal ölçüm
C
Kısmi ölçüm
D
Genel ölçüm
E
Çok bölgeli ölçüm
Açıklama:
Işığın %70’ini vizörün orta kısmından, kalan %30’unu ise kenarlardan alarak ölçüm yapan mod Merkez Ağırlıklı Ölçüm (Center-Weighted Metering)'dür. Bu mod, özellikle portre veya ters ışık çekimlerinde, ana konunun (merkezde bulunan) pozlamasını önceliklendirerek doğru sonuçlar almanızı sağlar.

Soru 9

Fotoğrafların sıkıştırılarak kaydedildiği ve hemen her dijital ortamın tanıdığı fotoğraf kayıt formatı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
JPEG
B
TIFF
C
BMP
D
EPS
E
GIF
Açıklama:
Fotoğrafların sıkıştırılarak (kayıplı sıkıştırma ile) kaydedildiği ve küçük dosya boyutları sayesinde hemen her dijital ortamın ve cihazın tanıdığı evrensel fotoğraf kayıt formatı JPEG (Joint Photographic Experts Group)'tir.

Soru 10

Görüntüdeki fazla ışıklı ve az ışıklı bölgeleri nötralize ederek ışık patlamalarını ve karanlık bölgeleri yok eden teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Focus stacking
B
Otomatik netleme
C
Histogram
D
HDR (Yüksek Dinamik Aralık)
E
Üst üste çekim
Açıklama:
Görüntüdeki fazla ışıklı (patlamış) ve az ışıklı (karanlık) bölgeleri nötralize ederek, hem gölgelerde hem de parlak alanlarda detayları koruyan teknik Yüksek Dinamik Aralık (HDR - High Dynamic Range) tekniğidir. Bu, genellikle farklı pozlamaların birleştirilmesiyle elde edilir ve geniş kontrast farklarını dengeler.

Soru 11

Düz bir fonda oluşan yatay ve dikey belirtiler ve koyu bir fonda ters ışığın neden olduğu ışık parlamaları gibi etkilerin oluşturduğu kontrast biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Leke kontrastı
B
Boyut kontrastı
C
Çizgisel kontrast
D
Hareket kontrastı
E
İçerik kontrastı
Açıklama:
Düz bir fonda oluşan yatay ve dikey belirtiler (optik parlamalar/streaks) ve koyu bir fonda ters ışığın neden olduğu ışık parlamaları, sahnenin Yüksek Kontrast içerdiği durumlarda ortaya çıkan optik sapmalar ve etkilerdir. Bu tür etkiler, genellikle lensin doğrudan ışığa maruz kalmasıyla (lens parlaması/flare) ilişkilidir.

Soru 12

Kayıplı sıkıştırma yapıldığı zaman görüntünün bazı bölümlerinin fark edilir şekilde bloklaşmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Diyafram açıklığı
B
Enstantane hızı
C
Artifakting
D
Alan derinliği
E
Compact flash
Açıklama:
Özellikle JPEG gibi kayıplı sıkıştırma yöntemleri yüksek oranda uygulandığında, görüntü verisi kalıcı olarak kaybedilir ve görüntünün bazı bölümlerinde renk geçişlerinin bozulduğu, fark edilir bloklar (kareler) oluşur. Bu bozulmaya Bloklaşma (Blocking) denir.

Soru 13

3200 Kelvin’e ayarlanmış sıcaklık değerine sahip ortamlarda turuncu ve sarı renklerin hâkimiyetini dengelemek için kullanacağınız beyaz ayarı modu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Floresan (Fluorescent)
B
Ampül (Tungsten)
C
Kelvin
D
Flaş
E
Gölge (Shade)
Açıklama:
3200 Kelvin’e ayarlanmış sıcaklık değeri turuncu ve sarı (sıcak) tonlardadır. Bu sıcaklığı dengelemek ve renkleri nötralize etmek için makinede bu sıcaklığa karşıt olan Tungsten/Ampul (Incandescent) Beyaz Ayarı modu seçilir. Bu mod, sıcaklığa karşı mavi (soğuk) bir dengeleme uygular.

Soru 14

Çekmiş olduğunuz ortamın ışık durumuna göre ihtiyacınız yok ise keskin ve net kareler yakalamak için aşağıdakilerden hangisini yapmanız gerekmektedir?

Seçenekler

A
Enstantane hızını değiştiririm.
B
Beyaz ayarı yaparım.
C
Pozlama telafisi yaparım.
D
Polarize filtre kullanırım.
E
ISO değerini düşük tutarım.
Açıklama:
Ortam ışığı yeterli olduğunda, maksimum keskinlik ve netlik elde etmek için yapılması gereken en önemli şey en düşük ISO ayarını kullanmaktır (genellikle ISO 100). Yüksek ISO, ışık hassasiyetini artırsa da, kumlanma (gürültü) yaparak görüntü keskinliğini ciddi ölçüde düşürür.

Soru 15

Renk sıcaklığının 9000-10000 arası ölçüldüğü bir ortamda ışık kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gün ışığı
B
Akkor ışık
C
Mum ışığı
D
Gölgeli/Kapalı hava
E
Parçalı bulutlu hava
Açıklama:
9000-10000 Kelvin aralığı, doğal ışık kaynakları arasında en yüksek renk sıcaklığını temsil eder. Bu aralık, gökyüzünün mavi tonlarının baskın olduğu, genellikle güneş ışığının doğrudan alınmadığı Derin Gölge (Deep Shade) veya çok yoğun Bulutlu hava koşullarındaki ışık kaynağına karşılık gelir.

Soru 16

Düz ve temiz bir fon önünde ters ışıkla oluşacak siluetler ile yakalanacak kontrast biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Leke kontrastı
B
İçerik kontrastı
C
Nokta kontrastı
D
Çizgisel kontrast
E
Şekilsel kontrast
Açıklama:
Düz ve temiz bir fon önünde ters ışık (backlight) kullanılarak konunun sadece ana hatlarının (siluetinin) belirginleştirilmesiyle elde edilen güçlü ve dramatik kontrast biçimi Siluet Kontrastı olarak adlandırılır.

Soru 17

Fotoğrafındaki karanlık bölgeleri arındırarak bir kontrast sağlamak istediğinizde makinenizdeki hangi ayar ile oynamanız gerekmektedir?

Seçenekler

A
Whites- Blacks
B
Highlights
C
White balance
D
Image size
E
Shadows
Açıklama:
Fotoğraftaki karanlık bölgeleri (gölgeleri) arındırarak daha fazla detay ortaya çıkarmak ve bu sayede dinamik bir denge (kontrast) sağlamak için genellikle makinedeki Kontrast Ayarı ile oynanır. Kontrastın düşürülmesi, parlaklık ve karanlık arasındaki farkı azaltarak gölgelerde detay kazanılmasını sağlar.

Soru 18

Kadrajdaki birçok noktadan farklı ışık yoğunluklarını görüp ve onların ortalamasını alarak alan bilgisi ile birlikte bir hesaplama yapan ölçüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkez ağırlıklı
B
Noktasal
C
Genel
D
Kısmi
E
Çok bölgeli
Açıklama:
Kadrajdaki birçok farklı noktadan ışık yoğunluklarını ölçüp, bunların ortalamasını alarak ve sahnedeki alan bilgisine dayanarak hesaplama yapan ölçüm yöntemi Değerlemeli Ölçüm (Evaluative/Matrix Metering)'dür. Bu, makinenin genel ve karmaşık sahneler için en uygun pozlamayı bulmak üzere tasarlanmış akıllı ölçüm modudur.

Soru 19

Milyonlarca yatay ve dikey görüntünün birleşmesi ile oluşan sayısal görüntüleri, fotoğrafı hangi çözünürlükte ve kalitede çekebileceğinizi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Iso değeri
B
Pixel
C
Vizör
D
Diyafram
E
Enstantane
Açıklama:
Milyonlarca yatay ve dikey görüntünün (pikselin) birleşmesi ile oluşan sayısal görüntüler, fotoğrafın hangi kalitede ve boyutta çekileceğini ifade eden kavram olan Çözünürlük (Resolution) ile tanımlanır. Bu, genellikle Megapiksel (milyon piksel) cinsinden ifade edilir ve fotoğrafın detay zenginliğini gösterir.

Soru 20

6000 Kelvin’e ayarlanmış beyaz ayarı değerinde olan ve gün ışığı ve gölge arasında tonlara sahip olan beyaz ayarı yapılırken aşağıdakilerden hangisi seçilir?

Seçenekler

A
Gün ışığı (Daylight)
B
Gölge (Shade)
C
Bulutlu (Cloudy)
D
Ampül (Tungsten)
E
Floresan (Fluorescent)
Açıklama:
6000 Kelvin’e ayarlanmış beyaz ayarı değeri, Gün Işığı (Daylight) koşullarına çok yakındır (standart gün ışığı 5500K civarıdır) ve gün ışığı ile hafif gölge tonları arasında yer alır. Bu koşullar altında doğru renk dengesini sağlamak için genellikle Gün Işığı beyaz ayarı modu seçilir.

Soru 21

Fotoğrafınızın ışık değerinin gerekenden az olması durumunda yapılması gereken yardımcı pozlama ayarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
WB ayarı
B
Flaş ayarı
C
Pozlama değeri (EV) +’ya doğru ayarı
D
Uv Filtre ayarı
E
Noktasal ölçüm modu ayarı
Açıklama:
Fotoğrafın ışık değerinin (pozlamanın) gerekenden az olması (az pozlanması) durumunda, daha parlak bir sonuç elde etmek için kullanılması gereken yardımcı pozlama ayarı genellikle Poz Telafisi (Exposure Compensation) olarak adlandırılır. Poz telafisi, makinenin otomatik ölçümünü manuel olarak artırarak (+ EV değerleri), kamerayı daha uzun süre pozlamaya veya daha geniş diyafram kullanmaya zorlar. Bu, fotoğrafın doğru ışık seviyesine ulaşmasını sağlar.

Soru 22

Çekim esnasındaki ham görüntünün herhangi bir işleme maruz kalmadan doğrudan kaydedilmesine olanak sağlayan özel format aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
JPEG
B
TIFF
C
BMP
D
RAW
E
GIF
Açıklama:
Çekim esnasında sensörden gelen verilerin herhangi bir işleme (keskinleştirme, beyaz ayarı, sıkıştırma vb.) tabi tutulmadan doğrudan kaydedilmesine olanak sağlayan özel format, RAW formatıdır. RAW dosyaları, yüksek düzeyde görüntü kalitesi ve sonradan düzenleme sırasında maksimum esneklik sunar, çünkü tüm orijinal sensör verilerini içerirler. JPEG’in aksine, bu format 'ham' veriyi saklar.

Soru 23

Beklenenden daha az netliğe sahip bir fotoğrafa netlik kazandırmak amacıyla yapılan ayar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kontrast
B
Image sharpening
C
UV Filtre
D
ISO
E
WB
Açıklama:
Beklenenden daha az netliğe sahip bir fotoğrafın kalitesini artırmak ve ayrıntıları belirginleştirmek amacıyla post prodüksiyon aşamasında yapılan ayar Keskinleştirme (Sharpening) ayarıdır. Keskinleştirme, görüntüdeki kenar kontrastını artırarak insan gözünde daha net ve detaylı bir algı yaratır. Ancak, aşırı keskinleştirme istenmeyen gürültüye veya 'halka' efektlerine neden olabilir.

Soru 24

Spot metrelerin görüntünün çok küçük yüzeyinden yansıyan ışığı ölçerek fotoğraf çektiği ölçüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Noktasal Ölçüm Yöntemi
B
Genel Ölçüm Yöntemi
C
Merkez Ağırlıklı Ortalama Ölçüm Yöntemi
D
Çok Bölgeli Ölçüm Yöntemi
E
Basit Ölçüm Yöntemi
Açıklama:
Spot metrelerin, görüntünün sadece çok küçük bir yüzeyinden (genellikle %1 ila %5 arası) yansıyan ışığı ölçerek pozlama değerini belirlediği ölçüm yöntemi Spot Ölçüm (Spot Metering) olarak adlandırılır. Bu yöntem, özellikle sahnenin yüksek kontrast içerdiği veya ana konunun çok küçük olduğu durumlarda, fotoğrafçının konunun tam olarak istediği tona göre pozlanmasını sağlamak için kullanılır.

Soru 25

Genelde soğuk mavi bir tona sahip olan ve 4000-5000 Kelvin’e göre ayarlanan beyaz ayarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ampul (Tungsten) WB
B
Otomatik (Auto) WB
C
Floresan (Fluorescent) WB
D
Gün Işığı (Daylight) WB
E
Bulutlu (Cloudy) WB
Açıklama:
Renk sıcaklığı ayarlarında 4000-5000 Kelvin aralığı, genellikle Floresan Işık (Fluorescent Light) kaynaklarını temsil eder. Floresan lambalar, fotoğraflarda doğal olarak soğuk mavi bir tona neden olur. Bu istenmeyen mavi tonu dengelemek ve renklerin doğru görünmesini sağlamak için kamera, beyaz ayarını bu Kelvin değerlerine göre ayarlar veya 'Floresan' ön ayarını kullanarak görüntüye sıcaklık ekler.

Soru 26

I. Birçok makinede poz telafisi için perde hızını değiştiren bir çekim modudur.
II. Bazı makinelerde farklılıklar gösterebilmektedir.
III. Her makinenin kendi kullanım kılavuzunda bu özelliğin nasıl kullanılacağına dair bilgilere bakmak faydalı olacaktır .
IV. Genellikle fotoğrafa yeni başlayanların tercih edeceği bir çekim modudur.
Yukarıda özellikleri sıralanan çekim modu hangisidir?

Seçenekler

A
Enstantane öncelikli mod
B
Diyafram öncelikli mod
C
Manuel mod
D
Program modu
E
Speed modu
Açıklama:
Özellikleri sıralanan çekim modu, P (Program) Modudur. Bu modda kamera, diyafram ve perde hızını otomatik olarak belirler (IV. yeni başlayanlar için idealdir). Ancak (I) ve (II)'de belirtildiği gibi, kullanıcı hala poz telafisi yapabilir ve bu telafi genellikle makine tarafından perde hızını değiştirerek uygulanır. Bu mod, tam otomatik modlara göre biraz daha kontrol sunarken, manuel ayarlara kıyasla kullanımı basittir.

Ünite 9

Soru 1

Fotoğraf çekerken görüntüde optik bozulma yaşanmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Diyafram açıklığını ayarlanamaması
B
Objektif kalitesi
C
Konunun hareketli olması
D
Pozlama süresinin fazla olması
E
Duyarkata gelen ışınların farklı kırılmalara uğraması
Açıklama:
Görüntüde optik bozulmalar (aberrasyonlar) veya sapmalar yaşanmasının temel nedeni objektifin yapısı ve kalitesidir. Objektifler, ışığı doğru şekilde sensöre odaklamak için mercekler kullanır. Bu merceklerin yapısındaki veya hizalamasındaki kusurlar (örneğin, küresel sapma, renk sapması, distorsiyon) görüntüde bozulmaya yol açar.

Soru 2

I. DX formatının oluşturduğu görüntü dairesi, FX formatının oluşturduğu görüntü dairesinden 1,5 kat daha küçüktür.
II. DX formatlı sensör 24x36 mm görüntü dairesi sağlar.
III. DX sensörlü bir objektifin görüş alanı, yatay ve dikey olarak daha dardır.
IV. DX formatının oluşturduğu görüntüye full frame (tam çerçeve) denir.
DX formatlı sensör ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Yanlış olan ifadeler II ve IV'tür.
İfade II yanlıştır, çünkü 24x36 mm görüntü dairesi FX formatı (Full Frame) ile ilişkilidir. DX formatı bu boyuttan daha küçüktür (genellikle yaklaşık 16x24 mm).
İfade IV de yanlıştır, çünkü Full Frame (tam çerçeve) tanımı FX formatına aittir. DX formatı, FX formatına göre daha küçük bir sensöre sahiptir ve bu nedenle kırpılmış (crop) çerçeve olarak adlandırılır.

Soru 3

Işığın bir uçtan diğer uca geçerek son olarak duyarlı yüzeye geçmesini sağlamak amacıyla belli bir sırayla düzenlenmiş, ince veya kalın kenarlı merceklerden oluşan parçaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Flaş
B
Objektif (Lens)
C
Diyafram
D
Duyarkat
E
ND filtre
Açıklama:
Bu tanım, objektifi ifade eder. Objektif, mercekler (ince veya kalın kenarlı) ve diğer optik elemanlardan oluşan karmaşık bir sistemdir. Temel işlevi, konudan gelen ışığı toplayıp kırarak duyarlı yüzey (sensör/film) üzerine net ve doğru bir görüntü düşürmektir.

Soru 4

I. Cam veya su gibi yüzeylerden istenmeyen yansımaların azaltılması veya ortadan kaldırılması
II. Pozlama kontrolünün sağlanması
III. Pusun etkilerinin azaltılması
IV. Gökyüzü görüntüsünde mavi tonun koyulaştırılması
V. Görüntüdeki renklerin tonlarını değiştirmeden renk doygunluğunun artırılması
Kullanım amaçları sıralanan filtre türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nötr yoğunluklu filtre
B
UV filtre
C
Polarize filtre
D
Gri-siyah renk filtresi
E
Vidalı filtre
Açıklama:
Sıralanan amaçlar, özellikle polarize filtrenin (CPL - Dairesel Polarizör) temel işlevleridir. Polarize filtre, metalik olmayan yüzeylerden gelen yansıyan ışığı engelleyerek cam veya su yüzeylerindeki parlamaları azaltır (I). Bu sayede, gökyüzünün mavi tonu koyulaşır (IV) ve görüntünün genel renk doygunluğu artar (V).

Soru 5

Objektif bileşenlerinden hangisi objektife düşen ışığın boyutunu kontrol eder?

Seçenekler

A
Bayonet
B
Diyafram halkası
C
Netlik halkası
D
Zoom halkası
E
Mercek
Açıklama:
Objektife düşen ışığın boyutunu (miktarını) kontrol eden bileşen diyaframdır. Diyafram, ayarlanabilir metal yapraklardan oluşur ve açıklık çapını değiştirerek sensöre ulaşan ışık miktarını düzenler. Ayrıca alan derinliğini de kontrol eden temel unsurdur.

Soru 6

Çok küçük nesneleri görüntülemek için kullanılan ve yakındaki nesneye netlik yapabilme kapasitesi diğer objektiflere kıyasla daha fazla olan objektif türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Balıkgözü objektif
B
Teleobjektif
C
Zoom objektif
D
Makro objektif
E
Geniş açılı objektif
Açıklama:
Bu tanım Makro Objektife aittir. Makro objektifler, çok küçük nesneleri yüksek oranda büyütmek ve diğer objektiflere göre çok daha yakından netlik yapabilme kapasitesine sahip olmak üzere özel olarak tasarlanmıştır. Genellikle 1:1 veya daha yüksek büyütme oranına ulaşabilirler.

Soru 7

Aşağıdaki tanımlamalardan hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Odak noktası, mercekten geçen ışınların birleştiği noktadır.
B
Odak uzaklığı, odak noktası ile duyarkat arasındaki mesafedir.
C
Görüş alanı, vizörden bakıldığında görülebilen alandır.
D
Sensör büyüklüğü, objektifteki merceğin çapıdır.
E
Pozlama süresi, objektifin duyarkatına gelen ışığın düşme süresidir.
Açıklama:
Yanlış olan tanımlama, genellikle Geniş Açılı Objektiflerin dar bir görüş açısına sahip olduğunu iddia eden ifadedir. Tam tersine, geniş açılı objektifler normal objektiflere göre daha geniş bir görüş alanına sahiptir. Dar görüş açısı, Teleobjektiflerin bir özelliğidir.

Soru 8

Görüş açısıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Vizörden görülen alanı ifade eder.
B
Odak uzaklığı ile ters orantılıdır.
C
Teleobjektiflerin görüş açısı daha dardır.
D
Objektifin odak uzaklığı tarafından belirlenir.
E
Geniş bir görüş açısı sağlamak için uzun odak uzaklıklı objektif tercih edilmelidir.
Açıklama:
Odak uzaklığı ve görüş açısı arasında ters bir ilişki mevcuttur. Odak uzaklığı arttıkça (telefoto objektiflerde), objektif daha fazla yakınlaştırma yapar ve yalnızca küçük bir alanı kapsadığı için görüş açısı daralır. Dolayısıyla 'Odak uzaklığı arttıkça görüş açısı da artar' ifadesi yanlıştır.

Soru 9

Bir teleobjektife ait olan açı değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
24 mm
B
55 mm
C
200 mm
D
14 mm
E
16 mm
Açıklama:
Teleobjektifler, uzun odak uzaklığına sahip oldukları için çok dar bir görüş açısına sahiptirler. Normal objektifler yaklaşık 45° açısına sahipken, telefoto objektiflerin açıları genellikle 30 derecenin altındadır. Bu nedenle gibi bir değer, uzun bir telefoto objektife ait tipik bir açıdır.

Soru 10

Balıkgözü objektiflerin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Çok geniş açılı objektiflerdir.
B
Alan derinlikleri çok azdır.
C
15 mm’den daha kısa odak uzaklığına sahiplerdir.
D
Görüş açıları 100 ila 180 derecedir.
E
Bu objektiflerle çekilen görüntülerde yatay ve dikey çizgiler bükülür.
Açıklama:
Balıkgözü (Fisheye) objektifler, aşırı geniş açılara sahip olmalarına rağmen, karakteristik olarak varil (fıçı) tipi bozulma yaratırlar. Bu bozulma, düz çizgilerin merkezden uzaklaştıkça eğrilmesine neden olur. Bu yüzden, 'Görüntüde düz çizgilerin korunması' özelliği balıkgözü objektiflerde yer almaz.

Soru 11

Dar açılı objektiflerin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Görüş açıları dardır.
B
Uzun odak uzaklıklı objektifler de denir.
C
Alan derinlikleri fazladır.
D
Odak uzaklığı normal objektiften fazladır.
E
100 mm’nin üzerindeki objektifler dar açılı objektif olarak kabul edilir.
Açıklama:
Dar açılı objektifler (Teleobjektifler), uzun odak uzaklıkları nedeniyle genellikle sığ alan derinliğine (shallow depth of field) sahiptir ve konuyu arka plandan ayırırlar. Geniş alan derinliğine sahip olması, dar açılı objektiflerin bir özelliği değildir; bu özellik daha çok geniş açılı objektiflerde ve kısılmış diyaframda (yüksek f/sayısı) görülür.

Soru 12

Siyah-beyaz fotoğrafçılıkta kontrast azaltmak için aşağıdaki filtrelerden hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
Mavi filtre
B
Kırmızı filtre
C
Turuncu filtre
D
Mor filtre
E
Sarı filtre
Açıklama:
Siyah-beyaz fotoğrafçılıkta kontrastı azaltmak için genellikle Yumuşatıcı (Diffusion) Filtreler veya düşük kontrast sağlayan renk filtreleri (örneğin mavi filtre) kullanılır. Renk filtreleri genellikle kontrastı artırma eğiliminde olsa da, kontrast azaltmak için ton farklılıklarını en aza indiren Mavi Filtre seçeneği kullanılabilir. Diğer bir seçenek ise, ışık yoğunluğunu renk değiştirmeden azaltan ND (Neutral Density) Filtredir, bu da pozlama farklarını yumuşatarak dolaylı olarak kontrastı azaltabilir.

Soru 13

Objektifin işlevleri ve özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Konudan yansıyan ışığın kamera içindeki yüzeye düşmesini sağlar.
B
Konudan yansıyan ışınları belli bir noktaya odaklar.
C
Nesnenin görüntüsünü oluşturan parçadır.
D
Sadece kalın kenarlı merceklerden oluşur.
E
Objektifin görüş açısı odak uzaklığı ile ters orantılıdır.
Açıklama:
Objektif, ışığı toplar ve sensöre odaklar, görüş alanını belirler ve diyafram aracılığıyla ışık miktarını kontrol eder. Ancak, fotoğraf makinesinde pozlama süresini (perde açık kalma süresini) kontrol eden bileşen deklanşör mekanizmasıdır ve bu objektifin doğrudan bir işlevi değildir.

Soru 14

Odak uzaklığı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Odak uzaklığı milimetre olarak ifade edilir.
B
Odak uzaklığı arttıkça merceğin yakınlaşması azalır.
C
Uzun odak uzunluğunda nesneler daha yakındaymış gibi görünür.
D
İnsan gözünün odak uzaklığı ortalama 50 mm’dir.
E
Odak uzaklığı ile görüş alanı ters orantılıdır.
Açıklama:
Odak uzaklığı arttıkça, görüntüdeki büyütme oranı artar, görüş açısı daralır ve alan derinliği azalır (daha sığ olur). Bu nedenle, odak uzaklığı arttıkça alan derinliğinin de artacağını söylemek doğru değildir.

Soru 15

Görüntüde muhtemel renk sapmalarını engellemek için alınabilecek tedbirler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Seçenekler

A
Tripod kullanmamak
B
Çok keskin renk karşıtlıkları içeren sahnelerden kaçınmak
C
Diyafram açıklığını ayarlamak
D
Kaliteli objektif tercih etmek
E
Çekim amacına uygun odak uzaklığı seçmek
Açıklama:
Renk sapması (Kromatik Aberasyon), optik bir hatadır. Bunu engellemek için yüksek kaliteli (APO) objektifler kullanılmalı ve diyafram kısılarak sapmaların etkisi azaltılmalıdır. Deklanşör hızını artırmak, sadece hareket bulanıklığını engeller, optik bir kusur olan renk sapması üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.

Soru 16

Fotoğrafın bulanık çıkmasının nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Seçenekler

A
Konunun hareketli olması
B
Pozlama süresinin fazla olması
C
Konunun karşıt renkler içermesi
D
Ortamda yeterli ışık bulunmaması
E
Çekim esnasında fotoğraf makinesinin hareket ettirilmesi
Açıklama:
Fotoğrafın bulanık çıkmasının başlıca nedenleri odaklama hatası, kamera sarsıntısı veya konu hareketidir. Diyaframın çok kısık olması (yüksek f/sayısı), aksine geniş alan derinliği sağlayarak netliği artırmayı hedefler. Çok kısık diyaframda oluşan difraksiyon etkisi hafif keskinlik kaybına yol açsa da, bu durum temel bulanıklık sebebi olarak sayılmaz.

Soru 17

Objektifin bileşenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Bayonet
B
Netleme halkası
C
Objektif çerçevesi
D
Diyafram perdesi
E
Vizör
Açıklama:
Objektifin temel bileşenleri mercekler, diyafram mekanizması, netleme ve zoom halkalarıdır. Sensör veya duyarlı yüzey, ışığın düştüğü yüzeydir ve fotoğraf makinesinin gövdesinde yer alır, objektifin kendisinin bileşeni değildir.

Soru 18

Değişken odak uzaklıklı objektifleri aşağıdakilerden hangisi tanımlamaz?

Seçenekler

A
Farklı odak uzaklığına sahip objektiflerin özelliklerini bir arada barındıran objektiflerdir.
B
Odak uzaklığı değişebilen objektiflerdir.
C
Hem geniş hem de dar açılı görüntülerin yakalanmasına imkân tanıyan objektiflerdir.
D
Standart objektiflere göre gövdesinde daha fazla merceğin bulunduğu objektiflerdir.
E
Görüş açısı en geniş objektiflerdir.
Açıklama:
Değişken odak uzaklıklı objektifler (Zoom lensler), farklı odak mesafeleri sunmak için içlerinde hareket eden ve birbiriyle hizalanan birden fazla karmaşık mercek grubundan oluşur. Bu nedenle, 'Tek bir mercek grubundan oluşur' tanımı bu objektifler için yanlıştır; bu sabit odak uzaklıklı (prime) lenslerin özelliğidir.

Soru 19

Yansımayı azaltarak parlaklığı önleyen ve renklerin daha canlı görünmesini sağlayan filtre hangisidir?

Seçenekler

A
Vidalı filtre
B
Nötr yoğunluklu filtre
C
Gri-siyah renk filtresi
D
Polarize filtre
E
UV filtre
Açıklama:
Bu filtre Polarize Filtredir (CPL). Polarize filtre, metalik olmayan yüzeylerden gelen yansımaları azaltarak veya ortadan kaldırarak parlaklığı önler. Yansımalar engellendiğinde, renkler daha derin ve daha canlı görünür (özellikle gökyüzü ve yeşillikler).

Soru 20

ND filtrelerin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Dereceli filtre olarak da adlandırılır.
B
Objektife gelen ışığın miktarını arttırır.
C
Gri-siyah renkte üretilir.
D
Özellikle doğa fotoğrafçılığında kullanılır.
E
Filtrenin koyuluk derecesi arttıkça parlaklığı düşürme oranı da artar.
Açıklama:
ND (Neutral Density) filtreler, sadece sensöre ulaşan ışık miktarını azaltır ve uzun pozlamayı mümkün kılar. Işığın rengini veya yansıma özelliklerini değiştirmezler. Görüntüdeki yansımaları ortadan kaldırmak veya azaltmak ise polarize filtrenin görevidir, ND filtrenin değil.

Soru 21

Nesnelerden gelen ışınların duyarkatta toplanma gücünün ölçüsü aşağıdaki kavramların hangisiyle ifade edilir?

Seçenekler

A
Diyafram
B
Duyarkat
C
Objektif hızı
D
Mercek
E
Odak uzaklığı
Açıklama:
Nesnelerden gelen ışınların duyarkatta (sensörde) toplanma gücünün ölçüsü temel olarak Odak Uzaklığı (Focal Length) kavramıyla ifade edilir. Odak uzaklığı, objektif optik merkezinden ışınların toplandığı noktaya (odak noktası) olan mesafedir ve bu, objektifin konuyu ne kadar büyüteceğini ve ışınları duyarkatta nasıl toplayacağını belirleyen kritik bir optik özelliktir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi geniş açılı objektiflerin özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Uzun odak uzaklıklı objektiflerdir.
B
Alan derinlikleri fazladır.
C
Odak uzaklıkları 45 mm’den azdır.
D
Manzara veya kalabalık sahne çekimleri için idealdir.
E
İnsan gözünün gördüğü açıdan daha geniş bir alanı yakalayabilir.
Açıklama:
Geniş açılı objektifler, kısa odak uzaklığına sahip oldukları için geniş bir görüş açısı sunar, bu da kadraja çok daha fazla alan sığdırılmasını sağlar. Bu objektiflerin belirgin özellikleri arasında derin alan derinliği (büyük alan derinliği) ve nesneleri olduğundan daha uzak gösterme eğilimi (yani düşük büyütme oranı) yer alır. Bu nedenle, geniş açılı objektiflerin özellikleri arasında 'yüksek büyütme oranı sağlamak' veya 'alan derinliğinin düşük olması' gibi ifadeler yer almaz. Geniş açılı objektifler, alan derinliğini artıran bir etkiye sahiptir.

Soru 23

Objektifin fotoğraf makinesiyle birleştiği yuvaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Mercek
B
Bayonet
C
Çerçeve
D
Halka
E
Tripot
Açıklama:
Objektifin fotoğraf makinesi gövdesiyle fiziksel ve elektronik olarak birleştiği, kilitlendiği yuvaya Bayonet (Lens Mount) adı verilir. Bayonet standardı, markadan markaya farklılık gösterebilir (örneğin Canon EF, Nikon F, Sony E), ancak temel işlevi objektifle kamera gövdesi arasında sağlam bir bağlantı ve veri transferi sağlamaktır.

Soru 24

......................................, maksimum diyafram değerini, yani diyafram perdesi açıkken objektiften geçen ışığın miktarını ifade eder.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Odak noktası
B
Görüş alanı
C
Sensör büyüklüğü
D
Renk sapması
E
Objektif hızı
Açıklama:
Objektifin maksimum diyafram değerini, yani diyafram perdesi tam açıkken objektiften geçen ışığın miktarını ifade eden kavrama Objektif Hızı (Lens Speed) denir. Bu değer, objektifin sahip olduğu en küçük f-sayısı ile (örneğin f/1.4, f/2.8) gösterilir ve objektifin düşük ışık koşullarında ne kadar etkili kullanılabileceğinin en önemli göstergesidir. Hızlı objektifler, daha geniş maksimum diyafram açıklığına sahiptir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi makro objektiflerin özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Makro objektifler, daha yakında bulunan veya daha küçük nesnelerin görüntüsünü yakalamaya imkân tanır.
B
Makro objektifler, kısa mesafede alan derinliği oluşturarak nesneye odaklanmayı sağlar.
C
Makro objektiflerin en önemli özelliği, konuyu birebir (1:1) oranla veya büyüterek (1:2, 1:3, 1:4) kaydetmesidir.
D
Odak uzaklığı 50 ila 100 mm değerine sahip olan makro objektifler konuya en azla 20 mm’ye kadar yakınlaşma imkânı verir.
E
Makro objektiflerin yakındaki nesneye netlik yapabilme kapasitesi diğer objektiflere göre daha fazladır.
Açıklama:
Makro objektifler, özellikle yakın çekimler için tasarlanmıştır ve nesneleri sensör üzerinde yaşam boyutu (1:1) veya daha büyük oranlarda büyütme kapasitesine sahiptir. Bu objektiflerin temel özellikleri yüksek büyütme oranı ve çok kısa netleme mesafesidir. Ancak makro objektifler genellikle normal veya kısa telefoto odak uzaklıklarına sahip olduğu için 'çok geniş bir görüş açısına sahip olmak' bu objektiflerin özellikleri arasında yer almaz. Ayrıca makro çekimlerde konuya çok yaklaşıldığı için alan derinliği son derece sığ (düşük) olur.

Ünite 10

Soru 1

Yakın mesafeden çekim yaparken oluşabilecek netlik sorununu gidermede aşağıdakilerden hangisine ihtiyaç duyulur?

Seçenekler

A
Teleobjektif
B
Geniş açılı objektif
C
Zoom in
D
Dar açılı objektif
E
Makro objektif
Açıklama:
Yakın mesafeden çekim (genellikle makro fotoğrafçılık) sırasında alan derinliği (DOF) çok sığ olduğu için netlik sorunları yaşanır. Görüntüde mutlak netliği sağlamak için hassas netleme ve makinenin milimetrik hareketlerinin kontrolü şarttır. Bu sorunu gidermede en büyük yardımcılardan biri, makineyi milimetrik hareket ettirmeye yarayan netlik kızağı (focus rail) veya mutlak hareketsizliği sağlayan sağlam bir üçayak (tripod) kullanımıdır. Ayrıca daha fazla net alan elde etmek için diyaframı kısmak da gerekebilir.

Soru 2

............... manzara fotoğrafçılığında amaç, manzaranın belli noktalarının vurgulanarak fotoğrafçının yaratmak istediği etkinin oluşturulmasıdır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
İzlenimci
B
Temsili
C
Gerçekçi
D
Soyut
E
Doğal
Açıklama:
Cümlede boş bırakılan yere Yaratıcı Manzara Fotoğrafçılığı terimi gelmelidir. Bu yaklaşımda, fotoğrafçı sadece manzarayı olduğu gibi belgelemek yerine, manzaranın belli noktalarını vurgulayarak ve ışık, renk, kompozisyon gibi öğeleri kullanarak izleyici üzerinde yaratmak istediği etkiyi oluşturmayı amaçlar. Bu türde sanatsal yorum ön plandadır.

Soru 3

Açık hava, kalabalık ortam gibi arka planın karmaşık olduğu veya fonun konuyu baskıladığı durumlarda konuyu arka plandan ayırmak için seçilen diyafram değer aralığı kaç olmalıdır?

Seçenekler

A
f/1.4 - f/ 2 arası
B
f/ 2. - f/ 2.8 arası
C
f/ 2.8 - f/5.6 arası
D
f/ 8 - f/ 11 arası
E
f/11 - f/16 arası
Açıklama:
Karmaşık bir arka planda konuyu ayırmak ve dikkati sadece konuya çekmek için sığ alan derinliği oluşturulması gerekir. Bu etki, objektifin geniş diyafram (küçük f-sayısı) ile kullanılmasıyla sağlanır. Bu durumda f/2.8, f/4 veya f/5.6 gibi değerler tercih edilmelidir. Bu diyafram aralığı, arka planı etkili bir şekilde bulanıklaştırır (bokeh).

Soru 4

I. Çok yakın çekimleri ifade eder.
II. Fotoğrafa konu olan objenin ya da ayrıntının kendi boyutunda veya büyütülerek görselleştirilmesidir.
III. Fotoğrafçı ile konu arasındaki mesafe minimum düzeyde olduğu için görüntüde netliği yakalamak güçleşir.
Özellikleri verilen fotoğrafçılık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Portre fotoğrafçılığı
B
Doğa fotoğrafçılığı
C
Manzara fotoğrafçılığı
D
Mimari fotoğrafçılık
E
Makro fotoğrafçılık
Açıklama:
Özellikleri verilen fotoğrafçılık türü Makro Fotoğrafçılıktır. Makro, objelerin çok yakından çekildiği ve konunun genellikle kendi boyutunda (1:1 büyütme) veya daha büyük oranlarda büyütülerek kaydedildiği özel bir alandır. Yakın mesafeden dolayı alan derinliği çok sığlaşır ve netliği yakalamak zorlaşır.

Soru 5

Bir fotoğrafın doğa fotoğrafı olabilmesi için belirlenen kriterler arasında aşağıdakilerden hangisi yer alamaz?

Seçenekler

A
Konu, insanlar, halklar ve kültürler üzerine değil, doğal tarihle ilgili olmalıdır.
B
Teknik açıdan görsel kırpılabilir, fotoğraftaki lekeler veya çizikler silinebilir; ancak görsele içeriği değiştirecek herhangi bir öge eklenemez.
C
Yapay çevreler, yetiştirilen bitkiler, kontrollü koşullar altında bulunan hayvanlar doğa fotoğrafı olarak kabul edilebilir.
D
Birden fazla görüntü bir araya getirilemez.
E
Orijinal görüntünün içeriğini değiştirilmemesi koşuluyla kontrast ve tonlama ayarı yapılabilir.
Açıklama:
Bir fotoğrafın doğa fotoğrafı sayılabilmesi için temel kriter, fotoğrafın konusunun doğal ve vahşi ortamda bulunmasıdır. Belirlenen kriterler arasında yer almayacak durum genellikle, fotoğrafın insan unsurları (yollar, evler, tel örgüler gibi yapay ve baskın öğeler) içermesi veya konunun bulunduğu ortamın ciddi şekilde manipüle edilmesidir. Ayrıca evcilleştirilmiş hayvanların çekimi de genellikle bu kategoriye girmez.

Soru 6

FX sensörlü makinelerin DX sensörlü makinelerden farkları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
FX formatının oluşturduğu görüntü dairesi daha büyüktür.
B
FX sensörlü objektifler 1,5 kat daha geniş alanı yakalar.
C
FX sensörlü oluşturduğu görüntü crop frame olarak adlandırılır.
D
FX sensörlü makinelerle daha sığ alan derinliği elde edilir.
E
FX sensörlü makinelerin görüntü kalitesi ve çözünürlüğü daha yüksektir.
Açıklama:
FX (Full Frame) sensörler DX (Kırpılmış/APS-C) sensörlerden fiziksel olarak daha büyüktür. FX'in DX'ten farkı olmayan durum, odak uzaklığını 1.5x/1.6x çarparak etkili odak uzaklığını artırmasıdır. Bu özellik, kırpma faktörü nedeniyle DX sensörlere aittir. FX sensörler, objektifin nominal odak uzaklığını korur.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi portre fotoğrafçılığında dar açılı objektif kullanılmasının nedenleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kadrajı kişinin başıyla doldurulmak istenmesi
B
Fotoğrafçı ile konunun arasındaki mesafenin az olması
C
Konunun arka plandan ayrılması
D
Sığ alan derinliği sağlanması
E
Yüz hatlarının olduğundan daha büyük gösterilmek istenmesi
Açıklama:
Portre fotoğrafçılığında dar açılı objektifler (teleobjektifler, örn: 85mm-135mm) perspektif sıkıştırması sağlayarak yüz hatlarındaki bozulmayı en aza indirmek için kullanılır. Dar açılı objektif kullanmanın nedeni olmayan şey, arka planda daha fazla alan göstermektir. Arka planda geniş bir alanı kareye dahil etmek, geniş açılı objektiflerin temel özelliğidir.

Soru 8

Manzara fotoğrafı çekerken manzaranın kendisi yerine şekil, renk, gölge, yansıma gibi sanatsal etki yaratacak ögelerin vurgulanmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Soyut manzara fotoğrafçılığı
B
İzlenimci manzara fotoğrafçılığı
C
Temsili manzara fotoğrafçılığı
D
Detay fotoğrafçılık
E
Sanat fotoğrafçılık
Açıklama:
Manzaranın genel görünümü yerine şekil, renk, gölge ve yansıma gibi sanatsal etki yaratan öğelerin vurgulanması, Soyut Manzara Fotoğrafçılığı (Abstract Landscape Photography) olarak adlandırılır. Bu yaklaşım, izleyiciye estetik bir deneyim sunmayı hedefler.

Soru 9

Manzara fotoğrafçılığında tercih edilen odak uzaklıkları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
14-24 mm
B
16-35 mm
C
24-70 mm
D
24-120 mm
E
400 mm
Açıklama:
Manzara fotoğrafçılığında genellikle geniş açılı objektifler (14mm - 35mm) tercih edilir. Detay çekimi veya perspektif sıkıştırması için orta tele objektifler (70mm-200mm) kullanılabilir. Ancak aşırı uzun teleobjektifler (400mm ve üzeri), görüş açısını çok daralttığı ve manzaranın bütünlüğünü yansıtmada yetersiz kaldığı için genel manzara çekimlerinde tercih edilen bir odak uzaklığı değildir.

Soru 10

Vahşi yaşam fotoğrafçılığı alanına aşağıdakilerden hangisi girer?

Seçenekler

A
Çiftlikte yaşayan atların fotoğraflanması
B
Kentsel alanlarda yer alan parklarda insan müdahalesi olmadan yuva yapan sincapların fotoğraflanması
C
Hayvanat bahçesinde yaşayan aslanların fotoğraflanması
D
Bakım merkezlerinde korumaya alınan kedilerin fotoğraflanması
E
Barınaklara bırakılan köpeklerin fotoğraflanması
Açıklama:
Vahşi Yaşam Fotoğrafçılığı, doğada bulunan vahşi hayvanların, kuşların veya böceklerin kendi doğal ortamlarında, herhangi bir insan müdahalesi olmadan fotoğraflanmasını kapsar. Temel amaç, canlının doğal davranışlarını belgelemektir.

Soru 11

Çok yakın mesafeden çekim yapmaya imkân tanıyan, konunun kendi boyutunda veya büyütülerek kaydedilmesini sağlayan objektif aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Balıkgözü objektif
B
Teleobjektif
C
Makro objektif
D
Zoom objektif
E
Geniş açılı objektif
Açıklama:
Çok yakın mesafeden çekim yapmaya olanak tanıyan ve konunun kendi boyutunda (1:1 büyütme) veya daha büyük oranlarda büyütülerek kaydedilmesini sağlayan objektif Makro Objektiftir. Bu objektifler, detaylı yakın plan çekimleri için tasarlanmıştır.

Soru 12

Dış mimari fotoğrafçılıkta fotoğrafa konu olan yapı; insanlar ve arabalar gibi hareketin yoğun olduğu bir alanda bulunuyorsa yapının vurgulanması için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Seçenekler

A
Konuyla makine arasındaki mesafe arttırılmalıdır.
B
Renk düzeltme filtresi kullanılmalıdır.
C
Daha kısa odak uzaklığına sahip objektif kullanılmalıdır.
D
Odak düzlemi ile konu düzlemi arasında paralellik sağlanmalıdır.
E
Pozlama süresi arttırılmalıdır.
Açıklama:
Dış mimari çekimlerde hareketli unsurlar (insanlar, arabalar) yapıyı gölgeleyebilir. Yapının vurgulanması ve hareketin ortadan kaldırılması veya görsel bir etki yaratması için uzun pozlama tekniği kullanılmalıdır. Uzun pozlama, hareket eden nesnelerin bulanıklaşmasını veya tamamen kaybolmasını sağlayarak, sabit olan mimari yapının netliğini ve baskınlığını artırır.

Soru 13

Vahşi yaşam fotoğrafçılığında genellikle hangi objektifler tercih edilir?

Seçenekler

A
Balıkgözü objektifler
B
Kısa odak uzaklıklı objektifler
C
Makro objektifler
D
Teleobjektifler
E
Geniş açılı objektifler
Açıklama:
Vahşi yaşam fotoğrafçılığında hayvanları rahatsız etmemek, güvenlik mesafesini korumak ve uzaktaki detayları yakalamak için genellikle teleobjektifler (uzun odak uzaklıklı) tercih edilir. Bu objektifler konuyu izole etme konusunda da başarılıdır.

Soru 14

Konuya göre objektif seçiminde etkili olan temel nedenler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Konunun genişliği
B
Konunun uzaklığı
C
Konunun büyüklüğü
D
Kompozisyon
E
Konunun içerdiği renkler
Açıklama:
Objektif seçiminde etkili olan temel nedenler; görüş açısı ihtiyacı, perspektif kontrolü ve alan derinliği kapasitesidir. Bu nedenler arasında yer almaz denilen unsur, ISO (Film hızı) ayarıdır. ISO, objektiften bağımsız olarak makine gövdesi üzerinden ayarlanan bir pozlama parametresidir.

Soru 15

Portre fotoğrafçılığında kullanılan bir objektifin ideal odak uzaklığını aşağıdakilerden hangisi belirtir?

Seçenekler

A
7-15 mm
B
45-55 mm
C
24-70 mm
D
85-100 mm
E
100-300 mm
Açıklama:
Portre fotoğrafçılığında ideal odak uzaklığı, konunun yüz hatlarında perspektif bozulmasını minimuma indiren ve konuya doğal bir mesafe sağlayan uzaklıktır. Bu aralık, FX sensörlerde genellikle 85mm ile 135mm arasındadır ve hoş bir perspektif sıkıştırması sağlar.

Soru 16

Manzara fotoğrafı çekerken aşağıdakilerden hangisi dar açılı objektif kullanmayı gerektiren bir durumdur?

Seçenekler

A
Geniş bir görüş açısı elde etmek
B
Konunun belli bir noktasına yakınlaşmak
C
Geniş alan derinliği sağlamak
D
Yansımaları azaltmak
E
Kısa odak uzaklığı sayesinde geniş bir alanı tek bir kareye sığdırmak
Açıklama:
Manzara fotoğrafında dar açılı objektif (teleobjektif) kullanmayı gerektiren durum, uzaktaki bir detayı vurgulamak veya derinlikteki öğeleri birbirine yakınlaştırarak (perspektif sıkıştırması) dramatik bir etki yaratmaktır. Normal şartlarda manzara için geniş açı tercih edilir.

Soru 17

Geniş açılı objektiflerin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Dar açılı objektiflere göre daha fazla alan kadraja alınır.
B
Nesneler olduğundan daha uzaktaymış gibi görünür.
C
Nesnenin büyütülme oranı, dar açılı objektiflere göre daha fazladır.
D
Görüş alanı, dar açılı objektiflere göre daha fazladır.
E
Geniş açılı objektiflerin verdiği derinlik hissi, dar açılı objektiflere göre daha fazladır.
Açıklama:
Geniş açılı objektifler; geniş görüş alanı, artırılmış alan derinliği potansiyeli ve ön plandaki nesneleri abartma eğilimi ile bilinirler. Özellikleri arasında yer almayacak olan, konuyu arka plandan tamamen izole etme yeteneğidir. Konu izolasyonu ve sığ alan derinliği, genellikle dar açılı objektiflerin (teleobjektif) ve geniş diyaframın özelliğidir.

Soru 18

Vahşi yaşam fotoğrafçılığında teleobjektif kullanılmasının nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Geniş görüş açısı sağlanarak çevrenin kadraja dâhil edilmesi
B
Konuya bağlı olarak can güvenliğini tehdit edecek muhtemel tehlikeler olması
C
Konunun doğal hareketlerine etki etmeyecek kadar mesafenin korunması
D
Konuyu ürkütmeden fotoğraflama imkânı sağlaması
E
Coğrafi şartların elverişli olmadığı durumlarda konuya yaklaşmadan görüntü elde edilmesi
Açıklama:
Vahşi yaşamda teleobjektifler, mesafe korumak, güvenlik sağlamak ve konuyu izole etmek için kullanılır. Kullanılma nedenleri arasında bulunmayan şey, çok geniş bir alanı tek karede göstermektir. Teleobjektiflerin görüş açısı dardır; geniş alan göstermek geniş açılı objektiflerin görevidir.

Soru 19

Dış mimari fotoğrafçılığında objektif seçimini belirleyen faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Yapıyla fotoğrafçı arasındaki mesafe
B
Yapının başka binalarla çevrelenmiş olması
C
Gün doğumu veya gün batımı gibi güneş ışınlarının geniş açıyla geldiği saatlerde çekim yapılması
D
Yapının kapladığı alan
E
Yapının bağlamıyla birlikte verilmek istenmesi
Açıklama:
Dış mimari fotoğrafçılıkta objektif seçimini belirleyen faktörler; perspektif düzeltme ihtiyacı (düşen çizgileri düzeltmek), binanın büyüklüğüne göre görüş açısı gereksinimi ve mümkün olduğunca derin alan derinliği elde etme isteğidir. Belirleyici faktör olmayan durum, alan derinliğinin minimumda tutulmasıdır. Mimari çekimde yapının her detayı net olmalıdır.

Soru 20

İç mekân çekimlerinde geniş açılı objektif kullanılmasının nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Fotoğrafta sıkışıklık hissine engel olmak.
B
Geniş alan derinliği elde etmek.
C
Mekânı ferah göstermek.
D
Mümkün olan en geniş görüş açısıyla mekânı bütünlüklü fotoğraflamak.
E
Görüntüyü bozmadan çerçeveyi dar tutmak.
Açıklama:
İç mekân çekimlerinde geniş açılı objektifler, dar alanlarda kapsamlı görüş alanı sağlamak ve mekânın genişliğini vurgulamak için kullanılır. Kullanılma nedeni arasında bulunmayan durum, uzaktaki nesneleri yakınlaştırmaktır. Bu, teleobjektiflerin işlevidir; geniş açılı objektifler nesneleri olduğundan daha uzak gösterir.

Soru 21

İç mimari fotoğrafçılığı olarak aşağıdakilerden hangisi değerlendirilemez?

Seçenekler

A
Tiyatro sahnesi
B
Cami minaresi
C
Hastane koridorları
D
Bir ofisin oturma planı
E
Oturma alnında yer alan dekoratif objeler
Açıklama:
İç mimari fotoğrafçılığı, binaların iç mekanlarının, tasarımının, düzeninin ve atmosferinin kaydedilmesine odaklanır. Bu tür fotoğrafçılıkta mekanın aydınlatması, mobilyalar ve dekoratif unsurlar ön plandadır. Soruda "değerlendirilemez" denildiğine göre, dış mekanların ya da yapıların genel peyzajının fotoğrafçılığı, iç mimari fotoğrafçılığı kategorisine dahil değildir.

Soru 22

Çok yakın çekim yaparken makro objektifin sağladığı avantajlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Konuya minimum düzeyde yakınlaşılması
B
Çok yakın mesafeden netlik sağlanması
C
Konunun kendi boyutunda veya büyütülerek kaydedilmesi
D
Çok geniş bir alan derinliği yaratılması
E
Konuya yakın mesafeden çekim yapılarak kadrajın konuyla doldurulması
Açıklama:
Makro objektifler, çok yakın çekimlerde nesnelerin yüksek büyütme oranları ile detaylı kaydedilmesini sağlar. Bu objektifler, genellikle 1:1 ya da daha fazla büyütme yeteneğine sahiptir ve kısa netleme mesafelerine izin verir. Ancak, makro çekimde fiziksel bir zorunluluk olarak alan derinliği (Depth of Field) son derece sığdır ve daralır. Bu nedenle, 'geniş alan derinliği sağlaması' makro objektiflerin sağladığı bir avantaj değildir; aksine, kontrol edilmesi gereken bir zorluktur.

Soru 23

Portre fotoğrafçılığında odak noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gözler
B
Çevre
C
Beden
D
Arka plan
E
Omuzlar
Açıklama:
Portre fotoğrafçılığının en temel ve değişmez kuralı, odak noktasının süjenin gözleri olmasıdır. Özellikle, kameraya en yakın olan gözün kesinlikle net olması gerekir. Gözler, portrede ifadenin ve duygusal bağın kurulduğu merkezdir. Alan derinliği ne kadar dar olsa da, net gözler portrenin başarısı için kritik öneme sahiptir.

Soru 24

I. Temsilî
II. İzlenimci
III. Soyut
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri manzara fotoğrafçılığının başlıkları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Manzara fotoğrafçılığı, doğanın ve çevrenin kaydedilmesi sürecini kapsar ve birden fazla sanatsal yaklaşımla yapılabilir.
I. Temsilî (Representational) yaklaşım, manzarayı olduğu gibi, gerçekçi detaylarla yansıtır.
II. İzlenimci (Impressionistic) yaklaşım, ışık, renk ve hareket gibi unsurları kullanarak sahnenin duygusal etkisini ön plana çıkarır.
III. Soyut (Abstract) yaklaşım, manzaranın biçim, çizgi ve dokularına odaklanarak sahneyi geleneksel bağlamından çıkarır.
Bu üç kategori de manzara fotoğrafçılığı türleri arasında yer alır.

Soru 25

Vahşi yaşam fotoğrafçılığı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Hayvanların doğal ortamlarında görüntülendiği fotoğrafçılık türüdür.
B
Doğal olmayan ortamlarda veya insan müdahalesinin olduğu ortamlarda çekilmiş hayvan görüntüleri, vahşi yaşam kategorisine girmez.
C
Profesyonel vahşi yaşam fotoğrafçılığında genellikle 400 mm veya daha büyük teleobjektifler kullanılır.
D
Vahşi yaşam fotoğrafçılığında fotoğrafın temel konusu hayvanları, manzara ve doğal ortam olduğu için, görüntüde vurgu tamamına yapılmalıdır.
E
Odak noktası her zaman için konunun gözleri olmalıdır. Böylece diğer alanlar bulanık çıksa da konunun net görüntüsü elde edilebilir.
Açıklama:
Vahşi yaşam fotoğrafçılığı, büyük bir sabır ve hayvan davranışları hakkında bilgi gerektirir. Çekimlerde genellikle uzun tele objektifler kullanılır. Bu fotoğrafçılık türünün temel etik kurallarından biri, çekim yapılırken hayvanların doğal ortamının ve davranışlarının bozulmamasıdır. Hayvanları rahatsız etmek, yerlerini değiştirmek ya da onları yapay olarak cezbetmek (luring) bu alandaki etik ilkelerle çelişir ve yanlış bir uygulamadır.

Ünite 11

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi her pozlamadan sonra kameranın konumunun ve yakınlaştırma seviyesinin değiştiği zaman aralıklı bir fotoğrafçılık tekniğidir?

Seçenekler

A
Portfolyo tekniği
B
Timelapse tekniği
C
Panaromik çekim tekniği
D
Hyperlapse tekniği
E
High Dynamic Range tekniği
Açıklama:
Doğru teknik Hyperlapse'tir. Hyperlapse, zaman aralıklı fotoğrafçılığın (Time-Lapse) özel bir türüdür. Klasik zaman atlamasından farklı olarak, kameranın konumu ve yakınlaştırma seviyesi, her pozlama arasında dikkatlice değiştirilir veya hareket ettirilir.
Bu teknik, özellikle binalar veya manzaralar gibi sabit noktalara odaklanırken, izleyiciye dramatik ve hızlı bir bakış açısı değişimi sunan geniş alanlarda hareket hissi yaratmak için kullanılır.

Soru 2

I. Roma İmparatorluğu devrinde, kendi işlerini idare edemeyecek kişilere, hastalara, reşit olmayanlar gibi kişilere vekil olarak atanan devlet memurlarına verilen addır.
II. Müzecilik kavramı ile birlikte ortaya çıkmış ve zamanla kendine özgü bir meslek hâline dönüşmüştür.
III. Fotoğraf sanatı ya da fotoğrafçılar için ise, bireysel etkinliklerin sergilenmesi, kişinin fotoğraflarını tanıtması olarak tanımlanabilir.
IV. Günümüzde sanat sergisi düzenleyen insanlara denilmektedir.
Küratörlük kavramı ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Doğru ifadeler I, II ve III'tür. Küratörlük kavramının tarihi kökeni, Roma İmparatorluğu devrinde (I. ifade) kendi işlerini idare edemeyecek kişilere vekil atanan devlet memurlarına dayanır. Modern anlamda müzecilik kavramı ile birlikte ortaya çıkmıştır (II. ifade).
Fotoğraf sanatı ya da fotoğrafçılar için ise, küratörlük, bir sergi bağlamında bireysel etkinliklerin sergilenmesi veya kişinin fotoğraflarının seçimi ve tanıtımı olarak tanımlanabilir (III. ifade). IV. ifade, kavramın sadece günümüzdeki dar bir kullanımını yansıtır, ancak temel tanımı ve tarihi gelişimini eksik bırakır.

Soru 3

"Yılın Basın Fotoğrafları" yarışmasını ve "Uluslararası Antalya Basın Fotoğrafı Günleri, Photo Antalya" adıyla Türkiye’nin basın fotoğrafçılığı alanındaki tek festivalini düzenleyen fotoğraf derneği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türkiye Foto Muhabirleri Derneği
B
Türkiye Fotoğraf Sanatı Federasyonu
C
Afsad
D
İstanbul Fotoğraf ve Sinema Amatörleri Derneği
E
İzmir Fotoğraf Sanatı Derneği
Açıklama:
Bu etkinlikleri düzenleyen dernek Türkiye Foto Muhabirleri Derneği (TFMD)'dir.
TFMD, Türkiye'deki basın fotoğrafçılığı alanında en prestijli yarışma olan "Yılın Basın Fotoğrafları"nı düzenler ve aynı zamanda uluslararası alanda tanınan "Uluslararası Antalya Basın Fotoğrafı Günleri, Photo Antalya" festivalini organize eden tek kuruluştur.

Soru 4

Türkiye’de 1993 yılından beri yayımlanan, çevre ve tarihî sitler konusundaki haberlere de yer veren coğrafya ve keşif dergisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
National Geography
B
Atlas
C
Kontrast
D
Afsad
E
Photoworld
Açıklama:
Türkiye’de 1993 yılından beri yayımlanan, çevre ve tarihî sitler konusundaki haberlere geniş yer veren coğrafya ve keşif dergisi Atlas Dergisi'dir.
Atlas, fotoğrafçılığı keşif ve belgeleme aracı olarak kullanarak, Türk coğrafyasının doğal güzelliklerini ve kültürel mirasını okuyucularına aktarmıştır.

Soru 5

I. Sınırsız fotoğraf ve video yükleyebilirsiniz.
II. Gizlilik kontrolleri ve şifreler ile anılarınızı güvende tutabilirsiniz.
III. Sitenizi sizin gibi hissettirmek için kişiselleştirme seçeneğinden, kendi beğenilerinize göre bir site oluşturma seçeneği sunmaktadır.
Üyeleri için yukarıda belirtilen olanakları sunan fotoğraf paylaşım sitesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Instagram
B
Facebook
C
Smugmug
D
Filckr
E
Photobucket
Açıklama:
Yukarıda belirtilen olanakları sunan fotoğraf paylaşım sitesi SmugMug'dır. SmugMug, profesyonellere yönelik bir platform olarak, genellikle ücret karşılığında sınırsız fotoğraf ve video yükleme imkanı sunar (I.).
Ayrıca kullanıcıların anılarını ve çalışmalarını güvende tutmak için gelişmiş gizlilik kontrolleri ve şifreleme seçenekleri (II.) ve site tasarımını tamamen kişiselleştirme (III.) imkanı sağlar.

Soru 6

Türkiye’de 1993 yılından beri yayımlanan; coğrafi keşif, çevre ve tarihî sitler konusundaki haberlere yer veren dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kontrast
B
Atlas
C
Naitonal Geography
D
Fotoğraf
E
Afsad
Açıklama:
Türkiye’de 1993 yılından beri yayımlanan; coğrafi keşif, çevre ve tarihî sitler konusundaki haberlere yer veren dergi Atlas Dergisi'dir.
Bu dergi, yüksek kaliteli fotoğrafçılığı kullanarak Türkiye'nin ve dünyanın dört bir yanındaki coğrafi ve tarihi zenginlikleri belgeler.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi fotoğraf çekim tekniklerinden biridir?

Seçenekler

A
Photobucket
B
Kontrast
C
Instagram
D
Pıcasa
E
Timelapse
Açıklama:
Fotoğraf çekim teknikleri arasında, belirli aralıklarla çekim yaparak zamanın hızlandırılması etkisini yaratan Zaman Aralıklı Fotoğrafçılık (Time-Lapse) yer alır. Diğer yaygın teknikler arasında Panning, HDR ve Stop Motion (Bkz. Soru 165470) gibi özel çekim metotları bulunmaktadır. (Bu bağlamda şıklarda yer alan özel bir teknik doğru cevap olacaktır.)

Soru 8

Cansız nesnelerin ya da kuklaların tek tek hareket ettirilerek fotoğraflarının kare kare çekilmesiyle yapılan canlandırma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hyper Lapse
B
Slow Motion
C
Stop Motion
D
Time Lapse
E
Selfie
Açıklama:
Cansız nesnelerin ya da kuklaların tek tek hareket ettirilerek fotoğraflarının kare kare çekilmesiyle yapılan canlandırma tekniği Stop Motion'dır.
Bu teknikte her bir küçük hareket, bir kare fotoğraf olarak kaydedilir ve bu kareler hızlıca art arda oynatıldığında kesintisiz hareket yanılsaması yaratılır.

Soru 9

Fotoğraf üzerindeki düşük, orta ve yüksek aralıktaki ışığın farklı ortalamasını alarak bunların uygun bir şekilde yüzeye dağılımını sağlayan teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Timelapse
B
Picasa
C
Stop Motion
D
3D Fotoğraf
E
HDR
Açıklama:
Fotoğraf üzerindeki düşük, orta ve yüksek aralıktaki ışığın farklı ortalamasını alarak bunların uygun bir şekilde yüzeye dağılımını sağlayan teknik Yüksek Dinamik Aralık (HDR)'dir.
HDR tekniği, sahnenin hem en parlak hem de en karanlık bölgelerinde detay korumasını sağlayarak gözün görebildiğine yakın bir görüntü oluşturmayı hedefler. Genellikle farklı pozlama değerlerine sahip birden fazla fotoğrafın birleştirilmesiyle elde edilir.

Soru 10

Fotoğrafın yaygınlaşması, fotoğraf severler arasında dayanışma ve işbirliğinin sağlanması, felsefe, sanat, estetik konusunda fikirlerin tartışılması amacıyla 1977’de kurulan dernek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türkiye Foto Muhabirleri Derneği
B
Türkiye Fotoğraf Sanatı Federasyonu
C
İFSAK
D
AFSAD
E
AFAD
Açıklama:
Fotoğrafın yaygınlaşması, fotoğraf severler arasında dayanışma ve işbirliğinin sağlanması ve felsefe, sanat, estetik konusunda fikirlerin tartışılması amacıyla 1977’de kurulan dernek Ankara Fotoğraf Sanatı Derneği (AFSAD)’dir.
AFSAD, Türkiye’nin en köklü fotoğraf derneklerinden biri olup, fotoğraf sanatına teorik ve pratik katkılar sağlamayı amaçlamıştır.

Soru 11

Geniş formatlı fotoğrafçılık olarak da bilinen, aynı kameradan birden fazla görüntüyü birbirine ekleyen, tek bir geniş fotoğraf (dikey veya yatay) oluşturmak için kullanılan teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kontrast
B
HDR
C
Time Lapse
D
Kürator
E
Panaromik
Açıklama:
Geniş formatlı fotoğrafçılık olarak da bilinen ve aynı kameradan birden fazla görüntüyü birbirine ekleyen (stitching) teknik, Panoramik Fotoğrafçılık'tır.
Bu teknik sayesinde, tek bir standart kareye sığmayacak kadar geniş bir görüş alanı, tek bir yatay veya dikey görsel olarak birleştirilebilir.

Soru 12

Her yıl Nisan ayının başında Uluslararası Antalya Basın Fotoğrafı Günleri, “PhotoAntalya” adı ile Türkiye’nin basın fotoğrafçılığı alanındaki tek festivalini Antalya’da gerçekleştiren dernek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türkiye Foto Muhabirleri Derneği
B
Türkiye Fotoğraf Sanatı Federasyonu
C
İFSAK
D
AFSAD
E
AFAD
Açıklama:
Her yıl Nisan ayında Uluslararası Antalya Basın Fotoğrafı Günleri, “PhotoAntalya” festivalini düzenleyen dernek Türkiye Foto Muhabirleri Derneği (TFMD)'dir.
Bu festival, Türkiye’nin basın fotoğrafçılığı alanındaki tek uluslararası festivali olma özelliğini taşır.

Soru 13

Türkçe olarak "özçekim" anlamına gelen ve kişinin kendi resmini akıllı telefon ya da webcam ile çekmesi olarak tanımlanan çekim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Panaromik
B
Timelapse
C
Selfie
D
Hyperlapse
E
Photobucket
Açıklama:
Türkçe olarak 'özçekim' anlamına gelen ve kişinin kendi resmini akıllı telefon ya da webcam ile çekmesi olarak tanımlanan çekim türü Selfie'dir.
Selfie, özellikle sosyal medya kültürünün yaygınlaşmasıyla birlikte son dönem fotoğrafçılığının en popüler terimlerinden biri hâline gelmiştir.

Soru 14

Günümüzde ülkelerin, kentlerin tanıtımında, dizi ve reklamlarda etkileyiciliği artırmak için kullanılan ve dilimizde zaman aralıklı fotoğraf anlamına gelen çekim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pozlama
B
Flickr
C
Hyperlapse
D
Timelapse
E
Selfie
Açıklama:
Dilimizde zaman aralıklı fotoğraf anlamına gelen ve kentlerin tanıtımında, dizi ve reklamlarda etkileyiciliği artırmak için kullanılan çekim tekniği Time-lapse'tir.
Time-lapse, yavaş gelişen olayları (trafik akışı, gün doğumu vb.) hızlandırılmış bir şekilde göstererek izleyicinin dikkatini çekmeyi sağlar.

Soru 15

İnternet kullanıcılarının ücretsiz olarak fotoğraflarını saklayabilecekleri bir web servisi olan ve Ludircop tarafından 2004 yılında hizmete sunulan fotoğraf paylaşım platformu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Photobucket
B
Picasa
C
Instagram
D
Flickr
E
Facebook
Açıklama:
İnternet kullanıcılarının ücretsiz olarak fotoğraflarını saklayabileceği bir web servisi olan ve Ludicorp tarafından 2004 yılında hizmete sunulan fotoğraf paylaşım platformu Flickr'dır.
Flickr, dijital fotoğrafçıların büyük kitlelere ulaşması ve fotoğraf arşivi oluşturması için öncü platformlardan biri olmuştur.

Soru 16

Panoramik fotoğraf türünün özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Geniş açılı fotoğraflardır.
B
Soldan sağa 180 dereceyi kaplayan panoramalardır.
C
360 dereceye kadar olan panoramalardır.
D
Küçük detaylara odaklanılır.
E
Birden fazla görüntüden oluşabilmektedir.
Açıklama:
Panoramik fotoğraf türünün temel özelliği geniş bir görüş açısı sunmasıdır. Aynı zamanda birden fazla fotoğrafın yazılımla birleştirilmesini (stitching) gerektirir. Bu türün özellikleri arasında 'sınırlı görüş açısına sahip olması' veya 'tek bir karede standart açıyla çekilmesi' gibi, geniş açı hedefine aykırı bir özellik bulunmaz.
(Doğru cevap, Panoramik fotoğrafın temel niteliği olan geniş kadraj gerekliliğini reddeden şıktır.)

Soru 17

Aynı zamanda bir fotoğraf derneği olan AFSAD tarafından aşağıdaki fotoğraf dergilerinden hangisi yayımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Kontrast
B
National Geographic
C
Atlas
D
Fotoğraf
E
PhotoWorld
Açıklama:
Aynı zamanda bir fotoğraf derneği olan Ankara Fotoğraf Sanatı Derneği (AFSAD) tarafından yayımlanan fotoğraf dergisi, fotoğraf sanatı, felsefesi ve teknikleri üzerine yazılara yer veren Boyut Fotoğraf Sanatı Dergisi'dir.

Soru 18

Daha çok spor aktivitelerinde, örneğin futbol maçlarında önemli anların tekrar ağır çekimde verilmesi, doğa olaylarında, dizi ve filmlerde kullanılan fotoğraf çekim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Time Lapse
B
Hyper Lapse
C
Küratör
D
Slow Motion
E
Flickr
Açıklama:
Daha çok spor aktivitelerinde, önemli anların tekrar ağır çekimde verilmesi, doğa olaylarında veya sinema/dizi prodüksiyonlarında görüntünün etkileyiciliğini artırmak için kullanılan fotoğraf çekim tekniği Ağır Çekim (Slow Motion)'dur.
Bu teknik, yüksek kare hızlarında çekim yapılarak, normal hızda oynatıldığında hareketin yavaşlaması etkisini yaratır.

Soru 19

Fotoğraf sanatı ya da fotoğrafçılar açısından, bireysel etkinliklerin sergilenmesi, kişilerin fotoğraflarının tanıtılması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Photobucket
B
Panaroma
C
Portfolyo
D
Küratör
E
Hyper Lapse
Açıklama:
Fotoğraf sanatı ya da fotoğrafçılar açısından, bireysel etkinliklerin sergilenmesi, kişinin en iyi çalışmalarını seçerek tanıtması anlamına gelen kavram Portfolyo'dur.
Portfolyo, fotoğrafçının sanatsal yeteneklerini ve tarzını sergilediği, ticari veya sanatsal amaçlarla kullanılan seçilmiş eserler koleksiyonudur.

Soru 20

Yeni medyada fotoğraf paylaşım platformları arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Flickr
B
Picasa
C
Instagram
D
Photobucket
E
PhotoWorld
Açıklama:
Yeni medyada fotoğraf paylaşım platformları, kullanıcının fotoğraf yükleyebildiği, depolayabildiği ve paylaşabildiği web servisleridir (Örn: Flickr, Instagram, 500px, SmugMug).
Bu platformlar arasında fiziksel bir yayın (örneğin bir dergi) veya geleneksel bir depolama yöntemi (örneğin CD) veya bir organizasyon adı bulunmaz. (Doğru şık, dijital bir platform olmayan, geleneksel veya kurumsal bir öğe olmalıdır.)

Soru 21

Hyperlapse fotoğraf tekniğinin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Her pozlamadan sonra kameranın konumu değişir.
B
Çok sayıda fotoğraf ya da videodan oluşur.
C
Bir Instagram uygulaması olarak da kullanılmaktadır.
D
Yüksek kaliteli zaman aralıklı videoların birleşmesiyle oluşur.
E
Görüntülerin yavaşlatılması esasına dayanır.
Açıklama:
Hyperlapse, bir time-lapse tekniği türüdür ancak en önemli farkı, çekimler arasında kameranın konumunun belirgin şekilde değiştirilmesidir. Normal time-lapse'te kamera sabittir, Hyperlapse'te ise uzun mesafeler boyunca ilerlenir. Özellikleri arasında mutlaka kameranın sabit olmaması ve her karede pozisyonun ayarlanması yer alır. Bu teknik, hareketin çok belirgin olduğu ve büyük ölçekli sahnelerin kaydedilmesi gereken durumlarda kullanılır. Aranılan özellik, Hyperlapse'in doğasına aykırı olan statik bir durum veya hareketin kısıtlanması olabilir.

Soru 22

Fotoğraf üzerindeki düşük, orta ve yüksek aralıktaki ışığın ortalamasını alarak bunların uygun bir şekilde yüzeye dağılımını sağlayan teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Picasa
B
Time Lapse
C
HDR(High Dynamic Range Tekniği)
D
3D
E
Stop motion
Açıklama:
Bu teknik HDR (High Dynamic Range - Yüksek Dinamik Aralık) olarak adlandırılır. HDR, fotoğraf makinesinin tek bir pozlamada yakalayamayacağı kadar geniş bir ton yelpazesini kaydetmeyi amaçlar. Bunu sağlamak için aynı sahnenin farklı pozlamalarda (az pozlanmış, normal pozlanmış, çok pozlanmış) çekilen birden fazla görüntüsü birleştirilir. Bu birleştirme sayesinde, hem düşük (gölgeler) hem de yüksek (parlak alanlar) aralıktaki ışık bilgileri korunarak yüzeye uygun bir ortalama ile dağıtılır ve detay kaybı önlenir.

Soru 23

Bilim, tarih, coğrafya, kültür gibi alanlardaki makaleler ve yayınladığı kaliteli fotoğraflarla dünyaca bilinen ve 37 dilde yayımlanan dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Afsad
B
Kontrast
C
Fotoğraf
D
National Geography
E
Atlas
Açıklama:
Dünyaca bilinen, bilim, tarih, coğrafya ve kültür alanlarında makaleler yayımlayan ve yüksek kaliteli fotoğraflarıyla ün salmış olan, 37 dilde yayımlanan bu dergi National Geographic'tir. National Geographic, küresel çapta en saygın coğrafi keşif ve belgesel fotoğrafçılığı yayınlarından biridir ve fotoğrafçılık sanatına büyük katkılar sağlamıştır.

Soru 24

Ortamdaki aşırı aydınlık ve aşırı karanlık bölgelerin ortalama değerlere göre ayarlandığı fotoğraf çekim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Timelapse
B
Hyper Lapse
C
Küratör
D
Slow motion
E
HDR
Açıklama:
Ortamdaki aşırı aydınlık ve aşırı karanlık bölgelerin ortalama değerlere göre ayarlandığı fotoğraf çekim tekniği HDR (High Dynamic Range) tekniğidir. HDR, dinamik aralığın genişletilmesi amacıyla kullanılır. Temel prensibi, sahnenin farklı pozlamalarda çekilmesi ve bu görüntülerin yazılımlar aracılığıyla birleştirilerek, hem parlak hem de gölge alanlarda detayların eşitlenmesi ve ortalama bir pozlama değeri elde edilmesidir.

Soru 25

Ülkemizde web üzerinden yayın yapan, 1995 yılında kurulan ve fotoğraf sanatı ile ilgili her türlü bilginin bulunduğu dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Atlas
B
Kontrast
C
FotoNo1
D
National Geography
E
Fotoğraf
Açıklama:
Ülkemizde 1995 yılında web üzerinden yayın hayatına başlayan ve fotoğraf sanatı ile ilgili geniş bilgi içeriği sunan yayın, Türk fotoğrafçılık camiası için önemli bir çevrimiçi kaynaktır. Bu tür sorular genellikle alanında öncü olan ve fotoğraf teknikleri, sergiler, sanatçılar ve güncel gelişmeler hakkında bilgi sunan Fotograf Dergisi gibi spesifik yayınları işaret eder. Kuruluş tarihi (1995), Türkiye'de dijital yayıncılığın ilk adımlarına denk gelmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Soru 26

Türkiye’de 1993 yılından beri yayımlanan, coğrafi ve keşif dergisi olmasının yanı sıra bir fotoğraf dergisi olarak da bilinen yayın aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
National Geographic Dergisi
B
Kontrast Dergisi
C
Atlas Dergisi
D
Gezginfoto Dergisi
E
Fotoğraf Fikirleri Dergisi
Açıklama:
Türkiye'de 1993 yılından beri yayımlanan, coğrafi keşif ve aynı zamanda yüksek kalitede fotoğraf içeriğiyle bilinen önemli yayın Atlas Dergisi'dir. Atlas, hem bir coğrafya ve keşif dergisi hem de yayınladığı görsellerin kalitesi nedeniyle fotoğraf sanatı dergisi olarak da kabul edilmekte ve Türk fotoğrafçılık kültürüne büyük katkılar sunmaktadır.

Soru 27

Her pozlamadan sonra kameranın konumunun ve yakınlaştırma seviyesinin değiştiği zaman aralıklı fotoğraf çekim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Timelapse
B
Küratör
C
Slow motion
D
Hyperlapse
E
Panoramik
Açıklama:
Her pozlamadan sonra kameranın konumunun ve yakınlaştırma seviyesinin değiştiği zaman aralıklı fotoğraf çekim tekniği Hyperlapse olarak tanımlanır. Bu teknik, klasik time-lapse'ten farklı olarak kameranın hareket etmesini gerektirir (konum değişimi). Ayrıca, dinamik bir etki yaratmak amacıyla her karede yakınlaştırma (zoom) seviyesinin değiştirilmesi, bu tekniğe özgü görsel dramayı artırır ve izleyiciye etkileyici bir mekânsal yolculuk hissi verir.

Ünite 12

Soru 1

Fotoğraf filminin geometrik şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kare
B
Çember
C
Dikdörtgen
D
Beşgen
E
Yamuk
Açıklama:
Standart fotoğraf filmleri (özellikle 35mm) ve dijital sensörler, fotoğrafın kadrajlanması ve baskı oranları için en yaygın kullanılan geometrik şekil olan dikdörtgen biçimindedir.

Soru 2

Görüntüdeki çizgilerin insan bilincinde ve duygu dünyasında bıraktığı etkiye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Grafik etkisi
B
Renk etkisi
C
Biçim etkisi
D
Form etkisi
E
Işık etkisi
Açıklama:
Fotoğraf kompozisyonundaki çizgilerin (yatay, dikey, eğik vb.) izleyicinin bilincinde ve duygu dünyasında bıraktığı etkiye, o çizgilerin taşıdığı anlamlar ve çağrışımlar (örneğin dikey çizgiler güç, yatay çizgiler sakinlik) nedeniyle çizgilerin psikolojisi denir.

Soru 3

Soğuk renklerin gün içerisinde kendini gösterdiği zaman dilimi olan ............ saatler sabah gün doğmadan hemen önce ve akşam güneş battıktan sonra ortalama 1 saat içerisinde oluşur.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
altın
B
parlak
C
gri
D
gümüş
E
mavi
Açıklama:
Soğuk renklerin hâkim olduğu zaman dilimi olan Mavi Saatler (Blue Hour), sabah gün doğmadan hemen önce ve akşam güneş battıktan sonraki ortalama bir saatlik dilimi kapsar. Bu süre boyunca atmosferdeki ışık, mavi ve mor tonların yoğunlaşmasına neden olur.

Soru 4

Koyu gölgeler ve parlak aydınlık alanlar oluşturan, parlak ve hüzme hâlinde de görülen ışık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sıcak ışık
B
Serin ışık
C
Sert ışık
D
Yumuşak ışık
E
Dolgu ışık
Açıklama:
Sert ışık, genellikle küçük bir kaynaktan gelen, yoğun ve yönlü ışıktır. Bu tür ışık, fotoğrafta koyu ve keskin gölgeler ile parlak aydınlık alanlar (highlight) oluşturur ve hüzme hâlinde net bir şekilde görülür.

Soru 5

I. Işık kaynağının kadrajın sadece bir bölümünü aydınlatması ve diğer kısımların karanlıkta bırakılması şeklinde gerçekleşen bir aydınlatmadır.
II. Özellikle ışıkla fotoğrafa belirginlik katılmak istenen durumlarda veya konudaki herhangi bir noktanın vurgulanmasının istendiği durumlarda tercih edilir.
III. Ünlü Hollandalı ressam Rembrandt resimlerinde bu tekniği kullandığı için bu tarz aydınlatma biçimi Rembrandt Aydınlatması olarak bilinmektedir.
Bölgesel aydınlatma ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız ı
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bölgesel aydınlatma ile ilgili verilen tüm öncüller doğrudur. Işık kaynağının kadrajın sadece bir kısmını aydınlatması (I) konuya belirginlik katar ve vurgu yapar (II). Bu teknik, ünlü ressam Rembrandt’ın portrelerinde kullandığı yöntemle ilişkilendirildiği için Rembrandt Aydınlatması olarak da bilinir (III).

Soru 6

Işık kaynağının fotoğrafı çekilen konunun arkasında kalmasıyla oluşan silüetler aşağıdaki hangi kadraj ögesini oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Şekil
B
Biçim
C
Form
D
Renk
E
Işık
Açıklama:
Silüetler, ışık kaynağının konunun arkasında kalması (ters ışık) sonucu oluşur. Konunun tüm detayları kaybolur ve geriye sadece dış hatları kalır. Bu dış hatlar, fotoğrafçılığın biçimsel ögelerinden olan formu (biçimi) oluşturur.

Soru 7

Fotoğrafçılıkta sabah gün doğmadan hemen önce ve akşam güneş battıktan sonraki ortalama 1 saatlik zaman dilimlerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Altın saatler
B
Mavi saatler
C
Karanlık saatler
D
Gri saatler
E
Turuncu saatler
Açıklama:
Sabah gün doğmadan hemen önce ve akşam güneş battıktan sonraki ortalama 1 saatlik zaman dilimleri genel olarak Alacakaranlık (Twilight) olarak adlandırılır. Bu süre, soğuk tonların hakim olduğu Mavi Saatler dönemini içerir.

Soru 8

Renk çarkında birbirinin karşısında yer alan renkleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kontrast renkler
B
Ardışık renkler
C
Uyumlu renkler
D
Tonlama
E
Bütünleşik renkler
Açıklama:
Renk çarkında birbirinin tam karşısında yer alan renklere Tamamlayıcı (Komplementer) Renkler denir. Bu renkler (örneğin mavi ve sarı) yan yana kullanıldığında birbirlerinin canlılığını artırarak yüksek görsel kontrast sağlarlar.

Soru 9

Işığın parlak ve hüzme halinde olduğu, koyu gölgeler ve parlak aydınlık alanlar oluşturduğu aydınlatma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Soğuk ışık
B
Serin ışık
C
Sert ışık
D
Sıcak ışık
E
Yumuşak ışık
Açıklama:
Sert ışık, parlak ve yoğun ışık kaynağının doğrudan gelmesiyle karakterize edilir. Bu durum, fotoğrafta keskin kenarlı koyu gölgeler ve ışığın çarptığı yerlerde parlak aydınlık alanlar oluşmasına neden olur. Işık, hüzme halinde görülebilir.

Soru 10

Bir fotoğrafta, normalde düz duran yatay veya dikey çizgilerin öne-arkaya veya sağa-sola yatıkmış gibi durması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Diyafram hatası
B
Işık hatası
C
Perspektif hatası
D
Renk hatası
E
Pozlama hatası
Açıklama:
Normalde düz olması gereken yatay veya dikey çizgilerin (özellikle dikey mimari ögelerin) kadraj içinde eğilmiş veya yatıkmış gibi görünmesi, kamera açısının konuya göre eğimli olmasından kaynaklanan perspektif hatası veya paralellik hatası olarak adlandırılır.

Soru 11

Açık havada çekim yaparken doğal ışıktan en iyi şekilde yararlanabilmek amacıyla tercih edilmesi gereken zaman dilimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güneş tam tepedeyken
B
Güneş doğarken
C
Gün doğmadan önce
D
Güneş batarken
E
Güneş batmadan önceki 1 saatlik zaman
Açıklama:
Açık havada çekim yaparken doğal ışıktan en iyi şekilde yararlanılabilen zaman dilimi Altın Saatler (Golden Hour) olarak bilinir. Bu saatlerde güneş alçakta olduğu için ışık yumuşak, sıcak tonlu ve modelleme açısından idealdir.

Soru 12

I. Su terazili tripod kullanmak
II. Ekran ızgarası kullanmak
III. Paralellik kuralını uygulamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri perspektif hatasına düşmemek amacıyla kullanılabilecek uygulamalar arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Perspektif hatalarını önlemek için, kameranın tam düz ve ufuk çizgisine paralel konumlandığından emin olmak gerekir. Bu amaçla su terazili tripod kullanmak (I), kadrajı hizalamak için ekran ızgarası (II) kullanmak ve dikey çizgileri korumak için paralellik kuralını (III) uygulamak temel uygulamalardır. Hepsi perspektif hatasını düşürmede etkilidir.

Soru 13

Fotoğrafta kadrajı oluşturan biçimsel ögeler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Işık
B
Renk
C
Perspektif
D
Anlam
E
Çizgi
Açıklama:
Fotoğrafı oluşturan biçimsel ögeler (kompozisyon unsurları) Çizgi, Şekil, Form, Doku, Renk ve Alan/Uzay'dır. Diyafram, fotoğraf makinesinin objektifinde ışık miktarını kontrol eden teknik bir ayardır ve biçimsel ögelerden biri olarak kabul edilmez.

Soru 14

Fotoğrafta bir hareketlilik oluşturarak dinamik bir etki katan çizgi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çapraz çizgiler
B
Yatay çizgiler
C
Dikey çizgiler
D
Yuvarlak çizgiler
E
Eğri çizgiler
Açıklama:
Diyagonal (Çapraz) çizgiler, fotoğraf kadrajında en fazla hareketlilik ve dinamik etkiyi oluşturan çizgi türüdür. Bu çizgiler, yatay ve dikey çizgilere kıyasla kadraj içinde bir gerilim ve aksiyon hissi uyandırır.

Soru 15

Fotoğrafçılıkta iki boyutlu, derinliği olmayan bir nesnenin taslağı olan kapalı alanları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Form
B
Biçim
C
Renk
D
Işık
E
Şekil
Açıklama:
Fotoğrafçılıkta iki boyutlu (derinliği olmayan), bir nesnenin dış hatlarını belirleyen kapalı alanlar Şekil (Shape) olarak ifade edilir. Üç boyutlu algılanan biçim ise Form olarak adlandırılır.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi soğuk bir renktir?

Seçenekler

A
Kırmızı
B
Koyu kırmızı
C
Sarı
D
Mavi
E
Turuncu
Açıklama:
Renk spektrumunda Mavi, Yeşil ve Mor tonları soğuk renkler olarak sınıflandırılır. Bu renkler genellikle sakinlik, serinlik ve mesafeyi çağrıştırır. Kırmızı, Sarı ve Turuncu ise sıcak renklerdir.

Soru 17

Sabah güneş doğduktan sonra ve akşam güneş batmadan önceki ortalama bir saatlik zaman dilimini anlatan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mavi saatler
B
Gri saatler
C
Altın saatler
D
Gümüş saatler
E
Parlak saatler
Açıklama:
Sabah güneş doğduktan sonra ve akşam güneş batmadan önceki yaklaşık bir saatlik zaman dilimine Altın Saatler (Golden Hour) denir. Bu süre boyunca ışık yumuşak, sıcak ve fotoğrafa altın rengi bir parlaklık katar.

Soru 18

Işık kaynağının konunun arkasında ve dolayısıyla fotoğrafçının önünde olduğu ışık kullanım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yanal ışık
B
Tepe aydınlatma
C
Dolgu ışık
D
Ters ışık
E
Cephe ışığı
Açıklama:
Işık kaynağının fotoğrafı çekilen konunun arkasında (ve dolayısıyla fotoğrafçının önünde) olduğu aydınlatma biçimine Ters Işık (Arka Işık veya Backlight) denir. Bu ışık, genellikle konunun etrafında parlayan bir hat (rim light) oluşturmak veya silüet çekimleri yapmak için kullanılır.

Soru 19

Bir yüzeyi oluşturan şeklin, maddenin veya malzemenin yapısının yüzey bilgisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dolgu
B
Doku
C
Derinlik
D
Perspektif
E
Renk
Açıklama:
Bir yüzeyi oluşturan maddenin yapısının, pürüzlülüğünün veya yumuşaklığının verdiği yüzey bilgisi Doku (Texture) olarak adlandırılır. Doku, ışık ve gölge kullanılarak fotoğrafta iki boyuttan üç boyutlu algılanmasına yardımcı olan biçimsel bir ögedir.

Soru 20

Bir fotoğrafın ön plandaki nesne ile arka plandaki nesne arasında hiçbir uzaklık yokmuş gibi görünmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üç boyut hissi
B
Derinlik algısı
C
Hacim duygusu
D
Alan derinliği
E
Perspektif yığılması
Açıklama:
Özellikle uzun odak uzaklıklı (telefoto) lensler kullanıldığında, perspektif etkisi nedeniyle ön plandaki nesneler ile arka plandaki nesneler arasındaki uzaklığın azaldığı ve sanki hiçbir uzaklık yokmuş gibi göründüğü duruma Uzamsal Sıkışma (Spatial Compression) denir.

Soru 21

I. Bakış açısı
II. Objektifin odak uzaklığı
III. Diyafram değerleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir fotoğrafta üç boyut hissi oluşturmak amacıyla kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir fotoğrafta üç boyut hissi yaratmak, yani derinlik algısı oluşturmak, temel kompozisyon tekniklerinin ve fotoğraf makinesi ayarlarının birleşimiyle sağlanır.
I. Bakış açısı (perspektif), nesnelerin göreceli boyutlarını ve uzamsal ilişkilerini etkileyerek derinlik hissini güçlendirir.
II. Objektifin odak uzaklığı (geniş açı veya tele), perspektifi sıkıştırarak veya genişleterek bu hissi manipüle eder.
III. Diyafram değerleri (Alan Derinliği kontrolü), konuyu arka plandan ayırarak (selektif odaklama) görsel bir katmanlama sağlar ve böylece 3D hissini kuvvetlendirir. Bu üç unsur da derinlik algısının oluşumunda kritik rol oynar.

Soru 22

Bir şeklin; en, boy ve yükseklikten oluşan üç boyutlu halini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çizgi
B
Form
C
Renk
D
Işık
E
Şekil
Açıklama:
En, boy ve yükseklik boyutlarının tamamına sahip olan ve uzayda yer kaplayan bir şeklin üç boyutlu haline Biçim veya Form denir. Görsel sanatlarda, biçim, ışık ve gölge kullanılarak iki boyutlu bir yüzeyde (fotoğraf kağıdı/ekran) üç boyutlu görünüm kazandırılan nesnenin algılanan hacmini ifade eder.

Soru 23

Aşağıdaki fotoğraf türlerinin hangisinde nesnenin biçiminin etkisi tamamen ortadan kalkar?

Seçenekler

A
Portre fotoğraflar
B
Silüet fotoğraflar
C
Doğa fotoğrafları
D
Manzara fotoğrafları
E
Mimari fotoğraflar
Açıklama:
Nesnenin biçiminin etkisi, yani nesnenin ne olduğunun net olarak tanımlanabilirliği, Soyut Fotoğraf türünde kasıtlı olarak ortadan kaldırılır. Soyut fotoğraf, biçimi, rengi, dokuyu ve ışığı yalnızca sanatsal kompozisyon elemanları olarak kullanır; bu sayede izleyici, konunun tanınabilirliği yerine görsel duygu veya estetik formlar üzerine odaklanır.

Soru 24

Fotoğrafta sakinlik, durağanlık ve huzur etkisi oluşturan çizgi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çapraz çizgiler
B
Dikey çizgiler
C
Yuvarlak çizgiler
D
Eğri çizgiler
E
Yatay çizgiler
Açıklama:
Kompozisyonda kullanılan çizgi türleri, izleyicide farklı psikolojik etkiler yaratır. Yatay çizgiler, yerçekimine paralel oldukları ve ufuk çizgisi gibi durağan elementleri yansıttıkları için, genellikle sakinlik, durağanlık ve huzur etkisi oluşturur. Bu çizgiler, güven ve istikrar duygularını pekiştirir.

Soru 25

Parlak ve hüzme hâlinde, koyu gölgeler ve parlak aydınlık alanlar oluşturan ışık niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sert ışık
B
Yumuşak ışık
C
Serin ışık
D
Sıcak ışık
E
Mat ışık
Açıklama:
Işığın kaynağının küçük ve yoğun olduğu durumlarda, ışık Sert Işık niteliğine sahip olur. Sert ışık, nesnelerin üzerinde parlak aydınlık alanlar (highlight) ve net, keskin hatlı, koyu gölgeler oluşturur. Bu tür bir aydınlatma, drama ve yüksek kontrast yaratmak için kullanılır, bu da parlak ve hüzme halinde bir görünüm sağlar.

Ünite 13

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi kadraj içerisindeki ilgi merkezine dikkat çekmenin yöntemleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sığ net alan derinliği
B
Işık kaynağı
C
Arka plan
D
Duygusal vurgu kuralı
E
1/3 kuralı
Açıklama:
İlgi merkezi (egemen öge) bir fotoğrafta izleyicinin bakışını hemen çeken alandır. Bu bölgeye dikkati çekmek için kullanılan yaygın yöntemler arasında nesnenin kadrajda büyütülmesi, ışık/gölge kontrastının kullanılması, Üçte Bir Kuralı gibi yerleştirme yöntemleri ve arka planı bulanıklaştırma (alan derinliği) yer alır. Çok sayıda öge kullanmak veya arka planı karmaşık hale getirmek, ana konudan dikkati dağıtacağı için ilgi merkezine dikkat çekme yöntemleri arasında yer almaz.

Soru 2

Fotoğrafı oluşturan kadrajı yatay ve dikey olarak üç eşit parçaya bölen ve eskiden beri resim ve mimaride de kullanılan kural aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Arka plan kuralı
B
Altın oran kuralı
C
Çerçeveleme kuralı
D
Fon kullanımı kuralı
E
Grafik kuralı
Açıklama:
Fotoğrafı hem yatay hem de dikey olarak üç eşit parçaya bölen ve bu sayede dört adet kesişme noktası (altın nokta) oluşturan temel kompozisyon kuralı Üçte Bir Kuralı'dır (Rule of Thirds). Bu kural, ilgi merkezinin bu kesişme noktalarından birine yerleştirilmesiyle izleyiciye daha dengeli, estetik ve dinamik bir görüntü sunmayı hedefler. Bu prensip, fotoğrafçılığın yanı sıra resim ve mimaride de binlerce yıldır kullanılmaktadır.

Soru 3

Simetri fotoğraflarında, simetrinin etkisinin izleyiciye aktarılması için aşağıdakilerden hangisinin yapılması gerekmektedir?

Seçenekler

A
Asıl nesne ile yansıması olan nesnenin tamamı kadrajda olmalıdır.
B
Asıl nesne kadrajda merkeze alınırken, yansıması olan nesne dışarıda tutulmalıdır.
C
Altın kesim kuralı uygulanarak simetrinin etkisi artırılmalıdır.
D
Gerçeğinin ya da yansımasının bir kısmı kadrajın dışında bırakılmalıdır.
E
Arka planda fon flulaştırılmalıdır.
Açıklama:
Simetri, kadrajın dikey veya yatay bir eksen etrafında neredeyse mükemmel bir yansıma oluşturduğu kompozisyon biçimidir. Simetrinin gücünü ve etkisini izleyiciye başarılı bir şekilde aktarabilmek için, simetri ekseninin (ayna görevi gören çizginin) mutlaka fotoğraf karesinin tam ortasına (merkezine) yerleştirilmesi gerekmektedir. Bu, görsel dengeyi ve tekrarlama duygusunu güçlendirir.

Soru 4

I. Çapraz (diyagonal) olarak kullanılarak fotoğrafta bir hareket ve dinamizm oluşturulur.
II. İlgi merkezlerini oluşturan nesnelerin, birbiri üzerine gelmesi-çakışması engellenerek biçimlerinin daha belirgin olması sağlanmış olur.
III. İki adet ilgi merkezi bulunuyorsa çapraz (diyagonal) olan altın noktalar yerine yan yana veya üst üste olan çizgiler kullanılır.
Çapraz (diyagonal) olan altın noktalar ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Çapraz (diyagonal) altın noktalar, fotoğrafın üst sol ve alt sağ (veya tersi) kesişim noktalarıdır. I. ve II. maddeler doğrudur: Çapraz yerleşim hareket ve dinamizm yaratır ve nesnelerin çakışmasını engeller. Ancak III. madde yanlıştır. İki adet ilgi merkezi bulunuyorsa, bu iki ögeyi dinamik ve dengeli bir şekilde yerleştirmek için çapraz altın noktalar ideal bir tercihtir. Yan yana veya üst üste çizgiler, genellikle daha durağan ve statik kompozisyonlar oluşturur.

Soru 5

I. Kompozisyonu oluşturan ögeler kadrajın içerisinde başlamakta ve kenarlara doğru giderek kadrajın dışına çıkmaktadır.
II. Egemen ögenin sadece bir parçası kadraja alınarak gerçekliğin fotoğrafın dışında devam etmesi sağlanır.
III. Fotoğrafın enformatik anlamındansa bırakacağı etkinin önemsendiği durumlarda kullanılan bir kompozisyon biçimidir.
Bazı özellikleri verilen fotoğraf kompozisyon türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yinelemeli kompozisyon
B
Ritmik kompozisyon
C
Açık kompozisyon
D
Sonsuz kompozisyon
E
Kapalı kompozisyon
Açıklama:
Verilen özellikler Açık Kompozisyon türüne aittir. Bu kompozisyonda (I.) ögeler kadraj sınırlarından dışarı taşıyormuş gibi görünebilir; (II.) egemen ögenin sadece bir parçası kadraja dahil edilerek gerçekliğin fotoğrafın dışında devam ettiği hissi verilir. (III.) Bu tür, izleyiciye bir etki bırakmayı ve hayal gücünü zorlamayı amaçladığı için, genellikle enformatik anlamdan daha önemlidir.

Soru 6

Çok sayıda konunun yer aldığı, derinlikli bir fotoğrafta kaç plan bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Sonsuz
Açıklama:
Derinlikli bir fotoğraf kompozisyonunda, izleyicinin gözüne hacim ve mesafe hissi vermek amacıyla genellikle üç temel plan kullanılır. Bunlar: Ön plan (foreground), Orta plan (middle ground) ve Arka plan (background) olarak adlandırılır. Çok sayıda konunun yer aldığı çekimlerde bu planların ayrımı, fotoğrafın okunurluğunu ve derinliğini artırır.

Soru 7

Egemen ögenin sadece bir parçasının kadraja alınarak gerçekliğin fotoğrafın dışında devam etmesinin sağlandığı kompozisyon türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Açık kompozisyon
B
Sonsuz kompozisyon
C
Kapalı kompozisyon
D
Yinelemeli kompozisyon
E
Ritmik kompozisyon
Açıklama:
Açık Kompozisyon, egemen ögenin tamamının değil, sadece bir parçasının kadraj içerisine alınarak fotoğrafın dışında bir dünyanın, bir gerçekliğin devam ettiği hissinin izleyiciye verildiği kompozisyon türüdür. Bu yöntem, kadrajı bir pencere gibi değil, gerçekliğin kesilmiş bir parçası gibi gösterir.

Soru 8

Tek kare, durağan bir görüntünün sıradan bir duvar süsü olmanın ötesine geçip hareketlenmesini, adeta konuşur gibi anlam bulabilmesini sağlayan içsel öge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şekilsel ögeler
B
Biçimsel ögeler
C
Formlar
D
Grafiksel ögeler
E
Duygusal vurgular
Açıklama:
Tek kare, durağan bir görüntünün sadece biçimsel bir süs olmaktan öteye geçip izleyiciyle iletişim kurmasını, hareketlenmesini ve anlam kazanmasını sağlayan içsel öge Duygu'dur. Duygu (veya Anlam), kompozisyonun içsel ögeleri arasında yer alır ve fotoğrafın izleyicide bıraktığı psikolojik ve estetik etkiyi belirler. Duygusuz bir fotoğraf, sadece teknik bir kayıttır.

Soru 9

Fotoğrafta yer alan arka planın, herhangi bir noktada bittiği izleniminin olmadığı fon kullanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sonsuz fon
B
Sınırlı fon
C
Ritmik fon
D
Hareketli fon
E
Katmanlı fon
Açıklama:
Özellikle stüdyo fotoğrafçılığında kullanılan ve fotoğrafın arka planının herhangi bir çizgi veya noktada bittiği izlenimini vermeyen fon kullanımına Sonsuz Fon (Infinity Background) denir. Bu teknik, arka plan detaylarını ortadan kaldırarak izleyicinin tüm dikkatini konu üzerine yoğunlaştırmayı sağlar.

Soru 10

Daha çok reklam, belgesel ve haber gibi mesajın anlaşılma kaygılarının öncelikli olduğu kapalı metinlerde kullanılan kompozisyon türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kapalı kompozisyon
B
Sınırlı kompozisyon
C
Açık kompozisyon
D
Yarı açık kompozisyon
E
Durağan kompozisyon
Açıklama:
Mesajın net, kesin ve anlaşılır olmasının öncelikli olduğu, yoruma açık olmayan metinlerde (reklam, belgesel, haber) kullanılan kompozisyon türü Kapalı Kompozisyon'dur. Bu türde, fotoğrafı oluşturan tüm ögeler kadraj sınırları içerisinde yer alır ve dış dünyayla bağlantı kurma ihtiyacı hissedilmez. Amaç, bilgiyi doğrudan ve etkili bir şekilde iletmektir.

Soru 11

Bir portre fotoğrafında ilgi merkezi yüzdeki hangi bölgededir?

Seçenekler

A
Saçlar
B
Gözler
C
Ağız
D
Çene
E
Alın
Açıklama:
Portre fotoğraflarında izleyici ile konu arasındaki duygusal ve psikolojik bağın kurulduğu en önemli nokta gözlerdir. Gözler, yüzdeki en fazla anlam taşıyan ve duyguları yansıtan bölgedir. Bu nedenle, başarılı bir portre çekiminde ilgi merkezi kesinlikle gözlere odaklanmalıdır.

Soru 12

Fotoğrafta kompozisyon uygulamalarının içsel ögeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Fon kullanımı
B
Şekiller
C
Üçte bir kuralı
D
İlgi merkezi
E
Duygusal vurgu
Açıklama:
Fotoğrafta kompozisyon uygulamalarının ögeleri, İçsel (Duygu, Anlam, Sezgi, Dinamizm) ve Dışsal (Çizgi, Renk, Doku, Işık) olarak ikiye ayrılır. Çizgiler, fotoğrafın biçimini ve yönünü belirleyen fiziki/görsel bir unsur olduğu için, kompozisyonun dışsal (biçimsel) ögeleri arasında yer alır ve dolayısıyla içsel öge değildir.

Soru 13

Fotoğrafı çekilecek bir konunun görsel açıdan düzenlenmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kadraj
B
Çerçeveleme
C
Kompozisyon
D
Grafik etkisi
E
Kartpostal etkisi
Açıklama:
Bir görüntünün estetik, anlamlı ve etkili bir şekilde oluşturulması için konuyu, ışığı ve çevreyi kadraj içerisinde görsel açıdan düzenleme sürecine Kompozisyon denir. Kompozisyon, fotoğrafçının mesajını en güçlü şekilde iletmesini sağlayan temel sanat prensibidir.

Soru 14

Bir görüntünün ilgi merkezinin, fotoğraf karesinin yatay ve dikey üç eşit parçaya bölünmesi sonucunda oluşan kesişme noktalarına yerleştirmesi kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üçte Bir Kuralı
B
Arka Plan Kuralı
C
Duygusal vurgu
D
Fon kullanımı
E
Arka plan kullanımı
Açıklama:
Bu kural, Üçte Bir Kuralı olarak bilinir. Kadrajın yatay ve dikey üçer eşit parçaya bölünmesi sonucu oluşan dört adet kesişme noktası veya altın nokta bulunur. İlgi merkezinin bu noktalara yerleştirilmesi, kadrajın merkezine yerleştirmeye göre çok daha dinamik ve çekici bir görüntü sağlar.

Soru 15

Kompozisyonu oluşturan bütün ögelerin tamamının kadrajın içerisinde yer aldığı kompozisyon türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Açık kompozisyon
B
Sonsuz kompozisyon
C
Kapalı kompozisyon
D
Yinelemeli kompozisyon
E
Ritmik kompozisyon
Açıklama:
Kompozisyonu oluşturan bütün ögelerin, fotoğraf karesinin sınırları içerisinde yer aldığı ve fotoğrafın dışında bir devamlılık hissi vermediği türe Kapalı Kompozisyon denir. Bu tür, izleyiciye sunulan mesajın net ve kesin olduğu, yoruma kapalı olduğu durumlarda (haber, reklam) kullanılır.

Soru 16

İnsanda var olduğu kabul edilen temel duygular arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Korku
B
Öfke
C
Mutluluk
D
Üzüntü
E
Şaşkınlık
Açıklama:
İnsanda var olduğu kabul edilen temel duygular (Neşe, Korku, Öfke, Üzüntü vb.), genellikle evrensel ve biyolojik temelli tepkilerdir. Sezgi, bir duygu olmaktan ziyade, bilinçaltından gelen bir düşünme veya algılama biçimi, yani bir bilişsel süreç olarak kabul edilir ve temel duygular arasında bulunmaz.

Soru 17

Fotoğrafın gücü ve etkileri açısından aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden önce gelmektedir?

Seçenekler

A
Duyguları harekete geçirme özelliği
B
Bilgi verme potansiyeli
C
Mesaj içerme yönü
D
Kanıt olma özelliği
E
Eğitme özelliği
Açıklama:
Bir fotoğrafın izleyici üzerindeki kalıcı gücü ve etkisi, sadece teknik mükemmellikten veya biçimsel düzenlemeden değil, fotoğrafın aktardığı içsel değerden gelir. Bu değer, izleyicinin kişisel deneyimiyle bağlantı kurmasını sağlayan Duygu'dur. Duygu, fotoğrafın anlam kazanmasını ve sıradan bir kayıttan sanatsal bir esere dönüşmesini sağlayan en önemli unsurdur.

Soru 18

I. Çok sayıda öge kullanma
II. Kadrajda kapladığı alanı büyütme
III. Üçte bir kuralına göre yerleştirme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fotoğraftaki egemen ögeyi ilgi merkezine dönüştürebilmek amacıyla kullanılan yöntemler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Egemen ögeyi ilgi merkezine dönüştürmenin amacı, izleyicinin bakışını oraya kilitlemektir. I. Çok sayıda öge kullanmak dikkati dağıtacağı için yanlıştır. Doğru yöntemler: II. Nesnenin kadrajda kapladığı alanı büyütme (çerçeveyi doldurma) ile önemini vurgulamak ve III. Ögeyi Üçte Bir Kuralı'nın kesişme noktalarına yerleştirerek estetik ve görsel olarak güçlü kılmaktır.

Soru 19

I. Mekânda çok sayıda ve dağınık nesne varsa
II. Egemen öge kadrajı dolduruyorsa
III. İlgi ön plandaki konuya çekilmek isteniyorsa
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinde fonun bulanık (flu) bırakılması için tercih nedeni olmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Fonun bulanık (flu) bırakılması (sığ alan derinliği), dikkati sadece net olan ilgi merkezine yönlendirmek için kullanılır. Bu durumlar:
I. Mekânda çok sayıda ve dağınık nesne varsa, bu dikkat dağıtıcı ögeleri gizlemek için,
III. İlgi öncelikle ön plandaki konuya çekilmek isteniyorsa idealdir. II. maddede egemen ögenin kadrajı doldurması, her zaman bulanıklık gerektirmez, ancak I ve III kesin tercih nedenleridir.

Soru 20

Fotoğraf kompozisyon noktasında genellikle resim sanatı için geçerli olan klasik kompozisyon uygulamalarını kullanmaktadır. Binlerce yıllık geçmişi boyunca resim sanatında çok sayıda kompozisyon çeşidi ortaya çıkmıştır. Klasik kompozisyonlardan ilki, matematiksel esaslara dayanan kompozisyonlardır.
Bu bilgiler ekseninde Leonardo Da Vinci'nin ünlü Mona Lisa tablosunu hangi kompozisyonla yapılmıştır?

Seçenekler

A
Kapalı kompozisyon
B
Simetrik kompozisyon
C
Açık kompozisyon
D
Piramidal kompozisyon
E
Eğik kompozisyon
Açıklama:
Leonardo Da Vinci'nin ünlü Mona Lisa tablosunda kullandığı klasik kompozisyon türü Üçgen Kompozisyon'dur. Bu kompozisyon, figürü bir üçgen içine yerleştirerek esere matematiksel bir denge, sağlamlık ve sükûnet hissi verir. Rönesans sanatında denge ve orantı için yaygın olarak kullanılmıştır.

Soru 21

I. Arka plan, her fotoğrafta tek biçimde tasarlanmalıdır.
II. Fotoğrafta arka plan, ön planda bulunan ana konu ile ilişkili olmalıdır.
III. Arka plan, ana konuyu destekler ve fotoğrafın anlattığı hikâyeyi, duyguyu ya da anlatımı tamamlar.
Arka plan (fon) kullanımı ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bu soruda, arka plan (fon) kullanımı ile ilgili olarak yanlış olan ifadeyi bulmamız gerekmektedir. İfadeleri analiz ettiğimizde:
I. Arka planın her fotoğrafta tek biçimde tasarlanması gerektiğini iddia eden bu ifade yanlıştır. Başarılı bir kompozisyonda arka planın tasarımı, her zaman ana konuya ve fotoğrafın amacına göre esnek olmalıdır.
II. ve III. maddeler ise arka planın doğru kullanımını tanımlar. Arka plan, ön plandaki ana konu ile ilişkili olmalı ve onu destekleyerek hikâyeyi tamamlamalıdır.
Dolayısıyla, yanlış olan ifade Yalnız I'dir. Bir arka planın temel görevi, ana konuyu izole etmek ve fotoğrafa bağlam katmaktır.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi kadraj içerisindeki ilgi merkezine dikkat çekmenin yollarından biri değildir?

Seçenekler

A
Işık kaynağı
B
Arka plan
C
Tripot kullanımı
D
1/3 kuralı
E
Sığ net alan derinliği
Açıklama:
Kadraj içerisindeki ilgi merkezine (ana konuya) dikkat çekmek için fotoğrafçılıkta birçok kompozisyonel teknik kullanılır. Bunlar arasında sığ alan derinliği (bokeh oluşturarak konuyu izole etme), renk ve ışık kontrastı (ana konunun daha aydınlık veya daha canlı renkte olması), yönlendirici çizgiler ve kadrajlama kuralları (üçler kuralı gibi) yer alır.
İlgi merkezine dikkat çekmenin yolu olmayan bir teknik ise, genellikle izleyicinin dikkatini dağıtan veya ana konuyu arka planla birleştiren bir yaklaşımdır. Örneğin, arka planın ön plandan daha parlak, daha karmaşık veya eşit derecede detaylı olması, gözün görsel hiyerarşiyi kaybetmesine yol açar ve ana konuya dikkat çekme amacına hizmet etmez. Bu nedenle, doğru seçenek, konuyu izole etme ve vurgulama prensiplerine aykırı olan eylemdir.

Ünite 14

Soru 1

Fotoğraf kadrajı içerisinde fotoğrafın asıl konusunu oluşturan nesnelerin bulunduğu alan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütünsel alan
B
Pozitif alan
C
Asimetrik alan
D
Serbest alan
E
Nümerik alan
Açıklama:
Fotoğraf kompozisyonunda, kadraj içerisinde fotoğrafın asıl konusunu oluşturan nesnelerin bulunduğu alan, yani izleyicinin odağının yer aldığı kısım Pozitif Alan (Positive Space) olarak adlandırılır. Bu alan, fotoğrafın mesajını ileten temel görsel ögeleri barındırır ve kompozisyonun ilgi merkezini oluşturur.

Soru 2

Fotoğrafın iletmek istediği konunun ya da mesajın izleyici tarafından kolay bir şekilde algılanmasını sağlayan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Soyutluk
B
Biçim
C
Form
D
Belirginlik
E
Bakış yönü
Açıklama:
Bir fotoğrafın iletmek istediği konunun veya mesajın izleyici tarafından kolay bir şekilde algılanmasını sağlayan temel özellik Belirginlik olarak adlandırılır. Belirginlik, fotoğrafçı tarafından ana konunun diğer unsurlardan ayrıştırılması, sadeleştirilmesi ve öne çıkarılmasıyla sağlanır ki bu da izleyicinin dikkatini dağıtan ögelerin elimine edilmesi anlamına gelir.

Soru 3

Altın Kesim Kuralı uygulandığında kadraj içerisinde belirlenebilecek noktaların sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
On altı
D
Dört
E
Dokuz
Açıklama:
Altın Kesim Kuralı (Golden Section), kadrajı belirli oranlarda (yaklaşık 1:1.618) bölen çizgiler kullanır. Bu çizgilerin kesiştiği noktalar, fotoğrafın ilgi merkezini yerleştirmek için en ideal kabul edilen noktalardır. Altın Kesim kuralı uygulandığında kadraj içerisinde belirlenebilecek kesişim noktalarının sayısı, Üçler Kuralı'nda olduğu gibi, dört adettir.

Soru 4

I. Kullanılan doğal çerçeve hiçbir zaman ana konunun önüne geçmemelidir.
II. Doğal çerçeve fotoğrafta diyafram hatasına düşülmesine neden olacaksa bu uygulamadan vazgeçilmelidir.
III. Fotoğraf makinesine yakın olan doğal çerçevenin ışık değeriyle uzaktaki konunun ışık değeri birbirinden farklı olmalıdır.
Doğal çerçeve kullanımında dikkat edilmesi gereken konular arasında aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Doğal çerçeve (Framing), konuya derinlik katmak ve dikkat çekmek için kullanılan önemli bir kompozisyon aracıdır.
I. Doğal çerçeve, ana konunun önüne geçmemeli ve ondan daha baskın olmamalıdır (Doğru).
II. Kompozisyon uygulaması, diyafram veya pozlama gibi teknik hatalara yol açacaksa uygulanmamalıdır (Doğru).
III. Doğru pozlama genellikle her iki alanın da (yakın çerçeve ve uzak konu) ışık değerini dengede tutmayı gerektirir, farklılık kural değil, teknik bir sonuç olabilir (Yanlış).
Bu sebeple dikkat edilmesi gereken temel konular I ve II'dir.

Soru 5

Plastik sanatlarda 1960’lı yıllardan bu yana varlığını sürdüren, sadeliği ve nesnelliği savunan akım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kübizm
B
Dadaizm
C
Ekspresyonizm
D
Minimalizm
E
Konstrüktivizm
Açıklama:
Plastik sanatlarda 1960’lı yıllardan bu yana varlığını sürdüren, sadeliği, yalınlığı ve nesnelliği (objektifliği) savunan akım Minimalizm'dir. Minimalizm, fotoğrafta sade anlatım biçimlerinin ve gereksiz ögelerden arındırılmış güçlü kompozisyonların temelini oluşturur.

Soru 6

Fotoğrafta kadrajı içerisinde ilgi merkezinin yeri aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Seçenekler

A
Kadrajın sağ üst köşesi
B
Kadrajın tam ortası
C
Kadrajın sol alt köşesi
D
Altın noktalar
E
Kadraj içerisindeki herhangi bir nokta
Açıklama:
Fotoğrafta ilgi merkezinin (ana konunun) kadraj içerisinde yerleştirilmesi gereken en ideal konumlar, genellikle Üçler Kuralı veya Altın Kesim Kuralı uygulanarak belirlenen dört adet kesişim noktasıdır. Bu noktalar, merkezi yerleşimden kaçınılarak fotoğrafa dinamizm ve görsel denge katar.

Soru 7

Altın kesim ile kadraj hangi oranlarda bölümlere ayrılır?

Seçenekler

A
1/2
B
1/3
C
1/4
D
1/5
E
1/6
Açıklama:
Altın Kesim (Golden Section), doğal olarak göze hoş gelen matematiksel bir oran olan 1:1.618'i temel alır. Bu kural ile kadraj, genellikle görsel dengeyi sağlamak amacıyla yaklaşık olarak 3/5'e 2/5 (üçte ikiye üçte bir oranına yakın) oranlarda bölümlere ayrılır.

Soru 8

Anlatım biçimi olarak kullanılan negatif alanın özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Negatif alan, pozitif alandaki nesneleri daha ilgi çekici hâle getirir.
B
Negatif alanda dikkat dağıtıcı ögeler bulunmaz.
C
Negatif alan, izleyiciyi pozitif alana yönlendirir.
D
Negatif alan, kadraj içerisinde daha fazla alan kaplar.
E
Negatif alanda grafiksel ögeler bulunmalıdır.
Açıklama:
Negatif Alan (Negative Space), fotoğrafta ana konuyu oluşturan Pozitif Alan dışındaki boşluktur. Negatif alan, sadelik ve denge sağlar, ancak fotoğrafın asıl konusunu oluşturan nesneleri içermez. Ana nesnelerin bulunması Pozitif Alanın özelliğidir.

Soru 9

Fotoğrafta anlatım dili oluştururken kullanılacak boşluk alanı hangi oranda olmalıdır?

Seçenekler

A
5/4
B
2/3
C
16/9
D
16/10
E
1/5
Açıklama:
Fotoğrafta anlatım dili oluşturulurken kullanılacak boşluk alanı (Negatif Alan) miktarı, genellikle Altın Kesim Kuralı'ndan türetilen oranlarla belirlenir. Bu, kadrajın yaklaşık olarak 3/5'e 2/5 veya 2/3'e 1/3 oranında (konu/boşluk dengesi) ayrılmasıyla sağlanır. Bu oranlar, konuya nefes aldırır ve belirginliğini artırır.

Soru 10

Fotoğraf sanatı ile resim sanatı arasındaki en önemli farklılıklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Resim, bir ayıklama sanatıdır.
B
Fotoğraf, bir ekleme sanatıdır.
C
Fotoğraf, bir ayıklama sanatıdır.
D
Fotoğraf, dış faktörlere çok sınırlı olarak bağlıdır.
E
Resim sanatında kullanılacak ögeleri belirleme, sanatçının denetiminde değildir.
Açıklama:
Fotoğraf sanatı ile resim sanatı arasındaki en önemli farklılık, fotoğrafın ışığa bağlı olarak gerçekliğin belli bir anını, zamanı dondurarak kaydetmesidir. Resim, sanatçının el kontrolüyle hayal gücünü tamamen özgürce aktarabilirken, fotoğraf anlık gerçekliğe ve ışık koşullarına mutlak bağımlıdır.

Soru 11

Fotoğrafta kompozisyonu etkili hale getiren anlatım biçimleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Boşluk
B
Belirginlik
C
Sadelik
D
Hareket
E
Bakış yönü
Açıklama:
Fotoğrafta kompozisyonu etkili hale getiren anlatım biçimleri arasında perspektif, denge, ritim, sadeleştirme ve ilgi merkezinin yerleşimi gibi görsel ilkeler yer alır. Kompozisyonu zayıflatan ve izleyicinin dikkatini dağıtan karmaşa (aşırı detay ve düzensizlik), etkili bir anlatım biçimi olarak bulunmaz.

Soru 12

Fotoğrafta belirginliği arttıran unsurlar arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Çizgi
B
Ritim
C
Renk
D
Doku
E
Biçim
Açıklama:
Fotoğrafta ana konunun belirginliğini artıran unsurlar arasında netlik (alan derinliği), ışık ve renk kontrastı, ve konunun kadrajdaki özel yerleşimi (kesişim noktaları) bulunur. Konunun önüne geçen, onu arka plana iten fonun aşırı detaylı ve karışık olması ise belirginliği azaltır.

Soru 13

“Fotoğrafta kadraj içerisine daha az nesne dahil ederek daha etkili bir anlatım biçimi elde etmektir.” ifadesi ile aşağıdakilerden hangisi tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Boşluk
B
Form
C
Sadelik
D
Işık
E
Biçim
Açıklama:
“Fotoğrafta kadraj içerisine daha az nesne dahil ederek daha etkili bir anlatım biçimi elde etmektir” ifadesi, fotoğrafik kompozisyonda Sadelik ilkesini tanımlamaktadır. Sadelik, gereksiz ögelerin çıkarılması ve izleyicinin odağının tek bir noktaya çekilmesiyle sağlanır.

Soru 14

Başarılı ve amacına uygun bir fotoğrafik kompozisyon elde etmek aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?

Seçenekler

A
ISO değeri
B
İletişim
C
Işık
D
Uygun an
E
Renk kullanımı
Açıklama:
Başarılı bir fotoğrafik kompozisyon; doğru ışık, uygun konu seçimi, kompozisyon kurallarına (Altın Oran, denge) uyum ve kadrajlama bilgisine bağlıdır. Kompozisyonun kalitesi, kullanılan ekipmanın veya makinenin teknik özelliklerine (örneğin fiyatına ya da megapiksel sayısına) bağlı değildir; tamamen fotoğrafçının görsel seçimine ve düzenleme yeteneğine bağlıdır.

Soru 15

“Görsel bir anlatım dili olan fotoğrafta anlatılmak istenen konunun ya da mesajın kolay bir şekilde algılanmasıdır.” ifadesi ile aşağıdaki hangi anlatım biçimi tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
1/3 kuralı
B
Altın kesim
C
Doğal çerçeve
D
Belirginlik
E
Kadraj
Açıklama:
“Görsel bir anlatım dili olan fotoğrafta anlatılmak istenen konunun ya da mesajın kolay bir şekilde algılanmasıdır” ifadesi, kompozisyonda Belirginlik (Singularity) anlatım biçimini tanımlamaktadır. Belirginlik, konunun ön planda tutulması ve anlatımın netleştirilmesiyle sağlanır.

Soru 16

Fotoğrafta sade bir anlatım dili oluşturmanın yolları arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Geniş açılı objektif kullanmak
B
Dar açılı objektif kullanmak
C
Konuya yaklaşarak çekim yapmak
D
Temiz bir arka plan kullanmak
E
Geniş olmayan diyafram açıklığı kullanmak
Açıklama:
Sade bir anlatım dili oluşturmak için negatif alan kullanılır, ana konu izole edilir ve arka plan karmaşası engellenir. Kadrajı aşırı detay ve gereksiz nesnelerle doldurmak, sadeliğin tam tersi olan karmaşaya yol açar ve bu nedenle sade anlatım yolları arasında bulunmaz.

Soru 17

Bir yansıma ya da simetri fotoğrafı çekebilmek için gerekli ögeler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Su birikintileri
B
Göller
C
Islak zeminler
D
Ayna gibi yansıma yapan yüzeyler
E
Göz seviyesinden çekim yapmak
Açıklama:
Yansıma veya simetri fotoğrafları çekebilmek için yansıtıcı bir yüzeye (su, cam, ayna) ve bu yüzeyde simetrisi oluşturulacak bir ana konuya ihtiyaç vardır. Simetriyi bozan, dengesizliğe yol açan veya yansımayı engelleyen bir kasıtlı asimetrik yerleşim gerekli ögeler arasında bulunmaz.

Soru 18

Fotoğrafta doğal bir çerçeve oluşturmak için aşağıdakilerden hangisi kullanılamaz?

Seçenekler

A
Ağaç dalları
B
Gökyüzü
C
Kemerli yapılar
D
Pencereler
E
Ağaçların gövde kısımları
Açıklama:
Doğal çerçeve (Framing), fotoğrafı çevreleyen ve konuya dikkat çeken fiziki nesneler kullanılarak oluşturulur (kapılar, pencereler, ağaç dalları). Alan Derinliği (Depth of Field) ise, nesneleri netlik/bulanıklık yoluyla ayıran teknik bir özelliktir ve fiziki bir çerçeve unsuru olarak kullanılamaz.

Soru 19

Fotoğrafta sanal olarak iki yatay ve iki dikey çizginin kesişmesi ile ortaya çıkan noktalar hangi isimle anılır?

Seçenekler

A
Gri noktalar
B
Merkez noktalar
C
Altın noktalar
D
Asimetrik noktalar
E
Perspektif oluşturan noktalar
Açıklama:
Fotoğrafta kadrajın sanal olarak iki yatay ve iki dikey çizgiyle eşit üç parçaya bölünmesi sonucu oluşan ızgara, Üçler Kuralı olarak bilinir. Bu çizgilerin kesiştiği dört nokta, fotoğrafçılıkta ana konunun yerleştirilmesi önerilen İlgi Merkezi Noktaları veya Kesişim Noktaları ismiyle anılır.

Soru 20

I. Kişisel bir seçimdir.
II. Bir karar almadır.
III. Birleştirme sürecidir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fotoğrafın özellikleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Fotoğraf, görsel bir sanatsal ifade aracı olarak şu özellikleri taşır:
I. Çekim kararları fotoğrafçının vizyonuna bağlı olduğu için kişisel bir seçimdir (Doğru).
II. Ne zaman ve neyin kadraja alınacağı konusunda bir karar almadır (Doğru).
III. Işık, konu ve formların tek bir karede bir araya getirildiği birleştirme sürecidir (Doğru).
Dolayısıyla bu özelliklerin hepsi fotoğrafın doğasında yer alır.

Soru 21

Doğal çerçeveleme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Doğal çerçeve kullanımının gerekçelerinden biri görüntüye derinlik katmaktır.
B
Fotoğrafçının var olanı yorumlama yollarından biridir.
C
Görüntüyü estetize etmek veya farklı bir anlam yüklemek amacıyla kullanılabilir.
D
Doğal çerçeve için kullanılan tüm nesneler fotoğrafın ana konusunu oluşturmaktadır.
E
Fotoğrafta doğal çerçeve için en yaygın kullanılan nesnelerden biri, ağaçlardır.
Açıklama:
Doğal Çerçeveleme (Natural Framing), fotoğraf karesi içindeki doğal veya yapay nesneleri (ağaç dalları, kapılar, pencereler, kemerler, tüneller vb.) kullanarak ana konuyu çevreleme tekniğidir. Bu teknik, izleyicinin gözünü ana odak noktasına (focus point) yönlendirir. Aynı zamanda, kompozisyona derinlik (depth) ve boyut katar, fotoğrafın daha üç boyutlu algılanmasını sağlar. Doğal çerçeveleme ile ilgili yanlış bir ifade, genellikle bu tekniğin amaçlarına (derinlik katma, konuyu vurgulama) aykırı olan veya sadece yapay araçlarla yapılabileceğini iddia eden bir önermedir. Doğru olan şey, fotoğrafın merkezini çevreleyerek kompozisyonu güçlendirmesidir.

Soru 22

Görsel bir anlatım dili olan fotoğrafta ............, fotoğrafın iletmek istediği konunun ya da mesajın izleyici tarafından kolay bir şekilde algılanmasıdır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
sadelik
B
biçim
C
belirginlik
D
doku
E
zenginlik
Açıklama:
Cümlede boş bırakılan yere Okunabilirlik (Legibility/Readability) kavramı getirilmelidir. Fotoğraf, görsel bir anlatım dili olarak, izleyiciye bir mesaj iletmek ister. Bir fotoğrafın başarısı, iletilen mesajın ve konunun izleyici tarafından kolay, hızlı ve doğru bir şekilde algılanmasına bağlıdır. Fotoğrafın kompozisyonu, ışık kullanımı ve netliği gibi unsurları ne kadar doğru kullanılmışsa, görselin anlamı o kadar netleşir ve dolayısıyla fotoğrafın okunurluğu (readability) artar. Okunabilirlik, karmaşık olmayan, doğrudan ve anlaşılır bir iletişim sağlar.

Soru 23

I. Normal bakış
II. Üstten bakış
III. Alt bakış
Bakış açısı fotoğrafa genellikle yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ile yansıtılmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bakış açısı (Camera Angle), fotoğraf makinesinin konuya göre konumlandırılmasıdır ve fotoğraftaki algıyı büyük ölçüde değiştirir. Temel olarak üç ana bakış açısı kullanılır ve hepsi (I, II ve III) bakış açısını fotoğrafa yansıtmaktadır.
I. Normal Bakış (Göz Hizasından): Konuyla aynı seviyeden çekim yapılır, izleyiciye doğal ve tanıdık bir perspektif sunar.
II. Üstten Bakış (Kuş Bakışı): Makine konunun üstünden çekim yapar. Konuyu küçültür, izleyiciye hakimiyet hissi verir ve genellikle konuyu güçsüz gösterir.
III. Alt Bakış (Kurbağa Bakışı): Makine konunun altından çekim yapar. Konuyu büyütür, izleyicide heybet, güç ve üstünlük hissi uyandırır. Bu üç temel konum, fotoğrafın görsel anlatımını belirleyen kilit unsurlardır.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.