Tarihi Coğrafya - Tarih | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi basit coğrafi düşüncelerin oluşmaya başladığı ilk kültürel ve aynı zamanda ilk yerleşim bölgeleri arasında yer almaz?

A

Mezepotamya

B

Eski Yunan

C

Batı Anadolu

D

Eski Mısır

E

Doğu Avrupa

Doğru Cevap: E

Soru 2

Her şeyin aslı sudur, diyerek coğrafi görüşünü ortaya koyan düşünür ve coğrafyacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Eflatun

B

Aristo

C

Heredot

D

Thales

E

İbni Haldun

Doğru Cevap: D

Soru 3

Haritacılığa ait geniş açıklamalar yanı sıra ilk defa yapılması gereken işlerde kullanılan malzemeler hakkında bilgi veren eser aşağıdakilerden hangisidir?

A

Heredot Tarihi

B

Geographika Hyphegesis

C

Politika

D

Megahale Syntaksis

E

Müruc Ez-Zeheb

Doğru Cevap: B

Soru 4

Politika isimli eser aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

A

Strabon

B

Batlamyus

C

Aristo

D

Thales

E

Heredot

Doğru Cevap: C

Soru 5

İlk Çağ’da Güneş’in Dünya’dan uzaklığını hesaplayan astronom ve filozof aşağıdakilerden hangisidir?

A

Poseidonius

B

Aristo

C

Thales

D

Batlamyus

E

Hipparkhos

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ’da Hıristiyan dünyasında coğrafyanın gerileme nedenlerinden değildir?

A

Hıristiyanlığın özgür düşünceyi kısıtlayıcı ve baskıcı etkileri

B

Kamu kavramının zayıflaması

C

Köleleştirilmiş bir köylü toplumunun meydana getirilmesi

D

İslam coğrafyacılarının çalışmaları

E

Bilim kurumları ile kütüphanelere zarar verilmesi

Doğru Cevap: D

Soru 7

Keşifler Devri diye adlandırılan Yeni Çağ’da bu girişimler ilk kez aşağıdaki hangi millet tarafından başlatılmıştır?

A

Portekizliler

B

Almanlar

C

Fransızlar

D

İtalyanlar

E

İngilizler

Doğru Cevap: A

Soru 8

Değerli bir deniz kılavuzu özelliği taşıyan Kitab-ı Bahriye aşağıdaki seyyahlardan hangisine aittir?

A

Kâtip Çelebi

B

Piri Reis

C

Batlamyus

D

Evliya Çelebi

E

İbni Battuta

Doğru Cevap: B

Soru 9

Antarktika kıtasına ilk bilimsel üssü kuran ülke aşağıdakilerden hangisidir?

A

Fransa

B

Amerika Birleşik Devletleri

C

Almanya

D

İngiltere

E

İtalya

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdaki bilim adamlarından hangisi fiziki coğrafyanın kurucusudur?

A

Carl Ritter

B

Alexander von Humbolt

C

Frederic Ratzel

D

İmmanuel Kant

E

Paul Vidal de la Blache

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi İlk Çağ’a damgalarını vuran düşünürlerden biri değildir?

A

Thales

B

Aristo

C

Eratosthenes

D

İbni Haldun

E

Strabon

Doğru Cevap: D

Soru 12

Batlamyus’un Batı'daki ilim dünyasında Almagest, İslam Âlemi'nde Kitap al Macit adlarıyla bilinen eser aşağıdakilerden hangisidir?

A

Heredot Tarihi

B

Meghale Syntaksis

C

Politika

D

Geographika Hyphegesis

E

Müruc Ez-Zeheb

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdaki bilim adamlarından hangisi bölgesel coğrafyanın kurucusudur?

A

Carl Ritter

B

Alexander von Humbolt

C

Frederic Ratzel

D

Immanuel Kant

E

Paul Vidal de la Blache

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Anadolu coğrafyası çeşitli nedenlerle, değişik zamanlarda göçe maruz kalmıştır. Örneğin Doğu veya Güneydoğu Anadolu’nun köy adının Rumeli topraklarında da olması göçmenleri yeni yerlere eski isimleri verdiğinin göstergesidir. Bir araştırmacı, merak ettiği bir yer adını araştırması gerekirse hangi bilime başvurması gerekir?

A

Antropoloji

B

Onomastik

C

Nümizmatik

D

Epigrafi

E

Mühürler

Doğru Cevap: B

Soru 2

Braudel, “Akdeniz ve Akdeniz Dünyası” adlı eserinde tarihî olayları coğrafi bir yaklaşımla benimsemiştir. Bu anlamda eseri aslında bir jeo-tarihtir. İklim ve tarih arasındaki ilişkiler, denizler, kıyılar, sınırlar, kentler, yollar gibi coğrafi unsurların tarihe olan etkisine vurgu yapmıştır.
Tarih biliminde coğrafyanın bu vazgeçilemez rolüne atıf yapan Fernard Braduel, hangi akıma mensuptur?

A

Annales

B

Jeostratei

C

Vakünüvis

D

Hikayeci tarih

E

Rivayetçi tarih

Doğru Cevap: A

Soru 3

Türklerin İslamiyet’ten önce Orta Asya’da kullandığı takvim hangisidir?

A

Hicri takvim

B

Miladi Takvim

C

Rumi Takvim

D

On İki Hayvanlı Türk Takvimi

E

Gregoryen Takvimi

Doğru Cevap: D

Soru 4

Osmanlı Devleti’nin kuruluşuyla ilgili yazılı kaynakları okuduktan sonra Söğüt ve Bilecik çevresinde geziler yapmıştır. Yüzeydeki tarihle ilgili bilgileri topladıktan sonra konunun daha iyi anlaşılması için bir de arkeolojik kazılar yaptırmıştır.
Sözü edilen tarihçi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Zeki Velidî Togan

B

Kemal Karpat

C

İlber Ortaylı

D

Halil İnalcık

E

Akdes Nimet Kurat

Doğru Cevap: D

Soru 5

Kristof Kolomb ve Avrupalı kâşiflerin Amerika kıtasına yerleşmeleriyle bulaşıcı hastalıklar da bu yeni kıta taşınmıştır. Avrupalıların uzun süreli alışkanlık sonucu bağışıklık kazandıkları hastalıklar yerli nüfusun felaketine sebep olmuştur.
Bu alanda çalışma yapmak isteyen bir araştırmacı hangi disiplin içerisinde çalışacaktır?

A

Fiziki coğrafya

B

Tarihî coğrafya

C

Çevresel tarih

D

Beşerî ve ekonomik coğrafya

E

Jeopolitik

Doğru Cevap: C

Soru 6

“Adalılar hürriyetlerine, karada yaşayanlardan da düşkündürler. Genel olarak adalıların alanı daha küçüktür, halkın bir bölüm diğer bölümünü baskı altında tutmak için kullanılamaz. Deniz, adalıları büyük imparatorluklardan ayırır, tiranlar kollarını aralara kadar uzatamazlar; deniz fatihlerin akınlarını durdurur, adalılar istila hareketlerinin dışında kaldıkları için kanunları kolaylıkla muhafaza ederler.” Coğrafi sınırlarla siyasi yapı arasında ilişki kuran batılı düşünür kim olabilir?

A

İbni Haldun

B

Aristo

C

Platon

D

Montesque

E

Heredot

Doğru Cevap: D

Soru 7

“Besinlerinin büyük bir kısmı darıya ve zeytine dayanan Endülüs halkı açlığa dayanıklıdır. Çünkü bu halklar kıtlık yıllarına ve açlıklara yakalandıkları zaman, bolluk içinde yaşamaya alışkın halklara olan bunlara olmaz. Açlık yüzünden ölüm pek görülmez bu halklarda.” diyerek beslenme alışkanlığı ile sağlık arasındaki ilişkiye dikkat çeken Müslüman bilim adamı kimdir?

A

Farabi

B

İbni Haldun

C

İbni Sina

D

Biruni

E

Mesudi

Doğru Cevap: B

Soru 8

Osmanlı Devleti’nde ceza kanunu kapsamındaki cinayet, yaralama, dolandırıcılık, hırsızlık gibi olayları öğrenmek için hangi kaynağa müracaat etmek gerekir?

A

Tapu tahrir defterleri

B

Avarız defterleri

C

Seyahatnameler

D

Tarihi atlaslar

E

Şeriyye sicilleri

Doğru Cevap: E

Soru 9

Osmanlı Devleti’nde meslekleri, gayrimenkulleri, Müslüman veya Hristiyan tüccar, çiftçi veya zanaatkâr tüm vergi mükelleflerinin yerleşim yeri listelerini tespit etmek için hangi kaynağa bakmak gerekir?

A

Avarız defterleri

B

Seyahatnameler

C

Tarihi atlaslar

D

Şeriyye sicilleri

E

Temettuat defterleri

Doğru Cevap: E

Soru 10

Bağımsız veya bir yapı üzerine monte edilmiş olan kitabeler, bir tarihçi için vazgeçilmez araştırma kaynağıdır. Kitabelerin okunmasıyla ilgilenen bilime hangi isim adı verilmiştir?

A

Mühürler

B

Nümizmatik

C

Epigrafi

D

Şecereler

E

Takvimler

Doğru Cevap: C

Soru 11

Mustafa Akdağ, para üzerine değerlendirme yaparken anapara olan akçada (akçe) gümüş miktarının Anadolu’da Beylikler Zamanı'nda azaldığını ve bu azalmanın Osmanlı İmparatorluğu’nun en parlak devrinde de devam ettiğini iddia etmiştir.
Bahsedilen paralar üzerinde araştırma yapmak isteyen bir araştırmacı hangi bilim alanına başvurmalıdır?

A

Arkeoloji

B

Antropoloji

C

Nümizmatik

D

Filoloji

E

Şecereler

Doğru Cevap: C

Soru 12

Rusya’nın Baltık Denizi’ne ve yakın coğrafyasına hâkim olabilmek için İsveç’le 1709 yılında yaptığı savaş aşağıdakilerden hangisidir?

A

Kulikovo Savaşı

B

Kalka Nehri savaşı

C

Livonya Savaşı

D

Smolensk Savaşı

E

Poltova Savaşı

Doğru Cevap: E

Soru 13

Bu görüşte olanlar “Toplumun temelini ekonomik olaylar teşkil eder ve olaylar, sınıflar arasındaki mücadelelerden meydana gelir.” derler. Bütün tarihî olayları ekonomik koşullara bağlarlar.
Paragraftaki görüş aşağıdakilerden hangisidir?

A

Haberci tarih yazıcılığı

B

Hikâyeci tarih yazıcılığı

C

Öğretici tarih yazıcılığı

D

Araştırıcı tarih yazıcılığı

E

Materyalist tarih yazıcılığı

Doğru Cevap: E

Soru 14

Kazılar sonucunda toprak altında bulunmuş pişmiş toprak vazoların sergilendiği müze aşağıdakilerden hangisidir?

A

Panoramik Müze

B

Askerî Müze

C

Arkeoloji Müzesi

D

Anıt Müze

E

Devrim Müzesi

Doğru Cevap: C

Soru 15

Tarihçi Halil İnalcık’a göre XV ve XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde ekonominin bozulmasına, enflasyonun artmasına ve dünya piyasasında çok fazla miktarda gümüş arzına yol açan olay aşağıdakilerden hangisidir?

A

Osmanlı-Safevi Savaşları

B

Sanayi İnkılâbı

C

Reform ve Rönesans hareketleri

D

Amerikan Kıtası’nın keşfi

E

Mısır’ın Osmanlı himayesine girişi

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi multidisipliner bilimin özelliklerinden değildir?

A

Çeşitli olması

B

Farklı bilimlerin yan yana gelmesi

C

Sadece sosyal bilimlerinde olması

D

Birçok bilim dalında uygulanabilir olması

E

Birden fazla bilim insanının birlikte çalışması

Doğru Cevap: C

Soru 2

Coğrafyanın diğer bilimler ile ilişkileri arasında verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

A

Coğrafya, tarihle ilişkisi sayesinde geçmişteki yerleşimleri ve coğrafi değişimleri anlamamıza yardımcı olur.

B

Coğrafyacılar turistik alanları genellikle matematikçiler ile inceler.

C

Hidroloji konusunu genellikle tarihçiler inceler.

D

Toprak konusu üzerine tarihçilerin yoğun ilgisi vardır.

E

Sosyologlar coğrafyacılar ile genellikle harita konularını inceler.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi coğrafya biliminin tanımları arasında yer almaz?

A

Dağılış

B

Etkileşim

C

Sebep-sonuç

D

Karşılaştırma

E

İletişim

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi tarih biliminin tanımlarından biri değildir?

A

Tarih, sadece kahramanlık hikayelerini ve zaferleri inceleyen bir bilim dalıdır, toplumların güçlü liderlerinin hayatlarına odaklanır

B

Tarih, sadece yazılı kaynakları kullanarak geçmişteki olayları doğru bir şekilde rekonstrüksiyon etmeye çalışan bir uğraşıdır, arkeolojik buluntuların önemi yoktur

C

Tarih, sadece devletlerin ve siyasi liderlerin faaliyetleriyle sınırlıdır, toplumun diğer unsurları ikincil öneme sahiptir

D

Tarih, olayların kronolojik kaydını inceleyen, genellikle kaynak materyallerin eleştirel incelemesine dayanarak olayları açıklamaya çalışan bir disiplindir

E

Tarih, her zaman nesnel ve tarafsız bir bakış açısı sunar, tarihçilerin kişisel görüşleri ve önyargıları herhangi bir etki yapmaz

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Tarihi Coğrafyanın tanımlarında bahsedilen özelliklerden biri değildir?

A

Köprü olması

B

Farklı yaşam türleri ile ilgilenmesi

C

Belli bir zaman aralığına dayalı olması

D

Belli bir mekâna dayalı olması

E

Değişimlerin incelenmesi

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Keşiflerin nedenlerinden biri değildir?

A

Yeni kıtaların keyfi yolculuklar sonucunda bulunması

B

Hindistan’daki zenginliklere ulaşılmak istenilmesi

C

Osmanlı İmparatorluğu nedeniyle kara yolunun tercih edilmemesi

D

Afrika’dan dolaşmanın zor ve tehlikeli olması

E

Dünyanın yuvarlak olduğu bilgisinin rotalar üzerinde kullanılması

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi tarihî coğrafyaya yönelik metinlerden biri olarak kabul edilmez?

A

Herodot’un Tarihi

B

İlyada ve Odysseia

C

Kitabü'ş-Şifa

D

Geographica

E

Mukaddime

Doğru Cevap: C

Soru 8

“Coğrafi araştırma tarih araştırmalarının tamamlayıcısıdır.” görüşü hangi bilim insanına aittir?

A

Philipp Clüver

B

Isaac Newton

C

İbn-i Haldun

D

Immanuel Kant

E

Vasco da Gama

Doğru Cevap: D

Soru 9

"Tarihî Coğrafya" isminin ilk defa kullanıldığı kitap aşağıdakilerden hangisidir?

A

Almanya’nın Tarihî Coğrafyası

B

Eski ve Yeni Ahit'in Tarihî Coğrafyası

C

Anadolu’nun Tarihî Coğrafyası

D

Yunanistan’ın Tarihî Coğrafyası

E

İslam Coğrafyası’nın Tarihî Coğrafyası

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdaki bilim insanlarından hangisi daha çok Tarihi Coğrafyaya yönelik eserleri ile bilinmektedir?

A

Prof. Dr. Osman Gümüşçü

B

Prof. Dr. Zeynep Denizoğlu

C

Prof. Dr. Emre Yılmazalp

D

Prof. Dr. Aylin Topraksoy

E

Prof. Dr. Serkan Çınaralp

Doğru Cevap: A

Soru 11

Multidisipliner bilimin özelliklerinden hangisi aşağıda yer almaz?

A

İlgili alanlarda farklı uzmanların bir araya gelmesi

B

Tek bir bilim dalında sınırlı olması

C

Farklı disiplinlerin etkileşim içinde olması

D

Çeşitli bakış açılarını içermesi

E

Birden fazla bilim insanının iş birliği yapması

Doğru Cevap: B

Soru 12

Antik Yunan Dönemi'nde yaşamış coğrafyacı ve tarihçi olarak bilinen isim aşağıdakilerden hangisidir?

A

İbn Battuta

B

Herodot

C

Piri Reis

D

Kâtip Çelebi

E

Alexander Von Humboldt

Doğru Cevap: B

Soru 13

Tarihî coğrafya çalışmalarının Türkiye'deki gelişimi için Osmanlı İmparatorluğu Dönemi önemlidir. Bu dönemde seyyahlar ve tarihî coğrafyacılar arasında öne çıkan isimlerden biri olan, Osmanlı topraklarından başlayarak Orta Doğu, Afrika ve Avrupa'nın birçok bölgesini kapsayan seyahatnamesiyle tanınan isim aşağıdakilerden hangisidir?

A

Piri Reis

B

İbn Battuta

C

Alexander Von Humboldt

D

Herodot

E

Evliya Çelebi

Doğru Cevap: E

Soru 14

Türkiye Cumhuriyeti Dönemi'nde Tarihi Coğrafya alanında etkili olan, Osmanlı tahrir defterleri üzerindeki araştırmalarıyla bilinen akademisyen aşağıdakilerden hangisidir?

A

Prof. Dr. Osman Gümüşçü

B

Prof. Dr. Süha Göney

C

Prof. Dr. Halil İnalcık

D

Prof. Dr. Mesut Elibüyük

E

Doç. Dr. Ekrem Memiş

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

The role of the historical geographer today” (Tarihî coğrafyacının günümüzdeki rolü) adlı çalışmasında tarihî coğrafyacının araştırmacı olarak katkısını; Biyoçeşitliliğin korunması, bölgesel özelliklerin korunması, kültürel mirasın tanınması, tarihsel bir veri tabanının oluşturulması ve bugünü anlamak için belirli bölgelerin geçmiş coğrafyasının anlaşılması olarak sınıflandıran araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

A. Hettner

B

J. M. Hook

C

A. R. H. Baker

D

A. J. Christopher

E

H. Jager

Doğru Cevap: B

Soru 2

Tarihi coğrafyada hangi metod kullanılırsa kullanılsın yapılacak çalışmaların tamamlanabilmesi için belirli aşamaların takip edilmesi gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bir tarihi coğrafya çalışmasının ilk basamağını oluşturur?

A

Konu-yer-zaman tespiti ve sınırlandırma

B

Bibliyografya araştırması,

C

Yazım

D

Yerleşmelerin lokalizasyonu

E

Haritaların hazırlanması

Doğru Cevap: A

Soru 3

Sauer, “Geçmişin kritik kültürel manzaralarının yeniden inşası, söz konusu kültürün bir bütün olarak işleyişine dair bilgi, çeşitli türlerde olabilen tüm çağdaş kanıtların kontrolü ve söz konusu kültürün işgal ettiği araziye yakınlığı gerektirir.” ifadesiyle tarihî coğrafya araştırmalarının aşağıdaki hangi önemli unsuruna dikkat çekmektedir?

A

Arşiv araştırması

B

Kütüphane araştırması

C

Saha araştırması

D

Soy araştırması

E

Bibliyografya araştırması

Doğru Cevap: C

Soru 4

Jager (1969), tarihi coğrafya araştırmalarında uygulanacak metotları, altı gruba ayırarak incelemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?

A

Tedrici veya kademeli gelişim (progresif) metodu,

B

Küçültme veya indirgeme (reduktif) metodu,

C

Tipolojik metot,

D

Karşılaştırma (komparative) metodu,

E

İçerik analizi (Content Analysis) metodu

Doğru Cevap: E

Soru 5

Tarihî coğrafyada geçmiş araştırılırken belirli bir döneme, bir mekâna, çok çeşitli kaynaklara ve araştırma metotlarına ihtiyaç duyulur. Bu nedenle tarihî coğrafya çalışmaları yaparken başka bilim dallarının yardımına başvurmak bir zorunluluk hâline gelir. Tarihî coğrafya bu kapsamda coğrafyanın yanı sıra tarih, arkeoloji, prehistorya ve antropoloji gibi diğer ilgili bilim dallarının kaynak, yöntem, ilke ve felsefi bakışlarından da faydalanır.
Bu durum tarihî coğrafyanın hangi özelliğinden kaynaklanmaktadır?

A

Geçmişi araştıran bir disiplin olması

B

İnterdisipliner bir saha olması

C

Coğrafyaya ait bir araştırma alanı olması

D

Mekânı inceleyen bir disiplin olması

E

Diğer bilimlere önem vermesi

Doğru Cevap: B

Soru 6

Baker (2003), tarihî coğrafyada mevcut, geleneksel görüşlerin tekrar düşünülmesinin ve gözden geçirilmesinin kural olması gerektiğini belirtmiş, mevcut fikirlerin ve iddiaların yeni kanıtlar ortaya çıktıkça, yeni analiz teknikleri kullanıldıkça, dikkate değer yeni sorunlar tanımlandıkça ve yeni fikirler ile teoriler devreye girdikçe gözden geçirilmesi veya gözden geçirilmeyi beklemesi gerektiğini vurgulamıştır. Baker bu açıklamaları tarihi coğrafyanın kapsamına giren hangi kavramın önemine işaret etmektedir?

A

Konu

B

Zaman

C

Tartışma ve Yorum

D

İlke ve yöntem

E

Değişim

Doğru Cevap: C

Soru 7

Türkiye’de tarihî coğrafyayla ilgili kaynak referans kitapların yazılmasına bağlı olarak sahayla ilgili bazı önemli gelişmeler yaşanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

A

Tarihî coğrafya çalışmalarında konu çeşitliliğinin artması

B

Yapılan tarihî coğrafya çalışmalarının sayıca artması

C

Tarihî coğrafyaya yeni yöntem ve tekniklerin kazandırılması

D

Tarihî coğrafya öğretiminin yaygınlaşması

E

Tarihî coğrafya disipliniyle ilgili bilgi ve kavram karmaşasının büyük ölçüde ortadan kalkması

Doğru Cevap: C

Soru 8

Farklı kaynaklara göre çalışılmakla birlikte Türkiye’de yapılan tarihî coğrafya çalışmalarının çoğunlukla Osmanlı arşiv kaynaklarına dayalı olarak yapıldığı görülmektedir.
Bu alanda ilk eser veren araştırmacı ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?

A

W. D. Hütteroth

B

W. M. Ramsay

C

Z. V. Togan

D

M. Elibüyük

E

O. Gümüşçü

Doğru Cevap: A

Soru 9

Baker (2003) tarihi coğrafya için aşağıdaki 7 temel ilke belirlemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu ilkelerden birisi değildir?

A

Zaman içinde meydana gelen coğrafi değişimleri inceler.

B

Geçmişe odaklanan araştırmalar yapar.

C

Disiplinin geliştirilmesinde diyaloğun önemini vurgular

D

Mekânsal sentezle ilgilenir.

E

Coğrafyanın bütüncül bir şekilde kavranmasında merkezi bir disiplin olarak rol alır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Modern tarihi coğrafya döneminde çalışılan konularla ilgili bir fikir edinmemiz açısından Butlin (1993)’in “Historical Geography: Through the Gates of Space and Time “adlı kitabı önemli bir kaynaktır. Aşağıdakilerden hangisi Butlin’in kitabında yer verdiği konular arasında yer almaz?

A

Sosyal güç ve kontrolün tarihi coğrafyası

B

Keşifler ve buluşların tarihi

C

Tarihi coğrafyada kanıt ve veri kaynakları

D

Fiziksel çevrelerin yeniden inşası

E

Kentleşmenin tarihi coğrafyası

Doğru Cevap: B

Soru 11

Tarihî coğrafyanın 1920-1950 yılları arasını kapsayan ve “yeniden yapılanma” adı verilen çalışmalar neticesinde “modern tarihî coğrafya” dönemine girdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

A

1900

B

1920

C

1930

D

1940

E

1950

Doğru Cevap: E

Soru 12

Tarihî coğrafya alanında temel eser veren coğrafyacılara göre tarihî coğrafya çalışmalarının en temel ya da önemli amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Arşiv belgelerini incelemek

B

Geçmiş manzaraların yeniden inşası

C

Kültürel mirasın tanıtılmasını sağlamak

D

Coğrafi bilgiyi arttırmak

E

Geçmişin coğrafyasının tasvirini yapmak

Doğru Cevap: B

Soru 13

Coğrafi olguların günümüzdeki dağılımlarının haritalanması coğrafyanın temel kaygılarından biri olduğuna göre geçmişteki dağılımların haritalanması da tarihî coğrafyanın temel kaygılarından biridir. Bu nedenle dağılımların tam olarak haritalanması ve yorumlanması hem tarihsel coğrafya için meşru bir amaç hem de diğer amaçlarına yönelik önemli bir araçtır.
Buna göre tarihî coğrafya çalışmalarında araştırmanın hangi basamağındaki uygulamalar haritalama diğer bir ifadeyle dağılış ilkesiyle ilgilidir?

A

Arazi araştırması

B

Yerleşmelerin lokalizasyonu

C

Arşiv araştırması

D

Yer tespiti

E

Bibliyografya araştırması

Doğru Cevap: B

Soru 14

Tarihi coğrafya, Edward Wells tarafından verilen isimle “historical geography” şeklinde bilim literatürüne girmiştir. Bu isimde yer alan “Historical” ifadesi tarihi coğrafyanın kapsamına giren aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilgilidir?

A

Zaman

B

Tartışma

C

Konu

D

Metot

E

Değişim

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Levha Tektoniği Teorisi'ni ilk kez kim öne sürmüştür?

A

Abraham Ortelius

B

Alfred Wegener

C

Harry Hess

D

Antonio Snider-Pellegrini

E

Francis Bacon

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi paleocoğrafya'nın ana odak alanlarından biri değildir?

A

Kıtaların oluşumu

B

Dağların yükselmesi

C

İnsan türünün evrimsel geçmişi

D

Antik uygarlıkların yerleşim yerleri

E

Gök cisimlerinin hareketleri

Doğru Cevap: E

Soru 3

Levha tektoniği, kıtaların hangi özelliğiyle ilgilidir?

A

Biyoçeşitliliği

B

Yüzey sıcaklığı

C

Yükseltisi

D

Hareketi

E

Nüfus yoğunluğu

Doğru Cevap: D

Soru 4

İklim değişikliklerinin insanlık tarihine etkisi nedir?

A

Göç dalgalarını tetiklemek

B

Teknolojik ilerlemeyi hızlandırmak

C

Dil çeşitliliğini artırmak

D

Politik sistemleri değiştirmek

E

Sanat tarzlarını etkilemek

Doğru Cevap: A

Soru 5

Paleocoğrafya, geleceğe dönük projeksiyonlarda ne sağlar?

A

Ekonomik trendlerin analizi

B

Kültürel değişimlerin tahmini

C

İklim değişiklikleri hakkında bilgi

D

Teknolojik gelişmelerin öngörüsü

E

Sosyal dinamiklerin değerlendirmesi

Doğru Cevap: C

Soru 6

Panama Kıstağı'nın oluşumu hangi önemli sonuca neden olmuştur?

A

Himalayaların oluşumu

B

İnsanlık tarihinde göç dalgalarının başlaması

C

Gondwana'nın ayrılması

D

Atlantik ve Pasifik Okyanusları arasındaki su akışının kesilmesi

E

Pangea'nın parçalanması

Doğru Cevap: D

Soru 7

Huroniyen Buzul Çağı ne zaman meydana gelmiştir?

A

2.4 - 2.1 milyar yıl önce

B

360 - 260 milyon yıl önce

C

445 - 443 milyon yıl önce

D

Yaklaşık 2.6 milyon - 11700 yıl önce

E

175 - 335 milyon yıl önce

Doğru Cevap: A

Soru 8

Buz çekirdekleri aşağıdaki bilgilerden hangisini içerir?

A

Kıtaların hareketi

B

Deniz seviyelerindeki değişimler

C

Geçmiş atmosfer koşulları ve sıcaklık değişimleri

D

Biyoçeşitlilik ve evrim

E

İnsanlık tarihi üzerindeki coğrafi ve ekolojik etkiler

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Pleistosen döneminde görülen son buzul çağıdır?

A

Karoo

B

Würm

C

Riss

D

Mindel

E

Günz

Doğru Cevap: B

Soru 10

1596'da “Thesaurus Geographicus” adlı eserinde Amerika'nın Avrupa ve Afrika'dan depremler ve sel felaketleriyle ayrıldığını öne süren düşünür kimdir?

A

Antonio Snider-Pellegrini

B

George Buffon

C

Alexander von Humboldt

D

Theodor Lilienthal

E

Abraham Ortelius

Doğru Cevap: E

Soru 11

Paleocoğrafya kelimesini oluşturan eklerden “palaios”un anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Tasvir

B

Eski

C

Yer

D

Kıta

E

İklim

Doğru Cevap: B

Soru 12

Pleistosen Dönemi yaklaşık olarak ne zaman başlamıştır?

A

250 milyon yıl önce

B

10.000 yıl önce

C

2.6 milyon yıl önce

D

65 milyon yıl önce

E

1 milyar yıl önce

Doğru Cevap: C

Soru 13

Dendrokronoloji alanı aşağıdaki bilimsel yöntemlerin hangisiyle ilgilenmektedir?

A

Ağaç halkalarının incelenmesi

B

Sedimanter kayıtların analizi

C

Fosil kayıtlarının değerlendirilmesi

D

Buz çekirdeklerinin incelenmesi

E

Atmosferik gaz analizi

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

Tarihî coğrafya çalışmaları en eski hangi döneme kadar gidebilir?

A

Tarih öncesi

B

Yazının bulunuşu

C

İlk Çağ

D

Orta Çağ

E

Yeni Çağ

Doğru Cevap: A

Soru 2

Tarihî bir coğrafya çalışma sahasına gidildiğinde öncelikle aşağıdakilerden hangisi görülür?

A

Arkeolojik kaynaklar

B

Yüzey kaynakları

C

Doğal arşiv kaynakları

D

Dendrokronojik kaynaklar

E

Toprak altındaki çömlekler

Doğru Cevap: B

Soru 3

Hangisi yüzey kaynakları arasında yer alır?

A

Höyük

B

Mozaik

C

Polen

D

Varv

E

Buz Karotları

Doğru Cevap: A

Soru 4

Hangisi arkeolojik kaynaklar arasında yer almaz?

A

Mozaikler

B

Çanak çömlek kalıntıları

C

Ağaç yaş halkaları

D

Topraktan heykelcikler

E

Hayvan kalıntıları

Doğru Cevap: C

Soru 5

Hangisi doğal arşiv kaynaklarından biri değildir?

A

Ağaç yaş halkaları

B

Fosil polenler

C

Bitki kalıntıları

D

Mağaralar

E

Varvlar

Doğru Cevap: D

Soru 6

Tarihsel kalıntılara ulaşmanın ilk basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Çanak çömlek kalıntılarına ulaşmak

B

Arkeolojik kazı yapmak

C

Mozaiklere ulaşmak

D

Yüzey araştırması yapmak

E

Ağaç yaş halkalarını hesaplamak

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi doğal arşiv grubunda yer alan kaynaklardan biri değildir?

A

Kolüvyal tortullar

B

Hayvan birikintileri

C

Ağaç yaş halkaları

D

Buz karotları

E

Mozaikli tabakalar

Doğru Cevap: E

Soru 8

Geçmiş dönemlere ait iklim bilgisini ortaya çıkarmak için hangi kaynaktan yararlanılabilir?

A

Ağaç yaş halkaları

B

Arkeoloji

C

Mağara

D

Höyük

E

Kemik kalıntıları

Doğru Cevap: A

Soru 9

Geçmiş dönemlerdeki vejetasyon değişimi hangi kaynak ile araştırılır?

A

Dendrohidroloji

B

Fosil polen analizi

C

Dedroglasiyoloji

D

Uzaktan algılama

E

Hayvan kemikleri

Doğru Cevap: B

Soru 10

Hangisi tarihi coğrafya çalışmalarında yerleşmelerin bakılan özelliklerinden biri değildir?

A

Adı

B

Sulama tesisleri

C

Sanayi alanları

D

Dini yapılar

E

Anıtsal yapılar

Doğru Cevap: C

Soru 11

Tarihî coğrafyadaki “tarihî” kelimesi hangi anlama gelmektedir?

A

Yarın

B

Geçmiş

C

Gelecek

D

Önce

E

Sonra

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yerleşme adlarını inceleyen bilim dalıdır?

A

Arkeoloji

B

Dendrokronoloji

C

Tarih

D

Coğrafya

E

Toponimi

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi arkeolojik buluntulardan biri değildir?

A

Süs eşyaları

B

Toprak heykeller

C

Çanak çömlek kalıntıları

D

Mağaralar

E

Bitki kalıntıları

Doğru Cevap: D

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi yer ve yerleşme adları hakkında inceleme yapmaktadır?

A

Adbilimi

B

Sözbilimi

C

Onomastik

D

Toponomi

E

Fizik

Doğru Cevap: D

Soru 2

Tahrir defterlerinin siyakat hattı ile yazmasının nedeni hangisidir?

A

Zarif ve güzel görünmesi için.

B

Pratik olduğu için.

C

Alışkanlık olduğu için.

D

Farklı bir yazı türü bilinmediği için.

E

Müdahaleyi azaltmak için.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi tarihî coğrafyanın temel kavramlarından olan mekâna örnek olarak gösterilemez?

A

Süreç

B

Bölge

C

Toprak

D

Nehirler

E

Göller

Doğru Cevap: B

Soru 4

Tarihî coğrafyayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A

Tarihî coğrafya yalnız tarihçilerin çalışma sahasıdır.

B

Herkes tarihî coğrafya hakkında araştırma yapabilir.

C

Tarihî coğrafya coğrafi bir çalışmadır.

D

Sadece tarihî coğrafyacılar beşerî coğrafya yapabilir.

E

En iyi tarih araştırmalarını coğrafyacılar yapar.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Osmanlı'da bilinen ilk nüfus tespiti hangi yıl yapılmıştır?

A

1345

B

1460

C

1520

D

1831

E

1914

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi sözlü kaynaklar arasında gösterilemez?

A

Hikayeler

B

Efsaneler

C

Türküler

D

Öyküler

E

Süreli yayınlar

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi “istatistiki veri” sunan kaynaklar arasında yer alır?

A

Mühimme defterleri

B

Salnameler

C

Cizye defterleri

D

Tahrir defterleri

E

Şer‘iyye Sicilleri

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi tarih öncesi dönem kaynakları arasında yer almaktadır?

A

Defterler

B

Videolar

C

Belgeler

D

Arşivler

E

Höyükler

Doğru Cevap: E

Soru 9

Tahrir defterleri genellikle hangi yüzyıllar hakkında bilgi verirler?

A

13-14

B

15-16

C

16-18

D

17-18

E

19-20

Doğru Cevap: B

Soru 10

Şer‘iyye Sicillerinin önemi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Detaylı bilgi

B

Bol bol örneklerin verilmesi

C

Nitelikli bilgi

D

Rakamsal bilgi

E

İstatistiki bilgi

Doğru Cevap: B

Soru 11

............................, Osmanlı Devleti’nin toplumsal, iktisadi geçmişine dair, örneği farklı bir yerde olmayan ayrıntılı istatistiki belgelerdir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A

Mühimme defterleri

B

Şer‘iyye Sicilleri

C

Biyografiler

D

Minyatürler

E

Tahrir kayıtları

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi sözlü kaynaktır?

A

Dergiler

B

Arşiv belgeleri

C

Kitabeler

D

Biyografiler

E

Türküler

Doğru Cevap: E

Soru 13

Tahrir defterleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A

Duygusal bilgi içerir.

B

Ayrıntılı bilgi içerir.

C

Biyografik bilgi içerir.

D

Sayısal (istatistiki) bilgi içerir.

E

Arkeolojik bilgi içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi yazılı kaynaklar arasında gösterilebilir?

A

Kurganlar

B

Kaya resimleri

C

Arşiv belgeleri

D

Efsaneler

E

Biyografiler

Doğru Cevap: C

Soru 15

Tarihî coğrafya ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

A

Coğrafya ve tarih arasında güçlü bir bağ yoktur.

B

Tarihi olaylarda mekân kavramı önemli değildir.

C

Coğrafya tarihi olayları araştırırken kendi başına yeterlidir.

D

Her tarihî olayın meydana geldiği bir mekân vardır.

E

Tarihçiler ve coğrafyacılar müşterek çalışma yürütemez.

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Yunan mitolojisinde Tanrı Zeus’un kızlarından biri olan ve tarihçilere ilham veren peri aşağıdakilerden hangisidir?

A

Euterpe

B

Erato

C

Kalliope

D

Kleio

E

Melpomene

Doğru Cevap: D

Soru 2

1990 yılında açılan ve Türkiye’nin ilk oyuncak müzesi olan Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Oyuncak Müzesi’nin kurucusu kimdir?

A

Sunay AKIN

B

Bekir ONUR

C

Ümran BARDADAN

D

Musa BARAN

E

Barış MANÇO

Doğru Cevap: B

Soru 3

Ankara’da Devlet Mezarlığı Müzesi bağlı olduğu yönetim birimine göre hangi müze grubunda yer almaktadır?

A

Özel Müzeler

B

Belediye Müzeleri

C

Kent Müzeleri

D

Üniversite Müzeleri

E

Askeri Müzeler

Doğru Cevap: E

Soru 4

Yunan mitolojisinde Tanrı Zeus’un kızlarından birisi olan gökbilim ile astrolojiye ilham veren peri hangisidir?

A

Erato

B

Kalliope

C

Kleio

D

Malpomene

E

Urania

Doğru Cevap: E

Soru 5

Türkiye’nin ilk kadın arkeologu aşağıdakilerden hangisidir?

A

Afet İnan

B

Kâmile Şevki Mutlu

C

Jale İnan

D

Remziye Hisar

E

Halide Edip Adıvar

Doğru Cevap: C

Soru 6

Müzeler hangi gün ziyarete kapalıdır?

A

Pazartesi

B

Salı

C

Çarşamba

D

Perşembe

E

Cuma

Doğru Cevap: A

Soru 7

“Müzeler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A

Müze sözcüğü ilk kez Antik Yunan’da kullanılmıştır.

B

Müzelere istenilen her eşya konulabilir.

C

Müzelerde estetik kaygı güdülür

D

Müzelerin işleyişi kanunla belirlenir.

E

Koleksiyonlarına göre müzeler gruplara ayrılırlar

Doğru Cevap: B

Soru 8

Osmanlı Devleti’nde İstanbul Arkeoloji Müzesi müdürlüğünü yapmıştır, Yurt dışına eser kaçırılmasını yasaklayan bir nizamname hazırlatmıştır, Bağdat’ta, Lübnan’da ve Anadolu’da pek çok yerde arkeolojik kazılar yaptırmıştır. Lübnan’da yaptırdığı kazılarda İskender Lahdi’ni bulmuştur. “Kaplumbağa Terbiyecisi” isimli eseri de bulunmaktadır ve güzel sanatlar çok meraklıdır. Sözü edilen tarihi şahsiyet kimdir?

A

Ekrem Akurgal

B

Saffet Paşa

C

Osman Hamdi

D

Şeker Ahmet Paşa

E

Halil Ethem Eldem

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bir müze ziyareti öncesinde yapılacak olan süreçlerden birisi değildir?

A

Ziyaret edilecek müze yönetimi ile iletişime geçmek

B

Çocukların ailelerinden izin almak

C

Gidilecek müze hakkında bilgi edinmek

D

Öğrenme çıktılarını gösterecek son-test uygulamak

E

Müzede ne kadar süre geçirileceğine yönelik karar vermek.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Türkiye’nin en önemli arkeologlarından biri olan Ekrem Akurgal yurt dışında eğitim için hangi ülkeye gönderilmiştir?

A

Almanya

B

Fransa

C

İngiltere

D

ABD

E

Sovyetler Birliği

Doğru Cevap: A

Soru 11

Tarihsel olayları değerlendirirken olayları dönemin şartları açısından ele almak gerekir. Ancak altıncı sınıf öğrencisi Zeynep Orta Çağ’da insanların pek azının okuma yazma bildiğini duyunca bu bilginin gerçek olduğuna inanmamıştır.
Zeynep hangi tarihsel hatayı yapmıştır?

A

Bağlamsal düşünme

B

Otantik düşünme

C

Anakronizm

D

Bilimsel hata

E

Akıl yürütme

Doğru Cevap: C

Soru 12

Anadolu arkeolojik eserler açısından oldukça zengindir. Ancak, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde pek çok tarihi eser yurt dışına kaçırılmıştır.
Alman Arkeolog Heinrich Schliemann tarafından çalınarak yurt dışına kaçırılan eser hangisidir?

A

Truva (Troya) Hazineleri

B

Ağlayan Kadınlar Lahdi

C

Bergama Zeus Sunağı

D

Hitit Güneş Kursu Anıtı

E

Altın Elbiseli Adam

Doğru Cevap: A

Ünite 9

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi basılı kaynaklar arasında yer almaz?

A

Seyahatnameler

B

Şecereler

C

Efsaneler

D

Takvimler

E

Salnameler

Doğru Cevap: C

Soru 2

Kitap, risale, murakka, mektup, levha ve belgelerin ortak adına yazma, basma eser denmektedir. Araştırma konusuyla ilgili yazma eserleri incelemek isteyen bir araştırmacı bu konuda önce hangi siteye bakmalıdır?

A

https://dergipark.org.tr/tr

B

https://tez.yok.gov.tr

C

https://www.nadirkitap.com/

D

https://basinmus.meb.gov.tr/

E

https://www.yazmalar.gov.tr

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi temel başvuru eserlerinden biri değildir?

A

Gazeteler

B

Ansiklopediler

C

Kataloglar

D

Kaynakçalar

E

Sözlükler

Doğru Cevap: A

Soru 4

Alanında uzman bir kişiler tarafından yazılan, herhangi bir konuda bilgi vermek amacını güden, bir görüşü desteklemek, bir savı öne sürüp bunu kanıtlamak niyetinde olan dergi yazılarına makale denmektedir.
Türkiye’de dergi/mecmua türündeki süreli yayınları Tübitak Ulakbim hangi linkten okuyucuya sunmaktadır?

A

Makaleindir

B

Dergipark

C

Hangidergi

D

Dergibul

E

Dergiara

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Salname çeşitlerinden biri değildir?

A

Nezaret

B

Vilayet

C

Tüzel

D

Resmî/Devlet

E

Özel

Doğru Cevap: C

Soru 6

Osmanlı Devleti’nin ilk Türkçe Gazetesi ………… olmasına karşın, ilk Resmi Gazetesi ……….'dir. Buna göre verilen boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A

Takvim-i Vekayi/ Sebilü’r- Reşad

B

Takvim-i Vekayi/Ceride-i Havadis

C

Servet-i Fünun/ Takvim-i Vekayi

D

Ceride-i Havadis/ Takvim-i Vekayi

E

Hakimiyet-i Milliye/ Tercüman-ı Hakikat

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bir yazarın gezip gördüğü yerlerden edindiği bilgileri yansıttığı eserlere seyahatname adı verilmektedir. X. Yüzyılda İtil-Volga şehrine yaptığı seyahatle İslam dinini ilk defa tanıyan İtil-Volga Bulgar Türkleri hakkında bilgi veren seyyah kimdir?

A

Evliya Çelebi

B

İbn Cübeyr

C

İbn Fadlan

D

İbn Hallikan

E

İbn Bibi

Doğru Cevap: C

Soru 8

Verilenlerden hangisi Orta Çağ’da eser kaleme almış vekayiname yazarlarından biri değildir?

A

Belazuri

B

Tursun Bey

C

Yahşi Fakih

D

Ahmedi

E

Şanizade Ataullah Efendi

Doğru Cevap: E

Soru 9

Modern coğrafyanın ilke ve yöntemlerini kullanarak geçmiş bir zaman diliminde bir mekanı araştıran coğrafyanın bilim koluna tarihi coğrafya denir. Ülkemizde disiplin haline gelen tarihi coğrafya son yıllarda önemli araştırmalara zemin hazırlamaktadır. Aşağıda verilen araştırmacılardan hangisi Türkiye’de en önemli tarihi coğrafya araştırmacılarından birisidir?

A

O. Gümüşçü

B

İ. H. Akyol

C

İ. Kaya

D

A. Ardel

E

M. Öztürk

Doğru Cevap: A

Soru 10

Osmanlı toplumu uzun asırlar boyunca geleneklerine bağlı kalarak aynı takvimi kullandı. İlk kez Tanzimat Fermanı’ndan sonra 1256 hicri yılını aynı zamanda mali yıl kabul eden bir takvim kullanmaya başladı. Zamanla eski takvimle, yeni takvim arasında 10 günlük fark yüzünden gitgide iki tarihin arası açıldı. Nihayet Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra 1 Ocak 1926’dan itibaren Batı dünyası ile uyumlu yeni takvimi kullanılmaya karar verdi. Verilen bilgilere göre takvimlerin sıralaması nasıl olmalıdır?

A

Miladi/Rumi/Hicri

B

Hicri/Rumi/Miladi

C

Rumi/Hicri/Miladi

D

Hicri/Miladi/Rumi

E

Rumi/Miladi/Hicri

Doğru Cevap: B

Soru 11

Orta Çağda Müslüman Türk hükümdarları ailelerinin bilinir olması, reayasının sülaleyi iyi tanıması, sülalenin büyüklüğü ve haşmeti karşısında ondan korkması adına geleneğe uygun olarak soy ağaçları kitapların arkasına eklenmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi buna örnek gösterilebilir?

A

Kaşgarlı Mahmud/Divan-ı Lügati’t-Türk

B

Edip Ahmed Yükneki/Atabetü’l-Hakayık

C

Kaşgarlı Mahmud/Kutadgu Bilig

D

Ahmed Yesevi/Divan-ı Hikmet

E

Nizamü’l- Mülk/Siyasetname

Doğru Cevap: A

Soru 12

Tarihte büyük hizmetlerde bulunmuş kişilerin kendi hayatlarını kaleme almalarına otobiyografi denilmektedir.
Buna göre verilenlerden hangisi doğrudan Osmanlı Dönemi'nde yaşamış otobiyografi yazarı değildir?

A

Taşköprülüzade

B

İbn Hallikan

C

Katib Çelebi

D

Lütfi Paşa

E

Gelibolulu Mustafa Âli

Doğru Cevap: B

Soru 13

Devrin yaşanmışlıklarına ışık tutan hatıratlar, nesnel tarafları olduğu kadar öznel tarafları da vardır. Bu özellikleri yüzünden dikkatli kullanılmalıdır. Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı’nın askerî, siyasi ve sosyal olaylarını okumak isteyen bir araştırmacı aşağıdakilerden hangisinin hatıratlarına doğrudan bakması gerekmez?

A

Mustafa Kemal Atatürk

B

İsmet İnönü

C

Hasan Ali Yücel

D

Fevzi Çakmak

E

Ali Fuat Cebesoy

Doğru Cevap: C

Soru 14

Temel başvuru eserleri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?

A

Ansiklopedi

B

Sözlük

C

Kaynakça

D

Kataloglar

E

Takvimler

Doğru Cevap: E

Ünite 10

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi coğrafyanın kronoloji göz önüne alınarak sınıflandırılmasında ortaya çıkan alt başlıklardan birisi değildir?

A

Planlama Coğrafyası

B

Paleocoğrafya

C

Tarihi Coğrafya

D

Modern Coğrafya

E

Beşeri Coğrafya

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde Tarihi Coğrafya alanında çalışan isimlerin en başta gelenlerindendir?

A

Osman Gümüşçü

B

Aziz Sancar

C

İlber Ortaylı

D

Fuat Sezgin

E

Oktay Aslanapa

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Tarihi Coğrafyanın faydalandığı görsel kaynaklardandır?

A

Arşiv belgeleri

B

Minyatür

C

El yazmaları

D

Yüzey araştırmaları

E

Arkeolojik kazılar

Doğru Cevap: B

Soru 4

Tarihi Coğrafyanın faydalandığı en eski görsel kaynak nedir?

A

Coğrafi metinler

B

Fotoğraf

C

Minyatür

D

Raporlar

E

Tarihi kitaplar

Doğru Cevap: C

Soru 5

Maniheizm ve Budizm, hangi dönem minyatürlerinde etkili olmuştur?

A

Selçuklu

B

Gazneli

C

Karahanlı

D

Uygur

E

Göktürk

Doğru Cevap: D

Soru 6

İlhanlı Dönemi'ndeki minyatürler hangi kültür etkisiyle şekillenmiştir?

A

Moğol

B

Japon

C

Çin

D

Hint

E

İran

Doğru Cevap: C

Soru 7

Osmalıca’da hakk anlamına gelen ve Fransızca ‘da “gravure”, Almanca’da “graben” vee Yunanca’da “grafikes” sözcüklerinden türeyen sanatın adı nedir?

A

Minyatür

B

Gravür

C

Resim

D

Fotoğraf

E

Fresk

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi İstanbul gravürleri yapan Avrupalı sanatçılardan biri değildir?

A

Giovan Marian Angiolello

B

Pieter Coeck

C

Cornelis van Bruyn

D

J. B. Vanmour

E

Picasso

Doğru Cevap: E

Soru 9

Kelime kökeni olarak Yunanca photos ve graphes sözcüklerinden türeyen sanatın adı nedir?

A

Fotoğraf

B

Gravür

C

Minyatür

D

Harita

E

Mozaik

Doğru Cevap: A

Soru 10

19. yüzyıl ortalarında Avrupa’da yaygınlık kazanan fotoğraf teknikleri hangisidir?

A

Stereograf ve carte de visit

B

Kolodyum

C

Daguerre

D

Helyograf

E

Camera Lucida

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdaki projelerden hangisi Coğrafi Bilgi Sistemleri'nin ülkemiz tarihî coğrafya çalışmalarında kullanılmasına öncülük edilmiştir?

A

Deprem Projesi

B

MMS Şifreleme

C

Açıklamalı Türkiye Tarih Atlası

D

Ata Tohumu

E

Tabu ile Coğrafya

Doğru Cevap: C

Soru 12

Osmanlı Dönemi'nde gravür sanatı ilk olarak hangi yüzyılda görülür?

A

16

B

17

C

18

D

19

E

20

Doğru Cevap: C

Ünite 11

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi tarihî coğrafya çalışmalarının önemli materyal kaynaklarından biri değildir?

A

Seyahatnameler

B

Haritalar

C

İstatistikî materyaller

D

Arkeolojik buluntular

E

Saha ölçümleri

Doğru Cevap: E

Soru 2

Kartografya ismini ilk kez kullanan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Max Eckert

B

Barros e Sousa

C

Friedrich Ratzel

D

Vidal de la Blache

E

Carl Ortwin Sauer

Doğru Cevap: B

Soru 3

Dünya’nın en eski petroglif haritası aşağıdakilerden hangisidir?

A

Çatalhöyük haritası

B

Bedolina haritası

C

Babil Dünya haritası

D

Ga-Sur (Nuzi)

E

Turin Papirüsü

Doğru Cevap: A

Soru 4

İlk düzenli arazi ölçümleri ile bunların mülkiyet kayıtları hangi medeniyet tarafından yapılmıştır?

A

İyonya

B

Babil

C

Çin

D

Mısır

E

Roma

Doğru Cevap: D

Soru 5

Dünyanın yüzen bir disk değil, küre şeklinde olduğu ilk defa kim tarafından ortaya atılmıştır?

A

Crates

B

Anaksimandros

C

Pisagor

D

Aristo

E

Eratosthenes

Doğru Cevap: C

Soru 6

Dünyayı temsilen hazırlanmış ilk küre kimin tarafından yapılmıştır?

A

Crates

B

Hipparchus

C

Batlamyus

D

Macrobius

E

Cosmas

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Mappamundi harita tip değildir?

A

3 Parçalı Tip

B

4 Parçalı Tip

C

Bölgesl Tip

D

Geçiş Tip

E

T-O Tip

Doğru Cevap: E

Soru 8

Mabada Mozaik Haritası aşağıdaki ülkelerin hangisindedir?

A

Cezayir

B

Ürdün

C

Suriye

D

Irak

E

İran

Doğru Cevap: B

Soru 9

158 cm x 133 cm ölçüleriyle Dünya’nın en büyük Orta Çağ haritası, aşağıdakilerden hangisidir?

A

Hereford haritası

B

Gough haritası

C

Matthew Paris haritası

D

Cosmas haritaları

E

Anglo-Sakson haritası (Cottoniana) haritası

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisidir Bizans kartografyasına ait bilinen tek örnektir?

A

Hereford haritası

B

Gough haritası

C

Cosmas haritaları

D

T-o haritası

E

Mabada Mozaik Haritası

Doğru Cevap: E

Soru 11

Güneş ekseninin eğriliği ve evrenin sonsuzluğu gibi keşiflere sahip olup, bir dünya haritası da hazırlamış olan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Batlamyus

B

Eratosthenes

C

Hipparchus

D

Crates

E

Anaksimandros

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdaki haritalardan hangisi UNESCO tarafından kültürel miras olarak korunmaya alınmıştır?

A

Hereford haritası

B

Gough haritası

C

Matthew Paris haritası

D

Cosmas haritaları

E

Anglo-Sakson haritası

Doğru Cevap: A

Ünite 12

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi tarihlendirmede kullanılan yöntemlerden biri değildir?

A

Karbon 14 Yöntemi

B

TL ve OSL Yöntemleri

C

Hızlandırıcı Kütle Spektrometrisi

D

Kalsiyum Oksalat Yöntemi

E

Karbon 13 Metodu

Doğru Cevap: E

Soru 2

Tarih biliminde kullanılan tarihlendirme yöntemleri hangi bilimlerden faydalanmaktadır?

A

Kimya ve Fizik

B

Biyoloji ve Arkeoloji

C

Arkeoloji ve Fizik

D

Kimya ve Arkeoloji

E

Eskiçağ ve Arkeoloji

Doğru Cevap: A

Soru 3

X ışınlarının keşfedilmesi ardından Antoine-Henri Becquerel tarafından müzede bulunan taş ve minerallerin bu ışını yayıp yaymadığını anlamak için bazı çalışmalar yapılmıştır. Bu kapsamda X ışınlarını ilk keşfeden bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Antoine-Henri Becquerel

B

Wilhelm Conrad Röntgen

C

Marie Curie

D

Pierre Curie

E

Bertham Baltwool

Doğru Cevap: B

Soru 4

Radyokarbon tarihleme ya da Karbon 14 yöntemi hangi üniversitede ve kim tarafından keşfedilmiştir?

A

Chicago Üniversitesi, Willard Frank Libby ve arkadaşları

B

Stanford Üniversitesi, Harold Clayton Urey

C

Chicago Üniversitesi, Harold Clayton Urey

D

Stanford Üniversitesi, Harold Clayton Urey ve Gerald J. Wasserburg

E

Chicago Üniversitesi, Gerald J. Wasserburg

Doğru Cevap: A

Soru 5

Radyokarbon ile ilgili yapılan ilk çalışma hangi tarihte, kim tarafından yapılmıştır?

A

1949, Willard Frank Libby ve Arkadaşları

B

1949, E. C. Anderson ve J. R. Arnold

C

1955, E. C. Anderson ve J. R. Arnold

D

1955, Willard Frank Libby

E

1947, Gerald J. Wasserburg

Doğru Cevap: B

Soru 6

Radyokarbon tarihlendirme yönteminde, radyo karbon oranı zaman içinde ayrışmaktadır. Bu kapsamda kaç sene geçtikten sonra bu oran yarıya inmektedir?

A

5730 sene

B

4750 sene

C

2250 sene

D

5000 sene

E

1500 sene

Doğru Cevap: A

Soru 7

Libby Karbon 14 izotopunun yarılanma ömrü aşağıdakilerden hangisidir?

A

5730 yıl

B

4000 yıl

C

2554 yıl

D

6750 yıl

E

5568 yıl

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi OSL yönteminin bir alt yöntemi değildir?

A

C14

B

CW-OSL

C

LM-OSL

D

Lineer Modülasyon OSL

E

POSL

Doğru Cevap: A

Soru 9

Hızlandırıcı Kütle Spektrometrisi yönteminde sayaçlar ile yapılan ölçümlerde ne kadar sayım gerekmektedir?

A

Sayım hemen yapılabilmektedir

B

15 dakika ile 5 saat arasındadır

C

15 dakika ile 2 saat arasındadır

D

2 saate yapılabilmektedir

E

10 dakika ile 1 saat arasında yapılabilmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 10

Tarihlendirme radyoaktif olmayan yöntemlerle de yapılabilmektedir. Bu kapsamda Sürekli Doğal ve Kimyasal Değişimlere Dayanan Yöntemler ve Doğal Ritmik Olaylara Dayanan Yöntemler bulunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bunların arasında Sürekli Doğal ve Kimyasal Değişimlere Dayanan Yöntemler arasında yer almaz?

A

Manyetik Tarihlendirme Yöntemi

B

Rasemizasyon

C

Obsidiyen Hidrasyonu

D

Camdaki Yüzey Tabakaları Sayma

E

Dendrokronoloji

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi OSL yönteminin alt bir yöntemi değildir?

A

C14

B

CW-OSL

C

LM-OSL

D

Lineer Modülasyon OSL

E

POSL

Doğru Cevap: A

Ünite 13

Soru 1

Toponimi teriminin etimolojik kökeni hangi iki Yunanca kelimenin birleşmesiyle oluşmuştur?

A

Logos (bilim) ve onoma (ad)

B

Topos (yer) ve logos (bilim)

C

Onoma (ad) ve graphia (tasvir)

D

Topos (yer) ve onoma (ad)

E

Ethnos (halk) ve onoma (ad)

Doğru Cevap: D

Soru 2

Yer adlarının sınıflandırılmasında kaç farklı alt kol bulunmaktadır?

A

9 sınıf

B

8 sınıf

C

7 sınıf

D

6 sınıf

E

5 sınıf

Doğru Cevap: B

Soru 3

Yer adlarının sınıflandırılmasında yer alan "Orunadı" (oykonim) hangi konuyu ele almaktadır?

A

Kentler ve şehirler

B

Yollar ve caddeler

C

Dağlar ve tepeler

D

Sular ve göller

E

Ormanlar ve parklar

Doğru Cevap: A

Soru 4

“Tarihte Usul” adlı eserin yazarı ve tarihi araştırmalarda toponiminin değerini vurgulayan kişi kimdir?

A

Abdulkadir İnan

B

Hüseyin Nihal

C

Ahmet Naci

D

Köprülüzade Fuat

E

Zeki Velidi Togan

Doğru Cevap: E

Soru 5

“Türk Yer Adları Sempozyumu”, Türkiye’de toponimi üzerine yapılan en kapsamlı çalışma olarak hangi yılda gerçekleştirilmiştir?

A

1925

B

1945

C

1950

D

1984

E

2000

Doğru Cevap: D

Soru 6

Meydanlar urbonimi kapsamında ele alınmaktadır. Aşağıda verilen meydanlardan hangisi Rusya’da bulunmaktadır?

A

Times Meydanı

B

Kızıl Meydan

C

Aziz Petrus Meydanı

D

Kızılay Meydanı

E

Ulus Meydanı

Doğru Cevap: B

Soru 7

Türkiye’de toponimi üzerine yapılan ilk bilimsel çalışmalar hangi yüzyılın başlarında görülmeye başlamıştır?

A

17. yüzyıl

B

18. yüzyıl

C

19. yüzyıl

D

20. yüzyıl

E

21. yüzyıl

Doğru Cevap: D

Soru 8

Dağ, tepe, ova, vadi gibi yer şekillerine ait yer adlarını toponiminin hangi alt dalında ele alınmaktadır?

A

Hidronimi

B

Oykonimi

C

Oronimi

D

Horonimi

E

Drimonimi

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi kültürel kimlik açısından verilen bilgiler vermemektedir?

A

Beşeri faaliyetler

B

Yerel dil

C

Gelenek

D

İnanç

E

Yerel din

Doğru Cevap: A

Soru 10

Yer adlarının semantik sınıflandırmayla incelendiği bir çalışmada hangi başlıklardan birinin olması beklenemez?

A

Kişiadı

B

Kökenadı

C

Bitkiadı

D

Hayvanadı

E

Eladı

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi toponomide yer adı türleri esaslı tür sınıflandırmasının alt kollarından biri değildir?

A

Fitotoponimler

B

Dromonimler

C

Oronimler

D

Hidronimler

E

Urbonimler

Doğru Cevap: A

Ünite 14

Soru 1

Latince’de mekân kavramı hangi kelime ile ilişkilendirilmiştir ve bu kelimenin anlamı nedir?

A

Logos- Akıl

B

Khōra- Yer, alan

C

Polis- Şehir

D

Locus - Yer, konum

E

Agora- Toplantı yeri

Doğru Cevap: D

Soru 2

Endüstri Devrimi mekân algısını nasıl etkilemiştir?

A

Dini yapıların önemini artırmıştır

B

Mekanı yalnızca estetik bir unsur olarak tanımlamıştır

C

Mekanın teknolojik unsurlarını ön plana çıkarmıştır

D

Mekânı yalnızca doğal çevreyle ilişkilendirmiştir

E

Mekân algısını ekonomik ve sınıfsal farklılıklarla ilişkilendirmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 3

Küreselleşme ve teknolojik yenilikler mekân algısını nasıl etkilemiştir?

A

Yalnızca şehirleşmeyi artırmıştır

B

Mekân algısını daraltmıştır

C

Mekânı daha geleneksel hale getirmiştir

D

Mekân algısını genişleterek dijital ve sanal ortamları içine almıştır

E

Mekân algısının önemini azaltmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 4

Coğrafyacılar için mekânın sosyal etkileşimlerle olan ilişkisi nasıl tanımlanır?

A

Mekân, sosyal etkileşimler ve insan faaliyetleriyle etkileşim içindedir

B

Mekân, yalnızca ekonomik etkileşimlere odaklanır

C

Mekân, sosyal etkileşimleri sınırlar

D

Mekân ve sosyal etkileşimler birbirinden bağımsızdır

E

Mekânın sosyal etkileşimlerle ilişkisi önemsizdir

Doğru Cevap: A

Soru 5

Tarihi mekânların korunmasının ana amacı nedir?

A

Turistik çekiciliği artırmak

B

Modern yapıları desteklemek

C

Kültürel, tarihi ve estetik değerlerin korunması

D

Yalnızca mimari stilin korunması

E

Ekonomik değeri artırmak

Doğru Cevap: C

Soru 6

Endüstri Devrimi sırasında mekân inşa tekniklerindeki hangi yenilik, daha yüksek ve dayanıklı yapıların inşasını mümkün kılmıştır?

A

Demir ve çelik kullanımının artması

B

Ahşap kullanımının artması

C

Doğal taş kullanımı

D

Geleneksel inşaat tekniklerinin sürdürülmesi

E

Cam kullanımının yaygınlaşması

Doğru Cevap: A

Soru 7

Mekânın insan davranışları ve toplumsal organizasyonlar üzerindeki etkisi hangi disiplinde özellikle incelenir?

A

Tarih

B

Sosyoloji

C

Coğrafya

D

Felsefe

E

Edebiyat

Doğru Cevap: B

Soru 8

Safranbolu şehri UNESCO Dünya Mirası listesine hangi yıl dahil edilmiştir?

A

1987

B

1990

C

1992

D

1994

E

2001

Doğru Cevap: D

Soru 9

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) mekân analizinde hangi avantajları sağlar?

A

Mekânın ekonomik değerlendirmesi

B

Mekânın tarihsel incelemesi

C

Mekânın fiziksel ve sosyal özelliklerinin haritalanması

D

Mekânın sanatsal yorumlanması

E

Mekânın yasal durum analizi

Doğru Cevap: C

Soru 10

Tarihi coğrafya disiplini, mekânın hangi yönlerini inceler?

A

Mekânın tarihsel ve sosyal değişimleri

B

Mekânın coğrafi konumları

C

Mekânın ekonomik değerleri

D

Mekânın teknolojik yönleri

E

Mekânın doğal özellikleri

Doğru Cevap: A

Soru 11

Mimarlık ve şehir planlamasında mekânın tasarımı aşağıdakilerden hangisini en çok etkiler?

A

İnsan deneyimi ve etkileşimi

B

Bina maliyetleri

C

İnşaat süreçleri

D

Yapı malzemelerinin seçimi

E

Yapıların tarihsel önemi

Doğru Cevap: A

Soru 12

Kültürel kimlik üzerindeki etkisinin bir özelliği olarak mekânlar aşağıdakilerden hangisine katkıda bulunur?

A

Ekonomik gelişim

B

Teknolojik yenilik

C

Sanatsal ifadeler

D

Ekolojik dengeler

E

Toplumsal ve kültürel kimliklerin şekillenmesi

Doğru Cevap: E

Soru 13

Ekolojik şehirciliğin temel hedefleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunur?

A

Kompakt şehir planlaması ve yeşil alanların korunması

B

Şehirsel yoğunluğun artırılması

C

Ekonomik gelişimin hızlandırılması

D

Teknolojik altyapının güçlendirilmesi

E

Tarihsel yapıların çağdaşlaştırılması

Doğru Cevap: A

Tarihi Coğrafya - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 4

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 5

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 6

Seçenekler

Seçenekler