Osmanlı Sosyal İktisat Tarihi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı'nın kuruluşunda etkili olan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ahiler
B
Bacılar
C
Dedeler
D
Abdallar
E
Gaziler
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Baciyân-ı Rum teşkilatının en önemli özelliğidir?
Seçenekler
A
Sosyal, siyasi ve iktisadi gelişmelere yardımcı olmak
B
Moğol istilasına karşı birlik oluşturmak
C
Anadolu’nun Türkleşmesini sağlamak
D
Kadınların eğitilmesine katkıda bulunmak
E
İslamlaşma sürecini hızlandırmak
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda en fazla etkiye sahip teşkilattır?
Seçenekler
A
Ahiyân-ı Rum
B
Gaziyân-ı Rum
C
Abdalân-ı Rum
D
Baciyân-ı Rum
E
Alp-Erenlik
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi XIV. yüzyılda Osmanlı nüfusunun az olmasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Savaşlar
B
Salgın hastalıklar
C
Kıtlıklar
D
Üretimdeki düşüklük
E
Devletler arası mücadeleler
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Osmanlıda genç erkek nüfusun az olmasının sebepleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Uzun süren savaşlar
B
Eşkıyalık hareketleri
C
İç isyanlar
D
Celali ayaklanmaları
E
Salgın hastalıklar
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlıda uygulanan iskân siyasetinin temel nedenidir?
Seçenekler
A
Hayvancılığa katkıda bulunmak
B
Tarım alanında yeni teknikler kullanmak
C
İlgili yerin Türkleşip İslamlaşmasını sağlamak
D
Ekilebilir bahçe sayısını artırmak
E
Yeni çiftliklerin kurulmasına imkan tanımak
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi sürgün usulü iskânın en önemli özelliğidir?
Seçenekler
A
Zorunlu sürgünler olması
B
Yeni kurulan bölgelere yapılması
C
Gönüllülük esasının olması
D
Cezalandırma amaçlı yapılması
E
Esnafı vergiden muaf tutması
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi köylerde güvenlik işlerinden sorumlu yöneticidir?
Seçenekler
A
Sekban
B
Subaşı
C
İmam
D
Kethüda
E
Yiğitbaşı
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi şehrin yönetiminden sorumlu görevlidir?
Seçenekler
A
Subaşı
B
Kadı veya kadı naibi
C
Ases başı
D
Sancakbeyi
E
Beylerbeyi
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi göçebelerin ürettikleri gıda maddeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Süt
B
Yoğurt
C
Kilim
D
Peynir
E
Yağ
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı'daki Abdalân-ı Rum teşkilatının en önemli özelliğidir?
Seçenekler
A
Halkı Cihan İmparatorluğu fikrine hazırlamaları
B
Savaşlarda önemli başarılar elde etmeleri
C
Bursa’nın fethine katkı sağlamaları
D
Yeniçeri Ocağının kuruluşunda etkili olmaları
E
İslamiyet’in yayılmasını hızlandırmaları
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Gaziyân-ı Rum teşkilatının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı kuruluşunda en fazla etkiye sahip olmaları
B
Alp-Erenlik geleneğine önem vermeleri
C
Sürekli fetihlere katılmaları
D
Ganimet ve gaza düşüncesiyle yetişmeleri
E
İskân faaliyetlerinde rol almaları
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi XVI. yüzyılda nüfusun sayısı ve kalitesi hakkında ayrıntılı bilgiler vermektedir?
Seçenekler
A
Avarız Defterleri
B
Temettuat Defterleri
C
Vakıf Defterleri
D
Tahrir Defterleri
E
Tapu Senetleri
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi II. Mahmud döneminde yapılan nüfus sayımının temel amacıdır?
Seçenekler
A
Siyasi
B
Sosyal
C
Askerî
D
Ekonomi
E
Kültür
Soru 15
Osmanlı Devleti'nin 1345 yılında Rumeli‘ye geçip 1359’dan itibaren buraları iskân etmeye başlamasının temel ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım alanlarının artması
B
Hayvancılık faaliyetlerinin gelişmesi
C
Sosyal ve kültürel gelişmenin hızlanması
D
Yeni meslek gruplarının ortaya çıkması
E
Fethidilen bölgelerin Türkleşip İslamlaşması
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi göçebelerin ürettikleri sınai mallardan biridir?
Seçenekler
A
Peynir
B
Süt
C
Halı
D
Yağ
E
Yoğurt
Ünite 2
Soru 1
Osmanlı toplumunda sınıf çatışmalarının görülmemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal gruplarda var olan asabiyet bilinci
B
İş bölümü azlığı
C
Sınıf bilincinin kanıksanmış olması
D
Sosyal tabakalar arasında sınırlı da olsa geçiş yapmanın mümkün olması
E
Ekonomik düzeydeki farklılaşma
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı toplum yapısındaki temel ayrımı ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Yönetici-Yönetilen
B
Hür-Köle
C
Müslim-Gayrimüslim
D
Şehirli-Köylü
E
Esnaf-Çiftçi
Soru 3
Sosyal tabakalar arasındaki ilişkiler aşağıdaki ilkelerin hangisinin etrafında düzenlenip sürdürülmüştür?
Seçenekler
A
Hanedanın kutsallığı
B
Koşulsuz itaat
C
Devlet baba anlayışı
D
Vergide adalet
E
Adalet dairesi
Soru 4
Osmanlı toplum yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sosyal tabakalaşma, kadim geleneklere göre şekillenmiştir.
B
Sosyal tabakalaşma, malî ve idari sorumluluklar etrafında toplanmıştır.
C
Sosyal tabakalaşma, askerî zümre ve reâyâ ayrımına dayanmaktadır.
D
Sosyal gruplar arasında sınırlı da olsa geçiş mümkündür.
E
Tüm sosyal gruplar için vergi ve ceza düzenlemeleri eşit olarak uygulanmıştır.
Soru 5
Osmanlı kuruluş döneminde ilmi hayatın canlanmasında çift yönlü seyahatler oldukça önemli bir rol oynamıştır.
Aşağıdaki şehirlerden hangisi ilmi hayatı şekillendiren şehirlerden birisi değildir?
Aşağıdaki şehirlerden hangisi ilmi hayatı şekillendiren şehirlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Semerkant
C
Kahire
D
Buhara
E
Maveraünnehir
Soru 6
İlmiye sınıfıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde ilmiye sınıfı ile ilgili önemli gelişmeler yaşanmıştır.
B
Yönetici sınıfa mensup diğer gruplara göre vergi konusunda daha geniş muafiyetlere sahip olmuşlardır.
C
Reâyânın bu sınıfa geçişi söz konusu değildir.
D
İstisnai hâller dışında idam cezasına çarptırılmamışlardır.
E
İlmiye mensuplarının çocuklarına tanınan imtiyazlar ilerleyen zamanlarda bu sınıfın bozulmasına neden olmuştur.
Soru 7
Osmanlı toplum yapısında sınıf şuurunun oluşmasının önündeki en büyük engel aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hanedan anlayışı
B
Müsadere sistemi
C
Kadim gelenekler
D
İltizam sistemi
E
Teşrifat ve Teşkilat kanunnameleri
Soru 8
Osmanlı toplumsal tabakasında aşağıdakilerden hangisinin varlığından söylenemez?
Seçenekler
A
Burjuva
B
Reâyâ
C
Askerler
D
Bürokratlar
E
Esnaflar
Soru 9
Osmanlı Devleti’nin vergi gelirleri açısından en önemli grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ehl-i örf
B
Ulema
C
Burjuva
D
Esnaf-çiftçi
E
Kalemiye
Soru 10
Reâyâ ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Üretimde belirlenen miktara uymak zorundadır.
B
Üretim araçlarının mülkiyetine sahiptir.
C
Miras hakkına sahiptir.
D
Toprağını terk etmesi durumunda “çift bozan” vergisi öderdi.
E
"Reâyânın oğlu da reâyâdır." anlayışı hâkimdir.
Soru 11
Osmanlı Devleti’nin sosyal yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Halk yönetenler ve yönetilenler olarak iki gruba ayrılır.
B
Askerî grup içerisinde sivil memurlar da yer alır.
C
Otlakçı kullar reâyâ ile aynı hak ve özgürlüklere sahiplerdir.
D
Sınıflar arasında geçiş sınırlı olmakla birlikte mümkündür.
E
Kölelik uygulaması Osmanlı toplumunda görülmektedir.
Soru 12
Aşağıdaki eğitim kurumlarından hangisinin kalemiye ile bir ilgisi yoktur?
Seçenekler
A
Mühendishane-i Berri-i Hümâyûn
B
Mekteb-i Maârif-i Adliye
C
Dârülmaârif
D
Mülkiye Mektebi
E
Galatasaray Mekteb-i Sultânîsi
Soru 13
Aşağıdaki okullardan hangisini birincilikle bitirenler “Mâbeyn-i Hümayun Kitabetinde” istihdam edilmekteydiler?
Seçenekler
A
Galatasaray Mekteb-i Sultânîsi
B
Dârülmaârif
C
Mühendishane-i Berri-i Hümayun
D
Mekteb-i Maârif-i Adliye
E
Mekteb-i Fünûn-i Mülkiye
Soru 14
Tereke defterleri aşağıdaki gruplardan hangisinin aile yapısı hakkında önemli bilgiler ihtiva etmektedir?
Seçenekler
A
Kalemiye mensuplarının
B
Hanedanın
C
Ehl-i örf mensuplarının
D
Reâyânın
E
Seyfiye mensuplarının
Soru 15
Seyfiye grubu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Daha çok kul kökenlilerden oluşurdu.
B
Veziriazamlık makamına kadar yükselebilirlerdi.
C
Herhangi bir yargılamaya tabi tutulmadan idam edilebilirlerdi.
D
Elde ettikleri servetleri mirasçılarına intikal ederdi.
E
Enderun veya Acemi Oğlanlar Ocağında yetiştirilirlerdi.
Soru 16
Osmanlı reâyâsının aile yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yetim ve öksüzlerle fakir ailelerin çocukları besleme ve ahretlik gibi isimlerle evlat edinilirlerdi.
B
Hane reisleri çok eşliydiler.
C
Ailenin nüfusu genel olarak en fazla 5 bireyden oluşmaktaydı.
D
Çekirdek aile yapısı hakimdi.
E
Köylerde yaşayan reâyânın sadece %0,3’ü çok eşliydi.
Soru 17
Osmanlı Devleti'nin sosyal yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini söylemek mümkün değildir?
Seçenekler
A
Sosyal tabakalar arasındaki ilişkiler adalet dairesi etrafında düzenlenip sürdürülmüştür.
B
Reâyânın oğlu da reâyâdır anlayışı hâkimdir.
C
Sosyal tabakalar arasında geçiş mümkün değildir.
D
Sosyal tabakalaşma kadim geleneklere bağlı olarak şekillenmiştir.
E
Reâyânın görevi vergi vermek ve yönetici sınıfa yardımcı olmaktır.
Soru 18
Osmanlı toplum yapısında normal reâyânın dışında otlakçı kullar ve çeltükçi reâyâ adı verilen sosyal gruplar da vardı. Aşağıdakilerden hangisi otlakçı kullar için yanlıştır?
Seçenekler
A
Özel kanun ve nizamlara tabiydiler.
B
Üretim araçlarına herhangi bir zarar vermeleri durumunda bu zararı tazmin etmek zorundaydılar.
C
Avârız-ı divaniyeden muaf tutulmuşlardı.
D
Hizmet ettikleri kişilerin ve vakıf yöneticilerinin istedikleri her türlü angaryayı yerine getirmek zorundaydılar.
E
Miras bıraktıkları mallar çocukları arasında eşit olarak taksim edilirdi.
Soru 19
Köle statüsünde olanların sahipleriyle belirli bir mal veya hizmet üretme şartıyla hür olmaları yönünde yaptıkları anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mukatebe
B
Müsadere
C
Müstemin
D
Muhabere
E
Selem
Soru 20
Hanedan üyesi çocuklar aşağıdaki eğitim kurumlarından hangisinde öğrenim görürlerdi?
Seçenekler
A
Enderun
B
Acemi Oğlanlar Ocağı
C
Şehzadegan
D
Harem
E
Darülfünun
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde örgün eğitim veren kurumlardandır?
Seçenekler
A
Sıbyan Mektebi
B
Camiler
C
Loncalar
D
Tekkeler
E
Konaklar
Soru 2
Osmanlı Devleti’nde mesleki bir eğitim alıp terzi olmak isteyen bir çocuğun aşağıdakilerden hangisinde eğitim alması beklenir?
Seçenekler
A
Enderun mektebi
B
Acemi oğlanlar ocağı
C
Lonca teşkilatı
D
Medrese
E
Sıbyan mektebi
Soru 3
Osmanlılarda Enderun Mektebi ve lonca teşkilatlarının eğitim verdikleri alanlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mesleki-askerî
B
Mesleki-yönetim
C
Yönetim-mesleki
D
Askerî-mesleki
E
Yönetim-askerî
Soru 4
Şehzadegan mektepleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Şehzadeler 7 yaşında eğitime başlar.
B
Kur’an-ı Kerim dersleri verilir.
C
Okuma yazma öğretilir.
D
Eğitime önce Besmele öğretimi ile başlanır.
E
Üst düzey devlet memurları yetiştirilir.
Soru 5
II. Mehmet tarafından kurulan Sahnı Seman Medreseleri’nde Kur’an, Hadis, Tefsir, Astronomi, Matematik, Kimya gibi dersler okutulmaktaydı. Medrese eğitimini tamamlayanlar müderrislik ve kadılık görevleri yapmaktaydı.
Buna göre; Sahnı Seman Medreseleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Buna göre; Sahnı Seman Medreseleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Seçenekler
A
Dini ve akli ilimler birlikte öğretilmiştir
B
Osmanlı eğitim ve hukuk sistemine katkıda bulunmuştur.
C
Günümüzdeki üniversiteler düzeyinde eğitim verilmiştir
D
Kurulmasında bilim adamlarının etkileri büyüktür
E
Batıdaki bilimsel gelişmelerin takip edilmesini sağlamıştır
Soru 6
Osmanlı Devleti’nde görülen vakıf sistemiyle aşağıdaki eserlerden hangileri arasında bir bağlantı kurulamaz?
Seçenekler
A
Kervansaraylar
B
İmarethaneler
C
Kaleler
D
Köprüler
E
Şifahaneler
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin vakıfları desteklemesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Köy ve şehirlerin imar edilmesine yaptığı katkı
B
Sosyo-ekonomik hayatın canlanmasındaki rolü
C
Toprağın işlenmesinde sağladığı kolaylık
D
Dini hizmetlerin sürdürülmesine yardımcı olması
E
Yatırımlar konusunda hazinenin yükünü azaltması
Soru 8
Osmanlı Devleti’nde kurulmuş olan vakıflar aşağıdaki alanların hangisinde etkili olmamıştır?
Seçenekler
A
Eğitim-öğretim alanında
B
Sosyal yaşamda
C
Hukuk alanında
D
Sağlık alanında
E
Din alanında
Soru 9
Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisi vakıflar aracılığıyla yapılan faaliyetlerden değildir?
Seçenekler
A
İhtiyacı olan tüccarlara kredi sağlanması
B
Şifahane ve medreseler yaptırılması
C
Sınırlar içinde iskân faaliyetlerinin desteklenmesi
D
Yollar ve çeşmeler yaptırılması
E
Adalet işlerinin daha etkin yürütülmesi
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi vakıfların ilgi alanları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Aşevleri kurmak
B
Köprüler yapmak
C
Cami ve mescitler yaptırmak
D
Kültürel faaliyetlerde bulunmak
E
Ordunun ihtiyaçlarını karşılamak
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin askerî ve idari açıdan gelişmeleri amacıyla uygulanmıştır?
Seçenekler
A
Divan-ı Hümayun'un kurulması
B
Başkentin sürekli batıya taşınması
C
Padişahın divan toplantılarına katılması
D
Yaya ve müsellem orduların kurulması
E
Sancağa çıkma yönteminin uygulanması
Soru 12
Osmanlı Devletinde doktor ihtiyacını karşılamak amacıyla açılan okullara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Darü’l Kurra
B
Enderun
C
Darü’t Tıp
D
Darü’l Simya
E
Darü’l Muallim
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde medreselerin açılmasında etkili bir unsur değildir?
Seçenekler
A
Devletin memur ihtiyacını karşılamak
B
Dinî ilimler üzerine araştırmalar yapmak
C
Eğitimde birliği sağlayabilmek
D
Halkın eğitim ve kültür seviyesini yükseltmek
E
Bilimsel çalışmalarda bulunmak
Soru 14
Aşağıdaki Osmanlı eğitim kurumları ve verdikleri eğitim alanları eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Enderun mektebi-saray eğitimi
B
Sıbyan mektebi-sağlık eğitimi
C
Lonca Teşkilatı-mesleki eğitim
D
Humbarahane-askeri eğitim
E
Medrese-dini eğitim
Soru 15
Osmanlı devletinde ilk vakıf teşkilatını kuran padişah aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci Murat
B
Osman Bey
C
Orhan Bey
D
Fatih Sultan Mehmet
E
İkinci Murat
Soru 16
Osmanlı Devleti'nde vakıf yöneticilerine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mütevelli
B
Vakfiyye
C
Nakibü’l Eşraf
D
Devşirme
E
Naib
Soru 17
Osmanlı Devleti'nde hangi alanlarda vakıflardan faydalanılmamıştır?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti sınırları içerisinde uygulanan iskân faaliyetlerinde
B
Yerleşim yerlerinin sosyal kültürel ihtiyaçlarının karşılanmasında
C
Han, kervansaray gibi binalarla yolların yapım ve işletiminde
D
Vergilerin hızlı bir şekilde toplanmasında
E
Eğitim öğretim ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanmasında
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde kurulan vakıfların ekonomik ve sosyal hayata etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Vakıflar alınıp satılabilir veya başkasına devredilebilir.
B
Evlenme yaşındaki yoksul kızlar için çeyiz temini için bile vakıf kurulmuştur.
C
Vakıflar sadece insanlar için değil, hayvanlar için de hizmette bulunmuşlardır.
D
Vakıflar ihtiyacı olan herkese ayrım gözetmeksizin yardım sunmuşlardır.
E
Devletin ekonomik açıdan yükünü azaltmışlardır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi vakıfların idarelerine göre gruplanmaları halinde dışarıda kalan vakıf çeşitlerindendir?
Seçenekler
A
Mazbut vakıflar
B
Mülhak vakıflar
C
Hayri vakıflar
D
Gayri mazbut vakıflar
E
Müstesna vakıflar
Soru 20
Vakıflarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Sosyal dayanışmayı güçlendirir.
B
Sosyal sermayeyi etkiler.
C
Devlet idaresi ve şehirleşmede etkili olmuşlardır.
D
Eğitim, sağlık ve barınma gibi pek çok alanda hizmet vermişlerdir.
E
Daha çok kâr amacı gütmüşlerdir.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi “Osmanlı Devleti bir şeriat devleti değildir.” diyen araştırmacıların temel dayanağıdır?
Seçenekler
A
Gayrimüslim halka hoşgörüyle yaklaşılması
B
Devlet yönetiminde şerʻi kanunların esas alınması
C
Devlet işlerinde örfi hukukun, şerʻi hukuka göre daha baskın olması
D
Şeyhülislamın yetkilerinin sınırlandırılmış olması
E
Saltanatın babadan oğula geçmesi
Soru 2
I. Şerʻi hukuk, fıkıh kitaplarında tedvin edilmiş şerʻi hükümlere dayanır.
II. Örfi hukuk, padişahların emir ve fermanlarıyla oluşmuştur.
III. Örfi hukuk ilkeleri belirlenirken şerʻi hukuk dikkate alınmaz.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
II. Örfi hukuk, padişahların emir ve fermanlarıyla oluşmuştur.
III. Örfi hukuk ilkeleri belirlenirken şerʻi hukuk dikkate alınmaz.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Soru 3
Kanunnamelerin hazırlanmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanunlara daha kolay erişilmesinin sağlanması
B
Yöneticilerin halka zulmetmelerinin önüne geçilmesi
C
Vergilerin tahsilinde kolaylık sağlanması
D
Padişahların otoritelerinin ülke genelinde etkili kılınması
E
Ülkenin tamamında aynı örfi hükümlerin geçerli kılınması
Soru 4
Aşağıdaki mahkemelerden hangisine Osmanlılarda rastlanmamıştır?
Seçenekler
A
İkindi Divanı
B
Huzur Mürafaaları
C
Kazasker Divanı
D
Divan-ı Mezalim
E
Divan-ı Hümayun
Soru 5
Aşağıda verilen bilgilerden hangisinin doğru olduğu söylenemez?
Seçenekler
A
Yargı yetkisinin gerçek sahibi kadılardır
B
Kadılar sadece padişaha karşı sorumludurlar
C
Padişahlar, kadıların vermiş oldukları kararları denetleyebilir
D
Padişahlar davaların yeniden görülmesini isteyebilir
E
Kadı atamaları ilk zamanlarda kazaskerler tarafından yapılırdı
Soru 6
I. Devriye mevleviyetleri
II. Harameyn mevleviyetleri
III. Bilad-ı hamse mevleviyeti
Yukarıda isimleri verilen mevleviyet payeli kadılıkların itibar sıralaması en düşük payeliden başlamak üzere aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
II. Harameyn mevleviyetleri
III. Bilad-ı hamse mevleviyeti
Yukarıda isimleri verilen mevleviyet payeli kadılıkların itibar sıralaması en düşük payeliden başlamak üzere aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I-III-II
B
II-I-III
C
III-II-I
D
II-III-I
E
III-I-II
Soru 7
Aşağıdaki şehirlerden hangisinin kadılığı bilad-ı hamse mevleviyeti statüsünde değildir?
Seçenekler
A
Şam
B
Edirne
C
Bursa
D
Erzurum
E
Mekke
Soru 8
Divan-ı hümayunun yargı yetkisi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti’ndeki en yüksek mahkemedir
B
Şerʻi yargıyı mehayıf müfettişleri vasıtasıyla denetler
C
Divanda kesin hüküm Anadolu kazaskeri tarafından verilir
D
Anadolu kazaskeri buradaki davalarda şuhûdü’l-hal pozisyonundadır
E
Burada görülen davaların çoğunluğu örfi davalardır
Soru 9
Veziriazam Divanı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Rumeli kazaskeri divanın asli üyesiydi.
B
İkindi divanı olarak da adlandırıdı.
C
İkinci derecede öneme sahip davalar görülürdü.
D
Divanın üyeleri arasında reisülküttap da vardı.
E
Veziriazamın vekili kubbe vezirleri ve nişancıydı.
Soru 10
Anadolu, Rumeli kazaskerlerinin ve İstanbul’la bilâd-ı selase kadılarının görmüş oldukları davalarla ilgili olarak taraflardan birinin itirazı neticesinde sadrazamın huzurunda görülen davalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
İkindi Divanı
B
Murafaa Divanı
C
Huzur Muhakemesi
D
Padişah Divanı
E
Kazasker Divanı
Soru 11
Osmanlı mahkemelerinde hangi mezhebin içtihatları uygulanmıştır?
Seçenekler
A
Hanbeli
B
Şafii
C
Maliki
D
Vahhabi
E
Hanefi
Soru 12
Kadıların tayin, görev süresi uzatımı ve yer değiştirmeleri ile ilgili hususlar hangi defterde kaydedilirdi?
Seçenekler
A
Şerʻiye Sicil Defterleri
B
Ahkam Defterleri
C
İlamat Defterleri
D
Kazasker Ruznamçeleri
E
Senedat Defterleri
Soru 13
Statü bakımından en yüksek dereceli mevleviyet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mekke
B
İstanbul
C
Medine
D
Edirne
E
Bursa
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Devriye Mevleviyetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Trabzon
C
Filibe
D
Maraş
E
Van
Soru 15
Naib atamaları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Anadolu ve Rumeli’de yapılan atamalarda ilgili kazaskerin onayı gerekirdi.
B
Naibler, kadı tarafından atanırdı.
C
İstanbul’da atanan naibler İstanbul kadısı tarafından onaylanırdı.
D
Naibler hariç ve dâhil medreselerinden mezun olan kişiler arasından seçilirdi.
E
İlk dönemlerde naiblerin görev yapacakları bölge halkından olmasına dikkat edilirdi.
Soru 16
Kadıların görevleri gereği tutmuş oldukları defterlere ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Şerʻiye Sicil Defteri
B
Ahkam Defteri
C
İlamat Defteri
D
Senedat Defteri
E
Hüküm Defteri
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Türk Devletlerine ait örfi hukuk düzenlemelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Timur Tüzüktı
B
Cengiz Yasası
C
Orhan Bey Kanunları
D
Fatih Kanunnamesi
E
Uzun Hasan Kanunları
Ünite 5
Soru 1
Osmanlı hukuk sistemindeki değişiklikler aşağıdaki gelişmelerden hangisinden sonra başlamıştır?
Seçenekler
A
1789 Fransız İhtilali
B
Kanun-ı Esasi’nin ilanı
C
Paris Antlaşması’nın imzalanması
D
Tanzimat Fermanı’nın ilanı
E
Islahat Fermanı’nın ilanı
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi hukuk sisteminin değişmesindeki etkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ticarî hayattaki gelişmeler
B
Osmanlı sosyal hayatındaki değişiklikler
C
Batılılaşma hareketlerinin hız kazanması
D
Avrupa devletlerinin baskısı
E
İslam Hukuku'nun artık geçersiz hâle gelmesi
Soru 3
1840 yılında yürürlüğe koyulan Ceza Kanunnamesi’ndeki eksiklikleri gidermek amacıyla 1851 yılında hazırlanan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanun-ı Cedid
B
Ceza Kanunnâme-i Hümâyûnu
C
Türk Ceza Kanunu
D
Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye
E
Usul-i Ceza Kanunnamesi
Soru 4
Ahmed Cevded Paşa başkanlığındaki komisyon tarafından, Tanzimat Dönemi'nin ilk önemli millî kanunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuk-ı Aile Kararnamesi
B
Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye
C
Arazi Kanunnamesi
D
Ceza Kanunnâme-i Hümâyûnu
E
Kanunnâme-i Ticâret
Soru 5
Çamiç Ohannis Efendi tarafından Fransız Kanunu'nun tercümesiyle oluşturulan ve 1855'te yayınlanan Kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanunnâme-i Ticâret
B
İflas Kanunnâmesi
C
Ticâret-i Bahriye Kanunnamesi
D
Kanun-ı Cedid
E
Usul-i Muhakeme-i Ticaret Nizamnamesi
Soru 6
Tanzimat sürecinde klasik Osmanlı yargı sisteminin yanında kurulan ilk mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meclis-i Ticaret
B
Nizamiye Mahkemeleri
C
Ticaret Karma Mahkemeleri
D
Temyiz Mahkemesi
E
Meclis-i Tahkik
Soru 7
1864 Vilayet Nizamnamesinin ardından vilayet merkezlerinde kurulan nizamiye mahkemesinin adı nedir?
Seçenekler
A
Meclis-i deâvî
B
Meclis-i temyîz
C
Divân-ı temyîz
D
Meclis-i tahkik
E
Meclis-i ticaret
Soru 8
1879 Mehakim-i Nizamiye Teşkilatı Kanunu ile adı Mahkeme-i Temyiz olarak değiştirilen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye
B
Şûrâ-yı Devlet
C
Meclis-i Tetkikat-ı Şer’iyye
D
Divân-ı Ahkâm-ı Adliye
E
Mahkeme-i Temyîz-i Şer’iyye
Soru 9
Osmanlı Devleti’nde aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle birlikte gayrimüslim halkın idareye katılımı sağlanmıştır?
Seçenekler
A
1864 Vilayet Nizamnamesi
B
1871 Vilayet Nizamnamesi
C
Kanun-ı Esâsî
D
Tanzimat Fermanı
E
Islahat Fermanı
Soru 10
Tabiiyet-i Osmaniye Kanunnamesi hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1864
B
1865
C
1869
D
1871
E
1876
Soru 11
Yapılan çalışmaların gayrimüslim tebaa ve Avrupalı devlet tarafından yeterli görülmemesi üzerine bu grupları memnun etmek amacıyla ….............… tarihinde …….........…… ilan edilmiştir
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
3 Temmuz 1839 / Tanzimat Fermanı
B
3 Kasım 1839 / Islahat Fermanı
C
3 Temmuz 1839 / Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu
D
3 Temmuz 1856 / Islahat Fermanı
E
3 Kasım 1839 / Tanzimat Fermanı
Soru 12
1863 yılında Hollanda, Sardunya, Prusya ve Fransa gibi yabancı devletlerin mevzuatlarına dayalı hazırlanan kanun hangisidir?
Seçenekler
A
Ticaret-i Bahriye Kanunnamesi
B
Usul-i Muhakeme-i Ticaret Nizamnamesi
C
Hukuk-ı Aile Kararnamesi
D
Ceza Kanunname-i Hümâyûnu
E
Kanunname-i Ticaret
Soru 13
Mahmud Esad Efendi başkanlığında hazırlanan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye
B
Arazi Kanunnamesi
C
Türk Ceza Hukuku
D
Hukuk-ı Aile Kararnamesi
E
İflas Kanunnamesi
Soru 14
Nizamiye mahkemelerinin çekirdeğini oluşturan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meclis-i Tahkik
B
Meclis-i Temyiz
C
Meclis-i Ceza
D
Meclis-i İstinaf
E
Meclis-i Ticaret
Soru 15
Tanzimat Dönemi'nde, gayrimüslim cemaatlerin yeniden organize edilmesi amacıyla hazırlanan ve bir nevi anayasa olarak tanımlanan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanun-ı Esasî
B
Millet Nizamnameleri
C
Islahat Fermanı
D
Tanzimat Fermanı
E
Tabiiyet-i Osmaniye Kanunnamesi
Soru 16
Bünyesinde iki mahkeme bulunduran Divan-ı Ahkâm-ı Adliyye hangi mahkemelerden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Ceza ve İstinaf
B
Ticaret ve Temyiz
C
Temyiz ve Ceza
D
Temyiz ve İdare
E
İstinaf ve Temyiz
Ünite 6
Soru 1
Osmanlı Devleti’nin iktisadi dünya görüşünün unsurları arasında yer alan “İaşe”, “Gelircilik” ve “Gelenekçilik” ilkeleri hangi tarihler arasında etkili olmuştur?
Seçenekler
A
1600-1900
B
1299-1453
C
1500-1800
D
1453-1789
E
1580-1839
Soru 2
Aşağıdaki bilgilerden hangisi “İaşe” ilkesi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İktisadi faaliyete tüketici açısından bakan görüşün dayandığı ilkedir.
B
Mevcut dengeyi korumayı amaçlar.
C
Men-i isrâfât olarak bilinen yasaklamaların kaynağıdır.
D
Devletin giderlerinin azaltılmasını amaçlar.
E
Her türlü iktisadi faaliyete getireceği vergi geliri açısından bakılmasına neden olur.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi “fiskalizm” için doğrudur?
Seçenekler
A
Devletin harcamalarını kısma ve devletin gelirlerini yükseltme yöntemleri üzerinde durur.
B
İktisadî faaliyete tüketici açısından bakar.
C
İktisadî faaliyete üretici açısından bakar.
D
Üretilen maldan fazla kâr edilmesine dayanır.
E
Üretim ile tüketimin dengede tutulmasını amaçlar.
Soru 4
Aşağıdaki antlaşmaların hangisiyle “İaşe” ilkesinin terk edildiği ve ithalatın önem kazanmaya başladığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Baltalimanı Muahedesi (1838)
B
Kanlıca Ticaret Muahedesi (1861)
C
Küçük Kaynarca Muahedesi (1774)
D
Paris Antlaşması (1856)
E
Londra Antlaşması (1913)
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi mal ve hizmetleri pazarda satmak üzere satın alan veya üretim yapanlar açısından iktisadi faaliyetin amacıdır?
Seçenekler
A
Üretime katkıda bulunmak
B
Halkın ihtiyaçlarını karşılamak
C
Kâr etmek
D
Ekonomiyi güçlendirmek
E
Ticari faaliyette bulunmak
Soru 6
Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi Fiskalizm ve Provizyonizm'in etkilerini taşımaktadır?
Seçenekler
A
Osmanlı-Rus Ticaret Antlaşması (1845)
B
Osmanlı -Alman Ticaret Antlaşması (1890)
C
Osmanlı-İngiliz Ticaret Antlaşması (1838)
D
Osmanlı -Fransız Ticaret Antlaşması (1861)
E
Osmanlı-İngiliz Ticaret Muahedesi (1850)
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı ekonomisinde üretilen zirai ürünün tüketiminde öncelikli durumdadır?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Askeriye
C
Yurtdışı
D
Üretimin yapıldığı yer
E
Büyük şehirler
Soru 8
Osmanlı sanayi sektöründe ilk defa buharlı makinelerin kullanıma başlaması aşağıdaki hangi antlaşma ile aynı döneme denk gelmektedir?
Seçenekler
A
Küçük Kaynarca Antlaşması (1774)
B
Baltalimanı Antlaşması (1838)
C
Kanlıca Ticaret Muahedesi (1861)
D
Osmanlı-İngiliz Ticaret Muahedesi (1850)
E
Osmanlı-Rus Ticaret Muahedesi (1845)
Soru 9
Aşağıdaki isimlerden hangisi “İktisat Biliminin” kurucusu olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
John Stuart Mill
B
Robert Pashley
C
Adam Smith
D
Frederich List
E
Robert List
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Refom Çağı için söylenemez?
Seçenekler
A
Merkezi hazineye ait kaynakların artırılmaya çalışılması
B
Timar ve zeametleri mukataalaştırmanın hızlanması
C
Malikaneleşmenin dondurulması
D
Ayanların kontrolündeki kaynakların merkezde toplanmasına çalışılması
E
Halktan alınan vergilerin bir kısmının kaldırılması
Soru 11
Osmanlı iktisat politikasının en önemli ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marksizm
B
Fiskalizm
C
Kapitalizm
D
Tradisyonalizm
E
Provizyonizm
Soru 12
Osmanlılar zirai üretimde orta büyüklükte aile işletmelerinin korunmasına büyük önem vermişlerdir.
Bu durumun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Bu durumun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kazâlardaki zirai üretimi mümkün olduğunca artırmak
B
Topraktan elde edilen vergi gelirlerini tek elde toplamak
C
Sancakbeylerinin otoritesini güçlendirmek
D
Aile işletmelerinin büyük çiftliklere dönüşmesini engellemek
E
Tarımsal üretimdeki çeşitliliği sağlamak
Soru 13
Osmanlı Devleti’nde iaşe ilkesine dayanan iktisadi politikanın asıl hedefi aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Seçenekler
A
Yurt içi ihtiyaçların karşılanması
B
İthalatın teşvik edilmesi
C
Ordunun ihtiyaçlarının karşılanması
D
Sarayın ihtiyaçlarının karşılanması
E
İstanbul halkının ihtiyaçlarının karşılanması
Soru 14
Sosyal ve iktisadî ilişkilerde mevcut dengeleri ve eğilimleri korumayı amaçlayan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tradisyonalizm
B
Fiskalizm
C
Marksizm
D
Kapitalizm
E
Provizyonizm
Soru 15
Osmanlı iktisadî dünya görüşü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Her türlü ticari faaliyete sadece getireceği vergi geliri açısından bakıldığı
B
Giderlerin mümkün olduğu kadar azaltılmasının amaçlandığı
C
Esnafın sermaye birikiminin ve kâr artırımının amaçlandığı
D
Kadim olanın korunması için azami özen gösterildiği
E
Tüketimde önceliğin üretim merkezine verildiği
Soru 16
Hazineye ait gelirlerin mümkün olduğu kadar artırılmasını ve giderlerin azaltılmasını amaçlayan iktisadî ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marksizm
B
Tradisyonalizm
C
Kapitalizm
D
Provizyonizm
E
Fiskalizm
Soru 17
Avrupa sermayesinin Osmanlı ekonomisine hâkim olmaya başlamasının hukuksal ana çerçevesini oluşturan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı-İngiliz Ticaret Muahedesi (1838)
B
Osmanlı-Fransız Ticaret Muahedesi (1861)
C
Osmanlı-Rus Ticaret Muahedesi (1845)
D
Osmanlı-İngiliz Ticaret Muahedesi (1850)
E
Osmanlı-Alman Ticaret Muahedesi (1890)
Soru 18
Kanlıca Ticaret Muahedelerinin ilki aşağıdaki devletlerin hangisiyle yapılmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Fransa
D
Rusya
E
İtalya
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi “ahi”nin kelime anlamıdır?
Seçenekler
A
Akraba
B
Ata
C
Kardeş
D
Boy
E
Sülale
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi ahi teşkilatını kuran kişidir?
Seçenekler
A
Ahi Evran
B
Ahi Elvan
C
Ahi Eşrev
D
Ahi Adil Şah
E
Ahi Bedreddin Mahmud
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi esnaf teşkilatında yer alan fütüvvet anlayışı ile örtüşmektedir?
Seçenekler
A
Kapitalizm'in ilk örneğini teşkil etmektedir.
B
Selçuklu sanat ve mimarisinde önemli bir tarzdır.
C
Osmanlı somuncularının bir araya gelerek esnaf teşkilatı üzerine karar almasıdır.
D
Osmanlı zanaatkârlarına eğitim ve öğretim imkânı sağlanmasıdır.
E
Bir tasavvuf anlayışıdır. Bu anlayış zamanla sosyo ekonomik ve siyasi yapılanma ile yoğrulmuştur.
Soru 4
Esnaf teşkilatının kurucusu Ahi Evran’ın mesleği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Semerci
B
Demirci
C
Nalbant
D
Debbağ
E
Somuncu
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi esnaf teşkilatının Osmanlıda kullanılan isimlerinden biridir?
Seçenekler
A
Dirlik
B
Lonca
C
Divan
D
Birun
E
Reaya
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi “orducu esnaf” tabirini karşılamaktadır?
Seçenekler
A
İhtiyaç sebebi ile orduya katılır ve devlete ait olan atölye ve iş yerlerinde istihdam edilir.
B
Seferlerde padişahın yanında bulunur, onun tuğ ve silahını taşır.
C
Türk devletlerinin sınır güvenliğini sağlamak için kurulmuştur.
D
Harp zamanında ordunun keşif kolu hizmetini görüp düşman arazilerini keşfeder.
E
Doğudaki ve batıdaki bütün seferlere katılırlar ve serdarların emrine girerlerdi.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi ahi teşkilatının dünya görüşü ile çelişen bir ifadedir?
Seçenekler
A
Bir mesleğe bağlı ve bir arada yaşayan insanlar arasında sosyal, ekonomik ve kültürel düzeni sağlar.
B
Esnaf işinin ve sanatının geleneksel pirlerinden kendi üstüne ve büyüklerine içten bağlanmalıdır.
C
Üretim yalnızca kâr amacı gütmelidir. Rekabet desteklenir.
D
İktisadi hayat içerisinde dayanışma sağlanmalıdır.
E
Dünya malına ve nimetlerine ahireti unutturacak kadar bağlanılmamalıdır.
Soru 8
Esnaf teşkilatında iktisadi hayat içerisinde dayanışmayı sağlayan birimin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kâr kesesi
B
Kâr sandığı
C
İhtiyaç kesesi
D
Mal sandığı
E
Orta sandığı
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi esnaf şeyhinin sorumluluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Usta, kalfa, çırak ve yamak törenleri düzenlemek
B
Esnafın mesleki ve hususi hayatındaki tutum ve davranışlarını takip etmek
C
Birliğe ait binaların bakımını yaptırmak
D
Esnafın üretim fazlası olur ise bunu devlet hazinesine aktarmak
E
Esnaf orta sandığını idare etmek
Soru 10
Ahi teşkilatı tarafından kurulan orta sandığı günümüzdeki hangi kurum ile benzerlik göstermektedir?
Seçenekler
A
Sermaye piyasası kurumu
B
Sosyal güvenlik kurumu
C
Rekabet kurumu
D
Danıştay
E
Yargıtay
Soru 11
Esnaf teşkilatının en yetkili üst organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyük meclis
B
Küçük meclis
C
Divan
D
Birun
E
Has oda
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi büyük meclisin başlıca görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Esnaf orta sandığını idare etmek
B
Hakkında şikâyette bulunulan esnaf şeyhlerinin durumlarını incelemek
C
Esnaf yönetim kurullarınca karara bağlanamayan veya esnaf şeyhleri tarafından meclise getirilen konuları incelemek ve karara bağlamak
D
Esnaf adına hükûmet yetkililerinden istekte bulunmak
E
Esnafın mesleki problemlerini halletmek
Soru 13
Esnaf şeyhliğine aday olacaklarda aşağıdaki şartlardan hangisi aranmaz?
Seçenekler
A
O meslek konusunda usta olarak çalışıyor olmak
B
En az üç usta yetiştirmiş olmak
C
İyi hâli olmak
D
Evli olmak
E
Mahkumiyeti bulunmamak
Soru 14
Ahilikte bütün sanatların birer piri vardı. Meslek pirleri o sanatı yapmış peygamberler arasından ve ulu kişilerden seçilirdi.
Hz. Muhammed aşağıdaki mesleklerden hangisinin piri olarak temsil edilmektedir?
Hz. Muhammed aşağıdaki mesleklerden hangisinin piri olarak temsil edilmektedir?
Seçenekler
A
Balıkçıların Piri
B
Debbağların Piri
C
Tüccarların Piri
D
Somuncuların Piri
E
Çiftçilerin Piri
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi esnaf teşkilatının dâhili üyelerinden değildir?
Seçenekler
A
Yamaklar
B
Çıraklar
C
Hizmetliler
D
Ustalar
E
Kalfalar
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi ahi teşkilatının haricî üyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Emekliler
B
Güçsüzler
C
Yamaklar
D
Hastalar
E
Sakatlar
Soru 17
Esnaf teşkilatında iktisadi hayat içerisinde dayanışmayı sağlayan birtakım sandıklar vardı. Aşağıdakilerden hangisi bu sandıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Orta Sandığı
B
Kâr Kesesi
C
Esnaf Vakfı
D
Esnaf Kesesi
E
Esnaf Sandığı
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi hazineye ait gelirleri mümkün olduğu kadar yüksek düzeye çıkarmaya çalışan ve ulaştığı düzeyin altına inmesini engelleyen ilkedir?
Seçenekler
A
Fiskalizm
B
İaşecilik
C
Gelenekçilik
D
Tımar Düzeni
E
Gelircilik
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Klasik dönem Osmanlı ekonomisinde yer alan ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiskalizm
B
İaşecilik
C
Provizyonizm
D
Gelenekçilik
E
Gelircilik
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı idari taksimatı düşünüldüğünde şehrin tarım tanımı için kullanılabilir?
Seçenekler
A
Kadı ve subaşının idaresinde ticaret ve küçük çapta sanayi ehlinin bulunduğu idari merkezdir.
B
Bir valinin yönetimi altındaki birimdir.
C
Muhtelif sayıda köy, mezraa ve aşiret gruplarının bulunduğu bölgelerdir.
D
Köyden küçük, yönetim olarak köy muhtarlığına bağlı, sürekli kırsal yerleşmelerdir.
E
Cami, mektep, otlak, yaylak, baltalık gibi orta malları bulunan ve toplu veya dağınık evlerde oturan insanların bağ ve bahçe ve tarlalarıyla birlikte teşkil ettikleri yerleşim birimi.
Soru 4
Osmanlı şehirlerinde ticari bölge genellikle nerede bulunur?
Seçenekler
A
Kale veya surun hemen yakınında
B
Şehir dışında
C
Konutların bulunduğu mahallelerde
D
Kadı’nın evinin yakınında
E
Muhtesipin konakladığı bölge civarında
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi hiyerarşik yapıda teşkilatlanmış olan esnaf sisteminde yer almaz?
Seçenekler
A
Ahi Şeyhi
B
Yiğitbaşı
C
Çırak
D
Usta
E
Hizmetli
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi hiyerarşik yapıda teşkilatlanmış olan esnaf sisteminde en üst basamağı temsil eder?
Seçenekler
A
Esnaf Kethüdası
B
Yiğitbaşı
C
Esnaf Şeyhi
D
Usta
E
Kalfa
Soru 7
Türk mimarisindeki köklü bir yeri olan çok kubbeli ulucami tipinin dinî olmayan bir işe tahsis edilmiş örneğidir. Bu anlamda bir Türk yapı biçimidir.
Bu açıklama aşağıdaki yapılardan hangisine aittir?
Bu açıklama aşağıdaki yapılardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Uzunçarşı
B
İdare binası
C
Hamam
D
Bedesten
E
Lonca
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi kervansarayın diğer adıdır?
Seçenekler
A
Han
B
Uzunçarşı
C
Ribat
D
Bedesten
E
Panayır
Soru 9
Osmanlı'da bedesten kurulması için izlenen prosedürde ilk yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kadıdan icazet alınması
B
Esnaf kethüdasından izin alınması
C
Şahitler önünde Esnaf şeyhinin onayı ve kaydı
D
Padişah fermanı veya vezir hükmü
E
Tezkirecilerin padişaha sunumu
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi bedestenin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Vergi dairesi
B
Borsa
C
Ticaret merkezi
D
Hukuk bürosu
E
Mücevheratın depolandığı ve satıldığı yer
Soru 11
Çarşı, hamam ve ahır bölümleri bulunan büyük hanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arasta
B
Uzunçarşı
C
Kervansaray
D
Lonca
E
Suk
Soru 12
Osmanlı toplumunda hafta pazarlarının kurulduğu gün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pazar
B
Cumartesi
C
Salı
D
Perşembe
E
Cuma
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı çarşı pazarından alınan vergilerden biridir?
Seçenekler
A
Resm-i Arus
B
Resm-i Asel
C
Bac
D
Cizye
E
Badıheva
Soru 14
İç ticaretin önemli bir faaliyet alanı olan panayırlar Osmanlı’da kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
13
B
14
C
17
D
16
E
19
Soru 15
16. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin en büyük rakibi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsveç
B
Fransa
C
İspanya
D
Rusya
E
Çin
Ünite 9
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi defterdara bağlı olarak çalışan ve gelir tahsilatında bulunan görevlilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Başbâki Kulu
B
Veznedarbaşı
C
Tımarlı Sipahi
D
Sergi Nâzırı
E
Sergi Halifesi
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi defterdarın mali görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Defterdarlar vakıfların idare edilmesinden sorumluydular
B
Başdefterdarlar verecekleri kararlarda daima sadrazama danışarak rızasını alırlardı.
C
Defterdar ulûfe dağıtılacağı zaman ulûfe telhisini okurdu.
D
Defterdarlar yılda bir defa padişaha bütçeyi sunarlardı.
E
Defterdarlar hazineye girecek paraların ayarlarının tam olmasına dikkat ederlerdi.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi defterdarın hukuki görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Defterdarlar kadı mahkemesinde miras davalarını incelerler.
B
Defterdarlar hazineye girecek paraların ayarlarının tam olmasına dikkat ederlerdi.
C
Defterdarlar yılda bir defa padişaha bütçeyi sunarlardı.
D
Defterdarlar halka zulmeden mültezimlerin cezalandırılması için sadrazama arzda bulunurlardı.
E
Defterdarlar çavuşluk, sipahlık, ve kâtiplik kadrolarına atamalar hususunda arzda bulunabilirlerdi.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi başbâki kulunun görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mâliye memurlarının yapmış oldukları hesapları kontrol ederlerdi.
B
Donanma gelirlerinin tespiti ve tahsilini yapardı.
C
Mâliyeye borcu olanları kendi konağında göz altına alırdı.
D
Müsadere sebebiyle el konulan malların ihtilafı ile ilgili davalara bakarlardı.
E
Müsadere sebebi ile saklanan malların buldurulma işini üstelenirdi.
Soru 5
“………………………Osmanlı mali teşkilatı içinde defterdarlık bünyesi içerisinde çalışan devlete ait bakiye gelirleri toplamakla görevlidir”
Yukarıdaki boşluğa uydun düşen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa uydun düşen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mütevelli
B
Müderris
C
Kadı
D
Karakullukçu
E
Başbâki Kulu
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi mîrî kâtibinin görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Mali davaları karara bağlayan yardımcı görevlidir.
B
Devşirme sisteminin düzenlenmesinden sorumludur.
C
Anadolu kazaskeri tayinini yapar.
D
Sancakların tımar düzenlemesini yapar.
E
Avarız vergisinin oranlarını belirler.
Soru 7
Hazinenin tahsilât ve ödemelerine eşlik eden ve mâliye teşkilatın önemli icra memurlarından olan görevli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dizdar
B
Veznedarbaşı
C
Başdefterdar
D
Mustahfız
E
Cizyedar
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi sergi nazırının görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Avarız vergisi için tahrir yaptırmak.
B
Arazi ve bina keşiflerinin yapılmasını sağlamak.
C
Hazineye ait işlemlerin defterlerini kaydetmek.
D
Kale görevlilerini tayin etmek.
E
Devlet hazinesine gönderilecek paraların toplanmasını sağlamak.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı mali teşkilatı kapsamında eyaletlerde görev yapan memurlardandır?
Seçenekler
A
Başdefterdar
B
Mütesellim
C
Sergi Nazırı
D
Sergi Halifesi
E
Veznedarbaşı
Soru 10
Osmanlı muhasebe düzeninde alt düzey iç denetimi yapan görevli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nazır
B
Voyvoda
C
Kesedar
D
Halife
E
Mukabeleci
Soru 11
Aşağıdaki defterdarlıkların hangisi Kanûni Sultan Süleyman Dönemi'nde kurulmuştur?
Seçenekler
A
Şıkk-ı Sânî Defterdarlığı
B
Acem Defterdarlığı
C
Gelir İdaresi Başkanlığı
D
Erzurum Defterdarlığı
E
Başdefterdarlık
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi defterdara bağlı olarak çalışan gelir tahsilatında bulunan görevlilerden biridir?
Seçenekler
A
Sadrazam
B
Mütevelli
C
Başbâki Kulu
D
Naip
E
Su yolcu
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi defterdarın vasıflarından biri değildir?
Seçenekler
A
Devlet gelirlerinin toplanmasında bilgili olması gerekmektedir.
B
Defterdar olacak kişi mutlaka Yeniçeri Ocağından seçilmelidir.
C
Defterdar olacak kişinin haysiyet, vakar, istikamet sahibi, dindar biri olması gerekmektedir.
D
Devlet hazinesinin korunması noktasında çok tedbirli olmalıdır.
E
Defterdarlar mal hırsı ve tamahtan uzak durmalıdır.
Ünite 10
Soru 1
Osmanlı maliye teşkilatı idari anlamda coğrafi olarak aşağıdakilerden hangi mali bölgelere ayrılmıştır?
Seçenekler
A
Anadolu ve Rumeli
B
Haremeyn
C
Eflak ve Boğdan
D
Anadolu ve Arap Eyaleti
E
Erzurum ve Van
Soru 2
Başmuhasebe Kalemi'nin en kıdemli amiri olan başmuhasebecinin görevi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Kadı tayinleri yapmak
B
Devşirme sistemini yönetmek
C
Bütçede yer alan gelir giderleri denetleme
D
Donanma kaptanlarını tayin etmek
E
Eyaletlerde tımarları dağıtmak
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Başmuhasebe Kaleminin şubelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Haremeyn Kalemi
B
Maliye Kalemi
C
Matbah Kalemi
D
Tersane Kalemi
E
Beylikçi Kalemi
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Başmukataa kaleminin görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Vakıf beratlarını düzenlemek
B
Rumeli’deki madenlerin hesaplarını denetlemek
C
Paraların ayarlarını kontrol etmek
D
Pençik sistemini denetlemek
E
İkta sisteminden alınan vergileri kaydetmek
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı merkez maliyesi gelir kalemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Tahvil Kalemi
B
Ruus Kalemi
C
Teşrifat Kalemi
D
Mevkufat Kalemi
E
Divan Kalemi
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi merkez maliyesi gider kalemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mukabele Kalemi
B
Mühimme Kalemi
C
Yeniçeri Kalemi
D
Küçük Rûznamçe Kalemi
E
Salyane Mukataası Kalemi
Soru 7
Osmanlı bütçeleri oluşturulurken hangi defterlerden yararlanılarak hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Rûznamçe Defteri
B
Ahkam Defteri
C
Mühimme Defteri
D
Tahrir Defteri
E
Avarız Defteri
Soru 8
Osmanlı Devleti’nde klasik dönem bütçeleri şekil açıdan kaç aşamadan oluşurdu?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Klasik Dönem Osmanlı bütçelerinin gider kısımlarından biridir?
Seçenekler
A
Salyane
B
Duhan
C
Et-teslimat
D
Hadd-ı Cerh
E
Hazariye
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Başmukataa kalemine bağlı bürolardan biri değildir?
Seçenekler
A
Anadolu mukataa-i evvel kalemi
B
Anadolu mukataa-i sani kalemi
C
Bursa mukataası Kalemi
D
Anadolu mukataa-i salis kalemi
E
Erzurum Tımar Kalemi
Soru 11
Başmuhasebe Kalemi'nin XVII. yüzyıldan itibaren üstlendiği işlev aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Tüm eyaletlerin gelirlerini merkezî bütçe ile birlikte hesaplamıştır.
B
Tek hazineli sisteme geçişi sağlamıştır.
C
Sancak maliyesini hesaplamadan çıkarmıştır.
D
Maden gelirlerini merkezî bütçeden çıkarmıştır.
E
Tersane gelirlerini maaş ödemelerine aktarmıştır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Başmuhasebe Kalemi'nin şubelerinden biridir?
Seçenekler
A
Teşrifat Kalemi
B
Baş Oda Kalemi
C
Tarihçi Kalemi
D
Haremeyn Kalemi
E
Beylikçi Kalemi
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı merkez maliyesi gelir kalemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Başmuhasebe Kalemi
B
Başmukataa Kalemi
C
Cizye Muhasebesi Kalemi
D
Haremeyn Muhasebesi Kalemi
E
Kıl’a Tezkire Kalemi
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi merkez maliyesi gider kalemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Divan Kalemi
B
Mukabele Kalemi
C
Başmuhasebe Kalemi
D
Cizye Kalemi
E
Başmukataa Kalemi
Soru 15
Osmanlı Devleti’nde XVI. yüzyıl bütçeleri hazırlanırken hangi takvim yılı esas alınmıştır?
Seçenekler
A
Ay
B
Yıldız
C
Bahar
D
Güneş
E
Kış
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi klasik dönem Osmanlı bütçelerinin gider kısımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
El-mevâcibât
B
Et-teslimat
C
El-mubayaat
D
Et-tasaddukat
E
El-iştira
Ünite 11
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Enderûn Hazinesi’nin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Hazine-i Âmire’nin ihtiyat hazinesi konumundaydı.
B
Redif Hazinesi’ne nakit sağlardı.
C
Tersane Hazinesi ile eşit gelir tahsili yapardı.
D
Maliye Bakanlığının hazinesidir.
E
Mansûre Hazinesi’nin alt birimidir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Enderûn Hazinesi'nin bölümlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bodrum Hazinesi
B
İfraz Hazinesi
C
Redif Hazinesi
D
Çilhane Hazinesi
E
Hil’at Hazinesi
Soru 3
Süslü at ve eyer takımları ile padişahlara özel yapılan değerli eyer takımlarının saklandığı hazine aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baş Oda Hazinesi
B
Tersane Hazinesi
C
Mansûre Hazinesi
D
Istabl-ı Âmire Hazinesi (Raht)
E
Hazine-i Âmire
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Ceyb-i Hümâyun Hazinesinin gelir kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Darphânelerden alınan faiz gelirleri
B
Müsadere edilen mallardan elde edilen gelirler
C
Kapıkulu ocaklarına ait beytülmal gelirlerinden ayrılan tahsisat
D
Eflâk ve Boğdan Voyvodalıklarından gelen vergi gelirleri
E
İkta sisteminden alınan gelirler
Soru 5
Bîrûn Hazinesi masrafların arttığı dönemlerde aşağıdaki hazinelerin hangisinden borç almıştır?
Seçenekler
A
Tersane Hazinesi
B
Enderûn Hazinesi
C
Redif Hazinesi
D
Mansûre Hazinesi
E
Zahire Hazinesi
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi çok hazineli dönemde kurulan hazinelerden biridir?
Seçenekler
A
Zahire Hazinesi
B
Enderûn Hazinesi
C
Has Oda Hazinesi
D
İfraz Hazinesi
E
Istabl-ı Âmire Hazinesi (Raht)
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi İrâd-ı Cedîd Hazinesi’nin gelir kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Anadolu ve Rumeli vilayetlerinden tahsil edilen yapağı (yün) vergileri
B
Vilayetlerinden tahsil edilen has, zeamet ve tımar vergileri
C
Haremeyn mukataası gelirleri fazlası
D
Osmanlı limanlarından yabancı ülkelere çıkışı yapılan yapağıdan (yün) alınan gümrük vergisi gelirleri
E
Menkul sermaye ve emlak vergisi gelirleri
Soru 8
İstanbul'un iaşesi ile ilgili hususlardaki aksamaların neticesinde ortaya çıkan kıtlıkların giderilmesi amacıyla bu kurumun finansmanı için aşağıdaki hazinelerden hangisi kurulmuştur?
Seçenekler
A
Enderûn Hazinesi
B
Zahire Hazinesi
C
Has Oda Hazinesi
D
Hil’at Hazinesi
E
Çilhane Hazinesi
Soru 9
Çok Hazineli Dönem'e aşağıdaki padişahların hangisinin döneminde geçilmiştir?
Seçenekler
A
I. Bayezid
B
II. Mahmud
C
III. Selim
D
II. Mustafa
E
I. Ahmed
Soru 10
İrâd-ı Cedîd Hazinesi'nin kuruluş amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni kurulacak ordunun finansmanı
B
Tarımsal üretimi desteklemek
C
Denizcilik faaliyetlerine katkı sunmak
D
Esnafı desteklemek
E
Yeni hastaneler inşa etmek
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Enderûn Hazinesi'nin bölümlerinden biridir?
Seçenekler
A
Tersane Hazinesi
B
Ceyb-i Hümâyûn Hazinesi
C
Mansûre Hazinesi
D
Zahire Hazinesi
E
Redif Hazinesi
Soru 12
Aşağıdaki hazinelerin hangisinde para basımında kullanılan altın, gümüş külçe ve çubuklar saklanmıştır?
Seçenekler
A
Hil’at Hazinesi
B
Baş Oda Hazinesi
C
Istabl-ı Âmire Hazinesi
D
Bodrum Hazinesi
E
Tersane Hazinesi
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Tersane hazinesinin üstlendiği işlevlerden biridir?
Seçenekler
A
Zahire taşıyan gemilerin sayısını artırmak
B
Donanmanın ihtiyaç duyduğu mal ve malzemenin temin etmek
C
Fırınların çıkardığı ekmeklerin fiyatını denetlemek
D
Tüccarlarının zahire işlerini denetlemek
E
Ayrıntılı gelir ve gider muhasebesi tutmak
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Tersane hazinesinin giderlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tersane personelinin maaş ve atama masrafları
B
Gemilerin ihtiyaç duyduğu malzeme, tamirat ve inşa giderleri
C
Tersane ve donanmanın ihtiyaç duyduğu ekipmanlar için yapılan harcamalar
D
Tersane hastanesine ve gemilerine tedarik edilen ilaç ve tıbbî gereçler için yapılan harcamalar
E
Bostancı Ocağı’ndaki askerlere yapılan maaş ödemeleri
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Mansûre Hazinesi’nin gelir kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Cizye vergisine %30 oranında zam yapılıp tahsil edilen cizye gelirleri
B
Darphâne-i Âmireye ait çeşitli mukataaların gelirleri
C
Haremeyn mukataası gelirleri
D
Eyalet ve sancaklara tayin edilen 1. derece devlet görevlilerinden alınan kapu harcı ve boğça baha gelirleri
E
Ceyb-i Hümâyûn Hazinesi’ne ait emlâk-ı hümâyûn gelirleri
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Redif Hazinesi’nin gelir kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
İâne-i cihâdiye vergi gelirleri
B
Vakıf gelirleri
C
Öşür vergi gelirleri
D
Mahkemelerden alınan harçlar
E
Tuzla gelirleri
Ünite 12
Soru 1
19 Ocak 1840 tarihinde yapılan düzenleme ile oluşturulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ceyb-i Hümayun Hazinesi
B
Hazine-i Hassa Nezareti
C
Hazîne-i Mukataat Defterdarlığı
D
Darphane-i Âmire Nezareti
E
Umûr-ı Mâliye Nezareti
Soru 2
28 Şubat 1838’de kurulan Umûr-ı Maliye Nezareti, kurulduktan kısa bir süre sonra lağvedilmiş ancak Tanzimat’ın ilanından birkaç ay sonra tekrar kurulmuştur. Buna göre Tanzimat’ın ilanından sonra Maliye Nezaretinin tekrar kurulmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tanzimat Fermanı’nın yeni düzenlemeleri zorunlu kılması
B
Eski sistemin artık işlevini yitirmesi
C
Gelirlerin artık toplanamaması
D
Yeni ordu sistemine göre mali teşkilat oluşturulması
E
Eski sistemin tamamen terk edilmesi
Soru 3
Tanzimat’ın ilanından sonra Osmanlı Devleti, daha merkeziyetçi bir yapıya dönmüş ve devlet teşkilatında önemli pek çok değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklikler sırası Osmanlı mali teşkilatında da değişim yaşanmış ve “tek hazine, tek bütçe” sistemine dönülmüştür. Bu hususta oluşturulan yeni hazinenin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hazine-i Amire
B
Maliye Hazinesi
C
Mansure Hazinesi
D
Hazine-i Hassa
E
Ceyb-i Hümayun
Soru 4
Padişaha ait bütün gelirlerin devletin hazinesinde toplanmasının ardından padişah ve hanedanın masraflarının karşılanması için bağlanan maaşa ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Ceyb-i Hümâyûn Akçesi
B
Sûr-ı Hümâyûn
C
Tahsisat-ı Seniyye
D
Vilâdet-i Hümâyûn
E
Hazine-i Hassa
Soru 5
Hazine-i Hassa Nezareti’ne nazır olarak tayin edilen ilk kimdir?
Seçenekler
A
Agop Paşa
B
Sakızlı Ohannes Paşa
C
Şefik Bey
D
Ahmet Cevdet Efendi
E
Fuat Paşa
Soru 6
Ceyb-i Hümayun tabiri yerine hükümdara ait hazine anlamına gelen Hazine-i Hassa tabiri ilk defa hangi padişah devrinde ve hangi tarihten itibaren kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Sultan Abdülmecid / Ağustos 1846
B
Sultan Abdülaziz / Ağustos 1846
C
Sultan Abdülhamid / Eylül 1880
D
Sultan Abdülmecid / Haziran 1847
E
Sultan II. Mahmud / Kasım 1840
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Hazine-i Hassa Nezareti teşkilatında 1880 sonrasında oluşturulan birimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Muhasebe kalemi
B
Vezne idaresi
C
Sergi kalemi
D
Tahrirat kalemi
E
Evrak kalemi
Soru 8
Nisan 1840’ta yapılan düzenleme ile padişaha ait gelir kaynakları Maliye Hazinesi’ne aktarılmıştır. Maliye Hazinesi’ne aktarılan bu gelir kaynakları .............................. adıyla anılmaktadır.
Paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Hazine-i Hassa
B
Ceyb-i Hümayun
C
Çiflikât-ı Hümayun
D
Emlâk-ı Hümâyûn
E
Istabl-ı Âmire
Soru 9
Emlâk-ı hümâyûnun işlerinin çoğalması sebebiyle 1877 yılında oluşturulan müdürlüğün adı nedir?
Seçenekler
A
Meskûkât Müdürlüğü
B
Çiftlikât-ı Hümayun Müdürlüğü
C
Tahsisat-ı Seniyye Müdürlüğü
D
Emlâk-ı Hümâyûn Müdürlüğü
E
Emlâk-ı Kadime Müdürlüğü
Soru 10
Hazine-i Hassa Müdürlüğü hangi tarihte artık ihtiyaç kalmadığı için kaldırılmıştır?
Seçenekler
A
1 Kasım 1922
B
3 Mart 1922
C
1 Kasım 1924
D
3 Mart 1924
E
3 Kasım 1924
Soru 11
Tanzimat öncesinde kötü giden mali işleri düzene oturtmak amacıyla yapılan faaliyetlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni vergiler tanzim etmek
B
Personel maaşlarında kesinti
C
İhtiyaca göre yeni hazineler oluşturarak gelirleri arttırmak
D
Çoklu hazine sisteminden tek hazine sistemine dönmek
E
Dış borçlanma yoluyla mali durumu düzeltmeye çalışmak
Soru 12
Mansûre Hazinesi’nin kurulmasıyla gelirleri azalan ve eski önemini kaybeden Hazine-i Âmire ve Darphane-i Âmire hazinelerinin birleştirilmesiyle oluşturulan hazine aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maliye Hazinesi
B
İrad-ı Cedid Hazinesi
C
Darphâne-i Âmire Defterdarlığı
D
Mukataat Hazinesi
E
Hazâin-i Âmire Defterdarlığı
Soru 13
3 Mart 1924’te Hazine-i Hassa Müdürlüğü’nün kaldırılmasının ardından, Hazine-i Hassa bünyesindeki mülk, eşya vs. nasıl değerlendirilmiştir?
Seçenekler
A
İhale usulü ile satışa çıkarılmıştır.
B
İltizam yoluyla kiraya verilmiştir.
C
Osmanlı Hanedanı'na intikal etmiştir.
D
Son Halife Abdülmecid’e bırakılmıştır.
E
Millete intikal etmiştir.
Soru 14
1863-1868 yılları arasında Hazine-i Hassa Nezareti tabiri yerine hangisi kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Mabeyn-i Hümâyûn Müşirliği
B
Emlâk-ı Hümâyûn Nezareti
C
Hazine-i Âmire Müdürlüğü
D
Ceyb-i Hümâyûn Hazinesi
E
Hazâin-i Âmire Defterdarlığı
Soru 15
Hazine-i Hassa Nezareti'ne bağlı birimlerden hangisi saray hayvanlarının yetiştirilmesi, bakımları ve bunlara ait takım vs. hususlara dair çeşitli teşkilatın idaresini yapmaktaydı?
Seçenekler
A
Istabl-ı Âmire
B
Erzak Anbarı
C
Mefrûşât-ı Hümâyûn İdaresi
D
Ebniye-i Seniyye Anbarı
E
Hatab Anbarı
Soru 16
1880-1909 yılları arasında Hazine-i Hassa idaresinde söz sahibi olan kurul aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hazine-i Hassa Encümen-i İdaresi
B
Hazine-i Hassa Heyet-i İdâresi
C
Hazine-i Hassa İdare Meclisi
D
Hazine-i Hassa Komisyonu
E
Hazine-i Hassa Levâzım Meclisi
Ünite 13
Soru 1
“Fetih edilen Müslüman bölgeler ya da fetihle birlikte Müslüman olan bölgelerin elinde bırakılan topraklardır”
Yukarıda tanımı verilen toprak çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen toprak çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Haracî
B
Arz-ı Memleket
C
Öşrî
D
Mülk
E
Vakıf
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi mirî arazilerin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mülkiyeti devlete aittir.
B
Halka kiraya verilir.
C
Devlet ürün üzerinden vergi alır.
D
Miras bırakılabilir.
E
Köylüler toprağı terk edemez.
Soru 3
“Hayır yapmak isteyen mülk sahipleri, özel mülk gelirlerinin tamamı veya bir kısmını hayır kurumlarına bağışlardı.”
Yukarıda tanımı verilen toprak çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen toprak çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mülk
B
Miri
C
Öşür
D
Haraç
E
Vakıf
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi has toprakların özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Has sahipleri 5.000 akçe için bir cebelü yetiştirir
B
Yıllık geliri 20.000-99.000 akçedir
C
Padişah ve ailesine verilir
D
Sadrazam ve vezirlere ayrılır
E
Şahıslara görev süresince tahsis edilir
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi timar sahibinin görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Köylüleri yargılamak
B
Üretimin devam etmesini sağlamak
C
Toprağın boş kalmasını engellemek
D
Çift bozan vergisini toplamak
E
Orduya asker yetiştirmek
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi timar tezkirelerinde yer almaz?
Seçenekler
A
Timarın durumu
B
Timarın geliri
C
Timarın eski sahibi
D
Timarın tevcih edilme sebebi
E
Timar sahibinin mirasçıları
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi sahiplerinin mesleklerine göre timar çeşididir?
Seçenekler
A
Tezkereli Timar
B
Tezkeresiz Timar
C
Eşkinci Timarı
D
Serbest Olan Timar
E
Serbest Olmayan Timar
Soru 8
Bu toprak çeşidi beylerbeyinin doğrudan doğruya divana sormadan vermeye yetkili olduğu timarlardır. Genelde bu timarların değeri düşüktü.
Yukarıda özellikleri verilen timar çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen timar çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tezkereli Timar
B
Hademe Timarı
C
Mustahfız Timarı
D
Tezkeresiz Timar
E
Eşkinci Timarı
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Eşkinci Timarın özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kaleleri muhafaza eden sipahilere verilir
B
Şahin, çakır kuşlarını temin edenlere ayrılır
C
Timarlar içinde sayı ve fonksiyonu en fazla olandır
D
Dizdar, kethüda ve kale erenlerine verilir
E
Saraydaki özel hizmetçilere verilir
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi timar sisteminin bozulma nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Timarların saraylıların eline geçmesi
B
Köylüden çift bozan akçesinin alınması
C
Timarların özel mülke dönüştürülmesi
D
Timarların rüşvet karşılığında reayaya verilmesi
E
Dirliklerin parayla alınıp satılması
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi mülk toprakların özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kişiye ait topraklardır.
B
Miras bırakılamaz.
C
Satılabilir.
D
Hibe edilebilir.
E
Tasarruf hakkı kişiye aittir.
Soru 12
Bir çiftlik arazi verim durumuna göre 60-80 dönüm âlâ (verimli), 80-120 dönüm ednâ (orta) ve 120-150 dönüm ise evsat (kıraç) olarak değerlendirilirdi.
Yukarıda özellikleri verilen toprak çeşidi hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen toprak çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Mülk
B
Vakıf
C
Miri
D
Öşür
E
Haraç
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi timar tevcih edilen kişiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Reaya
B
İmam-hatip
C
Müftü
D
Müezzin
E
Muhtesip
Soru 14
Timar sahiplerinin bad-ı hevâ adı verilen ve miktarları önceden belli olmayan yaylak, kışlak, tapu, cinayet ve cürüm gibi vergileri toplamaya yetkili oldukları timarlardır.
Bazı özellikleri verilen timar çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı özellikleri verilen timar çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tezkereli Timar
B
Tezkeresiz Timar
C
Eşkinci Timarı
D
Serbest Olan Timarlar
E
Serbest Olmayan Timarlar
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi timar sisteminin bozulma nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sipahilerin lükse düşkünlükleri
B
Köy ve kent nüfusundaki artışlar
C
Paranın değer kaybetmesi
D
Sipahilerin ateşli silah eğitimi almaları
E
Tahrir sisteminin düzenli yapılmaması
Ünite 14
Soru 1
Osmanlı devletinde timar sisteminin uygulandığı toprakların haricinde kalan ve geliri doğrudan hazineye aktarılan topraklara mukataa denir. Mukataa topraklarla ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisini söylemek doğru olmaz?
Seçenekler
A
Zaman içinde farklı uygulamalara gidildiği
B
İltizam sürelerinin değişime uğradığı
C
Mültezimlerin devlet adamları arasından seçildiği
D
Mültezimin devlete ödeyeceği bedelin açık artırma ile belirlendiği
E
Mukataaların gelirlerinin maaşlı memurlar tarafından toplanıldığı
Soru 2
Osmanlı Devleti'nde mukataa adı verilen toprakların kullanımında aşağıdaki sistemlerden hangisi uygulanmıştır?
Seçenekler
A
Dirlik
B
Tımar
C
Ocaklık
D
Paşmaklık
E
İltizam
Soru 3
Bir bölgenin vergisinin ihale yolu ile peşin olarak tahsiline dayanan sisteme iltizam denir. Bu sistemde vergi kaynağı olan arazi aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilmiştir?
Seçenekler
A
İltizam
B
Mukataa
C
Mültezim
D
Timar
E
Malikane
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin bozulan ekonomisini düzeltebilmek için uyguladığı tedbirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Malikane sistemi
B
Esham sistemi
C
Para tağşişi
D
Sanayi inkılabı
E
Kaime
Soru 5
Mukataa sistemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Devlet harcamalarında önemli bir finansman aracıdır.
B
Özel sektörü finansman sürecine dahil etmeyi amaçlar.
C
İç borçlanmayı sağlamayı amaçlamaktadır.
D
Devletin acil nakit ihtiyacını karşılar.
E
Hazinenin gelir kaynakları arasında küçük bir kısmı karşılar.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi iç borçlanma araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Esham
B
Kaime
C
Öşür
D
Galata bankerleri
E
Tağşiş
Soru 7
Esham düzeni ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Esham düzeninin en büyük amacı iç borçlanmayı büyük sermayedarlardan küçük sermayedarlara doğru yaymaktır.
B
Devletin mali düzeninin kötüye gittiği zamanlarda esham düzeninden vazgeçilmiştir.
C
Mali düzenin iyileşmeye başlaması ile birlikte esham düzeninde artmalar görülmüştür.
D
Esham düzeni borçlanma için ucuz ve kolay bir yöntemdir.
E
Esham payları alınıp satılamamaktadır.
Soru 8
Esham ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Esham düzeninde bir vergi kaynağının yıllık geliri önceden belirlenir.
B
%5 faizli olan eshamın her sehimi bin keseliktir.
C
Devlet her sehimin satışında bir senelik faizi vergi olarak alır.
D
Eshamın alınıp satılabilmesi mümkün idi.
E
Kişinin ölmesi durumunda esham payları mirasçılara değil hazineye intikal ederdi.
Soru 9
1830'lu yılların son yarısında reform girişimlerini finanse etmek ve askeri harcamaları karşılamak amacıyla çıkarılan borç senetlerine ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Sergi
B
Esham
C
Bono
D
Kaime
E
Tahvil
Soru 10
1847 yılında Th. Baltazzi ile Bir Fransız bankeri olan J.Alleon'un kurmuş olduğu Osmanlı Devleti'ndeki ilk banka girişimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bank-ı Osmani-i Şahane
B
Dersaadet Bankası
C
Ziraat Bankası
D
Bank-ı Saadet
E
Osmanlı Bankası
Soru 11
Mukataanın iltizama verilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mültezim
B
Malikane
C
Esham
D
İlzam
E
Emanet
Soru 12
Mukataanın devlet eliyle belli bir maaş karşılığında bir memur tayin edilerek yönetilmesi durumunu aşağıdakilerden hangisi karşılar?
Seçenekler
A
İltizam
B
Emanet
C
Malikane
D
İlzam
E
Mültezim
Soru 13
Belli bir süreye bağlı olmayıp ömür boyu olarak verilen iltizama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emanet
B
Malikane
C
İltizam
D
Muaccele
E
Müeccel
Soru 14
Osmanlı tarihindeki en hızlı tağşişler hangi padişah zamanında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Sultan II. Abdülhamit
B
II. Mahmut
C
Sultan Reşat
D
II. Mehmet
E
Sultan Abdülmecid
Soru 15
1881 yılında imzalanan Osmanlı Devleti’nin dış borçlarının azaltılıp ödeme koşullarının yeniden düzenlendiği anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayestefanos Antlaşması
B
Berlin Antlaşması
C
Edirne Antlaşması
D
Muharrem Kararnamesi
E
İstanbul Antlaşması