Modern Mantık - Sosyoloji | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Modern mantıkta "A, A’dır" şeklinde sembolleştirilen mantık ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Çelişmezlik ilkesi

Üçüncü şıkkın imkânsızlığı

Yeter sebep ilkesi

Özdeşlik ilkesi

Tümevarım

Doğru Cevap: D

Soru 2

"Mantığın ilkelerinin kaynağı nedir?" tartışmasında, mantığın ilkelerinin doğuştan geldiğini savunan felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?

Fenomenalizm

Materyalizm

Rasyonalizm

Sansualizm

Empirizm

Doğru Cevap: C

Soru 3

Önermelerin ikiden fazla değere sahip olabileceklerini kabul eden mantık sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

İki değerli mantık

Çok değerli mantık

Kiplik mantığı

Özdeşlik mantığı

Varlık mantığı

Doğru Cevap: B

Soru 4

‘Var olan her şeyin bir var oluş sebebi vardır. Hiçbir şey sebepsiz değildir’ şeklinde formüle edilen yeter sebep ilkesi kim tarafından öne sürülmüştür?

B. Russell

F. Bacon

De Morgan

Aristoteles

G. W. Leibniz

Doğru Cevap: E

Soru 5

Rönesans döneminde Aristoteles’in akılsal mantığına karşı, deneyi ve tümevarım yöntemini savunan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

F. Bacon

G. W. Leibniz

B. Russell

A. N. Whitehead

D. Morgan

Doğru Cevap: A

Soru 6

‘Evrensel Karakterizm’ planı ve metodu aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Leibniz

Frege

Boole

Jevons

Russell

Doğru Cevap: A

Soru 7

İki değerli mantığı ilk defa kuran filozof aşağıdakilerden hangisidir?

K. Popper

R. Carnap

G. Frege

H. Reichenbach

E. L. Post

Doğru Cevap: C

Soru 8

Modern mantığın ilk kuruluş aşamasında De Morgan mantığa ne tür katkıda bulunmuştur?

Çözümleyici çizelge yöntemini bulmuştur.

Doğruluk tablosunu geliştirmiştir.

Eşdeğerlilik denklemlerini bulmuştur.

Çok değerli mantığa katkı sağlamıştır.

Varlık mantığına katkı sağlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye'ye gelen ve İstanbul Üniversitesi’nde verdiği lojistik derslerle Türkiye’de modern mantık çalışmalarında yeni bir dönem açan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

John Von Neumann

Hans Reichenbach

Karl Popper

Rudolf Carnap

Bertrand Russell

Doğru Cevap: B

Soru 10

‘Edmund Husserl’de Mantık’ adlı eserin yazarı aşağıdaki bilim adamlarından hangisidir?

Teo Grünberg

Necati Öner

Hilmi Ziya Ülken

Kadir Çüçen

Ahmet İnam

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi mantığın yararlarından biri değildir?

Bilimlere metot gösterir.

İlerleme imkânı sağlar.

Dilin doğru kullanılmasını sağlar.

Kavramları açık bir biçimde anlatır.

Anlam belirsizliğine yol açar.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Modern mantıkta "P V ∼P" olarak sembolleştirilen mantık ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Özdeşlik ilkesi

Çelişmezlik ilkesi

Üçüncü şıkkın imkânsızlığı

Yeter sebep ilkesi

Analoji

Doğru Cevap: C

Soru 13

Ona göre bilim, doğanın özüne yönelmedir. Doğayı deneyle kavramaya çalışan ve felsefesinin merkezine bilimi koyan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Whitehead

Popper

Reichenbach

Russell

Bacon

Doğru Cevap: E

Soru 14

‘Mantığın Matematik Analizi’ adlı eser aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Russell

Boole

Carnap

Quine

Bernays

Doğru Cevap: B

Soru 15

Modern mantıkta ∼ (P ^ ∼ P) olarak simgeleştirilen mantık ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Üçüncü şıkkın imkânsızlığı

Özdeşlik ilkesi

Yeter sebep ilkesi

Çelişmezlik ilkesi

Tümevarım ilkesi

Doğru Cevap: D

Soru 16

Tümevarım metodunu kendi düşünsel felsefesine adapte eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Leibniz

Neumann

Descartes

Carnap

Frege

Doğru Cevap: C

Soru 17

20. Yüzyılın başlarında yeni mantığın ikinci büyük eseri olarak matematiğin biçimsel temellerinin oluşturulmasına önemli katkılarda bulunan ünlü matematikçi aşağıdakilerden hangisidir?

Neumann

Reichenbach

Hilbert

Popper

Husserl

Doğru Cevap: C

Soru 18

“Bir şeyin aynı zamanda, aynı özneye, aynı bakımdan hem ait olması hem de olmaması imkânsızdır." şeklinde ifade edilen akıl ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Özdeşlik

Çelişmezlik

Üçüncü Şıkkın İmkânsızlığı

Yeter-Sebep

Totoloji

Doğru Cevap: B

Soru 19

"Önermeler mantığı” ve kendi icadı olan “yüklemler mantığı”nın aksiyomatikleştirilmesini sağlayan mantıkçı aşağıdakilerden hangisidir?

Alfred North Whitehead

Ludwig Wittengenstein

Bertrand Russell

Gottlob Frege

Rudolf Carnap

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de Türkçe olarak yayımlanmış modern mantık kitaplarından biri değildir?

Hüseyin Batuhan - Teo Grünberg: Modern Mantık

Hans Reichenbach: Lojistik, çev. H. Vehbi Eralp

Dursun Çüçen: Mantıkta Niceleyicilerin Çeşitli Yorumları Üzerine Bir Araştırma

Hasan Ali Yücel: Suri ve Tatbiki Mantık

Necati Öner - Teo Grünberg: Mantık

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Mantıkta 'akıl yürütme', 'usa vurma', 'çıkarım', 'argüman', çıkarma', 'sonuca varma/ulaşma', vb. kavramlarla ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Problem çözme

Çözüm bulma

Denetleme

Önerme

Düşünme

Doğru Cevap: E

Soru 2

Belli bir yorumlamada belli bir doğruluk değeri taşıyan ifadelere ne denir?

Eşdeğerlik

Çok değerli mantık

Çıkarım

Önerme

Çelişki

Doğru Cevap: D

Soru 3

Modern mantık dilinin önermeler mantığına ait olan kısmı aşağıdakilerden hangisidir?

"Her", "bazı", "değil" ve "dır" ifadeleri

Önerme sembolleri, önerme eklemleri ve parantezler

Niceleyiciler, ad sembolleri, yüklem sembolleri ve işlev sembolleri

Değişkenler, parantezler ve önerme sembolleri

Önerme sembolleri ve yüklem sembolleri

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi sembolleştirme hakkında söylenemez?

Amacı günlük dil veya bilim diline ait çıkarımların mantıksal formunu açığa çıkarmaktır.

Sembolik dil, doğal dildeki bir önerme veya çıkarımı sembolleştirmede kullanılan dildir.

Sembolik önermelerin belli bir doğruluk değeri vardır.

Sembolleştirme, doğal dilde kullanılan öneme veya çıkarımların formel mantığın belirlenmiş bir işaret diline çevrilmesi sürecini ifade eder.

Sembolleştirme, daha kolay bir denetleme imkânı sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Belli bir doğruluk değeri taşıyan günlük dil veya bilim diline ait önermelerin yerine p, q, r, s, t, … vb. önerme sembollerinin konulması işlemine modern mantıkta ne denir?

Çıkarım

Önerme sembolü

Sembolleştirme

Açıklama

Yorumlama

Doğru Cevap: C

Soru 6

Sembolik bir önermede geçen önerme sembolleri yerine belli bir doğruluk değeri taşıyan günlük dil veya bilim diline ait önermelerin konulması işlemine modern mantıkta ne denir?

Sembolleştirme

Tartışma

Açıklama

Yorumlama

Değerlendirme

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdaki ifadelerden hangisi modern mantığın temel bölümü olan önermeler mantığı için söylenebilir?

‘Çok değerli’ bir mantıktır.

Önermelerle ilgilenmez.

Önerme eklemlerini inceler.

Basit önermeleri inceler.

Niceleyicileri inceler

Doğru Cevap: C

Soru 8

Öne sürülen bir iddia hangi mantık sisteminde ya ‘doğru’ ya da ‘yanlış’ olmayabilir?

Yüklemler mantığı

Varlık mantığı

Tartışma mantığı

Çok değerli mantık

Kiplik mantığı

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi modern mantık için yanlıştır?

Kavram mantığıdır.

İki değerli bir mantıktır.

Sembolik bir dil kullanır.

Klasik mantığın devamıdır.

Bir denetleme sistemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Zihnin özelden genele işleyişi olarak tanımlanan düşünme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Mantık

Analoji

Anket

Tümdengelim

Tümevarım

Doğru Cevap: E

Soru 11

Önermenin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Belli bir yorumlamada belli bir doğruluk değeri taşıyan ifadelerdir.

Günlük veya bilim diline ait sadece doğru bildirimlerdir.

Sonuç çıkarma işlemidir.

Bir çeşit akıl yürütmedir.

Hiçbir yargıda bulunmayan ifadedir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

“Her önerme dizisi çıkarım değildir” ifadesiyle anlatılmak istenen nedir?

Çıkarımın önermelerden kurulu olmadığı

Çıkarımın dışında önerme dizileri oluşturulamayacağı

Çıkarımın rasgele önerme dizisi olmadığı

Çıkarımın sadece belirli türden önermeler ile kurulabileceği

Çıkarımların önermeler kullanılmadan kurulabileceği

Doğru Cevap: C

Soru 13

Eldeki verilerden hareketle sınırlı sayıda gözlem yapılarak genellemelere ulaşılmaktadır. Bu genellemeler belirli bir akıl yürütme biçimine dayanır.
Mantıkta bu akıl yürütme biçimine ne ad verilir?

Tümdengelim

Tümevarım

Özdeşlik

Analoji

Çelişmezlik

Doğru Cevap: B

Soru 14

“Bugün hava çok sıcak” gibi gündelik dile ait bir önermenin doğruluğu tartışma konusu olabilirken aynı önerme modern/sembolik mantıkta “p” gibi bir önerme sembolüyle yazıldığında önermenin doğruluğu tartışma konusu olmamaktadır.
Buna göre modern/sembolik mantıkla aşağıdaki sorunlardan hangisinin ortadan kaldırıldığı söylenebilir?

Bütün mantık sorunlarının

Önermeler türlerini belirleme sorununun

Akıl ilkelerindeki belirsizliğin

Önermelerin içeriğindeki çok anlamlılığın

Önermelerin doğruluğunu belirleme sorununun

Doğru Cevap: E

Soru 15

Bir iddianın ‘doğru’ ya da ‘yanlış’ olması durumu mantıkta aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

Doğru düşünme

Akıl yürütme

Doğruluk değeri

Tutarlılık

Doğruluk

Doğru Cevap: C

Soru 16

I. Önermeler mantığı için önerme sembolleri, p, q, r, s, t, …vb. küçük harfler ile veya A, B, C, P, Q, R vb. büyük harfler ile temsil edilir.
II. Önerme sembolleri mantıksal değişkenlerdir.
III. Farklı yorumlamalarda farklı anlamlar alabilirler.
IV. Günlük dil veya bilim diline ait önermeler yerine kullanılır.
Önerme sembolleri hakkında yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I, III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

II ve III

Doğru Cevap: B

Soru 17

Yorumlama ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Yorumlama keyfi olarak değil seçilecek bir yorumlama biçimine göre yapılır.

Yorumlama, bir önermenin anlamının açıklanmasıdır.

Bir önermeye doğru değerini veren yorumlamaya, doğru/doğrulayıcı yorumlama denir.

Yorumlama işlemi sembolleştirme işleminin tersidir.

Yorumlama, sembolik önermede geçen önerme sembolleri yerine günlük dil veya bilim diline ait önermelerin konulması işlemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Bir çıkarımı oluşturan önermeler dizisinden, sonuç önermesini kanıtlayan öneri ya da önermelere ne ad verilir?

Öncül

Sonuç

Yüklem

Kıyas

Önerme

Doğru Cevap: A

Soru 19

Modern mantıkta "o halde" yerine yazılan sembol aşağıdakilerden hangisidir?

∼

. ^. .

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıda verilen modern mantık sembollerinden hangisinin sembolleştirilmesi yanlıştır?

Terim/ad sembolleri (a, b, c, ... vb.)

Yüklem sembolleri (F, G, H, ... vb.)

İşlev sembolleri (fa, agb, habc ifadelerinde geçen f, g, h sembolleri)

Niceleyiciler (p, q, r, ... vb.)

Değişkenler (x, y, z, ... vb.)

Doğru Cevap: D

Soru 21

Çoğu zaman, belirsizlikten kaçınmak veya anlamı açık kılmak için kullanılan sembol aşağıdakilerden hangidir?

( )

" "

Doğru Cevap: B

Soru 22

........, bir şey hakkında doğrudur ya da yanlıştır denilebilecek bildirimlerdir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Çıkarım

Öncül

Sonuç

Kiplik

Önerme

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi önermeler mantığı için söylenemez?

Önermeler mantığı, modern mantık için en temel mantık sistemidir.

Önermeler mantığı, basit ve bileşik önermelerin iç yapısını inceler.

Önermeler mantığı, temel mantığın önerme eklemlerini inceleyen bölümüdür.

Önermeler mantığı, sembolik dedüktif mantığın mantıksal çözümlemelerini ele alan bölümüdür.

Önermeler mantığı, bileşik önermelerin basit önermelerden nasıl kurulduklarını ele alan mantıktır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi önerme eklemleri için söylenebilecek ifadelerden biri değildir?

Basit önermelerden bileşik önerme kurmaya yararlar.

Bir’li, iki’li veya çok’lu olabilirler.

İki faklı önemeyi birleştirerek tamamen farklı bir önerme kurmaya yararlar.

Bir önermenin doğruluk değerini etkilemezler.

Doğruluk fonksiyonludurlar, içinde geçtikleri önermelerin doğruluk değerini belirlerler.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Önerme eklemleri ve önermeler hakkındaki aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Önerme eklemeleri ya tek bileşenli ya da iki veya daha çok bileşenli olurlar

Bir önerme içinde geçen önerme ya da önermelere o önermenin bileşenleri denir.

‘Kendilerinden başka bileşeni olmayan’ önermelere bileşik önerme denir.

‘Bir veya birden çok bileşeni olan’ önermelere bileşik önerme denir.

‘… değil’ gibi ‘tek bir önermeden başka bir önerme kurmaya yarayan’ önerme eklemine birli önerme eklemi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

''… dığı yanlıştır'', ''… dığı doğru değildir'', ''… söylenemez'', vb. kabul etmeme, onaylamama veya olumsuzluk bildiren deyimler yerine kullanılan önerme eklemi aşağıdakilerden hangisidir?

Şart/koşul eklemi

Karşılıklı şart/koşul eklemi

Tümel evetleme eklemi

Tikel evetleme eklemi

Değil(leme) eklemi

Doğru Cevap: E

Soru 5

‘Güneş doğmuşsa karanlık değildir.’ önermesinin [p: güneş doğmuştur; q: karanlıktır] sembolleştirme biçimine göre sembolik karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

p⇒∼q

∼p∨q

∼p⇒∼q

∼p⇔q

q∧p

Doğru Cevap: A

Soru 6

Karşılıklı şartlı bir önermenin doğru olma şartı nedir?

Önermeyi oluşturan bileşenlerin değillenmiş olması

Önermeyi oluşturan bütün bileşenlerin doğru olması

Önermeyi oluşturan bileşenlerden en az birinin yanlış olması

Önermeyi oluşturan bileşenlerin tamamının yanlış olması

Önermeyi oluşturan bileşenlerin aynı doğruluk değerini almaları

Doğru Cevap: E

Soru 7

∼P⇔(q⇒r) önermesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bir şartlı önermedir

Bir tümel evetleme önermesidir

Bir değilleme önermesidir

Bir karşılıklı şart önermesidir

Doğru bir önermedir

Doğru Cevap: D

Soru 8

İçinde p, q, r, s, t önermeleri geçen {[(p⇒∼q)∧ (q⇔r)]⇒[s∨(∼p∧t)]} önermesinin doğruluk çizelgesinde kaç değerleme bulunur?

Doğru Cevap: B

Soru 9

Bir bileşik önermenin doğruluk değeri analizi yapılarak kurulan doğruluk çizelgesine ne ad verilir?

Önermenin doğruluk değeri

Önermenin doğruluk çizelgesi

Önermenin açıklanması

Önermenin sembolleştirilmesi

Önermenin karma doğruluk çizelgesi

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi tek bileşenli bir önerme eklemidir?

⇔

⇒

∼

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisinde ∼[(p⇔q)⇒∼(q⇒r)]∧∼p bileşik önermesinin ana bileşenleri doğru verilmiştir?

∼[(p⇔q)⇒∼(q⇒r)]; ∼p

∼(p⇔q)⇒∼(q⇒r); ∼p

(p⇔q)⇒∼(q⇒r); ∼p

∼(p⇔q); (q⇒r)∧∼p

∼(p⇔q); (q⇒r)

Doğru Cevap: A

Soru 12

“Ancak ve ancak çok çalışırsan başarılı olursun” önermesinin ana eklemi aşağıdakilerden hangisidir?

Tümel evetleme eklemi

Şart/koşul eklemi

Tikel evetleme eklemi

Karşılıklı şart/koşul eklemi

Değilleme eklemi

Doğru Cevap: D

Soru 13

“Pahalılık artarsa enflasyon da artar.” önermesinin sembolleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

p⇒∼q

∼p∨q

p⇔∼q

p⇒q

p∧q

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi bir çıkarımın sembolleştirilmiş halidir?

∼[(p⇔q)⇒∼(q⇒r)]∧∼p; p⇒q

∼[(p⇒q)∨(r⇒p)], (r∨p)∨∼(q∨p∨r)∴p⇒q

∼[(p⇒q)∨(r⇒p)], (r∨p)∨∼(q∨p∨r)

∼{(p⇒q)∨(r⇒p)∨(r∨p)∨∼(q∨p∨r)}∨q, p⇔q

(p⇒q)∨(r⇒p), (r∨p), ∼(q∨p∨r)

Doğru Cevap: B

Soru 15

Bileşik bir önermenin bileşenlerine ayrılması işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru

Doğru Adlandırma

Doğruluk Değeri

Doğrulama

Doğruluk Değeri Analizi

Doğru Cevap: E

Soru 16

İki önerme arasına ve koymakla oluşturulan bileşik önerme aşağıdakilerden hangisidir?

Birlikte Evetleme

Tikel Evetleme

Karşılıklı Koşul

Şart

Tikel Birliktelik

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi denetleme için söylenebilecek uygun bir ifade değildir?

Önermelerin geçerli olup olmadıklarını inceler.

Çıkarımların geçerliliğini inceler.

Önermelerin tutarlı olup olmadıklarını inceler.

Birden fazla önermenin tutarlı olup olmadıklarını inceler.

Denetleme için geliştirilen tek yöntemin nasıl uygulanacağını inceler.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Modern mantıkta denetleme için geliştirilmiş yöntemlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Düşünme Yöntemi

Önerme Kurma Yöntemi

Ortak/Karma Doğruluk Çizelgesi Yöntemi

Kavram Oluşturma Yöntemi

Çıkarım Kurma Yöntemi

Doğru Cevap: C

Soru 3

Ortak/karma doğruluk çizelgesinde bütün değerlemeleri/yorumları doğru olan önermeye ne ad verilir?

Tutarlı önerme

Geçerli önerme

Birlikte tutarlı önerme

Geçersiz önerme

Tutarsız önerme

Doğru Cevap: B

Soru 4

Bir çıkarımın geçerli olması aşağıdaki ifadelerden hangisiyle dile getirilir?

Öncülleri doğru iken sonucu yanlış olan bir çıkarım geçerlidir.

Bir öncülü doğru, diğeri yanlış olan bir çıkarım geçerlidir.

Öncüllerinden en az biri doğru olan çıkarım, diğer öncülün aldığı doğruluk değerine bakılmaksızın geçerlidir.

Çıkarımın içinde geçen öncül önermelerinin bütün değerlemeleri doğru olan çıkarım geçerlidir.

Öncülleri doğru iken sonucunu yanlış kılan bir değerlemesi/yorumu olmayan çıkarım geçerlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Bir önermenin tutarlı olmasının yeterli şartı aşağıdakilerden hangisidir?

En az bir değerlemesinin doğru olması

Hiçbir değerlemesinin yanlış olmaması

Bütün değerlemelerinin doğru olması

Bütün değerlemelerinin yanlış olması

En az bir değerlemesinin yanlış olması

Doğru Cevap: A

Soru 6

Her bir değerleme/yorumlama için aynı doğruluk değerini alan önermelere ne ad verilir?

Geçerli önerme

Tutarlı önerme

Geçersiz önerme

Tutarsız önerme

Eş değer önerme

Doğru Cevap: E

Soru 7

Birden fazla önermenin birlikte tutarlı olması aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Ayrı ayrı tutarlı olan iki önerme birlikte de tutarlıdır.

Önermelerden biri geçerli ise iki önerme tutarlı olur.

Eş değer iki önerme birlikte tutarlıdır.

Herhangi bir değerlemede birlikte doğru (D) olan önermeler birlikte tutarlıdır.

İki tutarsız önerme birlikte tutarlıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Çıkarımların denetlenmesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir iş/işlemdir?

Çıkarımlar doğruluk çizelgesi yöntemi ile denetlenemez.

Çıkarımları denetlerken sadece sonuç önermesinin aldığı doğruluk değerine bakmak yeterlidir.

Çıkarımın sonuç önermesi doğru ise öncül önermelerinin aldıkları doğruluk değerine bakılır.

Çıkarımın öncül veya öncüllerinin doğru olduğu bir değerlemede/yorumlamada sonuç önermesinin aldığı doğruluk değerine bakılır.

Çıkarımları denetlerken öncül önermelerinden en az birinin doğru olması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi önermeler mantığının yasalarından biri değildir?

Özdeşlik yasası

Üçüncü hâlin imkânsızlığı yasası

Tümel ve tikel özelleme yasaları

Çifte değilleme yasası

Denklik bağıntıları

Doğru Cevap: C

Soru 10

Bütün bileşik önermeler içinde ∧, ∨ önerme eklemleri geçen önermelere indirgenebilir. Bu aynı zamanda bir eş değerlik ve dönüştürmedir.
Aşağıdakilerden hangisi bu açıklamaya uymaz?

p⇔q ≡ (p⇒q)⇒∼(q⇒p)

p⇒q ≡ ∼p∨q)

p⇔q ≡ ∼(p∧∼q)∧∼(q∧∼p

∼(p⇒∼q) ≡ p∧q

p⇒(q⇒r) ≡ ∼p∨(∼q∨r)

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi modern mantığın kullandığı bir denetleme sistemidir?

Değerlendirme

Tartışma

Doğruluk çizelgesi

Çıkarım

Önerme

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi tutarlı önermeyi tanımlar?

Bütün değerlemeleri yanlış olan önermedir.

Hiçbir değerlemesi doğru olmayan önermedir.

Bütün yorumlamalarda aynı doğruluk değerini alan önermedir.

En az bir değerlemesi/yorumu doğru olan önermedir.

Eş değeri olan önermedir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdaki ifadelerden hangisi dönüştürmeyi tanımlar?

Verilen bir önermenin eş değer olan başka bir önerme biçiminde yazılmasıdır.

Bir önermenin bütün değerlemeler/yorumlamalar için aynı doğruluk değerini almasıdır.

Bir önermenin bütün değerlemeler için doğru değerini almasıdır.

Bir önermenin tutarlı olmasıdır.

Sembolik bir önermedir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

p ∼p p∨∼p
D Y D
Y D D
Karma doğruluk çizelgesi yukarıdaki gibi olan p∨∼p önermesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin söylenmesi yanlış olur?

Önerme tutarlıdır.

Önerme geçersizdir.

Önerme hem tutarlı hem de geçerlidir.

Önerme tikel evetleme önermesidir.

Önermenin bileşenleri p ve ∼p önermeleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Önermelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bütün geçerli önermeler tutarlıdır.

Bütün tutarsız önermeler geçersizdir.

Geçerli önermelere totoloji denir.

Her tutarlı önerme totolojidir.

Tutarsız önermelere çelişki de denir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

p q ∼P ∼q p∨∼q ∼p∧q ∼q⇒p
D D Y Y D Y D
? ? ? ? ? ? ?
Y D D Y Y D D
Y Y D D D Y Y
Verilen tabloda “?” olan yerlere sırasıyla aşağıdaki doğruluk değerlerinden hangileri yazılmalıdır?

Y-Y-D-D-D-Y-Y

D-D-D-D-Y-Y-Y

D-Y-D-Y-D-Y-D

Y-D-Y-D-Y-D-Y

D-Y-Y-D-D-Y-D

Doğru Cevap: E

Soru 17

İki önerme eş değer ise;
I. Aynı doğruluk değerlerine sahip olma
II. Aynı terimlere sahip olma
III. Aynı önerme eklemlerine sahip olma
özelliklerinden hangisi ya da hangilerini taşıdıkları söylenebilir?

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I

I ve III

I ve II

Doğru Cevap: C

Soru 18

"p ⇒ q, ∼p ∴ ∼q" çıkarımının doğruluk çizelgesinde "p ⇒ q" öncülünün denetlenmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

D, Y, Y, Y

D, Y, D, D

D, D, D, D

Y, D, Y, D

Y, Y, D, D

Doğru Cevap: B

Soru 19

Önerme eklemlerini indirgeme işlemi hangi önerme eklemleri ile gerçekleşir?

∼ ile ∧'ye

⇒ ile ∨’ye

⇒ ile ∼'e

∧ ile ⇒'ye

∼⇒ ile v'ye

Doğru Cevap: A

Soru 20

Bir satırda öncül önermeleri doğru (D) iken sonuç önermesi de doğru (D) olmasına ne ad verilir?

Tutarlılık

Geçerlilik

Eşdeğer

Totoloji

Olumsal

Doğru Cevap: B

Soru 21

I. Özdeşlik ilkesi: p ⇒ p
II. Yansıma özelliği: p ≡ p
III. Üçüncü hâlin imkânsızlığı ilkesi: p ∨ ∼p
VI. Simetri özelliği: p ≡ q ise q ≡ p
Yukarıdakilerden hangileri eşdeğerlik yasasıdır?

I ve II

II ve III

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Doğru Cevap: C

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi çözümleyici çizelge yöntemini tanımlayan doğru bir ifadedir?

Bir düşünme ve akıl yürütme ilkesidir.

Yalnızca yüklemler mantığında kullanılan bir denetleme yöntemidir.

Doğruluk çizelgesi yöntemine göre daha kısa ve kolay olan bir denetleme yöntemidir.

Önermelerin çözümlendiği ama onlar hakkında doğruluk kararının verilemediği bir yöntemdir.

Önermelerin yalnızca tutarlılık ve eş değerlilik denetlemesinin yapıldığı bir yöntemdir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdaki denetlemelerden hangisi çözümleyici çizelge ile yapılmaz?

Olgusal doğruluk

Tutarlılık

Geçerlilik

Eşdeğerlik

Birlikte tutarlılık

Doğru Cevap: A

Soru 3

Çözümleyici çizelge üzerindeki bir yol hangi durumda kapatılır?

Aynı yol üzerinde biri değillenmiş diğeri değillenmemiş iki farklı önerme bulunması durumunda

Aynı yol üzerinde ikisi de değillenmiş aynı önermenin bulunması durumunda

Aynı yol üzerinde biri değillenmemiş diğeri çifte değillenmiş aynı önermenin bulunması hâlinde

Aynı yol üzerinde biri değillenmiş diğeri değillenmemiş aynı önermenin bulunması hâlinde

Her yol üzerinde aynı önermenin bulunması hâlinde.

Doğru Cevap: D

Soru 4

“Tümel evetleme önermesi veya tümel evetlemeye dönüşebilen önermelerin çözümleyici çizelge kuralıdır.” şeklinde ifade edilen çözümleyici çizelge kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Değilleme kuralı

Tikel evetleme önermesinin çözümleme kuralı

Çatal açma kuralı

Öncelik kuralı

Alt alta yazma kuralı

Doğru Cevap: E

Soru 5

“Tikel evetleme veya tikel evetlemeye dönüşebilen önermelerin çözümleyici çizelge kuralıdır.” şeklinde ifade edilen çözümleyici çizelge kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Değilleme kuralı

Tikel evetleme önermesinin çözümleme kuralı

Çatal açma kuralı

Öncelik kuralı

Alt alta yazma kuralı

Doğru Cevap: C

Soru 6

∼(p∨q∨r) önermesi aşağıdaki önermelerden hangisiyle ifade edilir?

Değil önermesi

Değillenmiş tikel evetleme önermesi

Değillenmiş koşul önermesi

Değillenmiş karşılıklı şart/koşul önermesi

Tikel evetleme önermesi

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi çözümleyici çizelge yöntemi ile çıkarım denetlemesinde ilk işlemi ifade eder?

Çıkarımın öncül önermelerinin değilini almak

Sonuç önermesini iki kere değillemek

Sonuç önermesini başa almak

Öncül önermelerini sonuç önermesiyle değiştirmek

Çıkarımın öncül önermeleri ile sonuç önermesinin değilini alt alta yazmak

Doğru Cevap: E

Soru 8

Çözümleyici çizelge ile denetlemede bir çıkarımın tutarlılığı nasıl anlaşılır?

Çözümleyici çizelgede en az bir açık yolun bulunmasıyla

Çözümleyici çizelgede bütün yolların kapalı olmasıyla

Çözümleyici çizelgede açık yol bulunmamasıyla

Çözümleyici çizelgenin kapalı yolu üzerinde değillenmemiş bir önermenin bulunmasıyla

Çözümleyici çizelge üzerinde hiçbir önermenin değillenmemiş olmasıyla

Doğru Cevap: A

Soru 9

“Değilinin çözümleyici çizelgesinde bütün yolların kapalı olması durumunda önerme …… olarak adlandırılır.”
Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

tutarsız

çelişik

eş değer

geçerli

özdeş

Doğru Cevap: D

Soru 10

Bir önermenin çözümleyici çizelgesinde açık yol bulunmaması durumundaki önermeye ne ad verilir?

Tutarlı

Geçerli

Eş değer

Totoloji

Tutarsız

Doğru Cevap: E

Soru 11

p∨q, q∧r ∴ p∧q∧r çıkarımı geçersiz bir çıkarımdır. Bu çıkarımın geçersiz olmasının dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümleme sonucunda altı yol bulunması

Öncüllerden birinin ve sonucun aynı anda yanlış değeri alması

Öncüllerden birinin ve sonucun aynı anda doğru değeri alması

Öncüllerin ve sonucun değilinin aynı anda doğru değeri almaması

Öncüller doğru değeri aldığında sonucun yanlış değeri alması

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdaki bileşik önermelerden hangisi bileşenlerine ayrılamadığı için çözümlenmiş sayılır?

p∧p

∼p∧∼p

∼p⇒q

∼p

p∨q

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi tümel evetleme ya da tümel evetlemeye dönüşebilen bir önerme değildir?

∼[(p ʌ q) v (p ⇒ q)]

∼ (p ⇔ q) ʌ (p v q)

(p ʌ q) ⇔ (p ʌ q)

[(p ⇒ q) v (p ʌ q)]

∼[(p v q) ⇒ r]

Doğru Cevap: C

Soru 14

(p ⇒ q) ∧ (p ∨ ¬q) önermesinin çözümleyici çizelge ile denetlenmesinde uygulanacak ilk işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Önermenin bileşenleri alt alta yazılır.

Önermenin bileşenleri çatal açma kuralına göre çözümlenir.

Çifte değilleme kuralı uygulanır.

Önerme değillenir.

Önermenin ilk bileşeni değillenirken ikinci bileşeni aynen yazılır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi çözümleyici çizelge kurallarına uygun değildir?

∼(p⇒q) önermesini alt alta yazarak çözümlemek

p⇒q önermesini çatal açarak çözümlemek

∼(p∨q) önermesini alt alta yazarak çözümlemek

p ⇔ q önermesini çatal açarak çözümlemek

∼(p∧q) önermesini alt alta yazarak çözümlemek

Doğru Cevap: E

Soru 16

İki ya da daha çok sayıda ana bileşeni/bileşeni olan önermelerin bileşenlerine ayrılması işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğruluk Tablosu

Çözümleme

Çözümleme Tablosu

Çözümleme Anahtarı

Çözümleyicinin Sembolleştirilmesi

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdaki eş değerlik kurallarından hangisi yanlıştır?

p ⇔ q ≡ ∼(∼p ∨ ∼q) ∨ ∼(p ∨ q)

p ⇒ q ≡ (∼p ∨ q)

p ∧ q ≡ ∼(∼p ∨ ∼q)

∼(p v q) = ∼p ∧ ∼q

∼p ⇔ q ≡ (p ∧ ∼q) v (∼p ∧ q)

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

I. Hiçbir insan mühendis değildir.
II. Her asal sayı bir doğal sayıdır.
III. Bazı insanlar doktordur.
Yukarıdaki önermelerden hangisi ya da hangileri basit önermedir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Doğru Cevap: D

Soru 2

Şimşek çakıyorsa gök gürler.
Şimşek çakıyor.
O hâlde, gök gürler.
Yukarıdaki çıkarımının sembolleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

∃x (Fa ⇒ Gb), Fa ∴ Gb

Fa ⇒ ∼Gb, Gb ∴ Fa

∀x (Fx ⇒ ∼Gx), Fa ∴ Gb

Fa Λ Gb, Fb ∴ Fa

Fa ⇒ Gb, Fa ∴ Gb

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi tekil bileşik önermedir?

Gx V Hx

∃x (Fx ⇒ ∼Gx)

∀x Fx ⇒ ∃x ∼Gx

∃x (Fx Λ Gx)

Doğru Cevap: B

Soru 4

“∀x (Gx ⇒ ∼Hx)” önermesinin sembolleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

Bazı kuşlar iki kanatlı değildir.

Her çocuk geleceğin garantisidir.

Bütün insanlar doğru ve çalışkan değildir.

Hiçbir at yelesiz değildir.

Tüm sporcular zeki ve çeviktir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

I. 5 + 3 = 8
II. Bazı hayvanlar balıktır.
III. Kuş iki kanatlıdır.
IV. 9 - x = 6
V. Yağmur yağarsa yerler ıslanır.
Yukarıda verilen önermelerden hangileri kapalı önermedir?

I, III ve V

II, III ve IV

II ve IV

III, IV ve V

I, II, III ve V

Doğru Cevap: A

Soru 6

“∃x ∼(Fx ⇒ Gx)” önermesinin sembolleştirilmiş şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Bazı insanlar mavi gözlü ve uzun boylu değildir.

Hiçbir ağaç yapraksız değildir.

Bazı insanlar yeşil gözlü değildir.

Her kuş kanatlı ve uçan değildir.

Bazı madenler tatsız ve renksizdir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

“Bazı ağaçlar yeşil yapraklı değildir.” önermesinin sembolleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

∀x ∼(Fx ⇒ Gx)

∃x (Fx ⇒ ∼Gx)

∀x (Fx ⇒ ∼Gx)

∃x ∼(Fx ⇒ Gx)

∃x (∼Fx ⇒ ∼Gx)

Doğru Cevap: D

Soru 8

Hegel ya idealisttir ya da materyalisttir.
Hegel idealisttir.
O hâlde, Hegel materyalist değildir.
Yukarıdaki çıkarımının sembolleştirilmiş hali aşağıdakilerden hangisidir?

Ga V Hb, Ga ∴ ∼Hb

Ga Λ Ha, Ga ∴ ∼Ha

Ga ⇒ Ha, Ga ∴ ∼Ha

Ga V ∼Ha, Ga ∴ ∼Ha

Ga V Ha, Ga ∴ ∼Ha

Doğru Cevap: E

Soru 9

I. Gül kırmızıdır.
II. Z çalışkandır.
III. 5 - 3 = 1
IV. X tek tırnaklıdır.
V. 5 + X = 8
Yukarıda verilen önermelerden hangileri açık önermedir?

I, III ve V

II, III ve IV

II, III, IV ve V

II, IV ve V

III, IV ve V

Doğru Cevap: D

Soru 10

“Faiz artarsa enflasyon düşer ve enflasyon düşmüyorsa faiz artar.” önermesinin sembolleştirilmiş hali aşağıdakilerden hangisidir?

(Fa ⇒ Gb) Λ (∼Fa ⇒ Gb)

(Fa ⇒ Gb) Λ (∼Gb ⇒ Fa)

∼[(Fa ⇒ Gb) Λ (Fa ⇒ Gb)]

(Fa ⇒ Gb) Λ ∼(Fb ⇒ Gb)

(Fa ⇒ Gb) Λ ∼(Gb ⇒ Fa)

Doğru Cevap: B

Soru 11

I. Canan akıllı ve çalışkandır.
II. Her aslan yelelidir.
III. At hem zekidir hem de dosttur.
IV. Bazı taşıtlar kağnıdır.
Yukarıdakilerden hangileri genel önermedir?

II ve III

III ve IV

I ve II

II ve IV

I ve III

Doğru Cevap: D

Soru 12

“Karlar erir ancak ve ancak bahar gelirse ve bahar gelmedi” önermesinin sembolleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

Fa ⇒ (Gb Λ ∼Gb)

Fa ⇔ ∼(Gb ⇒ Gb)

Fa ⇔ Gb Λ ∼Gb

Fa ⇒ ∼(Gb Λ Gb)

Fa ⇔ (Gb Λ ∼Gb)

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi genel ve bileşik önermedir?

Fa Λ Gb

∼∃xGx

∀xFx

∼Gb

∃xGx

Doğru Cevap: B

Soru 14

Her gerçek acıdır.
Baklava acı değildir.
O hâlde, baklava gerçek değildir.
Yukarıdaki çıkarımın sembolleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

∀x (Fx ⇒ Gx), ∼Fa ∴ ∼Ga

∀x (Fx Λ Gx), ∼Fa ∴ ∼Ga

∃x (Fx ⇒ Gx), Fa ∴ ∼Ga

∀x (Fx ⇒ Gx), Fa ∴ Ga

∀x (Fx ⇒ Gx), ∼Fa ∴ ∼Fa

Doğru Cevap: A

Soru 15

I. Pantolon yündendir.
II. Güneş tükenebilen enerjidir.
III. 9 - 9 = 0
IV. “y” sıvıdır.
Yukarıdakilerden hangileri kapalı önermedir?

I ve II

II ve IV

I, II ve III

II ve III

II, III ve IV

Doğru Cevap: C

Soru 16

∀x (F(x) ⇒ G(x)) ⇒ ∃x (F(x) ⇒ G(x)) önermesinin konuşma dilindeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Her bahar yağışlı geçer yeter ki bazı ağaçlar meyve versin.

Bazı baharlar yağışlı geçerse bazı ağaçlar meyve verir.

Her bahar yağışlı geçer ancak ve ancak bazı ağaçlar meyve verirse.

Bazı baharlar yağışlı geçer yahut bazı ağaçlar meyve verir.

Her bahar hem yağışlı geçer hem de bazı ağaçlar meyve verir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

I. Kar yağmış değil.
II. 8, 7’den büyüktür.
III. Ayşe çalışırsa başarır.
IV. Çelik sert yahut sağlamdır.
Yukarıdaki önermelerden hangileri basit ve bileşik önermedir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Doğru Cevap: D

Soru 18

I. Genel önerme, içerisinde niteleyen geçen önermedir.
II. Kapalı önerme, belli bir doğruluk değeri taşıyan veya belli bir doğruluk değeri almış olan önermedir.
III. Ad sembolü, bir önermede yüklemi temsil eden dil değişkenidir.
IV. Evren, yorumlanmış dilin sözünü ettiği tüm nesneleri oluşturmaya yarayan yapı taşları öbeğidir.
Yukarıda verilen tanımlardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız II

Yalnız IV

I ve II

I ve III

II ve IV

Doğru Cevap: E

Soru 19

Niceleme mantığında basit önermeleri sembolleştirirken ad sembolleri ve yüklem sembolleri olarak sırasıyla hangi semboller kullanılır?

"x, y, z, ..." ile "a, b, c, ..."

"a, b, c, ..." ile "F, G, H, ..."

"F, G, H, ..." ile "x, y, z, ..."

"F, G, H, ..." ile "a, b, c, ..."

"a, b, c, ..." ile "x, y, z, ..."

Doğru Cevap: B

Soru 20

"Hiçbir kare üçgen değildir." bileşik önermesini birli yüklemler mantığında verilen sembolleştirme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

∀x(Fx ⇒ ∼Gx)

∃x(Fx ⇒ Gx)

∀x(Fx v ∼Gx)

∃x(Fx ⇔ ∼Gx)

∀x(Fx ⇔ Gx)

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

“∼∃x (x metaldir ⇒ x değerli madendir)" önermesi aşağıdakilerin hangisinde verilen evrende doğrudur?

{Kurşun, Altın, Tahta}

{Taş, Bakır, Altın}

{Teneke, Bakır, Gümüş}

{Elmas, Demir, Linyit}

{Bakır, Gümüş, Altın}

Doğru Cevap: E

Soru 2

∼∀x (Fx ⇒ Gx) önermesinin "E: {a, b, c}" evrenindeki açılımı aşağıdakilerden hangisidir?

∼[(Fa ⇒ Ga) Λ (Fb ⇒ Gb) Λ (Fc ⇒ Gc]

(Fa ⇒ Ga) ⇒ (Fb ⇒ Gb)] ⇒ (Fc ⇒ Gc)

∼[(Fa ⇒ Ga) V (Fb ⇒ Gb) V (Fc ⇒ Gc)]

(Fa ⇒ Ga) Λ (Fb ⇒ Gb) Λ (Fc ⇒ Gc)

∼[∼(Fa ⇒ Ga) V ∼(Fb ⇒ Gb) V ∼(Fc ⇒ Gc)]

Doğru Cevap: C

Soru 3

“Bazı arabalar kırmızıdır” önermesinin sembolik karşılığı önermeler mantığında “p”, niceleme mantığında ise “∃x (Fx Λ Gx)” biçiminde sembolleştirilir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi niceleme mantığını önermeler mantığından ayıran bir özelliktir?

Önermelerin iç yapılarının denetlenebilmesi

Yeni önerme eklemlerinin kullanılması

Bir doğruluk değerine sahip olunması

Belli bir yargıda bulunulması

Yeni önerme sembollerinin kullanılması

Doğru Cevap: A

Soru 4

“Kediler” kümesi “K”, “sevimlidir” yüklemi ise “S” ile gösterildiğinde göre; “∀x (Kx ⇒ Sx)” sembolik önermesi aşağıdaki önermelerden hangisine aittir?

Bütün sevimli olanlar kedidir.

Hiçbir kedi sevimli değildir.

Bazı kediler sevimlidir.

Bütün kediler sevimlidir.

Bazı kediler sevimli değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

∀x(Fx ⇒ Gx), Fa ∴ Gb
1. 3. ∀x(Fx ⇒ Gx) (Önc.)
Fa (Önc.)
∼Gb (∼Snç.)
2. Fa ⇒ Ga (1)
(2)
I Ga
X 4. Fb ⇒ Gb (3)
(4)
∼Fb II
↓ X
Yukarıda çözümleyici çizelgesi kurulup özellemesi yapılan “∀x(Fx ⇒ Gx), Fa ∴ Gb” çıkarımında I ve II ile gösterilen yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

Fa, ∼Gb

∼Fa, Gb

∼Fb, ∼Gb

∼Fa, Gb

Doğru Cevap: B

Soru 6

∼∃x (Gx ⇒ Hx) önermesinin "E: {d, e, f}" evrenindeki açılımı aşağıdakilerden hangisidir?

∼(Gd ⇒ Hd) Λ ∼(Ge ⇒ He) Λ ∼(Gf ⇒ Hf)

∼[(Gd ⇒ Hd) Λ (Ge ⇒ He) Λ (Gf ⇒ Hf)]

(Gd ⇒ ∼Hd) V (Ge ⇒ ∼He) V (Gf ⇒ ∼Hf)]

∼[(Gd ⇒ Hd) V (Ge ⇒ He) V (Gf ⇒ Hf)]

(Gd ⇒ Hd) V (Ge ⇒ He) V (Gf ⇒ Hf)

Doğru Cevap: B

Soru 7

∼∃x (Gx ⇒ Hx) önermesinin "E: {d, e, f}" evrenindeki açılımı aşağıdakilerden hangisidir?

∼(Gd ⇒ Hd) Λ ∼(Ge ⇒ He) Λ ∼(Gf ⇒ Hf)

∼[(Gd ⇒ Hd) Λ (Ge ⇒ He) Λ (Gf ⇒ Hf)]

(Gd ⇒ ∼Hd) V (Ge ⇒ ∼He) V (Gf ⇒ ∼Hf)]

∼[(Gd ⇒ Hd) V (Ge ⇒ He) V (Gf ⇒ Hf)]

(Gd ⇒ Hd) V (Ge ⇒ He) V (Gf ⇒ Hf)

Doğru Cevap: B

Soru 8

“Bazı kentler yüksek rakımda kurulmuştur.” (∃xGx) önermesi aşağıdaki evrenlerden hangisinde yanlış değer alır?

{İstanbul, Samsun, Trabzon}

{Erzurum, Kars, Ağrı}

{Kars, Ardahan, Muş}

{Ağrı, Ardahan, Kars}

{Erzurum, Van, Hakkari}

Doğru Cevap: A

Soru 9

“Hiçbir taş masa değildir.” (∼∀x∼Fx) önermesinin eşdeğeri aşağıdakilerden hangisidir?

Bazı taşlar masa değildir. (∃x∼Fx)

Her taş masadır. (∀xFx)

Bazı taşlar masadır. (∃xFx)

Hiçbir taş masa değildir. (∀x∼Fx)

Bazı taş olmayan masa olmayandır. (∼∃x∼Fx)

Doğru Cevap: C

Soru 10

∼(∃xFx Λ ∼Fa) (Ö.)
2. ∼∃xFx
(1)
Fa
3. ? (2)
∼Fa (3)
X
Yukarıda özellemesi yapılan önermede “?” ile gösterilen yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

∃xFx

∼∀x∼Fx

∼∃xFx

∀xFx

∀x∼Fx

Doğru Cevap: E

Soru 11

“∼∃xFx” önermesinin “E: {1, 3}” evrenindeki açılımı aşağıdakilerden hangisidir?

(Fa ⇒ Ga) Λ (Fb ⇒ Gb)]

∼[(Fa ⇒ Ga) Λ (Fb ⇒ Gb)]

∼[(Fa V Ga) Λ (Fb V Gb)]

∼(Fa ⇒ Ga) Λ ∼(Fb ⇒ Gb)

(Fa ⇒ Ga) Λ (Fb ⇒ Gb)]

Doğru Cevap: B

Soru 12

“Hayvanlar” kümesi “K”, “evcil değildir” yüklemi ise “L” ile gösterildiğinde ““∼∃xFx (Kx ⇒ “∼Lx)” önermesi aşağıdaki önermelerden hangisidir?

Hiçbir hayvan evcil değildir.

Bazı hayvan olmayan evcil olmayandır.

Tüm hayvanlar evcildir.

Bazı hayvanlar evcil değildir.

Bazı hayvanlar evcildir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

¬∀x F(x) önermesinin “E: {serçe, kumru}” evrenindeki açılımı aşağıdakilerden hangisidir?

∼[(Fa ⇒ Ga) Λ (Fb ⇒ Gb)]

∼(Fa ⇒ Ga) V ∼(Fb ⇒ Gb)

∼[(Fa ⇒ Ga) ⇒ ∼(Fb ⇒ Gb)]

∼(Fa ⇒ Ga) Λ ∼(Fb ⇒ Gb)

∼[(Fa ⇒ Ga) V (Fb ⇒ Gb)]

Doğru Cevap: E

Soru 14

“Meyve” kümesi “M”, “tatlıdır” yüklemi ise “N” ile gösterildiğinde “∃x(Mx ⇒ ∼Nx)” önermesi aşağıdaki önermelerden hangisidir?

Her meyve tatlıdır.

Bazı meyveler tatlıdır.

Bazı meyveler tatlı değildir.

Hiçbir meyve tatlı değildir.

Bazı meyve olmayan tatlı olmayan değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdaki tümel önermelerin doğruluk değeri için verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

∀xF x formundaki bir tümel önermenin doğruluğunu hesaplayabilmek için önce önermenin özellemesi yapılır.

Özellemesi yapılan önermeler tümel evetleme eklemiyle (Λ) birbirine bağlanarak bileşik tümel evetleme önermesi oluşturulur.

Oluşan yeni tümel önermenin doğruluk değeri doğruluk tablosundan hareketle hesaplanır.

Hesaplamaya göre eğer tüm özellemeler doğru ise tümel niceleme önermesi de doğrudur.

∀xF x gibi bir tümel önermesinin bütün özellemelerinin doğru olması, tüm bu özellemelerinin tikel evetleme eklemiyle (V) birleştirilebilir olması demektir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Tümel niceleyicinin değillemesinde ∼∀xFx önermesinin eş değeri aşağıdakilerden hangisidir?

∃x∼Fx

∃xFx

∀xFx

∀x∼Fx

∼(∼∃xFx)

Doğru Cevap: A

Soru 17

∃x (x kanatlıdır.) önermesi aşağıdaki evrenlerin hangisinde yanlış değeri alır?

E: {Kartal, kedi, tilki}

E: {Şahin, güvercin, saksağan}

E: {Sincap, kanguru, kaplan}

E: {Baykuş, turna, aslan}

E: {İbibik, sansar, kumru}

Doğru Cevap: C

Ünite 8

Soru 1

Bütün çocuklar sevimlidir. ∀x(Fx ⇒ Gx)
Ayşe ve Ali çocuktur. (Fa Λ Fb)
O hâlde, …
Verilen çıkarımın mantıksal sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Bütün çocuklar sevimlidir. [∀x(Fx ⇒ Gx)]

Bazı çocuklar sevimlidir. [∃x(Fx ⇒ Gx)]

Ayşe ve Ali sevimli değildir. [∼(Ga Λ Gb)]

Ayşe ve Ali sevimlidir. (Ga Λ Gb)

Ayşe ve Ali çocuktur. (Fa Λ Fb)

Doğru Cevap: D

Soru 2

“Bazı hayvanların beslenmez ve uyumaz olduğu doğru değildir.” [∼∃x(∼Fx Λ ∼Gx)] önermesi aşağıdakilerden hangisine eş değerdir?

Bazı hayvanlar beslenir veya uyur. [∃x(Fx V Gx)]

Her hayvan beslenir ve uyur. [∀x(Fx Λ Gx)]

Bazı hayvanlar beslenir ve uyur. [∃x(Fx Λ Gx)]

Bütün hayvanlar beslenir ise uyur. [∀x(Fx ⇒ Gx)]

Bazı hayvanlar beslenir ise uyur. [∃x(Fx ⇒ Gx)]

Doğru Cevap: B

Soru 3

“∼∃x(∼Fx ⇒ Gx)” önermesinin eş değeri aşağıdakilerden hangisidir?

∀x∼(Fx ⇒ Gx)

∃x∼(∼Fx ⇒ Gx)

∀x∼(∼Fx ⇒ ∼Gx)

∃x∼(∼Fx ⇒ ∼Gx)

∀x∼(∼ Fx ⇒ Gx)

Doğru Cevap: A

Soru 4

Niceleme mantığında bir önermenin geçerliliği denetlenirken önce o önermenin değili alınır. Sonra değillenmiş hâlinin çözümleyici çizelgesi kurulur. Denetleme sonucuna göre tüm yollar kapalı ise önerme geçerlidir.
Buna göre aşağıdaki önerme kümelerinden hangisi geçerlidir?

∃x∼(Fx Λ Gx) Λ ∀x∼Fx

∀x∼ (Fx ⇒ Gx) ⇒ ∀xGx

∃x(Fx Λ Gx) Λ ∀x∼Fx

∀x(Fx ⇒ Gx) V ∃xFx

∀x(Fx Λ Gx) V ∀xGx

Doğru Cevap: A

Soru 5

“Bazı madenlerin genleşmez ve oksitlenmez olduğu doğru değildir.” [∼∃x (∼Gx Λ ∼Hx)] önermesinin eş değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Bazı madenler genleşir ise oksitlenir. [∃x (Gx ⇒ Hx)]

Bütün madenler genleşir ise oksitlenir. [∀x (Gx ⇒ Hx)]

Her maden genleşir ve oksitlenir. [∀x (Gx Λ Hx)]

Bütün madenler genleşir veya oksitlenir. [∀x (Gx V Hx)]

Bazı madenler genleşir ve oksitlenir. [∃x (Gx Λ Hx)]

Doğru Cevap: C

Soru 6

I. Tümel niceleyici değilleme kuralı
II. Tikel niceleyici değilleme kuralı
III. Çatal açma kuralları
IV. Tikel özelleme kuralı
V. Alt alta yazma kuralları
VI. Tümel özelleme kuralı
Niceleme mantığında çözümleyici çizelge ile denetleme yapılırken işlem akışına göre aşağıdakilerden hangisi yanlış sırada verilmiştir?

I ve II

II ve IV

III ve V

IV ve V

IV ve VI

Doğru Cevap: C

Soru 7

Niceleme mantığında çözümleyici çizelge ile birden fazla önermenin tutarlılığı aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Tüm yolların kapalı olması

Tüm yolların açık olması

Önermenin değili alınarak tüm yolların kapalı olması

Önermenin değili alınarak tüm yollar açık olması

En az bir yolun açık olması

Doğru Cevap: B

Soru 8

Niceleme mantığında çözümleyici çizelge ile çıkarımların geçerliliği nasıl denetlenir?

Önce sonuç önermesinin değili alınır. Sonra işlem akışı sırasına göre çıkarım denetlenir. Denetleme sonucuna göre tüm yollar kapalı ise çıkarım geçerli olur.

İşlem akışı sırasına göre çıkarım denetlenir. Denetleme sonucuna göre tüm yollar kapalı ise çıkarım geçerli olur.

İşlem akışı sırasına göre çıkarım denetlenir. Denetleme sonucuna göre tüm yollar açık ise çıkarım geçerli olur.

Önce sonuç önermesinin değili alınır. Sonra işlem akışı sırasına göre çıkarım denetlenir. Denetleme sonucuna göre tüm yollar açık ise çıkarım geçerli olur.

İşlem akışı sırasına göre çıkarım denetlenir. Denetleme sonucuna göre en az bir yol açık ise çıkarım geçerli olur.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Verilen bir önerme denetlenirken tüm yollar açık ise bu önerme ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tutarlıdır.

Geçerlidir.

Totolojiktir.

Evrenseldir.

Tümeldir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Niceleme mantığında çözümleyici çizelge ile önermenin tümünün değili alınarak yapılan bir denetleme sonucuna göre tüm yollar kapalı ise bu önerme ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Tutarlıdır.

Tutarsızdır.

Geçersizdir.

Totolojiktir.

Geçerlidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 9

Soru 1

Üç değerli mantığa göre doğru ve yanlış değerlerin yanında üçüncü olarak “belirsiz” değer alan önermeler de vardır. Bu önermeler doğru ile yanlış sürekli ve sonsuz değerde bulunabilirler. Kesin olarak doğru ya da yanlış olarak nitelendirilemezler.
Buna göre aşağıdakilerden hangisinde verilen önermenin doğruluk değeri belirsizlik içermektedir?

Isınan her cisim genleşir.

Türkiye’nin başkenti Ankara’dır.

Palandöken Dağı’nın yüksekliği 3176 m’dir.

Türkiye’nin en güzel şehri İstanbul’dur.

İzafiyet Teorisi Einstein tarafından ortaya konmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 2

p q ∼q p ⇒ ∼q ∼(p ⇒ ∼q) ∼(p ⇒ ∼q) V q
D D Y Y Y D
D B B B D D
D Y D D Y Y
B D Y I B D
B B B D Y B
B Y D D Y III
Y D Y D Y D
Y B B II Y B
Y Y D D Y Y
Yukarıda üç değerli mantığa göre denetlemesi yapılan “∼(p ⇒ ∼q) V q” önermesinin birden çok doğru yorumlayıcısı olduğundan tutarlıdır. Numaralandırılmış yerlere sırasıyla aşağıdaki doğruluk değerlerinden hangisi yazılmalıdır?

Y - D - B

B - D - Y

Y - B - B

B - Y - D

B - B - Y

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdaki önermelerden hangisi belirsiz bir önerme değildir?

Su deniz seviyesinde 0 ⁰C’de donar.

En sağlıklı ve faydalı meyve elmadır.

Kutuplardaki buzlar her geçen yıl eriyecek.

Yarın hava yağışlı olacak.

En güzel kokulu çiçek güldür.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Çok değerli mantığın ortaya çıkmasında ........... İlkesi üzerine yapılan tartışmaların da büyük bir etkisi vardır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Özdeşlik

Çelişmezlik

Üçüncü hâlin imkânsızlığı

Yeter-sebep

Analoji

Doğru Cevap: C

Soru 5

Doğru (D), Yanlış (Y) ve Belirsiz (B) diye üç ayrı doğruluk değerine sahip olan mantık aşağıdakilerden hangisidir?

Çok değerli mantık

Önermeler mantığı

Kavramlar mantığı

İki değerli mantık

Niceleme Mantığı

Doğru Cevap: A

Soru 6

Üç değerli mantıkta çıkarımların geçerli olup olmadığını denetleme adımları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Önce öncüller birbirlerine tikel evetleme eklemiyle (V) sonuç önermesine ise koşul eklemiyle (⇒) bağlanarak bir koşul önermesi oluşturulur. Sonra bu koşul önermesi bileşenlerine ayrılarak tek tek denetlenir.

Önce öncüller birbirlerine tümel evetleme eklemiyle (Λ) sonuç önermesine ise karşılıklı koşul eklemiyle ( ⇔) bağlanarak bir koşul önermesi oluşturulur. Sonra bu koşul önermesi bileşenlerine ayrılarak tek tek denetlenir.

Önce öncüller birbirlerine tümel evetleme eklemiyle (Λ) sonuç önermesine ise koşul eklemiyle (⇒) bağlanarak bir koşul önermesi oluşturulur. Sonra bu koşul önermesi bileşenlerine ayrılarak tek tek denetlenir.

Önce öncüller birbirlerine tikel evetleme eklemiyle (V) sonuç önermesine ise karşılıklı koşul eklemiyle ( ⇔) bağlanarak bir koşul önermesi oluşturulur. Sonra bu koşul önermesi bileşenlerine ayrılarak tek tek denetlenir.

Önce öncüller birbirlerine tümel evetleme eklemiyle (Λ) sonuç önermesine ise tikel evetleme ( V ) bağlanarak bir önerme oluşturulur. Sonra bu önerme bileşenlerine ayrılarak tek tek denetlenir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Üç değerli mantıkta bir önermenin geçersiz ama tutarlı olup olmadığını belirlemek için nasıl bir yöntem izlenir?

Önermenin tüm yorumlamalarında yalnızca yanlış değer alıp almadığını kontrol etmek

Önermenin en az bir doğru değer alıp almadığını kontrol etmek

Önermenin hiçbir yorumlamada belirsiz değer almadığını kontrol etmek

Önermenin tüm yorumlamalarında sadece doğru değer alıp almadığını kontrol etmek

Önermenin yanlış ve belirsiz değer alıp almadığını kontrol etmek

Doğru Cevap: B

Soru 8

Üç değerli mantıkta bir önermenin yarı geçerli olup olmadığını belirlemek için hangi kriter esas alınır?

Önermenin tüm yorumlamaları doğru değer almasa da yanlış değer almaması

Önermenin her yorumlamada yalnızca belirsiz değer alması

Önermenin tüm yorumlamalarında yalnızca doğru ve yanlış değerler alması

Önermenin tüm yorumlamalarında doğru değer alıp almadığını kontrol etmek

Önermenin hiçbir yorumlamada belirsiz değer almaması

Doğru Cevap: A

Ünite 10

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi mantığın kurucusu ve kiplik mantığına ilişkin çalışmaları başlatan kişidir?

Platon

G. Leibniz

Aristoteles

Pythagoras

Aristophanes

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi kiplik mantığının formelleştirilmesi konusunda önemli çalışmalar yapmış mantıkçılardandır?

G. Leibniz

I. Kant

R. Descartes

C.I. Lewis

G. W. F. Hegel

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi kiplik mantığı çalışmalarına katkı sağlayanlardan biri değildir?

Aristoteles

G. Leibniz

İbn Sina

C. L. Montesquieu

C. I. Lewis

Doğru Cevap: D

Soru 4

“Çelişiğiyle birlikte doğru olması mümkün olmayan önerme” aşağıdakilerden hangisidir?

Assertorik

Teorik

Tematik

Problematik

Apodiktik

Doğru Cevap: E

Soru 5

Başka türlü olma imkânı bulunmayan, her durum (her mümkün dünya) için zorunlu olarak doğru değeri alan önermeler aşağıdakilerden hangisidir?

Problematik önermeler

Apodiktik önermeler

Mümkün önermeler

Assertorik önermeler

Basit önermeler

Doğru Cevap: B

Soru 6

Özdeşlik ifade eden önermelerin en önemli özelliği ..................... karakterde olmalarıdır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

totolojik ve analitik

çelişmezlik ve analitik

totolojik ve çelişmezlik

olumsal ve totolojik

olumsal ve çelişmezlik

Doğru Cevap: A

Soru 7

Yargının kipliği bakımından "Her insan sevimlidir." ya da "Akıllı olmak başarıyı getirir." türünden önermeler aşağıdaki önerme türlerinden hangisi içerisinde yer alır?

Yalın (assertorik) önermeler

Zorunlu (apodiktik) önermeler

Mümkün (problematik) önermeler

Bileşik önermeler

Olumlu önermeler

Doğru Cevap: A

Ünite 11

Soru 1

Aşağıda sembolleştirilmiş önermelerden hangisi varlık mantığına ait bir önermedir?

∀xFx

p ⇒ q

E!a

∀x∼Fb

∃xFa

Doğru Cevap: C

Soru 2

Varlık mantığının konusu ne tür önermelerden oluşur?

Varlık dünyasındaki tüm varlıklar

Algılanan dünyadaki varlıklar

Zihin dünyasındaki varlıklar

Özdeşlik mantığındaki varlıklar

Masal dünyasındaki varlıklar

Doğru Cevap: A

Soru 3

I. Her canlı ölümlüdür.
II. Kaf dağı vardır.
III. Bazı bitkiler çiçek açar.
IV. Anka kuşu vardır.
Yukarıdaki önermelerden hangileri varlık mantığıyla ilgili önermedir?

I ve III

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Doğru Cevap: B

Soru 4

“E!b” biçiminde sembolleştirilen önerme aşağıdakilerden hangisidir?

Bazı ağaçlar iğne yapraklıdır.

İstanbul fatihi II. Mehmet Han vardır.

Kurşun kalem, kurşun kalemdir.

Nasreddin Hoca başarılı bir toplum tenkitçisidir.

Zeus, hem zeki ve akıllı hem de saf bir mittir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Mantıksal değişmezi “E!” sembolü ile ifade edilen mantık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Özdeşlik mantığı

Niceleme mantığı

Önermeler mantığı

Varlık mantığı

Tasım mantığı

Doğru Cevap: D

Soru 6

Varlık mantığında önermelerin eş değer olup olmadığını denetleyebilmek için, önce önermeler .......... birbirine bağlanarak önerme oluşturulur.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

⇔

⇒

∧

∼

Doğru Cevap: B

Soru 7

∃xFx ⇒ [∃xFx Λ Fa] önermesinin varlık mantığında tutarlı olması için aşağıdaki hangi sonuca sahip olmalıdır?

En az bir yolun açık olması

Tüm yolların açık olması

Önermeninin değilinde en az bir yolun açık olması

Tüm yolların kapalı olması

Önermenin değilinde tüm yolların kapalı olması

Doğru Cevap: A

Ünite 12

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi günlük yaşamda, bilim ve felsefede, eleştirel ve akılcı düşünmede zorunlu olarak başvurulacak bir yöntem sunan ayrıca bilgi etkinliği için vazgeçilmez temel bir araç olan disiplin aşağıdakilerden hangisidir?

Edebiyat

Sanat

Felsefe

Tarih

Mantık

Doğru Cevap: E

Soru 2

Günümüz toplumlarının hayatlarında çok ciddi düzeyde yer tutan teknolojik araçlar büyük oranda aşağıdaki anlayışlardan hangisine dayanmaktadır?

Klasik mantık anlayışı

Modern mantık anlayışı

Teleolojik anlayış

Deontolojik anlayış

Teolojik anlayış

Doğru Cevap: B

Soru 3

Mantık ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bilgi faaliyeti için temel bir araçtır.

Belli yaklaşımları sorgulamadan kabul etmeye yarar.

Eleştirel düşünme için katkı sağlar.

Akılcı düşünme için bir yöntem sunar.

Felsefi ve bilimsel tartışmada yol gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

I. Bir hesaplama tekniğidir.
II. Kesinliğe götürecek yoldur.
III. Bilimlerin üstünde yer alan en yüksek denetlemedir.
Farklı tanımları yapılan disiplin aşağıdakilerden hangisidir?

Astronomi

Fizik

Matematik

Felsefe

Mantık

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aritmetiğin mantığa indirgenmesi ya da mantıkla özdeşleştirilmesine vesile olan temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Frege

Russell

Leibniz

Boole

DeMorgain

Doğru Cevap: A

Soru 6

“Hava güzel değildir; hava güzel değilse, güneşli değilse ders çalışılır; güneşli değildir. O hâlde ders çalışılır. " çıkarımı aşağıdaki hangi ispat türünü ifade etmektedir?

Doğrudan ispat

Dolaylı ispat

Koşullandırma yoluyla ispat

Tümevarımlı ispat

Tersine ispat

Doğru Cevap: C

Soru 7

I. “0, 1, 2, 3, 4, 5, 6”.....gibi değişmezler yüklem değişmezleridir.
II. “<, >'' gibi sembollere ad değişmezleridir.
III. “+, - , x ,” gibi işaretlere işlem değişmezleridir.
Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Doğru Cevap: C

Soru 8

Ele alınan bir konuyu betimlemek ve açıklamak amacıyla öne sürülen önermelerden oluşmuş bütüne ne ad verilir?

Tanım

Aksiyom

Kuram

Yüklem

Teorem

Doğru Cevap: C

Soru 9

Verilen bir dildeki yeni değişmezin anlamını, dilde var olan değişmezler yardımıyla belirleme işlemine ne ad verilir?

Tanım

Aksiyom

Kuram

Teorem

Yüklem

Doğru Cevap: A

Ünite 13

Soru 1

I. Fiziki dünyanın canlı, cansız tüm nesnelerini konu edinebilir.
II. Deney ve gözleme başvurur.
III. İspatlanabilir genellemelere ulaşır.
Yukarıda ifade edilen ilkeler hangi bilim alanını tanımlar?

Sosyal bilimler

Tin bilimleri

Edebî bilimler

Doğa bilimleri

Dinî bilimler

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi aklın özelden genele izlediği yol olarak tanımlanmaktadır?

Tümevarım

Tümdengelim

Anoloji

Klasik yöntem

Bilimsel ilke

Doğru Cevap: A

Soru 3

Mantık ve doğa bilimleri arasındaki ilişki ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Mantığın doğa bilimlerine uygulanması, bilimsel önermelerin sembolleştirilmesine dayanır.

Mantıkta olduğu gibi doğa bilimlerinde de deneysel yöntemi yönlendiren akıl ilkeleridir.

Mantık da doğa bilimleri gibi önermeleri deney ve gözlem yöntemini uygulayarak denetler.

Doğa bilimlerinde elde edilen veriler, akıl ilkeleri ve akıl yürütme kullanılarak ifade edilir.

Doğa bilimlerinde bilgiye hem deneysel hem de mantıksal yöntemle ulaşılır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Doğa bilimlerinin yöntemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Fiziki dünyanın canlı ve cansız tüm nesnelerini konu edinir.

Deney ve gözlemi kullanır.

İspatlanabilir genellemelere ulaşmaya çalışır.

Yalnızca deneysel yöntemi kullanır.

Neden-sonuç ilişkisinden hareketle genellemelere ulaşılır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Bir olay ya da düşüncenin doğru olup olmadığını anlamak için yapılan sistemli düşünme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Mantıksal düşünme

Eleştirel düşünme

Sistemli düşünme

Analitik düşünme

Üst düzey düşünme

Doğru Cevap: B

Soru 6

Felsefede doğruluk kavramı ile ilgili aşağıdakilerden bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bilginin, doğru bilginin veya doğrunun ölçütleri ve standartlarının ne olduğunu ele alıp değerlendirmektir.

Genellikle ele alınan problemlere ilişkin sorulan soruların cevaplandırılması etkinliğiyle bir şeyin mahiyetine dair değerlendirmeler yapılır.

Felsefede doğru, “düşüncemizle gerçekliğin uyuşması” şeklinde tanımlanır.

Felsefede doğruluk, özdeşlik ilkesinin bir yorumu ve uygulamasıdır.

Bir nesne hakkında oluşturulan görüş, nesnenin kendisine uyuyorsa doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aklın genelden özele doğru izlediği yol olarak tanımlanabilir. Bir başka ifadeyle, bir bilimsel kuramın ortaya konulmasıyla bu kuramın tanım ve aksiyomlarından hareketle teoremlerin kanıtlanmasıdır.
Tanımlanan bilimsel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Tümevarım (endüksiyon)

Tümdengelim (dedüksiyon)

Klasik Yöntem

Deneysel Yöntem

Modern Yöntem

Doğru Cevap: B

Ünite 14

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi mantık felsefesinin sorunlarından biri değildir?

Mantığın birliği

Doğruluk değeri

Mantık değişmezleri

Geçerlilik kavramı

Töz kavramı

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi mantıksal doğruyu ifade eder?

Olgulara dayanır.

Deney ve gözleme dayanır.

Çıkarımın geçerliliğine göre belirlenir.

Ahlaki yargıların sonucudur.

Değerler ve kültürün ürünüdür

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi mantık felsefesinin özelliklerinden biri değildir?

Mantık biliminin mahiyetini felsefenin yöntemiyle sorgular.

Mantık biliminin temel kavramlarını aydınlatmayı amaçlar.

Mantığın ilkelerini temellendirmeye çalışır.

Mantığın çeşitli sorunlarını tartışarak ona rehberlik eder.

Mantığın ileri sürdüğü bilgilerin doğru ve geçerli kabul edilmesini salık buyurur.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Mantık ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Akıl yürütme sürecinde çıkarımlar pek önemli değildir.

Öncüllerin doğruluğunun sonucun doğruluğunu yalnızca olası kıldığı bir çıkarıma tümdengelimli çıkarım denir.

Öncüllerin doğruluğunun sonucun doğruluğunu gerektirdiği çıkarıma tümevarımlı çıkarım denir.

Tümdengelimli çıkarım akla bağlı kurallara dayanır.

Tümevarımlı çıkarım tecrübeyi içermez.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Durkheim’e göre, mantıklı düşünmenin yapı taşları aşağıdakilerden hangisidir?

Kavramlar

Önermeler

Öncüller

Sonuçlar

Çıkarımlar

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi akılcı düşünürlerin mantıksal ilke ile ilgili görüşlerinden biri değildir?

Mantıksal ilke ve kategoriler doğuştan mevcuttur ve bunlar insan varlığıyla eş zamanlı var oluşlara sahiptir.

Mantıksal ilkeler sıradan tümevarım genellemelerinden farklıdır.

Mantıksal ilkeler, gerçekliğin en genel özelliklerini dile getirir.

Mantıksal ilkeler, zihinde var oluşları, deney aracılığıyla kazanılmış soyutlamalar olmasından meydana gelir.

Mantık ilkelere ilişkin bilgi doğuştan niteliktedir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Düşünmenin doğruluğu veya düşünmenin en önemli süreci olan akıl yürütmelerin geçerlilik kurallarını ortaya koyan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Matematik

Fizik

Mantık

Felsefe

Psikoloji

Doğru Cevap: C

Soru 8

Mantığın ana ilkeleri aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Tutarlılık, çelişmezlik, özdeşlik

Özdeşlik, çelişmezlik, üçüncü hâlin olanaksızlığı

Özdeşlik, çelişmezlik, doğruluk

Çelişmezlik, üçüncü hâlin olanaksızlığı, tutarlılık

Geçerlilik, özdeşlik, tutarlılık

Doğru Cevap: B

Modern Mantık - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 4

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler