⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
2. Dönem SOS1004

Mantık

Toplam 268 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Mantık - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Bilinen kavramlardan bilinmeyen kavramlara aşağıdakilerden hangisi ile ulaşılmaktadır?

Seçenekler

A
Akıl yürütmelerle
B
Beş duyu ile
C
Deneyle
D
Tanımlarla
E
Önermelerle

Soru 2

Hükümler arasında bağ kurarak zihnin bilinenlerden bilinmeyeni elde etmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tanımlama
B
Akıl Yürütme
C
Deneme yanılma
D
Doğru düşünme
E
Tutarlı düşünme

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi akıl ilkelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Çelişmezlik
B
Deneme yanılma
C
Özdeşlik
D
Yeter sebep
E
Üçüncü hâlin imkânsızlığı

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi mantığın kullanım alanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Teknik
B
İlim
C
Felsefe
D
Pratik hayat
E
Mitoloji

Soru 5

Klasik mantığın kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Platon
B
Sokrates
C
Aristoteles
D
Descartes
E
Leibniz

Soru 6

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi Fransız sosyoloji okulunda yer almaz?

Seçenekler

A
A. Comte
B
Leibniz
C
L. Bruhl
D
İ. Piaget
E
E. Durkheim

Soru 7

Mantık kelimesinin karşılığı olarak Batı dillerinde kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Lanuage
B
Law
C
Logos
D
Logic
E
Logo

Soru 8

Akıl ilkelerine yeter sebep ilkesini ekleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Leibniz
B
A. Comte
C
Aristoteles
D
E. Durkheim
E
L. Bruhl

Soru 9

Bir önermenin aynı zamanda ve aynı şartlar altında hem doğru hem yanlış olamayacağını vurgulayan mantık ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çelişmezlik
B
Özdeşlik
C
Üçüncü hâlin imkânsızlığı
D
Yeter
E
Sebep

Soru 10

“Bir şey kendi kendisinin aynısıdır ya da bir şey her ne ise odur.” savını ileri süren mantık ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üçüncü hâlin imkânsızlığı
B
Yeter
C
Sebep
D
Çelişmezlik
E
Özdeşlik

Soru 11

“Mantık ilkelerine uyulduğu takdirde zihni hata yapmaktan koruyan bilimdir.” şeklindeki tanım mantığı aşağıdakilerden hangisine göre tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Problemine
B
Amacına
C
Alanına
D
Konusuna
E
Sistemine

Soru 12

Zihnin tümel ve genel bir önermeden tikel ya da tekil bir önermeye geçmesi suretiyle yaptığı akıl yürütme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Analoji
B
Mantıklı düşünme
C
Felsefî düşünme
D
Tümevarım
E
Tümdengelim

Soru 13

Zihnin, özel hâllerden yola çıkarak tümel ya da genel hakkında hüküm vermek suretiyle yaptığı akıl yürütme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tümdengelim
B
Analoji
C
Mantıklı düşünme
D
Felsefi düşünme
E
Tümevarım

Soru 14

Eğer zihin, iki şey arasındaki benzerliğe dayanıp birisi hakkında verilen bir yargıyı diğeri hakkında da verirse bu akıl yürütme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Analoji
B
Tümevarım
C
Tümdengelim
D
Felsefi düşünme
E
Mantıklı düşünme

Soru 15

Eğer bir hükümden, doğrudan doğruya yeni bir hüküm çıkarılıyorsa bu akıl yürütme çeşidine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Analoji
B
Vasıtasız/dolaysız
C
Tümdengelim
D
Tümevarım
E
Vasıtalı/Dolaylı

Soru 16

İlkel düşünce ile medeni düşünce arasında bir devamlılığın olduğunu, medeni düşüncenin ilkel düşüncenin evrimi sonucunda ortaya çıktığını söyleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Leibniz
B
A. Comte
C
Meyerson
D
E. Durkheim
E
L. Bruhl

Soru 17

Bilginin nasıl meydana geldiğini, ne olduğunu, süje ve objenin bilgi elde etmedeki yerini, bilgilerin nereden geldiğini, bilginin kesinlik derecesini, neyi bilip neyi bilemeyeceğimizi araştıran ilmî alan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Psikoloji
B
Sosyoloji
C
Bilgi teorisi
D
Mantık
E
Pozitivizm

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi akıl ilkelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Çelişmezlik
B
Özdeşlik
C
Yeter-Sebep
D
Eşitlik
E
Üçüncü Hâlin Yokluğu

Soru 19

Leibniz akıl doğrularının temeline ....................... ilkesini, olgusal doğruların temeline ise ...................... ilkesini koymuştur.
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

Seçenekler

A
özdeşlik- çelişmezlik
B
çelişmezlik-üçüncü hâlin yokluğu
C
özdeşlik - üçüncü hâlin yokluğu
D
üçüncü hâlin yokluğu- yeter- sebep
E
çelişmezlik- yeter-sebep

Ünite 2

Soru 1

Hem klasik mantığın kurucusu hem de "Organon" adlı bir mantık eseri olan mantıkçı kimdir?

Seçenekler

A
Platon
B
Zenon
C
Sokrates
D
Porphyrios
E
Aristoteles

Soru 2

Mantığı akıl yürütmeler olarak gören, sezgiyi mantığın kapsamı dışına çıkaran, mantığı sekiz bölüme ayıran ve kendisine "muallim-i sani" (ikinci öğretmen) lakabı verilen mantıkçı kimdir?

Seçenekler

A
İbni Sina
B
Porphyios
C
İbni Rüşd
D
Farabi
E
Duns Scotus

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi mantığı matematik gibi sembolleştirerek modern mantığa katkı sağlayan mantıkçılardan biri değildir?

Seçenekler

A
Duns Scotus
B
Boole
C
Whitehead
D
Russell
E
De Morgan

Soru 4

İnsanları aklı ile düşünmeye yönelten, kavram ve sözcüklerin anlamlarını belirlemeye çalışan ve aklın ortaya koyduğu, zihinsel, soyut, kavramsal ve tümel bilgiye değer veren İlk Çağ mantıkçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Protagoras
B
Elealı Zenon
C
Sokrates
D
Platon
E
Herakleitos

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Eski Çağ Yunan filozofu Zenon’un öne sürdüğü paradokslardan biridir?

Seçenekler

A
Küme paradoksu
B
Stadyum paradoksu
C
Giritli paradoksu
D
Avukat paradoksu
E
Yalancı paradoksu

Soru 6

Ünlü sofist Protagoras’ın cümlesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Her şey akar.
B
Bir nehirde iki kere yıkanılmaz.
C
Evrenin ana maddesi sudur.
D
Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir.
E
İnsan her şeyin ölçüsüdür.

Soru 7

Aristoteles’in yazdığı mantık kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İsagoji
B
Organon
C
Mizan-ul Ukul
D
Matematiğin İlkeleri
E
Fizik

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi İslam dünyasında “Mualimi Sani” olarak adlandırılmıştır?

Seçenekler

A
El-Kindî
B
Aristoteles
C
İbni Sînâ
D
İbni Rüşd
E
Fârâbî

Soru 9

Duns Scotus, tümel ve tikellerin var olması konusunda aşağıdaki hangi akımın içinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Nominalizm
B
Konseptüalizm
C
Kavram Realizmi
D
İdealizm
E
Pozitivizm

Soru 10

Modern mantığın ilk kuruluş aşamasında De Morgan mantığa ne tür katkıda bulunmuştur?

Seçenekler

A
Çözümleyici çizelge yöntemini bulmuştur.
B
Doğruluk tablosunu geliştirmiştir.
C
Eşdeğerlilik denklemlerini bulmuştur.
D
Çok değerli mantığa katkı yapmıştır.
E
Varlık mantığı bulmuştur.

Soru 11

Aşağıdaki mantıkçılardan hangisi 20. yüzyıldaki modern mantık çalışmaları içinde yer almamıştır?

Seçenekler

A
Descartes
B
Bertrand Russell
C
Alfred Whitehead
D
Hans Reichenbach
E
Teo Grünberg

Soru 12

"Matematiğin İlkeleri" adlı kitabı yazarak modern mantığı kuran mantıkçılar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Platon ve Aristoteles
B
J. Neumann ve W. J. Bochenski
C
B. Russell ve A. Whitehead
D
B. Russell ve A. Tarski
E
Farabi ve İbni Sina

Soru 13

Üç Değerli Mantık hangi ülkede geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Polonya
B
Yunanistan
C
Fransa
D
İngiltere
E
Macaristan

Soru 14

Modern mantık çalışmalarına aşağıdakilerinden hangisinin katkısı olmamıştır?

Seçenekler

A
Platon
B
Alfred Tarski
C
Wittgenstein
D
Bertrand Russerl
E
Heyting

Soru 15

Francis Bacon ve René Descartes’ta göre aşağıdaki akıl yürütmelerden hangisi yeni ve bilimsel bilgi verememektedir?

Seçenekler

A
Sofistik akıl yürütme
B
Tümdengelimsel akıl yürütme
C
Tümevarımsal akıl yürütme
D
Ontoloji
E
Analitik akıl yürütme

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles geleneğine bağlı klasik mantığın bir özelliği değildir?

Seçenekler

A
Sözel olması
B
Niteliksel olması
C
İçeriksel olması
D
Ontolojik olması
E
Niceliksel olması

Soru 17

Bir kaplumbağa ve Aşil’in (Antik Çağda Atina’da yaşamış ünlü bir koşucu) yarış yaptıklarını düşünelim. Aşil iyi bir koşucu olduğu için kaplumbağaya biraz önden başlama fırsatı verelim. Zenon’a göre Aşil kaplumbağayı hiçbir zaman geçemez.
Yukarıda bahsedilen paradoks hangisidir?

Seçenekler

A
Stadyum
B
Aşil
C
Ok
D
Mantık
E
Felsefe

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles’in mantıktaki temel kanıtlama buluşudur?

Seçenekler

A
Kıyaslar
B
Önermeler
C
Tanımlar
D
Kategoriler
E
Bölme

Soru 19

Mantığı ilk defa sistematik olarak ele alıp kuran kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sokrates
B
Platon
C
Aristoteles
D
Parmenides
E
Herakleitos

Soru 20

Organon'a sonradan eklenen kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kategoriler
B
Önermeler
C
Topikler
D
Retorik
E
Sofistik Deliller

Soru 21

İbni Sina ve Farabi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Doğru bilgi için tümevarım ve tümdengelimi birlikte kullanarak ikisine de değer vermişlerdir.
B
Mantığı sekiz bölümde incelemişlerdir.
C
Mantığı, bilinmeyenden bilineni veren bir kanıtlama yöntemi olarak görmüşlerdir.
D
Aristoteles‘in mantığı bir araç veya alet bilimi olarak görmesine karşın mantığı bağımsız bir bilim olarak ele alıp incelemişlerdir.
E
Kavramlar, tanımlar, hükümlü önermeler, çıkarımlar ve kıyaslar olmak üzere mantığı 5 temel başlık altında incelemişlerdir.

Soru 22

Zenon Paradoksları olarak felsefe tarihinde yer alan düşünme biçimlerinde temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Öne sürülen tezin doğruluğunu ispatlamaktır.
B
Öne sürülen tezde mantıksal çelişkiler ortaya koyarak aksinin doğru olduğunu göstermektir.
C
Öne sürülen tezin aksiliğinden şüphe duymaktır.
D
Öne sürülen tezde doğru çıkarımlar yapmaktır.
E
Öne sürülen tezde ısrarcı olmaktır.

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi İslâm dünyasında yetişen mantıkçılardan biri değildir?

Seçenekler

A
İbn Sina
B
Fârâbî
C
De Morgan
D
Ahmet Cevdet Paşa
E
Gazâlî

Soru 2

Ali Sedat’ın yazdığı mantık kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şerhi İsagoji
B
Mizanu’l-Ukul fi’l-Mantık ve’l-Usûl
C
Mi’yar-ı Sedat
D
İsagoji
E
Miyar-ı Ulûm

Soru 3

Aşağıdakilerinden hangisi Cumhuriyet sonrası Türkiye’de klasik mantık çalışmalarına katkıda bulunmamıştır?

Seçenekler

A
Necati Öner
B
Mehmet Naci Bolay
C
Ali Sedat
D
Nihat Keklik
E
Hilmi Ziya Ülken

Soru 4

Aşağıdakilerinden hangisi Cumhuriyet sonrası Türkiye’de modern mantık çalışmalarına katkıda bulunmamıştır?

Seçenekler

A
Nihat Keklik
B
Teo Grünberg
C
Doğan Özlem
D
Şafak Ural
E
A. Kadir Çüçen

Soru 5

Aşağıdakilerin hangisi Cumhuriyet sonrası mantık çalışmalarına katkı yapmamıştır?

Seçenekler

A
Teo Grünberg
B
Necati Öner
C
Şafak Ural
D
Ahmet Cevdet Paşa
E
Hilmi Ziya Ülken

Soru 6

Türkiye’deki son kırk yıla damgasını vuran modern mantıkçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Teo Grünberg
B
Necati Öner
C
A. Kadir Çüçen
D
Abdulküddüs Bingöl
E
Doğan Özlem

Soru 7

Türkiye’deki son kırk yıla damgasını vuran klasik mantıkçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
A. Kadir Çüçen
B
Abdulküddüs Bingöl
C
Necati Öner
D
Doğan Özlem
E
Hilmi Ziya Ülken

Soru 8

Bilgi Teorisi ve Mantık adlı kitabı aşağıdaki yazarlardan hangisi tercüme etmiştir?

Seçenekler

A
Ahmet Cevdet Paşa
B
Macit Gökberk
C
Necati Öner
D
Cemal Yıldırım
E
Ali Sedat

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünde verdiği lojistik derslerle Türkiye'deki mantık çalışmalarını başlatmıştır?

Seçenekler

A
Whitehead
B
Wittgenstein
C
De Morgan
D
Bertrand Russell
E
Hans Reichenbach

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Mi’yar-ı Sedat eserini yazan mantıkçıdır?

Seçenekler

A
Necati Öner
B
Ahmet Cevdet Paşa
C
Hasan Ali Yücel
D
Nusret Hızır
E
Kerim Erim

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi İslam dünyasındayetişen mantıkçılardan biri değildir?

Seçenekler

A
İsmail Gelenbevi
B
Molla Fenârî
C
Rudolf Carnap
D
Ali Sedat
E
Seyyid Şerif Cürcani

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Cevdet Paşa’nın yazdığı mantık kitabıdır?

Seçenekler

A
Hediyecik
B
Mi’yar-ı Sedat
C
Mizanu’l-Ukul fi’l-Mantık ve’l-Usûl
D
Vesiletü’l-İtkan
E
Burhan

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet öncesi mantıkçılarından biridir?

Seçenekler

A
Doğan Özlem
B
Seyyid Şerif Cürcani
C
Teo Grünberg
D
Hilmi Ziya Ülken
E
Macit Gökberk

Soru 14

İtalyan mantıkçısı Gallupi’nin eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vesiletü’l-İtkan
B
Burhan
C
Mizanu’l-Makal
D
Muğni’t-Tullab
E
Miftahu’l-Fünun

Soru 15

Mantık eserinde, Hamilton’un yüklemin niceliği sorunu, F. Bacon ve Spencer’in tümevarımla ilgili düşünceleri ve Boole’un cebirsel mantığına yer veren İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Cevdet Paşa
B
Ali Sedat
C
İbn Sina
D
Fârâbî
E
Molla Fenari

Soru 16

H. Poincaré’den çevirdiği İlim ve Usul adlı kitapla modern mantığın ilk defa Türkçe literatüre girmesini sağlayan mantıkçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Doğan Özlem
B
Necati Öner
C
Macit Gökberk
D
Salih Zeki
E
Hilmi Ziya Ülken

Soru 17

''Türkiye’de İlim ve Mantık Anlayışı'', ''Fransız Sosyoloji Okuluna Göre Mantığın Menşei Problemi'', ''Mantığın Ana İlkeleri ve Bu İlkelerin Varlıkla Olan İlişkileri'' adlı eserlerin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Necati Öner
B
Teo Grünberg
C
Doğan Özlem
D
Şafak Ural
E
A. Kadir Çüçen

Soru 18

Reichenbach’la öğretim hayatımıza giren yeni mantığın başlangıçta Türkiye’deki taraftarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nusret Hızır
B
Teo Grünberg
C
Hüseyin Batuhan
D
Suvar Kösearif
E
Adnan Onart

Soru 19

Mantık alanında telif olarak yazılmış eserlerin en önemlilerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mizanü’l-Ezhan
B
Vesiletü’l-İtkan
C
Süllem
D
Mi’yar-ı Sedat
E
Mi’yar-ı Ulûm

Soru 20

Erken Cumhuriyet Dönemi mantık çalışmaları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
B. Russell ve A. Whitehead, 1911 yılında yazdıkları "Matematiğin İlkeleri" adlı çalışmalarıyla bugünkü sembolik mantığın kurucuları olmuşlardır.
B
İki değerli mantığı ve simgeleri belirleyen Russell ve Whitehead, 20. yüzyıldaki modern mantığın gidişini de belirlemişlerdir.
C
Üç (çok) değerli mantık Heyting tarafından geliştirilmiştir.
D
Salih Zeki 1928 yılında, H. Poincaré’den çevirdiği "İlim ve Usul" isimli eserle sembolik mantığın ilk defa Türkçe literatüre girmesini sağlamıştır.
E
"Lojistik" adlı eserde iki değerli mantık ele alınmakta, çok değerli mantıklara yer verilmemiştir.

Ünite 4

Soru 1

İnsan, ağaç, kitap ve şehir sözcükleri ne tür kavramlardır?

Seçenekler

A
Tikel
B
Olumlu
C
Tümel
D
Soyut
E
Tekil

Soru 2

I. Masa
II. Fakat
III. Gitmek
IV. Yahut
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri terimdir?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
II ve IV
C
I ve IV
D
I ve III
E
Yalnız I

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bir terim değildir?

Seçenekler

A
Gelmek
B
Akıl
C
Kalem
D
Veya
E
Masa

Soru 4

“Okul-öğrenci” çifti ne tür bir kavramdır?

Seçenekler

A
Soyut-somut
B
Genel-tekil
C
Açık ve seçik
D
Olumlu-olumsuz
E
Kolektif-distribütif

Soru 5

"Kent” kavramı ne tür bir kavramdır?

Seçenekler

A
Olumlu kavram
B
Genel kavram
C
Tekil kavram
D
Bağıl kavram
E
Seçik kavram

Soru 6

Aşağıdaki hangi kavramın içlemi daha çoktur?

Seçenekler

A
Tanrı
B
Varlık
C
İnsan
D
Aristoteles
E
Hayvan

Soru 7

Aşağıdaki kavram çiftleri arasında hangisinde eşitlik ilişkisi vardır?

Seçenekler

A
İnsan-düşünen
B
Kalem-silgi
C
Balık-hayvan
D
Kanatlı-kuş
E
Böcek-hayvan

Soru 8

Aşağıdaki kavram çiftleri arasında hangisinde eksik kapsama ilişkisi vardır?

Seçenekler

A
Beyaz-siyah
B
Uzun-kısa
C
İnsan-akıllı
D
Böcek Hayvan
E
Kalem-silgi

Soru 9

Aşağıdakilerinden hangisi cinstir?

Seçenekler

A
Çiçek
B
Bitki
C
Ağaç
D
Ot
E
Sebze

Soru 10

Aşağıdaki tanımlardan hangisinde ilinti geçmektedir?

Seçenekler

A
İnsan düşünen hayvandır.
B
İnsan akıllı hayvandır.
C
İnsan, saçlı hayvandır.
D
İnsan konuşan hayvandır.
E
İnsan bilim yapan hayvandır.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bir terimdir?

Seçenekler

A
Ancak
B
Yahut
C
İse
D
Veya
E
Masa

Soru 12

Aşağıdaki tanımlardan hangisinde ilinti geçmemektedir?

Seçenekler

A
İnsan düşünen hayvandır.
B
İnsan iki ayaklı hayvandır.
C
İnsan, saçlı hayvandır.
D
İnsan ot ve et yiyen hayvandır.
E
İnsan canlı varlıktır.

Soru 13

Aşağıdaki tanımlardan hangisinde özgülük geçmemektedir?

Seçenekler

A
İnsan düşünen varlıktır.
B
İnsan, politik hayvandır.
C
İnsan sanat yapan hayvandır.
D
İnsan akıllı hayvandır.
E
İnsan sıcakkanlı hayvandır.

Soru 14

Bir nesneye veya varlığa karşılık gelen “sarı” kavramını aşağıdakilerden hangisi tanımlar?

Seçenekler

A
Tümel
B
Olumlu
C
Distrübütif
D
Somut
E
Tekil

Soru 15

Olumlu ve olumsuz kavramlar ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Olumlu kavram bir varlığa veya bir özelliğe sahip olmayı niteler.
B
Olumlu kavramlar genellikle -lı, -lı, -lu gibi ekler ile elde edilir.
C
Olumsuz kavramlar -ma, -me, -sız, -siz, -suz vb. ekler takılarak elde edilir.
D
Olumlu ve olumsuz kavramlar birbirleriyle özdeş olabilirler.
E
Olumsuz kavramlar, varlığın eksikliğini veya yokluğunu bildirirler.

Soru 16

Kavramların var olma durumlarına göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Bir kavram sadece zihinde bir tasarım olarak var olabiliyorsa buna kavramın neliği denir.
B
Bir kavramın dış dünyada bir karşılığı varsa, buna o kavramın kimliği denir.
C
Her kavramın zorunlu olarak bir gerçekliği vardır.
D
Neliğe sahip kavramların, düşüncenin veya zihnin dışında belli bir varlıkla neliği ortaya konulursa, o kavramın kimliği vardır.
E
Hayvan kavramının kimliği vardır.

Ünite 5

Soru 1

Sınıflandırma aşağıdaki alanlardan hangisinde en çok kullanılır?

Seçenekler

A
Matematik
B
Metodoloji
C
Aritmetik
D
Geometri
E
Biyoloji

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi tanım çeşitlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kaplamsal
B
Tanımlanana göre tanımlar
C
İçlemsel
D
Totolojik tanım
E
Açıklayıcı tanım

Soru 3

“İnsan, düşünen hayvandır.” tanımı ne tür bir tanımdır?

Seçenekler

A
Totolojik tanım
B
İçlemsel tanım
C
Ad tanımı
D
Nesne tanımı
E
Matematiksel tanım

Soru 4

Deney ve gözlem yoluyla tanıdığımız nesnelerin tanımına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Rasyonel tanım
B
Ad tanımı
C
Nesne tanımı
D
Betimsel tanım
E
Analitik tanım

Soru 5

Bir bütünün bölümlerine ayrılmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kaplam
B
İçlem
C
Bölme
D
Tanım
E
Terim

Soru 6

Kütüphanedeki kitapları konularına göre ayırmak aşağıdaki sınıflandırma türlerinden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Doğal sınıflandırma
B
Yapay sınıflandırma
C
Birinci tür sınıflandırma
D
İkinci tür sınıflandırma
E
Kaplamsal sınıflandırma

Soru 7

Aşağıdaki kavramlardan hangisi tanımlanamazlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Renkler
B
Zaman
C
Tatlar
D
Sayılar
E
Aşk

Soru 8

Daha önce insanlar tarafından belirlenmiş bir şeyi yeni bir ifadeyle tanımlamaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ad tanımı
B
Gerçek tanım
C
Nesne tanımı
D
Rasyonel tanım
E
Betimsel tanım

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi tanımın şartlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Tanım tam olmalıdır.
B
Tanım açık olmalıdır.
C
Tanımda kısır-döngü olmamalıdır.
D
Tanım betimsel olmalıdır.
E
Tanım çok uzun ya da kısa olmamalıdır.

Soru 10

Bir kavramın anlamını açıklama ve belirleme işlemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bölme
B
Tanım
C
Kavram
D
Önerme
E
Sınıflandırma

Soru 11

”Üçgen, üç kenarlı bir şekildir.” tanımı ne bir tür tanımdır?

Seçenekler

A
Ad tanımı
B
Açık tanım
C
Tam tanım
D
Nesne tanımı
E
Ampirik tanım

Soru 12

Aristoteles’e göre tanım nedir?

Seçenekler

A
Bir kavramın karakteristik içlemini tayin eden zihin işlemidir.
B
Bir kavramın çözümlenmesidir.
C
Tanım bir önermedir.
D
Tanım dilsel bir ifadedir.
E
Bir kavramın yorumlanmasıdır.

Soru 13

I. İnsan insandır.
II. İnsan iki kulaklı varlıktır.
III. İnsan konuşan hayvandır.
Yukarıdaki önermelerden hangisi ya da hangileri totolojik tanımdır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III

Soru 14

Bir şeyin uzak cinsi ile yakın ayrımından yola çıkılarak yapılan tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eksik Ayrımsal Tanım
B
Eksik Özsel Tanım
C
Tam Ayrımsal Tanım
D
Tam Özsel Tanım
E
İçlemsel Tanım

Soru 15

I. Dil içerisinde ve pratik yaşamda “Nasıldır?” sorusuna verilen bir yanıttır.
II. Objeyi aynı cinsten olan şeylerle bir araya getirendir.
III. Bir sınırlama işlemidir.
IV. Bir kavramın anlamını görünüşte ayırt etme işlemidir.
"Tanım" kavramı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri yanlıştır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
III ve IV

Soru 16

Tanımın şartları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tanım tam olmalıdır.
B
Tanım açık olmalıdır.
C
Tanımda kısır-döngü olmamalıdır.
D
Tanım seçik olmalıdır.
E
Tanım çok kısa olmalıdır.

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bir önerme değildir?

Seçenekler

A
Bütün kuşların kanatları vardır.
B
Demir ısınırsa genişler.
C
Keşke evde olsaydım.
D
Bütün insanlar ölümlüdür.
E
Bazı insanlar felsefecidir.

Soru 2

"Hiçbir böcek kuş değildir." önermesinin düz döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bazı kuşlar böcek değildir.
B
Bütün kuşlar böcektir.
C
Bazı kuşlar böcektir.
D
Bütün böcekler kuştur.
E
Hiçbir kuş böcek değildir.

Soru 3

"Hiçbir öğrenci sabit fikirli ve ön yargılı değildir." önermesi nicelik, nitelik ve yapı bakımından nasıl bir önermedir?

Seçenekler

A
Tümel-Bileşik-Olumsuz
B
Tikel-Bileşik-Olumlu
C
Tümel-Basit-Olumsuz
D
Tekil-Bileşik-Olumlu
E
Tikel-Bileşik-Olumsuz

Soru 4

"Bazı ağaçlar iğne yapraklıdır." önermesinin çelişiği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bazı ağaçlar iğne yapraklı değildir.
B
Bazı iğne yapraklılar ağaç değildir.
C
Hiçbir ağaç iğne yapraklı değildir.
D
Bütün çamlar iğne yapraklıdır.
E
Hiçbir iğne yapraklı ağaç değildir.

Soru 5

"Hemen buraya gel!” cümlesi ne tür bir ifadedir?

Seçenekler

A
Soru cümlesi
B
Dilek cümlesi
C
Yargı cümlesi
D
İstek cümlesi
E
Emir cümlesi

Soru 6

Bir özne, yüklem ve bağlaçtan oluşan önermelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Basit önerme
B
Bileşik önerme
C
Karmaşık önerme
D
Kategorik olmayan önerme
E
Tümel evetleme önermesi

Soru 7

“Bütün insanlar ölümlüdür.” önermesi ne tür basit önermedir?

Seçenekler

A
Tikel olumsuz
B
Tümel olumsuz
C
Tikel olumlu
D
Tümel olumlu
E
Karşılıklı koşul önermesi

Soru 8

“Bugün hava açık değildir.” ifadesi ne tür bir önermedir?

Seçenekler

A
Tümel evetleme önermesi
B
Tikel evetleme önermesi
C
Değil önermesi
D
Koşul önermesi
E
Varlık önermesi

Soru 9

Bütün insanlar ölümlüdür.” ve “Bazı insanlar ölümlüdür.” önermeleri arasında nasıl bir ilişki vardır?

Seçenekler

A
Üst karşıt
B
Alt karşıt
C
Çelişiklik
D
Altlık
E
Yatay ilişki

Soru 10

Bütün hayvanlar canlıdır.” ve “Bazı hayvanlar canlı değildir.” önermeleri arasında nasıl bir ilişki vardır?

Seçenekler

A
Üst karşıt
B
Alt karşıt
C
Çelişiklik
D
Altlık
E
Özdeşlik

Soru 11

“Bütün kuşlar hayvandır.” önermesinin düz döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütün hayvanlar kuştur.
B
Hiçbir kuş hayvan değildir.
C
Bazı hayvanlar kuştur.
D
Bazı hayvanlar kuş değildir.
E
Bazı hayvan olmayanlar, kuş olmayanlardır.

Soru 12

“Hiçbir balık kuş değildir.” önermesinin düz döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hiçbir kuş balık değildir.
B
Bazı balıklar kuş değildir.
C
Bazı kuşlar balıktır.
D
Bütün balıklar kuştur.
E
Bazı balık olmayanlar kuştur.

Soru 13

“Bütün insanlar akıllıdır.” önermesinin ters döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hiçbir insan akıllı değildir.
B
Bazı akıllı olmayanlar insan olmayanlardır.
C
Bazı akıllılar insandır.
D
Bütün alıkllılar insandır.
E
Bütün akıllı olmayanlar insan olmayanlardır.

Soru 14

Tikel olumlu önermenin ters döndürmesi nasıl olur?

Seçenekler

A
Ters döndürmesi olmaz.
B
Tikel olumsuz olur.
C
Tümel olumsuz olur.
D
Tümel olumlu olur.
E
Koşul önerme olur.

Soru 15

Aşağıdaki kavram çiftlerinin hangisi basit önermeleri nitelikleri bakımından belirtir?

Seçenekler

A
Doğru-yanlış
B
İyi-kötü
C
Tümel-tikel
D
Olumlu-olumsuz
E
Tam-eksik

Soru 16

“Hiçbir insan ölümsüz değildir.” önermesi ne tür basit önermedir?

Seçenekler

A
Tikel olumsuz
B
Tümel olumsuz
C
Tikel olumlu
D
Tümel olumlu
E
Karşılıklı koşul önermesi

Soru 17

“Demir ısınırsa genleşir.” ifadesi ne tür bir önermedir?

Seçenekler

A
Tümel evetleme önermesi
B
Tikel evetleme önermesi
C
Değil önermesi
D
Koşul önermesi
E
Varlık önermesi

Soru 18

“Bütün kuşlar hayvandır.” önermesinin üst karşıtı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütün hayvanlar kuştur.
B
Hiçbir kuş hayvan değildir.
C
Bazı hayvanlar kuştur.
D
Bazı hayvanlar kuş değildir.
E
Bazı hayvan olmayanlar, kuş olmayanlardır.

Soru 19

Üç terimden oluşan ve yargı bildiren önerme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basit Önermeler
B
Bileşik Önermeler
C
Olumlu Önermeler
D
Tümel Önermeler
E
Tikel Önermeler

Soru 20

Kipliği bakımından önerme türleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Apodiktik Önerme: Kanıtlanabilir veya temellendirilebilir önerme türüne verilen addır.
B
Problematik Önerme: Var olan gerçek dünyadaki nesne ve varlıkları hiçbir zorunlu veya olanaklı söyleniş tarzına ihtiyaç duymadan ifade etme biçimidir.
C
Apodiktik Önerme: Varlıkları olduğu gibi yalın bir biçimde ifade eden önerme türüne verilen addır.
D
Assertorik Önerme: Mantıksal zorunluluktan çok önermenin içeriğine ilişkin zorunlu olarak doğru olan önermelerdir.
E
Assertorik Önerme: Varlıklar hakkında olanaklı olan bir bilgiyi içeren önermedir.

Soru 21

Önerme ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Önerme doğru veya yanlış olabilen cümlelerdir.
B
Önermeler yargı bildiren cümlelerdir.
C
Her cümle bir önermedir.
D
Önerme tam bir cümledir.
E
Önerme iki terimin karşılaştırılmasıyla yapılan bir durumun anlatımıdır.

Ünite 7

Soru 1

Her kedi asil ve meraklıdır.
Tekir kedidir.
O hâlde, Tekir asil ve meraklıdır.
Verilen çıkarımdaki orta terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tekir
B
Asil
C
Kedi
D
O hâlde
E
Asil ve meraklıdır.

Soru 2

"Düşünüyorum, o hâlde varım." ya da "Kalp kırmak kötü şeydir." çıkarımları ne tür kıyastır?

Seçenekler

A
Entimem
B
Basit kıyas
C
Zincirleme kıyas
D
İkilem
E
Koşullu kıyas

Soru 3

Asude, Fatma'dan çalışkandır.
Fatma, Zeynep'ten çalışkandır.
Zeynep, Tuba'dan çalışkandır.
Tuba, Merve'den çalışkandır.
Merve, Semra'dan çalışkandır.
Semra, Ayşe'den çalışkandır.
O hâlde, ......
Yukarıda öncülleri verilen kıyasın sonuç önermesi hangisidir?

Seçenekler

A
Ayşe, Fatma'dan çalışkandır.
B
Asude, Semra'dan çalışkandır.
C
Semra, Merve'den çalışkandır.
D
Ayşe, Asude'den çalışkandır.
E
Asude, Ayşe'den çalışkandır.

Soru 4

Hiçbir canlı taş değildir.
Her insan canlıdır.
O hâlde, hiçbir insan taş değildir.
Yukarıdaki kıyas hem kesin hem de geçerli bir kıyastır. Bu kıyasın şekil ve modunu gösteren Latince simge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Barbara
B
Ferio
C
Camestres
D
Darie
E
Celarent

Soru 5

Bir kıyas en az kaç terimden (ögeden) oluşur?

Seçenekler

A
3
B
1
C
2
D
4
E
5

Soru 6

Öncülleri ve sonucu basit önermelerden oluşmuş kıyasa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bileşik kıyas
B
Kategorik kıyas
C
Ayrık öncüllü kıyas
D
Eksik önermeli kıyas
E
Koşullu kıyas

Soru 7

Bir basit kıyasta ilk önermeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Küçük önerme
B
Sonuç önermesi
C
İlk önerme
D
Büyük önerme
E
Tekil önerme

Soru 8

Bir basit kıyasta “M” ne anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
Büyük terim
B
Küçük terim
C
Orta terim
D
Zayıf terim
E
Güçlü terim

Soru 9

M P, S M o hâlde S P ne türden bir kıyastır?

Seçenekler

A
I. şekilden kıyas
B
II. şekilden kıyas
C
III. şekilden kıyas
D
IV. şekilden kıyas
E
V. şekilden kıyas

Soru 10

“İki olumsuz öncülden sonuç çıkmaz.” ifadesi ile ne anlatılmak istenmektedir?

Seçenekler

A
Kıyas geçerli olur.
B
Kıyas eksik olur.
C
Önerme geçerli olur.
D
Önerme geçersiz olur.
E
Kıyas geçersiz olur.

Soru 11

“Büyük önerme olan koşullu önermenin ön bileşeni küçük önermede tekrarlanıyorsa sonuçta büyük önermenin art bileşeni zorunlu olarak çıkar.” ifadesi ne tür bir kıyasın tanımıdır?

Seçenekler

A
Zincirleme kıyas
B
Modus ponens
C
Modus tolens
D
İkilem
E
Ayrık öncüllü kıyas

Soru 12

“Ya deveyi hendekten atlatırsın ya da bu diyardan gidersin.” ne tür bir kıyastır?

Seçenekler

A
Bağdaşır ayrık öncüllü kıyas
B
Bağdaşmaz ayrık öncüllü kıyas
C
Basit yapıcı ikilem
D
Bileşik yapıcı ikilem
E
Zincirleme kıyas

Soru 13

“Büyük öncül, iki koşul önermesinin tümel evetleme eklemiyle yapılmış bir önermedir. Küçük öncül olumsuz ayrık koşullu önermedir ve sonuçta olumsuz basit önermedir.” tanımı hangi tür kıyasın tanımıdır?

Seçenekler

A
Basit yapıcı ikilem
B
İleri giden zincirleme kıyas
C
Bileşik yapıcı ikilem
D
Bileşik yıkıcı ikilem
E
Basit yıkıcı ikilem

Soru 14

Aristoteles’in kurduğu klasik mantıkta kaç tane geçerli kıyas vardır?

Seçenekler

A
34
B
256
C
Hiç yoktur.
D
36
E
24

Soru 15

Kıyas, ne tür bir akıl yürütmedir?

Seçenekler

A
Tümevarımsal akıl yürütme
B
Diyalektik akıl yürütme
C
Tümdengelimsel akıl yürütme
D
Analoji
E
Analitik akıl yürütme

Soru 16

“Büyük önerme olan koşullu önermenin art bileşeni küçük önermede olumsuzlanıyorsa yani değilleniyorsa zorunlu olarak sonuçta ön bileşenin değillemesi çıkar.” tanımı hangi tür kıyasın tanımıdır?

Seçenekler

A
Basit yapıcı ikilem
B
İleri giden zincirleme kıyas
C
Bileşik yapıcı ikilem
D
Modus tolens
E
Modus ponens

Soru 17

Basit önermelerden kurulmuş bir kategorik kıyasın herhangi bir önermesi saklı tutulup söylenmemişse bu tür kıyasa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bağdaşır ayrık öncüllü kıyas
B
Bağdaşmaz ayrık öncüllü kıyas
C
Entimem
D
Bileşik yapıcı ikilem
E
Zincirleme kıyas

Soru 18

Birinci kıyasın sonucu diğer kıyasın büyük önermesi olursa bu tür kategorik kıyasa ne tür zincirleme kıyas denir?

Seçenekler

A
Zincirleme Kıyas
B
Geri Giden Zincirleme Kıyas
C
Sonuçsuz Zincirleme Kıyas
D
Geçersiz Zincirleme Kıyas
E
İleri Giden Zincirleme Kıyas

Soru 19

Aristoteles’in kurduğu klasik mantıkta kaç tane kıyas olanağı vardır?

Seçenekler

A
34 tane
B
256 tane
C
Hiç yoktur.
D
36 tane
E
24 tane

Soru 20

“İki tikel öncülden sonuç çıkmaz.” ifadesi ile ne anlatılmak istenmektedir?

Seçenekler

A
Kıyas geçerli olur.
B
Kıyas eksik olur.
C
Önerme geçerli olur.
D
Önerme geçersiz olur.
E
Kıyas geçersiz olur.

Soru 21

M P, M S o hâlde S P ne türden bir kıyastır?

Seçenekler

A
I. şekilden kıyas
B
II. şekilden kıyas
C
III. şekilden kıyas
D
IV. şekilden kıyas
E
V. şekilden kıyas

Soru 22

Bir basit kıyasta “S” ne anlama gelir?

Seçenekler

A
Büyük terim
B
Küçük terim
C
Orta terim
D
Zayıf terim
E
Güçlü terim

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi bir kıyasta bulunan ilk iki öncüle verilen addır?

Seçenekler

A
Büyük önerme
B
Öncül
C
Sonuç
D
Orta terim
E
Büyük terim

Soru 24

Kantçı isen idealistsin ve Hegelci isen romantiksin.
Ne idealistsin ne de romantiksin.
O hâlde, ne Kantçısın ne de Hegelcisin.
Cümlede verilen kıyas örneği aşağadakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basit Yıkıcı İkilem
B
Yalınç Yıkıcı İkilem
C
Yalınç Yapıcı İkilem
D
Bileşik Yapıcı İkilem
E
Bileşik Yıkıcı İkilem

Soru 25

Eksik önermeli kıyasın diğer adı nedir?

Seçenekler

A
Kesin
B
Entimem
C
Sorit
D
Zincirleme
E
Koşullu

Soru 26

I. İki tikel öncülden sonuç çıkmaz.
II. Bir kıyasta orta terim sonuçta bulunmalıdır.
III. İki olumsuz öncülden sonuç çıkmaz.
IV. Öncüllerden biri mutlaka tikel olmalıdır.
Yukarıda kıyas kuralları ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV

Ünite 8

Soru 1

Bir kişinin akıl yürütmeden, bitkinin nemliliğine, rengine, yaprağına, çiçeğine veya meyvesine bakarak, "Bitki canlıdır." demesi aşağıdakilerden hangi burhan öncülüne örnektir?

Seçenekler

A
Sezgi bilgisi
B
Doğal bilgi
C
Deneme-yanılma bilgisi
D
Çoğunluğa dayanan bilgi
E
Duyu bilgisi

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles'in "aklı yanılgıya düşürdüğü ve başkasını yanılgıya uğrattığı kıyas" olarak tanımladığı mugalataya örnektir?

Seçenekler

A
Şu resim attır.
Her at kişner.
O hâlde, şu resim kişner.
B
Her insan ölümlüdür.
Akif insandır.
O hâlde, Akif ölümlüdür.
C
Bütün kediler sevimlidir.
Tekir kedidir.
O hâlde, Tekir sevimlidir.
D
Bütün müzisyenler duyguludur.
Asude bir müzisyendir.
O hâlde, Asude duyguludur.
E
Bütün kuşlar hayvandır.
Hiçbir hayvan akıllı değildir.
O hâlde, hiçbir akıllı kuş değildir.

Soru 3

Konuşmada kavga etme anlamına gelen, hakkı ve hakikati bulmak için değil, galip görünmek için çekişme türündeki tartışmaya dayanan ve en tanınmış temsilcisi Elealı Zenon olan beş tümel türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Burhan
B
Şiir
C
Mugalata
D
Cedel (diyalektik)
E
Hitabet

Soru 4

I. Tolstoy, Fransızdır.
II. İstanbul Marmara Bölgesi'ndedir.
III. Şu kişi deprasyondadır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri basit tasdik biçimine örnektir?

Seçenekler

A
II ve III
B
Yalnız I
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I ve II

Soru 5

"Gece sokakta yalnız ve tedirgin dolaşan Ali'yi hırsız zannettim." önermesi aşağıdaki tasdik türlerinden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Kesin (yakini) tasdik
B
Taklit olarak tasdik
C
Bileşik yanlış tasdik
D
Basit yanlış tasdik
E
Sanı olarak tasdik

Soru 6

“Bir ifade, yargı ya da önermede, özne/konu ile yüklem ya birbirine yaklaştırılır ya da birbirinden uzaklaştırılır.” şeklinde tanımlanan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Beş sanat
B
Burhan
C
Tasdik
D
Şiir
E
Yanıltma sanatı

Soru 7

Bir ifade, yargı veya bildirimde eğer akıl, iki taraftan birini kesin olarak seçiyor ve bu durumda gerçeğe uyuyorsa, bu bilgi/yargıya.......... denir.
Cümlede bırakılan boş yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
kesin tasdik
B
burhan
C
basit yanlış tasdik
D
bileşik yanlış tasdik
E
tartışma

Soru 8

Akıl, iki tarafı yaklaştırır veya uzaklaştırırken, kendisinden değil de, bir başka akıl yani kişiye dayanarak seçim yapıyorsa bu tür yargıya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kesin tasdik
B
Bileşik yanlış tasdik
C
Sanı olarak tasdik
D
Güzel konuşma sanatı
E
Taklit olarak tasdik

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi beş sanattan biri değildir?

Seçenekler

A
Burhan
B
Güzel konuşma sanatı
C
Roman
D
Şiir
E
Yanıltma sanatı

Soru 10

Olgusal gerçekliklere yani deneye ve gözleme dayanılarak elde edilen çıkarımlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Açık kesin kıyas/burhan
B
Deneye dayanan burhan
C
Dolaylı burhan
D
Dolaysız burhan
E
Matematiksel burhan

Soru 11

Aristoteles, tartışma yani cedele ne ad vermektedir?

Seçenekler

A
Diyalektik
B
Kıyas
C
Önerme
D
İkilem
E
Şiir

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi hitabetin tanımıdır?

Seçenekler

A
Akıl, özne yüklem arasında yaklaştırma ve uzaklaştırma yapar.
B
Tümelden tümele giden akıl yürütmedir.
C
Yanlışa gönderme yapılarak kurulan kıyastır.
D
Güzel konuşma ve söz söyleme sanatıdır.
E
Tartışma ile diğerini ikna etme sanatıdır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi siyasi hitabete örnektir?

Seçenekler

A
Bilimsel kişilere gönderme yaparak güzel konuşma yapmak
B
Askerî bilgiye gönderme yaparak güzel konuşma yapmak
C
Politikaya gönderme yaparak güzel konuşma yapmak
D
Hukuka gönderme yaparak güzel konuşma yapmak
E
Dinî bilgilere gönderme yaparak güzel konuşma yapmak

Soru 14

Duygu, çağrışım ve izlenimlerin dizeler hâlinde dile getirildiği söz sanatına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Şiir
B
Diyalektik
C
Burhan
D
Tartışma / Çekişme Sanatı
E
Safsata

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi yanıltma sanatının amacıdır?

Seçenekler

A
Kavgalı tartışma
B
Çelişkili ve tutarsız tartışma
C
Bilgisizliğinden yararlanarak çıkarım yapma
D
Bağırarak tartışma
E
Akılcı tartışma

Soru 16

Bir ifade, yargı veya bildirimde eğer akıl, iki taraftan birini kesin olarak seçiyor ve bu durum da gerçeğe uyuyorsa bu bilgi/yargı ne tür tasdiktir?

Seçenekler

A
Basit yanlış tasdik
B
Bileşik yanlış tasdik
C
Kesin tasdik
D
Taklit olarak tasdik
E
Sanı olarak tasdik

Soru 17

Akıl, iki tarafı yaklaştırıp uzaklaştırma bağıntısı yaparken kesin bir tercihi olmadığı hâlde, belli bir yüzde oranla yine de bir tarafı seçmesine rağmen diğer tarafın da olma olanağını biliyorsa, bu tür yargıda kullanılan tasdike ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kesin tasdik
B
Bileşik yanlış tasdik
C
Sanı olarak tasdik
D
Güzel konuşma sanatı
E
Taklit olarak tasdik

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi beş sanattan biridir?

Seçenekler

A
Öykü
B
Masal
C
Roman
D
Hikâye
E
Yanıltma sanatı

Soru 19

Kesinlik içeren önermelerden kurulu bir kıyastır. Diğer bir ifadeyle, zorunlu kesin bilginin meydana geldiği öncüllerden yapılan kıyasa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kesin kıyas/burhan
B
Deneye dayanan burhan
C
Dolaylı burhan
D
Dolaysız burhan
E
Matematiksel burhan

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi hukuki hitabete örnektir?

Seçenekler

A
Bilimsel kişilere gönderme yaparak güzel konuşma yapmak
B
Askerî bilgiye gönderme yaparak güzel konuşma yapmak
C
Politikaya gönderme yaparak güzel konuşma yapmak
D
Hukuka gönderme yaparak güzel konuşma yapmak
E
Dinî bilgilere gönderme yaparak güzel konuşma yapmak

Soru 21

Cedel ya da tartışmada ....... çoğunluğun ya da şöhretli kişilerin söyledikleriyle (meşhurât) ve doğruluğunda şüphe edilmeyen genel bilgi ve kurallarla (müsellemât) içeriklenen önermelerden kurulan bir kanıttır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
öncül
B
önerme
C
sonuç
D
çıkarım
E
kıyas

Soru 22

I. Önermelerin içerikleri ve doğruluk değeri kesinlik içeriyorsa “burhan” denir.
II. Önermelerin içerikleri ve doğruluk değeri tartışmalı ve şöhretli içerikler kapsıyorsa “mugalata” denir.
III. Önermelerin içerikleri ve doğruluk değeri kıymetli ve değerli olan ve sanıları içeriyorsa “hitabet” denir.
IV. Önermelerin içerikleri ve doğruluk değeri kuşku ve şüpheyi içeriyorsa “cedel” denir.
Yukarıdaki önerme ile ilgili bilgilerden hangileri yanlıştır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV

Ünite 9

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi tikel olumsuz bir önermedir?

Seçenekler

A
Hiçbir meyve sebze değildir.
B
Her müzisyen duyguludur.
C
İnsan ölümsüz değildir.
D
Bazı kuşlar uçar.
E
Bazı insanlar mantıkçı değildir.

Soru 2

"Tüm S'ler, P'dir." önermesini venn şeması ile gösterimini ifade eden önerme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
S olmayan P'lerin alanı taranır.
B
S ve P'lerin alanı taranmaz.
C
Yalnızca S'lerin alanı taranır.
D
P olmayan S'lerin alanı taranır.
E
S ve P'lerin alanı taranır.

Soru 3

Her değerli olan madendir. (MaP)
Bazı taşlar değerlidir. (SiM)
O hâlde, ...
Yukarıda I. şekil DARII kipinde verilmiş olan kıyasın sonuç önermesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bazı taşlar maden değildir. (SiP)
B
Her taş madendir. (SiP)
C
Bazı taşlar madendir. (SiP)
D
Her maden taştır. (PiS)
E
Bazı madenler taştır. (PiS)

Soru 4

Bütün kuşlar iki ayaklıdır. (MaP)
...
O hâlde, bütün gagalılar iki ayaklıdır. (SaP)
Yukarıda I. şekil BARBARA kipinde verilmiş olan bir kıyasın ikinci öncülü hangisidir?

Seçenekler

A
Bütün gagalılar kuştur. (SaM)
B
Bazı gagalılar kuştur. (SaM)
C
Bütün kuşlar gagalıdır. (MaS)
D
Bazı kuşlar gagalıdır. (MaS)
E
Hiçbir gagalı kuş değildir. (SaM)

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Venn Şemaları’nı bulan mantıkçıdır?

Seçenekler

A
John Venn
B
Bertrand Russell
C
Ludwig Wittgenstein
D
Aristoteles
E
Platon

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi tümel olumsuz önermeye örnektir?

Seçenekler

A
Bütün insanlar ölümlüdür.
B
Bazı insanlar ölümlüdür.
C
Bazı insanlar ölümsüzdür.
D
Hiçbir insan ölümlü değildir.
E
Bütün ölümlüler canlıdır.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi “Bazı S’ler, P’dir”in Venn Şeması’ndaki yorumudur?

Seçenekler

A
Bazı S'ler, P değildir, yani P olan S'ler yoktur veya en az bir S vardır.
B
Bazı S'ler, P'dir, yani P olan S'ler vardır veya en az bir S vardır.
C
Bütün S’ler P değildir.
D
Hiçbir P, S olmayan değildir.
E
Bazı P’ler S olmayan değildir.

Soru 8

Venn şemasında tümel olumsuz önermeyi gösterirken kesişen dairelerde hangi alan taranmaktadır?

Seçenekler

A
Bütün alanlar
B
Hiçbir alan taranmaz.
C
Kesişen orta alan taranır.
D
P bölgesine + konur.
E
S bölgesine + konur.

Soru 9

Aşağdakilerden hangi ifade Venn Şemasında kesişen 3 nolu daire üzerinde SPM’nin doğru açılımıdır?

Seçenekler

A
S’nin olmadığı ama P ve M’nin ortak olduğu bölge/alan
B
S ve P’nin olduğu ama M’nin olmadığı bölge/alan
C
Hiçbirinin olmadığı bölge/alan
D
Sadece M’nin olduğu ama diğerlerinin olmadığı bölge/alan
E
S, P ve M alanlarının ortak olduğu bölge/alan

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Venn şemalarında kuvvetli yorumun tanımıdır?

Seçenekler

A
Sonuç, her iki öncülün de doğru olmasına bağlıdır.
B
Sonuç bir bileşenin doğru olmasına bağlıdır.
C
Sonuç en az bileşenin doğru olmasına bağlıdır.
D
Sonuç ikinci bileşenin doğru olmasına bağlıdır.
E
Sonuç doğrudan yani yalnız ve yalnız öncüllerin şemaya yerleştirilmesi ile çıkarsa bu yoruma kuvvetli yorum denir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Venn Şemaları’nda kuvvetsiz (gevşek) yorumun tanımıdır?

Seçenekler

A
Sonuç kendiliğinden çıkıyorsa bu tür yoruma kuvvetsiz yorum denir.
B
Öncüller doğrudan sonucu veriyorsa bu tür yoruma kuvvetsiz yorum denir.
C
Öncüller doğrudan sonucu vermiyorsa ve ek bir varsayım yardımıyla veriyorsa bu tür yoruma kuvvetsiz yorum denir.
D
Sonuç doğruysa bu tür yoruma kuvvetsiz yorum denir.
E
Öncüller doğru ise bu tür yoruma kuvvetsiz yorum denir.

Soru 12

I şekilden B A R B A R A Venn şemasıyla denetlendiğinde nasıl geçerli kıyastır?

Seçenekler

A
Kuvvetsiz geçerli kıyas
B
Kuvvetsiz ve gevşek geçerli kıyas
C
Sadece geçerli kıyas
D
Geçersiz kıyas
E
Kuvvetli geçerli kıyas

Soru 13

Venn Şeması nasıl bir denetleme yöntemidir?

Seçenekler

A
Edebi bir yöntemdir.
B
Bilimsel yöntemdir.
C
Geometrik bir yöntemdir.
D
Felsefi bir yöntemdir.
E
Dinsel bir yaklaşımdır.

Soru 14

Venn şeması ne tür kıyasları denetler?

Seçenekler

A
Şartlı kıyasları
B
Geçerli önermeleri
C
Tutarlı ama geçersiz önermeleri
D
Basit kıyasları
E
Tutarlı ve geçerli her kıyası

Soru 15

John Venn hangi yüzyılda Venn Şemaları’nı bulmuştur?

Seçenekler

A
17.
B
18.
C
19.
D
20.
E
21.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangi ifade Venn şemasında kesişen 5 no'lu bölgenin daire üzerindeki SPM’nin doğru açılımıdır?

Seçenekler

A
S’nin olmadığı ama P ve M’nin ortak olduğu bölge/alan
B
S ve P’nin olduğu ama M’nin olmadığı bölge/alan
C
S, P ve M'nin olmadığı bölge/alan
D
Sadece M’nin olduğu ama diğerlerinin olmadığı bölge/alan
E
S, P ve M alanlarının ortak olduğu bölge/alan

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Venn Şemaları’nda kuvvetli yorumun tanımıdır?

Seçenekler

A
Sonuç, her iki öncülün de doru olmasına bağlıdır.
B
Sonuç bir bileşenin doğru olmasına bağlıdır.
C
Sonuç en az bileşenin doğru olmasına bağlıdır.
D
Sonuç ikinci bileşenin doğru olmasına bağlıdır.
E
Sonuç doğrudan yani yalnız ve yalnız öncüllerin şemaya yerleştirilmesi ile çıkarsa bu yoruma kuvvetli yorum denir.

Soru 18

I. Tikel Olumlu Önerme = S a P
II. Tümel Olumsuz Önerme = S e P
III. Tikel Olumlu Önerme = S i P
IV. Tümel Olumsuz Önerme = S o P
Yukarıdaki eşitliklerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
II ve IV
E
III ve IV

Ünite 10

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi mantık yanlışlarının öznel (subjektif) nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ön yargılar
B
Yer değiştirme
C
Arzu ve hırslar
D
Acele yargıda bulunmak
E
Akli çıkarım

Soru 2

I. Yağmur yağarsa yerler ıslanır. (A ⇒ B)
II. O hâlde, yerler ıslandı. (B)
Çıkarımında ikinci öncül aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yağmur yağmadı. (∼A)
B
Hava bulutludur. (C)
C
Yağmur yağdı ve yerler ıslandı. (A ∧ B)
D
Yağmur yağdı. (A)
E
Yağmur yağdı ya da yağmadı. (A ∨ ∼A)

Soru 3

Yanlışta bir şeye uymama ya da aykırı olma hâline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Davranışsal yanlış
B
Biçimsel yanlış
C
İçeriksel yanlış
D
Olgusal yanlış
E
Ahlaki yanlış

Soru 4

Bilgi yanlışı içeren önermeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Davranışsal yanlış
B
Biçimsel yanlış
C
İçeriksel yanlış
D
Olgusal yanlış
E
Ahlaki yanlış

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi mantık biliminin amaçları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sağlam ve doğru düşünmek
B
Geçerli düşünmek
C
Tutarlı düşünmek
D
Olgusal düşünmek
E
Doğru sonuca varmak

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi kişinin yanlışları bilmesi ile elde edeceği olanaklar içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Karşıdakinin akıl yürütmesini anlamak
B
Dikkatli dinleme ve anlama
C
Politikacıları ve reklamcıları daha iyi anlamak
D
Bilgiler arası geçişi anlamak
E
Para kazanmayı öğrenmek

Soru 7

Aristoteles yanlış konusunu mantık kitaplarının hangisinde ele alıp araştırmıştır?

Seçenekler

A
Organon
B
Kategoriler
C
Önermeler
D
Birinci Analitikler
E
Sofistik Çürütmeler

Soru 8

İslam dünyasında mantıkçılar, yanlışı hangi başlık altında incelemişlerdir?

Seçenekler

A
Mugalata
B
Cedel
C
Burhan
D
Şiir
E
Politika

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi yanlışa düşmenin öznel nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bilgi eksikliği / noksanlığı
B
Ön yargılar
C
Dışsal nedenler
D
Arzu ve hırslar
E
Duyuların yanıltması

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi yanlışa düşmenin dışsal nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ön yargılar
B
Kültür
C
Gelenek
D
Dil
E
Tarih

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi kıyas kuralı olmadığı için biçimsel yanlış yapılmasında etkili olmaz?

Seçenekler

A
Bir kıyasta orta terim sonuçta bulunmamalıdır.
B
İki tikel öncülden sonuç çıkmaz.
C
Sonuç önermesi doğru ya da yanlış olmalıdır.
D
İki olumsuz öncülden sonuç çıkmaz.
E
İki olumlu öncülden olumsuz sonuç çıkmaz.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bitişik kıyaslarda biçimsel yanlış akıl yürütmeye örnektir?

Seçenekler

A
Yağmur yağarsa yerler ıslanır. Yağmur yağdı. O hâlde yerler ıslandı.
B
Ders çalışırsan sınıfını geçersin, Ders çalıştın. O hâlde sınıfını geçtin.
C
Metaller ısıtılırsa genleşir. Bu metal ısıtıldı. O hâlde bu metal genleşti.
D
Ders çalışırsan sınıfını geçersin. Ders çalışmadın. O hâlde sınıfında kaldın.
E
Güneş açarsa sıcak olur. Güneş açmadı. O hâlde sıcak olmadı.

Soru 13

Doğruluğu kabul edilmiş bir konuya veya duruma uymama durumuna .................................. yanlış denir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
davranışsal
B
biçimsel
C
içeriksel
D
olgusal
E
ahlaki

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi kişinin yanlışları bilmesi ile elde edilir?

Seçenekler

A
Karşıdakinin akıl yürütmesini anlamak
B
Sporcu olmak
C
Lider olmak
D
Ünlü olmak
E
Para kazanmayı öğrenmek

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi yanlışa düşmenin öznel nedenlerinden biridir?

Seçenekler

A
Örfler
B
Adetler
C
Gelenek
D
Kültür
E
Ön yargılar

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet öncesi mantıkçılarındandır?

Seçenekler

A
Doğan Özlem
B
Seyyid Şerif Cürcani
C
Teo Grünberg
D
Hilmi Ziya Ülken
E
Macit Gökberk

Soru 17

Aristoteles yanlışları, Organon'un aşağıdaki hangi kitabında açıklar?

Seçenekler

A
I. Analitikler
B
II. Analitikler
C
Sofistik Çürütmeler
D
Kategoriler
E
Topikler

Soru 18

I. Bir kıyasta orta terim sonuçta bulunmalıdır.
II. Bir kıyasta öncüllerden biri mutlaka tikel olmalıdır.
III. Bir kıyasta iki tikel öncülden sonuç çıkmaz.
IV. Bir kıyasta öncüllerden biri tikel ise, sonuç tümel olmak zorundadır.
Yukarıda kıyas ile ilgili verilen bilgilerden hangileri yanlıştır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV

Ünite 11

Soru 1

I. Çekmek
II. Üçgen
III. Can
IV. Vida
Yukarıdaki sözcüklerden hangileri mantıkta kelime yanlışlarına neden olmaktadır?

Seçenekler

A
II ve IV
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I, III ve IV
E
I ve III

Soru 2

Mantık yanlışlarından biri de ispat edilecek olanı delil yerine almaktan kaynaklanmaktadır. Örneğin, "Tavuk mu yumurtadan çıktı, yoksa yumurta mı tavuktan?" tartışmasında, kimisi "Yumurta, tavuktan çıkar." kimisi de "Tavuk, yumurtadan çıkar." demektedir. Oysa her ikisi de mantıkta anlam yanlışına neden olmaktadır.
Bunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Totoloji yapılması
B
Öncülün delilsiz olması
C
Kaplamın dar olması
D
İkilem yapılması
E
Eksik öncüllü olması

Soru 3

Bir söylemde bir kavramın iki farklı anlamda kullanılmasıyla yapılan yanlışa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Geşişigüzel yanlış
B
Otorite yanlışı
C
Eş sesli yanlış
D
Konu dışı yanlış
E
Aşırı basitleştirme yanlışı

Soru 4

Bir sözcük, kelime ya da terim, kullanıldığı cümle içinde nicelik ve nitelik açısından net, açık ve belirgin değilse bu tür söz, kelime ve terime dayanılarak yapılan yanlışa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Soyut-somut kavram yanlışı
B
Bölme yanlışı
C
Birleştirme yanlışı
D
Belirsiz söz yanlışı
E
Vurgu yanlışı

Soru 5

Bu köpek, Ali'nindir. Bu köpek, babadır. Bu köpek, Ali’nin babasıdır. Bu çıkarımda hangi tür yanlış yapılmıştır?

Seçenekler

A
İlinti (araz) yanlışı
B
İfade etme yanlışı
C
Bölme yanlışı
D
Otorite yanlışı
E
Fiziki güce başvurma yanlışı

Soru 6

Bütün kuşlar kanatlıdır. O hâlde, bütün kanatlılar kuştur.
Yukarıdaki cümlede verilen ifade ya da yargı hangi tür yanlışa örnektir?

Seçenekler

A
Gelişigüzel yanlış
B
Nedeni olmayanı neden olarak alma yanlışı
C
Tikel olumlu önermenin düz döndürme yanlışı
D
Tümel olumsuz önermenin düz döndürme yanlışı
E
Tümel olumlu önermenin düz döndürme yanlışı

Soru 7

Batıl inançlar ve önyargılardan kaynaklanan yanlışlar ne tür yanlışlardır?

Seçenekler

A
İkna yanlışı
B
Nedeni olmayanı neden olarak alma yanlışı
C
Aksini gösterme yanlışı
D
Konu dışı yanlışı
E
Fiziki güce dayanma yanlışı

Soru 8

Bir aşiret ağasının “Ben hepinizin A partisine oy vermesini istiyorum.” gibi bir ifadesi ne tür bir yargı yanlışıdır?

Seçenekler

A
Mizahın kötüye kullanılması
B
Fiziki güce dayanma yanlışı
C
Eş sesli yanlış
D
Konu dışı yanlışı
E
Teknik ya da bilimsel terim kullanılarak yapılan yanlış

Soru 9

“Ahmet, cinayet işledi ama ceza veren hâkim daha çok Ahmet’in annesinin ölümü üzerine kayıtsız kalmasından dolayı cezasını ölüm olarak belirledi.” gibi bir yargı ne tür bir yanlışlığı içerir?

Seçenekler

A
Tartışılan konuyu bilmeme veya bilmezlikten gelme
B
Aksini gerekli görme
C
Gerekçeyi sadece olumlu yönleriyle sunma
D
Mizahın kötüye kullanılması
E
Konu dışı yanlışı

Soru 10

“Kemal Sunal, komik adam olduğu için onun ileri sürdüğü yargılar yanlıştır.” gibi bir ifade ne tür yanlıştır?

Seçenekler

A
Yanlış ikilem
B
Aşırı basitleştirme
C
Konu dışı yanlışı
D
Aksini gerekli görme
E
Mizahın kötüye kullanılması

Soru 11

“Ya döviz düşecek ya da dolar düşecek.” gibi bir ifade ne tür bir yanlıştır?

Seçenekler

A
Aksini gerekli görme
B
Yanlış ikilem
C
Konu dışı yanlışı
D
Mizahın kötüye kullanılması
E
Eşsesli yanlış

Soru 12

"Ben bu işi havada karada çabucak yaparım.” gibi bir ifade ne tür yanlıştır?

Seçenekler

A
Gerekçeyi sadece olumlu olarak gösterme yanlışı
B
Yanlış ikilem
C
Aşırı basitleştirme
D
Özlü söz yanlışı
E
Vurgu yanlışı

Soru 13

Ayrı ayrı olarak kullanılması gerekli olan kelimeleri birlikte kullanılmasıyla yapılan yanlışa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Geşişigüzel yanlış
B
Otorite yanlışı
C
Eşsesli yanlış
D
Konu dışı yanlış
E
Bileştirme söz yanlışları

Soru 14

Bir patronun tüm işçilerine “Ben hepinizin A sendikasına oy vermenizi istiyorum.” gibi bir ifadesi ne tür bir yargı yanlışıdır?

Seçenekler

A
Mizahın kötüye kullanılması
B
Fiziki güce dayanma yanlışı
C
Eş sesli yanlış
D
Konu dışı yanlışı
E
Teknik ya da bilimsel terim kullanılarak yapılan yanlış

Soru 15

Bir satıcı elindeki malın değerini ve niteliğini anlatmak için ilgisi olmadığı hâlde, sadece renginden yani kan kırmızısı olmasından dolayı insanın yanaklarını kırmızı yaptığını ileri sürmesi, ne tür bir yanlışlıktır?

Seçenekler

A
Tartışılan konuyu bilmeme veya bilmezlikten gelme
B
Aksini gerekli görme
C
Gerekçeyi sadece olumlu yönleriyle sunma
D
Mizahın kötüye kullanılması
E
Amaçlı biçimde ilgisi olmayanla yapılan yanlış

Soru 16

“Bir elin nesi var iki elin sesi var.” gibi ifadelere vurgu yapılarak yapılan yanlış ne tür yanlıştır?

Seçenekler

A
Özlü sözlere vurgu yapılarak yapılan yanlış
B
Aşırı basitleştirme
C
Konu dışı yanlışı
D
Aksini gerekli görme
E
Mizahın kötüye kullanılması

Soru 17

“Bir öğrencinin, bu dersi ben bir akşam çalışarak geçerim.” demesi gibi bir ifade ne tür yanlıştır?

Seçenekler

A
Aksini gerekli görme
B
Yanlış ikilem
C
Aşırı basitleştirme
D
Mizahın kötüye kullanılması
E
Eş sesli yanlış

Soru 18

Aşağıdaki kavramlardan hangisi eş sesli söz yanlışına örnek gösterilemez?

Seçenekler

A
Asma
B
Kaymak
C
Masa
D
Başlık
E
Bağ

Soru 19

Bir sözcük, kelime ya da terim, kullanıldığı cümle içinde nicelik ve nitelik açısından net, açık ve belirgin değilse bu tür söz, kelime ve terime dayanılarak yapılan yanlışa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Belirsiz söz yanlışı
B
Vurgu yanlışı
C
Bölme söz yanlışı
D
Noktalama yanlışı
E
Birleştirme söz yanlışı

Ünite 12

Soru 1

I. 4
II. =
III. <
IV. +
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri işlem değişmezidir?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I ve III
E
Yalnız IV

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi akılcı tartışmanın özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
En az iki kişi arasında geçer.
B
Kurallı bir konuşmadır.
C
Mantıklı, tutarlı ve sistemlidir.
D
Laf kalabalığı ya da gevezeliğidir.
E
Tez ve antitezden oluşur.

Soru 3

I. Her cisim genleşir.
II. Her gün yirmi dört saattir.
III. Her kuğu beyazdır.
Yukarıdaki çıkarımlardan hangisi ya da hangileri eksik tümevarıma örnektir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve III
C
Yalnız II
D
I ve II
E
Yalnız III

Soru 4

Mantık bilmek günlük yaşamda kişiye ne kazandırır?

Seçenekler

A
Eleştirel düşünme
B
Değişmez katı düşünme
C
Dogmatik düşünme
D
Sıradan düşünme
E
Tutarsız düşünme

Soru 5

Mantık ve matematik nasıl bir akıl yürütme kullanır?

Seçenekler

A
Her ikisi de tümevarımı kullanır.
B
Mantık tümevarımı matematik tümdengelimi kullanır.
C
Her ikisi de tümdengelimi kullanır.
D
Mantık tümevarımı matematik ise tümdengelimi kullanır.
E
Analoji yani benzetme yoluyla yapılan akılyürütme kullanır.

Soru 6

Doğal sayı sisteminde “+, =, x,” gibi sembollere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bireysel değişmezi
B
Yüklem değişmezi
C
Ad değişmezi
D
İşlem değişmezi
E
Önerme eklemleri

Soru 7

Hangi tür önermelere “aksiyom” adı verilir?

Seçenekler

A
Anlaşılır önermelere
B
Olgusal doğru önermelere
C
Basit önermelere
D
Belirsiz önermelere
E
Açık ve seçik başlangıç önermelere

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi aksiyomatik kuramın bir kuralı değildir?

Seçenekler

A
Aksiyomlar birbirinden bağımsız olmalıdır.
B
Aksiyomlar tam olmalıdır.
C
Aksiyomlar birbirleriyle tutarlı olmalıdır.
D
Aksiyomlardan en az biri yanlış olmalıdır.
E
Aksiyomlar hem tam hem de bağımsız olmalılar.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi tümevarımı tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Tekilden özele giden akıl yürütme
B
Özelden genele giden akıl yürütme
C
Tümelden tümele giden akıl yürütme
D
Tikelden tekile giden akıl yürütme
E
Tekilden tekile giden akıl yürütme

Soru 10

Tartışma mantığında en az kaç taraf olmalıdır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisine tartışma mantığında “amaç önermesi” denir?

Seçenekler

A
Tartışmayı başlatan ilk önerme
B
Tartışmayı sonlandıran son önerme
C
Tartışmayı devam ettiren ara önerme
D
Tartışmayı sürdüren ara önermelere
E
Tartışmanın ortasında öne sürülen önerme

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi tartışma mantığında bulunur?

Seçenekler

A
Kavgalı tartışma
B
Çelişkili ve tutarsız tartışma
C
Desteksiz tartışma
D
Bağırarak tartışma
E
Akılcı tartışma

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi günlük yaşamda mantığın sağladığı bir özellik değildir?

Seçenekler

A
Eleştirel düşünme
B
Sorgulayıcı düşünme
C
Tutarlı düşünme
D
Geçerli düşünme
E
Tutarsız düşünme

Soru 14

Matematik, nasıl bir akıl yürütme kullanır?

Seçenekler

A
Tümevarımı kullanır.
B
Tümdengelimi kullanır.
C
Çözümleyici düşünmeyi kullanır.
D
Diyalektik düşünmeyi kullanır.
E
Analoji yani benzetme yoluyla yapılan akılyürütme kullanır.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi tartışma mantığında “karşı çıkan”ı tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Tartışmayı başlatan ilk kişi
B
Tartışmayı sonlandıran son kişi
C
Tartışmayı sonradan katılan 3. kişi
D
Tartışmada önerene karşı çıkan kişi
E
Tartışmayı değerlendiren jüri üyesi

Soru 16

Doğruluğu veya geçerliliği ispatlanmak istenen teoremin ya da çıkarımın önce yanlışlığını yani tutarsızlığını göstermek suretiyle geçersizliğini gösteren ispat aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dolaylı ispat
B
Koşullandırma yoluyla ispat
C
Doğrudan ispat
D
Tümevarım yoluyla ispat
E
Tersine örnek vererek ispat

Ünite 13

Soru 1

Mantığın kaynağının doğuştan olduğunu savunan düşünürler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Spinoza, Locke ve Hume
B
Aristoteles, Locke ve Durkheim
C
Hume, Locke ve Durkheim
D
Hume, Durkheim ve Lévy-Bruhl
E
Descartes, Spinoza ve Leibniz

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi mantık felsefesinin konularından biri değildir?

Seçenekler

A
Geçerlilik denetlemesi
B
Kavramların nasıl oluştuğu
C
Kavramlar arası ilişkiler
D
Mantık değişmezleri
E
Doğruluk değeri

Soru 3

Bir cam sürahiye ayran koyarsanız beyaz, şurup koyarsanız kırmızı görünür. Burada şekil aynı, içerik değişmiştir. Düşüncemizin şekli olan mantığımız da herkeste aynı olduğu hâlde, bilgi ve inanç farklılıkları zihniyet farklılıklarını doğurmaktadır. Bu analojiye göre cam sürahi mantığa karşılık gelmektedir. Mantığın akıl yürütmeleri herkeste aynıdır, fakat zihniyet sürahinin içine konulan ayran veya şurup gibi sonradan kazanılmış tutumlar nedeniyle farklılaşmaktadır.
Bu analoji ile aşağıdakilerden hangisi açıklanmak istenmiştir?

Seçenekler

A
Kavram ve terim ilişkisi
B
Mantık ve felsefe ilişkisi
C
Akıl ve mantık ilişkisi
D
Zihniyet ve mantık ilişkisi
E
Kavramlar arası ilişkiler

Soru 4

Aynı mantık formuna sahip insanlar ilkel, medeni ve eleştirel zihniyetten hangisinin egemenliği altında ise evreni o açıdan algılar. Onların hâkimiyet dereceleri her birey ve toplumda zaman ve mekân açısından farklılık gösterebilir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi zihniyete örnek verilemez?

Seçenekler

A
Sosyal sınıf ayrımı
B
Evrensel kütle çekim kanunu
C
Askeri taktikler ve savaş stratejileri
D
Batı'nın üstün olduğu düşüncesi
E
Kağan'ın kutlu olduğu inancı

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi mantık felsefesinin konuları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Mantığın yöntemlerini sorgulamak
B
Mantık ilkelerinin kaynağını sorgulamak
C
Mantığın amaçlarını sorgulamak
D
Mantığın birliğini sorgulamak
E
Doğadaki doğruları sorgulamak

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi mantıksal doğrulama ile ifade edilmiş bir önerme değildir?

Seçenekler

A
Tümel evetleme önermesi her iki bileşeni doğru olunca doğru değerini alır.
B
Aynı şeye eşit olan şeyler birbirine de eşittir.
C
Elimizdeki cisim bir metal parçasıdır.
D
Bir şey ne ise odur.
E
Bir şey hem doğru hem de yanlış olamaz.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi bir mantık ilkesidir?

Seçenekler

A
Serbest düşme ilkesi
B
Özdeşlik ilkesi
C
Etki-tepki ilkesi
D
Suyun kaldırma ilkesi
E
Işığın kırılma ilkesi

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi eksik tümevarım akıl yürütmesinin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Tek tek gözlem yapmaktadır.
B
Deneye dayanmaktadır.
C
Olgular dünyasını açıklamaktadır.
D
Her zaman geçerli ve tam doğru sonuç verir.
E
Olgulardan elde edilmektedir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi akılcılar tarafından öne sürülmez?

Seçenekler

A
Akıl doğruları, olgulara dayanır.
B
Akıl doğruları, önseldir.
C
Aklın ilklerinin kaynağı akıldır.
D
Akıl doğruları, kesinlik içerir.
E
Akıl doğruları zorunludur.

Soru 10

“A priori” teriminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Önsel
B
Olgusal
C
Sonsal
D
Deneysel
E
Fiziksel

Soru 11

“Bizim zihnimizden bağımsız olarak gerçekten var olan varlıklar vardır.” diyen görüşe. ………………….. denilir.
Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
konseptüalizm
B
kavram realizmi
C
nominalizm
D
içkin idealizm
E
metafizik

Soru 12

“Zihin boş bir levha gibidir” ifadesi kim tarafından ileri sürülmüştür?

Seçenekler

A
Aristoteles
B
Platon
C
David Hume
D
Descartes
E
John Locke

Soru 13

İlkel toplumların farklı nedensellik anlayışına sahip olduklarını hangi okul öne sürmektedir?

Seçenekler

A
Fransız sosyoloji okulu
B
Alman tarih okulu
C
Frankfurt Okulu
D
Mantıkçı pozitivist okul
E
Stoa okulu

Soru 14

İlkel zihniyet aşağıdakilerden hangisini kabul etmez?

Seçenekler

A
Mistik açıklamaları
B
Doğaüstü açıklamaları
C
Nedenselci açıklamaları
D
Dinsel açıklamaları
E
Mitolojik açıklamaları

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi mantık felsefesinin konularından biridir?

Seçenekler

A
Mantıkçıları sorgulamak
B
Mantık ilkelerinin kaynağını sorgulamak
C
Doğanın amaçlarını sorgulamak
D
Mantığı bilimsel olarak sorgulamak
E
Doğadaki doğruları sorgulamak

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi olgusal ya da bilimsel doğrulama ile ifade edilmiş bir önermedir?

Seçenekler

A
Tümel evetleme önermesi her iki bileşeni doğru olunca doğru değerini alır.
B
Üçgen üç kenarlı bir şekildir.
C
Demir, 1538 derecede erir.
D
Bir şey ne ise odur.
E
Bir şey hem doğru hem de yanlış olamaz.

Soru 17

"Akıl, doğuştan bazı bilgi ve kavramlarla dolu olarak gelir." ifadesi aşağıdaki düşünürlerden hangisi tarafından ileri sürülmüştür?

Seçenekler

A
Thales
B
Berkeley
C
David Hume
D
Descartes
E
John Locke

Soru 18

İlkel zihniyet ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İlkel insanların düşünüş şeklidir.
B
Fiziksel olgulara bağlanmaz.
C
Herhangi bir nesneyi mistik olarak algılar.
D
Medeni zihniyettir.
E
Çelişkiden hoşlanmaz.

Ünite 14

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi mantığın kullanıldığı alanlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Teknik
B
Astroloji
C
Bilim
D
Felsefe
E
Günlük yaşam

Soru 2

Mantık; doğru, düzgün ve geçerli yargılara varmak için aşağıdaki bilimlerden hangisiyle ilişki kurmalıdır?

Seçenekler

A
Matematik
B
Sosyoloji
C
Doğa bilimleri
D
Psikoloji
E
Bilgi teorisi

Soru 3

Mantık; akıl yürütme, düşünme ve düşünme süreçlerinin ne olduğunu ve nasıl gerçekleştiğini açıklamak için aşağıdaki bilim dallarının hangisinden faydalanır?

Seçenekler

A
Sosyoloji
B
Doğa bilimleri
C
Psikoloji
D
Matematik
E
Bilgi Kuramı

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi mantığın asıl konusudur?

Seçenekler

A
Dili geliştirmek
B
Geçerli akıl yürütme yollarını araştırmak
C
Şiir yazmayı geliştirmek
D
Tartışmada başarılı olmak
E
Para kazanmak

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi mantığın konusu içine girmez?

Seçenekler

A
Kavramları araştırmak
B
Geçerli akıl yürütme yollarını araştırmak
C
Önermeleri araştırmak
D
Kıyasları araştırmak
E
Politikanın ne olduğunu açıklamak

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi mantığın teknik alanındaki kullanımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Elektrik devreleri
B
Askerlik devreleri
C
Yazılım programları
D
Asansör çalıştırma programları
E
Metrolarda sinyal sistemlerinin programı

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi matematiğin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Sayılar arası ilişkiyi araştırmak
B
Şekiller arası ilişkiyi araştırmak
C
İnsanlar arası ilişkiyi araştırmak
D
Tümden gelimsel ispat yapmak
E
Biçimsel - formel bilim olmak

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi doğa bilimlerinin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Gözlem yapmak
B
Yazı dilini araştırmak
C
Deneysel araştırma yapmak
D
Varsayımlı tümdengelimi kullanmak
E
İspat yapmak

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji ile mantığı tam olarak ayırmaktadır?

Seçenekler

A
Mantık akıl yürütme biçimlerini psikoloji, düşünmenin oluşum ve gelişim aşamalarını araştırır.
B
Mantık, akıl yürütme biçimlerini psikoloji, bilginin olanağını araştırır.
C
Mantık, akıl yürütme biçimlerini psikoloji, sinir sitemini araştırır.
D
Mantık, akıl yürütme biçimlerini psikoloji, beden dilini araştırır.
E
Mantık, akıl yürütme biçimlerini psikoloji, ruhu araştırır.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi sosyoloji biliminin insan düşüncesini ve akıl yürütmelerini daha doğru açıklamaktadır?

Seçenekler

A
İnsan düşüncesi ve akıl yürütmeleri bağımsız olarak gelişir.
B
İnsan düşüncesi ve akıl yürütmeleri toplum ve kültüre bağlı olarak gelişir.
C
İnsan düşüncesi ve akıl yürütmeleri doğaya bağlı olarak gelişir.
D
İnsan düşüncesi ve akıl yürütmeleri sanata bağlı olarak gelişir.
E
İnsan düşüncesi ve akıl yürütmeleri a priori olarak zaten insanlarda mevcuttur.

Soru 11

Mantık bilmenin günlük yaşamdaki faydası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kavgada başarılı olma
B
Sanatta başarılı olma
C
Tartışmada başarılı olma
D
İyi futbol oynama
E
Güzel resim yapma

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi mantığın faydalarından biri değildir?

Seçenekler

A
Yanlışı doğrudan ayırma
B
Muhakeme yeteneğini geliştirme
C
Tutarlı ve tutarsızı ayırt etme
D
Çelişkileri görme
E
Güzel şarkı söyleme

Soru 13

Mantık bilmek insana ne kazandırır?

Seçenekler

A
Para kazandırır.
B
Şöhret kazandırır.
C
Ün kazanırır.
D
Doğru ve geçerli düşünme yeteneği kazandırır.
E
Teknik alanda başarı kazandırır.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi mantığın asıl konusudur?

Seçenekler

A
Dili geliştirmek
B
Geçerli akıl yürütme yollarını araştırmak
C
Şiir yazmayı geliştirmek
D
Tartışmada başarılı olmak
E
Para kazanmak

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji ile mantığı tam olarak ayırmaktadır?

Seçenekler

A
Mantık akıl yürütme biçimlerini psikoloji, düşünmenin oluşum ve gelişim aşamalarını araştırır.
B
Mantık, akıl yürütme biçimlerini psikoloji, bilginin olanağını araştırır.
C
Mantık, akıl yürütme biçimlerini psikoloji, sinir sitemini araştırır.
D
Mantık, akıl yürütme biçimlerini psikoloji, beden dilini araştırır.
E
Mantık, akıl yürütme biçimlerini psikoloji, ruhu araştırır.

Soru 16

Mantık ile ilgili olarak aşağıdaki tanımlardan hangisi Farabi'ye ait bir tanımdır?

Seçenekler

A
Mantık, duyuların yanıltmalarına karşı insana aklın güvenilirliğini gösterir.
B
Mantıktan başka kesin bilgiyi elde etmenin yolu yoktur.
C
Mantık, bilgilerimizin doğruluğunu kontrol eden bir terazi gibidir.
D
Mantık doğru olanı yanlış olandan ayırt eden bir ilimdir.
E
Mantık, yanlış yapılması mümkün olan noktalarda insanı doğruya yöneltir.

Soru 17

Tartışma yöntemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tartışmacı, muhatabının duygu ve zayıf yanlarına odaklanmalıdır.
B
Tartışmacı, mantıksal doğruya yönlendirici bir yol izlemelidir.
C
Tartışmacının ileri sürdüğü deliller muhatabın zihnini aydınlatmaya yönelik olmalıdır.
D
Tartışmacıların bakış açıları geniş olmalıdır.
E
Tartışmacıların ileri sürdükleri deliller akıl ilkelerine ve kıyasın kurallarına uygun olmalıdır.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.