Aydınlanma Felsefesi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Orta Çağ felsefesi ile Rönesans felsefesi arasındaki en önemli fark felsefenin aşağıdaki olgulardan hangisinden bağımsızlaşmış olmasıdır?
Seçenekler
A
Ekonomi
B
Din
C
Devlet
D
Halk
E
Bilim
Soru 2
İngiliz Aydınlanması'nı ve dolayısıyla da Kıta Avrupası’ndaki Aydınlanma'yı başlatan düşünür olarak kabul edilen sosyal bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I. Kant
B
P. d’Holbach
C
J. Locke
D
J.J. Roussesau
E
Condorcet
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi ilk cildi 1751 yılında yayınlandıktan sonra giderek genişletilerek 28 ciltlik bir set hâline gelen ve Aydınlanma'nın akıl ve bilginin birikimi yoluyla ilerleme düşüncesini sembolize eden eserdir?
Seçenekler
A
Hoşgörü Üzerine Bir Deneme
B
Saf Aklın Eleştirisi
C
İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Sebepleri
D
Leviathan
E
Ansiklopedi
Soru 4
Diderot’nun “İnsanlar Tanrı hakkında ne istiyorlarsa onu düşünsünler; yeter ki kendilerinden farklı düşünenleri rahat bıraksınlar” cümlesi Aydınlanma’nın hangi bileşeninin özeti olabilir?
Seçenekler
A
Dinsel hoşgörü ilkesi
B
Hümanizm
C
Bireycilik
D
Pragmatizm
E
Akılcılık
Soru 5
I. Rönesans kelimesinin anlamı
II. Orta Çağ felsefesi ile Rönesans felsefesi arasındaki farklar
III. İngiliz siyaset düşünürü John Locke’un önde gelen eserleri
IV. Hümanizm akımının nerede ve nasıl ortaya çıktığı
Aydınlanma’nın ne olduğunu anlayabilmek için yukarıdakilerden hangileri hakkında bir fikrimizin olması gerekir?
II. Orta Çağ felsefesi ile Rönesans felsefesi arasındaki farklar
III. İngiliz siyaset düşünürü John Locke’un önde gelen eserleri
IV. Hümanizm akımının nerede ve nasıl ortaya çıktığı
Aydınlanma’nın ne olduğunu anlayabilmek için yukarıdakilerden hangileri hakkında bir fikrimizin olması gerekir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Soru 6
Aşağıdakilerin hangisi John Locke’un Aydınlanma’yı anlamak bakımından önemini anlatan bir ifade sayılamaz?
Seçenekler
A
İnsan zihninin doğuştan boş bir levha olduğunu, bilginin ancak deneyimlerle edinildiğini söylemiştir.
B
Yazdıkları nedeniyle İngiltere’den Hollanda’ya sürgüne gitmek zorunda kalmıştır.
C
Eserleri sadece üniversitelerde ve akademilerde değil, yaygın olarak okunmuştur.
D
İnsanın erdemli bir yaşam sürebilmesinin ancak bir otoriteye bağlı kılınmasıyla mümkün olduğunu söylemiştir.
E
Otorite ve erdem arasındaki ilişkinin akla göre yeniden düzenlenmesi gerektiğini söylemiştir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Edmund Burke’un Aydınlanma’ya yönelttiği eleştiriler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
“Evrensel doğru” diye bir şey olamaz.
B
Köklü reformlar aracılığıyla toplumu yeni baştan inşa etmenin mümkün olduğuna inanmak bir yanılgıdan ibarettir.
C
Devleti yönetenler ve yasa yapıcılar toplumu değiştirmeye çalışmak yerine onun aynen muhafaza edilmesinin yollarını aramalıdır.
D
Haklar felsefi ilkelere dayandırılamaz, toplum tarafından tanınır ve verilir.
E
Devleti insan eliyle var edilmiş yapay bir varlık olarak görmek onun insan doğasının ayrılmaz bir parçası olduğunu görememek demektir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma’nın özgürlük anlayışının bir parçası değildir?
Seçenekler
A
Dinsel Hoşgörü İlkesi
B
Aklın kamusal kullanımı ile özel kullanımı arasında yapılan ayrım
C
Din adamlarına devletin karışamaması
D
Düşünce ve ifade özgürlüğü
E
Aklın ışığı düşüncesinin hâkim hâle gelmesi
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma’nın eşitlik anlayışını anlatan bir ifadedir?
Seçenekler
A
Bütün insanlar insan olmak sıfatıyla eşittir.
B
İstisnasız herkesin aynı eğitimi alabilmesi eşitlik ilkesinin gereğidir.
C
Sosyoekonomik eşitsizlikler tamamen yok edilmelidir.
D
Kadın ve erkek arasındaki eşitsizlikler kaldırılmalıdır.
E
Eşit işe eşit ücret getirilmelidir.
Soru 10
I. Bilginin birikimsel olarak ilerlemediği düşüncesini
II. Bilginin ve fikirlerin kamusal olarak paylaşılması gerektiği düşüncesini
III. Aydınlanma düşünürlerinin mevcut düzeni bütün boyutlarıyla mercek altına aldıklarını
IV. Aydınlanma düşünürlerinin insanlıkça edinilmiş bütün bilginin bir arada toplanabileceğini düşündüklerini
Aydınlanmanın en karakteristik ürünü ve bugün de etkileyici bir eser olarak kabul edilen Ansiklopedi yukarıdakilerden hangilerini simgelemektedir?
II. Bilginin ve fikirlerin kamusal olarak paylaşılması gerektiği düşüncesini
III. Aydınlanma düşünürlerinin mevcut düzeni bütün boyutlarıyla mercek altına aldıklarını
IV. Aydınlanma düşünürlerinin insanlıkça edinilmiş bütün bilginin bir arada toplanabileceğini düşündüklerini
Aydınlanmanın en karakteristik ürünü ve bugün de etkileyici bir eser olarak kabul edilen Ansiklopedi yukarıdakilerden hangilerini simgelemektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma’nın dine yaklaşımını anlatan bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Din ve devlet tamamen birbirinden ayrılmalı, her ikisi de birbirinin alanına müdahale etmemelidir.
B
Din adamları dinin içini dogmalarla ve hurafelerle doldurmuştur ve bunlar bağnazlığa yol açmaktadır.
C
İnsanlar Tanrı hakkında ne istiyorlarsa onu düşünsünler; yeter ki kendilerinden farklı düşünenleri rahat bıraksınlar.
D
Akıl yoluyla insan dinî inanışlarını da yeniden gözden geçirmelidir.
E
Dinsel alan siyasi otoriteye tabi kılınmalıdır
Soru 12
I. Orta Çağ Felsefesi dinle iç içe geçmiştir oysa Rönesans’ta ikisinin alanları birbirinden ayrılmıştır.
II. Orta Çağ Düşüncesi'nde doğruya ulaştıran yolun “birliği” varken Rönesans’la bu birlik bozulmuştur.
III. Orta Çağ Düşüncesi'nde düşüncenin üzerine eğildiği konu tek iken Rönesans’ta insan ve evrene dair tüm konular ele alınmıştır.
IV. Orta Çağ Düşüncesi'nde “birey” kavramına rastlanmazken Rönesans’ta her bir insan küçük bir dünya olarak düşünülmüştür.
Yukarıdakilerden hangileri Rönesans Felsefesi ile Orta Çağ Felsefesi karşılaştırması bakımından doğrudur?
II. Orta Çağ Düşüncesi'nde doğruya ulaştıran yolun “birliği” varken Rönesans’la bu birlik bozulmuştur.
III. Orta Çağ Düşüncesi'nde düşüncenin üzerine eğildiği konu tek iken Rönesans’ta insan ve evrene dair tüm konular ele alınmıştır.
IV. Orta Çağ Düşüncesi'nde “birey” kavramına rastlanmazken Rönesans’ta her bir insan küçük bir dünya olarak düşünülmüştür.
Yukarıdakilerden hangileri Rönesans Felsefesi ile Orta Çağ Felsefesi karşılaştırması bakımından doğrudur?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Soru 13
Aydınlanmayı “insanın kendi aklını kullanma cesareti göstermesi” olarak tanımlayan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Rousseau
B
Voltaire
C
Kant
D
Diderot
E
Condorcet
Soru 14
“Söylediklerinizin hiçbirinde sizinle aynı düşüncede değilim ancak onları söyleme hakkınızı ölünceye değin savunacağım.” sözü aşağıdaki Aydınlanma filozoflarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Diderot
B
Voltaire
C
Kant
D
Rousseau
E
Helvetius
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Çağı Felsefesi'nin ortaya çıkmasını sağlayan olay, akım ya da kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Rönesans
B
Birey
C
Hümanizm
D
Bilgi ve Deneyim
E
Din
Soru 16
I. Akıl, anahtar kavramdır.
II. Doğa akılla kavranabilen bir süreç olarak değerlendirilir.
III. Özgürlük ve insanların doğal eşitliği düşüncesi hâkimdir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Aydınlanma Çağı felsefesini oluşturan temel düşünceler arasında yer alır?
II. Doğa akılla kavranabilen bir süreç olarak değerlendirilir.
III. Özgürlük ve insanların doğal eşitliği düşüncesi hâkimdir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Aydınlanma Çağı felsefesini oluşturan temel düşünceler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Soru 17
Aydınlanma Düşüncesi'nin dine yaklaşımına yönelik aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Akla yapılan vurgu dinî kurumların sorgulanması düşüncesini de içermektedir.
B
Dine karşı eleştirel bir tutum söz konusudur.
C
Din ve devlet işlerinin kesin çizgilerle ayrılmasının gerekliliği savunulmaktadır.
D
Dinsel alanın mutlak biçimde siyasal iktidara tabi kılınması gerektiği düşüncesi ön plana çıkmaktadır.
E
Kilise ve din adamlarına karşı mücadele edilmesi yönünde tavır alınmıştır.
Ünite 2
Soru 1
Bilim yapmanın anlamına ilişkin aşağıdaki dönemsel eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Mezopotamya Uygarlıkları: Dünya dışı varlıklarla temasa yönelik astronomi
B
Mısır Uygarlığı: Ampirik bilgi toplamak
C
Antik Yunan: Evreni açıklamaya dönük akılcı sistemler ortaya koymak
D
Orta Çağ Avrupası: Antik Yunan’da elde edilen birikimini din ile uzlaştırma arayışı
E
Rönesans sonrası: Deney ve gözlem aracılığıyla elde edilen verilerin teorik düzleme taşınması ve sınanması
Soru 2
I. Zanaat ve ticaretin gelişmesine paralel olarak kentlerde ortaya çıkmıştırlar.
II. Aristokratların yararlandıkları hukuki ayrıcalıklardan yararlanamamaktaydılar.
III. Zamanla üretim tekniğini geliştirmişler, nihayetinde toplumun sosyal yapısını değiştirmişlerdir.
Yukarıda özellikleri verilen sosyal sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
II. Aristokratların yararlandıkları hukuki ayrıcalıklardan yararlanamamaktaydılar.
III. Zamanla üretim tekniğini geliştirmişler, nihayetinde toplumun sosyal yapısını değiştirmişlerdir.
Yukarıda özellikleri verilen sosyal sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristokrat
B
Asker
C
Burjuva
D
Proleter
E
Ruhban
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl Avrupası’nda Atlantik ticaretinde, yüksek ticaret kapasitesine sahip olan liman şehirlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Utrecht
B
Liverpool
C
Bristol
D
Porto
E
Glasgow
Soru 4
Avrupa’da 16. yüzyılda ortaya çıkmış, Protestanlık'a karşı kilisenin geliştirmiş olduğu hareketin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Regulasyon
B
Resesyon
C
Rönesans
D
Reform
E
Karşı reform
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma’nın önderlerinden biridir?
Seçenekler
A
Tacitus
B
Ammianus Marcellianus
C
Aquinalı Thomas
D
Erasmus
E
Denis Diderot
Soru 6
Aydınlanma öncesi dinî hayatla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Katolik ülkelerde Protestan gruplar zulme uğruyorlardı.
B
Protestan ülkelerde Katolik gruplar zulme uğruyorlardı.
C
Protestanlığa göre insanın Tanrı’ya ulaşması için kiliseye ihtiyacı yoktur.
D
Ariusçuluk Mezhebi hâlâ önemli bir mezhep konumundadır.
E
Protestan Mezhebi'ne geçişler hızlı bir şekilde artmaktadır.
Soru 7
Aydınlanma Öncesi Dönem’de hangisi Atlantik deniz ticaretinde önemli bir rol oynamamıştır?
Seçenekler
A
Liverpool
B
Utrecht
C
Bristol
D
Glasgow
E
Venedik
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma’nın önderlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Voltaire
B
Jean Jacques Rousseau
C
Montesquieu
D
Erasmus
E
Denis Diderot
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Düşüncesi'nin ortaya çıkışındaki temel faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kültürel alanda yaşanan gelişmeler
B
Dinî hayatta yaşanan gelişmeler
C
Kilisenin Aydınlanma düşüncesini desteklemesi
D
Eski geleneklerin terk edilmesi
E
Aydın sınıf arasında filizlenen özgürlük düşüncesi
Soru 10
Aydınlanma Düşüncesi'nin ortaya çıkışında kültürel hayat aşağıdakilerden hangilerinin himayesinde gelişme imkânı bulmuştur?
Seçenekler
A
Aristokratlar
B
Köylüler
C
Askerî sınıf
D
Bilim insanları
E
Saray mensupları
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Düşüncesi'nin ortaya çıkışının zeminini hazırlayan modern bilimin öncülerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Nicolaus Copernicus
B
Galileo Galilei
C
Albert Einstein
D
Isaac Newton
E
Johannes Kepler
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşüncesinin ortaya çıkışında Orta ve Doğu Avrupa’nın geri kalmasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toprağa dayalı zenginlik sisteminin hâlen devam ediyor olması
B
Deniz ticaretinden uzak kalmaları
C
Kara ticaretinin hâlen önemini koruması
D
Yeterli sayıda aydının bu coğrafyalarda yaşamaması
E
Dinî sınıfın etkisinin devam etmesi
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanmacıların din anlayışını yansıtır?
Seçenekler
A
Aydınlanmacılara göre özgür bir devlette din özgürlüğü olmalı, devlet, din işlerine karışmamalıdır.
B
Aydınlanmacılar dinin toplum hayatında etkili olması gerektiği görüşündedir.
C
Aydınlanmacılar kilisenin etkili olması gerektiğini savunmaktadır.
D
Aydınlanmacılar dinin tamamen reddedilmesi gerektiğini savunmaktadırlar.
E
Aydınlanmacılar kilise ile ortak hareket edilmesi gerektiğini düşünürler.
Soru 14
I. Laik eğitimin başlaması
II. Ulusçuluk hareketlerinin yaygınlaşması
III. Skolastik felsefenin çöküşü
V. Burjuvaların ekonomik alanda güçlenmesi
Yukarıdaki gelişmelerinden hangisi ya da hangileri Aydınlanma Dönemi öncesi için geçerlidir?
II. Ulusçuluk hareketlerinin yaygınlaşması
III. Skolastik felsefenin çöküşü
V. Burjuvaların ekonomik alanda güçlenmesi
Yukarıdaki gelişmelerinden hangisi ya da hangileri Aydınlanma Dönemi öncesi için geçerlidir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve V
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
Yalnız IV
Soru 15
Aydınlanma Öncesi Dönem’de Avrupa toplumlarının soylular, rahipler, burjuvalar ve köylüler olmak üzere sınıflara ayrılması aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?
Seçenekler
A
Şehirli sınıfın ticaretle uğraştığını
B
Halk arasında eşitsizlik olduğunu
C
Din adamlarının yetkilerine göre sınıflara ayrıldığını
D
Halkın yaşam düzeyinin yüksek olduğunu
E
Eğitim seviyesinin yüksek olduğunu
Soru 16
I. Toplumların kültür düzeyinin yükselmesi
II. Din adamlarının ülke yönetimine katılması
III.Skolastik düşüncenin yaygınlaşması
“Aydınlanma Felsefesi”nin düşünce özgürlüğü ve modern bilimin önündeki tüm engelleri ortadan kaldırması yukarıdakilerden hangisi veya hangilerine zemin hazırlar?
II. Din adamlarının ülke yönetimine katılması
III.Skolastik düşüncenin yaygınlaşması
“Aydınlanma Felsefesi”nin düşünce özgürlüğü ve modern bilimin önündeki tüm engelleri ortadan kaldırması yukarıdakilerden hangisi veya hangilerine zemin hazırlar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
Yalnız II
E
II ve III
Soru 17
I. Feodal sistemde asıl üretim aracı topraktır.
II. Feodal düzenin en belirgin özelliği devlet birliğinin mevcut olmamasıdır.
III. Feodal sistem, toprak malikliği üzerine dayalı bir yönetim biçimi, bir toplum yapısı ve bir ekonomik rejimdir.
Feodal sistemle ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Feodal düzenin en belirgin özelliği devlet birliğinin mevcut olmamasıdır.
III. Feodal sistem, toprak malikliği üzerine dayalı bir yönetim biçimi, bir toplum yapısı ve bir ekonomik rejimdir.
Feodal sistemle ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Soru 18
I. Almanya'daki köylü savaşları
II. Hollanda’daki devrim
III. İngiliz Burjuva Devrimi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri burjuvazinin iktidarı ele geçirmek için ilk girişimleri arasında yer alır?
II. Hollanda’daki devrim
III. İngiliz Burjuva Devrimi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri burjuvazinin iktidarı ele geçirmek için ilk girişimleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Düşüncesi'nin ortaya çıkışında etkili olan modern bilimin ve bu bilime eleştirel yaklaşımın doğuşunu sağlayan bilim insanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Nicolaus Copernicus
B
Johannes Kepler
C
Thomas Aquinas
D
Galileo Galilei
E
Isaac Newton
Soru 20
Aydınlanma Hareketi'ne biçim veren ve bu düşüncenin kitlelere yayılması için uğraşmasının yanı sıra bütün Avrupa'da Aydınlanmacı davranış ve düşüncelerin somutlaştığı isim olarak görülen ve şahsi kaderi, ünü ve bağımsızlığının temellerini başarılı bir oyun yazarı olarak atan Fransız düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Voltaire
B
Shakespeare
C
Tolstoy
D
Homeros
E
Montesquieu
Ünite 3
Soru 1
Voltaire’in öncülüğünde Fransız Aydınlanmacılarının savunduğu deizme göre Tanrı, evreni yaratmış ve yarattıktan sonra onun kendi kurallarına göre çalışmasına izin vermiştir.
Yukarıdaki cümlede Voltaire’in hangi felsefe yaklaşımı verilmiştir?
Yukarıdaki cümlede Voltaire’in hangi felsefe yaklaşımı verilmiştir?
Seçenekler
A
Yaradılışçılık
B
Evrimcilik
C
Hümanizm
D
Doğalcılık
E
Materyalizm
Soru 2
Philos ve sophos kelimelerini filozof olarak birleştiren ve kendisinin de bu şekilde adlandırılmasını isteyen ilk tarihsel figür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pisagor
B
Platon
C
Aristo
D
Öklid
E
Locke
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi basitçe ''bilgi'' veya ''bilme'' anlamına gelen bir sözcük ile ''bilimsel çalışma'' veya ''öğreti'' anlamına gelen logos sözcüğünün birleşmesinden oluşan felsefe kavramıdır?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Epistemoloji
C
Metafizik
D
Aksiyoloji
E
Pedagoji
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi akılcılığın radikal bir yorumu olarak, tüm dünyayı madde dışında kurgulayan ve George Berkeley ile birlikte anılan bilgi felsefesinin adlandırılmasıdır?
Seçenekler
A
Oportunizm
B
Konstruktivizm
C
İdealizm
D
Pragmatizm
E
Objektivizm
Soru 5
Diderot ve Montesquieu gibi bazı filozofların imparatorlukların birer siyasal kurum olarak devam etmelerini ancak yönetici bazında yenilenerek aydınlanmaları gerektiğini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aydınlanmış Demokrasi
B
Aydınlanmış Sosyalizm
C
Aydınlanmış Devletçilik
D
Aydınlanmış Meritokrasi
E
Aydınlanmış Despotizm
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi felsefe kavramının anlamlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bilgiye yönelik faaliyet
B
Bilgiye yönelik sevgi
C
Bilgiye yönelik bir tartışmadan alınan zevk
D
Bilginin mutlak reddi
E
Bilgiye yönelik sistemli düşünme
Soru 7
Evrenin ana maddesi üzerinde yapılan tartışmalar, Antik Yunan’da hangi felsefenin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Epistemoloji
C
Metodoloji
D
Filoloji
E
Morfoloji
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi felsefe kelimesinin etimolojik kökenini oluşturur?
Seçenekler
A
Bilgi sevgisi
B
İnsan sevgisi
C
Dil sevgisi
D
Tanrı sevgisi
E
Siyaset sevgisi
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi bilgi felsefesinin (epistemoloji) yanıt aradığı sorulardır?
Seçenekler
A
Bilgi nedir? Varlık nedir? Yöntem nedir?
B
Bilgi nedir? Bilginin sınırları/olasılığı/kapsamı nedir? Bilginin kaynakları nedir?
C
Bilgi nedir? Bilim nedir? Bilim adamı kimdir?
D
Bilgi nedir? Fikir nedir? Kanaat nedir?
E
Bilgi nedir? Bilgi nereden gelir? Bilgi ne zaman eskir?
Soru 10
Aşağıdaki filozof - bilgi felsefesi (epistemoloji) eleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
John Locke - Deneycilik
B
René Descartes - Şüphecilik
C
Immanuel Kant - İdealizm
D
David Hume - Deneycilik
E
George Berkeley - Pozitivizm
Soru 11
Varlık Felsefesi (Ontoloji) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Varlık kavramı bilimde yalnızca maddeyi referans alır.
B
René Descartes düalist bir varlık felsefesini savunur.
C
Immanuel Kant'ın varlık felsefesi numen-fenomen ayrımı üzerine kuruludur.
D
George Berkeley materyalist varlık felsefesinin öncüsüdür.
E
Metafizik Aristoteles tarafından öne sürülen bir varlık felsefesidir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi yöntem bilimi (metodoloji) ile ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
Yöntem bilimi hangi yöntemin doğru olduğunu gösterir.
B
René Descartes dedüksiyon yöntemini kullanır.
C
David Hume indüksiyon yöntemini kullanır.
D
İndüksiyon yönteminde nedensellik esastır.
E
Dedüksiyon yöntemi ile tümelden tikel bilgiye ulaşılır.
Soru 13
Aydınlanma Dönemi din felsefesi ile ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Deizm ve ateizm Fransız Aydınlanması’nda öne çıkar.
B
Aydınlanma din karşıtı bir harekettir.
C
Protestanlık ABD Aydınlanması’nın önemli itici güçlerinden biridir.
D
Sekülerleşme Aydınlanma sürecinin dolaylı sonuçlarından biridir.
E
Kilise’nin gücü Aydınlanma ile birlikte zayıflamıştır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi aydınlanmış despotizme örnek olarak verilemez?
Seçenekler
A
III. Carlos
B
II. Katerina
C
Büyük Frederick
D
David Hume
E
Maria Theresa
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal sözleşme kuramcılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes
B
John Locke
C
Jean-Jacques Rousseau
D
Immanuel Kant
E
Jean Meslier
Soru 16
Aydınlanma Dönemi ahlak felsefesi ile ilgili olarak aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Immanuel Kant - ödev ahlakı
B
René Descartes - geçici ahlak
C
Thomas Hobbes - ahlaki bencillik
D
John Locke - genel ahlak
E
Jeremy Bentham - faydacı ahlak
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi bir Aydınlanma filozofu değildir?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Karl Marx
C
John Locke
D
Baron d’Holbach
E
Denis Diderot
Soru 18
Akılcılık ya da bir diğer deyişle Rasyonalizm'in doğru tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsanın sahip olduğu akıl ve düşünme yetisi sayesinde doğru bilgiye ulaşabileceğini savunan akımdır.
B
Duyuları dikkate alan ve doğru bilginin yalnızca duyular aracılığıyla elde edilebileceğini savunan görüştür.
C
Doğru bilgiye ancak duyu ve deney yoluyla ulaşılabileceğini savunan düşüncedir.
D
Doğru bilgiye doxa, yani sanı yoluyla ulaşılabileceğini savunan görüştür.
E
Doğru bilgiye ancak idealar yoluyla ulaşılabileceğini savunan akımdır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi felsefede bir yöntem (metot) adı değildir?
Seçenekler
A
Nedensellik
B
Diyalektik
C
Dedüksiyon
D
İndüksiyon
E
Tümevarım
Soru 20
Pagan Antik Yunan filozoflarının etkisi, Rönesans ve Reform sonrası Aydınlanma filozoflarının, Kilise'nin belirleyiciliğine ve Tanrı ile insan (akıl) arasındaki ilişkinin aracısı konumundaki tüm kurumlara ahlaki bir şüphe ile yaklaşmalarının doğrudan sonucu olarak ortaya çıkan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Skolastisizm
B
Teizm
C
Deizm
D
Paganizm
E
Monizm
Soru 21
Aydınlanma Dönemi ahlak felsefesinin konuları arasında hangi kavram yer almaz?
Seçenekler
A
Özgürlük
B
Erdem
C
Sorumluluk
D
Ödev
E
Toplumsal sınıflar
Ünite 4
Soru 1
Aydınlanma'nın mottolarından biri olan “Aklını Kullanmaya Cüret Et!” sözü aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Kant
B
Hume
C
Rousseau
D
Locke
E
Diderot
Soru 2
Aşağıdaki kavramlardan hangisi Rousseau’nun siyaset felsefesinin merkezinde yer alan kavramlardan biridir?
Seçenekler
A
Leviathan
B
Saf akıl
C
Boş levha
D
Soylu vahşi
E
Kurt insan
Soru 3
Aydınlanma Hareketi'nin temel amacı olarak dile getirilen, “insan aklı yoluyla doğayı kontrol altına alma” fikrinin asla gerçekleşmeyecek bir illüzyon ve bir ihanet olduğuna vurgu yapan filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kant
B
Voltaire
C
Nietzsche
D
Diderot
E
Locke
Soru 4
Romantizm'de bilim, yerini aşağıdakilerden hangisine bırakmıştır?
Seçenekler
A
Muhafazakârlık
B
Estetik
C
Din
D
Hukuk
E
İktisat
Soru 5
Rousseau’ya göre Aydınlanma filozoflarının yücelttiği 'ilerleme, uygarlaşma, medeniyet gibi kavramlar, aslında insanı ....................... kılmış ve ...................... yol açmıştır.
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
azimli - teknolojik ilerlemelere
B
mağrur - toplumsal ilerlemeye
C
atıl - duygusal hezeyanlara
D
eşit - sosyal adaletsizliklere
E
mutsuz - toplumsal eşitsizliklere
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Vico’nun düşüncelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Durağan bir insan doğasından söz edilemez.
B
İnsan kendi çevresini gözlemleyerek doğru bilgiye ulaşır.
C
Bizzat yaratılan dünyanın bilgisi ile gözlemlenen ya da açıklanmaya çalışılan dünyanın bilgisi aynı olamaz.
D
Belirli bir tarih ve kültür içerisinde etkinlikte bulunan insanın o tarihe ve kültüre dair bilgisi, herhangi bir neden-sonuç ilişkisi gözleminin ötesinde hakiki olacaktır.
E
Belirli bir tarihin/kültürün insanını anlamak için başlanılacak yer, o insanın yaratımına bizzat katkıda bulunduğu dil, sanat, ritüeller gibi kültürel ürünler olmalıdır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma’nın eleştirisini yapan filozoflardan biri değildir?
Seçenekler
A
Jean-Jacques Rousseau
B
Giambattista Vico
C
Edmund Burke
D
René Descartes
E
Sturm und Drang
Soru 8
Aydınlanma ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Aydınlanma’nın kendine özgü bir filozof kadrosundan söz edilemez.
B
Aydınlanma kendinden önceki felsefi birikimden yararlanmaktadır.
C
Aydınlanma filozoflarının ortak bir akıl anlayışı vardır.
D
Aydınlanma hem kendi döneminde hem de kendinden sonraki dönemlerde eleştirilen bir süreç olmuştur.
E
Aydınlanma filozoflarının ortak bir metodolojisi yoktur.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Jean-Jacques Rousseau’nun Aydınlanma’ya yönelik eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kilisenin toplumsal konumu
B
Toplum sözleşmesi varsayımları
C
Doğal durum tasviri
D
Doğal hak tasviri
E
Reformizm
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Sturm und Drang Hareketi'nin başlıca eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği
B
Genç Werther’in Acıları
C
Oblomov
D
Bin Dokuz Yüz Seksen Dört
E
İlahi Komedya
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Alman Romantizm Akımı içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Friedrich Schlegel
B
Novalis
C
Friedrich Hölderlin
D
Friedrich Wilhelm Joseph Schelling
E
Immanuel Kant
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Friedrich Nietzsche’ye göre Aydınlanma’ya dair yanlışlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Orta Çağ zihniyetini farklı aktörlerle devam ettirmek
B
İnsan aklını putlaştırmak
C
Pozitivizm
D
Doğayı kontrol etmeye çalışmak
E
Hristiyanlığı güçlendirmek
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu yazarlarına göre Aydınlanma’ya dair yanlışlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Evrensel hakikat söylemi
B
Totaliterleşme
C
Özgürleşim
D
Bireycilik
E
Yabancılaşma
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi sırasıyla Frankfurt Okulu’na ve Michel Foucault’ya göre, Aydınlanma’nın bireyler üzerindeki etkisini anlatan kavramlardır?
Seçenekler
A
Nesneleşme - özgürleşim
B
Nesneleşme - özneleşme
C
Özneleşme - özgürleşim
D
Nesneleşme - yabancılaşma
E
Yabancılaşma - özgürleşim
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Michel Foucault’ya göre Aydınlanma-sonrası insanın gönüllü olarak hâkim görüşün isteklerine yanıt vermesini sağlamaktadır?
Seçenekler
A
Ödev ahlakı
B
Yabancılaşma
C
İktidar-bilgi ekseni
D
Genel irade
E
Geleneksel kuram-yapımı
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu yazarları ile Michel Foucault’nun Aydınlanma’ya yönelik ortak eleştirilerinden biridir?
Seçenekler
A
Özneleşme
B
Nesneleşme
C
İktidar-bilgi ekseni
D
Evrensellik iddiası
E
Doğalcılık
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Friedrich Nietzsche'nin romantizmin aksine karşısında durduğu temel meseledir?
Seçenekler
A
Hakikat
B
Modern bilim
C
Estetik
D
Etik
E
Aydınlanma felsefesi
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Postmodern düşünceye sahip düşünürlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Max Horkheimer
B
Michel Foucault
C
Jean-François Lyotard
D
Jean Baudrillard
E
Judith Butler
Soru 19
Aşağıdaki isimlerden hangisi Aydınlanma'nın içinden çıkan eleştirmenlere dâhil değildir?
Seçenekler
A
Giambattista Vico
B
Jean-Jacques Rousseau
C
Edmund Burke
D
Denis Diderot
E
Johann Wolfgang von Goethe
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma eleştirisi üzerinde yükselen düşüncelerden biridir?
Seçenekler
A
Alman Romantizmi
B
Rölativizm
C
Pozitivizm
D
Redüksiyon
E
İndüksiyon
Soru 21
"Aydınlanma'nın dünyayı evrenselci ve nesnel bakış açısıyla yorumlayışı, bugün tarihsel bir kurguya ve totaliterleşmeye dönüşümü temsil etmektedir." eleştirisi aşağıdaki düşünce akımlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Postmodernizm
B
Modernizm
C
Kapitalizm
D
Romantizm
E
Rasyonalizm
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi aydınlanma ideolojisinin insana bakışını ifade eden kavramdır?
Seçenekler
A
Hümanizm
B
Objektivizm
C
Sosyalizm
D
Dadaizm
E
Varoluşçuluk
Soru 2
Yunanca, Latince ve Yahudice gibi dilleri bilmeyenin kendisine bilgin demesini ayıp gören, tüm bilgiye direkt ulaşmak için dil öğrenilmesini gerekli gören Fransız hümanist aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rousseau
B
Diderot
C
Rabelais
D
Voltaire
E
Erasmus
Soru 3
Prens adlı eserinde kralın Tanrı’dan destek almadan yönetmesi gerektiğini söyleyerek laik devlete işaret eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bacon
B
Rousseau
C
More
D
Makyavel
E
Nietzsche
Soru 4
Yunan metinlerine dayanarak, Katolik Roma’nın resmî İncil'i olan Vulgate’deki hataları ortaya çıkaran Aydınlanma düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gutenberg
B
Erasmus
C
Kopernik
D
Rousseau
E
Galileo
Soru 5
Hümanizm felsefesi esasen aşağıdakilerden hangisine vurgu yapar?
Seçenekler
A
İnsan aklı
B
Teknoloji
C
Sanat
D
İnsan kalbi
E
Din
Soru 6
Politik anlamda Rönesans hümanistleri aşağıdakilerden hangisini savunur?
Seçenekler
A
Kralın Tanrı’dan destek alması
B
Laik devlet
C
Barışçıl toplum
D
Mutlu toplum
E
Bilgiye dayalı yönetim
Soru 7
“Doğal insan-ideal insan” karşıtlığı aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Orta Çağ - Yeni Çağ
B
Kral-papa
C
Sosyalizm-liberalizm
D
Rönesans hümanistleri-Aydınlanmacı hümanistler
E
Dinsel-seküler
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Hümanizm'in en öz tanımıdır?
Seçenekler
A
Tanrı merkezcilik
B
İnsancılık
C
Din sevgisi
D
Doğaüstücülük
E
İnsan merkezcilik
Soru 9
Hümanizm'in başladığı fikir hareketi olarak antik eserlerin okunmasını teşvik eden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antikiteye Dönüş
B
Reform
C
1789 Devrimi
D
Realizm
E
Aydınlanma
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans-Aydınlanma hümanizmleri arasındaki farklardan biri değildir?
Seçenekler
A
İnanç - akıl
B
Metin analizi - gözleme dayanan analiz
C
Dini dışlamayan - din karşıtlığı
D
Doğanın bir parçası - doğanın en ayrıcalıklı yaratığı
E
İnsanın hürriyeti - insanın mükemmelliği
Soru 11
Secretum meum (Sırlarım) eseriyle tanınan ve düşünceleriyle hümanist felsefenin doğuşuna ilham veren düşünür kimdir?
Seçenekler
A
John Locke
B
George Berkeley
C
Immanuel Kant
D
David Hume
E
Francesco Petrarca
Soru 12
İnsan kadavrası üzerinde çalışmanın gerekliliğini ilk kim dile getirmiştir?
Seçenekler
A
Descartes
B
G. Wilhelm Leibniz
C
Montesquieu
D
Andreas Vesalius
E
Montaigne
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi hümanist düşünürlerden biri değildir?
Seçenekler
A
John Locke
B
Albert Einstein
C
J. Jacques Rousseau
D
Thomas Paine
E
Montesquieu
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi hümanist insanın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Akla öncelik vermek
B
Dünyevi işlere öncelik vermek
C
İnsan onuruna sahip çıkmak
D
Doğaüstü düşünceyi kabul etmek
E
Hür olmak
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi hümanist eğitimin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yabancı dil bilmek
B
Eğitimin sadece soylu sınıfa ait bir hak olması
C
Eleştirel olmak
D
Ezbere dayanmaması
E
Öğrencinin fiziki ve ruhsal gelişimini sağlaması
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi hümanizmi doğuran nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Antikiteye dönüş
B
Ekonomik refah
C
Skolastik eğitimin yetersizliği
D
Matbaanın icadı
E
Haçlı Seferi
Soru 17
Tabula rasa fikri aşağıdaki Aydınlanma filozoflardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Karl Marks
C
John Locke
D
Baron d’Holbach
E
Denis Diderot
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi hümanizmin doğuş nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Coğrafi keşifler
B
Bilimsel gelişmeler
C
Teknolojik gelişmeler
D
Tıp alanındaki gelişmeler
E
Mimari gelişmeler
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Hümanizm düşüncesinin doğuşuna neden olan gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
1453 İstanbul'un fethiyle İtalya'ya kaçan Bizanslı aydınların düşünceleri ve beraberinde götürdükleri Antik Yunan eserlerinin katkısı
B
Coğrafi keşifler
C
Astronominin gelişimi ve matbaanın keşfi
D
Kopernik'in Güneş merkezli evren tezi
E
Birinci Dünya Savaşı
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi metafizik Tekçilik görüşünü ortaya atan ve insan aklını aşan Tanrısal bir varlığın ve bilginin, doğanın varlığından ve doğanın bilgisinden farklı olmayacağını savunan düşünürdür?
Seçenekler
A
Spinoza
B
Berkeley
C
Bacon
D
More
E
Pascal
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi birbirlerini yüz yüze hiç görmemiş insanları bir ulusun parçası hâline getiren ve onlarda ortak değer ve düşüncelerin oluşmasına katkıda bulunan, hayalî cemaatlerin oluşmasını sağlayan unsurdur?
Seçenekler
A
Para
B
Medya
C
Sağlık
D
Savaş
E
Alfabe
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi insanın, duyularının ve deneyimlerinin sınırlı olmasından ötürü gerçeğin bilgisine tam olarak hâkim olamayacağını ifade eden Antik Yunan düşünürüdür?
Seçenekler
A
Öklid
B
Tales
C
Platon
D
Demokritus
E
Lökipus
Soru 4
Wycliffe, Jan Hus ve Martin Luther gibi din adamlarının kilisenin içtihat yetkisine meydan okurken önemli ölçüde taraftar toplamasını sağlayan icat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Telgraf
B
Demir yolu
C
Mikrofon
D
Matbaa
E
Video
Soru 5
Devletin dünyevi ihtiyaçlardan türediğini söyleyen Padovalı Marsiglio ve Ockhamlı William gibi düşünürlere göre devletin meşruluğunun kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güç
B
Ekonomi
C
Hukuk
D
Halk
E
Tanrı iradesi
Soru 6
Avrupa’da kilisenin siyaset üzerindeki rolü hangi olaydan sonra kesinlikle sona ermiştir?
Seçenekler
A
1215 Magna Carta
B
1492 Amerika Kıtası'nın keşfi
C
1453 İstanbul’un fethi
D
1648 Westphalia Anlaşması
E
1789 Fransız İhtilali
Soru 7
Kilise’nin doğa bilimleri üzerindeki tekelini hangi bilimsel tez temelden sarsmıştır?
Seçenekler
A
Tarihsel materyalizm (Karl Marx)
B
İnsan insanın kurdudur. (Thomas Hobbes)
C
Mülkiyetin Dokunulmazlığı (John Locke)
D
Güneş Merkezli Evren (Kopernik)
E
Cumhuriyet ve Genel İrade (Rousseau)
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi filozof Francis Bacon'a göre bilimin karakterlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilim gözlem ve deney üzerine kuruludur.
B
Bilgiye tümevarım yöntemiyle ulaşılır.
C
Bilgiye tümdengelim yöntemiyle ulaşılır.
D
Bilgi pratik sonuçlar üretir.
E
Bilgi pratik sonuçlardan beslenir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Antik Yunan filozoflarından sonra bilimsel çalışmalardaki düşüşün sebebidir?
Seçenekler
A
Helen İmparatorluğu’nun yıkılması
B
Osmanlı Devleti’nin yükselişe geçişi
C
Kilise’nin siyasi istikrarı kaybolan Avrupa’da hâkimiyetini artırması
D
Roma İmparatorluğu’nun ikiye bölünmesi
E
Bizans İmparatorluğu’nun İstanbul’u kaybetmesi
Soru 10
Aydınlanma Dönemi filozoflarından hangisi Rasyonalizm Akımı'nın kurucusu kabul edilir?
Seçenekler
A
Francis Bacon
B
Rene Descartes
C
David Hume
D
George Berkeley
E
Thomas Reid
Soru 11
İnsan aklını aşan Tanrısal bir varlığın ve bilginin, doğanın varlığından ve doğanın bilgisinden farklı olmayacağını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Metafizik tekçilik
B
İdeacılık
C
Tümdengelim
D
Öznelcilik
E
Öncülcülük (a priorism)
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Francis Bacon’a göre bilimin temel karakteristiklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilim gözlem ve deneyler üzerine kuruludur.
B
Bilgiye tümevarım yöntemi ile ulaşılır.
C
Bilgi pratik sonuçlar üretir, pratik sonuçlardan beslenir.
D
Gözlemler sonucu elde edilen bilgi, diğer olguları açıklayan genel prensipler hâline dönüşebilir.
E
Gözlemlenemeyen olay ve olguların bilgisi insan aklı tarafından keşfedilebilir.
Soru 13
Ampirist Yaklaşım aşağıdaki bilimsel bulguların hangisine ilham vermiş olamaz?
Seçenekler
A
Yer Çekimi Yasası
B
Cisimlerin Hareket Yasası
C
Sabit Oranlar Yasası
D
Mutlak Ahlak Yasası
E
Termodinamik Yasası
Soru 14
Aşağıdaki filozoflardan-bilim insanlarından hangisi bilginin öznel karakterine vurgu yapmış ve “nesnelere dair bilgimiz onları algılayış biçimimize bağlıdır” demiştir?
Seçenekler
A
Francis Bacon
B
David Hume
C
Immanuel Kant
D
Thomas Hobbes
E
Isaac Newton
Soru 15
Aydınlanma filozofları devletin oluşumuyla ilgili aşağıdaki önermelerden hangisini öne sürmüş olamaz?
Seçenekler
A
Devlet, mülkiyet sahiplerinin imtiyazlarını koruma amacıyla kurulmuştur.
B
Devlet, doğa durumundaki kaosu önlemek için kurulmuştur.
C
Devlet, doğa durumundaki iş birliğine yönelik tehditleri bertaraf etmek için kurulmuştur.
D
Devlet, Tanrı’nın iradesi sonucu ortaya çıkmıştır, o iradenin yansımasıdır.
E
Devlet, sınıf çatışmasında yaşanan sömürünün devamı için kurulmuştur
Soru 16
Aydınlanma Dönemi’yle gelişen bilim anlayışı aşağıdaki olgulardan hangisinin sebebi olarak gösterilemez?
Seçenekler
A
Modern üniversitelerin ve bilimsel disiplinlerin kurulması
B
Sanayi Devrimi
C
Savaş teknolojilerindeki gelişme
D
Din kurumunun otoritesini artırması
E
Milliyetçiliğin gelişimi
Soru 17
Aydınlanma Dönemi’nde tarih ve dilbilim gibi alanlarda yaşanan gelişmeler hangi akımın ortaya çıkmasında ve güçlenmesinde etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Marxizm
C
Feminizm
D
Milliyetçilik
E
Çevrecilik
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi, 19. yüzyılda meydana gelen bir maden kazasını, Aydınlanma filozoflarının açıklama şekli olamaz?
Seçenekler
A
İşçilerin daha fazla kâr etmek için kötü koşullarda çalıştırılması
B
Devletin, işçilerin güvenliğini sağlamak için yeterli tedbirleri almaması
C
Madendeki kirişlerin toprağın ağırlığını taşıyacak kadar mukavemet gücünün olmaması
D
Madenin bulunduğu bölgedeki toprak yapısının, madencilik faaliyetlerine elverişli olmaması
E
Takdir-i İlahi
Soru 19
"Bilmeye cüret et. Aklını kullanacak cesarete sahip ol." sözü aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Galileo
B
Kant
C
Aristo
D
Descartes
E
Bacon
Soru 20
Güneş Merkezli Evren Teorisi’ni desteklediği için Roma’daki engizisyon mahkemesi tarafından sorgulanan ve yargılanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Galileo
B
Kant
C
Platon
D
Aristo
E
Bacon
Soru 21
Aydınlanma Dönemi’nde canlanan siyasal düşünce geleneği aşağıdaki ideolojilerden hangisine sebep olmamıştır?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Sosyalizm
C
Faşizm
D
Feminizm
E
İdealizm
Soru 22
Kendisinden önce yaşayan Kopernik'in geliştirdiği Güneş Merkezli Evren Teorisi'ni destekleyen ve bu görüşü çevresine öğreterek yaygınlaştırdığı için Kilise tarafından idam edileceği yönünde söylemlere maruz kalan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Newton
B
Diderot
C
Galilei
D
Kepler
E
Gilbert
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Dönemi'nde canlanan siyasal düşünce geleneğinin ortaya çıkardığı ideolojilerden değildir?
Seçenekler
A
Milliyetçilik
B
Muhafazakârlık
C
Liberalizm
D
Anarşizm
E
Despotizm
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi kilisenin günah affı için para karşılığında verdiği belgedir?
Seçenekler
A
Endüljans
B
Aforoz
C
İcazet
D
Katarsis
E
Samizdat
Soru 2
Felsefi Mektuplar eserinde, Fransa’daki Katolik egemenliğin düşünceyi kısıtlayıcı etkisine karşın; İngiltere’deki mezhepsel çoğulculuğun, toleransın mümkün olduğu bir denge yarattığına dikkat çeken düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Locke
B
Voltaire
C
Diderot
D
Rousseau
E
Smith
Soru 3
İnsanın kendisinde bulunan yaratıcı hünerle Tanrı’ya atfedilen mutlak kudrete ortak olabileceğini ve Hristiyanlığın yaklaşık bir asır içinde tümüyle ortadan kalkacağını savunan bir akımın üyesi olduğu için idama mahkûm edilen 20 yaşındaki öğrenci Thomas Aikenhead'ın işlemiş olduğu suç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal huzuru bozma
B
Bilime tapma
C
Putperestlik
D
Dine küfür
E
Fikir hakkı ihlali
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Kopenik'in devrim niteliğindeki teorisidir?
Seçenekler
A
Dünya Merkezli Teori
B
Döngüsel Zaman Teorisi
C
Dünya Yuvarlaklık Teorisi
D
Yerçekimi Teorisi
E
Güneş Merkezli Teori
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ Avrupası’nda dinin siyasi ve toplumsal etkisinin azalmasında daha çok etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Haçlı Seferleri
B
Vestfalya Barışı
C
İstanbul’un Fethi
D
Roma İmparatorluğu’nun yıkılması
E
Habsburglar’ın Kutsal Roma Germen İmparatorluğu’nda Katolikliği tek mezhep olarak dayatması
Soru 6
Aşağıdaki düşünürlerden hangisinin görüşleri çağdaş din-siyaset ilişkilerini belirlemekte daha etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Baron d’Holbach
B
Condorcet
C
Voltaire
D
La Mettrie
E
Locke
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşünürlerinin, din ve düşünce ilişkisi bakımından siyaset teorilerini en fazla etkilemiştir?
Seçenekler
A
Newton’ın Evrensel Yerçekimi Yasası
B
Kopernik’in Heliosentrik Teorisi
C
Machiavelli’nin ‘Prens’ Risalesi
D
Platon’un ‘Devlet’ Adlı Eseri
E
Marx’ın ‘Kapital’ Adlı Kitabı
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Voltaire’in dine ilişkin görüşlerine uymaz?
Seçenekler
A
Hristiyanlık yok olmalıdır.
B
Ateistlerden oluşan bir toplum ahlaken tercih edilebilir bir çözümdür.
C
İnsanlar vahyin ve mucizelerin ötesinde rasyonel bir din inşa edilmelidir.
D
İlahî bir güç vardır.
E
İnanç alanında tümüyle hâkimiyet kurmuş dinler düşünceyi kısıtlar.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ Avrupası’nda Katolik Kilisesi'nin sahip olduğu ayrıcalıklı konumla ilişkili değildir?
Seçenekler
A
Papalık vasıtasıyla monarklar üzerinde baskı kurabilmek
B
Dinî dogmaların dine hakaret cezalarıyla korunmasını sağlamak
C
Haçlı Seferleri için kıtanın her yerinden mali ve askerî destek toplayabilmek
D
Kiliseleri ihtiyaçlarını karşılamak için bağış toplamak
E
Skolastisizm sayesinde düşüncenin sınırlarını belirlemek
Soru 10
Aydınlanma düşüncesinin Katolikliğe karşı yaklaşımında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenemez?
Seçenekler
A
Kilisenin siyasetteki egemen konumu
B
Mezhep savaşları
C
Dine hakaret cezaları
D
Skolastisizm
E
Ortodoksluğun daha akla yatkın bir mezhep olması
Soru 11
Aşağıdaki aydınlanma düşünürlerinden hangisinin din hakkındaki görüşleri daha az ön plana çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Montesquieu
B
Voltaire
C
Locke
D
Fontenelle
E
Hume
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Vestfalya Barışı’nın dine ve din kurumlarına etkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Katolik Kilisesinin Avrupa’daki hegemonyasının son bulması
B
Siyasi otorite sahiplerinin Papalığın siyasi etkisinden kurtulması
C
Avrupa toplumlarında mezhep çeşitliliğinin önünün açılması
D
Hükümdarlara kendi din siyasetlerini belirleme imkânının tanınması
E
Avrupa’da Hristiyanlık dışındaki dinlerin de yayılmasının mümkün kılınması
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşünürlerinin Tanrı kavramına yaklaşımlarında ortak bir noktadır?
Seçenekler
A
Tanrı’nın varlığını ispat etme iradesi
B
Tanrı’nın yokluğunu ispat etmek isteği
C
Tanrı’nın varlığı meselesinin, dinî inanç esaslarına dayanmadan tartışılması
D
Hristiyanlık dışındaki dinlerin Tanrı anlayışlarını da hesaba katmak
E
Kaderin varlığını rasyonel yollardan ispatlamak
Soru 14
Aydınlanma düşünürleri, dinin toplumdaki yerinin ne olması gerektiğiyle ilgili farklı yaklaşımlar sunmuşlardır.
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri olamaz?
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri olamaz?
Seçenekler
A
Toplumsal uyum için, bir dinin siyasi otorite tarafından seçilip topluma kabul ettirilmesi
B
Tarih boyunca çatışmalara neden olan dinlere tümüyle son verilmesi
C
İlkeleri akıl yoluyla belirlenen bir din kurmak
D
Farklı dinsel grupların birbirine tolerans göstermesi
E
Siyasi otoritenin inançlara ve din alanına müdahale etmemesi
Soru 15
......................... kavramı dünyevileşme, dinî ve ilahî olanın dışına çıkma anlamlarını içerir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Demokratikleşme
B
Sempatizanlık
C
Sekülerleşme
D
Modernleşme
E
Dindarlık
Soru 16
Siyaseti dinden ve din temelli ahlak dizgesinden ayırarak dünyevi bir perspektiften kurulan dinden bağımsız siyaset teorisini ortaya atan düşünür ve bu teorinin bahsedildiği eser aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Machiavelli - Prens
B
Hobbes - Kral
C
Locke - Prens
D
Kopernik - İmparator
E
Hume- Kral
Soru 17
I. Tanrı kavramı
II. Din ve düşünce ilişkisi
III. Dinin toplumdaki işlevi
Aydınlanma Düşüncesi'nin dine yaklaşımı yukarıdaki meselelerden hangisi ya da hangileri ile ilgilidir?
II. Din ve düşünce ilişkisi
III. Dinin toplumdaki işlevi
Aydınlanma Düşüncesi'nin dine yaklaşımı yukarıdaki meselelerden hangisi ya da hangileri ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Soru 18
I. Deizm
II. Panteizm
III. Teizm
IV. Ateizm
Aydınlanma düşünürlerinin Tanrı anlayışı yukarıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
II. Panteizm
III. Teizm
IV. Ateizm
Aydınlanma düşünürlerinin Tanrı anlayışı yukarıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II, III ve IV
Soru 19
Aydınlanma'nın din-siyaset ilişkisi konusunda sonraki siyasi süreçleri aşağıdaki olgulardan hangisine en büyük katkıyı sağlamıştır?
Seçenekler
A
İnanç özgürlüğüne
B
Nihilist görüşlere
C
Eşit yurttaşlık düşüncesine
D
Özgür irade inancına
E
Bilim ve deney yoluyla bilgi edinmeye
Soru 20
Aydınlanma Düşüncesi'ndeki bilgi ve düşüncenin insan aklını aşan kaynakları ve doğaüstü mucizeleri reddi aşağıdaki durumlardan hangisi ile sonuçlanmıştır?
Seçenekler
A
Sekülerleşme; siyasi ve toplumsal düzende din kurumlarının etkisinin gerilemesi ve en asgari düzeye indirilmesi
B
Uhrevileşme; siyasi ve toplumsal anlamda dinin otoritesinin arttırılması
C
Nihilizm; her şeyin anlamdan ve değerden yoksun olması
D
Septisizm; her türlü bilginin kuşkulu ve aklın kesin bir bilgi elde edemeyecek olması
E
Pragmatizm; gerçek bilginin temel ölçütünün pratik fayda ya da yarara indirgenmesi
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma’da ortaya çıkan devlet anlayışının arka planıyla doğrudan ilintili değildir?
Seçenekler
A
Aydınlanma düşünürlerinin kişisel dinî inançlarındaki değişim
B
Reform hareketlerinin kilise otoritesini sorgulaması
C
Toplumsal sözleşme teorisi
D
Egemenlik kavramının ortaya çıkışı
E
Laiklik ilkesinin doğuşu
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Reform’un devlet kavramındaki dönüşüme etkisini belirten bir ifadedir?
Seçenekler
A
Reform ile Rönesans birlikte düşünülmelidir.
B
Reform’un en büyük etkilerinden biri siyasi otoritenin dinî otoriteden özerkleşmesine giden yolu açmasıdır.
C
Luther, Augustinci bir tarikata mensuptu ve ilk günah doktrinine inanıyordu.
D
Luther, Alman prensleriyle arası iyi olduğu için devletin dinsel otoriteden üstün görüyordu.
E
Reform yalnıza din alanıyla sınırlı bir eleştiriydi, siyasi bir gelişme olarak ele alınamaz.
Soru 3
On yedinci yüzyılda hem İngiltere’de hem de Fransa’da bulunan “Kral öldü yaşasın kral” deyişi, benzer şekilde 1640-48 İngiliz İç Savaşı sırasında başvurulan “Kralı korumak için krala karşı savaşmak” sloganı hangi anlayışın ilk yansımaları olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Egemenlik
B
Laiklik
C
Keyfîlik
D
Tiranlık
E
Yeniden doğuş
Soru 4
……………………………………… ekonomik, kültürel, toplumsal ve bireysel yaşamların toplumun siyasal yapısına göre şekillendiğini öne süren yaklaşımdır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Ekonomik Belirlenimcilik
B
Toplumsal Belirlenimcilik
C
Siyasal Belirlenimcilik
D
Siyasal İndirgemecilik
E
Ekonomik İndirgemecilik
Soru 5
……………………………………… devletin alanı, işlevi, yapısı, ilkeleri ve politikaları konuşulurken dinden referanslar aramamak, bunları dine dayandırmamak anlamlarını taşır.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Reform
B
Rönesans
C
Toplumsal belirlenimcilik
D
Siyasal indirgemecilik
E
Laiklik
Soru 6
Hangi düşünür siyaset teorisinde egemen ile egemenlik arasında bir ayrıma giderek modern devlet anlayışının çok önemli bir bileşenini kavramsallaştırmıştır?
Seçenekler
A
Hobbes
B
Locke
C
Rousseau
D
Bodin
E
Augustin
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşünürlerinin devletle ilgili tartışmalarında ortak olarak üzerinde durdukları bir mesele değildir?
Seçenekler
A
Devletin resmî dininin hangisi olacağı
B
Tiranlığın tanımlanması
C
Keyfî güç kullanımın tehlikeleri
D
Yasaların ne gibi özelliklere sahip olması gerektiği
E
Devleti özgürlük kavramıyla birlikte düşünmek
Soru 8
Yaşam, özgürlük ve mülkiyet John Locke’a göre hangi kavramın karşılığıdır?
Seçenekler
A
Doğal devlet
B
Doğa durumu
C
Medeni yaşam
D
Doğal hak
E
Mutluluk
Soru 9
Tiranlık rejiminin, yani toplumsal sınıfları ve maddi güçleri ne düzeyde olursa olsun tüm yönetilenleri yöneten karşısında eşit derecede köleleştirerek kendine özgü bir toplumsal eşitlik yarattığını söyleyen Aydınlanma düşünürü kimdir?
Seçenekler
A
Montesquieu
B
Rousseau
C
de Jaucourt
D
Voltaire
E
Robespierre
Soru 10
Devleti insanların kurallarla bağlı iken ya da kurallarla bağlı olmalarına rağmen özgür hissetmelerinin yolu olarak kavramsallaştıran Aydınlanma düşünürü kimdir?
Seçenekler
A
Montesquieu
B
Rousseau
C
de Jaucourt
D
Voltaire
E
Robespierre
Soru 11
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi yönetme hakkını Tanrı’ya değil de insanların kendi aralarında yaptıkları toplumsal sözleşmeye dayandırarak Aydınlanma’nın devlet anlayışının önemli bir bileşenini oluşturmuş ilk düşünürlerden biridir?
Seçenekler
A
Hobbes
B
Luther
C
Augustin
D
Diderot
E
Machiavelli
Soru 12
“Görmüştüm ki her şey temelinde siyasete dayanıyordu ve nasıl davranılırsa davranılsın, her halk yönetiminin niteliği onu ne yapıyorsa ancak o olabilirdi.” cümlesiyle ………………., …………………………. olarak bilinen yaklaşımı özetlemiş oluyordu.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Hobbes, ekonomik belirlenimcilik
B
Rousseau, ekonomik belirlenimcilik
C
Locke, ekonomik belirlenimcilik
D
Rousseau, siyasal belirlenimcilik
E
Luther, siyasal belirlenimcilik
Soru 13
Latince “Nunquam satis fida potentia ubi nimia” yani “Çok fazla güç olan yerde hiçbir zaman yeterli güven yoktur” cümlesi Aydınlanma düşüncesinde devletin taşıması gerektiği düşünülen hangi özelliğe dikkat çekmektedir?
Seçenekler
A
Laiklik
B
Egemenlik
C
Keyfîlikten uzak olma
D
Koruyucu olma
E
Yıkılmaz olma
Soru 14
Montesquieu “yasaların ruhu” kavramıyla devletin hangi özelliğine dikkat çekmektedir?
Seçenekler
A
Devletin iyi ve doğru yasalar yapmakla yükümlü oluşuna
B
Devletin yasalara uymayanları en ağır şekilde cezalandırabileceğine
C
Devletin tarafsız olması gerektiğine
D
Devletin laik olması gerektiğine
E
Devletin bir ulusun ruhunu temsil ettiğine
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşünürlerinin devlet kavramıyla birlikte ele aldıkları kavramlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Özgürlük
B
Tanrı
C
Eşitlik
D
Ahlak
E
Yurttaşlık
Soru 16
Devletin ilk ortaya çıkışını özel mülkiyetin ortaya çıkmasının bir sonucu olarak açıklayan Aydınlanma düşünürü hangisidir?
Seçenekler
A
Montesquieu
B
Locke
C
Diderot
D
de Jaucourt
E
Rousseau
Soru 17
Devlet'in mutlak, bölünmez ve sürekli bir egemenliğe sahip olduğu, yönetme hakkının ve sonsuz bir itaatin yöneleceği makamın devlet olduğu, egemenliğini Tanrı’dan değil toplumsal sözleşmeden aldığı ve devletin üzerinde başka herhangi bir otoritenin olmadığı fikrini vurgulayan devlet teorisi aşağıdaki hangi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes
B
John Locke
C
Baron de Montesquieu
D
Jean Jacques Rousseau
E
Louis de Jaucourt
Soru 18
Reform hareketleri, on altıncı yüzyılda Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde, yerleşik toplumsal, siyasal ve kültürel yaşamı derinden etkileyerek büyük bir dönüşüme neden olmuştur.
Bahsedilen reform hareketlerinin simge ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Bahsedilen reform hareketlerinin simge ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Martin Luther
B
Thomas Hobbes
C
Jean Bodin
D
Machiavelli
E
St. Augustin
Ünite 9
Soru 1
Uluslararası ilişkilerin sadece maddi unsurlardan değil, aynı zamanda fikirsel unsurlardan da oluştuğunu öne süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Davranışsalcı Kuram
B
İdealizm Kuramı
C
İnşacı Kuram
D
Düşünümsel Kuram
E
Realist Kuram
Soru 2
Uluslararası hukuk kavramını ilk olarak ortaya atan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Grotios
B
Tocqueville
C
Rousseau
D
Bentham
E
Locke
Soru 3
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi eğiştirilmesinin mümapısı olduğunu ve bunun değiştirilmesinin mümkün olmadığını savunmuştur?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
William Penn
C
Tom Paine
D
Thomas Hobbes
E
Hugo Grotius
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşüncesinin iki savaş arası dönemde uluslararası politikaya etkilerinden biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Milletler Cemiyeti’nin kurulması
B
Gizli diplomasinin engellenmeye çalışılması
C
Ticaretin liberalleştirilmesi çabaları
D
Demokratik yönetimlerin kurulması
E
1938’de Almanya’nın Avusturya’yla birleşmesi
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Immanuel Kant’ın uluslararası ilişkilerle ilgili düşüncelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Cumhuriyetle yönetilen devletler barışçı politikalar izler.
B
Uluslararası barış için Avrupa entegrasyonu gereklidir.
C
Serbest ticaret uluslararası barışı olumlu etkiler.
D
Devletler kendi aralarından anlaşarak barışçı birlik oluşturabilir.
E
Savaş insan doğasında bulunur.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Tom Paine’nin uluslararası politikayla ilgili görüşlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası mahkemeler kurulmalıdır.
B
Küçük ve savunma amaçlı ordular uluslararası barışa katkı sağlar.
C
Demokratik yönetimler barışçı dünya düzenine katkı sağlar.
D
Şeffaf diplomasi uluslararası ilişkilerde en önemli unsurlardan biridir.
E
Serbest ticaret barışçı dünya düzeninin gerekliliklerinden biridir.
Soru 7
Hollandalı felsefeci Hugo Grotius’un uluslararası politikada gerekli gördüğü en temel kurumlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest ticaret
B
Uluslararası hukuk
C
Avrupa entegrasyonu
D
Hristiyan devletler arası birlik
E
Doğu’yla iyi ilişkiler kurmak
Soru 8
Thomas Hobbes’a göre uluslararası sistemde devletlerin bir araya gelerek bir üst otorite oluşturmaları neden mümkün değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası örgütlerin yapısı bunu engeller.
B
Gizli diplomasi engel oluşturur.
C
Merkantilist ekonominin yapısı zorluk çıkartır.
D
Kamuoyları bu duruma izin vermez.
E
Devletler arası anarşi tahammül edilebilir bir durumdur.
Soru 9
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi İnşacılık Kuramı’nın ortaya çıkmasına doğrudan katkı sağlamıştır?
Seçenekler
A
Tom Paine
B
Adam Smith
C
Immanuel Kant
D
William Paine
E
Voltaire
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Postpozitivist düşünürlerin Aydınlanma felsefesine karşı çıkmalarının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aydınlanma düşüncesinin moderniteyi yüceltmesi
B
Bilgi ve güç arasındaki ilişkiyi irdelememesi
C
Aydınlanma felsefecilerinin insan doğasının pozitif olduğunu düşünmeleri
D
Deterministik Yaklaşım’a yapılan vurgu
E
Sosyal bilimlerde objektif gerçeklik olduğunu savunmaları
Soru 11
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hobbes - idealizm
B
Kant - idealizm
C
Penn - idealizm
D
Bentham - idealizm
E
Grotius - idealizm
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı’nda geliştirdiği 14 ilkeyle Aydınlanma Dönemi düşünce yapısını yansıtmıştır?
Seçenekler
A
Winston Churchill
B
Woodrow Wilson
C
Immanuel Kant
D
II. Wilhelm
E
Otto von Bismarck
Soru 13
Uluslararası İlişkiler disiplini I. Dünya Savaşı’nın ardından ilk kez kurulduğunda hangi teori etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Realizm
B
İdealizm
C
Postmodernizm
D
Postyapısalcılık
E
İnşacılık
Soru 14
Kant’a göre savaştan sonra barışın kalıcı olması isteniyorsa nasıl bir antlaşma imzalanmalıdır?
Seçenekler
A
Ateşkes antlaşması imzalanmalıdır.
B
En üst düzey liderler tarafından imzalanmalıdır.
C
Antlaşmayla sorunlara kalıcı çözümler bulunmalıdır.
D
Savaşın üzerinden belli bir süre geçtikten sonra antlaşma imzalanmalıdır.
E
Arabuluculuk mekanizmalarından yararlanılmalıdır.
Soru 15
Paine’e göre aşağıdakilerden hangisi uluslararası barışın sağlanmasının koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Demokratik yönetimlerin olması
B
Serbest ticaret rejiminin uygulanması
C
Açık diplomasinin uygulanması
D
Ordunun savunma odaklı olması
E
Hegemon devletin varlığı
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi İnşacı Kuram'ın temel varsayımlarından biridir?
Seçenekler
A
Uluslararası ilişkiler hem maddi hem de fikirsel unsurlardan oluşur.
B
Askerî güç, en önemli güç parametresidir.
C
Devletlerin uluslararası sistemdeki konumu, ülkelerin dış politikasını belirleyen en önemli faktördür.
D
Cinsiyet eşitliği konusu, disiplinin temel konularından biridir.
E
Uluslararası ilişkiler değişime açık değildir.
Soru 17
Kanunların Ruhu adlı eserinde "Mutlaka temel bir neden vardır ve kurallar, o ve diğer faktörler arasındaki ilişkiye dayanır." fikrini ortaya koyan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Montesquieu
B
Newton
C
Kant
D
Grotius
E
Wilson
Soru 18
İdealist kuramcılar, devletler arası ilişkilerle ilgili düşüncelerini oluştururken, Aydınlanma Dönemi’nde hâkim olan fikirsel dünyadan yararlanmışlardır.
Aşağıdaki filozoflardan hangisi İdealist kuramcıların düşünce sistemlerinde doğrudan faydalandıkları düşünürlerden biri değildir?
Aşağıdaki filozoflardan hangisi İdealist kuramcıların düşünce sistemlerinde doğrudan faydalandıkları düşünürlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Hugo Grotius
C
Jeremy Bentham
D
Thomas Hobbes
E
Tom Paine
Soru 19
Uluslararası ilişkiler disiplininin ortaya çıkışının temel amacı, büyük savaşların ortaya çıkmasını engelleyebilmektir.
Bu bağlamda uluslararası ilişkiler disiplininin ortaya çıkışı aşağıdaki düşünce dönemlerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
Bu bağlamda uluslararası ilişkiler disiplininin ortaya çıkışı aşağıdaki düşünce dönemlerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
Seçenekler
A
Orta Çağ düşüncesi
B
Aydınlanma düşüncesi
C
Rönesans düşüncesi
D
İlk Çağ düşüncesi
E
Reform düşüncesi
Ünite 10
Soru 1
Aydınlanma Düşüncesi ile taban tabana zıt konumlanan devrimler aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Alternatif devrim
B
Üçüncü yol
C
Aktif devrim
D
Büyük Buhran
E
Karşı devrim
Soru 2
Aşağıdaki olaylardan hangisinin sonucunda "devrim" kelimesi, eski düzenin yıkıldığı, yerine yenisinin inşa edildiği, geniş kapsamlı siyasal, ekonomik ve toplumsal sonuçlar doğuran bir değişim ve dönüşüm süreci anlamı ile kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Fransız Devrimi
B
İran Devrimi
C
Amerikan Devrimi
D
Bolşevik Devrimi
E
İngiliz Devrimi
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi devrimci dönüşümün niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yasa dışılık
B
Tabandan gelen halk ayaklanmaları
C
Mevcut toplumsal yapının korunması
D
Şiddet eylemleri
E
Meşruiyet sorunuyla ilişkili olması
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi devrimlerin darbelerden ya da isyanlardan farkıdır?
Seçenekler
A
Siyasal, ekonomik ve toplumsal kertede radikal bir dönüşüme yol açmaları
B
Genelde ordularca tertiplenmeleri
C
Siyasal iktidarı ele geçirmeleri
D
Tabandan halk hareketlerine dayanmaları
E
Şiddet eylemleri içermeleri
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi burjuva demokratik devrim kategorisine diğerlerine nispeten daha uzak bir yerde konumlanır?
Seçenekler
A
İngiliz Devrimi
B
Çin Komünist Devrimi
C
Fransız Devrimi
D
Amerikan Devrimi
E
Jön Türk Devrimi
Soru 6
Aşağıdaki Aydınlanma düşünürü ve devrim eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
John Locke - İngiliz Devrimi
B
James Madison - Amerikan Devrimi
C
Voltaire - Fransız Devrimi
D
Thomas Jefferson - Amerikan Devrimi
E
Jean Jacques Rousseau - İngiliz Devrimi
Soru 7
Aşağıdaki devrimlerden hangisi Aydınlanma düşüncesi ile devrimler arasında ters bir ilişki de olabileceği iddiasını ispatlar?
Seçenekler
A
Bolşevik Devrimi
B
Bilim Devrimi
C
İngiliz Devrimi
D
İran İslam Devrimi
E
Fransız Devrimi
Soru 8
Aydınlanma düşüncesi ve burjuva demokratik devrimlerin en temel ortak nedeni aşağıdaki tarihsel olgulardan hangisidir?
Seçenekler
A
Kralların aristokratlar karşısında güçlü bir konuma gelmesi
B
Reform hareketiyle beraber Protestanlık mezhebinin ortaya çıkışı
C
Ticaretin gelişmesiyle beraber burjuvazi adında yeni bir toplumsal sınıfın doğması
D
Kilise ile devlet arasında yaşanan çatışmacı süreç
E
Avrupa’da bilimsel uyanışla birlikte gelen yenilikler
Soru 9
Aydınlanma ve devrim arasında, aşağıdaki nedensellik ilişkilerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Devrimlerle, Aydınlanma düşüncesi arasında karşılıklı bir nedensellik ilişkisi vardır.
B
Devrimleri mümkün kılan Aydınlanma düşüncesinin varlığıdır.
C
Devrimler Aydınlanma düşünürlerinin bir komplosudur.
D
“Aydınlanma düşüncesinin hayata geçmesini devrimler sağlamıştır.” demek yeterlidir.
E
Aydınlanma düşüncesi ile devrimler arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi yoktur.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi devrimlerle beraber hayata geçirilen bir Aydınlanma düşüncesi olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Siyasal iktidarın meşru kaynağının dünyevileştirilmesi
B
Anayasacı fikirlerin uzantısı olarak millet meclislerinin açılması
C
Kilisenin devlet ve toplum üzerindeki etkisinin kırılması Kanun önünde eşitlik ilkesinin getirilmesi
D
Kanun önünde eşitlik ilkesinin getirilmesi
E
Mutlak monarklar güçlendirilerek toplumsal dönüşümün sağlanması
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanmacıları devrimci dönüşümden uzaklaştıran bir nitelik olarak karşımıza çıkar?
Seçenekler
A
Akıl yoluyla mutlu bir toplum kurma isteği
B
Somut halka güven duymama ve entelektüel elitizm
C
İnsanların eşit ve özgür olduklarını savunma
D
Siyasal iktidarın kaynağının halk olması gerektiğini düşünme
E
Kilisenin devlet ve toplum üzerindeki etkisini eleştirme
Soru 12
I. Cumhuriyet
II. Anayasal monarşi
III. Mutlak monarşi
Aydınlanmacıların yukarıdaki rejim tiplerinden hangisini ya da hangilerini destekledikleri iddia edilemez?
II. Anayasal monarşi
III. Mutlak monarşi
Aydınlanmacıların yukarıdaki rejim tiplerinden hangisini ya da hangilerini destekledikleri iddia edilemez?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi geniş anlamıyla “devrim” kavramını en doğru şekilde tanımlar?
Seçenekler
A
Toplumsal yapının sabit kalması ve hiç değişmemesi
B
Toplumsal yapının geçmişte yaşandığı varsayılan bir “altın çağa” dönmesi
C
Toplumsal yapının bir alanında yaşanan hızlı ve köklü dönüşüm
D
Toplumsa yapının bir alanındaki yavaş ve tedricî değişim
E
Toplumsal yapının iyiye ve doğruya doğru ilerlemesi
Soru 14
Aşağıdaki hangi devrim türü ikilisi, Aydınlanma düşüncesi ile en bağlantılıdır?
Seçenekler
A
Bilimsel Devrim - Siyasal Devrim
B
Bilimsel Devrim - Kültürel Devrim
C
Siyasal Devrim - Kültürel Devrim
D
Endüstri Devrimi - Bilimsel Devrim
E
Teknoloji Devrimi - Siyasal Devrim
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi 3 önemli Aydınlanma Çağı devriminin ortaya çıkmasında da rol oynamıştır?
Seçenekler
A
Köylülerin yaşam koşullarının zor olması
B
Verginin toplanması ve denetlenmesi konusundaki anlaşmazlıklar
C
Soylu sınıfının gelişerek yönetime el koymak istemesi
D
Sömürgeleştirilmeye verilen tepki
E
Düşman işgaline gösterilen tepki
Soru 16
I. İngiliz Devrimi
II. Fransız Devrimi
III. Çİn Devrimi
IV. Rus Devrimi
Yukarıdaki seçeneklerde verilen devrimlerden hangileri "Burjuva Demokratik Devrimler” adı verilen süreçlerden değildir?
II. Fransız Devrimi
III. Çİn Devrimi
IV. Rus Devrimi
Yukarıdaki seçeneklerde verilen devrimlerden hangileri "Burjuva Demokratik Devrimler” adı verilen süreçlerden değildir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi devrimlerin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Meşruiyet krizlerini gidermeleri
B
Tabandan gelen halk ayaklanmalarının aksine entelektüel çevrelerce yapılmaları
C
Şiddet eylemleri içermemeleri
D
İlk etapta yasal gösteriler olarak nitelendirilmeleri
E
Siyasal, ekonomik ve toplumsal alanlarda radikal bir dönüşüme işaret etmeleri
Ünite 11
Soru 1
Toplumsal Sözleşme Teorisi'nin Orta Çağ siyasal düşüncesinden farklılaştığı en önemli noktalardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kadına siyasette çok önemli bir rol vermesidir.
B
Toplumsal cinsiyet eşitliğini savunuyor olmasıdır.
C
Özel mülkiyeti savunuyor olmasıdır.
D
Devletin Tanrı değil, insanlar tarafından yaratıldığı düşüncesidir.
E
Kadınları siyasal yaşamda göz ardı ediyor olmasıdır.
Soru 2
Mary Astell’in Toplumsal Sözleşme Teorisi Eleştirisi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ev içi iktidar ile siyasal iktidar arasındaki türdeşliği göstermeyi amaçlamıştır.
B
Otoritenin yönetilenlerin rızasından türediği anlayışını savunanları riyakârlıkla itham etmiştir.
C
Ona göre hem siyasal alanda hem de evlilikte gönüllü olarak taraf olunduğu öne sürülen sözleşmeler gelenekselleşmiş boyun eğdirme yöntemlerinin iki biçiminden başka bir şey değildir.
D
Ona göre hem siyasal alanda hem de evlilikte taraf olunan sözleşmelere itaat etmek vazgeçilemez bir ahlaki ilkedir.
E
Egemenin iradesi hem toplumsal sözleşmede hem de evlilikte nihai belirleyendir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi kadınların toplumsal konumunun Aydınlanma Çağı’nda merkezî bir öneme sahip olmasının nedenleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Kadınların sosyal statüsünün ve yaşam koşullarının iyileşmesinin Aydınlanma düşünürleri tarafından bir toplumun medeniyet seviyesinin bir ölçüsü olarak kabul edilmeye başlamış olması
B
Aydınlanma’nın yerleşik ve o zamana kadar doğal kabul edilmiş ve sorgulanmamış tüm otoritelerin sorgulanmasını içermesi
C
Aydınlanma düşüncesinin “kadının doğası”nın sevecenlik, şefkat, duygusallık gibi kavramlarla eşleştirilmesini reddetmesi
D
Dönemin en güçlü ve en büyük devletlerinde en üst düzey yöneticisi konumunda güçlü ve kararlı kadınların olması
E
İçinde bulundukları sistemin kendilerini nasıl ötekileştirdiğini ve ikincil konuma ittiğini fark eden kadınların bunun hakkında konuşma cesareti göstermeye başlaması
Soru 4
“İnsanların kendi yaptıkları kurallarla bağlı olması” şeklindeki özgürlük tanımı kime aittir?
Seçenekler
A
Rousseau
B
Wollstonecraft
C
Condorcet
D
Astell
E
Hobbes
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Wollstonecraft’ın Avrupa medeniyetini tanımlamak için kullandığı sıfatlardan biri sayılamaz?
Seçenekler
A
Tutarsız
B
Yarım/kısmi
C
Geri
D
İleri
E
Eşitlikçi
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Wollstonecraft’a göre kadınların var oluşunun yalnız ev içi rollerle sınırlanmasının en önemli siyasal sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kadınlar yaptıkları seçimlerin ortak iyi ile bağlantısını kuramamaktadır.
B
Kadınlar karar ve davranışlarına dair ahlaki sorumluluk hissedememektedir.
C
Kadınlara yurttaşlık erdeminin gelişmesi için fırsat sunulmamaktadır.
D
Medeniyet ve ilerleme tam manasıyla gerçekleşmemektedir.
E
Kadınlar iyi terbiye alamamaktadır.
Soru 7
“Kadınlar giyotine çıkabiliyorsa kürsüye de çıkabilir” cümlesi kime aittir?
Seçenekler
A
de Gouge
B
Wollstonecraft
C
Rousseau
D
Condorcet
E
Tristan
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Çağı’nda kadınların sanattan dışlanmışlıklarının doğrudan bir ifadesi olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Sanatçıları himaye edenlerin çoğunlukla kadın olmaları
B
Kendini sanatıyla ifade etmek isteyen kadınların ya tuhaf ya da ahlaksız olmakla itham edilmesi
C
Dönemin sanat eserlerini yakından takip edip salonlarda sanat eleştirisi yapan kadınların olması
D
Patronluğunu yaptıkları sanatçının eseri üzerinde çoğu zaman kadınların etkili ve yönlendirici olması
E
Geçimini kitaplarından sağlayan kadın şairlerin ve yazarların olması
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi kadınlarla erkeklerin eşit haklara sahip olmasını savunan az sayıdaki erkek Aydınlanma düşünüründen biridir?
Seçenekler
A
Hobbes
B
Locke
C
Condorcet
D
Rousseau
E
Voltaire
Soru 10
Aydınlanma Çağı’nda bilim insanları arasında erkeklerin sayısının kadınlardan daha fazla olması hakkında düşünen biri aşağıdakilerden hangisini dikkate almalıdır?
Seçenekler
A
Yasal olarak kadınların bilim akademilerine girme haklarının olmadığını
B
Ancak birinci derece yakını olan bir erkeğin asistanı olarak bilim akademilerine girebilen kadınların bilimsel araç gereçlere dokunmasının yasak olduğunu
C
Bazı bilim kadınlarının kendi araç gereçlerini kendilerinin yapmak zorunda kaldıklarını, deneylerini evlerinin mutfağında yapmak zorunda kaldıklarını
D
a, b, ve c.
E
Kadınların bilimsel çalışmalar yapmaya doğal olarak elverişli olmadıklarını
Soru 11
………………………Teorisi’nin egemen, itaat, yükümlülük, direniş hakkı gibi temel kavramları on yedinci yüzyılda cinsiyete dair tartışmaların kelime dağarcığını oluşturmaya başlamıştı.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
Seçenekler
A
Toplumsal Sözleşme
B
Toplumsal Özgürlük
C
Feminizm
D
Pozitivizm
E
Toplumsal Realizm
Soru 12
Rousseau’nun cinsiyet eşitliğini reddeden görüşleri, yine kendisinin savunduğu ………… ile çelişkilidir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
cumhuriyetçi aktif yurttaşlık anlayışı
B
insan doğası kavramı
C
‘biyoloji kaderdir’ düşüncesi
D
eğitim anlayışı
E
anneliğin yüceliği fikri
Soru 13
Wollstonecraft kadınlar söz konusu olduğunda hangi kavramların birbiriyle karıştırılmakta olduğunu söyler?
Seçenekler
A
Özgürlük- eşitlik
B
Terbiye - ahlak
C
Mutluluk - özgürlük
D
Hak - yükümlülük
E
Sömüren- sömürülen
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi salonların siyasi rolü ve önemiyle doğrudan bağlantılıdır?
Seçenekler
A
Kadın yazarlar yayınlatma imkânı bulamadıkları romanlarını burada izleyiciye okuyup yorumlarını alabiliyorlardı.
B
Kadınlar salonlarda yeni üretilmiş sanat eserleri hakkında eleştirilerde ve değerlendirmelerde bulunuyorlar, resmî olmasa da aslında sanat eleştirmeni gibi hareket ediyorlardı.
C
Bu salonlarda konuşma ve tartışma çok sıkı kurallara bağlıydı.
D
Bilim ve sanat akademilerine girmeleri yasak olan kadınlar için bu salonlar kamusal alan işlevi görüyordu.
E
On sekizinci yüzyılda Avrupa’da kaç tane salon olduğu tam olarak bilinmemektedir.
Soru 15
Aydınlanmayı insanın yurttaş olmayı öğrenmesi olarak görürken, yurttaşlığın gereklilikleri, aktif katılım, akıl, irade, özgürlük, toplumsallık gibi değerlerle erkekleri eşleştirip kadınların yaşamını ise bunların tersine doğa/doğallık, dinginlik, huzur, duygular/duygusallık gibi kavramlar üzerinden kurgulayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
David Hume
B
Jean Jacques Rousseau
C
Edmund Burke
D
Jeremy Bentham
E
Thomas Hobbes
Soru 16
1792 yılında yayınlanan Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi (A Vindication of the Rights of Women) başlıklı kitabıyla kadın hakları savunuculuğunun ilk yazılı örneklerinden birini veren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mary Wollstonecraft
B
Olympe de Gouges
C
Melissa Hyde
D
Jennifer Milam
E
Pamela Ann Perkins
Ünite 12
Soru 1
Aydınlanma’nın doruk noktasına ulaştığı Fransız Devrimi hangi yıl gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1785
B
1789
C
1790
D
1793
E
1795
Soru 2
“Mevcut özgürlük başkasının özgürlüğüne engel teşkil edemez.” ifadesi aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Montesguies
B
Locke
C
Berkeley
D
Hume
E
Voltaire
Soru 3
“Septisizm ve materyalizm, ateizmin ve putperesliğin temel dayanağıdır.” ifadesi aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Berkeley
B
D’Holbach
C
Hume
D
Thomasius
E
La Mettrie
Soru 4
"Ahlak dinden bağımsızdır." ifadesi aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Montesquieu
B
Locke
C
Kant
D
Wolff
E
Berkeley
Soru 5
Deist bir Tanrı anlayışı ile insanı, toplumu, devleti ve evreni yeniden açıklama çabasına giren filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Berkeley
B
d’Holbach
C
Wolff
D
Diderot
E
Voltaire Batı Aydınlanma Felsefesi
Soru 6
Ortaya koymuş olduğu Makine-İnsan Teorisi, materyalizmin manifestosu olarak kabul edilmiş filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
d’Holbach
B
Berkeley
C
La Mettrie
D
Diderot
E
Wolf
Soru 7
"Aklın bilgi edinmesinde din, metafizik ve batıl inançlar yardımcı olamadığı gibi doğru düşünme için de engeldirler." ifadesi aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Hume
B
Locke
C
Berkeley
D
Voltaire
E
Kant
Soru 8
‘Politika biliminin, bütün diğer sosyal bilimleri kapsayan anahtar bilim olduğu inancını taşıyan’ filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kant
B
Locke
C
Montesguieu
D
Wolff
E
Berkeley
Soru 9
‘Adalet doğal bir erdem olmayıp, toplumun faydasına göre üretilmiş olan yapay bir erdemdir’ ifadesi aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Hume
B
Kant
C
d’Holbach
D
Voltaire
E
Condillac
Soru 10
Etiği akla değil de duygulara dayalı olarak haz ve acı üzerinden temellendiren bir bakış açısıyla ele alan ve Liberalizmin etik görüşü olan yararcılık düşüncesini etkileyen filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Voltaire
B
Hume
C
Diderot
D
Locke
E
Kant
Soru 11
Amacı Tanrı’nın varlığını kanıtlayarak teist Tanrı anlayışını yaygınlaştırmak olan ve bu amaçla ateizmin nedeni olarak gördüğü septisizm ve materyalizmi alt etmeye çalışan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Locke
B
Hume
C
Berkeley
D
Kant
E
Voltaire
Soru 12
Ampirik olmasıyla bilinen İngiliz Aydınlanması aşağıdakilerden hangisi üzerinden felsefe yapmıştır?
Seçenekler
A
Tutku
B
Deneyim
C
Bilim
D
Ontoloji
E
Din
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma filozoflarının ortak olarak kabul ettikleri temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Akılcılık
B
Bilimcilik
C
Yerelcilik
D
İlerlemecilik
E
İnsancılık
Soru 14
Aydınlanma siyasi düşüncesinde devlet-sivil toplum ayrımını daha anlaşılır hâle getirerek ve siyasal güç tartışmalarında, ‘"tavırlar" ve "kanaatler" mefhumlarını geliştirerek katkı sağlayan Aydınlanma ekolü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngiliz Aydınlanması
B
Alman Aydınlanması
C
Amerikan Aydınlanması
D
İskoç Aydınlanması
E
Fransız Aydınlanması
Soru 15
Aydınlanma Dönemi’nde ünlü “Heykel” örneğini geliştiren filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hume
B
Condillac
C
La Mettrie
D
Diderot
E
d’Holbach
Soru 16
Her tür doğuştan ilkeyi reddeden, bütün bilgilerin duyumların bilgiye dönüşmesi yoluyla olduğunu ileri süren filozoflar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Voltaire
B
D’Alembert
C
d’Holbach
D
Hume
E
Diderot
Soru 17
“İnsanlar, başkasının iradesine boyun eğmeden yaşarlar, ama her istediklerini de yapamazlar.” ifadesi aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Locke
B
d’Holbach
C
Montesquieu
D
Diderot
E
Voltaire
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma filozoflarının ortak olarak kabul ettikleri temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Akılcılık
B
Muhafazakârlık
C
Aydınlanmış Din
D
İnsancılık
E
Bireycilik
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi İskoç Aydınlanması içerisindeki filozoflardan biri değildir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
David Hume
C
Thomas Reid
D
Montesqueiu
E
Adam Ferguson
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma'nın sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Aklın gücü ön plana çıkarılmış, din, ahlak, devlet, eğitim, hukuk gibi kavramlar aklın süzgecinden geçirilmiştir.
B
Özellikle bireyin hakları, yaşamı, özgürlüğü ve mülkiyetle ilgili hakları yeniden ele alınmış ve geliştirilmeye özen gösterilmiştir.
C
Bilginin temeline olgu, gözlem ve deney ile birlikte metafizik ögelerde konulmuştur.
D
Birçok yenilikçi hareketler doğmuştur.
E
İnsanın sadece bu dünyadaki mutluluğunu öne çıkarmıştır.
Ünite 13
Soru 1
Aşağıdakilerin hangisinde modern şarkiyatçılığı doğuran iki temel etmen birlikte verilmiştir?
Seçenekler
A
Coğrafi Keşifler - Antik eserlerin yeniden keşfi
B
Fransız Devrimi - Sömürgecilik faaliyetleri
C
Amerikanın Keşfi - Ulusal dillerin oluşumu
D
Sömürgecilik faaliyetleri - Kölecilik
E
Misyonerlik faaliyetleri - Sömürgecilik faaliyetleri
Soru 2
İkinci Dünya Savaşı sonrasında şarkiyatçılığın merkezi hangi ülkeye kaymıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
İngiltere
D
Hollanda
E
Portekiz
Soru 3
Şarkiyatçılığın, Batı’nın Doğu hakkında bilgi üreterek üstünlüğünü, iktidarını kurmasını sağlayan akademik pratikleri tanımlayan bir terim hâlini almasını sağlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edward Said
B
Bernard Lewis
C
Silvestre de Sacy
D
Ernest Renan
E
William Muir
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Şarkiyatçılığın en öz tanımıdır?
Seçenekler
A
Etnik çalışmalar
B
Doğu çalışmaları
C
İlahiyat çalışmaları
D
Antik Yunan çalışmaları
E
Latin çalışmaları
Soru 5
Aydınlanma Şarkiyatçılığını Klasik Şarkiyatçılıktan ayıran en temel bakış farklılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Mantıksal
C
Sanatsal
D
Dinsel
E
Metinsel
Soru 6
Edward Said’e göre Modern Şarkiyatçılık kiminle başlamıştır?
Seçenekler
A
Wilson
B
T. E. Lawrence
C
Napolyon
D
Edward Said
E
Bernard Lewis
Soru 7
İlk kurulan Şarkiyatçı cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orta Doğu Araştırmaları Cemiyeti
B
Amerikan Şark Derneği
C
Britanya Kraliyet Asya Derneği
D
Fransız Asya Cemiyeti
E
Türk Ocakları
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Şarkiyatçılığın metodolojik sorunlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Şark toplumuna Batı toplumundan bakması
B
Politik saiklerle hareket etmesi
C
Klişelere başvurması
D
Şarkı değişmez sanması
E
Şark dillerini öğrenmeyi teşvik etmesi
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Şarkiyatçılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ernest Renan
B
T. E. Lawrence
C
Denis Diderot
D
Louis Massignon
E
Silvestre de Sacy
Soru 10
1697 yılında Şark ile ilgili yazılmış ilk sözlük olan Şark Kütüphanesi ve Evrensel Sözlüğü’nün yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Barthélemy d'Herbelot
B
Arthur de Gobineau
C
Eugène Burnouf
D
Heymann Steinthal
E
Sir William Muir
Soru 11
Şarkiyatçılık ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Klasik dönem Şarkiyatçı bakış din eksenliydi.
B
Klasik dönem Şarkiyatçılar gezginlerdi.
C
Aydınlama Dönemi Şarkiyatçı bakış seküler idi.
D
Şarkiyatçılık, şarklıların Aydınlanmaya verdikleri isimdir.
E
Amerika, 2. Dünya Savaşı sonrası Şarkiyatçılığın merkezi olur.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Edward Said’in Şarkiyatçılık aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Klasik Dönem dinsel amaçlı
B
Aydınlanma Dönemi Şark’ın bilinmesi amaçlı
C
Napolyon Dönemi Şark’ın “mülk edinilmesi” amaçlı
D
Birinci Dünya Savaşı sonrası, “yeniden yaratılması” amaçlı
E
Ikinci Dünya Savaşı sonrası petrol amaçlı
Soru 13
Rönesans Dönemi Turqueri ve Chinoiserie gibi akımlar Şark’ın hangi yönlerini öne çıkarırlardı?
Seçenekler
A
Egzotik, sanatsal
B
Edebî
C
Bilimsel
D
Tarihî
E
Tibbi
Soru 14
Şarkiyatçılık, araştırma konusu olarak hangi bölgeyi kapsamaz?
Seçenekler
A
Avrupa’nın doğusunu
B
(Yakın) Asya
C
(Kuzey) Afrika
D
Orta Doğu
E
Japonya
Soru 15
18. yüzyılda Avrupa’ya hâkim olan entelektüel akım Aydınlanma Çağı boyunca Şarkiyatçı kimlere denirdi?
Seçenekler
A
Halı satıcıları
B
Doğu’yu araştıran, aktaran ve temsil edenlere
C
Baharatçılar
D
Seyyahlar
E
Diplomatlar
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Said’in çalışmasına yönelik eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aydınlanma karşıtı
B
Karikatürleştirmesi
C
İndirgemeci
D
Avrupa karşıtı
E
Edebî bir dili olması
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Şarkiyatçılığın kökenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Chinoiserie
B
Arabesk
C
Taverna
D
İpek yolu
E
Bilim
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Şarkiyatçı cemiyetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fransız Asya Cemiyeti Cemiyeti
B
Britanya Kraliyet Asya Cemiyeti
C
Amerikan Şark Cemiyeti
D
Orta Doğu Araştırmaları Cemiyeti
E
Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Massignon’ın İslamî Şark tanımına girmez?
Seçenekler
A
Tinsel
B
Modern
C
Kabileci
D
Kökten tek tanrıcı
E
Ari değildir.
Soru 20
I. Edward Said’in kişisel becerisi ve aile hikâyesi
II. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Üçüncü Dünya Ülkelerindeki antiemperyalist hareketler
III. Fransız-İngiliz sömürgelerindeki bağımsızlık hareketleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Edward Said'in Şarkiyatçılık çalışmasının ortaya çıkmasında etkili olmuştur?
II. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Üçüncü Dünya Ülkelerindeki antiemperyalist hareketler
III. Fransız-İngiliz sömürgelerindeki bağımsızlık hareketleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Edward Said'in Şarkiyatçılık çalışmasının ortaya çıkmasında etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Ünite 14
Soru 1
Türkçü düşünceye bir ideoloji olarak siyasi formunu kazandıran kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ziya Gökalp
B
Mustafa Kemal Atatürk
C
Fevzi Çakmak
D
Enver Paşa
E
Prens Sabahattin
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi laik görüşlerin temel felsefesidir?
Seçenekler
A
Rasyonalizm
B
Sembolizm
C
İdealizm
D
Humanizm
E
Materyalizm
Soru 3
Aşağıdaki fikir akımlarından hangisi Cumhuriyet’in kurucu ideolojisi hâline gelmiştir?
Seçenekler
A
Osmanlıcılık
B
İslamcılık
C
Türkçülük
D
Ademimerkeziyetçilik
E
Ümmetçilik
Soru 4
I. Başlangıç noktasını halktan gelen talepler oluşturur.
II. Batılılaşmaya yönelik ilk faaliyetler, askerî ihtiyaçlara göre şekillenmiştir.
III. Pozitivizm'i esas alır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Aydınlanması’nın özellikleri arasında yer almaz?
II. Batılılaşmaya yönelik ilk faaliyetler, askerî ihtiyaçlara göre şekillenmiştir.
III. Pozitivizm'i esas alır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Aydınlanması’nın özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı aydınının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çoğunluğu seçkin ailelere mensup kişilerdir.
B
Batılı tarzda eğitim almışlardır.
C
Halkla bütünleşebilmiş kimselerdir.
D
Genellikle devlet memuriyetinde çalışan asker-bürokrat kesime mensuptur.
E
Aydınlanandan ziyade aydınlatan rolünü benimsemişlerdir
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Aydınlanması’nın ağırlıklı konularından biri değildir?
Seçenekler
A
Hürriyet
B
Sivil haklar
C
Teknolojik gelişmeler
D
Dünyevileşme
E
Eşitlik
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisini Tanzimat aydınları için söylemek mümkündür?
Seçenekler
A
Tamamı muhalif kimselerden oluşur.
B
Çoğu mektep tarzı geleneksel okullarda tahsil görmüştür.
C
Batılı tarzda eğitim aldıklarından dinî konulara karşı ilgisizdirler.
D
Kurumsal bir muhalefet anlayışının oluşmasında rol oynamışlardır.
E
Batı burjuvazisi ile benzer özellikler taşır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat sonrasında öne çıkan fikir akımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Türkçülük
B
İslamcılık
C
Batıcılık
D
Şarkçılık
E
Osmanlıcılık
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Aydınlanması’nın sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Okuryazarlık yükselmiştir.
B
İslamiyet toplumsal yaşamdan dışlanmıştır.
C
Topluma ulus bilinci aşılanmıştır.
D
Sorgulayıcı eğitim modeli benimsenmiştir.
E
Sanatsal faaliyetler teşvik edilmiştir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminde dünyevileşmeye konu olan gelişmeler arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Şer’iyye ve Evkâf Vekâleti’nin kurulması
B
Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu’nun kabulü
C
Diyanet İşleri Başkanlığının Kurulması
D
Halifeliğin kaldırılması
E
Türk Medeni Kanunu’nun kabulü
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi, Cumhuriyet Dönemi’nde Aydınlanma düşüncesinin faaliyet alanı içerisinde öncelikli yere sahiptir?
Seçenekler
A
Siyaset
B
Eğitim
C
Ekonomi
D
Sanat
E
Spor
Soru 12
Hangisi, Cumhuriyet Aydınlanması’nın doğrudan kültürel hedefli devrimleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Harf devrimi
B
Aşar vergisinin kaldırılması
C
Köy Enstitülerinin açılması
D
Üniversite reformu
E
Güzel sanatların teşviki
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’deki Aydınlanma bahsinin başlangıç noktasını oluşturur?
Seçenekler
A
Cumhuriyet'in ilanı
B
Halifeliğin kaldırılması
C
Osmanlı İmparatorluğu’ndaki ıslahat hareketleri
D
Harf Devrimi
E
Rönesans ve Reform hareketleri
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisinin, Tanzimat aydınlarının ilgi alanına girdiği söylenemez?
Seçenekler
A
Hukukun üstünlüğü
B
İnsan hakları
C
İnanç ve vicdan özgürlüğü
D
Halifeliğin kaldırılması
E
Dil, ahlak, gelenek ve görenekler
Soru 15
Aşağıdaki isimlerden hangisi Tanzimat tipi Osmanlı aydınları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Köprülüzade Fazıl Ahmed Paşa
B
Namık Kemal
C
Ahmed Cevdet Paşa
D
İbrahim Şinasi
E
Ziya Paşa
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Aydınlanması’nın millî hedefleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Laiklik
B
Çağdaşlaşma
C
Halk egemenliği
D
Hukukun üstünlüğü
E
Yayılmacılık
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi'nde Aydınlanma Hareketi ile ortaya çıkan kurumlardan biridir?
Seçenekler
A
Türk Dili Tetkik Cemiyeti
B
Tercüme Odası
C
Harbiye Mektebi
D
Ziraat Bankası
E
Darüşşafaka
Soru 18
Türk hukuk tarihindeki ilk medeni kanun olma niteliğini taşıyan “Mecelle’yi” hazırlayan komisyona başkanlık yapan Türk aydını aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Ahmed Cevdet Paşa
C
Yusuf Akçura
D
Hüseyinzade Ali (Turan)
E
İsmail Gaspıralı