Kelama Giriş - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Seyyid Şerif Cürcânî’nin Kelam ilmine yönelik daha önceden yapmış olduğu tanıma, nübüvvet ve risalete ait meseleleri ekleyen son dönem İslam âlimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şerafettin Yaltkaya
B
İzmirli İsmail Hakkı
C
Milaslı İsmail Hakkı
D
Ömer Nasuhi Bilmen
E
Muhammed Abduh
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi kelam ilminin temel konuları için kullanılan bir kavramdır?
Seçenekler
A
Vesâil
B
Mesâil
C
Mebadi
D
Malum
E
Ahkâm
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi itikatla ilgili konulara verilen isimdir?
Seçenekler
A
El-Fıkhu’l-ekber
B
El-Fıkhu’l-ebsat
C
Fıkıh
D
İlim
E
Amel
Soru 4
“Aslu’l-usûl” kavramının anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Peygamberlere iman
B
Ahirete iman
C
Allah’a iman
D
Meleklere iman
E
Kitaplara iman
Soru 5
Kelam ilminin tanımında yer alan “İslam kanunu üzere” kaydıyla aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?
Seçenekler
A
İlahi vahiy ve peygamberlerin haberleri
B
Pozitif bilimler
C
Akılcılık
D
Yanılmazlık
E
Tartışılmaz gerçeklik
Soru 6
Kelam ilminin temel konuları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tevhit-İlahiyât-Kitabiyat
B
Risalet-Nübüvvet-Kıyamet
C
Nübüvvet-Kıyamet-Ahiret
D
Kıyamet-Ahiret-Adalet
E
İlahiyât-Nübüvvet-Ahiret
Soru 7
Kelam ilminin temel konularına ………., bunların anlaşılmasına temel teşkil edecek prensiplere ise ……….. adı verilmiştir.
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
mesail ve mekasıd-vesail
B
vesail-mebadi
C
meani-vesail
D
mevazi-mekasıd
E
mesanid-meşakil
Soru 8
Gazali’den itibaren Kelam ilminin konusu artık ……… olmuştur.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
mevcut
B
malum
C
madum
D
mefhum
E
mantık
Soru 9
Allah’ın birliğini esas alıp onu ispata çalıştığı için Kelam ilmine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akait İlmi
B
Kelam
C
Usûlu’d-Dîn
D
Tevhit İlmi
E
el-Fıkhu’l-Ekber
Soru 10
Dinin temel esaslarını konu edindiği için kelam ilmine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kelam
B
Tevhit İlmi
C
Usûlu’d-Dîn
D
el-Fıkhu’l-Ekber
E
Akait İlmi
Soru 11
Muamelata göre inanç konuları daha değerli olduğu için Kelam ilmine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
el-Fıkhu’l-Ekber
B
Usûlu’d-Dîn
C
Tevhit İlmi
D
Akait İlmi
E
Kelam
Soru 12
Dinî inançları belirlediği için kelam ilmine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Usûlu’d-Dîn
B
Kelam
C
Tevhit İlmi
D
el-Fıkhu’l-Ekber
E
Akait İlmi
Soru 13
Kendisinde söze çok fazla ihtiyaç duyulduğu için Kelam ilmine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akait İlmi
B
el-Fıkhu’l-Ekber
C
Tevhit İlmi
D
Usûlu’d-Dîn
E
Kelam
Soru 14
el-Muhtasar fî Usûli’d-Dîn isimli eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sâbûnî
B
Cüveynî
C
Abdulcebbâr
D
Gazali
E
Bağdâdî
Soru 15
eş-Şâmil fî Usûli’d-Dîn eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sâbûnî
B
Cüveynî
C
Abdulcebbâr
D
Gazzâlî
E
Bağdâdî
Soru 16
Kelam ilmine, “Din sahibinin belirlediği inançlar ve görüşlerin beyanını içermesi, birtakım akli delillerle söz konusu asılların ispatını ve muhaliflerin görüşlerini zayıflatmayı amaç edinmiş olması” özelliğinden dolayı verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akait
B
el-Fıkhu’l-Ekber
C
Nazar ve İstidlal
D
Tevhit
E
Usûlu’d-Din
Soru 17
Kelam ilminde “mesail ve mekasıd” kelimeleri aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Kelam ilminin amaçlarını
B
Kelam ilminin temel konularını
C
Ahiret meselelerini
D
Kelamcıların maksatlarını
E
İslam toplumunun sorunlarını
Soru 18
El-Muhtasar fî Usûli’d-Dîn isimli eserin müellifi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cüveynî
B
Kadı Abdulcebbar
C
Bakıllânî
D
Gazzâlî
E
Fahreddin er-Râzî
Soru 19
“Allah’ın zatı ve sıfatlarından, mebde ve meâd (başlangıç ve sonuç) açısından mahlukatın (mümkinât) hâllerinden İslam kanunu üzere bahsedilen bir ilimdir.”
Kelam ilmiyle ilgili olarak verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Kelam ilmiyle ilgili olarak verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ebû Hanife
B
Matüridi
C
Seyyid Şerif Cürcânî
D
Ömer Nasuhi Bilmen
E
Taftazânî
Soru 20
Felsefi düşüncenin gelişmesi ve Gazali’den itibaren Mantık ilminin Kelam'a dâhil edilmesiyle birlikte Kelam'ın konusu sadece “mevcut”la sınırlı kalmamıştır. Müşahhas varlığa sahip olmayan, dolayısıyla “mevcut” başlığı altında ele alınamayacak olan soyut kavram ve hükümlere de şamil olacak şekilde Kelam'ın konusu artık “…...………..” olmuştur.
Paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
madum
B
malum
C
mesai
D
mekasıd
E
muhal
Soru 21
Aşağıdaki yazar-kitap eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bağdadi / Usûlu’d-Dîn
B
Cüveynî / eş-Şâmil fî Usûli’d-Dîn
C
Gazali / el-Erba’în fî Usûli’d-Dîn
D
Sâbûnî / el-Bidâye fî Usûli’d-Dîn
E
Pezdevi / el-Ğunye fî Usûli’d-Dîn
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Kur’an-ı Kerim’de Hz. Peygamber’in görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ayetleri okuma
B
Nefisleri arındırma
C
Kitab’ın içeriğini öğretme
D
Hikmeti öğretme
E
İcbar
Soru 2
Peygamberimizin Necran Hristiyanlarıyla yaptığı tartışmanın ana konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hz. İsa’nın mahiyeti
B
Hz. İsa’nın annesinin kimliği
C
Hz. İsa’nın babasının kimliği
D
Hz. İsa’nın vefatı
E
Hz. İsa’nın babasız dünyaya gelişi
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Kur’an’ın Ehl-i Kitab’a yönelttiği eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Uluhiyet anlayışları
B
Nübüvvet anlayışları
C
Allah’ın ayetlerini tahrif etme
D
Teşride din adamlarına yetki verme
E
Ahireti inkâr etme
Soru 4
Hz. Peygamber’in “Bu imanın halis olanıdır.” şeklinde tanımladığı durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Takva
B
Sabır
C
Temizlik
D
Vesvese
E
Tevazu
Soru 5
Hz. Peygamber'in ölüm hastalığı şiddetlendiğinde, “Bana bir kâğıt ve kalem getirin, size vasiyetimi yazdırayım ki benden sonra şaşkınlığa düşmeyesiniz.” buyurmalarıyla başladığı rivayet edilen ve Müslümanlar arasında kırılma noktası olarak kabul edilen olay aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Kırtas Olayı
B
Hilafet Olayı
C
Miras Olayı
D
Şia'nın Doğuş Olayı
E
Ensar-Muhacirin Tartıştığı İlk Olay
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Kur’an-ı Kerim'de temas edilen Ehl-i Kitab’ın inhiraflarından biri değildir?
Seçenekler
A
Uluhiyet
B
Allah’ın ayetlerini tahrif ve ketmetme
C
Keramet
D
Teşrîde din adamlarına yetki verme
E
Nübüvvet
Soru 7
Aşağıdaki ayetlerden hangisi nübüvvetle ilgili bir delildir?
Seçenekler
A
“Ey insanlar! Sizi ve sizden öncekileri yaratan rabbinize kulluk edin ki (Allah’ın azabından) korunasınız. O (Rab ) ki yeri, sizin için döşek, göğü de bina yaptı. Gökten su indirdi, onunla size rızık olarak çeşitli ürünler çıkardı.” (Bakara 21-22).
B
“(Ey Muhammed!) İşte sana da buyruğumuzla Cebrail’i gönderdik; sen Kitap nedir, iman nedir önceleri bilmezdin; fakat Biz onu, kullarımızdan dilediğimizi onunla doğru yola eriştirdiğimiz bir nur kıldık. Kullarımızdan dilediğimizi onunla hidayete iletiyoruz. Ve şüphesiz ki sen, doğru yola götürüyorsun.” (Şûra 52).
C
“De ki: Onları ilk defa yaratan diriltecek. O, her yaratmayı bilir. O ki size yeşil ağaçtan ateş yaptı da siz ondan yakıyorsunuz.” (Yasin 79-80).
D
“... Onun (Kur’an’ın ) bazı ayetleri muhkemdir, onlar kitabın anasıdır. Diğerleri de müteşabihtir. Kalplerinde bir eğrilik olanlar, fitne çıkarmak ve onun olmadık yorumlarını yapmak için müteşabih ayetlerinin ardına düşerler. Oysa onun gerçek manasını ancak Allah bilir. İlimde derinleşmiş olanlar “Ona inandık, hepsi Rabbimiz katındandır.” derler. (Bu inceliği) ancak akıl sahipleri düşünüp anlar.” (Âl-i İmrân 7)
E
“(Ey Muhammed!) De ki: "İnsanlar ve cinler, bu Kur'an’ın bir benzerini getirmek üzere bir araya gelseler, birbirlerine de yardım etseler, onun bir benzerini yine getiremezler". (İsrâ 88)
Soru 8
I. Ancak Allah’ın yaratmasıyla yaptığında insanın hür oluşunun manası nasıl anlaşılacaktır?
II. İnsanın aynı anda hem hür ve hem de mecbur olması nasıl mümkün olabilir?
III. İnsana seçme hakkı tanınırsa bunun anlamı ne olmaktadır?
IV. İnsanın hür olarak kullandığı bir iradesi var mıdır?
İfade edilen soruları gündemine alan kişi aşağıdakilerden hangisiyle ilgileniyordur?
II. İnsanın aynı anda hem hür ve hem de mecbur olması nasıl mümkün olabilir?
III. İnsana seçme hakkı tanınırsa bunun anlamı ne olmaktadır?
IV. İnsanın hür olarak kullandığı bir iradesi var mıdır?
İfade edilen soruları gündemine alan kişi aşağıdakilerden hangisiyle ilgileniyordur?
Seçenekler
A
Ahiret
B
İman
C
Kader
D
Tevekkül
E
Cebir ve İhtiyar
Soru 9
Tercüme faaliyetlerinde büyük rolü olan Beytü’l-Hikme, aşağıdaki hangi Abbasi halifesi tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
Mervan b. Hakem
B
Ömer b. Abdülaziz
C
Ebû Ca’fer el-Mansûr
D
Harun Reşid
E
el-Memûn
Soru 10
Aşağıdaki ayetlerden hangisi ahiret ve dirilişle alakalı bir delildir?
Seçenekler
A
“Ey insanlar! Sizi ve sizden öncekileri yaratan rabbinize kulluk edin ki (Allah’ın azabından) korunasınız. O (Rab ) ki yeri, sizin için döşek, göğü de bina yaptı. Gökten su indirdi, onunla size rızık olarak çeşitli ürünler çıkardı.” (Bakara 21-22).
B
“(Ey Muhammed!) İşte sana da buyruğumuzla Cebrail’i gönderdik; sen Kitap nedir, iman nedir önceleri bilmezdin; fakat Biz onu, kullarımızdan dilediğimizi onunla doğru yola eriştirdiğimiz bir nur kıldık. Kullarımızdan dilediğimizi onunla hidayete iletiyoruz. Ve şüphesiz ki sen, doğru yola götürüyorsun.” (Şûra 52).
C
“De ki: Onları ilk defa yaratan diriltecek. O, her yaratmayı bilir. O ki size yeşil ağaçtan ateş yaptı da siz ondan yakıyorsunuz.” (Yasin 79-80).
D
“O, sana Kitab’ı indirendir. Onun (Kur’an’ın ) bazı ayetleri muhkemdir, onlar kitabın anasıdır. Diğerleri de müteşabihtir. Kalplerinde bir eğrilik olanlar, fitne çıkarmak ve onun olmadık yorumlarını yapmak için müteşabih ayetlerinin ardına düşerler. Oysa onun gerçek manasını ancak Allah bilir. İlimde derinleşmiş olanlar “Ona inandık, hepsi Rabbimiz katındandır” derler. (Bu inceliği) ancak akıl sahipleri düşünüp anlar.” (Âl-i İmrân 7)
E
“(Ey Muhammed!) De ki: "İnsanlar ve cinler, bu Kurân’ın bir benzerini getirmek üzere bir araya gelseler, birbirlerine de yardım etseler, onun bir benzerini yine getiremezler". (İsrâ 88)
Soru 11
İlk dönem sahabe nesli için “teslimiyetçi ruh” tabiri aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İslam’a körü körüne bağlılığı
B
Hz. Peygamber’in sağlığında sahabenin din anlayışını
C
Dünyalıkları kaybetme endişesi taşımayı
D
Bilgisizlikten dolayı tartışmayı terk etmeyi
E
İnanç konularında soru sormanın abesliğini
Soru 12
Hz. Peygamber’e “vesvese” sorulmuş, o da “Bu imanın halis olanıdır.” şeklinde cevap vermiştir.
Cümleden çıkarılabilecek sonuçlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Cümleden çıkarılabilecek sonuçlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Vesvese tedavisi mümkün olan bir hâldir.
B
İnanç konularında vesvese metodik bir kuşkuculuktur.
C
Hz. Peygamber’in vesvese hakkında “Bu imanın halis olanıdır.” buyurması istidlalî imanın ta kendisidir.
D
Her insanda vesvese olabilir.
E
Vesvese ile iman bir arada bulunamaz.
Soru 13
Kelam ilminin doğuşuna etki eden iç faktörlerden ilk ikisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İmamet ve kader
B
İmamet ve hilafet
C
Hilafet ve iman-amel meselesi
D
İman ve tekfir
E
İman ve nifak
Soru 14
Sıffin Savaşı neticesinde ilk defa tekfir inancını kurumlaştıran kelam ekolü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Selefiye
B
Mutezile
C
Hariciler
D
Mürciekelam ekolü
E
Cebriye
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi kelam ilminin gelişmesine büyük katkı sunmuştur?
Seçenekler
A
Fethedilen yerlerdeki mahallî inançlarla karşılaşma
B
Siyasi mücadeleler
C
Fetihler sonucu farklı dinlerle karşılaşma
D
Tercüme faaliyetleri
E
Fetihler sonucu farklı kültürlerle karşılaşma
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Kelam ilminin doğuşuna etki eden iç faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal ihtilaflar
B
Siyasal ihtilaflar
C
Fetihler sonucu farklı din ve kültürlerle karşılaşma
D
Müslümanlar arasında meydana gelen iç savaşlar
E
Din dilinin rolü
Soru 17
Aşağıdaki ayetlerden hangisi Allah’ın varlığının ispatı, birliğinin gerekliliği ve ibadetin yalnızca O’na ait olduğu konusunda bilgi verir?
Seçenekler
A
“Ey insanlar! Sizi ve sizden öncekileri yaratan rabbinize kulluk edin ki (Allah’ın azabından) korunasınız. O (Rab ) ki yeri, sizin için döşek, göğü de bina yaptı. Gökten su indirdi, onunla size rızık olarak çeşitli ürünler çıkardı.” (Bakara 21-22).
B
“(Ey Muhammed!) İşte sana da buyruğumuzla Cebrail’i gönderdik; sen Kitap nedir, iman nedir önceleri bilmezdin; fakat Biz onu, kullarımızdan dilediğimizi onunla doğru yola eriştirdiğimiz bir nur kıldık. Kullarımızdan dilediğimizi onunla hidayete iletiyoruz. Ve şüphesiz ki sen, doğru yola götürüyorsun.” (Şûra 52).
C
“De ki: Onları ilk defa yaratan diriltecek. O, her yaratmayı bilir. O ki size yeşil ağaçtan ateş yaptı da siz ondan yakıyorsunuz.” (Yasin 79-80).
D
“O, sana Kitab’ı indirendir. Onun (Kur’an’ın ) bazı ayetleri muhkemdir, onlar kitabın anasıdır. Diğerleri de müteşabihtir. Kalplerinde bir eğrilik olanlar, fitne çıkarmak ve onun olmadık yorumlarını yapmak için müteşabih ayetlerinin ardına düşerler. Oysa onun gerçek manasını ancak Allah bilir. İlimde derinleşmiş olanlar “Ona inandık, hepsi Rabbimiz katındandır” derler. (Bu inceliği) ancak akıl sahipleri düşünüp anlar.” (Âl-i İmrân 7)
E
“(Ey Muhammed!) De ki: "İnsanlar ve cinler, bu Kurân’ın bir benzerini getirmek üzere bir araya gelseler, birbirlerine de yardım etseler, onun bir benzerini yine getiremezler". (İsrâ 88)
Soru 18
Kelam tartışmalarını tetikleyen konuların başında gelen büyük günah meselesi aşağıdaki olaylardan hangisiyle ön plana çıkmıştır?
Seçenekler
A
Tercüme faaliyetleriyle
B
Hz. Ömer’in hilafetiyle
C
Ehl-i Sünnet’in haram rızıktır söylemiyle
D
Mutezile’nin haram rızık değildir söylemiyle
E
Hz. Osman’ın öldürülmesiyle
Soru 19
Aşağıdakilerin hangisinde Kelami terminolojide, zahir olan lafzı, tevil yapanın kanaati çerçevesindeki manasına hamletmek olarak diye tanımlanan tevilin kısımları doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sahih - Fasid
B
Zahir - Batın
C
Muhkem - Müteşabih
D
Lazım - Ğayrı Lazım
E
Vacip - Caiz
Soru 20
Asr-ı Saadet Dönemi'nde itikadi konularda sahabenin çoğunluğunun benimsediği düşünceyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tevakkuf
B
Taklid
C
Takıyye
D
Takva
E
Tebliğ
Soru 21
Hz. Osman’ın öldürülmesi, Cemel Vakası ve Sıffin Savaşı’nda Müslümanların birbirlerini öldürmesi gibi olaylar, kelam ilmi çerçevesinde ilk olarak aşağıdaki tartışmalardan hangisinin oluşmasına sebebiyet vermiştir?
Seçenekler
A
Kader
B
Büyük günah
C
Hilafet
D
Sıfatlar
E
Nübüvvet
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Kelam ilminin doğuşuna etki eden iç sebepler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Beytü’l-Hikme’deki tercüme faaliyetleri
B
Hz. Osman’ın öldürülmesi
C
Din dilinin rolü
D
Emevilerin siyaset anlayışları
E
Kırtas olayı
Ünite 3
Soru 1
Kaderin temel problemlerini izah ederek insanın iradi fiilleri dâhil her şeyin Allah’ın kaza ve kaderiyle gerçekleştiğini fakat bunun insanları icbar etmediği anlamına geldiğini ifade etmiştir. Ayrıca o, kaderi “Allah’ın emir ve iradesi” şeklinde izah ederek insana teklifin bu emirle yapıldığını, sevap ve ikabın da bunun neticesinde gerçekleştiğini bildirmiştir.
Paragrafta hakkında bilgi verilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Paragrafta hakkında bilgi verilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ebu Hanife
B
Hz. Ömer
C
Hz. Ali
D
İmam Matüridi
E
Nazzam
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi İslam düşünce tarihinde "Kader diye bir şey yoktur, insan fiillerini kendisi yapar." diyerek kader hakkında ilk defa konuşan kişi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Hasan el-Basrî
B
Ma’bed b. Halid el-Cühenî
C
İmran b. Husayn
D
Ata b. Yesar
E
Câhız
Soru 3
“Bir fiilden dolayı kişiyi kınayabiliyorsan o, onun fiilidir. Eğer kınayamıyorsan o da Allah’ın fiilidir. Mesela, Allah kula, ''Niçin inkâr ettin?'' diye sorar, ''Niye hastalandın diye sormaz?'' sözü aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Hasan-ı Basri
B
Cafer-i Sadık
C
Ebu Hanife
D
Ebu Musa el-Eş’arî
E
Muhammed b. Hanefiyye
Soru 4
İnsanın iradesinde özgür olmadığını ve insan için zorunlu bir kader olduğunu savunan ekol aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaderiyye
B
Mutezile
C
Cebriyye
D
Ehl-i Sünnet
E
Haricilik
Soru 5
İman amel ilişkisi konusunda büyük günah işlediklerinde inananların doğrudan küfre gireceklerini savunan ekol aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hariciler
B
Mürcie
C
Cebriyye
D
Mücessime
E
Mutezile
Soru 6
Büyük günah işleyenlerin imanla küfür arasında bir yerde durduğu inancını ifade eden “el-menziletü beyne’l-menzileteyn” görüşünü benimseyen ekol aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hariciler
B
Mürcie
C
Cebriyye
D
Mücessime
E
Mutezile
Soru 7
Allah hakkında Kur’an-ı Kerim'de ve hadislerde geçen sıfatları gerçek anlamlarıyla kabul ederek Allah’ı mahlukata benzetenlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Müşebbihe
B
Mutezile
C
Haricilik
D
Ehl-i Sünnet
E
Şia
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Mutezile’nin öncülerindendir?
Seçenekler
A
Ebu Hanife
B
Vasıl b. Ata
C
İbn Kerram e-el-Cevaliki
D
Cehm b. Safvan
E
Bişr el-Merisi
Soru 9
İslam düşünce tarihinde Kur’an’ın mahluk olduğunu kabul etmeyenlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mihne dönemi
B
Şiddet dönemi
C
İşkence dönemi
D
Minnet dönemi
E
Muğlak dönem
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi kader kelimesinin sözlük anlamlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Güç yetirmek
B
Bir şeyin miktarı
C
Kaza ve hüküm,
D
Rızkı taksim etmek
E
Baskı
Soru 11
Hz. Ömer’in kader konusunda tartıştığı ordu komutanı sahabi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ebu Ubeyde b. Cerrah
B
Hz. Ali
C
Sa’d b. Ebi Vakkas
D
Hz. Osman
E
Hz. Bilal
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Hz. Peygamber’in Necran Hristiyanlarıyla yaptığı tartışmada ele alınmıştır?
Seçenekler
A
Hz. Peygamberin son peygamber oluşu
B
Kur’an’ın mucizeliği
C
Hz. İsa’nın mahiyeti
D
İncil’in tahrifi
E
Yahudilerin Hristiyanlara yaklaşımı
Soru 13
Kur’an’ın Allah’ın kelamı olduğu tartışmasına girmekten kaçınanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sükûtiye
B
Vakıfıyye
C
Kelamiyye
D
Nasıriyye
E
Lafziyye
Soru 14
Allah’ın birliğini ifade eden genel kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tevhit
B
Uluhiyyet
C
Samed
D
Vahdet
E
Vahdaniyet
Soru 15
Hristiyanlıkta hür irade görüşünü benimseyenlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kurralar
B
Nasturiler
C
Rabbaniler
D
Rabbiler
E
Ferisiler
Soru 16
Kader konusunda insanın fiillerini Allah’ın yarattığını söyleyerek, "Cansız varlıkların hareketlerinin kendilerine mecazi olarak nispet edilmesi gibi insanın fiilleri de kendisine mecazi olarak nispet eder." görüşünün sahibi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ca’d b. Dirhem
B
Ma’bed el-Cüheni
C
Gaylan ed-Dımeşki
D
Hasan el-Basri
E
Cehm b. Safvan
Soru 17
Büyük günah işleyen kişinin fasık-münafık olduğunu söyleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hasan el-Basri
B
Ebu Hanife
C
Mukatil b. Süleyman
D
Vasıl b. Ata
E
Sabit el-Atekî
Soru 18
Emevi halifesi Ömer b. Abdülaziz’e mektup yazarak onu adaletli olmaya çağıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ma’bed el-Cüheni
B
Gaylan ed-Dımeşkî
C
Ca’d b. Dirhem
D
Cehm b. Safvan
E
Muhammed b. Hanefiyye
Soru 19
Kelam ilminde kader konusu, aşağıdaki konu başlıklarının hangisinin altında tartışılmıştır?
Seçenekler
A
Kulların fiillerinin yaratılması
B
Adalet
C
Kötülük problemi
D
Hüsun-kubuh
E
Ahiret iman
Soru 20
İslam inanç tarihinde, kader konusunda konuşan ilk kişi olarak değerlendirilen şahıs aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ma’bed b. Halid el-Cühenî
B
Gaylan ed-Dımeşkî
C
Ca’d b. Dirhem
D
Vasıl b. Ata
E
Ebu Ali Cübbai
Soru 21
İslam inanç tarihinde, imanla amel arasında sıkı bir ilişki kurup büyük günah işleyen kişileri tekfir eden Haricilere bir tepki olarak ilk ortaya çıkan fırka aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eşarilik
B
Selefilik
C
Mutezile
D
Mürcie
E
Kerramiyye
Ünite 4
Soru 1
“Küfürle beraber itaatin fayda vermemesi gibi, imanla birlikte günahın da zarar vermeyeceği” şeklinde özetlenen görüş aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Cebriyye
B
Mu'tezile
C
Kaderiyye
D
Mürcie
E
Zeydiyye
Soru 2
Hz. Peygamber’in vefatından sonra, Müslümanların ilk olarak karşı karşıya kaldıkları mesele aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hz. Osman’ın Şehit Edilmesi
B
Cemel Vakası
C
Sıffîn Savaşı
D
Kader Problemi
E
Hilafet Meselesi
Soru 3
Kur’an ve sünnetin temel prensipleri içerisinde yer bulamayacak birtakım efsaneler, batıl inanışlar, kıssalar ve eski dinlerin kültür bakiyelerini tanımlamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rivayetler
B
Hurafeler
C
İsrailiyyat
D
Hikemiyat
E
Varidat
Soru 4
Ona göre, "insanların eliyle gerçekleşen fiillerin yaratıcısı Allah'tır ve âlemde O'ndan başkasına ait hiçbir fiil yoktur. Ancak Allah bunu fiilin meydana gelmesini sağlayan irade ve kudreti, kullarında yaratmak suretiyle gerçekleştirmektedir. İnsanın fiillerindeki rolü sadece bir görünümden ibarettir. Dolayısıyla fiillerin insana nispet edilmesi gerçek değil, mecazidir."
Paragraftaki görüşün ilk temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?
Paragraftaki görüşün ilk temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cehm bin Safvan
B
Ca'd b. Dirhem
C
Ma'bed el-Cüheni
D
Hasan Basri
E
Cahız
Soru 5
“İnsanlardan bir kısmı vardır ki onlar nefislerini Allah’a satarlar (feda ederler) ” (Bakara, 2/207) ayetinde geçen “nefislerini Allah’a satanlar” ifadesini slogan hâline getiren fırka ve kendileri için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Cebriyye/Şurat
B
Hariciler/Şurat
C
Mu'tezile/Şurat
D
Mu'tezile/Vaad
E
Mu'tezile/Vaid
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Haricîliğin bir fırka olarak doğmasına sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Hz. Osman’ın şehit edilmesi
B
Muaviye’nin hilafet iddia etmesi
C
Sıffın Savaşı
D
Cemel Vakası
E
Harura Hadisesi
Soru 7
Yunan felsefesinin İslam dünyasına aktarılmasında aşağıdaki okullardan hangisi rol almamıştır?
Seçenekler
A
Harran
B
Nişapur
C
İskenderiyye
D
Bağdat
E
Antakya
Soru 8
Nasları yorumlarken aşırıya giderek çok katı ve şiddet içeren bir anlayışa sahip olan fırka aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mürcie
B
Kaderiyye
C
Cebriyye
D
Şia
E
Haricîlik
Soru 9
.………….. büyük günah işleyenlerin durumunu ahirete havale eder.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Haricîlik
B
Cebriyye
C
Mutezile
D
Mürcie
E
Şia
Soru 10
Başlangıçta İslam hukukunun konularından biri olan hilafet-imamet meselesinin itikadi bir problem olarak ele alınmasına sebep olan mezhep aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mürcie
B
Cebriyye
C
Şia
D
Haricîlik
E
Kaderiyye
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi hilafet-imametle ilgili Şia’ya ait bir görüş olamaz?
Seçenekler
A
Hz. Peygamber kendisinden sonraki imamı tayin etmiştir.
B
İmamet insanların seçim ve tercihlerine bırakılamaz.
C
İmamet nas ve tayin ile olur.
D
İmamet insanların seçim ve tercihleri ile olur.
E
İmamet makamına gelecek kişi nesep itibariyle Hz. Peygamber’e dayanmalıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Cebriye mezhebinin görüşlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Allah’ın zati sıfatlarından başka sıfatları yoktur.
B
İnsan her konuda tam yetkilidir.
C
Ahirette Allah’ı görmek mümkün değildir.
D
İnsanların yaptığı bütün fiilleri dileyen Allah'tır.
E
Kabirde azap, ahirette ise şefaat yoktur.
Soru 13
Hz. Ali ve Hz. Osman hakkında herhangi bir hüküm vermenin caiz olmadığını ifade eden mezhep aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mürcie
B
Şia
C
Kaderiyye
D
Haricîlik
E
Cebriyye
Soru 14
Günümüze kadar varlığını devam ettiren tek Haricî fırka aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Acâride
B
Seâlibe
C
Beyhesiyye
D
Necedât
E
İbâdıyye
Soru 15
Kaderiyye kavramı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kaderiyye, kader bağlamında insanın sorumluluğunu esas alıp kaderi reddedenleri ifade eder.
B
Kaderiyye, kader konusunu merkeze aldıklarından bu adı almıştır.
C
Kötüleme amacıyla bu gruba ehlü’l-kader de denilmiştir.
D
Kaderiyye adı, savundukları fikirler Mecusilere benzediğinden onlara takılmıştır.
E
Kaderiyye genellikle Mutezile’nin öncülerinden kabul edilmiştir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Cebriyye ile ilgili yanlıştır?
Seçenekler
A
Kulların fiillerinin yaratıcısı Allah olduğunu söylemişlerdir.
B
İslam tarihinde kaderci anlayışlarından dolayı Kaderiyye olarak isimlendirilmişlerdir.
C
Cennet ve cehennemin geçici, her ikisi de içindekilerle birlikte yok olacağını ifade etmişlerdir.
D
Allah’ın ezelde bir ilim sıfatı olmadığı için Allah bir şeyi meydana gelmesinden önce bilmeyeceğini söylerler.
E
Ahirette Allah'ın görülmeyeceğini düşünmüşlerdir.
Ünite 5
Soru 1
Hz. Ali’nin halife seçilmesi üzerine bazı sahabilerin ona açıkça karşı çıkmamakla beraber, yanında da yer almayarak tarafsız kalmayı tercih etmeleriyle siyasi bir tavır almaları aşağıdaki fırkalardan hangisinin ortaya çıkmasına delil olarak gösterilir?
Seçenekler
A
Hariciler
B
Kaderiyye
C
Mürcie
D
Selefiyye
E
Mutezile
Soru 2
Seneviyye ve Dehriyye’nin tabiat felsefelerini reddetmek için hocasının savunduğu "cüz lâ yetecezzâ" görüşüne karşı çıkarak atomun sonsuza dek bölünebileceğini savunmuş, karşılaştığı problemleri aşmak için de kümûn, tafra, müdahale gibi teorileri ortaya atmıştır. Ayrıca arazların esas, cevherlerin ise onların birleşmesi ile teşekkül ettiğini, insanda ruhun esas, bedenin ise arızi olduğunu ileri sürmüş ve cisimlerin sürekli hareket hâlinde bulunduğunu savunmuştur.
Paragrafta görüşleri aktarılan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Paragrafta görüşleri aktarılan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbrahim en-Nazzam
B
Cahiz
C
Ebü’l-Hüzeyl el-Allâf
D
Ebû Ali el-Cübbaî
E
Ebü’l-Kasım el-Belhî
Soru 3
Aşağıdaki eserlerden hangisi Mutezile’ye ait değildir?
Seçenekler
A
el-Muğnî
B
Tesbîtü delâili’n-nübüvve
C
Şerhu’l-usûli’l-hamse
D
el-İntisâr
E
Kitâbü’t-Tevhîd
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Mutezile için kullanılan isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaderiyye
B
Caferiyye
C
Vaîdiyye
D
Ashâbu'l-adl ve’t-tevhîd
E
Muattıla
Soru 5
Mutezile açısından aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Fasık-Cehennem
B
Kâfir-Cehennem
C
Mümin-Cennet
D
Fasık-Cennet
E
Çocuk-Cennet
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisinde Mutezile’ye göre ilke-konu irtibatı yanlıştır?
Seçenekler
A
Tevhit - Mihne
B
Adl - Kader
C
Va’d ve vaîd - Şefaat
D
El-menzile beyne’l-menzileteyn - Fâsık
E
Emir bi’l-maruf ve nehiy ani’l-münker - Mihne
Soru 7
Mutezile aşağıdakilerden hangisini itikadi konularda bilgi vasıtası olarak kabul etmez?
Seçenekler
A
Vahiy
B
Duyu organları
C
Haber-i mütevatir
D
Akıl
E
Haber-i vahid
Soru 8
Aşağıdaki esaslardan hangisi Mutezile’nin beş esasından biri değildir?
Seçenekler
A
Adl
B
el-Menzile beyne’l-menzileteyn
C
Va’d ve va’îd
D
Halku’l-Kur’ân
E
Emir bi’l-maruf ve nehiy ani’l-münker
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Mutezile’nin kurucusudur?
Seçenekler
A
Ebu Ali el-Cübbâî
B
Ebu’l-Huzeyl el-Allâf
C
Vâsıl b. Atâ
D
Kadı Abdülcebbâr
E
İbrâhim en-Nazzâm
Soru 10
Aşağıdakilerden hangileri Bağdat Mutezilesi’nin ileri gelenlerindendir?
Seçenekler
A
Hasan-ı Basrî - Amr b. Ubeyd
B
İbrâhim en-Nazzâm - Ebu Hâşim el-Cübbâî
C
Ahmed b. Ebî Duâd - Câfer b. Harb
D
Amr b. Osman el-Câhız - Ebu Ali el-Cübbâî
E
Ebu’l-Huzel el-Allâf - Ebu Abdullah Hüseyin b. Ali
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Mutezile’nin kelam yöntemiyle bağdaşmaz?
Seçenekler
A
Nakli önceleyip aklı ihmal etmek
B
Akla öncelik vermek
C
Akıl-nakil birlikteliğini savunmak
D
Duyuların verilerini önemsemek
E
Akıl-nakil çatışması olduğunda akıl lehine tevile gitmek
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Mutezile’ye bu adın veriliş nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Vasıl b. Ata’nın büyük günah işleyeni mümin veya kâfir kabul etmeyerek fasık olarak nitelendirip Hasan el-Basrî’nin meclisini terk etmesi
B
Kur’an’a olumlu bağlamda geçen bir ifade olması dolayısıyla kendi tercihleri oluşu
C
Katade’nin Amr b. Ubeyd ve arkadaşları için bu tabiri kullanışı
D
Ebü’l-Hasan el-Eş’ari’nin üç kardeş meselesi dolayısıyla Mutezile’yi terk etmesi
E
Hasımlarının onları karalamak için kullanması
Soru 13
Halife Memun döneminde Mutezili olmayanları sindirmek üzere yürürlüğe konulan baskı ve tutuklamalara………………………………….denilir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Mihne
B
İrca
C
Hurûc
D
İhya
E
Fitne
Soru 14
Mutezile büyük günah işleyeni …………….. olarak isimlendirir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
fasık
B
kâfir
C
münafık
D
mümin
E
müslim
Soru 15
Mutezile’de aşağıdaki sıfatlardan hangisi hadistir?
Seçenekler
A
Âlim
B
Kadir
C
Hayy
D
Kadim
E
Kelam
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi hasımları tarafından Mutezile’ye verilen bir isim değildir?
Seçenekler
A
Kaderiyye
B
Cehmiyye
C
Havariç
D
Ehlü’l-Adl
E
Muattıla
Soru 17
Abbasiler Dönemi'nde Mutezile'nin, siyasi gücü ele aldıktan sonra kendisi gibi düşünmeyen kişilere uygulamış olduğu baskı politikasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mihne
B
Zulüm
C
Gıyar
D
Fitne
E
İkrah
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Selefîlikten Ehl-i Sünnet kelamına intikalde köprü görevi yapmakla birlikte sünnet ehlinin akidesini muhafaza eden ve bu itikadı bidat ehlinin tehlikelerinden korumada önemli rol oynamış kişilerdendir?
Seçenekler
A
İbn Küllab
B
Abdülkahir el-Bağdâdî
C
İmâmu’l-Harameyn el-Cüveynî
D
Abbad b. Süleyman
E
Ebu’l Huzeyl el-Allaf
Soru 2
"İslam’ı, Hz. Peygamber’den nakil yoluyla doğrudan alanlar, şeriatı nakletmeyi üzerlerine vazife bilenler, Peygamber’in ilmini taşıyıp dinini rivayet edenler ve böylelikle onunla ümmeti arasındaki münasebeti sağlayanlardır." şeklinde tanımlayan yaklaşımın genel adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Selef
B
Ashap
C
Ehl-i sünnet
D
Ashâbü’l-hadîs
E
Ehl-i Rey
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi müteşabih ayetlerin tevili hususunda yararlanılan "bilâkeyf" kavramı için kullanılmaz?
Seçenekler
A
İtikadi konularda tartışma yapılamayacağını bildirir.
B
İtikadi konularda akıl ve reye müracaat edilmez.
C
Kur’an ve sünnette bildirilen hususlara olduğu gibi inanılır.
D
Allah’ın sıfatları konusunda tartışmayı kabul etmez.
E
Müteşabih ayetlerin başka ayet ve hadislerle tevilini caiz görür.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi İmam Gazali'nin Selef akidesi için belirlediği esaslardan biri değildir?
Seçenekler
A
Takdis
B
Tasdik
C
Aczini itiraf etmek
D
Sükut
E
Marifet
Soru 5
Kelami görüşlerini “Maiyyetü’l-akl ve Fehmü’l-Kur’an” adlı eserinde ortaya koymuştur. Onun kelam anlayışını “gönül kelamı" olarak isimlendirmek mümkündür. Zühdü öne çıkaran dindarlığı, onu akli yaklaşımdan alıkoymamıştır. O, bir bilgi vasıtası olan aklı, gariza ve tecrübi akıl olmak üzere iki kısma ayırır. O, kalble irtibatlı bir akıl anlayışına sahiptir.
Paragrafta hakkında bilgi verilen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Paragrafta hakkında bilgi verilen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbn Küllâb
B
İmam Eş’ari
C
Haris b. Esed el-Muhâsibî
D
Ebu’l-Abbas el-Kalânisî
E
Gazzali
Soru 6
Muhâsibî’ye göre hakikate aşağıdakilerden hangisiyle ulaşılır?
Seçenekler
A
Nefsini çokça sorgulayarak
B
Kazanılmış akıl sayesinde bilinenden hareketle bilinmeyenin bilgisine ulaşarak
C
İnsanın bütün yetilerini devreye sokarak
D
Allah’a inanarak ve düşünerek
E
Müteşabih nasları anlayarak
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Selefiyye mensuplarının kendileri için kullandıkları terkiplerden biridir?
Seçenekler
A
Ehlü’s-Sünne
B
Ehlü’l-Hass
C
Ehlü’l-Eser
D
Ehlü’l-Hak
E
Ehlü’l-Hadîs
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi İmam Gazali’nin eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
İlcâmü’l-Avâm an İlmi’l-Kelâm
B
Kitabu’r-Red ale’l-Mu’tezile
C
Kitabu Halkı’l-Ef’âl
D
Maiyyetü’l-Akl ve Fehmü’l-Kur’ân
E
Kitabü’s-Sıfât
Soru 9
Ehlü’l-Bida’ ve Ehlü’r-Rey karşısında konumlandırılan terkip aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ehlü’l-Eser
B
Ehlü’l-Hadîs
C
Ehlü’l-Hak
D
Ashâbü’l-Hadîs
E
Ehlü’s-Sünne
Soru 10
“Yüce Allah’ı celal ve azametine layık olmayan her şeyden tenzih etmek, layık olmadığı şeylerden münezzeh olduğuna inanmak” şeklinde ifade edilen ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Takdis
B
Tasdik
C
Sükût
D
Aczini itiraf etmek
E
Keff
Soru 11
İmam Mâlik’in “Allah’ın arş üzerine istivası malum ama keyfiyeti meçhuldür. Fakat buna inanmak vaciptir.” sözüyle temellendirilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Takdis
B
Tasdik
C
Sükût
D
Aczini itiraf etmek
E
Keff
Soru 12
Tarihte Selefiyye’nin sembol ismi hâline gelen âlim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ebu Hanife
B
İmam Eş‘arî
C
İbn Teymiyye
D
Ahmed b. Hanbel
E
İmâm-ı Âzâm Ebû Hanîfe
Soru 13
Tarihsel süreç içerisinde Selefiyye zihniyetini tanımlayan, itikadi konularda Peygamber’imizin sünnetine tabi olan, sahabe ve tabiînin eserlerini koruyan; akıl, görüş ve reye başvurmayan, böylelikle dinin aslını muhafaza etmeye çalışan kimseler için kullanılan ve ehlü’l-bida’ ve ehlü’r-rey karşısında temellendirilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ehlü’s-sünne
B
Ehlü’l-kitab
C
Ehlü’l-hadis
D
Ehlü’l-hak
E
Ehlü’l-istikame
Ünite 7
Soru 1
Te’vîlâtü Ehli’s-Sünne ve’l-Cemâa adlı tefsirin müellifi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İmam Maturidi
B
İmam Nesefi
C
İmam Eş'ari
D
Ebu Mutî’ el-Belhî
E
Hammâd b. İsmail
Soru 2
Peygamberimizin geleceğinin diğer peygamberler tarafından müjdelenmesini tanımlamayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Delailü’n-nebî
B
İnzaru'n-nebi
C
Risaletu'n-nebî
D
Bi'setü'n-nebi
E
Beşairü’n-nebî
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Matüridi âlimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hızır Bey
B
Seyyid Şerif Cürcani
C
Taşköprizade
D
Hayalî
E
Beyazîzâde
Soru 4
"Herhangi bir akli delile dayanmadan körü körüne taklit eden kimsenin imanı makbul değildir." görüşü aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
İmam Nesefi
B
İmam Eşari
C
İmam Matüridi
D
İmam Cüveyni
E
Taftazani
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi İmam Matüridi’nin hocalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ebû Nasr el-İyâzî
B
Nusayr b. Yahyâ el-Belhî
C
Ebu’l-Kâsım el-Belhî
D
Ebu Bekr el-Cürcânî
E
Muhammed b. Mukâtil er-Râzî
Soru 6
Aşağıdaki unvanlardan hangisi İmam Matüridi için kullanılmamıştır?
Seçenekler
A
Reisü Ehl-i Sünnet
B
İmam-ı Ehl-i Sünnet
C
İmamü’l-Hüdâ
D
el-Mütekellim
E
el-Hakim
Soru 7
Aşağıdaki kelamcılardan hangisi Semerkant kökenli değildir?
Seçenekler
A
Ebû Bekir el-Cüzcani
B
Ebû Nasr Ahmed b. el-İyazi
C
Ebû Mansur el-Matüridi
D
Ebü’l-Kasım el-Ka’bî
E
Beyazizade Ahmed Efendi
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi İmam Matüridi’nin öğrencilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hakim es-Semerkandi
B
Ebü’l-Hasan er-Rüsüfağni
C
Ebû Nasr el-İyazi
D
Ebu’l-Yüsr el-Pezdevi
E
Nureddîn es-Sabunî
Soru 9
I. Tebsiratü’l-Edille
II. Bahrü’l-Kelâm
III. Kitabü’t-Tevhîd
IV. Tevilatü’l-Kur’ân
Yukarıdaki eserlerden hangileri İmam Matüridi’ye aittir?
II. Bahrü’l-Kelâm
III. Kitabü’t-Tevhîd
IV. Tevilatü’l-Kur’ân
Yukarıdaki eserlerden hangileri İmam Matüridi’ye aittir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
I, IV
D
II, IV
E
III, IV
Soru 10
Aşağıdaki mezheplerden hangisi Ehl-i Sünnet içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Eşariyye
B
Selefiyye
C
Şia
D
Matüridiyye
E
Ashabü’l-hadîs
Soru 11
İmam Matüridi’nin doğduğu yer olan Mâtürid aşağıdaki şehirlerden hangisine bağlıdır?
Seçenekler
A
Semerkand
B
Buhara
C
Belh
D
Rey
E
Isfahan
Soru 12
Aşağıdaki risalelerden hangisi İmam-ı Azam Ebu Hanife’ye ait değildir?
Seçenekler
A
el-Fıkhu’l-ekber
B
el-Vasıyye
C
Usûlü’d-dîn
D
el-Alim ve’l-müteallim
E
el-Fıkhu’l-ebsat
Soru 13
Aşağıdaki medreselerden hangisi İmam Matüridi’nin tahsil gördüğü kurumlardan biridir?
Seçenekler
A
Dârü’l-Cüzcâniyye
B
Nizâmiyye Medresesi
C
Dârü’l-Hadîs
D
Beytü’l-Hikme
E
Dârü’s-selâm
Soru 14
Aşağıdaki âlimlerden hangisi Matüridiyye’ye mensup değildir?
Seçenekler
A
Ömer en-Nesefî
B
Sadeddin et-Teftâzânî
C
Ebu’l-Muîn en-Nesefî
D
Şemseddin Semerkandî
E
Hakîm es-Semerkandî
Soru 15
Aşağıdaki âlimlerden hangisi Matüridiyye mezhebine bağlı değildir?
Seçenekler
A
Ebu'l-Leys es-Semerkandî
B
Alaeddin esSemerkandî
C
Ebü’l-Kasım el-Ka’bi el-Belhi
D
Ebü’l-Muîn enNesefî
E
Ebu Hafs Necmeddin Ömer en-Nesefî
Soru 16
Aşağıdaki eserlerden hangisi Matüridiyye mezhebinin literatürüne ait değildir?
Seçenekler
A
Tebsıratü’l-edille’
B
Kitâbü't Tevhîd’
C
Bahrul-Kelâm fi Akaidi Ehli'l İslâm
D
el-Kasidetü’nNuniyye
E
el-İbane an-Usulü’d-diyane
Soru 17
İmam Matüridi’nin Tevilatü’l-Kur’ân adlı eserine şerh yazan âlim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alaeddin es-Semerkandi
B
Hızır Bey
C
Ebü’l-Muin en-Nesefi
D
Ebü’l-Leys es-Semerkandi
E
Ebü’l-Yüsr el-Pezdevi
Soru 18
Matüridi Mezhebi'nde aşağıdaki hususlardan hangisi benimsenmez?
Seçenekler
A
Allah için “şey” demek caizdir.
B
Allah hem âlim hem de ilim sahibidir.
C
Allah’ın varlığı akılla bilinebilir.
D
Âlem hâdistir.
E
Allah âlimdir fakat ilim sahibi değildir.
Soru 19
Ehl-i Sünnet fakihleri içinde ilk kelamcı olarak kabul edilen İslam bilgini aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İmam-ı Azam Ebu Hanife
B
İmam-ı Şafi
C
İmam-ı Malik
D
İmam-ı Matüridi
E
İmam Eş’ari
Soru 20
İmam-ı Matüridi’ye ait olan eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Te’vilatü’l-Kur’ân
B
Câmiʿu’l-Beyân
C
Mefâtîhu’l-Gayb
D
Envârü’t-Tenzîl
E
el-Keşşaf
Ünite 8
Soru 1
Mutezile'den ayrıldıktan sonra kendi yöntemini "Allah’ın kitabı, Hz. Peygamber’in sünneti, sahabe, tâbiûn ve ehli hadisten rivayet edilenlere bağlılık" olarak tanımlayan ve Ahmed b. Hanbel’i ismen zikrederek onun söylemlerine bağlı olduğunu ve ona muhalif olanlardan da uzak olduğunu özellikle belirten kelamcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İmam Maturidi
B
İmam Eşari
C
İmam Cüveyni
D
İbn Küllab
E
Kâdı Ebû Bekr el-Bâkıllânî
Soru 2
Kâfirler iman etmekle mükellef oldukları gibi ibadetlerden de sorumludurlar. Bu nedenle ahirette küfürleriyle birlikte ibadetleri terk ettiklerinden dolayı da ceza göreceklerdir.
Bu görüş aşağıdakilerden hangisine aittir?
Bu görüş aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Maturidiler
B
Eşariler
C
Mutezililer
D
Kaderiler
E
Mürciler
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Mütekaddimûn Dönemi Ehl-i Sünnet kelamının şekillenmesi ve gelişmesinde rol oynayan Eşari kelamcılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kâdı Ebu Bekr el-Bâkıllânî
B
İbn Fûrek
C
İmam Nesefi
D
Abdulkâhir el-Bağdâdî
E
İmâmu’lHarameyn el-Cüveynî
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi İmam Eşari'nin eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mâkâlâtu’l-İslâmiyyîn ve İhtilâfu’l-Musallîn
B
el-İbâne ‘an Usûli’d-Diyâne
C
el-Luma’ fi’r-Reddi ‘alâ Ehli’z-Zeyği ve’l-Bida’
D
Risâle fî İstihsâni’l-Havz fî İlmi’l-Kelâm
E
el-Fark beyne’l-Fırak
Soru 5
İmam Eşari’nin Mutezile’den ayrılmasının nihai sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutezile'nin "Aslah (en faydalı) olanı yaratma Allah’a vaciptir." görüşü
B
İmam Eşari'in içinde bulunduğu psikolojik durum
C
İmam Eşari'in hocası Cübbâî'nin ısrarları
D
İmam Eşari'in hocası Cübbâî'nin ortaya koyduğu delillerin güçlü oluşu
E
İmam Eşari'nin bilimsel yönteminin Mutezile'nin yöntemine aykırılığı
Soru 6
Ebü’l-Hasan el-Eşari’nin Mutezili yıllarında hocalığını yapan ve üvey babası olan kelamcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbrahim en-Nazzâm
B
Ebû Alî el-Cübbâî
C
Ebû Hâşim el-Cübbâî
D
Vâsıl b. Ata
E
Ebü’l-Hüzeyl el-Allâf
Soru 7
Ebü’l-Hasan el-Eşari’nin Mutezile’den ayrılmadan önce hocasıyla yaptığı tartışma aşağıdakilerden hangisiyle meşhur olmuştur?
Seçenekler
A
İman-amel meselesi
B
İlahi adalet problemi
C
Üç kardeş meselesi
D
Akıl-vahiy ilişkisi problemi
E
Büyük günah problemi
Soru 8
Eşari’nin Mutezile’den ayrıldıktan sonra tabi olduğunu ilan ettiği hadis âlimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İmam Şafiî
B
İmam Mâlik
C
İbn Küllâb
D
Hasan el-Basrî
E
Ahmed b. Hanbel
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Cüveynî’nin eseridir?
Seçenekler
A
Usûlu’d-Dîn
B
Makâlâtu’l-İslâmiyyîn
C
el-Fark beyne’l-Fırak
D
Kitâbu’l-İrşâd
E
el-İbâne
Soru 10
Aşağıdaki görüşlerden hangisi Maturidilere aittir?
Seçenekler
A
Peygamberlerin erkek olması gerekmektedir.
B
Tekvin diye ezelî bir sıfat yoktur.
C
Tevbe-i Ye’s makbul değildir.
D
Ezelde maduma hitap câizdir.
E
Kâfirler ibadetlerden sorumludurlar.
Soru 11
Gazali öncesi Eşarilik Dönemi için kullanılan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müteahhirun
B
Felsefi Kelam
C
Mütekaddimun
D
Ehli Hadis Kelamı
E
Selef
Soru 12
Gazali sonrası Eşarilik dönemi için kullanılan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müteahhirun
B
Mütekaddimun
C
Felsefi Kelam
D
Ehli Hadis Kelamı
E
Selef
Soru 13
Fahreddin Razi’den sonraki kelam dönemi için kullanılan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mütekaddimın
B
Müteahhirun
C
Selef
D
Ehli Hadis
E
Felsefi Kelam
Soru 14
"Teklîfu Mâ Lâ Yutâk" ifadesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yutulamayan şeyi ikram
B
Güç yetirilenleri kabul
C
Güç yetirilmeyen şeyden sorumlu tutma
D
Takati sınırlama
E
Sınırlı teklif
Soru 15
İmam Eşari’nin hocasıyla tartıştığı ihve-i selase meselesi Mutezile’nin hangi prensibiyle alakalıdır?
Seçenekler
A
Tevhid
B
Teklif
C
Va’d ve Vaîd
D
Aslah
E
Emr bil maruf
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Eşariliğin yayıldığı merkezlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Irak
B
Semerkant
C
Suriye
D
Mısır
E
Mağrib
Soru 17
……………. göre Allah herhangi bir maksattan dolayı iş yapmaz, hiçbir gaye ve maksat onu fiile yönlendirmez.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Eşarilere
B
Maturidilere
C
Mutezileye
D
Ebu Hanife’ye
E
İmam Maturidi’ye
Soru 18
Ebu’l-Hasan el-Eşarî'nin Mutezile’den ayrıldıktan sonra yazdığı düşünülen ve başlarında önceden müntesibi olduğu Mutezile’ye yönelik bazı metodik eleştiriler yönelttiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
el-İbane
B
Mâkâlâtu’l-İslâmiyyîn
C
el-Luma
D
Risâle fi’l-İmân
E
Kitâbu’t-Temhîd
Soru 19
Aşağıdaki açıklamalardan hangisi Eşariliğin Mütekaddim Dönemi'nin özelliklerini yansıtmaz?
Seçenekler
A
Felsefi konu ve prensiplere fazla yer verilmemiştir.
B
Akıl-nakil ilişkisinde nakil ön plana çıkarılmıştır.
C
Mantık ilmi ve kurallarına bu dönemde teveccüh gösterilmiştir.
D
İn‘ikâs-ı edille prensibi kelam içerisinde kabul edilmiştir.
E
Kâdı Ebu Bekr el-Bâkıllânî bu dönemin önemli Eşari kelamcılarındandır.
Soru 20
Aşağıdakilerin hangisinde Eşarilik ile Maturidilik arasındaki fark yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Cüzi irade Maturidilere göre yaratılmamıştır, Eşarilere göre ise yaratılmıştır.
B
Maturidilere göre hüsün ve kubuh naklidir, Eşarilere göre aklidir.
C
Maturidilere göre tekvin zati ve ezelî müstakil bir sıfattır, Eşarilere göre ise tekvin müstakil bir sıfat değildir.
D
Teklîfu Mâ Lâ Yutâk Eşarilere göre caiz, Maturidilere göre ise hikmete aykırıdır.
E
Maturidilere göre nübüvvette erkeklik şarttır, Eşarilere göre ise şart değildir.
Ünite 9
Soru 1
Gazali'nin Makasıdü’l-Felâsasife ve Tehâfütü’l-Felasife’sinde eleştirdiği ve kendisi üzerinden değerlendirmelerde bulunduğu felsefeci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Farabi
B
Aristo
C
Kindi
D
İbn Sina
E
Nasiruddin et-Tusi
Soru 2
Mütahhirûn Dönemi'nin sembol kitabıdır ve üzerine yüzlerce şerh ve haşiye yazılmıştır. Eserin içeriği bu dönemde ne tür konulara yer verildiğini göstermektedir. Maksatlar şeklinde bölümlenen kitap altı maksattan oluşmaktadır. İlk maksat genel hususlar olan varlık-yokluk meselesi, ikinci maksat cevher-araz meselesi, üçüncü maksat sânîin sıfatlarının ve eserlerinin ispatı, dördüncü maksat nübüvvet, beşinci maksat imamet ve altıncı maksat meâd/ahiret hakkındadır.
Özellikleri verilen eser ve müellifi aşağıdakilerden hangisidir?
Özellikleri verilen eser ve müellifi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tecrîdü’l-Akâid- Nasiruddin et-Tusî
B
Muhassal- Fahreddîn er-Râzî
C
el-Metâlibü’l-Aliyye mine’l-ilmi’l-ilâhî- Fahreddin er-Râzî
D
Tuhfetü’l-Mütekellimîn- İbnü’l-Melahim
E
Şerhu’l-Akâid -Teftazanî
Soru 3
Müteahhirûn Dönem'de felsefenin giriş ilmi olan mantığın esas alınması, fıkıhtan uzaklaşmayı hatta fıkhı da yedeğine alarak hem dinin usulünde hem de fıkhın usulünde mantık kurallarının ve yönteminin geçerli olmasına yol açmıştır. Bu bağlamda söylenilen “Mantık bilmeyenin ilmine itibar edilmez.” sözü aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fahreddîn er-Razî
B
Beyâzîzâde
C
İbnü’l-Melâhimî
D
Ebü’l-Muîn en-Nesefî
E
Gazali
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Müteahhirûn Dönemi eserinden biridir?
Seçenekler
A
Et-Temhid
B
Şerhu’l-Akaîd
C
Kitabü’t-tevhîd
D
Eş-Şamil
E
El-Fıkhu’l-Ekber
Soru 5
Gazzali’yi destekleyen ve medreseye müderris yapan Selçuklu veziri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kundurî
B
Nizamü’l-mülk
C
Sokullu Mehmet Paşa
D
Bermekî
E
Nizamî
Soru 6
Müteahhirûn dönemi aşağıdakilerden hangi ismin felsefe sistemi ile başlar?
Seçenekler
A
Farabî
B
Kindî
C
Gazali
D
İbn Sina
E
Matürid
Soru 7
Müteahhirûn dönemi tarihsel olarak hangi Hicrî yüzyıldan itibaren başlar?
Seçenekler
A
VIII. yüzyıl ve sonrası
B
V. yüzyıl ve sonrası
C
IV. yüzyıl ve sonrası
D
X. yüzyıl ve sonrası
E
II. yüzyıl ve sonrası
Soru 8
Aşağıdaki kelamcılardan hangisi Müteahhirûn Dönemi'nde yer almaz?
Seçenekler
A
Tusî
B
İcî
C
Amidî
D
Eş’arî
E
Teftazanî
Soru 9
Aşağıdaki eserlerden hangisi müteahhirûn dönemin eserlerinden değildir?
Seçenekler
A
Cümelü usuli’d-dîn
B
Şerhu’l-Mevakıf
C
Tecrîdü’l-Akaid
D
el-Mevâkıf
E
Şerhu’t-Tecrîd
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Selefin üç grubundan biridir?
Seçenekler
A
Müteahhirun kelamcılar
B
Müteahhirun fıkıhçılar
C
Halef uleması
D
Tebe-i tabiîn
E
Halef hadisçiler
Soru 11
Müteahhirun dönemi Nasiruddin et-Tusi ile başlatan Şafi/Eş’ari âlimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gazali
B
Bakıllani
C
Taceddin es-Subkî
D
Fahreddin er-Razî
E
Teftazanî
Soru 12
Gazali gibi döneminde felsefeyle hesaplaşan Mu’tezile âlimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kadı Abdulcebbar
B
Vasıl b. Ata
C
Zemahşeri
D
Abdulkahir Bağdadi
E
İbnü’l-Melahimî
Soru 13
Müteahhirûn dönemde kavramsal düzeyde değişme aşağıdaki Matüridî âlimlerden hangisiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
Pezdevî
B
Rüstuğfenî
C
Ebü’l-Mu’in en-Nesefî
D
Ebü’l-Berekat en-Nesefî
E
Beyazîzade
Soru 14
Felsefeye eleştiri getiren ve müteahhirûn kelamını başlatan kelamcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Farabi
B
Gazali
C
Bakıllani
D
Amidî
E
İbn Sina
Soru 15
Müteahhirun Dönem'de varlığı ifade için felsefeden kelama intikal eden terim çifti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kadîm - hâdis
B
Semi’ - basar
C
Kelam - kavl
D
Vacip - mümkin
E
Ezel - ebed
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi müteahhirûn kelama getirilen bir eleştiridir?
Seçenekler
A
Felsefeyi eleştirmesi
B
Ehl-i kitabı eleştirmesi
C
Mecusileri eleştirmesi
D
Allah’ın zatı ve sıfatlarını konu edinmesi
E
Kelamın felsefeleştirilmesi
Soru 17
Mütehhirun kelamının önde gelen isimlerindendir. Dönemin hem yıldızı hem de sembol ismidir. Dönem onunla birlikte zirve noktasını yakalamıştır. Düşüncesi torunu Cemâlüddin Aksarâyî tarafından Osmanlı coğrafyasına taşınmıştır. Aynı zamanda kelam ve felsefe konularını içeren el- Metâlibu' Âliye isimli dokuz ciltlik bir eseri bulunmaktadır.
Paragrafta hakkında bilgi verilen âlim aşağıdakilerden hangisidir?
Paragrafta hakkında bilgi verilen âlim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gazali
B
Cüveyni
C
Fahruddin er-Razi
D
Seyfeddin Amidî
E
Nasiruddin et-Tusî
Ünite 10
Soru 1
Yeni İlm-i Kelam'da Allah’ın varlığının ispatı konusunda aşağıdaki delillerden hangisine daha sık başvurulmuştur?
Seçenekler
A
İlk sebep
B
Fıtrat ve nizam
C
İknai ve tecrübi deliller
D
Kabul-i amme
E
Estetik
Soru 2
İslamın ana kaynaklarına dönülerek dönemin ihtiyaçlarını dikkate alacak tarzda İslam’ın yeni bir yorumunun yapılmasını gerekli görmüştür. O, bu konudaki geleneğin dikkate alınmasını gerekli görmekle birlikte özellikle kelam ilminde yenilik yapılmasını savunmuştur. Bu amaçla Yeni İlm-i Kelam adlı bir kitap ve birçok makale yayınlamıştır. O, kelam ilminin değişim planıyla ilgili olarak kelamın vahye dayanan ana konuları (mesâil) ile amaçlarının (mekâsıd) değişmeyip her zaman aynı kalmakla birlikte kullanılan vasıtaların (vesail) ve anlatım şeklinin değişebileceğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
M. Şemseddin
B
Filibeli Ahmed Hilmi
C
İzmirli İsmail Hakkı
D
Mehmed Akif
E
Musa Carullah
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Yeni İlm-i Kelam Hareketi'nin öncülerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Seyyid Ahmed Han
B
Muhammed İkbal
C
Muhammed Abduh
D
İzmirli İsmail Hakkı
E
Muhammed Zâhid Kevserî
Soru 4
Auguste Comte (1798-1857) tarafından felsefi bir düşünce hâline getirilmiştir. XIX. yüzyılın ikinci yarısının en temel ve etkili düşüncelerinden biridir ve XX. yüzyılın ortalarına kadar etkisini sürdürmüştür. Bu felsefeye göre insanlık tarihi “Üç Hâl Kanunu” adı verilen birbirini takip eden üç evreden oluşmaktadır. Bunlar da sırasıyla “dinî dönem”, “metafizik dönem” ve “pozitif dönem”dir.
Aşağıdakilerden hangisi bu düşünce sistemini tanımlar?
Aşağıdakilerden hangisi bu düşünce sistemini tanımlar?
Seçenekler
A
Darvinizm
B
Pozitivizm
C
Materyalizm
D
Marksizm
E
Sosyalizm
Soru 5
Aşağıdaki isimlerden hangisi yeni ilm-i kelam hareketi içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Seyyid Ahmed Han
B
Muhammed Abduh
C
Hüseyin Kazım Kadri
D
İzmirli İsmail Hakkı
E
Abdüllatif Harputî
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Yeni İlm-i Kelam Dönemi'nde uluhiyyetle ilgili yorumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Allah’ın fiillerindeki hikmet üzerinde yoğunlaşılmıştır.
B
Allah’ın sıfatlarının zata göre durumuna önem verilmiştir.
C
Şiblî Numanî ve İzmirli tekâmül nazariyesi ve tabî seleksiyon konusuyla ilgilenmişlerdir.
D
Muhammed Abduh imkân delilini kullanmayı tercih etmiştir.
E
Fıtrat ve nizam delili üzerinde durulmuştur.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi müteahhirîn kelam dönemi uleması arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Seyyid Şerif Cürcanî
B
Şeyh Muhsin-i Fanî
C
Fahreddin Razî
D
Sa’deddîn et-Teftazanî
E
Kadı Beyzavî
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi yeni ilm-i kelam konuları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Allah’ın fiillerinde hikmet
B
İnsan hakları
C
Kader meselesi
D
Diğer dinlerle mukayese
E
Mezhep taassubunun zayıflaması
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi İzmirli İsmail Hakkı’nın görüşlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Selefî görüşü eleştirir.
B
Fıtraten insanların hayra meyletmesi şerrin olmadığını ortaya koymaktadır.
C
İnsanların farklı kapasiteye sahip olmaları Allah’a imanda her vasıtanın mübah olduğunu ortaya koymaktadır.
D
Mantık ve felsefeyi yeni ilm-i kelam için metodolojik bir ilim kabul etmiştir.
E
Astronomi ve tabiat ilimlerinin yeni ilm-i kelam konuları arasında yer almaması gerektiğini düşünmüştür.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi yeni ilm-i kelam döneminde nübüvvetle ilgili konular arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İslam’da peygamberliğin beşeriyet sınırları ötesine geçirilmediğiyle ilgili yorumların bu dönemde arttığı dikkati çekmektedir.
B
Hıristiyanlıkla mukayese edildiğinde İslam’ın uluhiyyet ile nübüvvet arasına kesin sınırlar koyması açısından bariz olarak farklılaştığı dikkati çekmektedir.
C
Hint alt kıtası âlimlerinin mucizenin imkânı konusunda Batının bilimsel ve akılcı düşüncelerinden daha fazla etkilendiklerini ve tabiat kanunlarının değişmezliği ilkesini benimsedikleri görülmektedir.
D
Hint alt kıtası âlimleri peygamberliği iç meleke ve istidatla bağlantılı olarak değerlendirmişlerdir.
E
Peygamberliğin gerekliliği ve ona duyulan ihtiyaca yönelik yorumlar yapılmakla birlikte Abduh’un ve Şiblî Numanî’nin kitaplarında nübüvvete ayrılan bölümlerin kısa olduğu dikkati çekmektedir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi yeni ilm-i kelam dönemindeki yeni konularla ilgili olarak doğru değildir?
Seçenekler
A
Ebû Hanife’nin Fıkhu’l-ekber’i Gazzâlî’nin Mustasfa adlı eserinde ortaya konulan esaslardan hareketle bu dönemde de kelamın cüzi bir ilim olduğu kabul edilmiştir.
B
Hz. Peygamber’in hayatı ve şahsiyetiyle ilgili sorularını kelam ilmi tarafından cevaplandırılması uygun görülmüştür.
C
İnsan hakları konusunda yöneltilen eleştirilere karşı Kur'ân-ı Kerîm’e dayalı haklar manzumesi ortaya konmaya çalışmışlardır.
D
İslam’ın ırk ve kabilede üstünlüğün söz konusu olmadığına vurgu yapıp gerçek üstünlüğün takvada olduğu üzerinde durduğu dile getirilmiştir.
E
Kadın konusunda İslam Roma ve Batı’dan çok daha önce kadına gereken hakları verdiği üzerinde durulmuştur.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi yeni ilmi kelam döneminde klasik tartışmalarla ilgili olarak doğru değildir?
Seçenekler
A
Aristo felsefesi ve mantığına yer vermeyerek onun etkisi azaltmaya çalışılmışlardır.
B
Mead ve ahiret konuları geçmişte sınırlı olarak ele alınan konular arasında yer almakla birlikte bu dönem yoğunluklu tartışma alanlarından birini oluşturmaktadır.
C
Uzun ve girift tartışmaların yer aldığı bilgi ve varlık konusu büyük oranda terk edilmeye başlanmıştır.
D
Bu dönem uleması uluhiyyet ve nübüvvet konularına önem vermekle birlikte geçmişteki zat ve sıfat tartışmalarını dönemleri açısından gerekli görmemişlerdir.
E
Kader konusunda tartışmak zihnî egzersiz anlamına geldiğini ifade etmişlerdir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Mısırdaki modernleşme hareketiyle ilgili doğru bir anlatımdır?
Seçenekler
A
Seyyid Ahmed Han ve Şiblî Numanî önde gelen temsilcileri arasında yer almaktadır.
B
Şiblî Numanî görüşlerinde Seyyid Ahmed Han ile farklılaşmakla birlikte birçok konuda Muhammed Abduh’la paralel düşünmüştür.
C
Şiblî Numanî modern dönemin ihtiyaçlarına cevap vermede fıkıh ve siyasetin değil de kelamın gerekli olduğuna vurgu yapmıştır.
D
Önemli temsilcilerinden biri olan Muhammed Abduh’a göre dinde ihya ve ıslahatın yapılması öncelikli konuların başında gelmektedir.
E
Seyyid Ahmed Han’ın İslam’ın ihyasıyla ilgili görüşleri eleştirildiği gibi kelamla ilgili bakış açısının da kültürel olduğu kabul edilmiştir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Hint Alt kıtasındaki yenileşmeyi gerekli gören isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Seyyid Ahmed Han
B
Muhsinü’l-Mülk
C
Şiblî Numanî
D
Ebu’l-Kelam Azad
E
Cemaleddin Efganî
Soru 15
Aşağıdaki şahıs ve bilimsel anlayış eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Newton - Yer Çekimi Kanunu
B
Karl Marx - Darvinizm
C
Kopernik - Güneş Merkezli Evren
D
Auguste Comte - Pozitivizm
E
Charles Darwin - Doğal Seleksiyon
Soru 16
Immanuel Kant duyularla tecrübe edilen dünyaya…….., duyuların ötesinde kalan âleme de ………adını vermiştir.
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
şahid - gayb
B
mütekaddîm - müteahhir
C
fenomen - numen
D
fizik - metafizik
E
zahir - batın
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Yeni İlm-i Kelam Dönemi'nin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Önceki dönemde kelamda tartışılan konuların bir kısmı bu dönemde önemini yitirmiştir.
B
Aristo felsefesi ve mantığına yer verilmeyerek onun etkisi azaltılmaya çalışılmıştır.
C
Haberî sıfatların tevil edilip edilmemesi gibi konular gereksiz bulunmuştur.
D
Mead ve ahiret konularına yönelik geçmişteki sınırlı ilgi korunarak bu konudaki tartışmalara yer verilmemiştir.
E
Bu dönemde özellikle bilgi ve varlık konularına ağırlık verilmiştir.
Ünite 11
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi insanın gayret ve çabası sonucu elde edilen bilgi türüdür?
Seçenekler
A
Zaruri bilgi
B
Bedihi bilgi
C
Kadîm bilgi
D
Kesbî/iktisâbî bilgi
E
Hâdis bilgi
Soru 2
Akıl için aşağıdaki hükümlerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
İnsanı diğer varlıklardan ayıran bir lütuftur.
B
Varlığın idraki akılla elde edilir.
C
Sorumluluğun temel şartıdır.
D
Emir ve yasakları kavrayabilen önemli bir kuvvettir.
E
Bilgi alanlarının tamamını kuşatır.
Soru 3
Kelam âlimleri bilgi ile ilgili olarak aşağıdaki konulardan hangisini ele alıp tartışmamıştır?
Seçenekler
A
Bilginin tanımı
B
Bilginin imkânı
C
Bilginin değeri
D
Bilgi çeşitleri
E
Şüphenin bilgi değeri
Soru 4
Esbabü’l-İlm terkibi kullanıldığında bilgiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi anlatılmaya çalışılır?
Seçenekler
A
Bilginin kisvesi
B
Bilgi türleri
C
Bilgi kaynakları
D
Bilginin amacı
E
Bilginin kesinliği
Soru 5
Bilinenin olduğu gibi açıklanması olarak özetleyebileceğimiz bilgi tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Eşariler
B
Mutezile
C
Maturidiler
D
Berahime
E
Sümeniyye
Soru 6
Bilginin değeri aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
İmkânı
B
Tanımı
C
İçeriği
D
Kesinliği
E
Çeşitleri
Soru 7
Aşağıdaki terimlerden hangisi kelamcıların bilgi tasnifine göre Allah’ın bilgisini ifade etmek için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Kesbî Bilgi
B
İktisabî Bilgi
C
Hadis Bilgi
D
Gündelik Bilgi
E
Kadim Bilgi
Soru 8
Kelam âlimleri bilgi ile ilgili olarak aşağıdaki konulardan hangisini ele alıp tartışmamıştır?
Seçenekler
A
Bilginin tanımı
B
Bilginin imkânı
C
Bilginin değeri
D
Bilgi çeşitleri
E
Şüphenin bilgi değeri
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi bilgi konusunu ilk olarak kelam kitaplarının müstakil konusu olarak ele almıştır?
Seçenekler
A
Gazali
B
Eşari
C
Matüridi
D
Taftazani
E
Cürcani
Soru 10
Tefekküre ihtiyaç duymadan ilk yönelişte meydana gelen bilgi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kadim bilgi
B
Hadis bilgi
C
Zaruri bilgi
D
Kesbi bilgi
E
Akli bilgi
Soru 11
Aşağıdaki fırkalardan hangisi haberin bilgi kaynağı oluşunu kabul etmez?
Seçenekler
A
Mürcie
B
Berahime
C
Hariciler
D
Şia
E
Mutezile
Soru 12
Kur’an-ı Kerim’de bilgiyi ifade eden kavramlar arasında en anlamlı ve muhtevalı olanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlim
B
Zikir
C
Tefekkür
D
Tedebbür
E
Tezkiye
Soru 13
Bilginin değeri aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
İmkânı
B
Tanımı
C
İçeriği
D
Kesinliği
E
Çeşitleri
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi aklın bilgi kaynağı oluşunu inkâr eden gruplardan biridir?
Seçenekler
A
Rafiziler
B
Eşariler
C
Matüridiler
D
Mutezile
E
Mürcie
Soru 15
İlham ve sezgiyi açıklayıcı bilgi kaynağı olarak görmek için Gazali’nin getirmiş olduğu şart aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Objektif olması
B
Bir benzeriyle çelişmemesi
C
Kur’an ve sünnetle çelişmemesi
D
Genel geçerliliğinin olması
E
İnsan aklına uygun olması
Soru 16
Tefekkür, istidlâl ve detaylı araştırma yoluyla elde edilen bilgiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kadim Bilgi
B
Hadis Bilgi
C
Zaruri Bilgi
D
Kesbi Bilgi
E
İlhami Bilgi
Ünite 12
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Ebu Hanife’ye nispet edilen el-Fıkhu’l-Ekber, el-Fıkhu’l-Ebsat, er-Risâle, el-Alim ve’l-Müteallim ve el-Vasiyye adlı eserleri Türkçeye çevrirerek "İmam-ı Azam’ın Beş Eseri" adıyla Arapça asıllarıyla birlikte yayımlamıştır?
Seçenekler
A
Bekir Topaloğlu
B
Hüseyin Atay
C
Mustafa Öz
D
Şerafettin Gölcük
E
Ali Arslan Aydın
Soru 2
Aşağıdaki eserlerden hangisi Ebu Hamid el-Gazali'ye ait değildir?
Seçenekler
A
el-Hikmetü fi mahlukâtillahi azze ve celle
B
Faysalu’t-tefrika beyne’l-islâm ve’z-zendaka
C
İlcâmu’l-Avâm an ilmi’l-kelam
D
Tabsıratü’l-Edille
E
el-Münkizu mine’d-dalâl
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Felsefi Kelam Dönemi âlimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Abdülkerim eş-Şehristânî
B
Fahruddin er-Râzî
C
Seyyid Şerif Cürcânî
D
Kadı Beyzâvî
E
Haris el Muhasibi
Soru 4
Ebu’l-Huseyin el-Hayyat (öl. 300/913)’ın büyük ölçüde Mutezilî düşüncenin izah ve savunulmasına yönelik yazdığı ve Kelam alanında yazılan ilk eserlerden kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
el-İntisâr
B
er-Red ale’n-nasara ve’l-yehûd
C
el-Fıkhu’l-Ekber
D
Kitâbü’r-Red ale’l-Kaderiyye
E
el-Luma’ fi’r-reddi ala ehli’z-zeyği ve’l-bida
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kelam ilminin ortaya çıkışına etki eden nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnançla ilgili sorulara Hz. Peygamber tarafından cevap verilmesi
B
Her âlimin kendisine intikal eden soruya kendi birikimine dayalı olarak cevap vermesi
C
Fetihler yoluyla farklı inanç ve kültürle temas etmenin getirdiği sosyal hareketlilik
D
Halife seçimi ile ilgili tartışmalar
E
Hz. Osman’ın öldürülmesi
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi gelişim dönemi eserlerinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kısa ve öz olarak yazılmışlardır.
B
Kelam’ın bütün konularını sistematik biçimde içerirler.
C
İlk yazılmış eser olma özelliği taşırlar.
D
Belli bir konuya odaklanmışlardır.
E
Daha çok ehl-i bidat fırkaları ile mücadele amacı taşırlar.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Mutezili düşünceye ait kaynaklar arasında yer alır?
Seçenekler
A
el-Erbain
B
Kitabü’l-Luma
C
Kitabü’t-Tevhid
D
Usulu’d-Din
E
el-İntisar
Soru 8
Aşağıdaki eserlerden hangisi ilk dönem (teşekkül dönemi) eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
el-İktisâd fi’l-İ’tikâd
B
Kitâbu’l-İrşâd
C
el-Fıkhu’l-Ekber
D
Tabsıratü’l-Edille
E
Kitâbu’t-Temhid
Soru 9
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi felsefi kelam dönemini doruk noktasına ulaştıran düşünürdür?
Seçenekler
A
Gazali
B
Şehristani
C
Bağdadi
D
Maturidi
E
Razi
Soru 10
Taftazânî’nin Şerhu’l-Mekâsıd isimli eseri hangi dönem eserleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Teşekkül Devri
B
İlk Dönem
C
Gelişim Dönemi
D
Şerh ve Haşiyeler Dönemi
E
Yeni İlm-i Kelam Dönemi
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi kelam düşüncesinde önemli bir yeri olan Kitâbu’t-Tevhid’in yazarıdır?
Seçenekler
A
İmam Gazali
B
Ebu’l-Muîn en-Nesefî
C
Seyyit Şerif el-Cürcânî
D
İmamu’l-Harameyn el-Cüveynî
E
Ebu Mansur el-Maturidi
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi kelam ilminde başlangıç döneminin ilk ve önemli temsilcilerinden biridir?
Seçenekler
A
Mutezile
B
Hariciler
C
Mürcie
D
Zeydiyye
E
İmamiyye
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Sünni Kelam düşüncesi alanında ilk telif eserlerden biridir?
Seçenekler
A
Usulu’d-Din
B
el-Fıkhu’l-Ekber
C
Ebkaru’l-Efkar
D
el-İktisad fi’l-İ’tikad
E
Kitabü’t-Tevhid
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Ebu Hanife’ye nispet edilen eserlerden biridir?
Seçenekler
A
Ebkarü’l-Efkar
B
el-Vasiyye
C
el-İktisad fi’l-İ’tika
D
Kitabu’l-Luma
E
el-Erbain fi usuli’d-din
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Hasan el-Basri’ye nispet edilen kaynaklardan biridir?
Seçenekler
A
Risale fi Zemmi’l-Kaderiyye
B
Risale fi İstihsani’l-Havz fi İlmi’l-Kelam
C
Risaletü’l-Ledunniyye
D
er-Risale
E
Fıkhu’l-Ekber
Soru 16
Ebu Hanife’ye nispet edilen eserleri yeniden tertipleyerek “el-Usûli’l-Münife li İmâm Ebi Hanife” isimli eserde bir araya getiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sadeddin et-Taftazani
B
Ebu’l-Berekat el-Bağdadi
C
Abdülkerim eş-Şehristani
D
Kemaleddin el-Beyazi
E
Ebu’l-Berekat en-Nesefi
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Mutezili Düşünce'nin revaçta bir dönemde, Sünni akideyi müdafaa ederek Ehl-i Sünnet kelamının ortaya çıkışına zemin hazırlayan düşünürlerden biridir?
Seçenekler
A
Hasan el-Basri
B
İbn Küllab el-Basri
C
Ebu Nasr el-Bağdadi
D
Abdülkerim eş-Şehristani
E
Kadı Abdülcebbar
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Eşari’nin kelamcılık yönünü ortaya çıkaran asıl eseridir?
Seçenekler
A
El-Luma’ fi’r-reddi ala ehli’z-zeyği ve’l-bida
B
El-İbane an usûli’d-diyâne
C
İstihsanü’l-Havz fi İlmi’l-Kelam
D
Makalatü’l-İslamiyyen
E
El-Fark beyne’l-firak
Soru 19
İslam akidesini akli usullerle müdafaa ederek nübüvvet ve ahiret konularını da kelama katıp Ehl-i Sünnet kelamını tesis eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbn Küllab el-Basri
B
Haris el-Muhasibi
C
Ebu’l-Hasen el-Eşari
D
Ebu Mansur el-Maturidi
E
Seyyid Şerif el-Cürcani
Soru 20
İslam düşüncesinin ilk dönemlerine ait Mutezili eserlerin çoğu günümüze kadar ulaşmamıştır. Bu dönemin Mutezili metot ve düşüncesini yansıtan ve günümüze kadar ulaşan en erken eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ebu’l-Huseyin el-Hayyat / el-İntisâr
B
Nazzam / Kitabu't-Tevhid
C
Ebû Ali el-Cübbai / Kitabu'l-esma ve's-sıfat
D
Bişr b. el-Mu'temir / Kitabü'r-red ale'n-Nasara
E
Kadı Abdulcebbar / Şerhu’l-Usuli’l-Hamse
Soru 21
Ebu Hanife sonrasında, İslam akidelerini akli çıkarımlarla teyit etme gereğini hisseden bazı düşünürler, selef yöntemine sadık kalarak iman esaslarını akıl ile temellendirmeye çalışmışlar ve daha sonra Ehl-i Sünnet kelamının da ortaya çıkışına zemin hazırlamışlardır.
Aşağıdakilerden hangisi söz konusu düşünürlerden biridir?
Aşağıdakilerden hangisi söz konusu düşünürlerden biridir?
Seçenekler
A
İbn Küllâb el-Basrî
B
İmam-ı Eşari
C
İmam-ı Maturidi
D
Abdülkahir el-Bağdâdî
E
İmamu’l-Harameyn el-Cüveynî
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi kelam ilminin Şerh-Haşiye Dönemi'nde kaleme alınan eserlerden biridir?
Seçenekler
A
Mevâkıf fi ilmi’l-kelam
B
el-Milel ve’n-nihal
C
el-Muhassal
D
el-Bidâye fi usûli’d-din’
E
el-Umde fi’l-i’tikâd
Ünite 13
Soru 1
Tartışma esnasında kullanılan ve karşı tarafça da doğruluğu kabul edilen önermelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vehmiyât
B
Makbulât
C
Muheyyelât
D
Müsellemât
E
Meşhurât
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi vacib varlığın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Vacibin subutî ve selbî sıfatları vardır.
B
Vacip varlığın varlık ve yokluğu eşittir.
C
Kendisiyle vacip olunanın yok olmasıyla vacip de yok olacağı için başkasıyla vacip olunmaz.
D
Mürekkep varlık kendisini oluşturan cüzlere ihtiyaç duyacağı için vacip mürekkep değildir.
E
Vacip olanın her hangi bir yönde yer edinmesi caiz değildir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi delili "Duyu ile algılanmayan, zaruri bilgi ile de bilinmeyen hususların bilinmesini sağlayan şeye denir." şeklinde tanımlayan Mutekaddimûn kelam alimidir?
Seçenekler
A
Bakıllânî
B
Gazali
C
Abdülkâhir el-Bağdâdî
D
Aduddudin el-Îci
E
Cüveynî
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yakiniyyât içerisinde yer alan önermelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Evveliyât
B
Fıtriyât
C
Mütevâtirât
D
Mücerrebât
E
Meşhûrât
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kelamcıların kelami problemlerin çözümünde kullandıkları ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Nefy ve ispat ilkesi
B
Vücûb ve imkan ilkesi
C
Mükemellik - eksiklik ilkesi
D
Fıkhi kıyas ilkesi
E
İki zıttın aynı anda aynı yerde bulunamayacağı ilkesi
Soru 6
İslam inancını temellendirmeye yarayan ve zamanın gerekliliklerine göre değişebilen unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makâsıd
B
Vesâil
C
Metâlib
D
Sevâbıt
E
Mesâil
Soru 7
Bilinmesi başka bir şeyin bilinmesini gerektiren şey aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Delil
B
Delalet
C
Akıl
D
Nakil
E
Beyyine
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi mutekaddimûn kelam döneminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
In’ıkas-ı edilleyi kabul etmek
B
Aristo mantığına karşı olmak
C
Aristo mantığını kelami problemlerin çözümünde kullanmak
D
Akli ve nakli delilleri kullanmak
E
Aklın alanı ve naklin alanı biçiminde bir ayırıma gitmek
Soru 9
Bilgisine sahip olduğumuz müşahede âlemine dayanarak hakkında bilgi sahibi olmadığımız ğayb âlemi hakkında bilgi elde etmeyi sağlayan yöntem aşağıdakilerden hangisinin karşılığıdır?
Seçenekler
A
Kıyas
B
Cedel
C
Burhan
D
el-istidlâl bi’ş-şâhid ale’l-ğâib
E
Hudûs
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi aklın etkinlik alanı içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Allah’ın varlığı
B
Allah’ın birliği (tevhit)
C
İbadetler
D
Allah için caiz olan ve caiz olmayan sıfatlar
E
Nübüvvetin imkânı
Soru 11
Aşağıdaki kavramlardan hangisi güçlü olmayan delil, zan anlamlarına gelir?
Seçenekler
A
Burhan
B
Emare
C
Hüccet
D
Sened
E
Beyyine
Soru 12
Aşağıdaki yargılardan hangisi mütekaddimîn dönemi kelamı için söylenemez?
Seçenekler
A
İn’ıkas-ı edilleyi kabul eder.
B
Aristo mantığına karşıdır.
C
el-İstidlal bi’ş-şahid ale’l- ğaib yöntemini kullanmıştır.
D
Felsefi konular yoğun şekilde işlenmiştir
E
Akli ve nakli delilleri kullanmışlardır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi müteahirîn dönemi kelam alimlerinin kullandıkları yöntemler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İn’ıkas-ı edille
B
Tümevarim (istikra)
C
Tümdengelim (Ta’lil)
D
Analoji (temsil)
E
İmkan delili
Soru 14
Farklı din, kültür ve düşünce akımlarının İslam inancına yönelik eleştiri ve itirazlarını karşılayan, akli tefekküre dayalı ilim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tefsir
B
Hadis
C
Fıkıh
D
Ahlak
E
Kelam
Soru 15
Zihnin hiçbir vasıtaya başvurmadan doğrudan doğruya kabul ettiği önermelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hadsiyât
B
Fıtriyât
C
Müşâhedât
D
Mücerrebât
E
Bedihiyât
Soru 16
“Birbirine zıt iki şey aynı anda aynı yerde bulunmaz ve aynı anda yok olmaz.” şeklinde ifade edilen ve kelamcılar tarafından kullanılan temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vücub ve İmkan İlkesi
B
Vücub ve Caiz İlkesi
C
Nefy ve İspat İlkesi
D
Mükemmellik ve Eksiklik İlkesi
E
Zan ve Kesinlik İlkesi
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yakiniyyât içinde yer alan öncüllerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bedihîyât
B
Müşâhedât
C
Hadsiyât
D
Mütevâtirât
E
Makbulat
Ünite 14
Soru 1
1930’da Rize’de doğdu. Lise ve İlahiyat Fakültesini Bağdat’ta okudu. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Felsefesi Kürsüsüne asistan oldu ve Kur’an’a Göre İman Esasları isimli teziyle doktora unvanını aldı. İbranice öğrendi. Amerika Chicago Üniversitesinde araştırma yaptı. Türkiye’de Kur’an-ı Kerim merkezli bir anlayışı savunmuştur. Ona göre İslam’da yenilik düşüncesini gerçekleştirecek hamle ancak Kur’an-ı Kerim'e yönelme ile mümkündür. Onun Kur’an-ı Kerim'e dönüş veya Kur’an-ı Kerim'e yönelme tarzı, Haricîlerin ve son dönem Selefîlerin anlayışından oldukça farklıdır. Ona göre aklın, anlamak ve bağımsız hüküm koymak şeklinde iki işlevi vardır. Kur’an-ı Kerim'i ve aklı baş başa bırakarak yeni bir izah ve tanzime gidilmesi gerekir. Onun fikrî şekillenmesinde İstanbul, Bağdat ve Amerika üçgeninin büyük etkisi vardır.
Paragrafta hayatı ve görüşleri açıklanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Paragrafta hayatı ve görüşleri açıklanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bekir Topaloğlu
B
Muhammed b. Tâvîd Tancî
C
Hüseyin Atay
D
Celaleddin Ökten
E
Şerafettin Gölcük
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Kelam ilmi açısından insanı merkeze alan anlayışın doğurduğu sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Modern eğitim-öğretimle birlikte öne çıkan ulusal aidiyetler
B
Neslin ve vücudun tahrip edilmesi
C
Çocuk sahibi olma ya da olmamanın bir özgürlük sorunu olarak algılanması
D
Kadın-erkek farkının ortadan kaldırmasıyla bireyleşmeye gidilmesi
E
Hümanizmanın yüceltilmesi
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi günümüz Kelam ilminin sorunlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Teknolojik gelişmelerin inanca etkisi
B
Aklın aşırı yüceltilmesi
C
Tanrıtanımazlık
D
Oryantalizm
E
İmamet tartışmaları
Soru 4
1950 sonrasında kaleme alınan "Kelam İlmi: Giriş" isimli kitap aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Celaleddin Ökten
B
Bekir Topaloğlu
C
Hüseyin Atay
D
Muhammed Tavid Tanci
E
Şerafeddin Gölçük
Soru 5
Osmanlı döneminde önemli eğitim merkezi olan medreseler hangi kanunla kapatıldı?
Seçenekler
A
Islahı Medaris kanunu
B
Üniversite Reformu
C
Tevhid-i Tedrisat Kanunu
D
YÖK Kanunu
E
Daru’l-Fünun Kanunu
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi son dönemde ortaya çıkan sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Oryantalizm
B
Teknolojik gelişmeler
C
Haşr-ı cismani
D
Tanrıtanımazlık
E
Asr-ı Saadete dönüş
Soru 7
Aşağıdaki alimlerden hangisi Kur’an merkezci düşünceyi ortaya atmıştır?
Seçenekler
A
Celaleddin Ökten
B
Bekir Topaloğlu
C
Hüseyin Atay
D
Cihad Tunç
E
Şerafeddin Gölcük
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Şerafettin Gölcük ve Süleyman Toprak tarafından hazırlanın kitaptır?
Seçenekler
A
Kelam
B
Anahatlarıyla İslam Akaidi ve Kelam’a Giriş
C
Kelama Giriş
D
İslam’ın İnanç Esasları
E
Yeni İlm-i Kelam
Soru 9
Psikanalizmin tanrı hakkındaki iddiası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tanrı gerçekte vardır.
B
Tanrı insan korku ve arzularının ürünüdür.
C
Tanrı evrenin başında vardı.
D
Tanrı vardır ama insana müdahale etmez.
E
Âlem tanrıdan sudur etmiştir.
Soru 10
Osmanlı’ın son döneminde ilk açılan ilahiyat fakültesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlahiyat Fakültesi
B
İslami İlimler Fakültesi
C
Ulum-i Şeriyye
D
Ulum-i Aliye-i Diniyye
E
Dini İlimler Fakültesi
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi 1924’te açılan ilahiyat fakültesinin hocalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ömer Nasuhi Bilmen
B
Şerefeddin Yaltkaya
C
İzmirli İsmail Hakkı
D
Şemseddin Günaltay
E
Yusuf Ziya Yörükan
Soru 12
Türkiye’de 1950 sonrası İlahiyat Fakültesi dışında açılan dinî yüksek okul aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İmam Hatip Lisesi
B
Darulfünün İlahiyat Fakültesi
C
Ulum-i Şeriyye Şubesi
D
Islah Medresesi
E
Yüksek İslam Enstitüsü
Soru 13
Fil olayı mucizesine “çiçek hastalığı” yorumunu getiren son dönem âlimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elmalılı Hamdi Yazır,
B
Ahmet Hamdi Akseki
C
Muhammed Hamidullah
D
Muhammed Abduh
E
Ömer Nasuhi Bilmen
Soru 14
Yeni İlm-i Kelam kitabı aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Farabi
B
Harputi
C
İzmirli İsmail Hakkı
D
Erzurumlu İbrahim Hakkı
E
Mehmet Akif
Soru 15
Erzurumlu Ömer Nasuhi (Bilmen) tarafından kaleme alınan kelam eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni İlm-i Kelam
B
Üssü’l-Kelam
C
Makalâtü’l-İslamiyyîn
D
Kitâbü’t-tevhîd
E
Muvazzah İlm-i Kelam
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde ilahiyat fakülteleri ve imam hatip okullarında okutulan kelam eserlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Şerhu’l-Akaid Tercümesi
B
Tenkîhu’l-Kelâm
C
Yeni İlm-i Kelam
D
Muvazzah İlm-i Kelâm
E
et-Tevaliü’l-Envâr