İslam Düşünce Tarihi - İslami İlimler (İlahiyat)

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi İslam Düşüncesi'nin fikrî köklerinden biri değildir?

Antik Yunan ve Helenistik Felsefe

Hint Kültürü

Arap Kültürü

Orta Çağ Avrupa Düşüncesi

İran Kültürü

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi İslam düşüncesinin kapsam alanına girmektedir?

Homeros'un Tanrı, evren ve insan hakkındaki şiirleri

Xenophanes'in politeizm eleştirisi

Eflatun'un İdealar Nazariyesi

Anaximenes’in Arche Anlayışı

Gazali'nin felsefecilere eleştirisi

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi İslam dünyasında felsefenin doğuşuna etki eden medreselerden biridir?

Nizamiye Medresesi

İskenderiye Medresesi

Gök Medrese

Sahn-ı Seman Medresesi

Yemen Medresesi

Doğru Cevap: B

Soru 4

Sind ve Hind seyahatinin sonucunda Tahkik Mâ-li’l-Hind adlı eseri kaleme alan İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Kınalızade Ali Efendi

İbn Haldun

İbn Teymiyye

Birunî

İbn Ravendî

Doğru Cevap: D

Soru 5

Bağdat’ta 830 yılında açılan ve bilimler akademisi niteliğinde bir kurum olan “Beytü'l-Hikme” aşağıdaki halifelerden hangisi tarafından kurulmuştur?

Halife Mansur

Halife Me’mun

Halife Vasık

Halife Mütevekkil

Harun Reşid

Doğru Cevap: B

Soru 6

“Felsefe” kelimesini ilk kez kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Hermes

Eflatun

Farabî

Pythagoras

Demokritos

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdaki kelimelerden hangisi “filozof” kelimesinin karşılığı değildir?

Hikmet sahibi

Filosofos

Sofos

Hakem

Hakîm

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi İslam dünyasında felsefenin gelişmesine katkı veren medreselerden biri değildir?

Nusaybin Medresesi

Gök Medrese

İskenderiye Medresesi

Cündişabur Medresesi

Harran Medresesi

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi düşüncenin tanımı olamaz?

Düşünce, düşünme faaliyeti, iç ya da dış uyarılara yanıt olarak gelişen zihinsel bir üründür.

Düşünce, sözlü ya da yazılı olarak başka öznelere aktarılabilen bir üründür.

Düşünce, bilinçli bir şekilde çıkarsama, akıl yürütmeyle oluşan bir üründür.

Düşünce, insanın deney ve tecrübeyle oluşturduğu bir üründür.

Düşünce; hatırlama, merak etme, hissetme, anlamlandırma, analiz ve sentez yapma gibi zihinsel faaliyetlerle elde edilen üründür.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdaki eserlerden hangisi bir Müslüman düşünür tarafından başka bir coğrafyada yapılan bir inceleme ve araştırma sonucu kaleme alınmıştır?

Faslu’l-Makal

Tehafütü’l-Felasife

Eş-Şifa

Tıbbu’r-Ruhanî

Tahkik mali’l-Hind

Doğru Cevap: E

Soru 11

Felsefeyi ilk kez “ilkeler ya da ilk nedenler bilimi” olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Sina

Aristo

Farabi

Sokrat

Kindî

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi İslam felsefesinin oluşumunda etkili olan Yunan filozoflar arasında değildir?

Sokrates

Descartes

Aristotales

Platon

Plotinos

Doğru Cevap: B

Soru 13

“İslam Düşüncesi” tanımındaki “İslam” kelimesi, kullanıldığı amaç bakımından aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmemiştir?

Bu düşüncenin en önemli kaynağının İslam olması

İslam’ın bir dinin adı olduğu kadar, bir uygarlığın ve bir medeniyetin de adı olması

İslam kelimesinin bu dine bağlı bulunan insanların oluşturduğu kültür ve medeniyeti ifade etmesi

İslam kavramının İslamın Felsefesi anlayışını vurgulaması

Buradaki İslam kelimesinin sıfat olarak kullanılmış olması

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi İslam düşüncesinin doğuşuna zemin hazırlayan unsurlardan biri değildir?

Tercüme faaliyetleri

Düşünürlerin doğup büyüdüğü şehirler

Akdeniz Havzası'nın coğrafi ve ticari konumu

Orta Doğu’nun kültürel tarihi ve İslam coğrafyasının genişlemesi

İslam coğrafyasında bulunan medreseler

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi İslam düşüncesine kaynaklık eden yabancı düşüncelerden biri değildir?

Antik Yunan ve Helenistik devir felsefesi

Arap kültür ve düşüncesi

Hind kültür ve düşüncesi

Çin kültür ve düşüncesi

Türk kültür ve düşüncesi

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Çağ öncesi filozoflarının terim olarak "felsefe" tanımlarından biri değildir?

Felsefe, ilkeler ya da ilk nedenler bilimidir.

Felsefe, insanın gücü nispetinde Allah'ın fiillerine, sıfatlarına benzemeye çalışmasıdır.

Felsefe, kendisini akla dayanan nedenlerle meşru kılmak veya haklı çıkarmak iddiasında bir zihinsel etkinlik biçimidir.

Felsefe; insanın gücü oranında, ebedî ve tümel şeylerin hakikatlerini, mahiyetlerini ve nedenlerini bilmek çabasıdır.

Felsefe; büyük hikmeti tercih etmek, varlıkları var olmaları itibarıyla bilmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi felsefe tanımının çok ve farklı olmasının nedenlerinden biri değildir?

Her bir felsefe tanımının başka bir felsefe anlayışını yansıtması

Felsefeyi anlatmak için, yalın ve düz bir anlatım yönteminin yetersiz kalması

Her dönem felsefenin ilgi alanının değişik olması

Her dönem felsefenin ilgi alanına yeni konuların girmemesi

Her filozofun ilgi alanının değişik olması

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi İslam düşünce tarihinde “felsefe” kelimesinin yerine "hikmet" kelimesinin kullanılmasının gerekçesi değildir?

İslam dünyasındaki felsefe aleyhtarlığının olması

“Hikmet” kelimesinin Kur'an-ı Kerim'de birçok ayette geçmesi

Felsefe kelimesinin zaten anlam olarak hikmet kelimesinde mevcut olması

“Hikmet” kelimesinin “felsefe” kelimesinden türetilmiş olması

Felsefeye karşı oluşan tepkinin azaltılmasının düşünülmesi

Doğru Cevap: D

Soru 19

"İslam düşüncesi" adının verilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İslam düşüncesini meydana getiren düşünürlerin Müslüman olması

Bu düşüncenin tek kaynağının İslam olması

Bu düşüncenin İslam coğrafyasında gelişmiş olması

Diğer dinlere inanan filozofların düşüncelerinin kabul edilmemesi

“İslam” dinine yeni bir yaklaşım getirmiş olması

Doğru Cevap: C

Soru 20

İslam düşüncesinin amacını aşağıdakilerden hangisi ifade etmez?

Müslümanların ötekileştirilmesini önlemek

Müslümanlara özgü olan düşünce kimliklerini belirginleştirmek

İnsan bilincinin İslam’ın temel naslarıyla uyumlu olduğunu ortaya koymak

İslam’a farklı yaşam alanlarında uygulama kolaylığı sağlamak

İslam’a felsefi bir bakış açısı kazandırmak

Doğru Cevap: E

Soru 21

İslam felsefesinin doğuşunda önemli katkısı olan felsefi tercüme hareketlerinin müesseseleşmesinin hangi Abbasi halifesi zamanında başladığı kabul edilir?

Harun Reşid

Me'mun

Muhtedi

Mustansır

Mu’tasım

Doğru Cevap: B

Soru 22

İslam düşüncesinin kaynakları arasında sayılan Türk kültür ve düşüncesi aşağıdaki alanların hangisinde etkili olamamıştır?

Evrenin var oluşu hakkındaki düşünceleriyle

Masal, hikâye ve destan gibi anonim eserleriyle

Hayvan takvimiyle

İnanç ilkeleriyle

Maddi ve manevi kültürleriyle

Doğru Cevap: D

Soru 23

“İslam Düşüncesi” terimindeki “İslam” kelimesi ile kastedilen anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Din

Medeniyet

Ahlak

Müslüman

Hüküm

Doğru Cevap: B

Soru 24

İslam düşünürlerinin XI. yüzyıldan itibaren felsefe kelimesi yerine kullanmaya başladıkları kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Fıkıh

Kültür

Hikmet

Medeniyet

İlim

Doğru Cevap: C

Soru 25

Felsefeye diğerlerine nazaran daha ılımlı yaklaşan fırka aşağıdakilerden hangisidir?

Selefiyye

Hanbelîler

Malikîler

Mutezile

Şiîler

Doğru Cevap: D

Soru 26

Halife Me’mun, tercüme büroları kurup felsefe ve diğer akli ilimlerden yabancı dillerde yazılmış olan eserleri Arapçaya tercüme ettirmiş ve bu amaçla Bağdat’ta 830 yılında çok kapsamlı ve fonksiyonel, bilimler akademisi niteliğinde bir kurum tesis etmiştir.
Halife Me’mun’un Dönemi'nde faaliyete geçen bu kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Beytül-Hikme

İskenderiye Medresesi

Nizamiye Medresesi

Basra Okulu

Bağdat Mektebi

Doğru Cevap: A

Soru 27

İslam dünyasında felsefenin doğuşuna en çok etki eden yabancı kaynak aşağıdakilerden hangisidir?

İran kültürü ve düşüncesi

Hint Kültürü ve düşüncesi

Arap kültürü ve düşüncesi

Antik Yunan düşüncesi

Türk kültürü ve düşüncesi

Doğru Cevap: D

Soru 28

İslam düşüncesinin doğmasında İslami nassın ilme ve düşünceye vermiş olduğu önemin çok büyük bir etkisi vardır. Özellikle bilgi edinme konusunda İslam’da rasyonel düşünmenin, deney ve gözlemin son derece önemli bir yeri vardır.
Paragraftan hareketle aşağıdakilerden hangisi Kur'an-ı Kerim'de düşünme etkinliği bağlamında kullanılan kavramlardan biri değildir?

Nazar

Re'y

Tefekkür

Tezekkür

İstitâat

Doğru Cevap: E

Soru 29

İslam felsefesinin doğuşunda önemli bir yer tutan tercüme hareketlerinin başladığı siyasi dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Emeviler

Abbasiler

Memlüklüler

Selçuklular

Harzemşahlar

Doğru Cevap: B

Ünite 2

Soru 1

Varlıkların meydana geldiği “ana madde” (arche) sorunu üzerinde ilk kez duran filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Homeros

Anaximandros

Hesiodos

Thales

Anaximenes

Doğru Cevap: D

Soru 2

Filozof Pythagoras ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Reenkarnasyonu öne çıkarmıştır.

"Arche" olarak sayıyı kabul etmiştir.

Ruhun, bedene hapsedilmiş olduğuna inanmıştır.

Müzikteki perdeleri ilk defa bilimsel bir temele oturtmaya çalışmıştır.

Mantık alanında yetkinliğiyle ünlüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Yeryüzündeki her şeyin sürekli bir oluş ve akış sürecine tabi olduğunu ve henüz asıl şeklini almamış bir hâlde bulunduğunu kabul ederek bu sürekli değişimi “Bir nehirde iki kere yıkanılmaz.” sözü ile özetleyen filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Anaximandros

Xenophanes

Herakleitos

Parmenides

Zenon

Doğru Cevap: C

Soru 4

Plüralist Dönem filozoflarının ana özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Felsefelerinde dinsel ve ahlaki ögelere yer vermektedirler.

Bütün canlıların, başlangıçta suda yaşadıklarını düşünmektedirler.

Varlıkları birden çok unsura dayandırmaktadır.

Bilginin yalnızca akılla kazanılabileceğine inanmaktadırlar.

"Arche"nin sınırsız olduğunu savunmaktadırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 5

İslam dünyasında felsefî materyalizmi benimseyerek evrenin ve maddenin ezelî olduğunu savunan Dehriyyun Ekolü'nün en önemli temsilcisi olan ve Sokrates öncesi dönemden etkilenen filozof aşağakilerden hangisidir?

Serahsî- Hesiodos

Ebu Bekir er-Razî- Protagoras

İbn Ravendî- Demokritos

Ebu Huzeyl el-Allaf- Thrasymachos

İbn Tufeyl- Pytagoras

Doğru Cevap: C

Soru 6

İslam felsefesindeki “tabiiyyun” kavramı, Sokrates öncesi için kullanılan hangi kavramı karşılamaktadır?

Plüralizm

Reenkarnasyon

İnsan felsefesi

Kültür felsefesi

Doğa felsefesi

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdaki filozoflardan hangisinin İslam mistisizminin oluşumunda etkisi olabilir?

Hesiodos

Thales

Demokritos

Zenon

Pytagoras

Doğru Cevap: E

Soru 8

Atom Teorisi'ni ilk defa ortaya koyan ve ilk materyalist sayılan Sokrates öncesi dönem filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Demokritos

Homeros

Hesiodos

Zenon

Gorgias

Doğru Cevap: A

Soru 9

Ebu Huzeyl el- Allaf, el- İskafî, Ebu Ali el- Cubbaî, Muammer İbn Abbad, Hişam el-Fuvatî, Abbad bin Süleyman ve Ebu Bekr Zekeriya Razî gibi İslam düşünürleri, ilk kez Sokrates öncesi dönemde ortaya konan aşağıdaki hangi akımı savunmuşlardır?

Panteizm

Reenkarnasyon

Evrim

Atomculuk

Mistisizm

Doğru Cevap: D

Soru 10

Nazzam, Cahız, Birunî, İhvan-ı Safa, İbn Tufeyl, İbn-i Miskeveyh gibi İslam düşünürlerinin evrim konusunda, aşağıdaki Sokrates öncesi filozofların hangisinden etkilendikleri varsayılabilir?

Thales

Zenon

Anaximandros

Parmenides

Homeros

Doğru Cevap: C

Soru 11

Varlıkların meydana geldiği ana maddeyi (archeyi) “su” olarak belirleyen filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Anaximenes

Thales

Demokritos

Homeros

Pytagoras

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdaki Sokrates Öncesi Dönem filozoflarından hangisi ruh üzerinde durmuş ve ruhu “hava” (nefes) olarak kabul etmiştir?

Thales

Anaximandros

Anaximenes

Gorgias

Zenon

Doğru Cevap: C

Soru 13

Reenkarnasyona inanan, arche olarak sayıyı belirleyen ve müzikle ilgili çalışmalar yapan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Pytagoras

Parmenides

Protagoras

Anaximandros

Kallikles

Doğru Cevap: A

Soru 14

Evrende sürekli değişimi kabul eden ve “karanlık” lakabıyla bilinen filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Thales

Parmenides

Zenon

Pytagoras

Herakleitos

Doğru Cevap: E

Soru 15

Sokrates öncesi dönemde, “dört unsur teorisini” savunan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Anaxagoras

Parmenides

Nazzam

Empedokles

Herakleitos

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Milet Okulu filozoflarındandır?

Sokrates

Demokritos

Thales

Homeros

Thrasymachos

Doğru Cevap: C

Soru 17

“Arche; sonsuz, sınırsız, tanımlanamayan, var olmamış (ezelî), yok olmayacak olan (ebedî) ve ne olduğu tam olarak bilinmeyen bir madde olan ‘apeiron’dur.” Arche’yi bu şekilde tanımlayan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Thales

Zenon

Anaximenes

Anaximandros

Xenophanes

Doğru Cevap: D

Soru 18

İslam sufizmindeki ruhun bedenin hapishanesi olduğu ve ruhun bedenden kurtulunca asıl özgürlüğüne kavuşacağı düşüncesinin etkilenmiş olabileceği presokratik dönem filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Kallikles

Pytagoras

Aristoteles

Demokritos

Parmenides

Doğru Cevap: B

Soru 19

Nazzam’ın meşhur Kumun-Zuhur Teorisi'ne göre Tanrı, bütün varlıkları içine alan bir öz yaratmış ve diğer bütün varlıklar, zaman içerisinde bu özden meydana gelmişlerdir; yani evrilerek var olmuşlardır.
Nazzam’ın bu düşüncesinde aşağıdaki İlk Çağ filozoflarından hangisinin etkisi vardır?

Demokritos

Gorgias

Pytagoras

Thales

Anaximandros

Doğru Cevap: E

Soru 20

İslam düşünce tarihininin bir kavramı olan “Tabiiyyun”un karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Şüpheciler

Doğa felsefecileri

Akılcılar

İmancılar

Evrimciler

Doğru Cevap: B

Soru 21

İbrahim Hakkı Erzurumi Presokratik Dönem'de ileri sürülmüş olan aşağıdaki hangi düşünceyi savunmuştur?

Atomculuk

Anasır-ı erbaa nazariyesi

Maddecilik

Ruhçuluk

Panteizm

Doğru Cevap: B

Soru 22

Empedokles'in düşüncesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Dinî görüşlerini yayma çabasından dolayı sürgün edilmiştir.

Reenkarnasyona inanmaktadır.

Dört Unsur Teorisi (anasır-ı erbaa) bu filozofa aittir.

"Evrende egemen olan iki güçten biri sevgi diğeri nefrettir." görüşünü savunmuştur.

Natüralist Dönem filozoflarının ilkidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Homeros ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Dünyadaki kötülüğü tanrılarda değil, insanların kendilerinde aramaları gerektiğini söylemiştir.

Evren hakkında düşünceler geliştirmiştir.

Dünyasını tanrılarla dolu olarak tasarlamıştır.

İnsan iradesinin konumu üzerinde durmuştur.

Theogonia adlı eserin yazarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Yunan felsefesinde varlıkların meydana geldiği ana madde olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Arche

Philo

Anima

Ethica

Poetica

Doğru Cevap: A

Soru 25

Yeryüzündeki her şeyin sürekli bir oluş ve akış sürecine tabi olduğunu ve henüz asıl şeklini almamış bir hâlde bulunduğunu kabul eder. Ona göre, varlıklar hiçbir zaman kesin şekillerinde değillerdir, sürekli olarak değişirler ve değişeceklerdir. Evrendeki bu sürekli değişimi meşhur “Bir nehirde iki kere yıkanılmaz.” sözü ile özetlemektedir.
Paragrafta düşüncelerinden söz edilen Yunan filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Parmenides

Herakleitos

Xenophanes

Pythagoras

Zenon

Doğru Cevap: B

Soru 26

Gerçek anlamda varlık yoktur. Bir şey olsa bile biz onu bilemeyiz.
Yukarıda verilen varlık konusundaki düşünce aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?

Protagoras

Prodikos

Gorgias

Demokritos

Zenon

Doğru Cevap: C

Soru 27

İslam Düşüncesi'nin oluşumunda Sokrates öncesi felsefenin yeri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İslam düşünce tarihindeki atomculuğun özellikle Empedokles’e dayandığı düşünülmektir.

Reybiyyun Hareketi düşünürlerinin dinî doğrular da dâhil olmak üzere "doğru"dan şüphe edilmesi gerektiğini savunmaları sofistleri çağrıştırmaktadır.

İslam Düşüncesi'nde bulunan anasır-ı erbaa düşüncesi, Demokritos’un Dört Unsur Teorisine benzemektedir.

İslam dünyasında Dehriyyun denilen ekolün ileri sürdüğü düşünceler Anaxagoras’ı çağrıştırmaktadır.

İslam filozofu Farabi Pythagoras ve Empedokles gibi reenkarnasyonu benimsemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

İslam dünyasında kendilerine Dehriyyun denilen ekolün ileri sürdüğü materyalist düşünceler aşağıdaki Antik Yunan filozoflarından hangisini çağrıştırmaktadır?

Demokritos

Herakleitos

Thales

Parmenides

Zenon

Doğru Cevap: A

Soru 29

I. Değişimin ana ilkesi evrenin ruhu (küllî ruh) anlamına gelen Logos’tur.
II. Her şey sürekli bir oluş ve değişim içindedir.
III. Değişim içerisinde “değişme yasası”da dâhil her şey değişir.
Herakleitos'un felsefi düşünceleri dikkate alındığında yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Sokratesçi okullardan biridir?

Bağdat

İskenderiye

Megara

Nusaybin

Antakya

Doğru Cevap: C

Soru 2

Milattan önce 387 yılında Atina'da kurulan Akademia isimli felsefe okulunun kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Aristoteles

Plotinus

Zenon

Platon

Doğru Cevap: E

Soru 3

İslam mantıkçılarının, Aristoteles’in altı kitaptan oluşan Organon eserine ekledikleri kitaplar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

İsagoci- Timaeos- De Anima

Ethica- Retorika- Sofist

Hermenutika- Menon- Poetika

İsagoci- Poetika- Retorika

Ethica- Timaeos- Hermenutika

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aristoteles'in ruh anlayışı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aristoteles, olgunlaştırıcı aktif ilke anlamında ruha “entelechia” adını vermektedir.

Ruh, maddeye canlılığını vererek ona şekil kazandırdığı gibi, kişilik de kazandırmaktadır.

Aristoteles ruhu, nebati, cinsi ve insani ruh olarak sınıflandırmaktadır.

Bedenin hedefini ruh belirlemektedir.

Beslenme, nefes alma ve hareket etme ruhun birer fonksiyonudur.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdaki filzoflardan hangisi Meşşaiyyun Ekolü'nün temsilcilerindendir?

Yahya en-Nahvî

İbni Ravendî

Sühreverdî

Ebu Bekir er-Razî

İbni Sina

Doğru Cevap: E

Soru 6

Mutasavvıfların “misal âlemi” dedikleri âlem aşağıdakilerden hangisine tekabül eder?

Dünya

Ay altı

Madde âlemi

İdeler âlemi

Rüya âlemi

Doğru Cevap: D

Soru 7

İslam düşüncesinde Peripatosçuluk aşağıdaki kavramlardan hangisi ile karşılanmıştır?

İşrakiyye

Revakiyye

Hissiyyun

Mutasavvıfe

Meşşaiyyun

Doğru Cevap: E

Soru 8

Platon’un devlet anlayışında kalbe (göğüs) karşılık gelen kesim aşağıdakilerden hangisidir?

Yöneticiler

Bekçiler

Köylüler

İşçiler

Kentliler

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aristoteles’in, metafiziğe verdiği isim aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Felsefe

Epistemoloji

Gneseoloji

Organon

Meteoroloji

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aristoteles’e göre aşağıdakilerden hangisi dört sebepten biri değildir?

Şekil

Madde

Sertlik

Gaye

Fail

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aristoteles’e göre ay üstü evrendeki hareket aşağıdakilerden hangisidir?

Düz hareket

Paralel hareket

Şakuli hareket

Dairevi hareket

Doğrusal hareket

Doğru Cevap: D

Soru 12

Plotinus’a göre evrenin meydana gelişi aşağıdaki hangi esasa göre olmuştur?

Yaratma

Taşma

Patlama

Genişleme

Büzülme

Doğru Cevap: B

Soru 13

E. Z. Razî’nin beş ezelî prensipten biri olarak ve İbn Ravendî’nin tek gerçeklik olarak maddeyi kabul etmelerinde aşağıdaki hangi Yunan filozofunun etkisi vardır?

Platon

Plotinus

Epiküros

Sokrates

Timon

Doğru Cevap: C

Soru 14

İslam düşünürleri, gaye-sebep doktrinini aşağıdakilerden hangisinden almıştır?

Sokrates

Aristoteles

Porphyrius

Philon

Epiküros

Doğru Cevap: B

Soru 15

Farabî’nin El-Medinetü’l-Fazıla olarak nitelediği toplum modeli kaynağını aşağıdakilerden hangisinden almıştır?

Aristoteles’in Politika adlı kitabından

Sokrates’in İdeal Devlet adlı kitabından

Platon’un Retorika adlı kitabı

Aristoteles’in İdeal Yönetim’inden

Platon’un İdeal Devlet’inden

Doğru Cevap: E

Soru 16

“Duyularımız bize sadece görünüşler dünyasının algılarını verir. Algının bittiği yerde, gerçek bilgi başlar. Fakat gerçek bilgi, görünüşler dünyasından elde edilemez.”
Görüşünü savunan ilk çağ filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Platon

Aristoteles

Plotinus

Augustinus

Doğru Cevap: B

Soru 17

Platon'un devlet anlayışıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Mükemmel ve adil devletler mükemmel insanlar yetiştirir.

Sanat insanın ruhunu arındırır.

Köleler ve sanatkârların bulunduğu işçiler sınıfı bedendeki göğse ve kalbe tekabül eder.

Devlet içindeki yurttaşlar üç sınıf olmalıdır.

İdeal devleti tek bir hükümdar değil, filozofların oluşturduğu bir aristokratlar zümresi yönetmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aristoteles'in olgunlaştırıcı aktif ilke anlamında ruha verdiği isim aşağıdakilerden hangisidir?

Entelechia

Hermenutic

İdea

Demirgus

Retorica

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Sokratesçi okullardan biri değildir?

Kynik

Kyrene

Megara

Elis-Eretria

Elea

Doğru Cevap: E

Soru 20

Büyük İskender’in doğu seferlerinden sonra ortaya çıkan felsefe dönemine ne ad verilmektedir?

Stoa Felsefesi

Yeni Eflatunculuk

Septik Felsefe

Helenistik Felsefe

Sokrates Sonrası Dönem

Doğru Cevap: D

Soru 21

İronik yöntem ve mayotik yöntem kullanarak insandaki bilginin ortaya çıkarılabileceğini düşünen filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Aristotales

Platon

Plotinus

Zenon

Sokrates

Doğru Cevap: E

Soru 22

İslam filozofları evrendeki her şeyin dört sebepten kaynaklandığını kabul etmektedirler.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu sebeplerden biri değildir?

Maddi

Esir

Surî

Fail

Gaî

Doğru Cevap: B

Soru 23

Gazali, “Miyaru’l-İlm” ve “Mihekkü’n-Nazar” gibi mantık eserlerini yazarken aşağıdaki filozofların hangisinden etkilenmiştir?

Demokritos

Platon

Aristoteles

Sokrates

Diogenes

Doğru Cevap: C

Soru 24

"El-Medinetü’l-Fazıla" adıyla anılan erdemli şehir düşüncesinde, Platon'dan etkilenerek bilgiyi ön plana çıkaran İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Sina

Kindi

Gazali

İbn Miskeveyh

Farabi

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

İslam Düşünce Tarihi'nde “Rivâkiyyun'' olarak isimlendirilen felsefi hareketin ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

Tanrı ve maddeyi birbirinden bağımsız olarak değerlendirmek

Tanrı’nın varlığını kabul etmekle birlikte doğayı temel almak

Yaşam ve ölüme karşı kayıtsız kalmak

Değişmeyen tek gerçeğin zaman olduğunu kabul etmek

Âlemin kadim olduğunu kabul etmek

Doğru Cevap: C

Soru 2

Tabiiyyun Ekolü'yle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Ruhun ve Tanrı’nın varlığını kabul etmemektedirler.

İlahiyata ait fikirlerini tabiat felsefesinden çıkarmak istemektedirler.

Dine ve peygambere gerek olmadığını iddia etmektedirler.

Metafizik varlıkları sebep-sonuç ilişkileriyle ve rasyonel olarak açıklamaya çalışmaktadırlar.

Bilginin temeline deney ve tümevarımı yerleştirmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 3

İbni Sina ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İslam dünyasında "eş-Şeyhu'r-Reis" unvanıyla Batı'da ise "Avicenna" olarak bilinmektedir.

İslam felsefe tarihinde kelamdan felsefeye geçişi sağlayan filozof olarak bilinmektedir.

“El-Hikmetu'l- Meşrikiyye” isimli eseriyle Doğu’ya özgü bir felsefe kurmayı denemiştir.

Tıp, mantık, felsefe, hukuk ve geometri okumuştur.

“El-İşarât ve't- Tenbihât” adlı eserin yazarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Meşşaî filozofların akıl anlayışlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İslam Meşşaîleri aklı, bi'l-meleke ve bi'l-fiil akıl olmak üzere iki kısma ayırmışlardır.

Bi'l-kuvve/ heyulanî akıl, eyleme geçebilen, kendisiyle günlük yaşam eylemleri yerine getirilebilen akıldır.

Nazari akıl, akıl gücünün mutlak yatkınlıkla mümkün bir güç hâline gelmesidir.

Faal akıl ile iletişime geçebilen akıl, müstefad akıldır.

Bi’l-fiil akıl, gelişmesi sonucunda Bi'l-kuvve/ heyulanî akıl olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki eserlerden hangisi Endülüslü İslam filozofu İbni Rüşd'e aittir?

Bidayetü'l-Müctehid

Kitabu'l-İntisar

el-Mübahasât

el-Medinetu'l-Fazıla

Kitabu'l-İber

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Mümtenî varlığa örnek olabilir?

Serçe kuşu

Anka kuşu

Balıkçıl kuşu

Arpaçık kuşu

Keklik kuşu

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdaki ekollerden hangisi “İslam Stoacılığı” adı ile anılır?

Tabiatcılar

Dehrîler

Revâkiler

Meşşaîler

Bâtıniler

Doğru Cevap: C

Soru 8

Ebu Bekir Zekeriya er- Razî'ye göre sadece kimler felsefe yapabilir?

Hakîmler

Felsefeye yatkın olanlar

Mütefekkirler

Düşünmeye yatkın olanlar

Bilgiye yatkın olan insanlar

Doğru Cevap: E

Soru 9

İslam düşüncesinde “tabiiyyun” olarak adlandırılan filozoflara, bu adın verilmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Tabiat felsefesi yapmaları

İlahiyata ait fikirlerini tabiat felsefesinden çıkarmak istemeleri

Her türlü tabiatüstü metafizik varlıkları reddetmeleri

Felsefelerinde natüralizmi benimsemeleri

Allah’tan başka dört ezelî ilke kabul etmeleri

Doğru Cevap: B

Soru 10

İslam Meşşaîleri hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Mantık sahasında Aristoteles’i takip etmişlerdir.

Metafizik probleminde Platon’u daha fazla takip etmişlerdir.

Siyaset probleminde Yeni Platonculuğu daha fazla takip etmişlerdir.

Ahlak sahalarında daha fazla Aristoteles’i takip etmişlerdir.

Bilgi probleminde Sokrat’ı daha fazla takip etmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi metafizik konusunda Aristoteles ile Farâbî arasındaki farklar konusunda yanlıştır?

Aristoteles'e göre, Tanrı ve madde birbirinden bağımsız iki ayrı varlıktır. Farâbî'de ise madde Allah'a dayanmaktadır ve varlığını Allah'tan almaktadır.

Aristoteles'e göre Tanrı âlemi sadece güzellik, iyilik kurallarına ve belirli hedeflere göre mekanik olarak idare eder. Farâbî'ye göre ise bilerek, inayeti ve varlığı ile idare eder.

Aristoteles'e göre Tanrı ile âlem arasında aracı bulunur, oysa Farâbî'ye göre aracı bulunmaz.

Aristoteles'e göre ilk hareket ettirici olan Tanrı, aynı zamanda tümel akıldır. Farâbî'ye göre ise Tanrı, tümel akıl değildir; tümel akıl, Tanrı'nın ilk yarattığı şeydir.

Aristoteles'e göre Tanrı maddeye mekanik olarak etkide bulunur. Farâbî'ye göre Tanrı, maddeye inayetiyle etkide bulunur.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi İslam Meşşaî filozoflarının felsefeleri açısından yanlıştır?

Felsefi doktrinler temellendirilirken bilimsel ilke ve yöntemleri kullanmışlardır.

Problemlerin çözümünde öncelikle İslam’ın ışığında akla öncelik tanımışlardır.

Ruhun varlığını devam ettirmek için bedene muhtaç olmadığını kabul ederler.

İslam Meşşaîleri felsefe tarihinde ilk defa nübüvveti felsefi olarak temellendirmeye çalışmışlardır.

Ahlak anlayışlarının temelini mutluluk anlayışı oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi İslam Meşşaîlerine göre mümkün varlıkların nedenlerinden biri değildir?

Fail neden

Formel neden

Maddi neden

Ruhi neden

Gaye neden

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi İslam Meşşaîlerinin benimsediği insani akılların seviyelerinden değildir?

Bi’l-kuvve/Heyulani Akıl

Bi’l-meleke Akıl

Bi’l-fiil Akıl

Müstefad Akıl

Faal Akıl

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdaki filozoflarımızdan hangisi “Hududi'l-Eşya ve Rusumiha” (Tarifler Üzerine) adlı eseriyle İslam felsefesine hem terminoloji hem de metodoloji açısından önemli katkılar yapmıştır?

Farâbî

Gazzalî

İbn Sina

Kindî

İbn Rüşd

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi İslam Düşüncesi'ni etkileyerek yeni hareketlerin oluşmasına katkı veren yabancı dinî ve kültürel unsurlardan biri değildir?

Brahmanizm

Mecusilik

Dehrilik

Tabiatçılık

Maturidilik

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi İslam düşünce tarihinde gelişen felsefi ekollerden biri değildir?

Cebriyyun

Dehriyyun

Tabiiyyun

Meşşaiyyun

İşrâkiyyun

Doğru Cevap: A

Soru 18

İslam düşünce tarihinde ilk defa tarih felsefesi yapan Türk düşünürü ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?

İbni Haldun - Kitabu'l-İber

Farâbi - Es-Siyasetü'l-Medeniyye

İbni Sina - Uyunu 'l-Hikme

İbni Rüşd - Kitabu'l-Külliyat

Ebu'l-Berekât el-Bağdadî - el- Mu'teber fi'l Hikme

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi İslam Meşşaîliğinin temel ilkelerinden biri değildir?

İslam Meşşaîleri rasyonalisttirler.

Dinle felsefeyi, akılla nassı uzlaştırırlar.

Bedenin varlığını sürdürmek için ruha muhtaç olduğunu kabul ederler.

Nübüvvet anlayışlarıyla bilgi problemine yeni bir boyut kazandırmışlardır.

Evrenin ezelî olduğunu kabul ederler.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Tabiatçı felsefe akımının İslami literatürdeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Maddiyyun

Tabiiyyun

İlahiyyun

Dehriyyun

Sofistaiyyun

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi tabiatçı veya maddeci filozoflardan biri değildir?

Ebubekir er-Râzî

Serahsî

Cabir b. Hayyan

Kindî

İbn Ravendî

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aristoteles’in felsefesinden yararlanan ve felsefesini onun mantığıyla oluşturan filozoflara İslam Aristocuları anlamında verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Meşşaiyyun

İşrakiyyun

Ustuvaniyyun

Dehriyyun

Akliyyun

Doğru Cevap: A

Soru 23

Kitabu’l-İber adlı tarih kitabına giriş olarak yazdığı Mukaddime ile ünlü olan İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Rüşd

İbn Haldun

İbn Hazm

İbn Sina

Kindî

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi İslam düşünce tarihinde maddeci varlık anlayışına dayanarak sadece duyularla algılanabilen maddi dünyanın gerçek ve ezeli olduğunu, ruhun ve Tanrı’nın var olmadığını benimseyen materyalist felsefeye verilen addır?

Batinîlik

Meşşailik

Dehriyyun

Tabiiyyun

Revâkıyyun

Doğru Cevap: C

Soru 25

İslam dünyasında “Tabiat felsefesi” akımının en önemli temsilcisi olarak kabul edilen ve bütün meselelere tabiat bilimlerinin metodu sayılan deneye dayanan ampirik ve tümevarım metodlarıyla yaklaşan İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

İbnü’r-ravendî

Ebu Bekir Zekeriyya er-Razî

Ebu’l Berekât el-Bağdadî

İbn Rüşd

Kindî

Doğru Cevap: B

Soru 26

İslam Meşşailerine göre eyleme geçebilen, kendisiyle günlük yaşam eylemleri yerine getirilebilen akıl aşağıdakilerden hangisidir?

Bi’l-Kuvve Akıl

Heyulani Akıl

Bi’l-Meleke Akıl

Bi’l-Fiil Akıl

Müstefâd Akıl

Doğru Cevap: D

Soru 27

"Tehâfütü’t-Tehâfütü’l Felâsife” adlı eseriyle İslam dünyasında tehafüt geleneğini başlatmış ve bu gelenek sayesinde İslam düşünce hareketlerinin canlı kalmasına önemli katkılar yapan İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Sina

İbn Rüşd

Kindi

Farabi

Gazali

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi İhvan-ı Safa'nın kurucularından biridir?

Gazalî

Muhammed b. Mansur el-Makdisî

İbni Haldun

Ebu'l-Berekât el-Bağdadî

Kâtip Çelebi

Doğru Cevap: B

Soru 2

İhvân-ı Safâ ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

X. yüzyılda ortaya çıkmışlardır.

İslam dünyasında yaşanan haksızlıkları ortadan kaldırmayı hedeflemektedirler.

Faaliyetlerini gizli olarak sürdürmüş felsefi-dinî bir cemiyettir.

Kendilerini Mürcie, olarak tanımlamaktadırlar.

Din ile felsefeyi uzlaştırmak istemektedirler.

Doğru Cevap: D

Soru 3

İhvân-ı Safâ'nın, düşüncelerini yayabilmek için dönemlerinin bütün ilimlerini kapsayacak şekilde kaleme aldıkları ansiklopedi niteliği taşıyan eser aşağıdakilerden hangisidir?

el-Elvahü'l-İmadiyye

er-Risaletü’l-Camia

et-Tıbbu'r-Ruhanî

Kitabü'l-Huruf

Kitabü'l-Emed ale'l-Ebed

Doğru Cevap: B

Soru 4

"İşrâk" terimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İşrâk, arınmaya ve riyazete bağlı olarak en yüce âlemden insan ruhuna yansıyan bilgi ve gücü ifade etmektedir.

İşrâkla meydana gelen aydınlanma, insanda daha çok bilgilenmeyi ifade etmektedir.

İşrakî aydınlanma nesneler için varoluş anlamına gelmektedir.

İşrâk, ilmî ve akli suretler nevinden olmayıp kutsal bir şuadır.

İşrâk, yalnızca keşfi ifade eden bir terimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

İşrâk felsefesinde varlığın kaynağı olan ve bütün varlık hiyerarşisinin her derecesinde çeşitli formlarıyla bulunan oluş ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Zulmet

Sudur

Nur

Hikmet

Bilgi

Doğru Cevap: C

Soru 6

İhvân-ı Safâ, âlemin yaratılışını aşağıdaki teorilerden hangisi ile ifade eder?

Nefs Teorisi

Kabz-Bast Teorisi

Kevn-Fesat Teorisi

Tenasüh Teorisi

Sudur Teorisi

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Sühreverdî’nin “Tanrı” kavramı yerine kullandığı terimdir?

Nuru Mücerret

Nuru’l-Envar

Nuru Arız

Nuru Sanih

Nuru Akrep

Doğru Cevap: B

Soru 8

İslam dünyasında oluşan otorite boşluğunun sebep olduğu birtakım düzensizlikleri ve haksızlıkları düzeltme amacıyla X. yüzyılda kurulmuş gizli felsefi-dinî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

İhvan-ı Müslimîn

Haşhaşiyyun

Batıniyyun

İhvan-ı Safa

Mutezile

Doğru Cevap: D

Soru 9

İhvân-ı Safa’nın kuruluş yeri olarak kabul edilen merkez aşağıdakilerden hangisidir?

Antakya

Urfa-Nusaybin

Basra

Şam

Bağdat

Doğru Cevap: C

Soru 10

İhvân-ı Safâ’nın etkilendiği kaynaklar dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi bu kaynaklardan biri olamaz?

Mantık’ta Plotinos

Matematik’te Pisagor

Metafizik’te Yeni Eflatunculuk

Ahlak’ta Sokrates

Din Felsefesi’nde Farabi

Doğru Cevap: A

Soru 11

İhvân-ı Safâ tenasüh anlayışında hangi Antik Yunan filozofundan etkilenmiştir?

Sokrates

Pythagoras

Aristoteles

Thales

Platon

Doğru Cevap: B

Soru 12

Sühreverdî’nin Doğu sembolizminde aşağıdaki anlamlardan hangisi yer almaz?

Bilgi

Nur

Varoluş

Aydınlık

Element

Doğru Cevap: E

Soru 13

İslam düşüncesinde “Hikmet-i İlahî” şeklinde nitelenen ekol aşağıdakilerden hangisidir?

Meşşaîlik

İşrâkilik

Revakilik

Tabiatcılık

Mutezililik

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Şihabuddin Sühreverdî’nin unvanlarından biri değildir?

El-Halebi

El-Maktul

Eş-Şehid

El-Hakîm

El-Maruf

Doğru Cevap: E

Soru 15

Sühreverdî’nin nurlar hiyerarşisinde varlıkları soyut nurlara bağlı olan nurlar aşağıdakilerden hangisidir?

Mücerret Nurlar

Mahz Nurlar

Nuru'l-Arız

Nuru’l-Envar

Saf Nurlar

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdaki terimlerden hangisi Sühreverdî’nin metafizik anlayışının karanlık yüzüne ait değildir?

Zulmet

Cevher-i Ğasık

Heyet-i Zulmaniyye

Berzah

İşrak

Doğru Cevap: E

Soru 17

Kuruluş amaçlarını İslam dünyasında meydana gelen iç kargaşalar sonucunda oluşan otorite boşluğunda ortaya çıkan birtakım düzensizlikleri ve haksızlıkları düzetme ve ortadan kaldırmaya dayandıran gizli felsefi-dinî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Meşşaîler

İşrâkiler

İhvân-ı Safâ

Bacıyan-ı Rum

Bâtıniler

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi İhvân-ı Safâ Risaleleri’nin dört ana konusundan biri değildir?

Talimi Riyazet-Felsefi ve matematik ilimler

Tabii ve cismani ilimler

Psikolojik ve akli ilimler

Kanun ve ilahi ilimler

Enfusi ve hususi ilimler

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi İhvân-ı Safâ’nın kitaplarını hazırlarken müracaat ettiği kaynaklar arasında yer almaz?

Felsefecilerin eserleri

Peygamberlere gönderilmiş kitaplar

Mitolojik söylemler

Tabiiyyata dair eserler

İlahî kitaplar

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi İhvan-ı Safa’ya göre metafiziğin konuları arasında yer almaz?

Allah’ı hakkıyla tanımak

Allah’ın melekleri ve samimi kulları olan ruhani varlıkları bilmek

Ölümden sonra yeniden dirilmenin mahiyetini ve ruhların yaptıklarının karşılığını görmek üzere yeniden dirilmelerini bilmek

Dört unsurun işleyişini anlamak

Siyaset bilimini öğrenmek

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi İhvân-ı Safâ’nın felsefi bilimler taksiminde yer almaz?

Siyaset Bilimleri

Matematik Bilimleri

Mantık Bilimleri

Tabiat Bilimleri

İlahiyat Bilimleri

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi İşrâk Felsefesi'nin İslam dünyasındaki kurucusudur?

Farabî

Kindî

Sühreverdî

Ebu Bekir er-Razî

İbni Miskeveyh

Doğru Cevap: C

Soru 23

Ş. Sühreverdî’nin düşünce sistemini açıkladığı temel eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Pertevname

el-Meşarî

Lemehat

Telvihât

Hikmetü’l-İşrâk

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi İşrâk felsefesinin oluşumunda rol oynayan kaynaklar arasında yer almaz?

İslam dini

Tasavvuf

Antik Yunan felsefesi

Fars hikmeti

Materyalist felsefe

Doğru Cevap: E

Soru 25

İhvan-ı Safa'ya göre metafiziğin asıl hedefi aşağıdakilerden hangisidir?

Varlıklara şüphe ile bakabilmek

İnsanın kendini bilerek Rabbini tanıması

Doğaüstü varlıklarla iletişim kurabilmek

Hayatın geçici olduğunu göstermek

Bilginin kutsallığını ispatlamak

Doğru Cevap: B

Soru 26

İşrâk kelimesinin işrâk felsefesindeki anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilginin doğrudan içe doğması

Güneşin doğuşu

Akla dayanan bilgi

Nafile namaz

Işığın yayılması

Doğru Cevap: A

Soru 27

Sühreverdi'nin İşrak felsefesinin anahtar kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Akıl

Hikmet

Nur

Bilgi

Felasife

Doğru Cevap: C

Soru 28

İhvan-ı Safa hareketi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Felsefeyi, insanın gücü ölçüsünde Tanrı’ya benzemesi olarak tanımlamaktadırlar.

Sudur ve uruç nazariyesini benimsemişlerdir.

Onlara göre bilgi; duyu, akıl, burhan ve nas olmak üzere dört yoldan elde edilir.

Bilimleri; riyazi, dinî ve felsefi olarak üçe ayırmışlardır.

Bu hareketin gayesi, taassup içinde gördükleri Müslümanları uyarmaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

İhvân-ı Safâ'nın ilimler sınıflaması dikkate alındığında çoğunlukla günlük yaşamı sürdürmek ve dünya hayatına dair işleri düzenlemek için vazedilen adab ilmine ne ad verilir?

Riyazî

Dinî

Vaz’î

Felsefi

Hakiki

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Müslüman düşünürleri felsefe ile din arasındaki ilişkiyi ortaya koymaya iten sebeplerden biri değildir?

Felsefenin o günkü insanlar için dışarıdan gelen farklı bir kültür olması

Bazı felsefî düşüncelerin, İslami anlayışa muhalif görünmesi

Tam olarak tanınmayan felsefeye karşı olumsuz tavır takınılması

İslam dininin esaslarını felsefi açıdan inceleme gayesi

Müslümünları düşünmeye ve üretmeye sevk edecek yollar bulma amacı

Doğru Cevap: D

Soru 2

Her hâlükârda felsefe yapmanın gerekli olduğunu düşünerek felsefeye karşı çıkanların dahi niçin karşı olduklarını açıklarken aslında felsefe yapmak durumunda olduklarını söyleyen İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Kindî

Farabî

İbn Sina

İbn Rüşd

Gazalî

Doğru Cevap: A

Soru 3

Farabî’ye göre dinin, görüşler ve davranışlar olmak üzere iki temel ögesi vardır. Farabî, bu ayrımı felsefedeki aşağıdaki ayrımlardan hangisiyle karşılamaktadır?

Nazari ve iradi

Ahlaki ve siyasi

Nazari ve ameli

Akli ve tecrübi

Zahirî ve batıni

Doğru Cevap: C

Soru 4

Gazalî'nin felsefe din ilişkisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Filozofların metafizik alandaki iddialarının vahiy ile desteklenmesi gerektiğini savunmaktadır.

Felsefeyi din ile ilişkisine göre değerlendirerek kendi içinde matematik, mantık, fizik, metafizik, siyaset ve ahlak kısımlarına ayırmaktadır.

Felsefe din ilişkisi, aklın nübüvvet kandili veya dinin ışığı ile aydınlanmış olduğu takdirde geçerlidir.

Din tümellerin bilgisine erişirken akıl ise hem tümeli hem de tikelleri bildirmektedir.

Akıl, içerden gelen dindir; din de dışarıdan gelen akıldır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Varlıklar hakkında bilgi edinmenin dinî hükmünün farz olduğunu felsefenin de varlıkları tetkik ederek her biri sanat eseri olan varlıkların büyük Sanatkar'a delaletini ortaya koyduğunu söyleyen ve aynı zamanda önemli bir fakih olan İslam filozofu aşağıdakiler hangisidir?

Gazalî

İbni Rüşd

Sühreverdî

İbni Sina

Hasan Basrî

Doğru Cevap: B

Soru 6

Farabi’ye göre dinin bir konuyu misallerle anlatma yoluna gitmesi hangi sebebe bağlıdır?

Dinin esası gerçekte onlardır.

Hakikat, her insana doğrudan anlatılamaz.

Din, onlarla daha gizemli olur.

Gerçek iman sahipleri onlarla belli olur.

Dinî konuları edebî örneklerle süslemek gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Dinde bulunan kadere iman esası Farabi’nin ortaya koyduğu aşağıdaki nazari görüşlerden hangisinde yer alır?

Allah’ı ve sıfatları tanıtan görüşler

Ruhani varlıkları ve birbirleriyle ilişkisini tanıtan görüşler

Evrenin oluşumu, onda ölçü ve düzenini tanıtan görüşler

İnsanı, ruhu, aklı ve peygamberliği tanıtan görüşler

İyi ve kötü insanları ahirette bekleyen akıbeti tanıtan görüşler

Doğru Cevap: C

Soru 8

Felsefeyle ilgili tanımların ışığında aşağıdakilerin hangisi söylenemez?

Felsefe, bir konunun özünü bilmektir.

Felsefe, hayatı erdemlerle bezemektir.

Felsefe, Tanrı kadar özgür olmaktır.

Felsefe, bilgide ve davranışta isabet etmektir.

Felsefe kendine hâkim olmaktır

Doğru Cevap: C

Soru 9

Kindî’ye göre vahyin akli yöntemlere göre uygun gelen bir karşılığı olduğunu kabul etmeyen biri için aşağıdakilerden hangisi geçerlidir?

Bu kişinin temyiz yetisi çok güçlüdür.

Bu kişi, dinin özüne vakıftır.

Bu kişi, vahiy dilini iyi anlamaktadır.

Bu kişi, din ve akıl sahibi biridir.

Bu kişi, vahiy dilini bilmemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Farabi’ye göre, aşağıdakilerden hangisi felsefe ile din arasında aykırılık olduğunu düşünmez?

Dinin felsefeden sonra oluştuğunu bilenler

Felsefenin dinden önce oluştuğunu bilmeyenler

Dinin felsefeyi kuşattığını bilmeyenler

Felsefenin dini kuşattığını bilmeyenler

Dinin misal ve örneklere başvurduğunu bilenler

Doğru Cevap: E

Soru 11

Gazalî’ye göre felsefe dinle ilişkisi açısından ele alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Metafizik alan doğrudan akılla bilinir.

Nübüvvet nuruna dikkate alan felsefe hatadan uzak olur.

Ahlak ve siyasette filozoflar isabetli görüşler belirtmiştir.

Matematik ve mantığın dinle doğrudan bir ilgisi yoktur.

Fizik alanda filozoflar az da olsa hatalı görüşlere ulaşmış olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

İbni Rüşd’e göre felsefenin gerekli olması aşağıdaki hangi gerekçeye dayanmaz?

Varlıklar, büyük sanatkâra delalet eder.

Varlıkları tanımak isteğe bağlıdır.

Varlığın bilinmesi, Tanrı hakkındaki bilgiyi artırır.

Varlıkların tetkiki, dinin de talep ettiği bir emirdir.

Tüm insanlar, felsefeye yeteneklidir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

I. Varlıkların bizzat anlamlarını düşünmek ve onları kanıtlarla tasdik etmektir.
II. Varlıkları var olmaları itibarıyla bilmektir.
III. Felsefe, amacı yalnızca iyi olanı elde etmek olan bir sanattır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Farabi'nin felsefe tanımları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Doğru Cevap: E

Soru 14

İbn Rüşd’e göre aşağıdakilerden hangisi dinin gayesi değildir?

Kimsenin bilmediği gerçekleri öğretmek

Dünya mutluluğunu öğretmek

Ahiret mutluluğunu öğretmek

Varlıkların bilgisini öğretmek

Erdemli davranışları öğretmek

Doğru Cevap: A

Soru 15

İbn Rüşd’e göre, ayetin zahiri ile kesin kanıta dayanan felsefi görüş arasında aykırılık olduğunda tevile başvurulur. Aşağıdakilerden hangisi tevilde dikkat edilmesi gereken şartlardan biri değildir?

Aykırılık, aynı konuda olmalıdır.

Tevil, herkes tarafından yapılabilmelidir.

Tevil, dilin kurallarına göre yapılmalıdır.

Tevili destekleyen diğer ayetler gözetilmelidir

Tevili yapan ayetin zahirine değil teviline inanmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Farabi’ye göre aşağıdakilerden hangisi dinin işlevlerinden biri değildir?

Toplumu bir devlet hâlinde yaşatmak

Toplumu varlıkla ilgili olarak bilgilendirmek

Toplumda ahlakı ve hukuku sağlam hâle getirmek

Topluma dünya ve ahiret mutluluğunu öğretmek

Toplumu bir ideal etrafında toplamak

Doğru Cevap: A

Soru 17

Kindi’ye göre dinî hükümlerin akli karşılığının olması nasıl yorumlanmalıdır?

Dinî hükümler kesin olup akli karşılığına bakılmaz.

Dinî hükümlerle akıl ve tecrübe arasında ortaklık vardır.

Dinî hükümlerle toplumsal gelişmeler birebir aynıdır.

Dinî hükümler, istendiği gibi tevil edilir.

Dinî hükümler topluma göre tevil edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Farabî’ye göre dindeki davranışların ilkesi felsefenin hangi kısmında bulunur?

Gerçek felsefe

Nazari felsefe

Amelî felsefe

Sofistik felsefe

Erdemli felsefe

Doğru Cevap: C

Soru 19

Farabi’ye göre aşağıdakilerden hangisinin dinin içeriğinde yer aldığı söylenemez?

Evrenin yaratılışını içeren görüşler

Ahlaki değerlerin örnek ve açılımları

Hukuka ilişkin ilkelerin örnek ve açılımları

Simyaya ilişkin ilkelerin örnek ve açılımları

İnsanın yaratılışını içeren görüşler

Doğru Cevap: D

Soru 20

Gazali’ye göre hangisi dinin esaslarıyla ilgili olmayan felsefe ilmidir?

Mantık

Fizik

Metafizik

Ahlak

Siyaset

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aynı memeden süt emen kardeş örneğini vererek felsefe ile dinin aynı kaynaktan geldiğini ileri süren filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Kindî

Farabi

İhvan-ı Safa

Gazali

İbni Rüşd

Doğru Cevap: E

Soru 22

Gazali’ye göre filozoflar özellikle metafizik alanda hangi sebeple yanlışa düşmüşlerdir?

Metafizikte tecrübeyi esas almamışlardır.

Metafizikte nübüvvet nurunu dikkate almamışlardır.

Metafizik esasen uğraşılması gereken bir alan değildir.

Metafizik yabancı kültüre ait bir ilimdir.

Metafizik varlığın ilkelerini açıklayan bir ilim değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aklın, içerden gelen din; dinin de dışarıdan gelen akıl olduğu kim tarafından ileri sürülmüştür?

Kindî

Farabi

İhvanı Safa

Gazalî

İbni Rüşd

Doğru Cevap: D

Soru 24

Filozofların dinle felsefi olarak ilgilenmeleri aşağıdakilerin hangisine bağlanamaz?

Filozofların ateist olmaları

Dinin varolan bir şey olması

Dinin toplum için önemli olması

Dinin varlık ve hayatla ilgili önemli iddialar içermesi

Dinin insan hayatı için önemli olması

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Kindi'ye göre felsefenin kişiye kazandırdıklarından biri değildir?

Vahdaniyet bilgisi

Rubûbiyet bilgisi

Erdem bilgisi

Faydalı şeylere ulaşma yollarının bilgisi

Aşkın bilgisi

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Farabi'ye göre dinin ögelerinden biri değildir?

Görüşler

Davranışlar

Nazari görüşler

İradi görüşler

Nazari davranışlar

Doğru Cevap: E

Soru 27

İbn Rüşd'ün din-felsefe ilişkisi görüşleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İslam dininin hak olduğuna içten inanır.

Din bütün insanlara hitap eder.

Felsefe, insanı yaratıcıya ulaştıran bir bilgi çeşidir.

Müctehid cüz'i meselede, filozof külli meselede ictihat eder.

Din, felsefeyle ilgilenilmesini yasaklar.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aklın içerden gelen din, dinin de dışarıdan gelen akıl olduğunu söyleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Farabi

Kindi

İbn Rüşd

Gazali

İbn Sina

Doğru Cevap: D

Soru 29

Vahyin, akli ölçüler içinde mutlaka bir karşılığının olduğunu düşünen ve felsefe ile dinin konuları arasında benzerlik gören İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Kindî

Gazalî

Farabî

İbn Rüşd

İbn Sina

Doğru Cevap: A

Soru 30

Felsefe ile dini süt kardeş olarak nitelendiren İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Rüşd

İbn Haldun

Farabî

İbn Sina

Gazalî

Doğru Cevap: A

Soru 31

Kindi'ye göre felsefenin içeriği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Felsefe, vahdaniyet bilgisini içerir.

Felsefe, erdem bilgisini içerir.

Felsefe, faydalı şeylerin ve onlara ulaştıran yolların bilgisini içerir.

Felsefe, rubûbiyet bilgisini içerir.

Felsefe yalnızca nesnelerin bilgisini içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Farabi'nin nazari ve amelî felsefe ile ilgili düşünceleri dikkate alındığında aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Nazari Felsefe - Fizik

Nazari Felsefe - Matematik

Amelî Felsefe - Metafizik

Amelî Felsefe - Ahlak

Amelî Felsefe - Siyaset

Doğru Cevap: C

Ünite 7

Soru 1

Mahiyeti varlığının aynı olan, zatı varlığını gerektiren veya var olmak için bir sebebe ihtiyaç duymayan ve yokluğu düşünülemeyen varlık için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Vacibü’l-Vücud

Mümkinü’l-Vücud

Mümteni

Ma'dum

Müstahil

Doğru Cevap: A

Soru 2

Bilgi kavramının tanımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Mu’tezile: Bilgi bir itikat ve inançtır.

Mutasavvıflar: İlim, temelde bilen varlıkla bilinen şey arasındaki ilişki sonucu ortaya çıkan psikolojik bir kavrama işlemidir.

Eş’arîler: İlim, mahallinin âlim olmasını gerektiren şeydir.

Maturidî Mezhebi: İlim, kendisinde bulunduğu kimseye, söylenilebilen ve düşünülebilen her şeyin açık hâle gelmesini sağlayan bir sıfattır.

İslam filozofları: Bilgi, nesneleri maddelerinden ve maddesel ilişkilerinden bir arındırma işlemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi ahlak felsefesinin inceleme alanı içerisine girer?

Din ve felsefe arasındaki ilişkiyi ortaya koymak

Sudur Teorisi'ni incelemek

Madde hareket ve zamanın ezeliliğini araştırmak

Yoktan yaratmanın imkânını sorgulamak

İyinin ne olduğunu araştırmak

Doğru Cevap: E

Soru 4

İslam düşünürleri arasında ahlak filozofu olarak tanınan ve Tehzibu’l-Ahlak adlı ahlaki eserin sahibi olan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Ebu Bekir er-Razî

Ebu’l-Hasen el-Eş’arî

İbnü'l-Arabî

İbni Miskeveyh

Kindî

Doğru Cevap: D

Soru 5

İbni Sina'ya göre aşağıdakilerden hangisi nübüvvetin fonksiyonlarından biri değildir?

Sosyal barışı temin etmek

Dünya ve ahiret saadetine ulaşılmasını sağlamak

İbadetlerin insanlığa bildirilmesi ve tanıtılması

Toplumda adaletin tesis edilmesini sağlamak

İnsanları Allah'a inanmaya zorlamak

Doğru Cevap: E

Soru 6

İslam düşünce tarihinde ilimlerle ilgili ilk sınıflamayı aşağıdakilerden hangisi yapmıştır?

Aristoteles

Hz.Peygamber

Hz. Ömer

Farabî

Harizmî

Doğru Cevap: B

Soru 7

“İyilik” ve “kötülük” gibi ahlaki değerlerin fiilin kendisinde değil, yöneldiği gayede olduğu görüşünü savunan İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Farabi

Gazali

İbn Sina

Eş’ari

Maturidi

Doğru Cevap: B

Soru 8

İslam düşünürleri aşağıdakilerden hangilerinin bilginin kaynakları olduğu konusunda ittifak etmişlerdir?

Akıl, haber

Sezgi, haber

Duyular, akıl

Duyular, sezgi

Haber, duyular

Doğru Cevap: C

Soru 9

İslam filozofları arasında varlığı zorunlu varlık ve mümkün varlık şeklinde ayıran ilk filozof kimdir?

Kindi

Farabi

İbn Sina

İbn Ravendi

ibni rüşd

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi varlık kavramının tanımlanamamasının sebeplerinden biri değildir?

Varlık sözünün zihinde açık, seçik bir şekilde bulunması

Varlığın akıl tarafından bir bütün olarak kuşatılamaması

Varlık kelimesinden daha kapsamlı bir ifadenin olmaması

Varlık kelimesin cinsi ve faslının olması

Varlık kavramının soyut olması

Doğru Cevap: D

Soru 11

Varlık alanına çıkarak gerçeklik kazanan nesnelerin sahip oldukları özellikler sonucu tek tek varlıkları göstermelerine ne ad verilir?

Mahiyet

Hüviyet

İnniyet

Hakikat

Cüziyyat

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Varlık, zaruri ve mümkün diye iki sınıfa ayrılır.
II. Allah için düşünmek, ibda ve feyz etmek demektir.
III. Bir’den yalnız bir çıkar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Farabi’nin sudur nazariyesinin dayandığı ilkelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Doğru Cevap: E

Soru 13

Günümüze ulaşan ilk müstakil ahlak eserini yazan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Kindî

Ebu Bekir er-Razi

Farabi

İbn Miskeveyh

Gazali

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Mutezile ekolünün üzerinde ittifak ettiği beş esastan biridir?

Adalet

İfet

Sabır

Dürüstlük

Cesaret

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi İslam düşünürlerinin kabul ettiği bilgi kaynaklarından biri değildir?

Duyu

Akıl

Haber

Sezgi

Sadık rüya

Doğru Cevap: E

Soru 16

Mahiyeti varlığının aynı olan ve zatı varlığını gerektiren varlık kategorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Mümtenî varlık

Nefsî varlık

Vacib varlık

Farz varlık

Mümkün varlık

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi, "İnsan için faydalı olanı yaratmak Allah'a vaciptir." prensibinden hareketle nübüvvetin Allah için vacip olduğunu savunmaktadır?

Eş’arî

Maturidî

Gazalî

Mutezile

Sufiyye

Doğru Cevap: D

Soru 18

İnsana ait olan aklın en yüksek derecesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bilkuvve akıl

Bilmeleke akıl

Müstefad akıl

Bilfiil akıl

Heyulanî akıl

Doğru Cevap: C

Soru 19

Günümüze ulaşan ilk müstakil ahlak eserini yazan İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Farâbî

Kindî

Ebu Bekir er-Razî

İbn Sinâ

İbn Miskeveyh

Doğru Cevap: C

Soru 20

Kur’an-ı Kerim’e göre ilk resul aşağıdakilerden hangisidir?

Hz. Âdem

Hz. Musa

Hz. Davut

Hz. İsa

Hz. Nuh

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi iyilik, kötülük ve adalet gibi ahlaki değerlerin Allah’ın iradesinden bağımsız, gerçek bir varoluşa sahip olduğu ve vahiyden önce fiillerde ontolojik olarak bulunduğu görüşünü savunmaktadır?

Eş’ari

Mu’tezile

Maturidî

Gazali

Farabi

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi nübüvvetin hedeflerinden biri değildir?

Anlaşmazlıkları ortadan kaldırmak

Allah'ı tanıtmak

İnsanları şeytanın zararlarına karşı uyarmak

İnsanlara kapasitelerini aşan konularda bilgi vermek

İnsanları dünyada meslek sahibi kılmak

Doğru Cevap: E

Soru 23

Sudur Nazariyesi'ni tenkit eden Meşşaî düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Gazali

Farabi

İbn Sina

Kindi

İbn Rüşd

Doğru Cevap: E

Soru 24

Farabî'nin ilimler tasnifinde hangi ilimler yer almaktadır?

Dil ilimleri, mantık ilmi, alet ilimleri, fizik ve metafizik

Akli ilimler ve dinî ilimler

İslami ve Arabi ilimler

Yerli ilimler, yabancı ilimler

Dil ilimleri, din ilimleri, fizik ilimleri, metafizik ilimleri

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi bir davranışın ahlak açısından değerlendirmeye tabi tutulabilmesi için sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?

Ruhta yerleşmiş olması

Düşünüp taşınma olmaksızın yapılması

Kolaylıkla meydana gelmesi

Seçme özgürlüğü ve irade ile yapılması

Sevabı umularak yapılması

Doğru Cevap: E

Soru 26

Ontolojik açıdan varlığın vacip varlık ve mümkün varlık olarak ayrımını ilk olarak yapan İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Sina

İbn Rüşd

İbn Miskeveyh

Farabî

Ebu Bekir er-Razî

Doğru Cevap: D

Soru 27

Nübüvvet problemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Mu’tezile’ye göre nübüvvet aklen vacip olmamakla birlikte Allah için vaciptir.

Maturidi’ye göre nübüvvet aklen mümkün, Allah’ın hikmeti açısından ise vaciptir.

Eş’arî’lere göre Allah’ın peygamber göndermesi aklen mümkün olduğu gibi göndermemesi de mümkündür.

Sufiyye, nübüvvet konusunu izah ederken “nefs”ten hareket etmektedir.

İbn Sina nübüvvet konusunda Farabi’yi takip etmiş ve nübüvveti psikolojiden hareketle açıklamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

İslam felsefesinde var olması veya olmaması imkân dâhilinde olan ve mahiyeti varlığından ayrı olan varlık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Zorunlu Varlık

Mümkün Varlık

Mümtenî Varlık

Mutlak Varlık

Zihinde Varlık

Doğru Cevap: B

Ünite 8

Soru 1

Gazalî’nin hakikate ulaşmada izlediği yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Hatırlama

Şüphe

Sezgi

İlham

Tecrübe

Doğru Cevap: B

Soru 2

Gazalî’nin kendi ifadesine göre Bağdat’taki ilmî yoğun süreçte elde ettiği sonuçlar, hayatını sorgulamasına neden olmuş ve bu sorgulamanın sonucunda da zihnî ve ruhi bunalıma girmiştir.
Düşünürün bu süreçte kendini tasavvufi bir hayata bırakıp yazdığı eser aşağıdakilerden hangisidir?

el-Menhûl fi’l-Usûl

et-Ta’lîka fî Fürû’i’l-Mezheb

Mi’yârü’l-‘İlm

el-Munkızu-Mine’d-dalâl

İhyâu Ulumi’d-din

Doğru Cevap: E

Soru 3

Gazâlî, ilimleri şer’î ve akli olmak üzere ikiye ayırır. Gazâlî'nin Makâsıdü’l-felâsife adlı eserine göre aşağıdakilerden hangisi akli ilimler arasında yer almaz?

Ahlak

Matematik (Riyazi)

Mantık

Tabiat bilimleri (Tabiiyat)

Metafizik (İlahiyat)

Doğru Cevap: A

Soru 4

İslam düşüncesinde felsefî metodoloji ile kelam eseri yazan ilk düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Gazzalî

Kindî

Farabî

İbn Sina

İbn Rüşd

Doğru Cevap: A

Soru 5

Gazali'nin hakikate ulaşmada izlediği yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Şüphe

Deneyim

İlham

Matematik

Mantık

Doğru Cevap: A

Soru 6

Gazzâlî, el-Munkızu mine’d-dalâl adlı eserinde, kelam, felsefe ve bâtınîlerin ilimlerini araştırdıktan sonra tasavvufa yöneldiğini belirtmiştir. Hatta o, şüphelerden kurtuluşunun Allah’ın kalbine attığı nur ile gerçekleştiğini söyler. Düşünür için bu nur, aynı zamanda birçok bilginin anahtarıdır.
Paragrafta bahsedilen grup hakikati arayanlardan hangisidir?

Bâtınîler

Filozoflar

Sûfîler

Kelâmcılar

Tabiatçılar

Doğru Cevap: C

Ünite 9

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Endülüs'te inşa edilen sanat eserlerinden biri değildir?

Kurtuba Ulu Camii

el-Hamra Sarayı

İşbiliye Ulu Camii

Emevi Camii

Caferiye Sarayı

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Endülüs'ün düşünce faaliyetlerini içeren dönemlerden birincisi olarak sayılan İbn Bacce öncesi dönemin özelliklerinden değildir?

Bu dönemde selefi anlayış din bilimlerini ön plana çıkarmıştır.

Bu dönemde felsefi ilimler henüz gündeme alınmamıştır.

Müspet bilimler matematik ve tıp alanlarıyla sınırlı kalmıştır.

Bu dönemde mantık ilmine yer verilmiştir.

Hayy b. Yekzan adlı eser bu dönemde kaleme alınmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Endülüs'te yetişen ve felsefesinin merkezine insanı yerleştiren “Tedbir el-Mütevahhid” isimli eserin müellifi aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Bacce

İbn Tufeyl

İbn Rüşd

Harezmi

İbn Meserre

Doğru Cevap: A

Soru 4

Endülüs'te yetişen ünlü fakih ve temsil ettiği mezhep aşağıdakileden hangisidir?

İbn Rüşd - Hanbelilik

İbn Sina - Şafiilik

İbn Hazm - Zahirilik

İmam Malik - Matüridilik

Numan b. Sabit - Hanefilik

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi İspanya’nın Müslümanlarca fethedilmesinin temel sebeplerinden biri değildir?

Feth edilen ülkelerde adil bir düzen kurulması isteği

İslam’ın duyurulup yayılmasının sağlanması

Stratejik olarak bu bölgenin fethinin gerekli olması

Bölge halkının kılıç zoruyla müslümanlaştırılması

İspanya’nın dâhili durumunun bu fethe davet çıkarması

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi 711 yılında fetih için ordusuyla İspanya’ya geçen büyük Müslüman komutandır?

Musa b. Nusayr

Tarif b. Malik

Tarık b. Ziyad

Halid b. Velid

Abdullah b. Amr

Doğru Cevap: C

Soru 7

İslam Medeniyeti'nin Bağdat ve İstanbul’dan sonra üçüncü merkezi hâline gelen Endülüs şehri aşağıdakilerden hangisidir?

Belensiye

Kurtuba

Tuleytula

İşbiliyye

Mürsiye

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdaki kavramlardan hangisi İbn Bacce’nin "Felsefesinin özü nedir?" sorusunun yanıtını oluşturur?

Ahlak

Din

Siyaset

Evren

İnsan

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Müslümanların Endülüs’ü fethetme nedenlerinden biri değildir?

İslam Devleti’nin sınırlarını ve nüfuzunu genişletme isteği

İslam’ın duyurulup yayılmasının sağlanması

İspanya’nın iç nedenlerinin fethi gerekli kılması

Buraların fethedilip adil bir yönetimin oluşturulma isteği

Müslümanların sömürü ve ganimet düşkünlüğü

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Endülüs’te hayat bulmuş bir siyasi yapıyı ifade etmez?

Valiler Dönemi

Muluku’t-Tavaif Dönemi

Memluklar Dönemi

Murabıtlar Dönemi

Muvahhidler Dönemi

Doğru Cevap: C

Soru 11

İbn Hazm aşağıdaki alanlardan hangisinde uzmanlaşmıştır?

Matematik

Fıkıh

Astronomi

Tefsir

Mantık

Doğru Cevap: B

Soru 12

“Fütuhatü’l-Mekkiyye”nin yazarı ünlü Endülüslü âlim aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Arabî

İbn Hazm

Kurtubî

İbn Bacce

Mevlana

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Astronomi-el-Bitrûcî

Matematik-el-Mecritî

Felsefe-ez-Zerkalî

Tasavvuf-İbn Arabî

Fıkıh-İbn Hazm

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdaki sanat eserlerinden hangisi Müslümanlarca Endülüs'te inşa edilenlerden biri değildir?

Kurtuba Ulu Camii

Medinetu’z-Zehra

Caferiye Sarayı

el-Hamra Sarayı

Emevi Camii

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisinde Endülüs Felsefesi'nin en parlak dönem filozofları doğru verilmiştir?

İbn Rüşd-İbn Sina-İbn Bacce

İbn Tufeyl-İbn Bacce-Farabî

İbn Bacce-İbn Arabî-İbn Rüşd

İbn Bacce-İbn Tufeyl-İbn Rüşd

İbn Rüşd-İbn Sina-Gazalî

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdaki eserlerden hangisi İbn Tufeyl’e aittir?

Hayy b. Yekzan

İhsau’l-Ulum

Şifa

Kanun

Tedbiru’l-Metevahhid

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Endülüs medeniyetinde yetişmiş düşünürlerden biri değildir?

İbn Rüşd

İbn Bacce

İbn Tufelyl

İbn Sina

İbn Arabî

Doğru Cevap: D

Soru 18

İbn Rüşd’ün “Faslu’l-Ma kâl” isimli eserinin temel konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Allah’ın ilmi

Din-felsefe İlişkisi

Mucize ve keramet

Allah’ın ezelîliği

Kelam problemleri

Doğru Cevap: B

Soru 19

Endülüs’te gelişen fıkıh anlayışının genel yapısı aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

Hanefilik

Maturidilik

Malikilik

Şafilik

Hanbelilik

Doğru Cevap: C

Soru 20

İbn Bacce’nin eserlerinde ismine en fazla yer verdiği ve etkilendiği islam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Farabî

İbn Tufeyl

İbn Sina

Gazzali

Kindi

Doğru Cevap: A

Soru 21

Felsefi sistemini din-felsefe ekseninde kurup, Faslü’l-Ma kâl fî ma Beyne’l-Hikme ve’ş-Şeria’ mine’lİttisal adlı eserinde felsefenin gerekliliğini temellendiren filozof aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Sina

İbn Bacce

İbn Rüşd

İbn Tufeyl

İbn Meymun

Doğru Cevap: C

Soru 22

Endülüs’te fıkıh yani İslam hukukunun yoğunluklu olarak geliştiği ekol aşağıdakilerden hangisidir?

Hanbelilik

Şafilik

Hanefilik

Malikilik

Berberiyyelik

Doğru Cevap: D

Soru 23

İbn Bacce'ye göre felsefenin temel konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cisimler

Din

Matematik

İnsan

Canlılar

Doğru Cevap: D

Ünite 10

Soru 1

İbni Sina düşüncesinde bilgiye yalnızca akıl yoluyla ve düşünmeyle ulaşılmaz. Bilgi, sezgi yoluyla da elde edilebilir. Ancak İbni Sina’ya göre düşünce de bir bakıma sezgi gibidir.
İbni Sina'nın, sezgiyi düşünceden ayırdığını söylediği özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Sezginin iradi olması

Sezginin gayret sonucunda elde edilmesi

Sezginin soyutlama yapamaması

Sezginin anlık olarak ve doğrudan kazanılması

Sezginin insanı doğrudan hakikate götürmemesi

Doğru Cevap: D

Soru 2

Farabi aklın üç aşamasının bulunduğunu ve insan aklının kemale ermesinin dördüncü bir akıl yoluyla mümkün olduğunu söylemektedir.
Bu akıl aşağıdakilerden hangisidir?

Heyûlânî akıl

Bilfiil akıl

Faal akıl

Müstefâd akıl

Bilkuvve akıl

Doğru Cevap: C

Soru 3

İlk İslam filozofu Kindi aklın dört çeşidi bulunduğunu söylemekte ve insanın belli başlı işlevlerini bu akıllar sayesinde yaptığını açıklamaktadır.
Aşağdakilerden hangisi Kindi'nin bu dört akılla yapılabileceğini söylediği işlevlerden biri değildir?

İdrak

Karşılaştırma

Soyutlama

Ayrıştırma

Hissettirme

Doğru Cevap: E

Soru 4

Bilgi ve bilimin temeline aklı yerleştirerek insan zihninde doğuştan gelen bazı fikirlerin ve kavramların bulunduğuna, bilimin temelinde de bunların olduğuna inanan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

Epistemolojik Akılcılık

Metafiziksel Akılcılık

Bilimsel Akılcılık

Teolojik Akılcılık

Ahlaki Akılcılık

Doğru Cevap: A

Soru 5

İslam akılcılığının kaynakları aşağıdakilerden hangisidir?

İslam fıkhı - İslam felsefesi

İslam dini - Eski Yunan felsefesi

Tefsir - İsrailiyyât

Helenistik felsefe - Hristiyanlık

İslam dini - Yahudilik

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Mutezile’nin görüşü değildir?

Vahiy, akılla açıklanmalıdır.

Akıl ve vahiy birbiriyle çatışmaz.

Akıl ve vahiy çatışırsa tevil yapılır.

Akıl doğru ve yanlışı ayırt etme yeteneğine sahiptir.

Akıl vahiyden üstündür. Bu nedenle vahye ihtiyaç yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 7

İslam düşünce tarihinde aklı ilk defa savunan düşünce hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

Muâz b. Cebel

Şia

Meşşailik

Mutezile

Maturidilik

Doğru Cevap: D

Soru 8

Kindi’ye göre aşağıdakilerden hangisi aklın dört çeşidinden biri değildir?

Bilkuvve akıl

Müstefad akıl

Beyani veya zahir akıl

Pasif akıl

Faal akıl

Doğru Cevap: D

Soru 9

Fârâbî ile Kindî falcılığı ve astrolojiyi reddetmişlerdir.
Bu durumu açıklayan sebep aşağıdakilerden hangisidir?

Falcılık din tarafından yasaklandığı için

Astrologların söylediği her şey doğrulanamadığı için

Falcılık ve astroloji başka din ve kültürlerden İslam kültürüne girdiği için

Falcılık ve astroloji akla dayandığı için

Falcılık ve astroloji insanın özgür iradesini ve aklının işlevlerini sınırlandırdığı için

Doğru Cevap: E

Soru 10

Akıl ile nakil arasında çatışma bulunduğuna ilişkin ortaya çıkan vehimle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İslam’da nasstan kaynaklanan bir akıl-nakil çatışması yoktur.

Hadisçilerin akla karşı tutumlarıdır.

Filozofların nassa karşı tutumlarıdır.

Kelamcıların nassı ve aklı birlikte kullanmalarıdır.

Kur’an ilimleriyle uğraşanların aklı vahye tabi kılmalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi kelamcıların görüşü değildir?

Akıl, bir cevherdir.

Akıl, bir arazdır.

Akıl, soyut nurani bir varlıktır.

Akıl, insan nefsinin bir gücü ve tezahürüdür.

Akıl, insan nefsinin bilme ve yapma gücüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 12

İslam filozoflarına göre tasdik aşağıdaki hangi yollarla gerçekleşir?

Tümdengelim-Ta’lil-Analoji

Tümevarım-İstikrâ-Tümdengelim

Tümdengelim-Tümevarım-Analoji

Temsil-Ta’lil-Tümdengelim

İstikrâ-Tümevarım-Temsil

Doğru Cevap: C

Soru 13

“Bir konu hakkında verilen hükmün ya kendisi ya da çelişiği doğrudur.” tanımı aşağıdaki ilkelerden hangisine aittir?

Özdeşlik

Çelişmezlik

Yeter sebep

Üçüncü hâlin imkânsızlığı

Nedensellik

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi bilimin temelinde yer alan akıl ile bilimin konusu olan doğa arasındaki uyumun Tanrı tarafından sağlandığını savunur?

Epistemolojik akılcılık

Metafiziksel akılcılık

Bilimsel akılcılık

Teolojik akılcılık

Ahlaki akılcılık

Doğru Cevap: B

Soru 15

Kutsal kitapların ve tüm inanç konularının sırf akli yorumlarla açıklanabileceğini ileri süren akım aşağıdakilerden hangisidir?

Ahlaki akılcılık

Epistemolojik akılcılık

Siyasi akılcılık

Bilimsel akılcılık

Teolojik akılcılık

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdaki filozoflardan hangisi teolojik akılcılığın temsilcisi sayılır?

Spinoza

Platon

Aristoteles

Parmenides

Sokrates

Doğru Cevap: A

Soru 17

Akılcılığın asıl kurucusu sayılan XVII. yy. filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Rüşd

Kınalızâde Ali Efendi

Descartes

Kant

Aristoteles

Doğru Cevap: C

Soru 18

Genel felsefe tarihinde “akılcılık” aşağıdaki hangi tartışmadan doğmuştur?

Akıl-nakil tartışmasından

Hakikatin kaynağına ilişkin sorgulamadan

Dinin akıl ile yorumlanıp yorumlanamayacağı tartışmasından

Aklın sınırının olup olmadığı tartışmasından

Aklın sorgulanmasından

Doğru Cevap: B

Soru 19

İslam filozoflarına göre aklın en önemli işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Öğrenme

Ayırt etme

Tedebbür etme

Tasdik ve tasavvur etme

Tefekkür etme

Doğru Cevap: D

Soru 20

Akıl yürütme, düşünme yasaları, aklın ilkeleri veya mantık ilkeleri de denilen bazı temel kanunlara göre gerçekleşir.
Aşağıdakilerden hangisi bu kanunlar arasında yer almaz?

Özdeşlik

Çelişmezlik

Üçüncü hâlin imkânsızlığı

Yeter sebep ilkesi

Tanımlanabilirlik

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aklın mahiyeti konusunda İslam filozoflarının büyük bir kısmı başta Aristo olmak üzere eski Yunan filozoflarının görüşlerinden etkilenmişlerdir. Onlara göre insan aklı nefsin güçlerinden meydana gelir.
Aşağıdakilerden hangisinde nefsin güçleri doğru olarak verilmiştir?

Bilme - Anlama

Sezme - Keşfetme

Bilme - Yapma

Deneme - Yanılma

Düşünme - Sınıflandırma

Doğru Cevap: C

Soru 22

Akıl yürütme; düşünme yasaları, aklın ilkeleri veya mantık ilkeleri de denilen bazı kanunlara göre gerçekleşir. Buna göre "Bir varlık değişse bile onun doğası değişmez. O, yine odur. Örneğin demir ne kadar değiştirilirse değiştirilsin onun demir olmasını sağlayan doğası değişmez." ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Özdeşlik

Çelişmezlik

Üçüncü Hâlin İmkânsızlığı

Yeter Sebep İlkesi

Analoji

Doğru Cevap: A

Soru 23

İbn Rüşd din ile felsefe arasında temelde bir çatışma olamayacağını ancak bir çatışma olursa bunun bir yöntem aracılığıyla giderilebileceğini düşünmektedir.
İbn Rüşd'ün bu konudaki yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Tasdik

Tahlil

Terkip

Tezkir

Tevil

Doğru Cevap: E

Ünite 11

Soru 1

İbn Haldun'a göre eğitimin amacı aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanlara çalışma alanları bulmak

Toplumun refah seviyesini yükseltmek

İnsanların yaşadığı topluma uygun hareket etmesini sağlamak

Talebenin yetenekli olduğu alanda meleke kazanmasını sağlamak

İnsanları devletin istediği şekilde biçimlendirmek

Doğru Cevap: D

Soru 2

İbn Haldun'a göre vahşi hayvanlar, fiziki güç itibarıyla insandan üstündür. Ancak insanın diğer canlılarda mevcut olmayan iki özelliği vardır. Bunlar onu diğer canlılar karşısında avantajlı kılar. İbn Haldun'a göre bu iki özellik aşağıdakilerden hangileridir?

Ayak ve çeviklik

Ses ve konuşma

Okuma ve Yazma

Kulak ve Anlama

Fikir ve el

Doğru Cevap: E

Soru 3

İbni Haldun, Meşşaî filozofların taksimini takip ederek felsefi ilimleri dört ana kısma ayırır. Bu taksim aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Tarih-matematik-astronomi-edebiyat

Coğrafya-mantık-tıp-ilahiyat

Psikoloji-geometri-fizik-metafizik

Mantık-fizik-ilahiyat-matematik

Mantık-ilahiyat-tarih-edebiyat

Doğru Cevap: D

Soru 4

İbn Haldun'a göre tarih ilminin en önemli vazifesi aşağıdakilerden hangisidir?

Eski zamanlardan, devletlerden ve önceki çağlarda meydana gelen olaylardan haber vermek

Olayların kaydedilip aktarılmasını sağlamak

Aktarılan vakaları güvenilir bir rivayet zincirine dayandırmak

Meselelerin arkasındaki açıklayıcı derin sebeplerin tespit edilmesini sağlamak

Klasik tarih anlayışına bağlı kalmak

Doğru Cevap: D

Soru 5

İbn Haldun'un, filozofların “İnsan, tabiatı gereği medenidir.” sözünden hareketle insanların birlikte yaşamak üzere bir araya gelmeleri ve buna yönelik örgütlenmeler sonucu ortaya çıkan ilişki biçimlerinin toplamı olarak açıkladığı ilmin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Tarih

Umran

Ahlak

Psikoloji

Mantık

Doğru Cevap: B

Soru 6

İbn Haldun’un bir dünya tarihi niteliği taşıyan eseri, ön söz ve giriş mahiyetinde üç kitap ve yedi ciltten oluşan bir eser olup ilk cilt ayrı bir isimle şöhret bulmuştur. Bu ilk eserin içeriğinde tarih ilminin önemine, tarih yazımında takip edilen usullerin araştırılmasına, tarih ve toplum felsefesine yer vermiştir.
İbn Haldun’un bu ilk kitabın ismiyle diğer ciltleriyle birlikte kitabının genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Lübabü’l-Muhassal/Mukaddime

Şifau’s-Sail/Ta’rifat

Mukaddime/Kitabu’l-İber

Kitabu’ş-Şifa/Et-Ta’rif

Kutabu’l-İber/Şifau’s-Sail

Doğru Cevap: C

Soru 7

I. Umran ilmi, insanların nasıl yaşaması gerektiğiyle ilgilenir.
II. Umran ilmi, İnsan topluluklarının birlikte yaşamak üzere bir araya gelmelerinden doğmuştur.
III. Umran ilmi, insan toplumlarının nasıl yönetilmesi gerektiğiyle ilgilenir.
IV. Tarihte olup bitenleri ve toplumların başına gelenleri kendisine konu edinir.
Yukardaki tanımlardan hangisi ya da hangileri umran ilmini doğru şekilde tanımlar?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve IV

I, II ve III

Doğru Cevap: D

Soru 8

İbn Haldun’un, "yolu kutsal, faydası çok, gayesi şerefli ve ulvi amaçlar taşıyan bir ilim" olarak tanımladığı; "Farklı bir sistematiğe, değişik kaynaklara ve sağlam bir perspektife ihtiyacı var." dediği ilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Tarih

Felsefe

Fıkıh

Tasavvuf

Tefsir

Doğru Cevap: A

Soru 9

İbn Haldun’un tarih felsefesi anlayışına göre, tarih ve tarih ilmi hakkında aşağıda verilen cümlelerden hangisi yanlıştır?

Tarih ile ilgilenen kişinin yanlışlara düşmemesi, hakikate ulaşması için farklı bir sistematiğe, değişik kaynaklara, çeşitli ilim dallarına ve sağlam bir perspektife ihtiyacı bulunmaktadır.

Tarihî olaylar ve haberler sadece nakle dayanır; toplumdaki örfler, politik prensipler ve medeniyetin kendine özgü nitelikleri dikkate alınmazsa, tarihsel olaylara dair rivayetlerin gerçekliğinden şüphe duyulmasına ve yanlışa düşülmesine sebep olur.

Tarih ilmi, sadece olayların kaydedilip aktarılmasından ve rivayet edilmesinden ibaret değildir. Aynı zamanda tarihin zahirinde görünen olay ve hâllerin arkasındaki açıklayıcı derin sebeplerin tespit edilmesi bu ilmin en önemli vazifelerinden biridir.

Taklitçi ve asalak tarihçiler, olayların ve ahvalin sebeplerine dikkat etmeyip yeterince incelemede bulunmadan saçma ve anlamsız rivayetler yaparlar. Sebep-sonuç ilişkilerine dayalı teorik çerçeveleri olmadıkları için tarihi tahkiki yeterince iyi yapamamakta ve rivayetler arasında ayıklamaya çok az başvurmaktadırlar.

Tarihî rivayetler, mantığın ilkelerinden geçirilmeye ihtiyaç duymadan, yöntem ilkelerini kendine rehber edinmeden, tarihsel olayları akıl yoluyla değerlendirmeye tabi tutmadan da tarihçinin malzemesi ve objektif tarih ilminin bir parçası olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

İbn Haldun’un ortaya koymuş olduğu yaşam biçimleri (umran) aşağıdakilerden hangisidir?

Bedevi/hadari

Hadari/ semavi

Hadari/şehirli

Medeni/hadari

Bedevi/kırsal

Doğru Cevap: A

Soru 11

I. İstikrar ve barışın egemen olduğu, yönetimde yenilikçi hiçbir hareketin görülmediği eski yönetimlerin taklit edildiği ve bundan ayrılmanın devleti yıkacağına inanılan aşama
II. Hükümdarın ekonomik ve toplumsal ilişkileri kişisel arzularına göre yönetmeye başlamasıyla birlikte devlette iyileşmesi mümkün olmayan hastalıkların ortaya çıkmaya başladığı ve devletin yıkılışa geçtiği aşama
III. Ekonomik refahın arttığı ve buna paralel olarak kültürel unsurların geliştiği aşama
IV. Yerleşik bir yönetimin elinden askerî üstünlükle devleti ele geçirme, yani fetih aşaması
V. Hükümdarın egemenliği sadece kendine özgü kılacak biçimde yönetimi akrabalık ilişkilerinden soyutlama işine giriştiği ve gücü tekeline aldığı aşama
İbn Haldun’un devletin yükseliş ve çöküş aşamaları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

IV - V - III - I - II

I - III - V - II - IV

III - II - IV - V - I

II - IV - III - I - V

I - II - III - I - V

Doğru Cevap: A

Soru 12

İbn Haldun umran ilminin gelişmesiyle ilimlerin ve sanatların gelişeceğini söyler. İbn Haldun’un akli ilimler diye sınıflandırdığı ilimler arasında aşağıdaki ilimlerden hangisi yer almaz?

Mantık

Tabiat/fizik

Kelam

İlahiyat/metafizik

Felsefe

Doğru Cevap: C

Soru 13

İbn Haldun’un, doğru sonuçları kolayca tespit etme hususunda zihni bilediğini, akıl yürütmeye ve ispata yönelen kişilere yetkinlik kazandırdığını ifade ettiği ilim aşağıdakilerden hangisidir?

Matematik

Kelam

Astronomi

Felsefe

Tasavvuf

Doğru Cevap: D

Soru 14

İbni Haldun’a göre Allah, insan cinsinin yeryüzündeki varlığını aşağıdakilerden hangisi ile garanti altına almıştır?

Dil ve el

Göz ve akıl

Fikir ve el

El ve ayak

Göz ve kulak

Doğru Cevap: C

Soru 15

Devletin kuruluşu bağlamında İbn Haldun’un ortaya koyduğu en temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Medeniyet

Asabiyet

Hükümdarlık

Hadaret

Asalet

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi İbn Haldun’un bir bütün hâlinde toplumun açıklanması amacıyla kurduğu ilm-i umranın temel problemleri arasında yer almaz?

İnsanların birbirleriyle ünsiyet ederek köy veya şehirler kurup bir arada, yani toplum hâlinde yaşamalarının sebeplerini izah etmek

Toplum hâlinde yaşayan insanların niçin bir siyasi otoriteye ihtiyaç duyduklarının, yani devletin kuruluş sebeplerini izah etmek

Bir arada yaşayan insanların geçim tarzlarından, yani ekonomik faaliyetlerinden kaynaklanan ilişki biçimlerinin sebeplerini izah etmek

Dinî düşüncenin toplum üzerindeki yapıcı etkilerini tespit edip, dinin toplumsal kökenlerini izah etmek

İnsanları diğer varlıklardan ayırarak seçkin bir konuma getiren ilmî faaliyetlerin, yani eğitim-öğretimin sebeplerini izah etmek

Doğru Cevap: D

Soru 17

İbn Haldun'a göre eğitimin asıl amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Meleke kazandırmak

Malumat vermek

Sorgulatmak

Düzene sokmak

Topluma uyum sağlatmak

Doğru Cevap: A

Soru 18

İbn Haldun, Mukaddime’de bir devletin kuruluş, yükseliş ve çöküşünü beş aşamada açıklar.
Buna göre istikrar ve barışın egemen olduğu, yönetimde yenilikçi hiçbir hareketin görülmediği, eski yönetimlerin taklit edildiği ve bundan ayrılmanın devleti yıkacağına inanıldığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci aşama

İkinci aşama

Üçüncü aşama

Dördüncü aşama

Beşinci aşama

Doğru Cevap: D

Soru 19

İbn Haldun'a göre, insanların birlikte yaşamak üzere bir araya gelmeleri ve buna yönelik örgütlenmeler sonucu ortaya çıkan ilişki biçimlerinin toplamını inceleyen ilim aşağıdakilerden hangisidir?

Tarih ilmi

Umran ilmi

İnsan ilmi

Siyaset ilmi

Felsefe ilmi

Doğru Cevap: B

Soru 20

İbn Haldun’un Mukaddimesi’nde eğitimle ilgili ele aldığı hususlar dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Eğitimin amacı, talebenin yetenekli olduğu alanda bir meleke kazanmasını sağlamaktır.

Doğuştan gelen yeteneklerle çevresel etkenlerle kazanılan yeteneklerin birleştirilmesiyle kişinin eğitimi daha verimli hâle gelecektir.

İnsan başlangıçta hiçbir şey bilmezken, zaman içerisinde tecrübi olandan başlayarak tecrit ve terkibe doğru giden bir zihnî gelişme süreci yaşamaktadır.

Eğitimde baskı, olmazsa olmaz kurallardan biridir, bu sayede insan motive olarak korkaklık ve tembellikten kurtulur.

İbn Haldun'a göre kabiliyetsiz birini bir ilim alanında yetiştirmeye çalışmak boşuna zaman harcamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

I. Bilgi anlayışları çerçevesinde filozofların yöntemlerinin doğru ve kesin bilgiye ulaştırmadığını düşünür.
II. Soyutlama sürecinde oluşan zihnî sonuçlarla dış dünya arasında büyük bir boşluk oluştuğunu söyler.
III. İnsan bilgisinin büyük oranda duyu idrakleriyle sınırlı olduğundan, duyu ötesi varlıklar alanında bilgi imkânımızın oldukça sınırlı kaldığını dikkatli bir şekilde vurgular.
IV. Filozofların soyutlama yöntemiyle tüm varlıkları ilk akla dayandırdıklarını ve ilk aklın dışındaki varlıkları araştırmayı ihmal ettiklerini belirtir.
İbn Haldun'un filozoflara yönelttiği eleştiriler dikkate alındığında yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Doğru Cevap: E

Ünite 12

Soru 1

Riyadan sakınma, şöhretten uzak durma, diğerlerinin Allah katında kullukta öne geçtiğine, kendisinin ise geride kaldığına inanarak nefsini kınama olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Fütüvvet

Melamet

Hamaset

Takva

Riyazet

Doğru Cevap: B

Soru 2

Mirsâdü’l-Ibâd adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?

Necmeddin Râzî

Ebu’l-Hafs Sühreverdi

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

Evhadüddin Kirmanî

Kutbiddin Şirâzî

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Yesevilik öğretisinin kazanımlarından biri değildir?

Peygamber sevgisi

Zühd hayatı

Fütüvvet

Melamet

Riyaset

Doğru Cevap: E

Soru 4

I. Gâziyân-ı Rûm
II. Bâciyân-ı Rûm
III. Âhiyân-ı Rûm
IV. Abdâlân-ı Rûm
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kuruluş dönemi arif zümrelerinden sayılmaktadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu irfanının çıktıları arasında yer almaz?

Yaradana saygı

Yaratıklara merhamet

Sofra açma

Edep

Takiyye

Doğru Cevap: E

Soru 6

Anadolu konargöçer Türkmen aşiretleri içerisindeki dindarlık anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Devlet zoruyla dönüştürülmüşlerdir.

Kendileri yerleşik düzene geçerek gönüllü dönüşmüşlerdir.

Hiçbir şekilde dönüşmemişler, kır İslam kültürüyle yaşamaya devam etmişlerdir.

Daha çok şeriat, tarikat anlayışı değil, marifet hakikat anlayışını dile getirmişlerdir.

Başka dinsel yönelimlere sapmışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Yesevilik öğretisinin ana umdeleri aşağıdakilerden hangisidir?

Kur’an, sünnet, icma, kıyas

Kur’an, sünnet, insan sevgisi, hayvan sevgisi

Sünnet, tarikat, takva, ihlas

Sünnet, tarikat, itikatta Maturidiliğe, amelde Hanefiliğe bağlılık

Peygamber sevgisi, zühd hayatı, Horasan melâmiliği, fütüvvet

Doğru Cevap: E

Soru 8

Tâmir-i bilâd terfi-i ıbâd aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir?

Şehirleri düzeltmek ve insanların eğitim seviyesini yükseltmek

Yeni şehirler kurmak ve insanlara makam mevki sunmak

Beldeleri tarumar etmek ve insanları hizaya sokmak

Yıkılmış şehirleri imar ve ihya etmek, edep ve ahlak olarak insanların seviyesini yükseltmek

Şehirlerin yollarını yapmak ve insanlara yüksek binalar kurmak

Doğru Cevap: D

Soru 9

Köy odalarının en önemli sosyal fonksiyonu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Halkın akşamları oturup sohbet ettikleri yerlerdir.

Köy dışından gelen misafirlerin ücret ödemeden konakladıkları mekânlardır.

Her yaştan köy halkının akşamları toplanıp bir bilenin okuduğu eserler üzerinden edep ve irfan öğrendikleri, davranış kalıplarının büyükten küçüğe aktarıldığı yaygın ve açık öğretim merkezleridir.

Derviş ve şeyhlerin misafir edildiği, toplu zikirlerin yapıldığı, ziyafetlerin tertip edildiği, eğlencenin bolca gündemde olduğu yerlerdir.

Köy muhtarı ve köy ihtiyar heyetinin rehberliğinde köy işlerinin görüşülüp karara bağlandığı mekânlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Arifler yeni doğan bir çocuk için “doğdu” kelimesi yerine “kademnihâde-i şuhûd etti” (şehadet âlemine ayak bastı.) derlerdi. Böyle uzun bir terkip kullanıyor olmalarının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Atalarımızın lafı ve sözü çok uzatmayı sevdikleri için

Atalarımızın süslü ve zor kelimeleri kullanmayı sevdikleri için

Atalarımızın o dönemde Farsçanın etkisinde fazla kalmış olmalarından

Atalarımız kullanacakları kelime ve üslubu âlem ve varlık inançlarına uygun olarak kurguladıkları için

Türkçe yeterince gelişmediği için

Doğru Cevap: C

Soru 11

Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’u fethettiği zaman her tarafı ağaçlarla dolu ve ormanlarla kaplı İstanbul’da “Yaş kesenin başını keserim.” demesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Yeşilliği çok sevdiği için

Yeni binalar yapılacağı, bu nedenle gelecekte keresteye ihtiyaç olduğu için

Ağaçlar dahil her şeyin canlı olduğu, bu sebeple; gereksiz sebeplerle hiçbir şeyin canına kastedilemeyeceği inancına dayalı olan irfanî bilgiye sahip olduğu için

İstanbul’un odun ihtiyacını dengelemek için

Sayısı artan oduncuları korkutmak için

Doğru Cevap: C

Soru 12

Arifler, irfani bilgiyi aktarmak için daha çok kıssacılık ve menkıbecilik yolunu aşağıdakilerden hangisi nedeniyle tercih etmişlerdir?

Benzetme yapmayı ve kıssacılığı çok sevmelerinden

Kıssaların çok sözü kısaca taşıma ve aktarma kabiliyetinden dolayı

O dönemin yaygın geleneği olduğu için

Başka bir yöntem bilmediklerinden

İdeal tiplemeler, sübjektif tanımlamalar ve davranış kalıpları üzerinden sahih dindarlığı muhataplarına kolayca öğretmek

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdaki eşleşmelerin hangisinde Yesevîlik Öğretisinin Anadolu’ya kazandırdığı irfanın karakteristikleri doğru olarak verilmiştir?

Melamet-Marifet

Fakr-Zühd

Aşk ve marifet

Fütüvvet-Takva

Melâmet-Fütüvvet

Doğru Cevap: E

Soru 14

Reşahât Aynü’l-hayât adlı eser aşağıdaki tarikatlardan hangisini konu edinir?

Halvetiyye

Nakşbendiyye

Şâziliyye

Melâmiyye

Kadiriye

Doğru Cevap: B

Soru 15

Lemazât-ı Hulvî adlı eser aşağıdaki tarikat büyüklerinden hangisine ait biyografileri ihtiva eder?

Halvetiyye

Nakşibendiyye

Şâziliyye

Melâmiyye

Kadiriye

Doğru Cevap: A

Soru 16

Anadolu arifleri sosyal hayattaki uygulamalarıyla aşağıdaki hangi ülü’l-azm peygamberin izine daha fazla önem vermişlerdir?

Hz. Musa

Hz. İbrahim

Hz. İsa

Hz. Nuh

Hz.Davud

Doğru Cevap: B

Soru 17

Keşfü’l-Mahcûb, Risale-i Kuşeyrî, Lum’a, Taarruf gibi tasavvuf klasiklerinin baş kısmında verilen sufi biyografilerinin ve Tezkiratü’l-Evliyâ’nın amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilinmeyen şahısların bilgilerini derlemek

Meşhur sufileri halka tanıtmak

Meşhur sufilerin eserlerini tanıtmak

Aslı olmayan, kanıtlamayan ve reel hayatla ilgisi olmayan bilgilerle okuyucularını pasifize etmek

Âlim ve arif şahısların kişisel manevi tecrübelerine ait tanım ve tariflerini öğreterek okuyucularını kısa yoldan erdirmek

Doğru Cevap: E

Soru 18

İlk Osmanlı medresesine müderris olarak tayin edilen Ekberiyye geleneği şeyh-müderrisi aşağıdakilerden hangisidir?

Molla Fenari

Davud-ı Kayserî

Saidüddin Fergani

Müeyyedüddin Cendi

Sadreddin Konevi

Doğru Cevap: B

Soru 19

Osmanlı’da şeyhülislamlık makamına Ekberiyye geleneğinden atanan ilk şeyh-müderris-âlimi zat aşağıdakilerden hangisidir?

Molla Fenari

Davud-ı Kayserî

Saidüddin-i Fergani

Müeyyedüddin Cendi

Sadreddin-i Konevi

Doğru Cevap: A

Soru 20

Osmanlı döneminden günümüze genel Türk halkı arasında (avam) okunan irfânî eserleri daha çok Bayramiyye şeyhlerinin yazdığı görülür. Bunlar aşağıdaki eşleşmelerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Erzurumlu İbrahim Hakkı, Bursalı İsmail Hakkı

Hacı Bayram-ı Veli, Hacı Bektaş-ı Veli

Hacı Bayram-ı Veli, Abdulkadir Geylani

İbn Arabi, Mevlâna

Ahmed-i Bîcan, Muhammed-i Bîcan, Eşrefoğlu Rumi

Doğru Cevap: E

Soru 21

Osmanlı’nın aydın ve münevver kesimleri arasında yaygın olarak okunan ve en çok şerhi yapılan iki kitap aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Marifetnâme-Ruhu’l-Beyân

Makâlât-Muhammediye

Muhammediye-Füsusu’l-Hikem

Gunyetü’t-Talibin- Mesnevi

Mesnevî- Füsûsu’l-Hikem

Doğru Cevap: E

Soru 22

Mevlana’nın Mesnevî’i Manevi isimli eseri üzerine aşağıdaki müellif sûfilerden hangisi şerh yazmamıştır?

İsmâîl-i Ankaravî

Abdülmecîd-i Sivasî

Abdullah-ı Bosnavî

Erzurumlu İbrahim Hakkı

İsmâîl Hakkı Bursevî

Doğru Cevap: D

Soru 23

His ve duygu ile sezilip hayata taalluk eden ve bir yaşam formu ortaya çıkaran bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

Marifet

İlim

Felsefi bilgi

Vahiy

Tecrübi bilgi

Doğru Cevap: A

Soru 24

Selçuklu coğrafyasına dağılıp “yol bir sürek bin bir” esasına bağlı, ademimerkezî, paylaşımcı bir toplum modeli ortaya koyan topluluk aşağıdakilerden hangisidir?

Mevlevi topluluklar

Bektaşi topluluklar

Yesevî-Horasanî fütüvvet toplulukları

Nakşibendi topluluklar

Kadiriyye sufi toplulukları

Doğru Cevap: C

Soru 25

Osmanlı’nın kuruluş yıllarında tasavvuf ehlinin Anadolu’da iskâna elverişsiz dağ ve bayırlarda kurdukları zaviyelerin etrafını imar etmek suretiyle iskâna elverişli hâle getirmeleri ve ihtiyaç oldukça gazilerle birlikte fetihlere katılmaları, yöneticiler tarafından desteklenmelerine vesile olmuştur. Bunun bir sonucu olarak imar ettikleri topraklara resmen yerleşmeleri hususunda kendilerine beratlar verilmiş ve kuruluş dönemi zümreleri olarak isimlendirilen bu grupları Âşıkpaşazâde dörtlü sınıflandırmaya tabi tutmuştur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu grupların arasında yer almaz?

Gâziyân-ı Rûm

Bâciyân-ı Rûm

Âhiyân-ı Rûm

Abdâlân-ı Rûm

Fakıyan-ı Rum

Doğru Cevap: E

Soru 26

Yesevî ile tebarüz eden Horasan Türk irfanının ve dindarlık anlayışının en önemli karakteristiklerinden biri olarak riyadan sakınma, şöhretten uzak durma, diğerlerinin Allah katında kullukta öne geçtiklerini, kendisinin ise ayıp ve kusurlarını büyük görüp nefsini kınama olarak tarif edilebilecek anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

Melamet anlayışı

Fütüvvet anlayışı

Keramet anlayışı

Sofra kurma anlayışı

Merhamet anlayışı

Doğru Cevap: A

Soru 27

İlim meclisine girdim kıldım taleb,
İlim ta geride kaldı, illa edeb illa edeb!
Yukarıda verilen hikmetinde edebin ilimden önce geldiğini vurgulayan, büyük Türk şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Mevlana

Hacı Bektaş-ı Veli

Hoca Ahmet Yesevi

Yunus Emre

Erzurumlu Emrah

Doğru Cevap: D

Ünite 13

Soru 1

Farabi'nin hayatının sonlarına doğru Batı'da tanınmaya başlamasını sağlayan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Meserre

Yahya en-Nahvi

Huneyn b. İshak

Ebubekir er-Razi

Serahsi

Doğru Cevap: A

Soru 2

Batılılar tarafından Avenpace adıyla bilinen İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

İbni Sina

İbni Bacce

Gazali

İbni Miskeveyh

Farabî

Doğru Cevap: B

Soru 3

İbni Sina’nın Avrupa dillerine 30 defadan fazla tercüme edilen ve XVII. yüzyılın ikinci yarısına kadar çeşitli Batı üniversitelerinde ders kitabı olarak okutulan eseri aşağıdakilerden hangisidir?

el-İşarat ve't-Tenbihat

Risale fi Mahiyeti'l-Aşk

el-Kanun fi't-Tıb

el-Hikmetü'l-Meşrikiyye

el-Mantıkü'l-Meşrikiyye

Doğru Cevap: C

Soru 4

Cebir ilminin kurucusu olarak bilinen Müslüman matematikçi aşağıdakilerden hangisidir?

Birunî

Kerhî

İbnu’s-Semh

Harezmi

Siczî

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki eserlerden hangisi İbn Tufeyl’in Hayy b. Yakzan isimli eserinden ilham alınarak yazılmıştır?

Suç ve Ceza

Robinson Crusoe

Sefiller

Etika

Ölü Canlar

Doğru Cevap: B

Soru 6

Batılıların” Feylesofu’l-Arap” unvanıyla tanıdıkları, bilimler tasnifi çalışması Guillame d’Auvergne ve Albertus Magnus tarafından aynen benimsenen İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Farabi

İbn Sina

Kindi

Gazali

İbn Rüşd

Doğru Cevap: C

Soru 7

İslam Düşüncesi'nin Batılılarca tanınmasının da çeşitli yolları olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu yollardan biri değildir?

Fütühat

Çeviri hareketleri

Dışa kapalılık

Hoşgörü

Seyahatler

Doğru Cevap: C

Soru 8

Dominicus Gundissalvi “De Divisione Philosophie” adlı eserini aşağıdaki filozoflardan hangisinden esinlenerek yazmıştır?

İbni Sina

İbni Bacce

İbni Tufeyl

Farabî

Ravendî

Doğru Cevap: D

Soru 9

Descartes, ruhun bedenden ayrı bir varlığı olduğu konusunda aşağıdaki düşünürlerden hangisinin “uçan adam” benzetmesinden çok etkilenmiş ve istifade etmiştir?

Farabi

Kindi

İbn Rüşd

Biruni

İbn Sina

Doğru Cevap: E

Soru 10

Batı’da kendisinden altı asır sonra yaşayan Immanuel Kant’ın eleştiri felsefesini temellendirmiş ve Kant da tıpkı onun gibi rasyonalizmi eleştirerek hakikate akılla ulaşılamayacağını ve başka yollar aramak gerektiğini ifade etmiştir.
Bahsi geçen İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Miskeveyh

Farabi

Nasiruddin Tusi

Gazzali

İbn Sina

Doğru Cevap: D

Soru 11

Rönesans’ın felsefi akımlarından biri olan Aristotelizme bağlı olanlar, Aristo felsefesi anlayışlarında aşağıdaki filozoflardan hangisine müracaat etmişlerdir?

Farabi

İbn Rüşd

İbn Bacce

İbn Miskeveyh

İbn Sina

Doğru Cevap: B

Soru 12

David Hume, John Locke, Voltaire, J. J. Rousseau gibi eğitimcilerin eğitim anlayışları üzerinde “doğal insan” görüşüyle etkili olmuş; “doğal din” anlayışıyla David Hume’a tesir etmiş ve nihayet başta Daniel Defoe’nun Robinson Crusoe adlı romanı olmak üzere birçok romancıya ilham vermiş olan İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Teymiyye

İbn Rüşd

İbn Tufeyl

İbn Miskeveyh

İbn Mukaffa

Doğru Cevap: C

Soru 13

Roger Bacon, “Opus Majus” adlı eserinin “Perspektif” (Menazır) bahsine ayrılmış olan 5. bölümünü, aşağıdaki düşünürlerden hangisinin “Basariyat” (Optics) adlı kitabından etkilenerek yazmıştır?

İbn Heysem

İbn Mukaffa

İbn Sina

İbn Tufeyl

İbn Bacce

Doğru Cevap: A

Soru 14

Don Antonio Banqueri tarafından Latinceye çevrilen “Kitabu’l-Hulasa” adlı ziraat kitabı aşağıdaki İslam düşünürlerinden hangisi tarafından kaleme alınmıştır?

Ebu Hasan el-Amiri

İbn Haldun

Ebu Reyhan el-Buruni

Ebu Zekeriya el-Avam

İbn Nefis

Doğru Cevap: D

Soru 15

Modern mühendisliğin temel konuları hakkında hem teorik hem pratik anlamda çalışmalar ortaya koyan İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Cezeri

İbn Sina

Farabi

Biruni

Ali Kuşçu

Doğru Cevap: A

Soru 16

İslam düşüncesinin tüm Avrupa tarafından tanınmasında etkili olan en önemli ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

Fransa

İspanya

İngiltere

Yunanistan

Doğru Cevap: C

Soru 17

Kindî’nin İbraniceye de tercüme edilen eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Risale fi Mâhiyeti’l-Akl

Fi’l-Cevahiri’l-Hamse

Risale fi Mahiyeti’n-Nevm ve’r-Rüya

Kitabu’t-Tuffahe

Kitabu’ş-Şifa

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aristoteles’in Retorika ve Poetika isimli kitaplarını mantık konuları arasına alan İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Farabî

Kindî

İbni Rüşd

İbni Sina

Gazalî

Doğru Cevap: A

Soru 19

İslam kelam ekollerinden Cebriye’nin insanın fiilleri konusundaki tutumu, aşağıdaki hangi Batı ekolünü etkilemiştir?

Kartezyanizm

Rasyonalizm

Occasionalizm

Oryantalizm

Empirizm

Doğru Cevap: C

Soru 20

İbni Rüşd’ün fikirlerini Batı’da takip edenlerin oluşturduğu akım aşağıdakilerden hangisidir?

Averroizm

Avicennizm

Rasyonalizm

Sensualizm

Realizm

Doğru Cevap: A

Soru 21

Matematiğin bir dalı olan cebir biliminin asıl kurucusu aşağıdaki İslam düşünürlerinden hangisidir?

Birunî

Harezmî

Cahız

İbni Cabirol

Kindî

Doğru Cevap: A

Soru 22

Astronomi için gerekli olan fizik kurallarını astronomiye ilk uygulayan aşağıdakilerden hangisidir?

Uluğ Bey

Gıyaseddin Cemşid

Birunî

Kadızade-i Rumî

Ali Kuşcu

Doğru Cevap: D

Soru 23

Kopernik’ten önce Aristoteles ve Batlamyus’un yer merkezli evren görüşünü eleştirerek Güneş’in evrenin merkezi olarak düşünülmesi gerektiğini söyleyen İslam düşünürü ve bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Uluğ Bey

Ali Kuşcu

Kadızade-i Rumî

Gıyaseddin Cemşid

Mirim Çelebi

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ Batı felsefesinin adlarından biridir?

Cartesianizm

Patristik felsefe

Meşşaîlik

İşrakîlik

Dehrîlik

Doğru Cevap: B

Soru 25

İbni Sina’nın Yeni Çağ felsefesinde “uçan adam” benzetmesiyle etkilediği filozof, aşağıdakilerden hangisidir?

Spinoza

Pascal

Malebranche

R. Bacon

Descartes

Doğru Cevap: E

Soru 26

Felsefe tarihi içerisinde “Skolastik Felsefe” olarak adlandırılan dönem aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Çağ Felsefesi

Orta Çağ Felsefesi

Yeni Çağ Felsefesi

Modern Felsefe

İslam Felsefesi

Doğru Cevap: B

Soru 27

İslam düşüncesinin Batılılarca tanınmasının çeşitli yolları olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi bu yollar arasında yer almaz?

Sürekli devam eden fetihler yoluyla

Eserlerin tercüme edilmesi yoluyla

İslamın hoşgörü anlayışı yoluyla

Kültür alışverişi yoluyla

Batı'da eğitim alan İslam düşünürleri yoluyla

Doğru Cevap: E

Soru 28

Kitabu’l-Havî isimli eseri Continens adıyla yirmi cilt hâlinde Latinceye çevrilmiş ve yıllarca Avrupa üniversitelerinde okutulmuş, kızamık ve çiçek hastalıkları hakkındaki ilk tıbbi tetkikleri yapmış olan İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Kadızade-i Rumî

Kindî

İbni Sina

Razî

Birunî

Doğru Cevap: D

Soru 29

İbn Rüşd

İbn Bacce

İbn Sina

İbn Miskeveyh

İbn Tufeyl

Doğru Cevap: E

Soru 30

Ziraat esaslarını ortaya koyduğu “Kitabu’l-Hulasa”sı, Don Antonio Banqueri tarafından Latinceye çevrilmiş ve Batılıların ziraat uygulamalarını şekillendirmiş İslam filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Ebu Zekeriya el-Avam

Mirim Çelebi

Kadızade-i Rumî

Ebu Reyhan el-Birunî

Ebu Bekir Zekeriya Razî

Doğru Cevap: A

Soru 31

Kitabu’l-Havî adlı eseri, Continens adıyla yirmi cilt hâlinde Latinceye çevrilip yıllarca Avrupa üniversitelerinde okutulmuş; Kızamık ve çiçek hastalıkları hakkındaki ilk tıbbi tetkikleri yapan Müslüman bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

E. Zekeriyya Razî

İbn Sina

Harezmi

Uluğ Bey

Farabi

Doğru Cevap: A

Ünite 14

Soru 1

Din felsefesi ile felsefe dini (Allah’ın birliği) arasında köklü bir çatışma mücadele olmayıp sadece meslek farkı bulunduğunu ve felsefenin vardığı son noktanın din felsefesi olduğunu söyleyen çağdaş İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Şemseddin Günaltay

Hilmi Ziya Ülken

Muhammed Hamdi Yazır

İsmail Hakkı İzmirli

Abdullah Cevdet

Doğru Cevap: C

Soru 2

1884’te Cemaleddin Efgani ile Muhammed Abduh'un Batı’nın sömürgeciliğine karşı Müslümanları bilinçlendirmek ve karşı harekete geçirmek amacıyla çıkardığı Arapça haftalık gazetenin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Ceride-i Havadis

Takvim-i Vekayi

Urvetu’l-Vuska

Tasvir-i Efkâr

Ayine-i Vatan

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdaki eserlerden hangisi Muhammed İkbal'e ait değildir?

İslam Felsefesine Bir Katkı

Kulluk Kitabı

Doğudan Esintiler

İslam’da Dinî Düşüncenin Yeniden Doğuşu

İslam Şeriatının Esasları

Doğru Cevap: E

Soru 4

Nurettin Topçu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cumhuriyet Dönemi’nin ilk muhalif dergilerinden olan Hareket Dergisi’ni çıkarmıştır.

Türkiye'den Fransa'ya giderek Sorbonne Üniversitesinde doktora yapmıştır.

"Yarınki Türkiye" kitabının yazarıdır.

Doktora çalışması ''İsyan Ahlakı” ismiyle Türkçeye çevrilmiştir.

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde profesör olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Seyyid Ahmed Han ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Nübüvvetin vehbi olduğunu kabul etmektedir.

Vahyin, beşerî bilinç aracılığıyla işleyen ilahî akıl olduğuna inanmaktadır.

İslam’ın tüm kültürel mirasını yeniden yorumlanması gerektiğini düşünmektedir.

"Tahrîr fî Usuli’t-Tefsir" adlı eserin yazarıdır.

Peygamber'in tüm vahiyleri, doğrudan Allah’tan aldığını savunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi çağdaş İslam düşünürlerine göre Müslüman coğrafyanın en önemli sorunudur?

Spor

Çevre

Sağlık

Ekonomi

İlerleme

Doğru Cevap: E

Soru 7

İslam’ın sosyal ve siyaset alanında tekrar gündeme gelmesini savunan (İslamcılığın) önde gelen ilk temsilcisi kimdir?

Gazalî

Ebussuud

Cemaleddin Efganî

Abdullah Cevdet

İbn Haldun

Doğru Cevap: C

Soru 8

“İslam’da Dinî Düşüncenin Yeniden Doğuşu” adlı eserin sahibi Pakistanlı mütefekkir aşağıdakilerden hangisidir?

Muhammed Hamidullah

Fazlurrahman

Musa Carullah

Muhammed İkbal

Mevdudî

Doğru Cevap: D

Soru 9

Hareket Dergisi’nin/felsefesinin Türkiye’deki kurucusu ve “İsyan Ahlakı” kitabının da yazarı olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Sabri

Elmalılı Hamdi Yazır

Şemseddin Günaltay

Hilmi Ziya Ülken

Nurettin Topçu

Doğru Cevap: E

Soru 10

Ezher Üniversitesi'nin yönetimine geldiğinde ders programlarına matematik ve felsefe gibi bilimleri koyan Mısırlı düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Mevdudî

Seyyid Kutup

Hasan el-Benna

Muhammed Abduh

Hasan Hanefî

Doğru Cevap: D

Soru 11

Hem Rusya’daki hem de İslam dünyasındaki eğitim kurumlarını, muhtevalarını, sistemlerini ve programlarını gözden geçirerek eleştiren Kazanlı Müslüman âlim aşağıdakilerden hangisidir?

Ziya Paşa

Ahmet Cevdet Paşa

Musa Carullah

Abdullah Cevdet

Ziya Gökalp

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi çağdaş İslam düşünürlerine göre Müslüman coğrafyanın en önemli sorunudur?

Spor

Eğitim

Sağlık

Ekonomi

İlerleme

Doğru Cevap: E

Soru 13

İslam’ın sosyal ve siyaset alanında tekrar gündeme gelmesini savunan (İslamcılığın) önde gelen ilk temsilcisi kimdir?

Gazalî

Ebussuud

Cemaleddin Efganî

Abdullah Cevdet

İbn Haldun

Doğru Cevap: C

Soru 14

“İslam’da Dinî Düşüncenin Yeniden Doğuşu” adlı eserin sahibi Pakistanlı mütefekkir aşağıdakilerden hangisidir?

Muhammed Hamidullah

Fazlurrahman

Musa Carullah

Muhammed İkbal

Mevdudî

Doğru Cevap: D

Soru 15

Türkiye’de birçok disiplinde ilk eseri veren ve İslam felsefesinin de ülkemizdeki kurucusu olan düşünür kimdir?

Hacı Ârif Bey

Mehmet Âkif

İsmail Hakkı İzmirli

Ferid Kam

Mithat Paşa

Doğru Cevap: C

Soru 16

Hareket Dergisi’nin/felsefesinin Türkiye’deki kurucusu ve “İsyan Ahlakı” kitabının da yazarı olan düşünürümüzün ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Sabri

Elmalılı Hamdi Yazır

Şemseddin Günaltay

Hilmi Ziya Ülken

Nurettin Topçu

Doğru Cevap: E

Soru 17

Ezher Üniversitesinin yönetimine geldiğinde ders programlarına matematik ve felsefe gibi bilimleri koyan Mısırlı düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Mevdudî

Seyyid Kutup

Hasan el-Benna

Muhammed Abduh

Hasan Hanefî

Doğru Cevap: D

Soru 18

Ziya Paşa

Ahmet Cevdet Paşa

Musa Carullah

Abdullah Cevdet

Ziya Gökalp

Doğru Cevap: C

Soru 19

1986 yılında ABD’de eşiyle birlikte şehit edilen İsmail Racî el-Farukî’nin İslami ilimler için bilimsel araştırma modeli olarak sunduğu ve yayımladığı programın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Gözlem

Bilginin İslamileştirilmesi

İslam ve Bilim

İlmî Gerçekler

Geleneksel İlimler

Doğru Cevap: B

Soru 20

Seyyid Ahmet Han’ın gayretleriyle Hindistan’ın siyaset ve eğitim merkezi hâline gelen kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Delhi

Aligarh

Beyrut

Tebriz

Taşkent

Doğru Cevap: B

Soru 21

Tefhîmu’l-Kur’an isimli çağdaş tefsiri kaleme alan Haydarabad doğumlu İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Yusuf el-Kardavî

Muhammed Âbid el-Cabirî

Said Havva

Mevdudî

Cevdet Said

Doğru Cevap: D

Soru 22

Rostov’un Nadon şehrinde doğup Türk dünyasına, Osmanlı'ya, İslam dünyasına ve dünyanın farklı bölgelerine seyahatler yapan; İslam’da aklın hürlüğü, aklın tam olarak kullanılması için önündeki engellerin kaldırılıp fikir özgürlüğünün sağlanması gerektiğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Musa Carullah

Muhammed İkbal

Seyyid Ahmet Han

Muhammed Abduh

Cemaleddin Efganî

Doğru Cevap: A

Soru 23

Materyalizmin Türkiye’ye girişi ve gelişmesi safhalarında, birtakım yayın ve kuruluşların faaliyetleri “modernleşme hareketi” olarak da değerlendirilmektedir.
Bu çerçevede çıkardığı İctihad adlı dergiyle ilk modernleşme hareketini gerçekleştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

İsmail Hakkı İzmirli

Abdullah Cevdet

Ziya Gökalp

Şemseddin Günaltay

Nurettin Topçu

Doğru Cevap: B

Soru 24

1928'de Mehmet Servet'le birlikte Türkiye'de felsefecilerin ilk mesleki örgütü olan Türk Felsefe Cemiyetini kuran ve bu derneğin yayın organı olan Felsefe ve İçtimaiyat Mecmuası’nda aktif olarak çalışan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Hilmi Ziya Ülken

Şemseddin Günaltay

Muhammed Hamdi Yazır

İsmail Hakkı İzmirli

Nurettin Topçu

Doğru Cevap: A

Soru 25

Şemseddin Günaltay, İslamlaşma, Türkleşme ve Muasırlaşma cereyanlarını kurtuluş yolu olarak görmüş ve bunlardan biri diğerine feda edildiği takdirde toplumsal gelişmenin ve çağdaş ilerlemenin gerçekleşemeyeceğine inanmıştır.
Günaltay, gelişim ve ilerleme doğrultusunda ortaya koyduğu fikirlerinde aşağıdaki düşünürlerin hangisinden etkilenmiştir?

Muhammed Hamdi Yazır

İsmail Hakkı İzmirli

Ziya Gökalp

Abdullah Cevdet

İsmail Raci Faruki

Doğru Cevap: C

Soru 26

Musa Carullah'ın düşünceleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi dışarıda kalır?

Fikir özgürlüğü

Kalp birliği

Eğitimde gelenekselleşme

Ahlaki olgunluk

Komunizm eleştirisi

Doğru Cevap: C

İslam Düşünce Tarihi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler