Grafik Üretim Teknikleri - Grafik Sanatlar

Ünite 1

Soru 1

İlk yazıyı bulan medeniyet hangisidir?

Asurlular

Lidyalılar

Sümerler

İyonlar

Hitiler

Açıklama:

Uygarlık tarihi açısından, yazıyı ilk bulan medeniyet Sümerlerdir. Sümerler, MÖ 3200 civarında Çivi Yazısı (Cuneiform) adı verilen sistemi geliştirerek bilinen ilk yazılı kayıtları oluşturdular. Bu, bilginin depolanması ve iletilmesi açısından medeniyetin en önemli başlangıç noktasıdır.Sümerler

Doğru Cevap: C

Soru 2

En eski grafik ürünler olarak kabul edilen ve ellerin kalıp olarak kullanıldığı eserler hangi mağarada bulunmuştur?

Lasceux Mağarası

Beldibi Mağarası

Axturra Mağarası

Altamira Mağarası

Çatalhöyük

Açıklama:

En eski grafik ürünler olarak kabul edilen, hayvan figürlerinin yanı sıra ellerin kalıp olarak kullanıldığı (negatif el izleri) eserler, genellikle Fransa'daki Pech Merle Mağarası'nda ve bazı kaynaklarda Lascaux'da bulunur. Bu eserler, insanlığın görsel iletişim ve grafik tasarımının başlangıç noktası olarak kabul edilir.Pech Merle Mağarası

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi çizim ve harita bakımından zengin örnekler barındırmaktadır?

Kutadgu Bilig

Cihannüma

Divanü Lügati’t - Türk

Tarih-i Hindi Garbi

Altun Yaruk Sutra

Açıklama:

Tarihi çizim ve harita bakımından zengin örnekler barındıran eserler arasında Piri Reis Haritası öne çıkar. 16. yüzyıl başlarında Osmanlı denizcisi Piri Reis tarafından hazırlanan bu harita, dönemin coğrafya bilgisinin ve görsel haritalandırma tekniklerinin gelişmişliğini gösterir ve özellikle Amerika kıtasının doğru tasvirleriyle dikkat çeker.Piri Reis Haritası

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi matbaacılıkta yaşanan önemli gelişmelerden biri değildir?

Frederic Koenig, ilk baskı makinesini icad etmesi

Gutenberg’in tipo baskıyı bulması

William Bullock ‘un rotasyon baskıyı bulması

Gutenberg’in ilk kâğıt baskı makinasını yapması

Alois Senefelder’in cinko baskı makinasını yapması

Açıklama:

Matbaacılıkta yaşanan önemli gelişmeler; hareketli harflerin icadı (Gutenberg), tipo baskı, ofset ve dijital baskı teknikleri gibi baskı süreçlerini hızlandıran ve kolaylaştıran buluşlardır. Parşömenin bulunması ise matbaanın icadından çok önce, el yazması kitapların çoğaltılması döneminde kullanılan bir yazı materyali gelişmesidir ve matbaacılıkta doğrudan bir gelişim teşkil etmez.Parşömenin bulunması

Doğru Cevap: D

Soru 5

Osmanlı Devleti Dönemi'nde kurulan İlk Resmî Türk Matbaası hangi yıl nerede kurulmuştur?

1720 - Selanik

1729 - Edirne

1627 - İstanbul

1519 - Haleb

1729 - İstanbul

Açıklama:

Osmanlı Devleti Dönemi'nde kurulan İlk Resmî Türk Matbaası (Müslim Matbaası), Lale Devri sırasında, 1727 yılında İstanbul’da İbrahim Müteferrika ve Said Efendi tarafından kurulmuştur. Bu matbaa ile ilk Türkçe kitaplar basılmaya başlanmıştır.1727, İstanbul

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi İstanbul’da kurulan ilk taş basma atölyesinde basılan bir kitap değildir?

Top Alayı Talimi

Nuhbetü’t - Talim

Müzekkere-i Zabitan

Nefer Talimi

Tarih-i Hind-i Garbi

Açıklama:

İstanbul’da kurulan ilk taş basma (Litografi) atölyeleri genellikle 19. yüzyıl başlarında faaliyete geçmiştir. Vankulu Lugatı ise 1729 yılında İbrahim Müteferrika Matbaası'nda metal harflerle basılan ilk kitaptır. Bu nedenle Vankulu Lugatı, taş basma (litografi) atölyesinde basılan bir kitap değildir.Vankulu Lugatı

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi İbrahim Müteferrika Matbaasının ikinci döneminde basılan resimli kitaplardan biridir?

Tarih-i Çelebizade

Fen-ni Lağım

Izzi Tarihi

Ferheng-i Şuûrî

Cihannüma

Açıklama:

İbrahim Müteferrika Matbaası'nın ikinci döneminde (1730'lar) basılan ve harita ile çizimler içeren önemli resimli kitaplardan biri, Kâtip Çelebi'nin coğrafya eseri olan Cihannüma'dır. Bu eser, matbaada çizim ve harita basımının başarılı örneklerindendir.Cihannüma (Kâtip Çelebi)

Doğru Cevap: B

Soru 8

Osmanlın Devleti’nde yaşamış ünlü Türk taşbaskı ustası kimdir?

Kazancı Ahmet

Ahmet Efendi

Mehmet Hulusi

Malik Aksel

Mehmet Efendi

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nde, özellikle 19. yüzyılda taşbaskı (litografi) sanatının gelişmesine büyük katkı sağlayan ve eserleriyle ün yapan ünlü Türk taşbaskı ustası Osman Zeki Bey'dir. Kendisi, bu dönemin en yetenekli grafik sanatçıları arasında gösterilir.Osman Zeki Bey

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi İbrahim Müteferrika tarafından basılan önemli haritalardan biridir?

Karadeniz Haritası

Ege Haritası

Büyük Okyanus Haritası

Hazar haritası

Dünya Haritası

Açıklama:

İbrahim Müteferrika, sadece kitap değil, aynı zamanda harita basımına da büyük önem vermiştir. Matbaada basılan önemli haritalardan biri Ebu Bekir Ratib Efendi Haritası'dır. Harita basımı, Osmanlı'da coğrafya bilgisinin görsel olarak yayılması açısından kritik öneme sahipti.Ebu Bekir Ratib Efendi Haritası

Doğru Cevap: A

Soru 10

Kâğıt hangi ülkede keşfedilmiştir?

Çin

Amerika

İran

İngiltere

Almanya

Açıklama:

Kâğıt, M.S. 105 yılında Çin'de, saray görevlisi Ts'ai Lun tarafından keşfedilmiş ve geliştirilmiştir. Bu buluş, bilginin taşınabilirliğini artırarak matbaacılığın ve bilginin yayılmasının önünü açmıştır.Çin

Doğru Cevap: A

Soru 11

Matbaanın icat edilmesi ve kullanılmasıyla aşağıdakilerden hangisi arasında direkt bağlantı yoktur?

Okuma-yazma bilen vatandaşların artması

Haber ve yayınların daha da hızlı yayılması

Monarşiyle yönetenlerin güç kazanması

Rönesans’ın doğması ve gelişmesi

Reform hareketlerinin yaygınlaşması

Açıklama:

Matbaanın icadı, kitapların ucuzlamasına, bilginin hızla yayılmasına ve okuryazar oranının artmasına yol açmıştır. Ancak El yazması eserlerin çoğalması, matbaanın direkt bir sonucu değil, matbaa öncesi dönemin özelliğidir. Matbaa, tam tersine el yazması ihtiyacını azaltmıştır.El yazması eserlerin çoğalması

Doğru Cevap: C

Soru 12

Osmanlı Devleti'nde ilk matbaa hangi yıl kurulmuştur?

1360

1493

1554

1650

1710

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nde İbrahim Müteferrika ve Said Efendi tarafından kurulan ilk matbaa, Lale Devri döneminde, 1727 yılında kurulmuş ve faaliyete geçmiştir.1727

Doğru Cevap: B

Soru 13

Lale Devri'nde matbaada basılan Türkçe ilk kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Terceme-i Sıhâh-ı Cevherî

Vankulu Lügatı

Usulü'l- Hikemi fi-Nizamil Ümem

Cihannüma

Tarih-i Hind-i Garbi

Açıklama:

Lale Devri'nde İbrahim Müteferrika Matbaası'nda 1729 yılında basılan, Türkçe basılan ilk kitap, Vankulu Mehmet Efendi'nin hazırladığı Sıhah-ı Cevheri tercümesi olan Vankulu Lugatı'dır.Vankulu Lugatı

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi İbrahim Müteferrika Matbaasının ikinci döneminde basılan kitaplardan biri değildir?

Izzî Tarihi

Fenn-i Lağım

Fenn-i Harp

Ferheng-i Şuûrî

Cihannüma

Açıklama:

İbrahim Müteferrika Matbaası'nın ikinci döneminde (1730-1742) tarih ve coğrafya içerikli önemli eserler basılmıştır (Cihannüma, Tarih-i Çelebizade vb.). Eğer listedeki seçeneklerden biri (örneğin Tarih-i Seyyahat) bu dönemde veya bu matbaada basılmadıysa, doğru cevap odur. Müteferrika, toplamda 17 eser basmıştır.Tarih-i Seyyahat

Doğru Cevap: E

Soru 15

II. Abdülhamit Dönemi'nde yaşayan ve Türk taşbaskı sanatının en önemli ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmet Hulusi

Ahmet Efendi

Kazancı İbrahim

Malik Aksel

İbrahim Müteferrika

Açıklama:

II. Abdülhamit Dönemi (1876-1909), Osmanlı matbaacılığının geliştiği ve taşbaskı sanatının zirveye ulaştığı bir dönemdir. Bu dönemin ve Türk taşbaskı sanatının en önemli ismi, özellikle harita ve görsellerdeki başarısıyla tanınan Osman Zeki Bey'dir.Osman Zeki Bey

Doğru Cevap: A

Soru 16

Sümerlerin uygarlık tarihine en önemli katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

Yazıyı icat etmeleri

İlk edebiyat eserlerini vermeleri

İlk hukuk ve adalet düşüncesini getirmeleri

İlk takvimi bulmaları

Kili, yazı malzemesi olarak kullanmaları

Açıklama:

Uygarlık tarihine Sümerlerin en önemli katkısı, MÖ 3200 civarında Çivi Yazısı'nın icadıdır. Yazının icadı, hukuki, edebi ve ticari kayıtların tutulmasını sağlayarak medeniyetin gelişiminde kilit rol oynamıştır.Yazının icadı

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de “Özgün Baskıresim” kavramını ilk kullanan sanatçıdır?

Süleyman Saim Tekcan

Muammer Bakır

Mustafa Aslıer

Mürşide İçmeli

Hayati Misman

Açıklama:

Türkiye'de özgün baskıresim kavramı, sanatsal bir ifade biçimi olarak baskı tekniklerinin kullanımını vurgulamak amacıyla ilk kez Mustafa Aslıer tarafından kullanılmıştır. Bu, baskı sanatının Türkiye'deki modern gelişiminde önemli bir dönüm noktasıdır ve sanatçının eserinin çoğaltma değil, yaratıcı bir süreç olduğunu belirtir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi yüksek baskı tekniklerindendir?

Ağaç baskı, linol baskı

Gravür ve teknikleri

Elek baskı/ipek baskı

Litografi/taş baskı

Mono baskı

Açıklama:

Yüksek baskı (Rölyef Baskı) teknikleri, kalıp yüzeyinin basılacak kısımları yüksekte bırakılıp, basılmayacak kısımlarının oyulduğu yöntemlerdir. Klasik yüksek baskı tekniklerine örnek olarak Ağaç Baskı (Woodcut), Linol Baskı (Linocut) ve Tahta Gravür (Wood Engraving) verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi yüksek baskı tekniğinin temel prensiplerinden biridir?

Su ve yağın birbirini itmesi prensibine dayalı bir baskıdır.

Yalnızca bir kez basılabilme prensibine dayalı bir baskıdır.

Kalıp yüzeyinde basılacak alanların yüksek olması ilkesine dayalı bir baskıdır.

Oyma işlemlerinin elle ya da asit aşındırma yöntemi ile yapılan baskıdır.

Şablonun elek gözlerinden boyanın geçirilerek basılması prensibine dayalı bir baskıdır.

Açıklama:

Yüksek baskı tekniğinde temel prensip, kalıp yüzeyinin basılacak alanlarının yüksekte bırakılması, basılmayacak alanlarının ise oyularak çukurlaştırılmasıdır. Mürekkep, bu yüksekte kalan yüzeylere bir rulo (ragle) yardımıyla sürülür ve bu yüzeyler kağıda temas ederek iz bırakır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

MS 869'da Wang Chienh tarafından Çin’de basılan “Diamont -Sutra” adlı kitapta hangi baskı tekniği kullanılmıştır?

Linol baskı

Tahta/Ağaç baskı

Serigrafi baskı

Gravür baskı

Taş baskı/Litografi

Açıklama:

MS 869 yılında Wang Chienh tarafından Çin’de basılan "Diamont -Sutra" (Elmas Sutra) adlı kitap, bilinen en eski tarihli basılı eserdir. Bu eserin basımında kullanılan teknik Ağaç Baskı (Woodcut) tekniğidir. Ağaç baskı, yüksek baskı tekniklerinin ilk örneklerinden olup, Uzak Doğu'da uzun yıllar yaygın olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi matbaanın kurucusu ve günümüzde modern baskı tekniklerinin öncüsü olarak kabul edilmektedir?

Pablo Picasso

Johannes Gutenberg

Albrecht Dürer

Lucas Granach

Vincent Van Gogh

Açıklama:

Günümüzde modern baskı tekniklerinin ve hareketli tiple matbaacılığın öncüsü olarak kabul edilen kişi Johannes Gutenberg'dir. Gutenberg, 15. yüzyılın ortalarında Avrupa'da geliştirip yaygınlaştırdığı hareketli metal harf tekniği sayesinde bilginin hızla yayılmasına olanak sağlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu’da örnekleri en erken görülen baskıresim tekniğidir?

Serigrafi

Gravür

Litografi

Yüksek baskı

Mono baskı

Açıklama:

Anadolu coğrafyasında, matbaanın gelişmesinden önce veya erken dönemlerinde kullanılan ve örnekleri en erken görülen baskıresim teknikleri genellikle Yüksek Baskı grubuna ait olan Tahta Baskı (Ağaç Baskı) örnekleridir. Bu teknik, hem kolay uygulanabilirliği hem de Uzak Doğu ve Ortadoğu ticaret yollarıyla etkileşimi sayesinde erken dönemde yaygınlaşmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi yüksek baskı teknikleri ile eser veren sanatçılardan biri değildir?

Nevide Gökaydın

Mustafa Aslıer

Nevzat Akoral

Şeker Ahmet Paşa

Muammer Bakır

Açıklama:

Yüksek baskı teknikleriyle (Ağaç baskı, Linol baskı) eser veren ünlü sanatçılar mevcuttur. Ancak Francisco Goya, özellikle çukur baskı (gravür/etching) teknikleriyle, özellikle de "Los Caprichos" serisiyle tanınmıştır ve yüksek baskı teknikleriyle eser veren sanatçılardan biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Ağaç baskı tekniğinde baskı kalıbı hazırlamada kaç yöntem kullanılır?

Açıklama:

Ağaç baskı tekniğinde, baskı kalıbı hazırlamada genellikle iki temel yöntem kullanılır: Boyuna (tahta oyma/woodcut) ve Enine (tahta gravür/wood engraving). Boyuna kesitte lifler boyunca çalışılırken, enine kesitte ise ağacın damarlarına dik kesilen, sert ve yoğun yüzey kullanılır, bu da daha ince detaylara olanak tanır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdaki baskıresim tekniklerinden hangisinde linolyum, baskı kalıbı olarak kullanılır?

Yüksek baskı

İpek baskı

Gravür baskı

Litografi

Mono baskı

Açıklama:

Linolyum (Linoleum), baskı kalıbı olarak kullanıldığı teknik adını bu malzemeden alır: Linol Baskı. Linolyum, ağaç baskıya göre daha yumuşak ve damarsız bir yüzeye sahip olduğu için kesimi daha kolaydır ve büyük lekeler, kalın çizgiler ve temiz formlar elde etmeye uygundur. Linol baskı, yüksek baskı teknikleri arasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdaki baskı tekniklerinden hangisi, 1890 ‘da Waltan Als Baden Belag tarafından İngiltere’de bir baskı türü olarak uygulanmıştır?

Taşbaskı

İpek baskı

Gravür baskı

Ağaç baskı

Linol baskı

Açıklama:

Linol Baskı (Linocut) tekniği, sanatsal bir baskı türü olarak İngiltere’de 1890’da Waltan Als Baden Belag tarafından uygulanmaya başlanmıştır. Linolyumun kolay işlenebilirliği sayesinde bu teknik hızla popülerlik kazanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yüksek baskı tekniklerinde, baskı kalıbı olarak kullanılan bir malzeme değildir?

İpek kalıp

Plastik

Sunta

Strafor

Alçı

Açıklama:

Yüksek baskı tekniklerinde kalıp olarak genellikle Ağaç, Linolyum veya Pleksiglas kullanılır. Çinko levha ise yaygın olarak çukur baskı (intaglio) veya düz baskı (litografi) tekniklerinde kullanılan bir malzemedir ve yüksek baskı için tipik bir kalıp malzemesi değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yüksek baskı tekniklerinde kullanılan malzemelerden biri değildir?

Merdaneler

Oyma Uçları

Baskı Presi

İnceltici ve Temizleyiciler

Ragle

Açıklama:

Yüksek baskı tekniklerinde mürekkep, kağıt, rulo ve oyma bıçakları gibi araçlar kullanılır. Ancak Asit, metal levhalar üzerinde aşındırma yaparak çukur alanlar oluşturmak suretiyle çukur baskı (intaglio/etching) tekniklerinde kullanılan temel bir malzemedir; yüksek baskı tekniklerinde fiziksel oyma araçları kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Yüksek baskı tekniklerinde kaç tür mürekkep kullanılmaktadır?

Açıklama:

Yüksek baskı tekniklerinde kullanılan mürekkepler, temel olarak çözücü bazlarına göre iki ana türde sınıflandırılır: Yağ bazlı mürekkepler (daha yavaş kurur) ve Su bazlı mürekkepler (daha hızlı kurur, temizliği kolaydır). Sanatçı tercihlerine göre bu iki tür yaygın olarak kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

I. 1890’da Waltan Als Baden Belag tarafından İngiltere’de uygulanmaya başlanmıştır.
II. Sanat kurumlarında en çok tercih edilen yüksek baskı tekniğidir.
III. Bu teknik Henri Matisse ve Pablo Picasso gibi dönemin ünlü sanatçıları tarafından da kullanılmıştır.
Yukarıda bazı özellikleri verilen baskı resim tekniği hangisidir?

Taşbaskı

Serigrafi Baskı

Gravür Baskı

Linol Baskı

Mono Baskı

Açıklama:

Verilen özellikler Linol Baskı tekniğine aittir. I. öncül (1890’da Waltan Als Baden Belag tarafından uygulanması) bu tekniğin tarihi gelişimini işaret eder. Ayrıca, linolyumun yumuşaklığı ve kolay kesilebilirliği sayesinde, sanat kurumlarında en çok tercih edilen yüksek baskı tekniği olmuştur ve Henri Matisse ve Pablo Picasso gibi sanatçılar tarafından da kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi yüksek baskı tekniklerinde, baskı kalıpları üzerine boya vermekte kullanılan üzeri kauçukla kaplı malzemedir?

Baskı presi

Merdane

Pres keçesi

Spatül

Linolyum

Açıklama:

Yüksek baskı kalıplarının yüksekte kalan yüzeylerine mürekkep (boya) uygulamak için kullanılan, üzeri kauçuk veya jelatin ile kaplı silindir şeklindeki alete Ragle (Merdane) denir. Ragle, mürekkebi eşit bir şekilde yalnızca yüksek yüzeylere aktarma görevini üstlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdaki yüksek baskı kalıplarından hangisi lifli bir yapıya sahiptir?

Linol baskı kalıbı

Ağaç baskı kalıbı

Litografi baskı kalıbı

Elek baskı kalıbı

Gravür baskı kalıbı

Açıklama:

Yüksek baskı kalıbı olarak kullanılan malzemelerden Ağaç (Tahta), doğal yapısı gereği lifli bir yapıya (damarlı yapı) sahiptir. Bu lifler, oyma yönüne bağlı olarak baskı sonucunu etkiler. Linolyum gibi diğer kalıplar ise lifsiz, homojen yapıdadır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi çukur baskı tekniklerindendir?

Gravür

Linol baskı

Ağaç baskı

Elek baskı

Litografi

Açıklama:

Baskıresim teknikleri arasında, basılacak alanların çukurlaştırıldığı (mürekkebin çukurlarda kaldığı) tekniklere Çukur Baskı (Intaglio) denir. Gravür (Oymabaskı), Kuru İğne, Akuatinta ve Mezzotint bu teknikler arasındadır. Yüksek baskının aksine, çukur baskıda kâğıt nemlendirilir ve yüksek basınçla çukurlardaki mürekkebi emer.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdaki baskı tekniklerinden hangisi kullanılacak malzemenin çeşitliliği ve kolay uygulanabilirliği nedeni ile sanat kurumlarında en çok tercih edilen yüksek baskı tekniğidir?

Litografi

Elek baskı

Ağaç baskı

Mono baskı

Linol baskı

Açıklama:

Malzemenin yumuşaklığı, kesme kolaylığı ve dolayısıyla kolay uygulanabilirliği nedeniyle, Linol Baskı (Linocut) tekniği, sanat kurumlarında ve eğitim ortamlarında en çok tercih edilen yüksek baskı tekniğidir. Bu teknik, nispeten güvenli araçlarla hızlı sonuç almayı sağlar ve malzeme çeşitliliği (linolyumun kendisi) maliyet etkinliği sunar.

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi çukur baskının tanımında yer almaz?

Ahşap gibi maddelerden yararlanılır.

Çukur baskı, çinko, bakır, saç gibi metal ve düz yüzeyli metallerden yararlanılır.

Linol, serfloor gibi naylonumsu nesnelerden yararlanılır.

Çukur baskıda delici veya oyucu aletler kullanılır.

Gravür kâğıdından yararlanılır.

Açıklama:

Çukur baskı (Intaglio), mürekkebin, baskı kalıbının yüzeyinden aşağıda kalan çukur bölgelerine doldurulması ve baskının bu çukur alanlardan alınması esasına dayanır. Baskı sırasında yüksek basınç uygulanır. Eğer bir şıkta mürekkebin plakanın yüzeyinden alındığı (yüksek baskı) veya düz yüzeyden baskı yapıldığı (litografi) belirtiliyorsa, bu çukur baskının tanımında yer almaz.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Silindir mühürlerle kil üzerine bilinen ilk baskı hangi döneme aittir?

Mısırlılar dönemine

Sümerler dönemine

Yunanlar dönemine

Roma dönemine

Osmanlı dönemine

Açıklama:

Tarihte bilinen ilk baskı örnekleri, Mezopotamya'da kile basılmak üzere kullanılan silindir mühürlerdir. Bu mühürler, yaklaşık olarak M.Ö. 4. binyılın sonlarına (Uruk dönemi) aittir ve çoğaltma amacıyla kullanılmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Metal üzerine yapılmış ilk çukur baskı çalışması hangi yüzyıla aittir?

13. yüzyıla

14. yüzyıla

15. yüzyıla

16. yüzyıla

17. yüzyıla

Açıklama:

Metal üzerine yapılmış olan ve gravür (engraving) olarak adlandırılan ilk çukur baskı çalışmaları, Avrupa'da kuyumcuların metal işleme tekniklerinden türeyerek 15. yüzyılda (özellikle 1430'lar) ortaya çıkmıştır. Bu, çukur baskı sanatının başlangıcı olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Metal oyma baskıları ile tanınan Dürer hangi ülke vatandaşıdır?

Fransa

İtalya

Hollanda

Almanya

İngiltere

Açıklama:

Metal oyma baskıları (gravür) ve tahta baskı tekniklerinde Rönesans döneminin en büyük ustalarından biri olan Albrecht Dürer (1471-1528), Almanya vatandaşıdır. Nürnberg'de yaşamış ve çalışmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aquatinta Tekniği'ni sanatta ilk kullanan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Rembrant

G. B. Piranesi

Francisco Goya

Albert Dürer

Gustave Dore

Açıklama:

Aquatinta tekniği, çukur baskıda düzgün ton alanları oluşturmak için kullanılan bir asitleme yöntemidir. Bu tekniği sanatsal amaçlarla ilk kullanan sanatçı, 18. yüzyılda yaşamış olan Jean-Baptiste Le Prince'tir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Stanley William Hayter’in kurduğu atölye aşağıdakilerden hangisidir?

Bauhaus Okulu

Atölye 37

Atölye 27

Atölye 17

Der Blau Reiter

Açıklama:

Stanley William Hayter, 20. yüzyıl baskı sanatının önemli isimlerindendir. 1927 yılında Paris’te kurduğu ve modern baskı tekniklerinin geliştirilmesinde çığır açan ünlü atölyenin adı Atelier 17'dir. Bu atölye, çok sayıda uluslararası sanatçıyı ağırlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Türkiye’de çukur baskı ile ilgili ilk hangi okulda ders yapılmıştır?

Gazi Eğitim Enstitüsü’nde

Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Okulu’nda

Hacettepe Üniversitesi’nde

Atatürk Üniversitesi’nde

Sanayi Nefise Mektebi’nde

Açıklama:

Türkiye'de sanat eğitimi veren ve çukur baskı ile ilgili ilk derslerin başladığı kurum, 1883 yılında kurulan Sanayi-i Nefise Mektebi'dir (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nin çekirdeği). Baskı sanatları bu kurumda zamanla gelişmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Kuru kazı tekniklerinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Yumuşak vernik

Çelik kalem (burin) ile oyma

Sivri uç, tığ kalemle oyma

Mezotint, dişli kalem (siyah tarz) ile oyma

Kalburlama, noktalama (crible) ile oyma

Açıklama:

Kuru kazı teknikleri, plakanın yüzeyinin asit kullanılmaksızın, doğrudan kazıma aletleriyle işlenmesini kapsar. Bu tekniklere Kuru Kazıma (Drypoint) ve Mezotinta (Mezzotint) örnek verilebilir. Eğer şıklarda asitleme kullanılan bir yöntem (Aquatinta, Asitli Oyma) varsa, o yöntem kuru kazı tekniklerinde yer almaz.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Asitleme tekniklerinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Aquatinta (tozlama, reçine)

Şekerli çini

Çelik kalem (burin) ile oyma

Yumuşak vernik

Viskozite (tek kalıplı renkli çukur baskı)

Açıklama:

Asitleme teknikleri (Etching), asit kullanarak plakanın üzerindeki koruyucu tabakanın açıkta kalan bölgelerini aşındırarak oyuklar oluşturma prensibine dayanır. Gravür (Engraving), plakanın keski (burin) ile doğrudan kazınmasına dayandığı için, kimyasal aşındırma (asitleme) teknikleri arasında yer almaz.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Tül, tüy, yaprak, ip, kumaş ve zımpara gibi malzemeler aşağıdaki tekniklerden hangisinde kullanılır?

Çelik kalem (burin) ile oyma

Yumuşak vernik

Şekerli çini

Doku aktararak çukur baskı

Aquatinta (tozlama, reçine)

Açıklama:

Tül, tüy, yaprak, ip, kumaş gibi dokulu malzemeler, Yumuşak Vernik (Soft Ground Etching) tekniğinde kullanılır. Bu teknikte, yumuşak vernikle kaplanmış plakanın üzerine yerleştirilen bu malzemeler, üzerine bastırılarak malzemenin dokusunun verniğe yapışması sağlanır. Malzeme kaldırıldığında, vernikteki boşluklar asitle aşındırılarak malzemenin doğrudan dokusu baskıya aktarılır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi çukur baskı tanımının özelliklerinden biri değildir?

Çukur baskıda çinko, bakır gibi metallerden yararlanılır.

Çukur baskıda pleksiglas, CD gibi malzemelerden yararlanılır.

Çukur baskıda nemli gravür kağıdı kullanılır.

Çukur baskıda çukurlara boya verilir.

Çukur baskı elle basılır.

Açıklama:

Çukur baskı tanımının temel özelliği, mürekkebin plakanın kazınmış çukur kısımlarında kalması ve baskının bu kısımlardan alınmasıdır. Eğer bir şıkta mürekkebin kalıp yüzeyinden alındığı (yüksek baskı özelliği) belirtiliyorsa, bu çukur baskı tanımının bir özelliği değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Beşik gibi şekli ve çok sayıda sivri ucu ile çukur baskı yapılan Mezotinta Tekniği ilk hangi sanatçı tarafından uygulanmıştır?

Prince Rupert

Ludwig von Siegen

Rembrandt

Hercules Segers

Francisco Goya

Açıklama:

Mezotinta (Mezzotint), plaka yüzeyinin beşik (rocker) adı verilen, çok sayıda sivri uca sahip özel bir aletle tamamen pürüzlendirilerek (karartılarak) başlatıldığı bir kuru kazı tekniğidir. Bu tekniği sanatta ilk uygulayan sanatçı 17. yüzyıl ortalarında Ludwig von Siegen'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Caprishos (Kaprisler) adlı aquatinta tekniği ile yapılan çukur baskılar aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?

Giovanni-Battista Piranesi

Gustave Dore

Jacques Villon

Ludwig von Siegen

Francisco Goya

Açıklama:

İspanyol sanatçı Francisco Goya'nın (1746-1828) en ünlü grafik serilerinden biri olan Los Caprichos (Kaprisler), çoğunlukla aquatinta tekniği kullanılarak üretilmiştir. Goya, bu teknikle derin gölgeler ve ton geçişleri yaratarak sosyal eleştiriler yapmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

İMOGA (İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi) hangi sanatçı tarafından kurulmuştur?

Süleyman Saim Tekcan

Devrim Erbil

Gündüz Gölönü

Asım İşler

Hayati Misman

Açıklama:

İMOGA (İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi), Türkiye'deki baskı sanatını koruma ve sergileme misyonunu üstlenen önemli bir kuruluştur. Bu müze, Türk grafik sanatçısı ve akademisyen Süleyman Saim Tekcan tarafından kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi kuru kazı tekniklerinden biri değildir?

Elektrikli motorlu aletlerle oyma

Kalburlama, noktalama (crible) ile oyma

Mezotint dişli kalem (siyah tarz) ile oyma

Aquatinta (tozlama, reçine)

Sivri uç tığ kalem ile oyma

Açıklama:

Kuru kazı teknikleri (Drypoint methods), kimyasal süreçler yerine mekanik kazımayı esas alır. Asitli Oyma (Etching), plakanın asitle aşındırılmasına dayandığı için, kuru kazı tekniklerinden biri değildir. Kuru kazı teknikleri arasında Kuru Kazıma ve Mezotinta bulunur.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Kalburlama tekniğinde aşağıdakilerden hangisi yapılır?

Bürin ile levhanın üzerinde çizgiler açılır.

Levha asitte iken üzerine sert bir fırça sürülür.

Levha reçine dolabına koyulur.

Biz veya çivi gibi malzemelere çekiçle vurularak çukurlar açılır.

Levhanın üzerindeki reçineler ispirto alevi ile eritilir.

Açıklama:

Kalburlama (Stippling), çukur baskı tekniklerinde ton değerleri oluşturmak için kullanılan bir yöntemdir. Bu teknikte, çizgiler yerine, kazıma veya asitleme yoluyla plaka üzerine çok sayıda küçük noktanın yoğunluğu değiştirilerek tonlama sağlanır. Noktaların yoğun olduğu yerler koyu, seyrek olduğu yerler ise açık görünür.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi asitli oyma tekniği değildir?

Kalburlama, noktalama (crible) ile oyma

Aquatintalı mezotinta tekniği ile oyma

Derin oyma

Aquatinta (tozlama, reçine)

Viskozite (tek plakalı renkli çukur baskı)

Açıklama:

Asitli oyma, kimyasal aşındırma (asit) kullanılarak plakanın işlenmesini ifade eder. Gravür (Engraving), bir keski (burin) kullanılarak metalin doğrudan kazınması esasına dayanan, tamamen mekanik bir çukur baskı tekniğidir ve bu nedenle asitli oyma tekniği değildir.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Serigrafi Baskı için kullanılan bir isim değildir?

Elek baskı

İpek baskı

Delikli baskı

Şablon baskı

Pad baskı

Açıklama:

Serigrafi, Latince 'seri' (ipek) ve Yunanca 'graphos' (yazmak/çizmek) kelimelerinin birleşimi olup, tarihsel olarak İpek Baskı veya Şablon Baskı olarak da adlandırılır. Bu teknik, boyanın bir şablon aracılığıyla ipek elekten geçirilerek yüzeye aktarılması prensibine dayanır.
Serigrafi Baskı için kullanılan isimler arasında İpek Baskı ve Şablon Baskı yaygınken, diğer baskı türlerinin isimleri (Örn: Ofset Baskı, Tipo Baskı) bu kategoriye girmez. Doğru cevap, serigrafi tekniğini tanımlamak için kullanılmayan bir isim olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi serigrafi baskıda kullanılan bir malzemedir?

Keçe

Fotoğraf

Emülsiyon

Pres

Tekne

Açıklama:

Serigrafi baskı, temel olarak dört ana unsur gerektirir: Elek (gaze/ipek), Çerçeve, Rakle ve Boya (mürekkep). Rakle, boyayı elek üzerindeki açık gözeneklerden baskı yapılacak yüzeye itmek için kullanılan kritik bir araçtır. Raklenin ucundaki poliüretan lastik, baskı kalitesini doğrudan etkiler. Diğer seçenekler (varsayılarak), bu süreçte kullanılan temel sarf veya araç gereçlerdir (Emülsiyon, Şablon, Elek gibi).

Doğru Cevap: C

Soru 3

Serigrafi baskı tekniğinin kullanıldığı sektör hangisidir?

Kalıp sanayii

Seramik sanayii

Ayakkabı sanayii

Plastik sanayii

Geri dönüşüm sektörü

Açıklama:

Serigrafi baskı tekniği, çok yönlülüğü ve farklı yüzeylere (düz, kıvrımlı, kalın) baskı yapabilme yeteneği sayesinde geniş bir endüstriyel alanda kullanılır. Özellikle Tekstil sektörü (tişört, bayrak vb. baskılar), elektronik devre kartları (PCB), cam, seramik ve reklam malzemeleri (afiş, etiket) serigrafinin yoğun olarak kullanıldığı başlıca sektörlerdir. Bu nedenle, serigrafi genellikle sanayi ve grafik sanatları sektörlerinde temel bir tekniktir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi serigrafide kullanılan bir dokuma türü değildir?

Polyester

Doğal ipek

Sentetik

Pamuk

Çelik

Açıklama:

Serigrafide kullanılan elekler (gaze veya ipek), genellikle polyester, naylon veya paslanmaz çelikten üretilir ve farklı dokuma yapılarına sahiptir. Standart dokuma tipleri arasında Düz Dokuma (T1) ve Köper Dokuma (T3) bulunur. Dokuma türü, mürekkebin transfer oranını ve baskı çözünürlüğünü etkiler. Soruda belirtilen şıklardan serigrafide elek yapımında kullanılmayan dokuma türü, baskı kalitesine veya dayanımına uygun olmayan bir yapıyı ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bir serigrafi baskı makinesidir?

Pedal makina

Rotatif

Silindir kazanlı

Silindirik yüzey baskı makinası

Kasalı

Açıklama:

Serigrafi baskı makineleri, çalışma prensiplerine göre sınıflandırılır. Başlıca türler; manuel veya otomatik Düz Yataklı (Flatbed) makineler, silindirik nesneler için Silindir Baskı makineleri ve yüksek tirajlı sürekli baskı için kullanılan Rotatif (Rotary) makinelerdir. Rotatif baskı makineleri, silindir şeklindeki elekler kullanarak kesintisiz baskı yapmaya olanak tanır ve bir serigrafi baskı makinesi çeşididir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi bir rakle profili çeşidi değildir?

Kenarları yumuşatılmış profil

Bir kenarı içe doğru kavisli profil

V tipi profil

Her iki kenarı dik açılı profil

Tam yuvarlak profil

Açıklama:

Rakle profili (ucu), mürekkebin transferi ve elek temizliği açısından hayati öneme sahiptir. Yaygın Rakle profilleri şunlardır: Kare (Square), Yuvarlak (Round/Bullnose) ve Eğik (Beveled). Kare profil düz yüzeyler için, eğik profiller ise boyanın hızlı akışı gerektiğinde kullanılır. Üçgen profil, serigrafide standardize edilmiş veya yaygın olarak kullanılan bir rakle profili çeşidi değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Elek tekrar kullanılmak istenirse yüzeyindeki emülsiyon hangi malzeme ile temizlenir?

Çamaşır suyu

Yumuşak bez

Sentetik tiner

Geciktirici tiner

Hızlandırıcı tiner

Açıklama:

Pozlama sonrasında oluşan şablonu (emülsiyon tabakası) elek yüzeyinden temizleyerek eleği tekrar kullanıma hazır hale getirme işlemine dekapaj denir. Bu işlem için özel olarak formüle edilmiş Emülsiyon Sökücü kimyasallar kullanılır. Bu sökücüler, sertleşmiş emülsiyonun çözülmesini sağlar ve su yardımıyla elekten kolayca uzaklaştırılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi bir kurutma elemanıdır?

Askı

Kurutma dolabı

Kurutma rafı

Kurutma çekmecesi

Kurutma masası

Açıklama:

Serigrafi baskıdan sonra boyanın hızlı ve etkili bir şekilde kuruması gerekir. Kullanılan boya türüne (UV, su bazlı, solvent bazlı) bağlı olarak farklı kurutma elemanları mevcuttur. Bunlar arasında Tünel Kurutucular (Konveyörlü), Flaş Kurutucular ve UV Kurutucular sayılabilir. Tünel kurutucular, ısı veya hava akımı kullanarak büyük hacimli ürünlerin kurutulmasında sıkça kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Serigrafi eleği temizlenirken üzerindeki su bazlı boyaların temizlenmesinde aşağıdaki hangi kimyasal madde kullanılır?

Geciktirici tiner

Gaz yağı

Hızlandırıcı tiner

Selülozik tiner

Açıklama:

Su bazlı boyalar doğası gereği su ile çözünebilir özelliktedir. Baskı sonrası elek üzerindeki taze veya kurumuş su bazlı boyayı temizlemek için genellikle su ve deterjan bazlı özel Elek Temizleme Çözeltileri kullanılır. Bu çözeltiler, boyayı hızla çözerek suyla durulanmasını sağlar ve eleğe zarar vermez. Saf su veya alkalin çözeltiler de yardımcı olabilir, ancak özel olarak formüle edilmiş temizleyiciler en etkili sonucu verir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi serigrafi baskıda kullanılan bir kimyasal madde değildir?

Selülozik tiner

Pat boya

Akrilik boya

Sentetik tiner

Metal gaze

Açıklama:

Serigrafi baskı sürecinde kullanılan temel kimyasallar arasında Emülsiyonlar (şablon oluşturmak için), Sökücüler (elek temizliği için), Sertleştiriciler (emülsiyonu kalıcı yapmak için) ve farklı türde Mürekkepler (Boyalar) yer alır. Bu kimyasalların dışında kalan ve baskı prosesinde doğrudan kullanılmayan bir madde (örneğin, Ofset banyo çözeltisi veya fotoğrafçılık kimyasalı) doğru cevap olacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Serigrafi baskı için kullanılan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Linol Baskı

Elek Baskı

Litografi

Gravür

Pad Baskı

Açıklama:

Serigrafi baskı, ipek (seri) üzerine kurulu bir şablonlama tekniğidir. Bu nedenle, diğer yaygın ve kabul görmüş ismi İpek Baskı'dır. Şablon Baskı da denilmesine rağmen, ipek baskı kelimesi tekniğin özündeki elek malzemesine atıfta bulunur ve uluslararası alanda da (Silk Screen Printing) bu şekilde bilinir. Bu isim, baskı tekniğini doğru şekilde tanımlar.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdaki araç gereçlerden hangisi serigrafi baskıda kullanılmaz?

Çerçeve

İpek

Rakle

Pres

Emülsiyon

Açıklama:

Serigrafi baskıda kullanılan temel araç gereçler; baskı çerçevesi, ipek/gaze, emülsiyon, rakle, pozlama cihazı ve kurutuculardır. Baskı işleminin kendisi için gerekli olmayan veya başka bir baskı tekniğine (örneğin tipo veya ofset) ait olan araç gereçler serigrafide kullanılmaz. Örneğin, kalıp silindiri (ofset baskıya özgü) veya kalibre bıçağı (farklı endüstriyel kesimler için) serigrafi baskı sürecinde gerekli değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıda rakle için kullanılan ifadelerden hangisi doğrudur?

Serigrafi mürekkebini kutusundan çıkarmak için kullanılır.

Rakle lastikleri sert plastikten yapılıdır.

Rakleler baskı aşamasında dik tutularak kullanılır.

Tekstil ürünlerinde yuvarlak uçlu rakle tercih edilir.

Bir kenarı dik profil cam ve seramik yüzeylerde kullanılmaz.

Açıklama:

Rakle, serigrafi baskının en önemli araçlarından biridir. Temel görevi, elek üzerine yayılan mürekkebi baskı anında eleğin gerginliği ile yüzey arasında sıkıştırarak, şablonun açık kalan kısımlarından (gözeneklerden) baskı malzemesine transfer etmektir. Dolayısıyla, Rakle boyayı elek boşluklarından geçirir ve baskıyı sağlar. Aynı zamanda eleğin yüzeye temasını da anlık olarak gerçekleştiren araçtır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi serigrafi baskı makinesi değildir?

Otomatik serigrafi baskı makinası

Yarı otomatik serigrafi tezgâhı

Çevirmeli serigrafi baskı makinası

Silindirik yüzey baskı makinası

Manuel serigrafi baskı tezgâhı

Açıklama:

Serigrafi baskı makineleri, düz yataklı (flatbed) veya döner (rotatif) sistemlerle çalışır. Serigrafi dışındaki baskı teknikleri, farklı prensiplerle çalışır. Örneğin, Ofset Baskı Makinesi, su ve yağın birbirine karışmaması prensibine dayanan litografik bir sistem kullanır ve dolayısıyla serigrafi baskı makinesi sınıfına girmez.

Doğru Cevap: C

Soru 15

İpek gerilmiş çerçeveye emülsiyon uygulama işleminde atölyede ortam nasıl olmalıdır?

İşlemin yapılacağın ortamın açık alanda olması

Direkt ışık almayan karartılmış bir mekân olması

Direkt ışık alan bir mekân olması

Yandan ışık alan bir yer olması

Doğal ışık alan bir ortam olması

Açıklama:

Emülsiyonlar (fotoğrafik emülsiyonlar), ışığa duyarlı kimyasallar içerir. Bu kimyasallar, ultraviyole (UV) ışık altında sertleşirler. Bu nedenle, elek gerildikten sonra emülsiyonun uygulanması ve kuruması aşamasında, emülsiyonun erken sertleşmesini önlemek amacıyla ortamın kesinlikle karanlık (veya kırmızı/sarı güvenli ışık altında) olması ve toz partiküllerinden arındırılmış olması gerekir. Toz, şablonda hatalara neden olur.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Serigrafi eleği temizlenirken üzerindeki selülozik boyaların temizlenmesinde aşağıdaki hangi kimyasal madde kullanılır?

Geciktirici tiner

Sentetik tiner

Hızlandırıcı tiner

Selülozik tiner

Açıklama:

Selülozik boyalar, güçlü solvent bazlı mürekkep türleridir. Bu tür boyaların elek yüzeyinden temizlenmesi için kullanılan kimyasal madde, boyanın yapısını çözebilecek güçte olmalıdır. Genellikle bu amaçla Selülozik Tiner veya benzeri güçlü solvent bazlı temizleyiciler kullanılır. Bu kimyasallar, boyanın hızla çözünmesini sağlayarak elek gözeneklerinin açılmasına yardımcı olur.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdaki malzemelerden hangisi gaze / ipek üretiminde kullanılmaz?

Polyaster

Organik ipek

Pamuk

Polyamid

Metal

Açıklama:

Serigrafi elekleri (gaze/ipek), yüksek gerilime dayanıklı ve boya geçirgenliği sağlayan ince liflerden dokunur. Modern serigrafide en yaygın kullanılan malzemeler Polyester ve Naylon’dur (Poliamid). Çok hassas endüstriyel uygulamalar için paslanmaz çelik de kullanılabilir. Kauçuk ise elek üretimi için değil, boyayı geçirmek amacıyla kullanılan Rakle bıçağının yapımında kullanılan ana malzemedir ve dolayısıyla ipek üretiminde yer almaz.

Doğru Cevap: C

Ünite 5

Soru 1

Johannes Gutenberg’in 1440’lı yıllarda geliştirdiği baskı sisteminin adı nedir?

Tipo baskı

Ofset baskı

Serigrafi baskı

Tifdruk baskı

Dijital baskı

Açıklama:

Johannes Gutenberg’in 1440’lı yıllarda geliştirdiği baskı sistemi, matbaacılığın temelini oluşturan Tipo (Yüksek Baskı) sistemidir. Bu sistemde, harfler hareketli metal hurufat olarak tek tek dökülür ve baskı presi yardımıyla mürekkep kağıda aktarılır. Tipo, basan yüzeylerin basmayan yüzeylere göre daha yüksek olduğu prensibine dayanır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi basmayan malzemelerden biri değildir?

Esbaslar

Hurufatlar

Garnitürler

Anterlinler

Kadratlar

Açıklama:

Tipo baskıda kullanılan malzemeler basan ve basmayan olarak ikiye ayrılır. Basmayan malzemeler dizgi boşluklarını doldurmak için kullanılır (puntoluk, yabacı, kuşak). Basan malzemeler ise metni veya görseli kağıda aktaran elemanlardır. Dolayısıyla, basmayan malzemelerden biri olmayan seçenek, genellikle mürekkebi kağıda aktaran Hurufat (Hareketli Harf) veya Klişe gibi basan bir malzeme olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Dizilen satırların birbirine karışmamasını sağlayan ve satır aralarını açmak için konulan, basmayan malzemenin adı nedir?

Esbas

Kadrat

Anterlin

Vizo

Garnitür

Açıklama:

Tipo dizgide, dizilen satırların birbirinden ayrılmasını, karışmamasını ve satır aralarının (espas) istenilen ölçüde açılmasını sağlayan, ancak kendisi basmayacak kadar alçak olan metal parçalara Puntoluk veya Satır Puntoluğu (Kurşunluk) adı verilir. Bunlar basmayan malzemelerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Kartvizit, davetiye, mektup zarfı, yarım başlıklı kâğıt gibi baskılar yapılabilen ve pres gücü düşük olan baskı makinesi aşağıdakilerden hangisidir?

Sallama pedallılar

Kazanlı makineler

El tezgâhları

El pedallar

Maşalı makineler

Açıklama:

Kartvizit, davetiye, mektup zarfı gibi küçük ve ticari işlerin basımında kullanılan, pres gücü nispeten düşük olan ve genellikle sabit bir kalıp tablası ile hareketli bir pres tablasından oluşan tipo baskı makinesi Amerikan (Platen) makinedir. Bu makineler hassas küçük işler için yaygın olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Çok yüksek hızda ve sürekli baskı yapmaya uygun, baskı kazanı ve kalıp kazanı silindirik olan tipo baskı makinesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kazanlı tipolar

Maşalı tipolar

Sallama pedallılar

El baskı tezgâhları

Rotatif tipolar

Açıklama:

Çok yüksek hızda ve sürekli baskı yapmaya uygun olan, kağıdın rulodan (bobin) beslendiği ve hem baskı hem de kalıp ünitelerinin silindirik (kazan) yapıda olduğu tipo baskı makinesi Rotatif (Döner) Tipo Baskı Makinesi'dir. Bu makineler genellikle gazete ve yüksek tirajlı dergi basımında kullanılırdı.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi tipo baskı sisteminin avantajlarından biri değildir?

Kalıpların kurşun ağırlıklı olması

Hurufat ve klişelerle kalıbın hızlı yapılıyor olması

Baskı maliyetinin ucuz olması

Son anda kalıpta düzeltme imkânı

Baskıda çok yönlülük

Açıklama:

Tipo baskı sisteminin temel avantajları metinlerin keskinliği, farklı kağıt ve kartonlara baskı yapabilme ve özellikle keski, pilyaj, kabartma gibi özel işlemleri aynı makinede gerçekleştirebilme yeteneğidir. Dezavantajları ise uzun kalıp hazırlık süresi ve yüksek baskı nedeniyle tramlı işlerde kalitenin düşük olmasıdır. Tipo'nun dezavantajlarından biri, kalıp hazırlık süresinin hızlı olması veya trigromi (renkli fotoğraf) kalitesinin yüksek olması değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Tipo baskı sistemiyle günümüzde trigromi baskılar yapılmamasının en büyük nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Kalıp hazırlığının uzun zaman alması

Baskıların kalitesiz olması

Maliyetinin yüksek olması

Kalıplarının ağır olması

Makinelerin baskı hızlarının düşük olması

Açıklama:

Tipo baskı sistemi yüksek baskı prensibine dayandığı için, renkli fotoğraflı baskı (trigromi) gerektiren hassas tramlı işlerde, yüksek basınç nedeniyle tram noktalarında yayılma ve ezilme meydana gelir. Bu durum, görüntü kalitesini ciddi şekilde düşürür ve ofset baskı kalitesine ulaşılamaz. Bu yüzden günümüzde trigromi baskılar tipo ile yapılmaz.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi keski baskı ile yapılamaz?

Separatör (ayırıcı)

Etiket

Kitap

Karton kutu

Conta

Açıklama:

Tipo makinelerde keski işlemi, özel kesme kalıpları kullanılarak kağıt veya kartona şekil verme işidir. Yapılabilen işlemler arasında kesme (die-cutting), pilyaj (katlama izi açma) ve perfore (delik açma) bulunur. Keski baskı ile mürekkep transferi (normal baskı) veya yaldız (folyo transferi) gibi temel baskı veya bitirme işlemleri yapılamaz; keski sadece şekil vermeye odaklanır. (Yanıt genellikle Gofray veya Mürekkepli Baskı olacaktır).

Doğru Cevap: C

Soru 9

Kartonların kolay ve düzgün katlanması için özel bir bıçakla iz açma işlemine ne ad verilir?

Kırma

Çizme

Gofraj

Pilyaj

Perforaj

Açıklama:

Karton ve kalın kâğıtların kırılmadan, düzgün ve kolay bir şekilde katlanabilmesi için uygulanan, özel bir bıçak yardımıyla yüzeye iz açma işlemine Pilyaj (Kırma izi) denir. Bu işlem, Tipo makinelerde keski bıçağı ile aynı anda veya ayrı olarak yapılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Kâğıda basılması gereken bütün görsel unsurları, baskı kalıbında basmayan bölümlere göre daha yüksek olan baskı sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Tipo Baskı

Tabaka Ofset Baskı

Web Ofset Baskı

Serigrafi Baskı

Dijital Baskı

Açıklama:

Kağıda basılması gereken görsel unsurların (tipografik elemanlar) baskı kalıbında, basmayan boşluklu bölümlere göre daha yüksek seviyede olduğu baskı sistemine Tipo (Yüksek Baskı) sistemi denir. Tipo, yüksek baskı prensibini temel alan en eski baskı yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi 1970'li yıllardan önce kitap, dergi, gazete gibi işlerin basımında yaygın olarak kullanılan tipo baskının, günümüzde yerini ofset baskıya bırakmasının nedenlerinden biri değildir?

Ofset baskının kaliteli olması

Ofset baskının süresinin hızlı olması

Ofset baskıda yağ bazlı mürekkep kullanılması

Ofset baskının maliyetinin düşük olması

Ofset baskıda baskı öncesinin bilgisayarda yapılıyor olması

Açıklama:

Tipo baskının yerini ofsete bırakmasının nedenleri, ofsetin daha hızlı ve ucuz kalıp hazırlığı, daha yüksek tram kalitesi ve daha düşük tiraj maliyeti sunmasıdır. Tipo'nun yerini bırakmasının nedeni olmayan bir durum, Tipo'nun zaten güçlü olduğu bir alan ya da ofsetin dezavantajı olan bir durum olmalıdır. Örneğin, Tipo'nun uzun kalıp ömrüne sahip olması, ofsete geçişin nedeni değildir; aksine Tipo’nun avantajıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Tipo baskı sisteminde, hurufat kasasından kumpasa dizgi yapan elemana ne ad verilir?

Dizgici

Linotipci

Operatör

Mürettip

Daktilocu

Açıklama:

Tipo baskı sisteminde, hurufat kasasından (harf kutusu) tek tek harfleri alarak kumpas adı verilen dizgi aleti içinde satırları oluşturan ve metni dizen elemana Mürettip (Dizgici) adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi kâğıt ve kartonlara, baskılı-baskısız yapılan kabartmalardır?

Gofre baskı

Varak baskı

Özel baskı

Yaldız baskı

Soğuk baskı

Açıklama:

Kâğıt ve kartonlara, baskılı olsun veya olmasın, özel bir kalıp (erkek) ve karşı kalıp (dişi) seti kullanılarak uygulanan ve yüzeyde üç boyutlu bir kabartma (yükselti) veya çökertme etkisi yaratan bitirme işlemine Gofray (Embossing) denir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Kâğıt ve kartonlara, baskılı baskısız yapılan kabartmalara ne ad verilir?

Gofre baskı

Varak baskı

Özel baskı

Yaldız baskı

Soğuk baskı

Açıklama:

Kâğıt veya karton yüzeyinde, baskılı ya da baskısız alanlara uygulanan ve üç boyutlu dokusal bir etki yaratan kabartma işlemine Gofray (Embossing) adı verilir. Bu işlem genellikle tipo makineler aracılığıyla yüksek basınç altında gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Tipoda keski ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Tipoda kesim işleminden sonra ayıklama elle yapılır.

Kesim kalıbının üzerinde sadece kesim için bıçak bulunur.

Karton ambalajlar ofsette basıldıktan sonra, tipoda kesimi yapılır.

Keski baskı kalıpları için katmanlı suntalar kullanılır.

Keski işlemi kazanlı ve maşalı makinelerde yapılır.

Açıklama:

Tipo makinelerde keski işlemi, metal bıçaklarla şekil verme, pilyaj ve perfore işlemlerini kapsar. Keski ile ilgili yanlış olan ifade, genellikle keski bıçaklarının dizgi yüksekliğiyle (Tipo yüksekliği) aynı yükseklikte olduğu iddiasıdır. Oysa keski bıçakları, malzemeyi kesmek için baskı kalıbından (hurufattan) daha yüksek olmak zorundadır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi yaldız çeşitlerinden biri değildir?

Pigment yaldızlar

Metalik yaldızlar

Desenli yaldızlar

Sıcak yaldızlar

Hologram yaldızlar

Açıklama:

Yaldız, baskı sonrası uygulanan ve genellikle metalik folyoların ısı ve basınç yardımıyla yüzeye transfer edildiği bir bitirme tekniğidir. Çeşitleri arasında sıcak yaldız, soğuk yaldız, parlak, mat veya sedefli yaldızlar bulunur. Yaldız çeşitlerinden biri olmayan seçenek, bir baskı sistemi (Tipo, Ofset) veya farklı bir bitirme işlemi (örneğin Pilyaj veya Laminasyon) olabilir.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi tabaka ofsetin ünitelerinden biri değildir?

Bobin standı

Mürekkep ünitesi

Poza tertibatı

Kâğıt verici asansör

Hazne suyu sistemi

Açıklama:

Tabaka ofset baskı makineleri, kâğıdı tabakalar halinde besler ve baskısı biten tabakaları istifler. Tipik üniteleri kâğıt besleme, baskı üniteleri (mürekkep, nemlendirme, silindirler) ve kâğıt istif (çıkış) üniteleridir. Web ofsetin (rulo ofset) temel parçası olan katlama ünitesi, tabaka ofsetin standart ünitelerinden biri değildir. Tabaka ofsette ürün, baskı sonrası ayrı bir katlama makinesine yönlendirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Baskıya giren kâğıtların yana doğru çekilerek, yan düzgünlüğünü sağlayan aparata ne ad verilir?

Emniyet tertibatı

Poza tertibatı

Kâğıt düzeltme tertibatı

Aparat tablası

Salıngaç makası

Açıklama:

Baskı makinesine giren kâğıdın hassas ve düzgün bir şekilde yerleştirilmesi, doğru baskı kaydı (register) için hayati öneme sahiptir. Kâğıt tabakalarını baskıdan hemen önce yana doğru çekerek hassas bir yan pozisyonlama sağlayan aparata yan işaret (side lay) adı verilir. Bu mekanizma, kâğıt tabakasının yan düzgünlüğünü sağlayarak baskı hatalarını önler.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi web ofsetin ünitelerinden biri değildir?

Bobin standı

Baskı ünitesi

Kâğıt istif asansörü

Kurutma ünitesi

Katlama ve kesim ünitesi

Açıklama:

Web ofset (rulo ofset) makinelerinde kâğıt sürekli bir rulo (web) halinde beslenir. Standart üniteler rulo besleme, baskı üniteleri, kurutma fırını (heatset makinelerde) ve baskı sonrası işlemi yapan katlama/kesme ünitesidir. Tabaka ofset makinesinde kullanılan, baskısı biten tabakaları düzenli bir şekilde üst üste yığan istif ünitesi (delivery stacker), web ofsetin zorunlu ünitelerinden biri değildir, çünkü ürün genellikle hat üzerinde kesilir ve katlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Gün ışığında çalışılabilen, gümüş halojenür emülsiyonlu, bilgisayardan kalıba sistemiyle pozlanan kalıp türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ozasol kalıplar

Termal kalıplar

Tif kalıplar

Violet kalıplar

Çok metalli kalıplar

Açıklama:

Söz konusu kalıp türü, Gümüş Halojenür Kalıplardır. Bu kalıplar bilgisayardan kalıba (CtP) sistemlerinde kullanılır. En büyük avantajları, yüksek hassasiyete sahip gümüş halojenür emülsiyonu sayesinde pozlamanın çok hızlı gerçekleşmesi ve bu kalıplarla gün ışığında (veya sarı ışık altında) çalışılabilmesidir, bu da karanlık oda gereksinimini ortadan kaldırır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Kalıp plakalarına, mekanik ve kimyasal etkilere karşı direnç kazandırmak için yapılan işlemin adı nedir?

Elektroliz yöntemle gren işlemi

Mekanik yöntemle matlaştırma işlemi

Emülsiyon sürerek plakayı ışığa karşı duyarlı yapma

Plakayı alkali banyoda temizleme işlemi

Anodlama işlemi

Açıklama:

Kalıp plakalarının uzun tirajlarda kullanılabilmesi ve baskı sırasında kimyasal (hazne suyu, solventler) ve mekanik (sürtünme) etkilere karşı direncini artırmak için yapılan termal işleme fırınlama (baking) veya sertleştirme denir. Bu işlem, kalıbın görüntü oluşturan polimer tabakasının yapısını güçlendirir ve baskı ömrünü önemli ölçüde uzatır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi hazne sularına ilave edilen katkı maddelerinin amaçlarından biri değildir?

Az su harcaması yaparak su giderini düşürme

Suyun yüzey gerilimini düşürme

Hazne suyunun çamurlaşmasını önleme

Baskı kalıplarını paslanmaya karşı koruma

pH’nı ayarlama

Açıklama:

Hazne suyu katkı maddelerinin temel amacı ofset baskıda mürekkep ve su dengesini sağlamaktır. Amaçlar arasında suyun yüzey gerilimini düşürmek (nemlendirmeyi artırmak), pH'ı kontrol etmek (genellikle asidik tutmak) ve makinede korozyonu önlemek bulunur. Mürekkebin viskozitesini (ağdalılığını) doğrudan ayarlamak veya önemli ölçüde artırmak, bu katkı maddelerinin birincil işlevi değildir; viskozite mürekkebin kendi formülasyonu ile belirlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Konvansiyonel nemlendirme ünitesinde aldığı suyu, plaka nemlendirme merdanelerine veren merdane aşağıdakilerden hangisidir?

Taşıyıcı su merdanesi

Vargel merdanesi

Hazne merdanesi

Kalıp nemlendirme merdanesi

Ölçü merdanesi

Açıklama:

Konvansiyonel nemlendirme ünitelerinde, su haznesinden (kovadan) suyu alıp, miktarı ayarlayarak (dozajlayarak) diğer dağıtma ve form merdanelerine ileten merdaneye kova merdanesi (duktor roller) veya ölçüm merdanesi denir. Bu merdane dönerken ne kadar su transfer edileceğini belirleyerek nemlendirme miktarını kontrol eder.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Baskıda çiftleme kayma, kâğıdın açması gibi baskı problemleri aşağıdaki kauçuklardan hangisinde daha az olur?

Sert kauçuklar

QR kauçuklar

Havalı kauçuklar

Sürekli form kauçukları

Küçük ofset kauçukları

Açıklama:

Baskıda oluşan çiftleme (slur) ve kâğıt açması gibi register (kayıt) sorunları genellikle yüksek baskı basınçları altında kauçuğun deforme olmasıyla ilgilidir. Kompresibl (sıkıştırılabilir) kauçuklar, içerdikleri hava cepleri sayesinde yüksek basınca karşı daha esnektir ve deformasyona daha az eğilimlidirler. Bu esneklik, baskı problemlerini ve kâğıt gerilmesini azaltır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Ultraviyole ve enfraruj ışık enerjileri yardımıyla mürekkebin baskı yüzeyinde kurumasına ne ad verilir?

Evaporasyon kuruma

Oksidasyon kuruma

Kimyasal kuruma

Radyasyon kuruma

Penetrasyon kuruma

Açıklama:

Ultraviyole (UV) ışık enerjisi kullanılarak yapılan kurutma sisteminde, mürekkebin içinde bulunan foto başlatıcılar sayesinde saniyeler içinde kimyasal polimerizasyon gerçekleşir ve mürekkep anında katılaşır. Bu kuruma yöntemine UV Kurutma denir. Enfraruj (IR) ışık ise termal kurutmayı destekleyerek solvent buharlaşmasını hızlandırır; ancak hızlı ve kimyasal sertleşme sağlayan ana yöntem UV'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, tabaka ofset mürekkep ünitesinden biri değildir?

Vargel merdanesi

Mürekkep sürme merdanesi

Alıcı-verici merdane

Kalıba mürekkep veren merdaneler

Kalıp nemlendirme merdanesi

Açıklama:

Tabaka ofset makinesinin mürekkep ünitesi, mürekkebi hazneden alıp, merdaneler yardımıyla dağıtarak son olarak kalıp üzerine aktarmakla görevlidir. Bu ünitenin bileşenleri mürekkep haznesi, kova merdanesi, dağıtma merdaneleri ve form merdaneleridir. Nemlendirme ünitesi (su haznesi, su merdaneleri), mürekkep ünitesinden tamamen ayrı bir sistemdir ve su/mürekkep dengesini sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Durgun hâldeki mürekkep katıdır ve kolay akmaz. Biraz karıştırınca akmaya başlar. Mürekkebin bu özelliğine ne ad verilir?

Tiksotropi

Tack

Viskozite

Kalınlık

Akıcılık

Açıklama:

Bu özellik tiksotropi (thixotropy) olarak adlandırılır ve mürekkep reolojisi için kritik öneme sahiptir. Tiksotropi, akışkanın (mürekkebin) dinlenme hâlinde yüksek viskozite göstermesi (katı gibi durması) ve mekanik strese (karıştırma, merdanelerde dönme) maruz kaldığında viskozitesinin düşerek akışkan hale gelmesi demektir. Bu sayede mürekkep hazne içinde dökülmez ancak baskı sırasında kolayca transfer edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Mürekkebi oluşturan aşağıdaki maddelerden hangisi mürekkebin ışık haslığını belirler?

Bağlayıcılar

İncelticiler

Pigmentler

Kurumayı hızlandırıcılar

Kurumayı geciktiriciler

Açıklama:

Mürekkebin rengini veren ve renklendirici gücünü sağlayan madde pigmentlerdir. Pigmentin kimyasal yapısı ve kalitesi, baskılı ürünün ışığa karşı dayanıklılığını, yani ışık haslığını (light fastness) belirler. Işık haslığı yüksek pigmentler, zamanla solmaya karşı daha dirençlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Mürekkebin sıvı fazının baskı yüzeyi tarafından emilmesi yoluyla oluşan kuruma şekline ne denir?

Buharlaşarak kuruma

Radyasyon kuruma

Oksidasyon kuruma

Nüfuz ederek kuruma

Kimyasal kuruma

Açıklama:

Mürekkebin sıvı fazının (taşıyıcı yağlar veya solventler) basılan yüzeyin (özellikle emici kâğıtların) gözenekleri tarafından emilmesiyle gerçekleşen kuruma şekline absorpsiyonla kuruma (emilerek kuruma) denir. Bu kuruma yöntemi, kâğıt yüzeyinde kalan pigmentlerin hızla sabitlenmesini sağlayarak baskının 'dokunmaya kuru' hale gelmesini sağlar.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Baskıda suyun azaldığı ve mürekkebin ağır bastığı hâllerde aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

Baskılar yıkanmış gibi görünür.

Tramlar dolar, işsiz alanlarda ton oluşur.

Kâğıtlar kauçuğa yapışır zor ayrılır.

Baskı makinesi sesli çalışır.

Baskıda kâğıtların etek kısmı deforme olur.

Açıklama:

Ofset baskının temel çalışma prensibi suyun ve mürekkebin birbirini itmesine dayanır (su/mürekkep dengesi). Eğer su miktarı azalırsa, kalıbın baskı yapmayan (hidrofil) alanları yeterince nemlenemez. Bu durumda mürekkep ağır basar ve bu alanlara da yayılmaya başlar. Bu hataya yağlanma (scumming) denir ve baskının kirli çıkmasına neden olur.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdaki baskı sistemlerinin hangisinde baskıda kalıpla kâğıt yüz yüze gelmez?

Tipo baskı

Serigrafi baskı

Tifdruk baskı

Flekso baskı

Ofset baskı

Açıklama:

Ofset Baskı, kalıbın mürekkebi doğrudan kâğıda değil, önce kauçuk silindire (blanket) aktardığı dolaylı (indirekt) bir baskı sistemidir. Bu nedenle baskı anında kalıp plakası ile kâğıt asla doğrudan yüz yüze temas etmez. Bu dolaylı transfer, ofsetin kalitesinin ve esnekliğinin temel nedenlerinden biridir.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi tifdruk baskı tekniğinin Türkçe karşılığıdır?

Yüksek Baskı

Düz Baskı

Çukur Baskı

Sonsuz Baskı

Derin Baskı

Açıklama:

Tifdruk, Almanca kökenli bir terim olup, gravür baskı tekniğini ifade eder. Türkçe karşılığı Gravür baskı veya Çukur baskıdır. Bu teknikte görüntü alanları baskı silindirinde çukurlaştırılmış hücreler şeklinde yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Gravür silindir üretiminde kullanılan 3 adet yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

İnce Tabaka - Ballardskin - Ağır Bakır Kaplama

Düz Tabaka - Eğri Tabaka - Hafif Kaplama

Çukur Tabaka - Ballardskin - Kalın Tabaka

Sert Tabaka - İnce Tabaka - Ağır Bakır Kaplama

Ballardskin - Derin Tabaka - İnce Bakır Kaplama

Açıklama:

Gravür (Tifdruk) silindir üretiminde günümüzde aktif olarak kullanılan temel yöntemler şunlardır: Elektromekanik kazıma, Lazer kazıma ve Kimyasal aşındırma (Etch). Bu yöntemler sayesinde silindir yüzeyine hassas mürekkep taşıma hücreleri oluşturulur.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi gravür silindiri hazırlamak için işlem aşamalarından biri değildir?

Krom tabakanın çıkarılması

Elektro kaplama

Test baskısı

Krom kaplama

Çelik kaplama

Açıklama:

Gravür silindiri hazırlık aşamaları tipik olarak yüzeyin taşlanması, bakır kaplama, kazıma/aşındırma ve son olarak dayanıklılık için krom kaplama işlemlerini içerir. Baskı öncesi hazırlanan bu silindirler, gravür baskının temelini oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Elektromekanik gravür kazıma makinelerinin kafası kazıma işlemi sırasında uç olarak aşağıdakilerden hangisini kullanır?

Gümüş

Lazer

Elmas

İğne

Altın

Açıklama:

Elektromekanik gravür kazıma makineleri, bakır kaplı silindir yüzeyinde baskı hücrelerini oluşturmak için son derece sert ve dayanıklı uçlar kullanır. Bu uçlar genellikle Elmasdan (Diamond) yapılmıştır ve yüksek hızda titreyerek mikron düzeyinde hassas kazıma yapar.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Tifdruk baskı tekniğinde gravür bölümü silindir üretimi için çalışmaları hazırlarken aşağıdaki sıralamalardan hangisini dikkate alınmaz?

Bobin Eni - Fotosel ölçüsü

Renk sıralaması

Kazıma açıları

Renk Sıralamasına göre kros yerleştirme

Elmas Kalitesi

Açıklama:

Tifdruk baskı silindiri üretimi hazırlıkları, işin renk ayrımı ve kazıma verisinin hazırlanması üzerine odaklanır. Dikkate alınmayacak bir sıralama veya işlem, genellikle gravüre özgü olmayan (örneğin flekso klişe hazırlığı gibi) bir süreçtir. Önemli olan hücre yapısının doğru belirlenmesi ve silindirin bakır/krom kaplama aşamalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi baskı makineleri üzerindeki yükü azaltmada kullanılır?

Tifdruk Baskı Makinesi

Prova Baskı Makinesi

Dijital Renkli Çıkış Makinesi

Flekso Baskı Makinesi

Siyah-Beyaz Çıkış Makinesi

Açıklama:

Web beslemeli (rulo) baskı makineleri üzerindeki mekanik yükü ve malzeme gerilimini azaltmak, baskı stabilitesini sağlamak amacıyla Gerilim kontrol sistemleri veya Dancer merdaneler kullanılır. Bu sistemler, malzemenin düzgün ilerlemesini sağlayarak makineye binen gerilimi optimize eder.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi tifdruk baskı makinelerinin normal olarak kullanılan genişlik ölçülerinin tümüdür?

110 - 120 - 140 - 160 cm

110 - 130 - 150 - 170 cm

120 - 140 - 160 - 180 cm

130 - 140 - 150 -190 cm

120 - 150 - 170 - 190 cm

Açıklama:

Tifdruk baskı makineleri, özellikle ambalaj ve yayıncılık alanındaki büyük formatlı işler için kullanılır. Normal olarak kullanılan genişlik ölçüleri, uygulamaya bağlı olarak değişiklik göstermekle birlikte, tipik olarak 600 mm ile 2500 mm gibi geniş bir aralıkta yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Temel özelliği mürekkep tabakasının kalınlığının (miktarının) ayarlanmasına yardımcı olan merdanedir.
Yukarıda belirtilen tanıma göre flekso baskı tekniğinin de kullanılan merdanenin adı nedir?

Seramik Merdane

Krom Merdane

Aniloks Merdane

Plastik Merdane

Çelik Merdane

Açıklama:

Flekso baskı tekniğinde, mürekkep tabakasının kalınlığını (hacmini) belirleyerek klişeye transferini sağlayan temel merdane Aniloks Merdanedir. Bu merdane, yüzeyinde düzenli ve hacim kontrollü hücreler bulundurur.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi flekso baskıda kullanılan mürekkeplerin özelliklerinden biri değildir?

Vizkozitesi düşük

Rotogravür mürekkepler

Solventlerden dolayı uçucu

Çabuk kuruyan

Plastik boya

Açıklama:

Flekso baskıda kullanılan mürekkepler genellikle düşük viskoziteli ve hızlı kuruma özelliğine sahiptir (su, alkol veya UV bazlı). Bu özellikler, yüksek hızlı baskıya ve aniloks merdane ile temiz mürekkep transferine olanak tanır. Ofset mürekkepleri gibi yüksek viskoziteli, hamurlu mürekkepler fleksoya uygun değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

I. Sırt pozlandırması
II. Negatif ile temas
III. Ön pozlandırma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri flekso baskı klişesinin pozlandırılma aşamaları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Flekso baskı klişesinin pozlandırma aşamaları arasında I. Sırt pozlandırması (klişe zemin yüksekliğini belirler) ve II. Negatif ile temas halinde yapılan ana pozlandırma (görüntüyü oluşturur) temel adımlardır. Bu iki aşama, klişe hazırlığının ilk ve en kritik bölümleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi esnek ambalaj baskı tekniklerinden biri değildir?

Tifdruk Baskı

Flekso Baskı

Dijital Baskı

Gravür Baskı

Flexible Ambalaj Baskı

Açıklama:

Esnek ambalaj sektöründe yaygın olarak kullanılan baskı teknikleri Flekso ve Gravür (Tifdruk) baskıdır. Bu iki teknik, rulo malzemeler üzerine yüksek hızda ve kalitede baskı yapma yetenekleri nedeniyle tercih edilir. Tabaka beslemeli ofset gibi teknikler genellikle esnek ambalajda kullanılmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Gravür baskı yani tifdruk baskının en önemli tercih nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun metrajlı baskı yapılabilmesi

Kısa metrajlı baskı yapılabilmesi

Hızlı baskı yapılması

Yavaş baskı yapılması

İstenilen metraj baskısı

Açıklama:

Gravür (Tifdruk) baskının en önemli tercih nedeni, özellikle çok yüksek tirajlarda bile mükemmel ve stabil baskı kalitesi sağlamasıdır. Krom kaplı silindirler sayesinde aşınma minimuma iner ve baskı boyunca renk ve ton tutarlılığı korunur.

Doğru Cevap: A

Soru 13

İlk olarak 15. yüzyılda Almanya'da uygulanmaya başlanan ve özellikle esnek (flexible) ambalaj sektöründe aktif olarak kullanılan baskı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Flekso Baskı

Ofset Baskı

Dijital Baskı

Tifdruk Baskı

Krom Baskı

Açıklama:

Kökenleri 15. yüzyıldaki Intaglio (çukur baskı) tekniklerine dayanan ve günümüzde modernleşmiş haliyle kullanılan baskı türü Gravür (Tifdruk) baskıdır. Yüksek baskı kalitesi ve hızından dolayı özellikle esnek (flexible) ambalaj sektöründe vazgeçilmez bir tekniktir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Kazımalı silindir, bir taşlama ve temizleme işleminden sonra aşağıdakilerden hangisi ile kaplanır?

Bakır

Çelik

Demir

Nikel

Krom

Açıklama:

Gravür silindiri, önce bakır ile kaplanıp kazındıktan sonra, silindirin yüzeyini aşınmaya karşı korumak ve uzun ömürlü olmasını sağlamak için son bir işlem olarak Krom ile kaplanır. Bu Krom kaplama, baskı kalitesini korur ve silindirin dayanıklılığını artırır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Flekso baskı klişesinin pozlandırma aşamalarının doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

Sırt Pozlandırma - Negatif ile temas - Ön pozlandırma - Yıkama - Son Poz

İlk Pozlandırma - Negatif ile temas - Orta pozlandırma - Son Poz

Sırt Pozlandırma - Pozitif ile temas - Pozlandırma - Yıkama

Dış Pozlandırma - Pozitif ile temas - İlk pozlandırma - Yıkama - Son Poz

Pozlandırma - Son pozlandırma - Yıkama - Son Poz

Açıklama:

Flekso klişesinin doğru pozlandırma sıralaması genellikle şöyledir: İlk olarak Sırt Pozlandırması, ardından Ana Pozlandırma (negatif ile görüntü oluşturma), sonra yıkama ve kurutma gelir. Bu sıralama klişe üzerinde doğru zemin kalınlığı ve görüntü transferini sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Flekso baskı tekniğinde alkol bazlı mürekkep kullanılması durumunda viskozite değeri aşağıdaki hangi aralıklar arasında kullanılır?

14”-18”

20”-22”

12”-16”

15”-17”

25”-30”

Açıklama:

Flekso baskı tekniğinde kullanılan alkol bazlı mürekkeplerin viskozite (akışkanlık) değeri kritik öneme sahiptir. Bu değer, baskı kalitesini ve hızını etkiler. Genellikle, ideal viskozite değeri (kullanılan Zahn veya Shell kabına bağlı olarak) 18 ile 35 saniye arasında ayarlanır. Bu aralık, temiz mürekkep transferi için gereklidir.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Esnek ambalaj baskı tekniğinde grafik tasarımcılar aşağıdaki programlardan hangisini kullanmazlar?

Adobe Illustrator

Artpro

Indesign

Hybrid Packs

Adobe Photoshop

Açıklama:

Esnek ambalaj baskı tekniğinde grafik tasarımcılar genellikle Adobe Illustrator (vektörel çizim), Adobe Photoshop (görsel düzenleme) gibi yazılımları kullanırken, AutoCAD (Bilgisayar Destekli Tasarım) yazılımı yapısal ambalaj mühendisliği ve teknik çizimler için kullanılır, doğrudan grafik tasarım/prepress iş akışında kullanılmaz. (Varsayılan Cevap: AutoCAD)

Doğru Cevap: C

Soru 2

Tasarıma başlamadan önce mutlaka tasarımcının elinde olması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

Yaka teknik çizim planı

Ambalajlama biçimi

Renk bilgisi

Kullanacağı program bilgisi

Renk tonlaması

Açıklama:

Tasarım sürecinin doğru boyutlarda ve yerleşimde ilerlemesi için tasarımcının elinde öncelikle ürünün fiziksel ölçülerini, yapışma noktalarını ve kesim hatlarını gösteren Ambalaj Kalıbı (Die-cut) bilgisinin olması şarttır. Bu bilgi olmadan tasarıma başlanması, baskı sonrası uyumsuzluklara yol açar. (Varsayılan Cevap: Ambalaj Kalıbı)

Doğru Cevap: A

Soru 3

Ambalajlama biçimlerinden oturan ambalajların yatay veya dikey yapışma biçimi aşağıda hangi seçenekte doğrudur?

A/A

A/B

B/B

A/A veya A/B

B/A

Açıklama:

Oturan ambalajlar (Stand-up Pouch) ayakta durabilmek için alt kısımda (körük/gusset) yatay bir yapışmaya ve yan kısımlarda genellikle dikey yapışmaya sahiptir. Başarılı bir oturan ambalaj biçimi, hem yatay hem de dikey yapışma noktalarını uygun tekniklerle içerir. (Varsayılan Cevap: Dikey ve yatay yapışmanın uyumlu kombinasyonu)

Doğru Cevap: D

Soru 4

I. Ofset
II. Flekso
III. Tifdruk
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri matbaacılıkta kullanılan baskı tekniklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Matbaacılıkta kullanılan başlıca baskı teknikleri arasında Ofset (düz baskı), Flekso (yüksek baskı, esnek ambalajda sıkça kullanılır) ve Tifdruk (derin baskı, yüksek kaliteli esnek ambalajda sıkça kullanılır) yer alır. Dolayısıyla bu üçü de geçerli baskı teknikleridir. (Varsayılan Cevap: I, II ve III)

Doğru Cevap: E

Soru 5

Ambalajlama biçimlerinden doypack ambalaj diğer adı ile neler olarak adlandırılır?

Basit Poşet - Kilitsiz

Oturan Ambalaj

Yastık Ambalaj

Pouch Ambalaj

Hazır Poşet - Kilitli Poşet

Açıklama:

Doypack, ambalajın alt kısmındaki özel katlama (körük) sayesinde ürünle doldurulduktan sonra dik durabilen bir poşet türüdür. Bu nedenle diğer adı Ayakta Duran Poşet veya Stand-up Pouch olarak adlandırılır. (Varsayılan Cevap: Ayakta Duran Poşet / Stand-up Pouch)

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi tifdruk ya da flekso baskı ambalaj türüne verilen isimdir?

Rotogravür Ambalaj

Esnek Ambalaj

Ofset Ambalaj

Flekso Ambalaj

Plastik ambalaj

Açıklama:

Hem tifdruk hem de flekso baskı teknikleri, genellikle rulo formunda gelen, plastik bazlı filmler ve folyolar üzerine baskı yapmakta uzmandır. Bu malzemelerden üretilen ambalajlar toplu olarak Esnek Ambalaj (Flexible Packaging) türüne girmektedir. (Varsayılan Cevap: Esnek Ambalaj)

Doğru Cevap: B

Soru 7

Tifdruk ve Flekso baskı tekniğinde yapılan ambalaj tasarımlarında Türkiye’de kaç rakamlı barkod numarası kullanılmaktadır?

Açıklama:

Türkiye'de ambalaj tasarımlarında uluslararası standart olan EAN-13 barkod sistemi kullanılır. Bu sistem, ürünün tanımlanması için gerekli olan 13 rakamdan oluşur. (Varsayılan Cevap: 13)

Doğru Cevap: A

Soru 8

Tifdruk ve Flekso baskı tekniğinde yapılan ambalaj tasarımlarında Türkiye’de kullanılan barkodların ilk 3 rakamı ne anlam ifade eder?

Firma Kodu

Kontrol Kodu

Ülke Kodu

Ürün Kodu

Firma Adı

Açıklama:

EAN-13 barkod sisteminin ilk 2 veya 3 hanesi, o ürünün kayıtlı olduğu GS1 kuruluşunun Ülke Kodu'nu ifade eder. Türkiye'ye ait ürünler için bu kod genellikle 869 ile başlar. (Varsayılan Cevap: Ülke Kodu)

Doğru Cevap: C

Soru 9

Esnek ambalaj tasarımlarında kullanılan photoshop belgelerinin çözünürlüğü minimum kaç dpi ve hangi formatta olmalıdır?

200 dpi ve psd format

150 dpi ve psd format

300 dpi ve tiff format

200 dpi ve jpeg format

300 dpi ve psd format

Açıklama:

Esnek ambalaj tasarımlarında yüksek kaliteli baskı sonuçları elde etmek için raster görsellerin çözünürlüğü minimum 300 dpi (inç başına nokta) olmalıdır. Format olarak ise yüksek çözünürlük ve kayıpsız veri koruması sağlayan TIFF veya PSD formatları tercih edilir. (Varsayılan Cevap: Minimum 300 dpi ve TIFF/PSD formatı)

Doğru Cevap: E

Soru 10

Esnek ambalaj tasarımlarında kullanılan şişirme tekniği ne amaç ile yapılmaktadır?

Renklerin daha düzgün çıkması için

Baskıda oluşacak ayar kayıklıklarının önüne geçmek için

Renk kombinasyonu yaratmak için

Görsel etkiyi artırmak için

Renk tonlaması oluşturmak için

Açıklama:

Esnek ambalaj tasarımlarında şişirme tekniği (genellikle azot gazı basma), ürünün dış etkenlere ve darbelere karşı korunmasını sağlamak, ürünün raf ömrünü uzatmak ve ambalajın rafta daha dolgun ve çekici görünmesini sağlamak amacıyla yapılır. (Varsayılan Cevap: Ürünün korunması ve dolgunluk sağlamak)

Doğru Cevap: B

Soru 11

Esnek ambalaj üreticileri renk yönetim sisteminde aşağıdakilerden hangisini oluştururlar?

Baskı CMYK profillerini

Silindir açılarını

Baskı Set-up sürelerini

Tasarım renklerini

Tasarım renk ölçümlerini

Açıklama:

Esnek ambalaj üreticileri renk yönetim sisteminde (CMS), baskı makinesinin, kullanılan mürekkebin ve malzemenin spesifik renk üretim yeteneklerini tanımlayan ICC Profilleri (International Color Consortium) oluştururlar. Bu profiller, tutarlı ve doğru renk baskısını garanti eder. (Varsayılan Cevap: ICC Profilleri)

Doğru Cevap: A

Soru 12

Tasarımlarda özel renk uygulaması var ise baskıya gönderirken renk ne olarak tanımlanmalıdır?

Baskı Kodu

Rakam Kodu

Renk Kodu

CMYK Kodu

Pantone Kodu

Açıklama:

Tasarımlarda özel renk uygulaması (örneğin Pantone) var ise, bu rengin baskıya gönderilirken mutlaka Özel Renk (Spot Color) olarak tanımlanması gerekir. Aksi takdirde, program bu rengi dört proses renge (CMYK) dönüştürerek beklenen canlılığı ve doğruluğu kaybetmesine neden olabilir. (Varsayılan Cevap: Özel Renk / Spot Color)

Doğru Cevap: E

Soru 13

Tasarımlarda kullanılan yazı ve logo büyüklükleri aşağıdakilerden hangisine göre uyumlu olmalıdır?

Esnek ambalaj üretici kurallarına

Grafik tasarım kurallarına

Birleşmiş Milletler tüzüklerine

Avrupa kurallarına

Türk Gıda Kodeksi Tüzüklerine

Açıklama:

Tasarımlarda kullanılan yazı ve logo büyüklükleri, öncelikle uygulamanın yapılacağı baskı tekniğinin minimum çizgi/nokta kazancı limitleri ve kullanılan ambalaj malzemesinin yapısı ile uyumlu olmalıdır. Ayrıca gıda ambalajlarında yasal olarak zorunlu bilgilerin okunabilirliği (Türk Gıda Kodeksi gereği) kritik öneme sahiptir. (Varsayılan Cevap: Baskı tekniği ve malzeme limitleri)

Doğru Cevap: E

Soru 14

Tasarımın Türk Gıda Kodeksi'ne göre uygun olması için aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmelidir?

Yazı rengine

Yazı büyüklüğü ve yüksekliğine

Yazının karakterine

Yazının konumuna

Yazının hizasına

Açıklama:

Tasarımın Türk Gıda Kodeksi’ne (TGK) göre uygun olması için, ambalaj üzerinde yer alan tüm zorunlu etiket bilgilerinin (içerik, alerjen, besin tablosu, son kullanma tarihi vb.) mevzuatta belirtilen minimum punto büyüklüklerine ve yerleşim kurallarına uygun olarak hazırlanmasına dikkat edilmelidir. (Varsayılan Cevap: Zorunlu etiketleme gerekliliklerine uygunluk)

Doğru Cevap: B

Soru 15

Esnek ambalaj tasarımlarında grafik tasarımcı hazırladığı bir tasarımı, renk ayrımı olarak Illustrator programında nereden inceleyebilir?

Layer

Renk Katmanı

Üst Menü - window - seperations preview

Renk Skalası

Üst Menü

Açıklama:

Esnek ambalaj tasarımlarında grafik tasarımcı, Illustrator programında hazırladığı bir tasarımı, baskıya gitmeden önce her bir mürekkep rengini ayrı ayrı görebilmek ve kontrol edebilmek için Ayırma Önizleme (Separations Preview) Paneli üzerinden inceler. (Varsayılan Cevap: Ayırma Önizleme Paneli)

Doğru Cevap: C

Soru 16

Esnek ambalaj tasarımlarında grafik tasarımcı hazırladığı bir tasarımı overprint uygulaması kontrolünü ne için yapar?

Renk ayrım, şişirme ve overprint kontrolü

Baskı kontrolü

Renk sayı kontrolü

Renk uyum kontrolü

Renk tonlama kontrolü

Açıklama:

Grafik tasarımcı, overprint (üst baskı) kontrolünü, özellikle ince yazılar veya çizgiler başka bir zemin rengi üzerine basıldığında, baskı kayıt hatalarından kaynaklanabilecek istenmeyen beyaz boşlukların (kılcal boşluklar/trapping sorunları) oluşmasını engellemek amacıyla yapar. (Varsayılan Cevap: Beyaz boşlukları/trapping sorunlarını önlemek)

Doğru Cevap: A

Ünite 9

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi “Dijital Baskı Teknikleri”nin “Geleneksel Baskı Teknikleri” ile kıyaslanması durumunda karşımıza çıkan belirgin avantajlarından biri değildir?

Daha az kimyasal kullanımı

Daha az fire oranı

Daha az baskı kalıbı kullanımı

Daha hızlı kuruma imkânı

Kişiselleştirilmiş içerik ve değişken veri baskısı uygulanabilmesi

Açıklama:

Dijital baskı teknikleri, geleneksel baskı teknikleriyle kıyaslandığında kişiselleştirme (değişken veri) imkanı, küçük tirajlarda hızlı ve ekonomik üretim, kalıp maliyeti/hazırlığı olmaması gibi belirgin avantajlara sahiptir. Geleneksel baskının (özellikle ofset) en büyük avantajı, çok yüksek tirajlarda birim maliyetinin daha düşük olmasıdır. Bu durum, dijital baskının belirgin avantajlarından biri değildir ve genellikle sorunun cevabı bu yönde olur.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi “Bobin Beslemeli Dijital Baskı Tekniği” ile ilgili donanımların genel özellikleri arasında yer almaz?

Bobinden bobine üretim yapabilme özelliği ile esnek ambalaj uygulamaları yapabilir.

Üreticileri ve hizmet alan marka sahiplerini, tedarik zinciri ve stok maliyet risklerinden kurtarır.

Az tirajlı, yüksek kaliteli baskı sunma avantajı ile, sezonluk tasarım yeniliklerine imkân sunar.

Her türlü baskı altı malzemesine, hatta 200 mm yüksekliğine kadar üç boyutlu objelere de direkt baskı yapılabilir.

Baskı sürecinde 7 ve üzeri renk kullanım ile talep edilen en katı ihtiyaçlar bile karşılanabilir.

Açıklama:

Bobin Beslemeli (Roll-Fed) Dijital Baskı Tekniği donanımları, baskı altı malzemesini rulo (bobin) halinde besler ve genellikle esnek malzemeler (kağıt, vinil, tekstil) için kullanılır. Bu sistemler sürekli üretim ve uzun metrajlı işler için tasarlanmıştır. Bu donanımların genel özellikleri arasında, çok kalın veya rijit (sert) baskı altı malzemelerine doğrudan baskı yeteneği yer almaz. Rijit malzemeler için Düz Yataklı (Flatbed) sistemler kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi “Büyük (geniş) Format Dijital Baskı Teknikleri” ile ilgili donanımların genel özellikleri arasında yer almaz?

Büyük ebat iç ve dış cephe giydirmelerinde tek parça, yüksek kalitede baskı yapabilir.

İç ve dış mekanlarda solamayan UV ve su bazlı mürekkep kullanabilir.

Kâğıt dahil, kumaş, branda, plastik, metal, ahşap ve cam gibi çok çeşitli baskı altı malzemesine baskı yapabilir

Tabaka ve bobin baskı altı malzemesi kullanılabilir

Tarama ve faks işlevlerine sahip “hepsi bir arada” yazıcı özelliği ile birçok problemi kısa sürede çözebilir

Açıklama:

Büyük (geniş) Format Dijital Baskı Teknikleri, genellikle metrelerce uzayabilen ve geniş enlere sahip baskı altı malzemelerine (vinil, kumaş, folyo) veya rijit malzemelere baskı yapmak için kullanılır. Bu sistemler, yüksek hızda büyük görseller (afiş, cephe giydirme) üretir. Bu donanımların genel özellikleri arasında, standart A4/A3 baskı makinelerinde bulunan çok yüksek tirajlı evrak veya doküman baskısı yer almaz; amaçları görsel iletişimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Net ölçüsü 100 mm kare ve yüksekliği 10 mm, traverten mermer baskı altı malzemesine, 500 adet, 6’lı takım 5 renk baskı talebi olan bir grafik tasarım ürünü, aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile üretilebilir?

Web ofset baskı tekniği donanımları

Tifdruk baskı tekniği donanımları

Büyük format inkjet dijital baskı tekniği donanımları

Bobin beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Flekso baskı tekniği donanımları

Açıklama:

Baskı altı malzemesi traverten mermer olması, malzemenin rijit (sert) ve kalın (10 mm) olduğunu gösterir. Bu tür üç boyutlu, kalın, sert yüzeylere doğrudan baskı yapabilen tek dijital baskı tekniği UV Düz Yataklı (Flatbed) Dijital Baskı Teknikleridir. Bu sistemler, baskı kafası mesafesini ayarlayarak kalın objelere dahi baskı yapabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Hizmet ürettiğiniz müşterilerinizden biri, pazara yeni sunacağı sınırlı sayıdaki (3 çeşit, 25 000’er adet, 6 renk) kurutulmuş dondurma ürünü için ambalaj (koruyucu kilitli esnek ambalaj) üretim takibi ile kalite kontrol sorumluluğunu size verdiğinde, aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile kısa sürede ve adedine göre ekonomik üretim yaptırabilirsiniz?

Büyük format inkjet dijital baskı tekniği donanımları

Bobin beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Tabaka beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Ofis tipi masaüstü çoğaltma tekniği donanımları

Web ofset baskı tekniği donanımları

Açıklama:

Esnek ambalaj üretimi, rulo halindeki film malzemeler üzerine yapılır. 25.000’er adetlik farklı çeşitlerin kısa sürede üretilmesi, orta tirajlı ve değişken içerikli bir iş olduğunu gösterir. Bu talebe en hızlı ve ekonomik cevap veren donanımlar, Bobin Beslemeli Endüstriyel Dijital Ambalaj Baskı Teknikleridir. Bu teknikler, kalıp ve silindir maliyetleri olmadan kısa tirajlı ambalaj işlerini kârlı hale getirir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Dış mekân afişi olarak tasarlanan grafik tasarım ürünlerinden megalight içten aydınlatmalı, baskı altı malzemesi ışık geçirgen vinil üzerine baskısı yapılarak şehir mobilyası megalight mekanizmasına sabitlenmektedir. Standart olarak 320 x 220 cm ölçülerindeki toplam 7 m² olan bu grafik tasarım ürünü, aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile üretilebilir?

Büyük format inkjet dijital baskı tekniği donanımları

Tabaka beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Bobin beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Ofis tipi masaüstü çoğaltma tekniği donanımları

Tampon baskı tekniği donanımları

Açıklama:

320 x 220 cm ölçülerindeki megalight afiş, çok geniş formatlı bir dış mekân uygulamasıdır. Baskı altı malzemesi olan ışık geçirgen vinil, rulo halinde kullanılır. Bu ölçekteki işler, Bobin Beslemeli Büyük (Geniş) Format Dijital Baskı Teknikleri (Roll-to-roll UV veya solvent plotterlar) kullanılarak üretilir. Bu makinalar yüksek metrekare hızına sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Talep edilmesi durumunda, grafik üretim teknikleri dersi kapsamında hazırlayacağınız yaklaşık 64 sayfalık (A4) baskısı yapılacak ödeviniz / proje raporunuz aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile üretilebilir?

Ofset baskı tekniği donanımları ile

Web ofset baskı tekniği donanımları ile

Flekso baskı tekniği donanımları ile

Ofis tipi masaüstü çoğaltma tekniği donanımları ile

Bobin beslemeli dijital baskı tekniği donanımları ile

Açıklama:

Yaklaşık 64 sayfalık (A4) bir ödev veya proje raporu, tipik olarak çok düşük tirajlı ve hızlı teslimat gerektiren bir dokümandır. Bu tür işler için Tabaka Beslemeli (Sheet-Fed) Dijital Baskı Teknikleri (yüksek hızlı toner veya inkjet sistemler) en uygun çözümdür, zira kalıp hazırlığı olmadan anında baskıya geçilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Okulunuz mezuniyet töreninde yeni mezunlara verilmek üzere kişiye özel hazırlanacak mezuniyet yıllığı ve teşekkür belgesi, aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile üretilebilir?

Serigrafi baskı tekniği donanımları

Ofset baskı tekniği donanımları

Flekso baskı tekniği donanımları

Büyük format inkjet dijital baskı tekniği donanımları

Tabaka beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Açıklama:

Mezuniyet yıllığı ve teşekkür belgesinin kişiye özel hazırlanması, her baskı parçasının farklı veri (isim, numara vb.) içermesi gerektiği anlamına gelir. Bu işlem Değişken Veri Baskısı (VDP) olarak adlandırılır ve bu alanda en yetkin, hızlı ve ekonomik çözüm Tabaka Beslemeli Dijital Baskı Teknikleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

İç mimar bir müşteriniz bir projesinde duvar kâğıdı olarak kullanmak üzere, toplamda 130 m² keçe baskı altı malzemesi üzerine bir tasarım ve üretim takibi talebi ile gelmesi durumunda, aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile üretim yaptırabilirsiniz?

Tampon baskı tekniği donanımları

Ofis tipi masaüstü çoğaltma tekniği donanımları

Büyük format inkjet dijital baskı tekniği donanımları

Tabaka beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Bobin beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Açıklama:

Duvar kağıdı olarak kullanılacak olan keçe, rulo halinde beslenen özel bir esnek baskı altı malzemesidir. 130 m² toplam alan, geniş formatlı bir üretimi gerektirir. Bu tür tekstil ve dekorasyon odaklı, rulo beslemeli işler için Bobin Beslemeli Dijital Baskı Teknikleri (özellikle tekstil veya süblimasyon odaklı sistemler) kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Kişiselleştirilmiş içerik ve değişken veri baskısı uygulaması gerektiren bir grafik tasarım ürünü, aşağıdaki hangi baskı tekniği donanımları ile kısa sürede, kaliteli ve ekonomik olarak üretilebilir?

Ofset baskı tekniği donanımları

Flekso baskı tekniği donanımları

Tifdruk baskı tekniği donanımları

Dijital baskı tekniği donanımları

Serigrafi baskı tekniği donanımları

Açıklama:

Kişiselleştirilmiş içerik ve değişken veri baskısı (VDP), dijital baskının geleneksel yöntemlere göre en büyük üstünlüğüdür. Bu uygulamalar, kalıp gerektirmeyen ve her baskı elemanını farklılaştırabilen Dijital Baskı Teknikleri (Tabaka veya Bobin Beslemeli Endüstriyel Dijital Sistemler) kullanılarak en kısa sürede, kaliteli ve ekonomik olarak üretilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

24 sayfa A4 ölçüsünde 80 g beyaz kâğıda baskı talep edilen bir proje raporu, aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile kısa sürede ve ekonomik üretilebilir?

Serigrafi baskı tekniği donanımları

Ofset baskı tekniği donanımları

Flekso baskı tekniği donanımları

Ofis tipi masaüstü çoğaltma tekniği donanımları

Bobin beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Açıklama:

24 sayfa A4 ölçüsünde ve kısa sürede, ekonomik üretilmesi istenen proje raporu, Tabaka Beslemeli (Sheet-Fed) Dijital Baskı Tekniklerinin ideal uygulama alanıdır. Dijital baskı, kalıp hazırlığı olmaması sayesinde bu tür düşük tirajlı doküman işlerinde hazırlık süresini minimuma indirir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Müşteri tarafından bir bayi toplantısında kullanılmak üzere talep edilen 6 adet iç mekân x banner (80 x 200 cm) için kumaş üzeri baskı, aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile üretilebilir?

Web ofset baskı tekniği donanımları

Tifdruk baskı tekniği donanımları

Büyük format inkjet dijital baskı tekniği donanımları

Bobin beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Flekso baskı tekniği donanımları

Açıklama:

İç mekân X bannerlar için kumaş üzeri baskı talep edilmesi, tekstil/kumaş baskı tekniğini gerektirir. 6 adet gibi düşük hacimli ve 80x200 cm gibi geniş ebatlı işler için, genellikle Bobin Beslemeli Dijital Baskı Teknikleri (özellikle tekstil veya süblimasyon baskı makinaları) kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi “Bobin Beslemeli Dijital Baskı Tekniği” ile ilgili donanımların genel özellikleri arasında yer almaz?

Az tirajlı, yüksek kaliteli baskı sunma avantajı ile sezonluk tasarım yeniliklerine imkân sunar.

Bobinden bobine üretim yapabilme özelliği ile esnek ambalaj uygulamaları yapabilir.

Üç boyutlu objelere direkt baskı yapılabilir.

Talebe yönelik özel baskı altı malzemesi kullanabilir.

Üreticileri ve hizmet alan marka sahiplerini, tedarik zinciri ve stok maliyet risklerinden kurtarır.

Açıklama:

Bobin beslemeli sistemler rulo malzemeler üzerine odaklanmıştır. Bu sistemlerin genel özellikleri arasında sürekli baskı, esnek malzeme kullanımı ve yüksek metrajlı üretim yer alır. Çok kalın ve rijit (sert) baskı altı malzemelerine doğrudan baskı yeteneği (örneğin ahşap, cam) ise Düz Yataklı (Flatbed) UV sistemlerinin özelliğidir, Bobin Beslemeli sistemlerin değil.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi “Büyük (geniş) Format Dijital Baskı Teknikleri” ile ilgili donanımların genel özellikleri arasında yer almaz?

Kâğıt dâhil, kumaş, branda, plastik, metal, ahşap ve cam gibi çok çeşitli baskı altı malzemesine baskı yapabilmekte

Bobinden bobine üretim yapabilme özelliği ile esnek ambalaj uygulamaları yapabilir

Tabaka ve bobin baskı altı malzemesi kullanılabilmekte

İç ve dış mekânlarda solmayan UV ve su bazlı mürekkep kullanabilmekte

Büyük ebat iç ve dış cephe giydirmelerinde tek parça, yüksek kalitede baskı yapabilmekte

Açıklama:

Geniş format donanımlar, büyük ebatlı görsel iletişim ürünleri (afiş, pano) üretir ve geniş enlere sahiptirler. Bu sistemlerin temel amacı görsel üretimdir ve bu nedenle, küçük formatlı baskı makinalarında veya ofis çözümlerinde yaygın olan otomatik zımbalama veya katlama (sonlandırma) gibi doküman yönetimi özellikleri bu makinelerde standart olarak bulunmaz.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Bir fuar stant tasarımı projenizde ahşap, cam ve kumaş baskı altı malzemeleri kullanarak çeşitli görsellere ihtiyacınız olması durumunda, aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile üretim yaptırabilirsiniz?

Flekso baskı tekniği donanımları

Tabaka beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Bobin beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Ofis tipi masaüstü çoğaltma tekniği donanımları

Büyük format inkjet dijital baskı tekniği donanımları

Açıklama:

Ahşap ve cam, rijit (sert) malzemelerdir. Kumaş ise esnektir. Hem rijit hem de esnek malzemelere tek bir makinede baskı yapabilme yeteneği, UV Düz Yataklı (Flatbed) Dijital Baskı Tekniklerinin temel özelliğidir. Bu sistemler, rijit malzemeleri taşımanın yanı sıra, opsiyonel rulo besleme (hybrid) yetenekleri sayesinde kumaş gibi esnek malzemeleri de işleyebilir.

Doğru Cevap: E

Ünite 10

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Elektronik sayfaların hedefidir?

Ofset Baskı

Püskürtmeli Yazıcılar

Dijital Baskı

Sıcak Baskı

Dijital dağıtım

Açıklama:

Elektronik sayfaların temel hedefi, içeriğin sadece basılı bir formda değil, aynı zamanda dijital bir ortamda (ekran, tablet vb.) sunulmasını sağlamaktır. Bu sayfalar, genellikle etkileşim, erişilebilirlik ve multimedya öğelerini içerme yeteneğine sahiptirler, böylece dinamik ve güncel içeriği hedef kitleye ulaştırırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi sanal sayfaların hedefidir?

Baskı

Çevrimiçi Broşür

Dijital Dağıtım

Dijital Dolaşım

WEB Arayüzleri

Açıklama:

Sanal sayfalar, dijital ortamda var olan ve basılı bir karşılığı olmak zorunda olmayan sayfa düzenlemeleridir. Hedefi, içeriği fiziksel sınırlamalar olmaksızın, dijital cihazların sunduğu tüm imkanları (animasyon, linkler, kişiselleştirme) kullanarak okuyucuya sunmaktır. Bu terim, genellikle elektronik yayıncılık bağlamında kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Yazı karakterlerinin yüksekliğini ve et kalınlığını azaltmadan (inceltmeden) daha küçük bir alana sığacak biçimde dar hale gelmiş karakterler aşağıdaki terimlerden hangisi ile ifade edilir?

Bitmap

Condensed

PPI

Gutter

Alley

Açıklama:

Yazı karakterlerinin yüksekliği ve kalınlığı aynı kalırken yatay eksende daraltılmasıyla oluşturulan formlara Daraltılmış (Condensed) yazı karakterleri denir. Bu teknik, belirli bir metin bloğunun daha küçük yatay alana sığdırılması gerektiğinde, ancak okunaklılığın korunması istendiğinde kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Harfler, sayılar, semboller ve şekiller gibi sayısal veya baskıdaki yazı tiplerinde bir karakter kodunu temsil etmek için kullanılan bir şekiller aşağıdaki terimlerden hangisi ile ifade edilir?

Gutter

Glyph

Halftone

Orphan

Widow

Açıklama:

Bir yazı tipinde, belirli bir karakter kodunu (örneğin 'a' harfi veya '?' sembolü) temsil etmek için kullanılan görsel şekle Glif (Glyph) adı verilir. Bir karakter, bağlamsal alternatifler veya farklı stil varyasyonları nedeniyle birden fazla glif ile temsil edilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Matematiksel formüllere dayalı eğriler ve bu eğrilerden oluşan kapalı alanlardan oluşan nesne yönelimli (odaklı) grafiklerin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Vektör Grafikler

Raster Grafikler

Bitmap Grafikler

Biteşlem Grafikler

BMP Grafikler

Açıklama:

Matematiksel formüllere dayalı eğriler ve çizgiler kullanarak tanımlanan, nesne yönelimli grafik türü Vektör Grafikleridir. Vektör grafikleri, çözünürlükten bağımsızdır ve herhangi bir boyuta ölçeklenebilirken kalitesini kaybetmezler, çünkü temel bileşenleri geometrik formüllerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdaki grafik türlerinden hangisinde ölçek bağımsızdır?

Vektör Grafikler

Raster Grafikler

Bitmap Grafikler

Biteşlem Grafikler

BMP Grafikler

Açıklama:

Ölçek bağımsız grafik türü Vektör Grafikleridir. Vektörler, piksel tabanlı (raster) görüntülerden farklı olarak, tanımlarını matematiksel denklemlerden aldıkları için, büyütme veya küçültme sırasında görüntü kalitesinde bozulma olmaz (çözünürlük bağımsızdır).

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi kodeks formatındaki kitaplarda sayfanın ön yüzü, bir diğer deyişle yerleşimdeki sağ sayfa anlamına gelmektedir?

Sans Serif

Serif

Torso

Verso

Recto

Açıklama:

Kodeks formatındaki kitaplarda, sayfanın ön yüzü ve yerleşimde sağ sayfa (tek numaralı sayfalar) anlamına gelen terim Recto'dur. Kitap tasarımında Recto sayfaları genellikle yeni bölümlerin başlangıcı için kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Kodeks formatındaki kitaplarda sayfanın arka yüzü, bir diğer deyişle yerleşimdeki sol sayfa anlamına gelmektedir?

Sans Serif

Serif

Torso

Verso

Recto

Açıklama:

Kodeks formatındaki kitaplarda, sayfanın arka yüzü ve yerleşimde sol sayfa (çift numaralı sayfalar) anlamına gelen terim Verso'dur. Verso, her zaman kendisinden önceki Recto sayfasının arkasında yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi masaüstü yayıncılık alanında kullanılan bir yazılım değildir?

Adobe InDesign

QuarkXPress

Microsoft Publisher

Scribus

Visual Basic

Açıklama:

Masaüstü Yayıncılık (DTP) yazılımları (örneğin Adobe InDesign, QuarkXPress), sayfa düzeni ve baskı hazırlığı için tasarlanmıştır. Bu seçenekler arasında Microsoft Excel gibi bir tablolama ve veri analiz programı, DTP alanında bir sayfa düzenleme aracı olarak kullanılmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Düşük kaliteli kâğıda yüksek hızlarda baskı yapıldığında mürekkep yayılmasının önüne geçmek için yazıtipleri üzerinde uygulanan teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Mürekkep Kurutması

Mürekkep Kapanları

Boya Yoğunlaştırma

Mürekkep Sıvılaştırma

Boya Sıvılaştırma

Açıklama:

Düşük kaliteli kâğıt üzerinde baskı yapılırken mürekkebin yayılmasını (emilme nedeniyle karakterin et kalınlığının artmasını) önlemek için, yazıtiplerinin köşelerine ve birleşim yerlerine uygulanan mikroskobik boşluk tekniğine Mürekkep Kapanı (Ink Trap) denir. Bu, baskı esnasında mürekkep yayıldığında bu boşlukları doldurarak karakterin keskin ve okunaklı kalmasını sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Bilgisayar belleğinde bir ızgara düzenindeki satır ve sütun halinde dizilmiş noktalardan oluşan görüntüye ne ad verilir?

Alley

Gutter

Bitmap

Bleed

Blueprint

Açıklama:

Bilgisayar belleğinde satır ve sütunlardan oluşan düzenli bir ızgara üzerinde dizilmiş noktalardan (piksellerden) oluşan görüntüye Raster Görüntü veya Bitmap adı verilir. Bu görüntülerin kalitesi, barındırdığı piksel sayısına ve dolayısıyla çözünürlüğe bağlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Sayfa açıklama dili olarak tanımlanan PostScript yazılımı hangi firma tarafından piyasaya sürülmüştür?

Adobe Systems

Corel Enterprise

Palo Alto Araştırma Merkezi

IBM

CERN

Açıklama:

PostScript, baskı cihazlarına karmaşık grafik ve yazı tiplerini tanımlama yeteneği kazandıran devrim niteliğinde bir Sayfa Açıklama Dili (Page Description Language - PDL) olup, 1984 yılında Adobe şirketi tarafından piyasaya sürülmüştür. Masaüstü yayıncılığın yaygınlaşmasında kritik bir rol oynamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

CMYK renk modelindeki “K” harfi aşağıdakilerden hangisini temsil etmektedir?

Kırmızı

Siyah

Mavi

Yeşil

Beyaz

Açıklama:

Baskıda kullanılan dört renkli model olan CMYK'da, C (Cyan), M (Magenta) ve Y (Yellow) ana renkleri temsil ederken, K harfi Key (Anahtar) rengi olan Siyah'ı (Black) temsil eder. K'nin kullanılmasının nedeni, B harfinin zaten Mavi (Blue) ile karıştırılma ihtimalini ortadan kaldırmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

İki sütun veya metin bloğu arasındaki boşluk veya sütun oluğu veya sütun marjini olarak da bilinen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Alley

Glyph

Halftone

HTML

Condensed

Açıklama:

İki metin sütunu veya metin bloğu arasında bırakılan dikey boşluğa Sütun Aralığı veya İngilizce karşılığıyla Gutter denir. Bu boşluk, metinlerin okunaklılığını artırmak ve düzenli bir akış sağlamak için hayati öneme sahiptir. Bazen sütun oluğu olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Ünite 11

Soru 1

Bugün kullanmakta olduğumuz kâğıdın ilk örnekleri nerede üretilmiştir?

Çin

Arabistan

İtalya

Fransa

Mısır

Açıklama:

Modern kâğıdın ilk örnekleri Çin'de, MS 105 yılında Cai Lun tarafından geliştirilmiştir. Cai Lun, ağaç kabuğu, kenevir, eski bez parçaları ve balık ağlarını kullanarak kâğıt yapım sürecini standartlaştırmıştır. Bu buluş, günümüzde kullandığımız kâğıt türünün temelini oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Kâğıt yapımında reçinesinden dolayı selüloz üretiminde sorunlu olan ağaç hangisidir?

Meşe

Çam

Kayın

Ladin

Köknar

Açıklama:

Kâğıt yapımında temel hammadde selülozdur. Bazı ağaç türleri, özellikle çam gibi kozalaklı ağaçlar, yüksek miktarda reçine (sakız) içerir. Reçine, kâğıt hamurunun işlenmesi sırasında yapışkanlığa ve makine sorunlarına yol açtığı için selüloz üretiminde sorun teşkil eder ve bu ağaçların işlenmesi özel yöntemler gerektirir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi kâğıt üretiminde kullanılan hammaddelerden değildir?

Atık kâğıtlar

Paçavra atıkları

Atık plastikler

Hazır selüloz

Sap saman

Açıklama:

Kâğıt üretiminde temel hammadde selülozdur (ağaç lifleri). Ayrıca, kâğıda özellik kazandırmak için dolgu maddeleri (kaolin, tebeşir), tutkallama maddeleri ve boyalar kullanılır. Eğer seçeneklerde kâğıt yapısında bulunmayan, örneğin Ham petrol gibi bir madde varsa, bu hammadde olarak kullanılmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Kâğıt hamuruna katılan dolgu maddeleri aşağıdaki seçeneklerden hangi faydayı sağlamaz?

Lifler arasındaki boşlukları doldurur

Kâğıdın yüzeyini düzgünleştirir

Kâğıdın opaklığını artırır

Kâğıdın düzgün katlanmasını sağlar

Baskı kalitesini artırır

Açıklama:

Kâğıt hamuruna katılan dolgu maddeleri (örneğin kaolin, tebeşir) temel olarak kâğıdın opaklığını artırmak, yüzey düzgünlüğünü sağlamak ve baskı kalitesini iyileştirmek için kullanılır. Ancak dolgu maddeleri lif içeriğini seyrelttiği için kâğıdın mekanik mukavemetini (dayanıklılığını) artırma faydasını sağlamaz; aksine, mukavemeti azaltabilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki tabaka kâğıt ebatlarından hangisi standart dışıdır?

57 cm x 82 cm

59,4 cm x 84 cm

64 cm x 90 cm

70,7 cm x 100 cm

43 cm x 63 cm

Açıklama:

Kâğıt ebatları genellikle ISO 216 standardına (A serisi) veya matbaa sektöründe kullanılan ticari ebatlara (70x100 cm, 64x90 cm gibi) uyar. Bu standartların dışında kalan herhangi bir ölçü standart dışı kabul edilir ve matbaa süreçlerinde fireye neden olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi kâğıdın su yönü özelliklerinden değildir?

Kâğıt su yönüne düzgün yırtılmaz

Kâğıt su yönüne daha dik durur

Kâğıt su yönüne kolay katlanır

Kâğıt su yönüne daha dirençlidir

Kâğıt su yönüne daha az açar

Açıklama:

Kâğıdın su yönü (lif yönü), liflerin makine yönüne paralel dizilmesiyle oluşur. Bu yön, kâğıdın katlanma, yırtılma ve nemden etkilenme (boyut stabilitesi) özelliklerini belirler. Ancak gramaj (birim alandaki ağırlık) veya opaklık (ışık geçirmezlik) gibi özellikler kâğıdın su yönü ile doğrudan ilgili değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

70 cm x 100 cm ebadında, 170 g/m2 gramajında bir tabak kuşe kâğıdın ağırlığı kaç gramdır?

11,90 gram

119 gram

1,19 gram

1190 gram

700 gram

Açıklama:

Kâğıt ağırlığı (gram) hesaplanırken formül: Ağırlık (g) = [En (m) x Boy (m)] x Gramaj (g/m²) kullanılır.
Ebatlar metreye çevrilir: 70 cm = 0.70 m, 100 cm = 1.00 m.
Ağırlık = (0.70 m x 1.00 m) x 170 g/m² = 0.7 m² x 170 g/m² = 119 gram.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Yüzeyi kaolin, tebeşir ve kazein gibi maddelerle düzeltilip parlatılan beyaz renkli kâğıtlara ne ad verilir?

Birinci hamur kâğıtlar

Pelur kâğıtlar

Kuşe kâğıtları

Ozalit kâğıtlar

Otokopi kâğıtlar

Açıklama:

Yüzeyi özel bir kaplama karışımı, genellikle kaolin (kil), tebeşir (kalsiyum karbonat) ve bir bağlayıcı (örneğin kazein) ile düzeltilip parlatılan kâğıtlara kuşe kâğıt (coated paper) denir. Bu kaplama, mürekkep emilimini kontrol ederek yüksek kaliteli ve parlak baskılar elde edilmesini sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Bir tabaka 59,4 cm x 84 cm ebadındaki kâğıttan kaç adet A4 kâğıt çıkar?

Açıklama:

59.4 cm x 84 cm ebadı, standart A1 kâğıt ebadına (594 mm x 841 mm) karşılık gelir. ISO 216 standardına göre A1 tabakadan firesiz olarak 8 adet A4 kâğıt (210 mm x 297 mm) çıkarılabilir. (A4, A1'in 1/8'i kadardır).

Doğru Cevap: D

Soru 10

Kutu ambalajlarında, takvim aynalıklarında kullanılan, bir yüzü düzgün beyaz ve yarı parlak, diğer yüzü mat ve grenli olan kartonun adı nedir?

Kaplık karton

Dosyalık karton

Kuşe karton

Japon kartonu

Krome karton

Açıklama:

Kutu ambalajları ve takvim aynalıklarında kullanılan, bir yüzü düzgün, beyaz ve kuşe kaplı (yarı parlak) olup yüksek baskı kalitesi sunan, diğer yüzü ise mat ve grenli olan kartonlar genellikle Bristol Karton veya Kuşeli Mukavva olarak adlandırılır. Bu yapı, ürüne hem görsel çekicilik hem de gerekli mukavemeti sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Kâğıdın ilk biçimi olarak kabul edilen papirüs kâğıdını ilk olarak aşağıdakilerden hangisi bulmuş ve kullanmıştır?

Eski Mısırlılar

Sümerler

Finikeliler

Çinliler

Uygurlar

Açıklama:

Kâğıdın ilk biçimi olarak kabul edilen yazı materyali papirüs, Nil Nehri deltalarında yetişen aynı adlı bitkiden üretilmiştir. Papirüsü ilk bulan ve yazı aracı olarak kullanan medeniyet Eski Mısırlılar olmuştur (MÖ 3000'li yıllar).

Doğru Cevap: A

Soru 12

Kâğıt hamuru tabaka hâlinde döküldüğü sırada liflerin izlediği yön kâğıdın hangi özelliğini belirtir?

Kâğıdın yoğunluğunu

Kâğıdın yüzey yapısını

Kâğıdın opaklığını

Kâğıdın su yönünü

Kâğıdın dayanıklılığını

Açıklama:

Kâğıt yapım makinesinde kâğıt hamuru dökülürken liflerin çoğunluğunun makine hareket yönüne paralel hizalanmasıyla oluşan özelliğe su yönü veya lif yönü denir. Bu yön, kâğıdın baskı sonrası boyut stabilitesini ve katlanma performansını doğrudan etkiler.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi kendinden karbonlu (otokopi) kâğıtların özelliklerinden biri değildir?

Otokopi kâğıtlar, fotokopi kâğıtları olarak da kullanılır.

Çok nüshalı makbuz, fatura gibi işlerde otokopi kâğıtları kullanılır.

Birinci nüsha kâğıtların arka yüzü, içinde (renksiz olan) renklendirici çözeltiler bulunan mikro kapsüllerle sıvalıdır.

Alıcı nüshanın ön yüzü aktifleştirilmiş kil tozuyla kaplıdır.

Ortadaki nüshaların arka yüzü mikro kapsüllerle kaplıdır.

Açıklama:

Kendinden karbonlu (otokopi veya NCR) kâğıtlar, basınç uygulandığında mikrokapsüllerin patlayıp kimyasal reaksiyon sonucu alttaki tabakada iz bırakması prensibine dayanır. Bu kâğıtların özelliği basınç ile kopyalama yapmaktır. Isı ile görüntü oluşturmak ise termal kâğıtların (termal yazıcı makbuzları) özelliğidir ve otokopi kâğıtlarının özelliği değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi yırtılmayan kâğıtların özelliklerinden biri değildir?

Her türlü tipo, ofset, flekso ve serigrafi baskı sistemleriyle basılabilir.

Bu kâğıtların emiciliği yüksek olduğundan mürekkepler daha hızlı kurur.

Bu kâğıtlar perfore edilebilir, dikilip yapıştırılabilir.

Bu kâğıtlar doğada yok olabilir, çevre kirliliğine neden olmaz.

Bu kâğıtlar yırtılmaya ve delinmeye karşı çok dayanıklıdır.

Açıklama:

Yırtılmayan kâğıtlar genellikle sentetik polimer bazlı malzemelerden veya özel işlem görmüş selülozdan üretilir. Bu kâğıtlar yüksek mukavemet, suya ve kimyasallara dayanıklılık sağlar. Ancak, özel malzemeler kullanıldığı için, bu tür kâğıtlar standart kâğıtlara göre daha yüksek maliyetli olma eğilimindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

64 cm x 90 cm ebadında bir tabaka kâğıt firesiz olarak 9 eşit parçaya kesilirse ebadı ne olur?

25 cm x 30 cm

20,5 cm x 28,5 cm

23 cm x 32 cm

21,3 cm x 30 cm

17,5 cm x 25 cm

Açıklama:

64 cm x 90 cm ebadındaki bir tabaka, firesiz olarak 9 eşit parçaya bölünüyorsa, bu kesim 3x3 şeklinde yapılmalıdır (En üçe, boy üçe bölünür).
Yeni En: 64 cm / 3 ≈ 21.3 cm
Yeni Boy: 90 cm / 3 = 30 cm
Yeni ebat firesiz olarak 21.3 cm x 30 cm olur.

Doğru Cevap: D

Ünite 12

Soru 1

Fizyolojik bakımdan rengi en doğru açıklayan ifade hangisidir?

Renk insan hayatının bir parçasıdır.

Işığın olmadığı yerde renkten bahsedilemez.

Renk ışık demeti içinde enerji yayılımıdır.

Renk nesnelerden yansıyan ışıktır.

Gözümüze giren dalgaların bıraktığı etki renktir.

Açıklama:

Renk, fiziksel olarak bir elektromanyetik dalga iken, fizyolojik bakımdan ise ışık enerjisinin gözümüzdeki alıcılar (koniler ve çubuklar) tarafından algılanarak beyne iletilmesi sonucu oluşan bir duyumdur. Yani renk, nesnenin kendi özelliği değil, göz ve beyin tepkisinin sonucudur.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi “Eklemeli Karışım Teorisi”nin saf ana renkleridir?

Kırmızı, yeşil, koyu mavi

Yeşil, kırmızı, sarı

Sarı, mavi, yeşil

Sarı, kırmızı, mavi

Turuncu, mor, yeşil

Açıklama:

Eklemeli Karışım Teorisi (Additive Color Model - RGB), ışık renklerinin karışımına dayanır ve genellikle elektronik ekranlarda (monitör, TV) kullanılır. Bu modelin saf ana renkleri Kırmızı (Red), Yeşil (Green) ve Mavi (Blue)'dur. Bu üç rengin eşit oranda karışımı beyaz ışığı oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Biri koyu mavi, diğeri yoğun kırmızı iki ışık renginin karışımı aşağıdaki renklerden hangisini oluşturur?

Siyan mavisi

Yeşil

Mor

Macenta

Lacivert

Açıklama:

Bu soru, Eklemeli Karışım Modeli (RGB) içindeki ikincil renk oluşumunu sorar. Kırmızı (R) ve Mavi (B) ışık renklerinin karışımı, ikincil renk olan Magenta (Eflatun) rengini oluşturur. Bu, tüm elektronik ekranların temel çalışma prensibidir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangileri “sıcak renkler”dir?

Macenta, kırmızı, mavi

Mor, turuncu, yeşil

Kımızı, sarı, siyan mavi

Macenta, sarı, turuncu

Siyan mavi, yeşil, lacivert

Açıklama:

Renkler, psikolojik etkilerine göre sıcak ve soğuk olarak iki ana gruba ayrılır. Sıcak renkler, genellikle enerji, canlılık ve yakınlık hissi uyandıran renklerdir. Bunlar, Kırmızı, Turuncu ve Sarı renkleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangileri birbirlerinin “Tamamlayıcı Renkler”i dir?

Sarı, mavi

Macenta, yeşil

Sarı, kırmızı

Siyan mavi, mor

Yeşil, mavi

Açıklama:

Tamamlayıcı renkler (Komplemanter), renk çemberinde birbirinin tam karşısında yer alan ve bir araya geldiklerinde en yüksek zıtlığı (kontrastı) oluşturan renk çiftleridir. Örneğin, Kırmızı ışığın tamamlayıcısı Siyan pigmentidir veya Mavi ışığın tamamlayıcısı Sarı pigmentidir. Bu zıtlık, tasarımda dikkat çekicilik için önemlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Gamut, belirli bir model, araç veya işlemin üretebileceği ................. ifade eder.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Renk modelini

Renk özünü

Renk tayfını

Renk doygunluğunu

Renk kombinasyonlarını

Açıklama:

Gamut (Renk Alanı), bir renk modeli (RGB, CMYK), bir cihaz (monitör, yazıcı) veya bir sürecin (baskı, fotoğrafçılık) üredebileceği veya gösterebileceği tüm renklerin aralığını ifade eder. Farklı cihazların gamutları birbirinden farklıdır; örneğin, bir monitörün gösterebileceği renk sayısı (RGB gamut) bir yazıcının basabileceği renk sayısından (CMYK gamut) genellikle daha geniştir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Basılan görseller farklı sıklıklarda ve boyutta noktalardan oluşan, siyah ve beyaz arasındaki değerlere sahip gri alanlar içeren baskı tekniğine ne denir?

Tampon baskı

Özel renk baskı

Tek ton baskı

Altı renk baskı

Yarım ton baskı

Açıklama:

Bu teknik, bir görselin sürekli tonlarını (continuos tone) taklit etmek için kullanılan yöntemdir. Siyah ve beyaz arasındaki tüm gri tonlar, farklı büyüklükteki ve sıklıktaki noktacıklar (dots) kullanılarak oluşturulur. Bu tekniğe Yarım Ton Baskı (Halftone) veya Tram adı verilir ve standart ofset baskının temelini oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Tramlar la oluşturulmayan direkt olarak basıldıkları için daha canlı ve parlak olan renklere ne ad verilir?

Floresan renkler

Özel renkler

Metalik renkler

Tamamlayıcı renkler

Ana renkler

Açıklama:

Standart 4 renkli (CMYK) baskı, tram noktaları kullanarak renkleri taklit eder. Ancak bazı renkler (özellikle şirket logoları veya metalik/floresan renkler) CMYK ile doğru üretilemez veya yeterince canlı olmaz. Bu renkler, önceden karıştırılmış özel mürekkeplerle, tram kullanılmadan tek başına basılır ve bu renklere Özel Renkler (Spot Colors) denir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Üretimi yapılacak işin kenarına basılarak matbaacının üründeki renk tutarlılığını ölçmek üzere standart eklemeli ve çıkarmalı renk modellerinde bulunan renklerin ve onların tram ton değerlerinin bulunduğu ögeye ne denir?

Renk kontrol çubuğu

Renk baskı sırası

Renk ayarı

Renk tonu

Renk şişirme

Açıklama:

Bu öge, baskı sırasında ve sonrasında matbaacının renk yoğunluğunu, tram değerlerinin doğruluğunu ve mürekkep dengesini kontrol etmesine yardımcı olan standart bir referans şerididir. Genellikle baskı sayfasının kesim alanının dışına yerleştirilir ve Kontrol Barı (Control Bar) veya Renk Kontrol Şeridi olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Renklerin üst üste basılmaları sonrasında formlar arasında oluşan beyaz çizgilerin ayarlanmasına ne ad verilir?

Renk çubuğu

Renk ayarı

Renk kontrolü

Renk baskı ayarı

Renk şişirme

Açıklama:

Baskı makinesinde renklerin üst üste tam olarak hizalanmaması (registro hatası) durumunda, formlar arasında istenmeyen beyaz boşluklar (kenar çizgileri) oluşabilir. Bu sorunu önlemek için, bitişik renklerin kenarlarının hafifçe üst üste gelecek şekilde genişletilmesi işlemine Trapping (Taşma/Kapatma) denir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Gözde hangi renklere duyarlı alıcılar vardır?

San, mor, turuncu

Kırmızı, yeşil, mavi

Turuncu, yeşil, mor

Kırmızı, mavi, sarı

Bütün renkler

Açıklama:

İnsan gözündeki koniler (cones), renk algısından sorumlu olan fotoreseptörlerdir. Standart Üç Renk Teorisi (Trichromacy)'ne göre, bu koni hücreleri üç ana dalga boyuna, yani Kırmızı, Yeşil ve Mavi ışığa duyarlıdır. Tüm renkler, bu üç temel duyarlılığın kombinasyonu olarak algılanır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Tayfta (spektrumda) birbirine en güçlü zıtlık oluşturan renkler aşağıdakilerden hangisidir?

Tamamlayıcı renkler

Sıcak renkler

Siyah - beyaz

Soğuk renkler

Açık koyu renkler

Açıklama:

Tayfta veya renk çemberinde birbirine en güçlü zıtlık oluşturan renkler, tamamlayıcı (komplemanter) renklerdir. Bu renkler spektrumun veya çemberin zıt uçlarında yer alır ve yan yana geldiklerinde birbirlerinin parlaklığını maksimize eder, yüksek kontrast yaratırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Pigment (boya) renklerinden siyan mavisinin tamamlayıcısı aşağıdaki renklerden hangisidir?

Turuncu

Macenta kırmızısı

Yeşil

Kırmızı

Mor

Açıklama:

Çıkarımlı Renk Karışımı (CMY) modelinde Siyan, Sarı ve Magenta temel pigment renkleridir. Siyan (Mavi + Yeşil), ışıktaki Kırmızı'yı emer. Dolayısıyla, Siyan'ın tamamlayıcı rengi (karıştırıldığında siyah/gri oluşturduğu) Kırmızı'dır. Aynı zamanda, Eklemeli Modelin (RGB) ana rengi olan Kırmızı, Çıkarımlı Modelin ana rengi olan Siyan'ın tamamlayıcısıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Televizyonlardan bilgisayarlara, fotoğraf makinaları, tabletler, cep telefonları ve dış mekân ekranlarına kadar tüm elektronik renkli ekranlar renk üretimini hangi renk modelini kullanarak elde eder?

CMYK renk modeli

CMYK0G renk modeli

RGB renk modeli

CMY renk modeli

RGBK renk modeli

Açıklama:

Ekranlar (monitörler, TV'ler, telefonlar) renkleri yansıtmak yerine ışık yayarak üretirler. Bu sistem, Eklemeli Karışım Modeli (Additive Color Model) olarak bilinir ve temel renkleri Kırmızı, Yeşil ve Mavi (RGB)'dir. Bu modelde, renkler karıştıkça parlaklık artar ve tüm renklerin birleşimi beyaz ışığı oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Dört renk veya altı renk baskılarda bir görselin basılabilmesi için her rengin farklı açılara karşılık hangi eylemin yapılması gerekir?

Renk şişirme

Renk kontrolü

Renk ayarı

Tramlama

Renk çubuğu

Açıklama:

Dört renkli (CMYK) baskıda, her renk (Siyan, Magenta, Sarı, Siyah) tram noktaları (halftone dots) kullanılarak üst üste basılır. Eğer bu tramlar aynı açıda basılırsa, istenmeyen moiré desenleri oluşur. Bu desenleri engellemek ve doğru renk karışımını sağlamak için, her bir renge ait tramın farklı bir açıda (screen angle) döndürülmesi gerekir.

Doğru Cevap: D

Ünite 13

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi dış mekân grafik tasarım ürünleri uygulama/yayınlama mecralarından biri değildir?

Billboard

Giantboard

Gazete

Megalight

Megaboard

Açıklama:

Dış mekân grafik tasarım ürünleri genellikle Billboard, Megaboard, Bina cepheleri ve Araç Giydirme gibi geniş yüzeylerde ve dış ortam koşullarına dayanıklı malzemelerle uygulanır. Bu uygulamaların mecra türleri 'outdoor' olarak sınıflandırılır.
Genellikle dergi, gazete ve kitaplar gibi yayınlar, küçük formatlı ve iç mekân (okuma) amaçlı mecralardır ve dış mekân grafik ürünleri uygulama/yayınlama mecraları içerisinde yer almazlar.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi “Bobin Beslemeli Büyük (Geniş) Dijital Baskı Tekniği” donanımları tarafından yapılan baskı işlemi katkısı ile üretilen grafik tasarım ürünleri içerisinde yer almaz?

Flama ve Bayrak

Billboard ve CLP (Işıklı Şehir Posteri)

Megalight ve Megaboard

Dergi ve Gazete

Taşıt üzeri grafik tasarım ve fuar standı

Açıklama:

Bobin Beslemeli (Roll-fed) Büyük Dijital Baskı tekniği, rulolar halinde beslenen esnek (flexible) malzemeler üzerine baskı yapmak üzere tasarlanmıştır. Bu malzemeler PVC branda, vinil folyo, afiş kâğıtları veya tekstil ürünleri olabilir.
Ahşap, cam, metal veya kalın karton gibi rijit (sert) yüzeyler üzerine doğrudan baskı, bu teknikle değil, genellikle Düz Yataklı (Flatbed) Dijital Baskı tekniği ile gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi “Düz Yataklı (Flatbed) Baskı Tekniği Donanımları” tarafından yapılan baskı işlemi katkısı ile üretilebilmektedir?

Billboard ve Megalight

Bayrak ve Flama

X Banner ve Roll Up Banner

Masa ve Duvar Saati

Gazete ve Dergi

Açıklama:

Düz Yataklı (Flatbed) Baskı Tekniği Donanımları, malzemelerin düz bir yatağa sabitlendiği ve baskı kafalarının hareket ettiği sistemlerdir. Bu sistemler, rijit (sert) ve kalın malzemeler üzerine doğrudan baskı yapma yeteneğine sahiptir.
Bu tür malzemelere örnek olarak MDF, cam, pleksi, fayans veya ahşap paneller verilebilir. Bu teknik, özellikle tabela ve dekorasyon ürünlerinin üretiminde büyük avantaj sağlar.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Dış mekân grafik tasarım ürünlerinin üretimi ile ilgili ticari işletmelerin kendilerini aşağıdakilerden hangisi ile tanımladığı görülmektedir?

Grafik Atölye

Açıkhava Reklam

Reklam Ajansı

Tanıtım Hizmetleri

Tam Hizmet Reklam Ajansı

Açıklama:

Dış mekân grafik tasarım ürünleri (large format graphics) ve bunların uygulamaları, genellikle tabela (signage) ve reklam sektörünün kesişim noktasında yer alır. Bu alanda faaliyet gösteren ticari işletmeler kendilerini yaygın olarak Reklam ve Tabela Üreticisi, Dijital Baskı Merkezi veya Tabela Atölyesi gibi isimlerle tanımlamaktadır. Bu tanım, hem basım hem de montaj/uygulama yeteneğini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Tasarım hizmeti verilen bir müşteri araç filosuna yeni kattığı tırı için dorse çadırına imaj tasarımı istemektedir. Yapılacak tasarım aşağıda sunulan hangi teknik donanım ile basılabilir?

Bobin beslemeli Büyük format dijital baskı tekniği donanımları

Bobin beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Tabaka beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Ofis tipi masaüstü çoğaltma tekniği donanımları

Web ofset baskı tekniği donanımları

Açıklama:

Tır dorsesi çadırları, büyük boyutlu ve esnek yapıdaki PVC (vinil/branda) malzemelerden imal edilir. Bu tür geniş formatlı ve rulo halinde beslenen esnek malzemeler üzerine dış ortam şartlarına dayanıklı baskı yapmak için uygun olan teknik donanım, Bobin Beslemeli Büyük (Geniş) Format Dijital Baskı Makineleridir. Bu makineler solvent, eko-solvent veya UV mürekkepleri kullanır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Dış mekân afişi olarak tasarlanan grafik tasarım ürünlerinden CLP (ışıklı şehir posteri / afişi) içten aydınlatmalı, baskı altı malzemesi ışık geçirgen özel kâğıt üzerine baskısı yapılarak şehir mobilyası CLP mekanizmasına sabitlenmektedir. Standart olarak 118 x 170 cm ölçülerindeki bu grafik tasarım ürünü, aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile üretilebilir?

Bobin beslemeli büyük format dijital baskı tekniği donanımları

Tabaka beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Bobin beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Ofis tipi masaüstü çoğaltma tekniği donanımları

Düz yataklı dijital baskı tekniği donanımları

Açıklama:

CLP (City Light Poster) afişleri, 118 x 170 cm gibi büyük boyutlu, rulo halinde beslenen ışık geçirgen özel kâğıtlara (backlit) baskı gerektirir. Bu tür rulo/bobin malzemeleri büyük ölçülerde verimli bir şekilde işleyebilen teknik, Bobin Beslemeli Büyük (Geniş) Format Dijital Baskı Teknikleridir. Bu baskılar genellikle yüksek çözünürlüklü su bazlı veya pigment mürekkeplerle yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Çok çeşitli ölçülerde, iç ve dış mekânlarda diğer mürekkep türlerine göre daha dayanıklı, solmayan UV ve su bazlı mürekkep kullanabilen baskı tekniğinin donanımları aşağıdakilerden hangisidir?

Ofset baskı tekniği donanımları

Flekso baskı tekniği donanımları

Ofis tipi masaüstü çoğaltma tekniği donanımları

Düz yataklı dijital baskı tekniği donanımları

Bobin beslemeli büyük format dijital baskı tekniği donanımları

Açıklama:

Çok çeşitli ölçülerde ve malzemelerde kullanılabilen, özellikle dış mekân şartlarına yüksek dayanım (su ve UV ışınlarına karşı solmama) sağlayan mürekkep türü UV (Ultraviyole) Kürlemeli mürekkeplerdir. Bu özelliklere sahip baskı tekniği donanımları, UV Kürlemeli Dijital Baskı Donanımları olarak adlandırılır. Bu teknoloji, mürekkebi UV ışıkla anında kurutarak yüksek tutunma ve dayanıklılık sağlar, bu da hem esnek hem de rijit malzemelerde kullanım kolaylığı sunar.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, genel olarak CNC Router makineleri tarafından işlem yapılabilen malzemelerden değildir?

Masif Ahşap

Security Cam

Pleksiglass

Alüminyum Kompozit

Dekota

Açıklama:

CNC Router makineleri, ağırlıklı olarak rijit (sert) malzemeleri kesmek, şekillendirmek ve üç boyutlu işlemek için kullanılır. İşlenebilen malzemeler arasında akrilik (pleksi), ahşap/MDF, dekota (PVC köpük) ve metal plakalar bulunur.
Branda/Vinil gibi esnek ve rulo halindeki baskı altı malzemeleri ise bu makineler yerine genellikle kesim plotterları veya dijital baskı makineleri tarafından işlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Taşıtın üzerindeki tampon, ayna, kapı, taşıt tavanına geçiş kıvrımının durumu gibi taşıt tasarımının genel hatları göz önüne alınarak değerlendirildiğinde uygulama yapılacak zemindeki kıvrımlar çok ve keskin ise hangi baskı altı malzemesinin kullanılması tercih edilir?

CLP kâğıdı

Blueback kâğıt

Pleksiglass

EPS Strafor

Cast Folyo

Açıklama:

Taşıt giydirme uygulamalarında, tamponlar, aynalar ve tavan geçiş kıvrımları gibi yüzeylerdeki çok ve keskin kıvrımlar söz konusu olduğunda, malzemenin yüksek düzeyde esneklik (conformability) ve geri çekmeye karşı direnç göstermesi gerekir.
Bu şartları en iyi karşılayan baskı altı malzemesi, yüksek kaliteli ve esnek bir yapıya sahip olan Cast (Döküm) Folyo türleridir. Cast folyolar, zorlu yüzeylere mükemmel adaptasyon sağlar ve uzun ömürlüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 10

48 adet 60 x 80 cm ölçüsünde masanın ahşap üzeri beyaz akrilik boyalı tablası üzerine tasarım görseli, aşağıdaki hangi baskı tekniğinin donanımları ile ekonomik ve kısa sürede uygulanır?

Ofset baskı tekniği donanımları

Flekso baskı tekniği donanımları

Ofis tipi masaüstü çoğaltma tekniği donanımları

Tabaka beslemeli dijital baskı tekniği donanımları

Düz yataklı (tabaka / fladbed) dijital baskı tekniği donanımları

Açıklama:

48 adet 60x80 cm ölçüsündeki masa tablası gibi rijit, düz ve sert yüzeylere (ahşap üzeri akrilik) ekonomik ve kısa sürede baskı yapmanın en verimli yolu Düz Yataklı (Flatbed) Dijital Baskı tekniğidir. Flatbed makineleri, malzemeyi doğrudan baskı yatağına yerleştirerek UV kürlemeli mürekkeple anında baskı yapar ve böylece sıvama/laminasyon gibi ek işlemlere gerek kalmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. Bayrak ve flamalarda kullanılan kumaş türevi baskı altı malzemelerine baskılar
II. Billboard ve clp gibi şehir mobilyalarında kullanılan çok farklı özellikteki kâğıt türevi baskı altı malzemelerine baskılar
III. Renkli gazete ve dergilerde tam sayfa reklam için yapılan baskılar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bobin beslemeli büyük format dijital baskı teknikleri ile yapılabilen baskılardır?

Yalnız II

Yalnız III

I, II ve III

II ve III

I ve II

Açıklama:

Bobin Beslemeli Büyük Format Dijital Baskı Teknikleri, rulo halinde beslenen esnek malzemeleri işler.
I. Kumaş türevleri (bayrak, flama) baskıları bobin beslemeli sistemlerle (süblimasyon veya direkt tekstil) yapılır.
II. Kâğıt türevleri (Billboard, CLP) baskıları da rulo halindeki kâğıtlara uygulanır.
III. Renkli gazete ve dergilerdeki reklamlar ise genellikle bobin beslemeli ofset (web offset) baskı makineleriyle üretilir ve dijital büyük format baskı kapsamına girmez.
Bu nedenle doğru cevap I ve II'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi “CNC Router Makinaları” tarafından işlem yapılan malzemelerden biri değildir?

Cam

Plastik

MDF lam

Polikarbon

Alüminyum levha

Açıklama:

CNC Router Makinaları rijit, kalın ve sert malzemeleri kesme, oyma ve şekillendirme işlemlerinde kullanılır. Ahşap, akrilik, pleksi, dekota gibi plakalar bu makinelerle işlenir.
Kendinden Yapışkanlı Folyo (Sticker/Vinil) ise ince ve esnek bir malzeme olup, hassas kesim için kesim plotterları (cutter) veya lazer kesim makinaları ile işlenir, CNC Routerlar tarafından işlem görmez.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi “Düz Yataklı Dijital Baskı Tekniği” donanımlarının diğer baskı tekniklerine göre avantajlı genel özellikleri arasında yer alır?

Bobin ışıklı vinil branda üzerine basar ve keser.

Bobinden bobine üretim yapabilme özelliği ile esnek ambalaj uygulamaları yapabilir.

Yüksekliği 200 mm olan üç boyutlu objelere direkt baskı yapılabilir.

Bobin kumaşı vektörel olarak hazırlanmış çizim referansı ile keser.

Bobin cast folyo üzeri basar ve keser.

Açıklama:

Düz Yataklı (Flatbed) Dijital Baskı Tekniğinin en büyük avantajı, malzemeyi düz bir yüzeye sabitleyerek rijit (sert) ve kalın plakalar üzerine herhangi bir ön işlem veya ara katman olmadan doğrudan baskı yapabilmesidir. Bu özellik, ahşap, cam, metal gibi zorlu yüzeylerde uygulama ve montaj kolaylığı sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi “Kutu Harf ve Üç Boyutlu Simge Üretim Teknikleri” ile ilgili yaygın olarak kullanılan donanımlar arasında yer almaz?

3D CNC Router Kesim Makinaları

Kutu Harf Bükme Makinaları

Metal Lazer Kesim Makinaları

Punto Kaynak Makinaları

Etriye Büküm Kuşgözü Delme Makinaları

Açıklama:

Kutu harf ve üç boyutlu simgelerin üretiminde, rijit malzemelerin kesilmesi, şekillendirilmesi ve birleştirilmesi esastır. Bu süreçte kullanılan temel donanımlar CNC Router (kesim/oyma), Lazer Kesim Makinesi (hassas kesim) ve Kutu Harf Büküm (Bending) Makinesidir (kenar şeritlerini bükme).
Ofset Baskı Makinesi ise genellikle ticari matbaacılıkta yüksek tirajlı kağıt ürünlerinin basımında kullanılır ve kutu harf üretimiyle ilgili bir donanım değildir.

Doğru Cevap: E

Ünite 14

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi hareketli grafik tasarımı alanını ve tanımını özetleyen cümle olamaz?

Görsel ögelere hayat veren bir alandır.

Animasyon, illüstrasyon, tipografi, fotoğraf, müzik, film ve video yapımı gibi alanların birleşimi nedeniyle çoklu disipline dayalıdır.

Hareketli grafik ürünleri sadece televizyon ve sinemaya hizmet eden bir alandır.

Hareketli grafik ürünleri televizyondan, sinema, internet gibi etkileşimli medyaya kadar birçok ortamda gösterime girmektedir .

Hareketli grafik tasarımı bilgilendirmek üzere bir fikri, mesajı iletmek için animasyon ve grafik tasarımı birleştiren bir alandır.

Açıklama:

Hareketli grafik tasarımı, görüntülerin, sesin ve öykünün zaman içinde hareketi kullanarak görsel iletişim kurduğu bir alandır. Bu alan, durağan (statik) tasarımın aksine, görsellerin zamanla değiştiği, canlandırıldığı ve akışkan olduğu medya türlerini kapsar. Alanın tanımını özetlemeyen bir cümle, genellikle zaman faktörünü veya hareketi içermeyen, sadece durağan tasarım prensiplerine odaklanan bir ifade olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Ekranda durağan görünen bir yazının renk veya saydamlığının değişmesi, ne olarak kabul edilmektedir?

Algı karmaşıklığı olarak kabul edilir.

Teknik hata olarak kabul edilir.

Hareketsiz grafik olarak kabul edilir.

Hareketli grafik olarak kabul edilir.

3 boyutlu olarak kabul edilir.

Açıklama:

Ekranda durağan görünen bir görsel öğenin (yazı, şekil vb.) renk, saydamlık (opacity) veya boyut gibi temel görsel özelliklerinin zaman içinde değişmesi, hareketli grafik tasarımında bir animasyon türü olarak kabul edilir. Bu, tasarım öğelerinin statik hallerinden dinamik hallerine geçişini sağlayan temel anahtar kare (keyframe) mantığıyla gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Tarihin ilk dönemlerinden kalmış çok bacaklı hayvan resimleri günümüzün hangi tasarım alanını çağrıştırmaktadır?

Korkmuş bir hayvanı çağrıştırmaktadır.

Çift başlı kartalları çağrıştırmaktadır.

İnsanların avlamak üzere tercih ettikleri hayvanları çağrıştırmaktadır.

Renkli fotoğrafları çağrıştırmaktadır.

Hareketli görüntüyü çağrıştırmaktadır.

Açıklama:

Tarihin ilk dönemlerinden kalmış, hayvanların hareketini taklit etmek amacıyla çok bacaklı çizilmesi gibi uygulamalar, hareketin görsel olarak temsil edilmesine yönelik ilk çabaları göstermektedir. Bu ilkel görsel anlatım biçimi, günümüzdeki hareketli grafik tasarımı (Motion Graphics) ve animasyon alanlarının tarihi kökenlerini çağrıştırmaktadır, çünkü amaç hep hareketi zaman içinde görselleştirmektir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Dairesel mekanizmada iç içe olan iki diskin aynı yönde birlikte döndürülmesi ve ayna tutulmasıyla görüntülerin hareket ediyormuş gibi görünmesini sağlayan aracın adı nedir?

Phenakistoscope

Zoetrope

Thaumatrope

Praxinoscope

Flipbook

Açıklama:

Tanımlanan bu araç, 19. yüzyılda geliştirilmiş ve hareket illüzyonunu sağlayan erken dönem optik cihazlardan biridir. Dairesel mekanizma içerisinde ayna şeritlerinin kullanılmasıyla görüntülerin daha net ve kesintisiz hareket etmesini sağlayan bu araca Praksinoskop adı verilir. Bu cihazlar, hareketli görüntünün algılanma prensiplerinin anlaşılması için önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi hareketli grafik ürünlerin kullanım alanı değildir?

Bilgisayar ve konsol oyunları

Basılı yayınlar

Sinema

Televizyon

Web siteleri

Açıklama:

Hareketli grafik ürünler, zaman bazlı görsel içeriğin gerektiği her yerde kullanılır: film jenerikleri, televizyon yayınları, web içeriği, etkileşimli medya ve mobil uygulamalar. Hareketli grafiklerin temel kullanım alanı, hareketi veya zamanı içermeyen, tamamen durağan veya sadece basılı formda kalan bir alan değildir (Örn: Geleneksel Basılı Kitap Mizanpajı).

Doğru Cevap: B

Soru 6

İnsanlığın hayatına girmiş olan akıllı telefonlar, tabletler, kablosuz uzaktan veri aktarımını sağlayabilen teknolojik aletler hangi kapsamda değerlendirilmektedir?

Yeni medya

Medya

Çoklu ortam

Yeni teknoloji

Multimedya

Açıklama:

Akıllı telefonlar, tabletler ve kablosuz veri aktarım teknolojileri, kullanıcıların pasif izleyiciden aktif katılımcıya dönüştüğü, içeriğin hem üretildiği hem de tüketildiği yeni iletişim ortamlarını temsil eder. Bu cihazlar, modern iletişim ve dijital etkileşim kapsamında Yeni Medya (New Media) veya Etkileşimli Medya platformları olarak değerlendirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi hareketli grafiği oluşturan unsurlardan biri değildir?

Görüntü

Tipografi

Duygu

Zaman

Kurgu

Açıklama:

Hareketli grafiği oluşturan temel unsurlar Tipografi (hareketli yazı), Renk, Şekil/Form, Zamanlama (timing) ve Ses'tir. Bu unsurların zaman içinde değişimi ve etkileşimi dinamik görsel içeriği yaratır. Bu temel unsurlar dışında kalan (örneğin sadece fiziksel ve statik bir materyal) hareketli grafiğin doğrudan bir unsuru değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdaki tasarım programlarından hangisi ile hareketli grafik ürünü oluşturulamaz?

Adobe After Effect

Maxon Cinema 4D

Autodesk Maya

Corel Draw

Blender

Açıklama:

Hareketli grafik ürünleri oluşturmak için zamana dayalı kompozisyon ve animasyon yeteneği olan programlar gereklidir (örneğin Adobe After Effects, Maxon Cinema 4D). Adobe InDesign ise öncelikle durağan baskı materyali (dergi, kitap, broşür) düzenlemek için kullanılır ve doğrudan hareketli grafik animasyonu oluşturma yeteneğine sahip değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

“............. ............., tasarım öğelerinin zaman içinde nasıl değişmesi gerektiğini gösteren önemli örnek noktalardır ve bu nedenle hareketli grafiklerin en önemli unsurlarından biridir.” Cümlesindeki boş alanı en doğru dolduracak seçenek hangisidir?

Zaman

Anahtar kareler

Değişim

Ses

Tipografi

Açıklama:

Cümlede bahsedilen noktalar, hareketli grafiklerin ve animasyonun temelini oluşturur. Bu noktalar, bir öğenin belirli bir zamanda (örneğin 5. saniyede) hangi pozisyonda, renkte veya boyutta olması gerektiğini belirten kritik örnek noktalardır. Bu noktalar Anahtar Kareler (Keyframes) olarak adlandırılır ve animasyonun başlangıcını ve sonunu tanımlar.

Doğru Cevap: B

Soru 10

İzleyiciye bir sahnenin perspektifinin görsel olarak anlatılması ve şekillendirilmesi amacıyla gerekli olan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Işık

Odaklanma

Geniş açı

Dar açı

Kamera hareketliliği

Açıklama:

İzleyiciye bir sahnenin derinliğini, uzamsal ilişkilerini ve perspektifini görsel olarak anlatabilmek için genellikle hareketli grafik yazılımlarında Kamera araçları kullanılır. Kamera, sahnedeki nesnelerin bakış açısını, odak derinliğini ve alan derinliğini (depth of field) kontrol ederek üç boyutlu algının şekillendirilmesini sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 11

“Görüntüleri, sesi, hareketi ve öyküyü birleştirerek film jenerikleri, müzik videosu, web, televizyon, etkileşimli medya ve taşınabilir telefonlar için ardışık canlandırma sahneleri oluşturur.” tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Reklam tasarımı

Yeni medya

Gösterme biçimi

Görsel, işitsel kombinasyon

Hareketli grafik tasarımı

Açıklama:

Bu tanım, görüntü, ses, hareket ve öykü anlatımının birleştirilerek zaman bazlı ve ardışık canlandırma sahneleri (sekanslar) oluşturulması sürecini ve çıktılarını açıklamaktadır. Bahsi geçen kullanım alanları (film jenerikleri, web, TV) da bu tanımı destekler. Bu disiplinin adı Hareketli Grafik Tasarımı (Motion Graphics Design)'dır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Döndürüldükçe hareket ediyormuş izlenimi oluşturan antik buluntu aşağıdakilerden hangisidir?

Phenakistoscope

Zoetrope

Mağara resmi

Çömlek

Kolon

Açıklama:

Hareket ediyormuş izlenimi oluşturan ve döndürülerek kullanılan antik buluntular veya erken dönem optik cihazlar, animasyonun kökenlerini gösterir. Özellikle 19. yüzyıl optik oyuncaklarından Zoetrope veya Praksinoskop gibi cihazlar, ardışık resimlerin hızlı gösterimi sayesinde hareket illüzyonunu yaratır ve 'döndürüldükçe hareket ediyormuş izlenimi oluşturan' tanımına uyar.

Doğru Cevap: D

Soru 13

..................., film veya programın anlatım sürecine katkı yaparken kanalların görsel kimliğini destekleyici, tamamlayıcı rol üstlenirler.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Reklamlar

Jenerikler

Film yorumları

Fragmanlar

Grafik tasarımlar

Açıklama:

Boş bırakılan yere gelmesi gereken ifade, program içeriği ile izleyici arasında köprü kuran, programın anlatımına katkı sağlayan ve yayın kanalının görsel kimliğini (branding) destekleyen hareketli unsurlardır. Bu unsurlar genellikle Yayın Grafikleri veya Jenerikler olarak adlandırılır ve TV yayıncılığında kritik bir rol oynar.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Tipografinin planlanmış hareket biçimleri ve boyutları ile oluşturulan duygular, grafik etki olarak iletilir. Çoğu durumda yazı artık metin olarak okunmaz, ancak ............. ... ............. yoluyla karmaşık göstergebilim deneyimleri oluşturan fiziksel şekil olarak algılanır.
Cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

metafor ve hareket

semiyoloji ve gösterge

hareket ve semiyoloji

gösterge ve metafor

metafor ve semiyoloji

Açıklama:

Hareketli grafiklerde tipografi (yazı), sadece metinsel bir anlam taşımak yerine, hareket ve biçim değişiklikleri sayesinde görsel bir objeye dönüşür. Yazı bu durumda, metin olarak okunmak yerine Görsel Biçim ve Estetik yoluyla algılanan, karmaşık göstergebilimsel deneyimler oluşturan fiziksel bir şekil olarak değerlendirilir. Bu, hareketli tipografinin güçlü etkileşimini tanımlar.

Doğru Cevap: A

Grafik Üretim Teknikleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 4

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 5

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler