Karar Modelleri - Yönetim Bilişim Sistemleri

Amaç ve hedeflerin belirlenmesi
En uygun seçeneğin belirlenmesi
Problemin çözümü için gerekli bilgilerin toplanması
Problemin ifade edilmesi
Seçeneklerin karar kriterleri ile değerlendirilmesi
Çözüm seçeneklerinin ifade edilmesi

Yukarıda verilen karar verme sürecinde izlenecek adımların sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I, IV, III, VI, V, II

IV, II, III, VI, V, I

IV, I, III, VI, V, II

I, II, III, IV, V, VI

IV, III, II, I, VI, V

Açıklama:

Karar verme sürecinde izlenen altı adım aşağıda sıralanmıştır. 1. Adım: Problemin ifade edilmesi,
2. Adım: Amaç ve hedeflerin belirlenmesi,
3. Adım: Problemin çözümü için gerekli bilgilerin toplanması, 4. Adım: Çözüm seçeneklerinin ifade edilmesi,
5. Adım: Seçeneklerin karar kriterleri ile değerlendirilmesi,
6. Adım: En uygun seçeneğin belirlenmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 31

I. Problemin fazlaca alternatif çözümü olması
II. Problemin nicel ve nitel boyutlarının söz konusu olması
III. Problemin işletmenin birden fazla bölümünü ilgilendirmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğru karara ulaşmada problemlerin karmaşıklığına sebep olan durumlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

II-III

I-II-III

Açıklama:

Verilen faktörler karmaşıklığın kaynağı olarak belirlenen faktörlerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Karar probleminde karar vericinin kontrolü altında olmayan faktörler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

Doğal durumlar

Sonuç

Amaç

Kriter

Açıklama:

Doğal durumlar karar probleminde karar vericinin kontrolü altında olmayan faktörlerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

I. Karar verici sistematik yolla rasyonel kararı vermeye odaklanmaktadır.
II. Doğal durumların mevcut problemde de geçmişteki ile aynı olacağı varsayılmaktadır.
III. Arada geçen zaman içinde doğal durumlara ilişkin olası değişimi dikkate alınmamaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tecrübeye dayanarak karar verme yaklaşımı ile ilgili doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

I. maddede verilen özellik bilimsel yaklaşımla karar vermeye aittir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi karar verme ortamına göre kararlardandır?

Risk ortamında karar

Stratejik kararlar

Taktik kararlar

Operasyonel kararlar

Programlanmış kararlar

Açıklama:

Verildiği ortama göre kararlar;
• Belirlilik ortamında karar,
• Belirsizlik ortamında karar,
• Risk ortamında karar
biçiminde sınıflandırılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi yönetim kademesine göre kararlardandır?

Programlanmış kararlar

Statik kararlar

Operasyonel kararlar

Bireysel kararlar

Dinamik kararlar

Açıklama:

Yönetim kademesine göre kararlar; stratejik, taktik ve operasyonel olmak üzere üç sınıfta incelenir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi bağlantılı olma durumuna göre kararlardandır?

Taktik kararlar

Tek kriterli kararlar

Grup kararları

Dinamik kararlar

Bireysel kararlar

Açıklama:

Kararlar, birbirleri ile olan bağlantıları ve aralarındaki ilişki dikkate alındığında statik ve
dinamik kararlar olmak üzere iki sınıfa ayrılır.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Orta vadede yapılması gereken faaliyetlere ilişkin kararlardır.
Genel olarak risk ortamında orta düzey yöneticilerin yetki alanında yer alan kararlardır.
Hangi tedarikçiden hangi ürünün veya ürünlerin satın alınması gerektiği kararı örnek olarak verilebilir.

Yukarıda özellikleri verilen karar türü aşağıdakilerden hangisidir?

Operasyonel kararlar

Taktik kararlar

Stratejik kararlar

Programlanmış kararlar

Programlamamış kararlar

Açıklama:

Verilen özellikler yönetim kademesine göre olan kararlardan taktik kararlardandır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aynı anda veya farklı zamanda verilen birbirleriyle ilişkili, aynı konuda birbirinin devamı
olarak ele alınabilecek kararlar aşağıdakilerden hangisidir?

Dinamik kararlar

Operasyonel kararlar

Statik kararlar

Programlanmış kararlar

Programlanmamış kararlar

Açıklama:

Dinamik yapıdaki kararlar, bir kararın sonucunun kendisinden sonra alınan karar üzerinde etkili olduğu bir kararlar dizisidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Karar verme sürecinde izlenen 4.adım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçeneklerin karar kriterleri ile değerlendirilmesi

En uygun seçeneğin belirlenmesi

Problemin ifade edilmesi

Problemin çözümü için gerekli bilgilerin toplanması

Çözüm seçeneklerinin ifade edilmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Aynı anda veya farklı zamanda verilen birbirleriyle ilişkili, aynı konuda birbirinin devamı olarak ele alınabilecek kararlara ne ad verilir?

Grup kararları

Statik kararlar

Programlanmış kararlar

Çok kriterli kararlar

Dinamik kararlar

Açıklama:

Aynı anda veya farklı zamanda verilen birbirleriyle ilişkili, aynı konuda birbirinin devamı olarak ele alınabilecek kararlara dinamik karar denir. Dinamik yapıdaki kararlar, bir kararın sonucunun kendisinden sonra alınan karar üzerinde etkili olduğu bir kararlar dizisidir.

Doğru Cevap: E

Bir ithalat firmasında stok yönetiminden sorumlu bir çalışan, hızla değişen döviz kuru nedeniyle işini yapmakta zorlanmaktadır. Konu olan karar probleminin zor olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Karar problemine ilişkin ulaşılmak istenen amaç veya amaçlar iyi tanımlanmamıştır.

Problemin nicel ve nitel boyutları söz konusudur ve boyutlar arasındaki ilişkiler açık bir biçimde ifade edilmemiştir.

Problem, işletmenin birden fazla bölümünü ilgilendirmektedir.

Problemin çok sayıda alternatif çözümü söz konusudur.

Problemin yaşandığı çevreye yönelik gelecekteki gelişmeler belirsizdir.

III

Açıklama:

Konu olan karar probleminin zor olmasının nedeni: Problemin yaşandığı çevreye yönelik gelecekteki gelişmeler belirsizdir.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Bir memur ev almak istemektedir ve bir apartman dairesi almaya yetecek kadar para biriktirmiştir. Haberlerde konut kredisi faizlerinin düştüğünü gören bu memur, kredi çekip müstakil bir ev almayı değerlendirmeye başlamıştır. Bu konu bir karar problemi olarak ele alındığında aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlış olur?

Karar verici - Memur

Doğal durum - Konut kredisi faizinin düşmesi

Seçenek - Birikmiş parayla daire almak

Sonuç - Müstakil evin kredisini ödeyememek ve evin satılması

Amaç - Ev almak

Açıklama:

Doğal durumlar gelecekte ortaya çıkması beklenen gerçek olaylar olmakla birlikte nasıl gerçekleşeceği kesin olarak bilinmeyen olaylardır. Kredi faizlerinin düşmesi halihazırda gerçekleşmiştir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Küresel parasal genişleme döneminde müteahhitliğe başlamış bir iş adamı, büyük bir kredi kullanarak yeni bir site inşaatına başlamaya karar vermiştir. Bu iş adamının finansal danışmanı, yaptığı hesaplar sonucu inşaat sektörünün eskisi kadar karlı olmayacağını tespit etmiş ve iş adamını bu işe girişmemesi konusunda uyarmıştır. İş adamı ve danışmanının karar problemi çözüm yaklaşımları sırasıyla nedir?

Bilimsel yaklaşımla karar verme, tecrübeye dayanarak karar verme

Bilimsel yaklaşımla karar verme, sezgisel karar verme

Tecrübeye dayanarak karar verme, sezgisel karar verme

Tecrübeye dayanarak karar verme, bilimsel yaklaşımla karar verme

Sezgisel karar verme, tecrübeye dayanarak karar verme

Açıklama:

Tecrübeye dayanarak karar verme yaklaşımında karar verici, geçmişte karşılaştığı benzer problemlerin çözümünde elde ettiği tecrübeye dayanarak hareket etmektedir. Bu varsayım, arada geçen zaman içinde doğal durumlara ilişkin olası değişimi dikkate almamaktadır.
Verilen örnekte "Küresel parasal genişleme döneminde müteahhitliğe başlamış bir iş adamı" cümlesi iş adamının geçmişte başladığı ve tecrübe edindiği bir sektörde karar verdiğine vurgu yapmaktadır. Bu tecrübeye dayanarak büyük miktarda kredi ile inşaat yapmaya karar vermiştir.
Bilimsel yaklaşımla karar verme; karar vericinin problemi bilimsel olarak ele aldığı yaklaşımdır. Karar problemi bilimsel yöntem kullanılarak çözülür. Bu yaklaşımda karar verici sistematik yolla rasyonel kararı vermeye odaklanmaktadır.
Verilen örnekte "finansal danışmanı, yaptığı hesaplar sonucu inşaat sektörünün eskisi kadar karlı olmayacağını tespit etmiş" cümlesi ile bilimsel yaklaşımın gereği olan, problemde etkili olan verileri araştırma, veriler üzerinde hesaplama yapma ve sonuçları rasyonel olarak değerlendirme adımları işletilerek verilen kararın karlı olmayacağı tespit edilmiştir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Bir kamyon şoförü her gün Irak'ta ucuz fiyata benzin almakta, sonra da Türkiye'ye dönüp bu benzini satmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu kararı tanımlayabilir?

Belirlilik ortamında karar

Taktik karar

Programlanmamış karar

Stratejik karar

Belirsizlik ortamında karar

Açıklama:

Benzin fiyatının Irak'ta düşük, Türkiye'de yüksek olacağı konusunda bir belirsizlik yoktur. Bu nedenle konu olan karar, belirlilik ortamında alınmıştır.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

II. Dünya Savaşı'nda Almanya, Barbarossa Harekâtı ile Sovyetler Birliği'ni işgale başlamış ve Doğu Cephesi'ni açmıştır. Bu, hangi türden bir karardır?

Operasyonel karar

Stratejik karar

Belirlilik ortamında karar

Programlanmış karar

Taktik karar

Açıklama:

Stratejik kararlar; çok karmaşık yapıda, belirsizlik ortamında verilen, sonucuna ilişkin etkilerin uzun zaman diliminde ortaya çıktığı kararlardır. Konu olan karar, bu türe bir örnektir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

" Bir banka, müşterileri kredi kartı aidatına itiraz ettikleri zaman" aidat otomatik olarak müşterilere iade edilmektedir. Bu, hangi türde kararlara örnektir?

Statik karar

Çok kriterli karar

Bireysel karar

Programlanmış karar

Belirsizlik ortamında karar

Açıklama:

Programlanmış kararlar; rutin, tekrarlanan nitelikteki kararlardır. Karar vermede izlenecek çözüm yolu ve kullanılacak yöntem önceden belirlenmiştir. Bu tür kararların verilmesinde çözüm yolu ve yöntemi tanımlanmış olduğundan karar vericinin müdahalesine ihtiyaç duyulmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisinin, karar, amaç ve hedeflerinin belirlenmesinden önce yapılması gerekmektedir?

Çözüm seçeneklerinin ifade edilmesi

Seçeneklerin karar kriterleri ile değerlendirilmesi

Problemin çözümü için gerekli bilgilerin toplanması

En uygun seçeneğin belirlenmesi

Problemin ifade edilmesi

Açıklama:

Karar verme sürecinin ilk adımı, problemin ifade edilmesidir. Amaç ve hedeflerin belirlenmesi, bu adımdan sonra gelir.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Dövizin yükselmesini engellemek isteyen merkez bankası döviz satmış, fakat yükselişi engellemekte yetersiz olmuştur. Bu karar aşağıdaki ilkelerden hangisini çiğnemektedir?

Karar verimli olmalıdır.

Karar etkili olmalıdır.

Karar uygulanabilir olmalıdır.

Karar zamanında verilmiş olmalıdır.

Karar bireysel alınmamalıdır.

Açıklama:

Örnek verilen karar fayda gösterse de problemi çözmekte yetersizdir. Karar etkili olamamışdır.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. Karar verme, karara ulaşabilmek için gereken tüm aşamaları içeren süreçtir.
II. Karar verme süreci için en az iki seçeneğin olması gerekmektedir.
III. Karar verme, tercihte bulunmak veya seçim yapmaktır.
Karar verme ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Yalnız I

Açıklama:

Karar verme, karara ulaşabilmek için gereken tüm aşamaları içeren süreçtir. Karar vericinin yaptığı iş tercihte bulunma veya seçim yapmaktır. Böylesi bir durumda tercih yapabilmek için en az iki farklı seçeneğin varlığı söz konusu olmalıdır. Tek bir seçeneğin olduğu diğer durumda karar verme söz konusu olmayacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdaki karar türlerinden hangisi yapısına göre bir karar türüdür?

Operasyonel kararlar

Statik kararlar

Stratejik kararlar

Programlanmış kararlar

Grup kararları

Açıklama:

Yapılarına göre kararlar programlanmış ve programlanmamış olmak üzere iki sınıfta toplanır. Programlanmış kararlar; rutin, tekrarlanan nitelikteki kararlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdaki karar türlerinden hangisinde, karar probleminde yer alan parametrelerinin çözümünde doğrusal programlama, hedef programlama gibi matematiksel tekniklerden yararlanılır?

Risk ortamında karar

Stratejik karar

Belirlilik ortamında karar

Dinamik karar

Taktik karar

Açıklama:

Karar vericinin, doğal durumların hangi değerle (durumla) ortaya çıkacağını kesin olarak bildiği karar ortamı belirlilik ortamı olarak ifade edilir. Belirlilik ortamında bir karar verme söz konusu ise karar probleminde yer alan parametrelerin değerleri kesin olarak bilinmektedir ve karar probleminde yer alan parametrelerinin çözümünde doğrusal programlama, hedef programlama gibi matematiksel tekniklerden yararlanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Tecrübeye dayanarak karar verme yaklaşımı için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bu yaklaşımda duygu temel dayanaktır.

Karar verici sistematik yolla rasyonel kararı vermeye odaklanır.

Geçmişte yaşanan problemlerin karar vermede etkisi yoktur.

Doğal durumların mevcut problemde geçmişteki ile aynı olduğu varsayılmaktadır.

Ayrıntılı araştırma ve bilimsel analiz yapılmadan karar verilmemektedir.

Açıklama:

Tecrübeye dayanarak karar verme yaklaşımında geçmişte yaşananların gelecekte de yaşanacağı düşüncesi ile hareket edilir. Buna göre bu yaklaşımda doğal durumların mevcut problemde de geçmişteki ile aynı olduğu varsayılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Genel olarak risk ortamında orta düzey yöneticilerin yetki alanında yer alan, orta vadede yapılması gereken faaliyetlere ilişkin kararlar hangisidir?

Taktik kararlar

Çok kriterli kararlar

Programlanmış kararlar

Operasyonel kararlar

Stratejik kararlar

Açıklama:

Taktik kararlar orta vadede yapılması gereken faaliyetlere ilişkin kararlardır. Bu tür kararlara örnek olarak; hangi tedarikçiden hangi ürünün veya ürünlerin satın alınması gerektiği kararı, ürünlerin depolara taşınma biçimi kararı verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi yönetim kademesine göre sınıflandırılan karar türlerinden birisidir?

Tek kriterli kararlar

Dinamik kararlar

Programlanmamış kararlar

Operasyonel kararlar

Bireysel kararlar

Açıklama:

Yönetim kademesine göre kararlar; stratejik, taktik ve operasyonel olmak üzere üç sınıfta incelenir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi işletmeler için karar verme sürecinde dikkate alınabilecek performans amaçlarına örnek olarak verilebilir?

Likidite

Çalışan memnuniyeti

Kâr

Kurumsal sorumluluk

Kalite

Açıklama:

İşletmeler söz konusu olduğunda karar probleminde amaçlar sıklıkla, performans amaçları (kalite, kapasite kullanımı, verimlilik, pazar payı vb.), finansal amaçlar ( kâr, yatırımın getirisi, likidite vb.) ve sosyal amaçlar (çalışan memnuniyeti, kurumsal sorumluluk vb.) olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Karar verme sürecinde problemin çözümü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Problemin yaşandığı sistem ile bağlı olduğu diğer sistemler arasındaki ilişki belirlenmelidir.

Toplanan bilgilerin zamanında, yeterli düzeyde ve doğru olarak elde edilmesi gerekir.

Karar verilmesinde etkili olan faktörler incelenir.

Problemin boyutu belirlenmeden önce gerekli olan belgeler eksiksiz toplanır.

Karar verilmesinde etkili olan faktörlerin hangilerinin kontrol edilemez olduğu incelenir.

Açıklama:

Problemin çözümü için gerekli bilgilerin eksiksiz toplanabilmesi için problemin boyutunun ortaya çıkarılması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Doğru karar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Doğru karar ilk verilen karardır.

Doğru karar zaman zaman beklenen sonuçları göstermeyebilir.

Karar verici için kararın iyi karar olması yeterlidir, doğru karar olması ile ilgilenmez.

Kararın doğru karar olabilmesi için herhangi bir sonuca ulaştırması yeterlidir.

Karar verildiği anda doğru bir karar olup olmaması kesin olarak bilinememektedir

Açıklama:

Kararın verildiği anda sonucun ne olacağı kesin olarak bilinemeyeceğinden kararın doğru bir karar mı yanlış bir karar mı olduğu ancak uygulamaya alındıktan sonra görülebilecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi iyi kararın özelliklerinden biri değildir?

Karar amaçtan bağımsız olmalıdır.

Karar etkili olmalıdır.

Karar zamanında verilmiş olmalıdır.

Karar uygulanabilir olmalıdır.

Karar verimli olmalıdır.

Açıklama:

Kararın iyi olması, amaca ulaşılıp ulaşılmadığıyla veya bir problem söz konusu ise problemi hangi ölçüde çözümlediği ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

I. Karar verme, sonuca ulaşabilmek için gereken tüm aşamaları içeren süreci ifade eder.
II. Verilen karar kesin yargıyı ifade eder.
III. Karar vericinin yaptığı iş en az tek bir seçeneğin olduğu durumda tercih yapmaktır.
Karar ve karar verme için yukarıda söylenenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

II ve III

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Verilen karar bir sonucu ifade ederken karar verme ise bu sonuca ulaşabilmek için gereken tüm aşamaları içeren süreci ifade eder. Türk Dil Kurumu tarafından karar, bir iş ya da problem hakkında düşünülerek verilen kesin yargı olarak tanımlanmıştır. Karar vericinin yaptığı iş tercihte bulunma veya seçim yapmadır. Böylesi bir durumda tercih yapabilmek için en az iki farklı seçeneğin varlığı söz konusu olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi karar probleminin elemanları arasındadır?

Karar türleri

Karar verici

Sezgisel karar verme

İşletme çalışanları

Bilimsel yaklaşımla karar verme

Açıklama:

Karar verici, amaç, hedefler ve kriterler, seçenekler, doğal durumlar, olasılıklar ve sonuçlar karar probleminin elemanlarını oluşturur.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Karar seçeneklerinin hangi açıdan değerlendirileceği ya da kararı veren kişinin amaca ulaşma konusunda kabul edebileceği değere ilişkin tutumu aşağıdakilerden hangisidir?

Amaç

Olasılık

Sonuç

Seçenek

Kriter

Açıklama:

Karar seçeneklerinin hangi açılardan değerlendirileceği ya da kararı veren kişinin amaca ulaşma konusunda kabul edebileceği değere ilişkin tutumu karar kriteri olarak ifade edilir. Ev satın alma kararını vermek durumunda olan bir kişi işyerine, sağlık merkezine ve okullara yakınlığı, oda sayısı, ulaşım olanakları ve fiyatını göz önünde bulundurarak farklı ev seçeneklerini değerlendirir. Kişinin değerlendirmesinde kullandığı sayısal büyüklükler karar üzerinde etkili olan faktörler karar kriterine karşılık gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Karar vericinin doğal durumları tanımlayabildiği ve doğal durumların ortaya çıkmalarına ilişkin olasılıkları geçmiş verilerden ve deneylerden hareketle belirleyecek yeterli bilgiye sahip oldukları karar ortamı aşağıdakilerden hangisidir?

Belirlilik ortamı

Belirsizlik ortamı

Risk ortamı

Doğal ortam

Risksiz ortam

Açıklama:

Karar vericinin, doğal durumların hangi değerle (durumla) ortaya çıkacağını kesin olarak bildiği karar ortamı belirlilik ortamı olarak ifade edilir. Karar vericinin doğal durumları tanımlayabildiği ancak doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarını belirleyebilmek için yeterli bilgiye sahip olmadığı karar ortamı belirsizlik ortamı olarak ifade edilir. Risk ortamında ise doğal durumların ortaya çıkma olasılıkları geçmiş verilerden ve deneylerden hareketle objektif biçimde veya kişisel yargılardan hareketle sübjektif biçimde tahmin edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Stratejik, taktik ve operasyonel olmak üzere üç sınıfta incelenen karar sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?

Yapılarına göre kararlar

Yönetim kademesine göre kararlar

Karar verici sayısına göre kararlar

Bağlantılı olma durumuna göre kararlar

Kriter sayısına göre kararlar

Açıklama:

Yönetim kademesine göre kararlar stratejik, taktik ve operasyonel olmak üzere üç sınıfta incelenir. Çok karmaşık yapıda, belirsizlik ortamında verilen, sonucuna ilişkin etkilerin uzun zaman diliminde ortaya çıktığı, işletmelerde üst düzey yöneticilerin yetki alanında yer alan, işletmenin varlığı ve devamlılığı üzerinde etkili kararlar stratejik kararlardır. Genel olarak risk ortamında orta düzey yöneticilerin yetki alanında yer alan kararlar taktik kararlardır. Alt düzey yöneticilerin yetki alanında yer alan, günlük konuları içeren kısa süreli kararlar ise operasyonel kararlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Karar verme sürecinde izlenen ilk adım problemin ifade edilmesidir. İkinci adımda yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

Çözüm seçeneklerinin ifade edilmesi

Problemin çözümü için gerekli bilgilerin toplanması

Amaç ve hedeflerin net olarak belirlenmesi

Seçeneklerin karar kriterleri ile değerlendirilmesi

En uygun seçeneğin belirlenmesi

Açıklama:

Bir problem olduğu fark edilip ifade edildikten sonra problemi ortaya koyacak tüm bilgiler toplanarak problem ayrıntılı ve anlaşılır biçimde tanımlanmalıdır. Problem ifade edildikten sonra amaç ve hedeflerin de net biçimde belirlenmesi gerekir.

Doğru Cevap: C

Aşağıda karar problemlerinde kullanılan Strateji Tablosunda ikinci sütunun en üstünde boş bırakılan yere gelmesi gereken ifadeyi bulunuz.

Alternatif

Doğal durumlar

Seçenekler

Problemler

Kararlar

Açıklama:

Matris tablosunun sağ taraftaki sütununun en üstünde olması gereken ifade doğal durumlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıda karar problemlerinde kullanılan Strateji Tablosunda S11, S12, … Snm ile temsil edilen kavram nedir?

Sonuçlar

Seçenekler

Stratejiler

Sezgiler

Süreçler

Açıklama:

Sonuç değerlerinden oluşan matrise strateji tablosu (matrisi) adı verilir. Bu matris her bir alternatif ve doğal durum ikilisine karşılık gelen sonuç değerlerinden oluşur. Matriste satırlarda alternatifler yer alırken sütunlarda ise doğal durumlar yer alır. Bir karar problemi A ile gösterilen m (i=1,2,…,m) adet alternatif ve D ile temsil edilen n (j=1,2,…,n) tane doğal durumdan oluşsun. Bu durumda seçenek ve doğal durum ikililerinin ortaya çıkaracağı sonuçlar ise Sij ile gösterilir.

Doğru Cevap: A

Mevcut durumla arzu edilen durum arasındaki farklılık
Amaca ulaşmak için az iki hareket biçiminin bulunması

Verilen iki özellik aşağıdaki olgularan hangisine aittir?

Doğal Durumlar

Seçenekler

Hedefler ve Kriterler

Karar Verici

Karar Problemi

Açıklama:

Karar problemlerinin iki önemli özelliği bulunmaktadır. Bu özelliklerden ilki; mevcut durumla arzu edilen durum arasındaki farklılık iken ikincisi ise amaca ulaşmak için az iki hareket biçiminin bulunmasıdır.
Bir karar probleminin elemanları; amaç, hedefler ve kriterler, seçenekler, doğal durumlar, olasılıklar ve sonuçlar karar verici olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Aşağıda verilen tanımlardan hangisi karar problemi çözüm yaklaşımlarında olan Sezgisel karar vermeye aittir?

Karar verici, geçmişte karşılaştığı benzer problemlerin çözümünde elde ettiği tecrübeye dayanarak hareket etmektedir. Geçmişte karşılaşılan benzer problemlerde izlenen çözüm yolu, bugün karşılaşılan benzer problemlerin çözümünde de izlenir.

Karar vericinin problemi bilimsel olarak ele aldığı yaklaşımdır. Karar problemi bilimsel yöntem kullanılarak çözülür. Bu yaklaşımda karar verici sistematik yolla rasyonel kararı vermeye odaklanmaktadır.

Bir karar probleminin çözümünde karar vericinin seçebileceği alternatiflerden, hareket biçimlerinden her biridir.

Karar vermede sezgi ve duygu gibi soyut faktörlerin temel alındığı yaklaşımdır. Bu yaklaşımda probleme ilişkin ayrıntılı araştırma ve bilimsel analiz yapılmadan karar verilmesi söz konusudur.

Karara ulaşabilmek için gereken tüm aşamaları içeren süreçtir.

Açıklama:

Sezgisel karar verme, karar vermede sezgi ve duygu gibi soyut faktörlerin temel alındığı yaklaşımdır. Bu yaklaşımda probleme ilişkin ayrıntılı araştırma ve bilimsel analiz yapılmadan karar verilmesi söz konusudur.
Tecrübeye dayanarak karar verme yaklaşımında karar verici, geçmişte karşılaştığı benzer problemlerin çözümünde elde ettiği tecrübeye dayanarak hareket etmektedir. Geçmişte karşılaşılan benzer problemlerde izlenen çözüm yolu, bugün karşılaşılan benzer problemlerin çözümünde de izlenir. Bir anlamda geçmişte yaşananların gelecekte de geçerli olacağı düşüncesi ile hareket edilir. Buna göre, bu tür karar verme yaklaşımında doğal durumların mevcut problemde de geçmişteki ile aynı olacağı varsayılmaktadır. Bu varsayım, arada geçen zaman içinde doğal durumlara ilişkin olası değişimi dikkate almamaktadır.
Bilimsel yaklaşımla karar verme; karar vericinin problemi bilimsel olarak ele aldığı yaklaşımdır. Karar problemi bilimsel yöntem kullanılarak çözülür. Bu yaklaşımda karar verici sistematik yolla rasyonel kararı vermeye odaklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Sezgisel karar verme
Tecrübeye dayanarak karar verme
Bilimsel yaklaşımla karar verme

Yukarıda verilenden hagisi veya hangileri karar problemi çözüm yaklaşımları arasında yer alır?

I - II

I - III

II - III

I - II - III

Hiçbiri

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 107

Stratejik Kararlar

Taktik Kararlar

Risk ortamında karar

Bireysel Kararlar

Grup Kararları

Açıklama:

Kararın verildiği ortam karar vericinin karar problemi ile ilgili olarak sahip olduğu bilgi düzeyine bağlıdır. Doğal durumlara ilişkin bilgi düzeyi karar ortamının ne olduğu üzerinde belirleyicidir. Verildiği ortama göre kararlar;
• Belirlilik ortamında karar,
• Belirsizlik ortamında karar,
• Risk ortamında karar
biçiminde sınıflandırılır.
Verildiği ortama göre kararlar;
• Belirlilik ortamında karar,
• Belirsizlik ortamında karar,
• Risk ortamında karar
biçiminde sınıflandırılır.
Doğru Yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Aynı anda veya farklı zamanda verilen birbirleriyle ilişkili, aynı konuda birbirinin devamı olarak ele alınabilecek kararlardır.
Verilen tanım aşağıdaki karar türlerinden hangisine aittir?

Statik Kararlar

Dinamik Kararlar

Taktik Kararlar

Stratejik Kararlar

Çok Kriterli Kararlar

Açıklama:

Dinamik Kararlar
Aynı anda veya farklı zamanda verilen birbirleriyle ilişkili, aynı konuda birbirinin devamı olarak ele alınabilecek kararlardır. Dinamik yapıdaki kararlar, bir kararın sonucunun kendisinden sonra alınan karar üzerinde etkili olduğu bir kararlar dizisidir.
Dinamik Kararlar
Aynı anda veya farklı zamanda verilen birbirleriyle ilişkili, aynı konuda birbirinin devamı olarak ele alınabilecek kararlardır.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Amaç ve hedeflerin belirlenmesi

En uygun seçeneğin belirlenmesi

Çözüm seçeneklerinin ifade edilmesi

Seçeneklerin karar kriterleri ile değerlendirilmesi

Problemin ifade edilmesi

Problemin çözümü için gerekli bilgilerin toplanması

I - II - III - IV- V - VI

I - IV- V - VI - II - III

V - I - VI - III- IV - II

V - VI - I - III- IV - II

V - III- IV - II - I - VI

Açıklama:

Karar verme süreci bir karar probleminin çözümü için gerekli işlemleri içeren bir kurallar dizisidir. Bu süreç birbirini izleyen altı adımdan oluşmaktadır. Karar verme sürecinde izlenen altı adım aşağıda sıralanmıştır.
1. Adım: Problemin ifade edilmesi,
2. Adım: Amaç ve hedeflerin belirlenmesi,
3. Adım: Problemin çözümü için gerekli bilgilerin toplanması,
4. Adım: Çözüm seçeneklerinin ifade edilmesi,
5. Adım: Seçeneklerin karar kriterleri ile değerlendirilmesi,
6. Adım: En uygun seçeneğin belirlenmesi.
Buna göre cevap ; V - I - VI - III- IV - II
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Karar Bireysel Olmadır

Karar Etkili Olmalıdır

Karar Verimli Olmalıdır

Karar Uygulanabilir Olmalıdır

Karar Zamanında Verilmiş Olmalıdır

Açıklama:

Karar verme süreci sonucunda verilen karar bir amaca ulaşmak amacıyla alınmaktadır. Kararın iyi olması, amaca ulaşılıp ulaşılmadığıyla veya bir problem söz konusu ise problemi hangi ölçüde çözümlediği ile ilişkilidir. Doğru karar en iyi sonuca ulaştıran karardır.
Karar Etkili Olmalıdır; İyi bir karar etkili bir karar olma özelliğine sahiptir. Bir kararın etkililiği, ele alınan problemi çözme derecesi ile belirlenebilir. Etkili bir karar uygulandığında karar vermeyi gerektiren sorunu ortadan kaldırmakta ya da fırsat söz konusu ise, fırsat en iyi biçimde değerlendirmiş olmaktadır.
Karar Verimli Olmalıdır; Kararın verilmesi ve uygulanması sürecinde bir maliyet söz konusu olacaktır. Verilen kararın verimli olması, kararın verilmesi ve uygulanması aşamasında ortaya çıkabilecek maliyetin ön görülen düzeyde kalması demektir.
Karar Uygulanabilir Olmalıdır; Verilen kararların uygulanabilirliği kararın değeri üzerinde etkilidir. Buradan hareketle kararın gerçekçi ve mevcut duruma uygun olması kararın kabul edilebilirliğini arttıracaktır.
Karar Zamanında Verilmiş Olmalıdır; Kararın ihtiyaç duyulan süre içinde verilmesi önem taşır. Gecikmiş bir karar, problemin çözümüne bir katkı sağlamayacaktır. Bununla birlikte gerekli inceleme ve araştırmaların yapılmasana izin vermeyecek hızda verilmiş bir karar da beklenen faydanın elde edilmesine engel olabilecektir. Bu nedenle iyi bir karara ulaşmak için karar zamanında verilmelidir.
İyi bir karar bireysel olmak zorunda değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi karar verme ortamına göre kararlardan bir tanesidir?

Belirlilik Ortamında Kararlar

Stratejik Kararlar

Taktik Kararlar

Operasyonel Kararlar

Programlanmış Kararlar

III

Açıklama:

"Belirlilik Ortamında Kararlar" karar verme ortamına göre kararlardan bir tanesidir
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi karar verme ortamına göre kararlardan bir tanesidir?

Programlanmış Kararlar

Stratejik Kararlar

Taktik Kararlar

Operasyonel Kararlar

Belirsizlik Ortamında Karar

III

Açıklama:

"Belirsizlik Ortamında Karar" karar verme ortamına göre kararlardan bir tanesidir.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi karar verme ortamına göre kararlardan bir tanesidir?

Stratejik Kararlar

Risk Ortamında Karar

Taktik Kararlar

Operasyonel Kararlar

Programlanmış Kararlar

III

Açıklama:

"Risk Ortamında Kararlar" karar verme ortamına göre kararlardan bir tanesidir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi yönetim kademesine göre kararlardan bir tanesidir?

Belirlilik Ortamında Kararlar

Belirsizlik Ortamında Kararlar

Programlanmış Kararlar

Stratejik Kararlar

Risk Ortamında Karar

III

Açıklama:

"Stratejik Kararlar" yönetim kademesine göre kararlardan bir tanesidir
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi yönetim kademesine göre kararlardan bir tanesidir?

Belirlilik Ortamında Karar

Belirsizlik Ortamında Karar

Taktik Kararlar

Programlanmış Kararlar

Risk Ortamında Karar

III

Açıklama:

"Taktik Kararlar" yönetim kademesine göre kararlardan bir tanesidir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi yönetim kademesine göre kararlardan bir tanesidir?

Programlanmış Kararlar

Operasyonel Kararlar

Belirlilik Ortamında Karar

Belirsizlik Ortamında Karar

Risk Ortamında Karar

III

Açıklama:

"Operasyonel Kararlar" yönetim kademesine göre kararlardan bir tanesidir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi yapılarına göre kararlardan bir tanesidir?

Programlanmış Kararlar

Stratejik Kararlar

Belirlilik Ortamında Karar

Belirsizlik Ortamında Karar

Risk Ortamında Karar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi yapılarına göre kararlardan bir tanesidir?

Programlanmamış Kararlar

Stratejik Kararlar

Belirlilik Ortamında Karar

Belirsizlik Ortamında Karar

Risk Ortamında Karar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi bağlantılı olma durumuna göre kararlardan bir tanesidir?

Statik Kararlar

Programlanmış Kararlar

Stratejik Kararlar

Belirlilik Ortamında Karar

Belirsizlik Ortamında Karar

Açıklama:

A
Bağlantılı Olma Durumuna Göre Kararlar
Kararlar, birbirleri ile olan bağlantıları ve aralarındaki ilişki dikkate alındığında statik ve
dinamik kararlar olmak üzere iki sınıfa ayrılır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Yukarıdaki tabloda kazanç yapılı bir karar probleminde üç karar alternatifi ve dört doğal durum senaryosu bulunmaktadır. Karar vericinin problemine ilişkin strateji tablosu incelendiğinde, iyimserlik ölçütünü kullanarak karar vericinin seçmesi gereken alternatif ve doğal durum hangi seçenekte sunulmuştur?

Alternatif 1 - Doğal Durum 3

Alternatif 2 - Doğal Durum 1

Alternatif 3 - Doğal Durum 1

Alternatif 1 - Doğal Durum 2

Alternatif 2 - Doğal Durum 3

Açıklama:

Problemin kazanç yapılı olması nedeniyle her bir karar alternatifi için ortaya çıkan en yüksek değerlerin incelenmesi gerekmektedir. Verilen tabloda en yüksek değer Alternatif 1 - Doğal Durum 3 için geçerlidir. Dolayısıyla karar vericinin seçmesi gereken alternatif ve doğal durum bu olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Kötümserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi strateji tablosuna göre kazanç yapılı problemler hangi işlem ile tespit edilmektedir?

EnBüyük {EnKüçük (s_{i j})}
i j

EnBüyük {EnBüyük (s_{i j})}
i j

EnKüçük {EnBüyük (s_{i j})}
i j

EnBüyükOrtalama {EnBüyük (s_{i j})}
i j

EnKüçükkOrtalama {EnKüçük (s_{i j})}
i j

Açıklama:

Kötümserlik ölçütlerine göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi strateji tablosuna göre kazanç yapılı problemlerde aşağıda verilen,
EnBüyük {EnKüçük (s_{i j})}
i j
işlemi ile tespit edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Kötümserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi strateji tablosuna göre, maliyet yapılı problemlerde aşağıda verilen hangi işlem ile karar alternatifi tespit edilmektedir?

EnKüçük {EnBüyük (s_{i j})}
i j

EnBüyük {EnBüyük (s_{i j})}
i j

EnKüçük {EnKüçük (s_{i j})}
i j

EnKüçükOrtalama {EnBüyükOrtalama (s_{i j})}
i j

EnKüçük {EnKüçük (s_{i j})}
j i

Açıklama:

Kötümserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi strateji tablosuna göre, maliyet yapılı problemlerde aşağıda verilen,
EnKüçük {EnBüyük (s_{i j})}
i j
işlemi ile tespit edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Yukarıdaki tabloda sunulan kazanç yapılı bir probleme ilişkin karar vericinin kötümserlik ölçütünü kullanarak karar vermesi gerekmektedir. Karar vericinin hangi alternatifi ya da alternatifleri tercih etmesi gerekmektedir?

Alternatif 3

Alternatif 2

Alternatif 1

Alternatif 4

Alternatif 4 veya Alternatif 1

Açıklama:

Sunulan tabloda yer alan bilgilere göre karar verici kötümserlik ölçütünü kullanarak Alternatif 3'ü tercih etmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Uzlaşma ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar kazanç yapılı problemlerde aşağıdaki işlemlerden hangisi ile tespit edilmektedir?

EnBüyük {α EnBüyük(s_ij) + (1 - α) EnKüçük(s_ij)}
i j j

EnKüçük {α EnBüyük(s_ij) + (1 - α) EnKüçük(s_ij)}
i j j

EnBüyük {α EnKüçük(s_ij) + (1 - α) EnKüçük(s_ij)}
i j j

EnBüyük {α EnBüyük(s_ij) + (1 - α) EnBüyük(s_ij)}
i j j

EnBüyük {α EnKüçük(s_ij) + (1 - α) EnBüyük(s_ij)}
i j j

Açıklama:

Uzlaşma ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar, kazanç yapılı problemlerde aşağıda verilen,
EnBüyük {α EnBüyük(s_ij) + (1 - α) EnKüçük(s_ij)}
i j j
işlemi ile tespit edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Uzlaşma ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar, maliyet yapılı problemlerde aşağıdaki işlemlerden hangisi ile belirlenmektedir?

EnKüçük {α EnKüçük(s_ij) + (1 - α) EnBüyük(s_ij)}
i j j

EnBüyük {α EnKüçük(s_ij) + (1 - α) EnBüyük(s_ij)}
i j j

EnKüçük {α EnBüyük(s_ij) - (1 - α) EnBüyük(s_ij)}
i j j

EnKüçük {α EnKüçük(s_ij) + (1 + α) EnKüçük(s_ij)}
i j j

EnKüçük {α EnBüyük(s_ij) - (1 - α) EnBüyük(s_ij)}
i j j

Açıklama:

Uzlaşma ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar, maliyet yapılı problemlerde aşağıda verilen,
EnKüçük {α EnKüçük(s_ij) + (1 - α) EnBüyük(s_ij)}
i j j
işlemi ile belirlenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Karar verme durumunda karar vericinin ortaya çıkabilecek olayların eşit şansa sahip olduğu varsayımı ile hareket ettiği ölçüt hangisidir?

Eş olasılık ölçütü

Uzlaşma ölçütü

Kötümserlik ölçütü

İyimserlik ölçütü

PLUNGER ölçütü

Açıklama:

Karar verme durumunda karar vericinin ortaya çıkabilecek olayların eşit şansa sahip olduğu varsayımı ile hareket ettiği ölçüt, eş olasılık ölçütüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 20

İyimserlik ölçütü yaklaşımını geliştiren araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Laplace

Hurwicz

Wald

Kühn

Plunger

Açıklama:

PLUNGER tarafından geliştirilen bu ölçüt, iyimser bir tutuma sahip karar vericinin yaklaşımını yansıtır. Bu ölçüte göre karar verici her zaman şanslı olduğu ve gelecekte ortaya çıkabilecek doğal durumlar içinden hep en iyisi ile karşılaşacağı varsayımı ile hareket eder.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Karar vericinin, pesimist bir yapıya sahip olup hangi stratejiyi seçerse seçsin kendisi için en kötü sonucu verecek doğal durumun gerçekleşeceğine inanıp karar verdiği yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İyimserlik ölçütü

Kötümserlik ölçütü

Uzlaşma ölçütü

Eş olasılık ölçütü

Risk ölçütü

Açıklama:

WALD tarafından önerilen bu ölçütte karar verici kötümser bir yapıya sahip olup hangi stratejiyi seçerse seçsin kendisi için en kötü sonucu verecek doğal durumun gerçekleşece- ğine inanır ve bu inançla karar verir. Her ne olursa olsun “benim için hep kötü durumlar ortaya çıkar” felsefesini benimseyen karar vericilerin uyguladığı bir tekniktir.

Doğru Cevap: B

Uzlaşma ölçütü yaklaşımına göre, karar vericinin kötümser olduğu bir durumda iyimserlik düzeyi sembolü olan α hangi değere eşit olur?

-1

Açıklama:

Karar vericinin iyimserlik düzeyi α ile gösterilir. Hurwicz’in iyimserlik düzeyi olan α’nın [0 ; 1] kapalı aralığında değerler aldığı varsayılır. α, 1’e eşit ise karar verici iyimser; 0’a eşit ise karar verici kötümserdir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Hurwicz'in geliştirdiği ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

İyimserlik

Taviz

Uzlaşma

Kötümserlik

Eş olasılık

Açıklama:

HURWICZ, karar probleminin doğasına ve karar vericinin içinde bulunduğu psikolojik duruma ilişkin daha esnek davranması amacı ile iyimserlik ve kö- tümserlik ölçütlerini bir arada kullanmasına imkan tanıyan bir ölçüt önermiştir. Uzlaşma olarak tanınan bu ölçütte, karar vericinin iyimserlik düzeyini belirten bir katsayıdan yararlanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Eş olasılık ölçütüne göre bir doğal durumun ortaya çıkma olasılığı aşağıdakilerden hangisi ile gösterilir?

(D_j)

(P(D_j))

Açıklama:

Laplace ölçütünde her doğal durumun ortaya çıkma olasılığının aynı olduğu kabul edildiğine göre, m doğal durum söz konusu ise j’inci doğal durum(Dj )’un ortaya çıkma olasılığı (P(Dj )) aşağıdaki gibi ifade edilebilir.

Doğru Cevap: E

HURWICZ'in önerdiği, karar probleminin doğasına ve karar vericinin içinde bulunduğu psikolojik duruma ilişkin daha esnek davranması amacı ile iyimserlik ve kötümserlik ölçütlerini bir arada kullanmasına imkan tanıyan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Uzlaşma ölçütü

Eş olasılık ölçütü

Kötümserlik ölçütü

İyimserlik ölçütü

En büyük olasılık ölçütü

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 34

Hangi ölçüte göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi strateji tablosuna göre, maliyet yapılı problemlerde

işlemi ile tespit edilir?

İyimserlik ölçütü

Kötümserlik ölçütü

En büyük olasılık ölçütü

En iyi beklenen değer ölçütü

Uzlaşma ölçütü

Açıklama:

Kötümserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi strateji tablosuna göre,maliyet yapılı problemlerde

işlemi ile tespit edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Hangi ölçütte “benim için hep kötü durumlar ortaya çıkar” felsefesi benimsenir.

Kötümserlik ölçütü

En büyük olasılık ölçütü

En iyi beklenen değer ölçütü

Uzlaşma ölçütü

İyimserlik ölçütü

Açıklama:

Kötümserlik ölçütünde “benim için hep kötü durumlar ortaya çıkar” felsefesi benimsenir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Yukarıda kazanç yapılı bir strateji tablosu verilmiştir. İyimserlik ölçütünü kullanan bir karar vericinin seçmesi gereken karar alternatifinin değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

“hangi alternatif seçilirse seçilsin, karar verici için en iyi sonucu verecek olan doğal durumun ortaya çıkacağı” varsayımına göre Alternatif 1 seçilirse en yüksek kazanç değerini sağlayacak olan Durum 3 doğal durumu ile karşılaşılır ve 60 değeri elde edilir. Benzer biçimde Alternatif 2 seçildiğinde, bu kez Durum 1 ile karşılaşılacağı varsayımı ile hareket edilir ve kazancın 50 olacağı kabul edilir. Son olarak Alternatif 3’ün seçilmesi durumunda ise en iyi sonucu veren Durum 2 ile karşılaşacağı inancıyla kazanç 56 olarak belirlenir. Ölçütün uygulanmasında ilk adımı oluşturan bu belirlemelerden sonra, tabloya eklenen son sütunda yer alan en yüksek kazanç değerlerinden yine en yükseğine sahip olan değer belirlenir. Bu değere sahip olan karar alternatifi de en uygun karar olarak benimsenir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Hangi ölçüte göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi kazanç yapılı problemlerde verilen işlem ile tespit edilir?

İyimserlik ölçütü

Kötümserlik ölçütü

Uzlaşma ölçütü

Eş olasılık ölçütü

Belirsizlik ölçütü

Açıklama:

İyimserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi kazanç yapılı problemlerde,

işlemi ile tespit edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

I. En yüksek kazanç II. En düşük maliyet III. En düşük kazanç İyimserlik ölçütü yaklaşımında, karar verici hangi karar alternatifini seçerse seçsin, strateji tablosunun satırlarında yer alan her karar alternatifinden hangi değerler ile karşı karşıya kalacağını düşünür?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İyimserlik ölçütü yaklaşımında, karar verici hangi karar alternatifini seçerse seçsin, strateji tablosunun satırlarında yer alan her karar alternatifinin en yüksek kazanç veya en düşük maliyet değerleri ile karşı karşıya kalacağını düşünür.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Dört doğal durumun bulunduğu ve her birinin değerinin de sırasıyla 94,88, 126 ve 108 olduğu bir karar alternatifinin eş olasılık ölçütüne göre beklenen değeri hangisidir?

104

112

108

116

124

Açıklama:

Eş olasılık ölçütüne göre her doğal durumun ortaya çıkma olasılığı aynı olarak kabul edildiğinden dört durum için beklenen değer (94+88+126+108)/4=104 olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Eş olasılık ölçütüne göre on doğal durumun olduğu karar alternatifinin herhangi bir doğal durumunun ortaya çıkma olasılığı hangisidir?

0,25

0,30

0,10

0,50

0,75

Açıklama:

Eş olasılık ölçütüne göre 10 doğal durumu olan karar alternatifinin herhangi bir doğal durumunun ortaya çıkma olasılığı 1/10=0,10'dur.

Doğru Cevap: C

Karar vericinin kontrol edemediği çevresel faktörlerle ilgili bilgi düzeyi aşağıdakilerden hangisini belirlemektedir?

Belirsiz ortamda karar verme

Belirli ortamda karar verme

Karar ortamı

Yatırım maliyeti

Çözüm yaklaşımı

Açıklama:

Karar vericinin kontrol edemediği çevresel faktörlerle ilgili bilgi düzeyi, karar ortamını da belirlemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi belirsizlik ortamında karar verme ölçütlerinden ikisidir?

İyimserlik-En iyi olasılık

Kötümserlik-En iyi olasılık

Uzlaşma-Risk

Eş olasılık-Risk

İyimserlik-Eş olasılık

Açıklama:

Belirsizlik ortamında karar verme durumunda bulunan bir karar vericinin kullanabileceği ölçütler; iyimserlik, kötümserlik, uzlaşma ve eş olasılık ölçütleri biçiminde sıralanır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Kazanç yapılı bir karar probleminde beş karar alternatifi ve üç doğal durum bulunmaktadır. Karar vericinin problemine ilişkin strateji tablosu aşağıda verilmiştir. İyimserlik ölçütünün kullanılması durumunda seçilmesi gereken alternatif hangisidir?

Alternatif 1

Alternatif 2

Alternatif 3

Alternatif 4

Alternatif 5

Açıklama:

Karar vericinin ilk yapması gereken strateji tablosunun sonuna yeni bir sütun eklemektir. Problemin kazanç yapılı olması nedeniyle her bir karar alternatifi için ortaya çıkan en yüksek değerler bu sütuna yazılır. Buradaki varsayım iyimserlik ölçütünün felsefesi olan “hangi alternatif seçilirse seçilsin, karar verici için en iyi sonucu verecek olan doğal durumun ortaya çıkacağı” varsayımıdır. Buna göre Alternatif 5 seçilirse en yüksek kazanç değerini sağlayacak olan Z doğal durumu ile karşılaşılır ve 32 değeri elde edilir. Benzer biçimde Alternatif 2 seçildiğinde, bu kez X durumu ile karşılaşılacağı varsayımı ile hareket edilir ve kazancın 15 olacağı kabul edilir. Diğer alternatifler için benzer analiz yapıldığında seçilmesi gereken alternatifin Alternatif 5 olduğu görülür.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Belirsizlik ortamında karar verme ölçütlerinden hangisi iki ölçütün bir arada kullanılmasına imkan sağlar?

Risk

Eş olasılık

İyimserlik

Uzlaşma

Kötümserlik

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 53

Laplace eş olasılık ölçütünü önerirken aşağıdaki durumlardan hangisini kabul etmiştir?

Her bir durumun ortaya çıkma olasılığının farklı olması

Her bir durumun ortaya çıkma olasılığının aynı olması

Bir durumun ortaya çıkma olasılığının diğer bütün durumlardan düşük olması

Bir durumun ortaya çıkma olasılığının diğer bütün durumlardan yüksek olması

Durumlardan sadece iki tanesinin ortaya çıkma olasılığının aynı olması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Belirsizlik ortamında karar verme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Doğal durumlar hakkındaki bilgi düzeyi yetersizdir.

Doğal durumların ortaya çıkma olasılığı bilinmez.

Karşı karşıya kalınan seçeneklerden birinin seçilmesi durumunda karşılaşılacak doğal durum bilinir.

Risk hesabı yapılamaz.

Karar verme ölçütleri karar vericinin psikolojisinden bağımsızdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi belirsizlik ortamında karar vermeye örnektir?

Markette çeşitli deterjanlar arasından birisini seçmek

Bir tavsiye üzerine ilgili konu araştırılmadan yatırım yapmak

Alarmı hangi saate kuracağına karar vermek

İki araba modeli arasından yakıt tüketimi az olanı satın almak

Akşam yemeğini hangi restoranda yiyeceğini seçmek

Açıklama:

Doğal durumların ortaya çıkışlarına ilişkin karar vericinin herhangi bir olasılık değerine sahip olmadığı duruma belirsizlik denir. Karar verici bilmediği bir konuda yatırım yapmak üzerine karar verdiğinde doğal durumların olasılıklarını bilmediğinden belirsizlik ortamında karar vermiş olur.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıda kazanç yapılı bir problem için üç karar alternatifi ve üç doğal durum için strateji tablosu verilmiştir. Karar vericinin iyimserlik ölçütünü kullanarak seçmesi gereken karar alternatifi ve bu alternatif için elde edilen değer eşleşmesi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Alternatif 1 / 62

Alternatif 2 / 75

Alternatif 3 / 65

Alternatif 1 / 75

Alternatif 3 / 75

Açıklama:

Öncelikle her bir alternatif için iyimserlik ölçütüne göre en büyük olan durumlar seçilir. Seçilen değerlere göre alternatif 1=62, alternatif 2= 50, alternatif 3=75 olur. Bu üç değerden en büyük olan, seçilmesi gereken alternatifi verir. Böylece seçilmesi gereken alternatif 3 ve bu alternatif için elde edilen değer 75 değeridir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Bir dış ticaret şirketi ithal edeceği ürünler için üç ülkeden birisini seçecektir. Bu ülkelerin ürünleri sattığı fiyatlar yılın üç ayrı dönemi için düşük, orta ve yüksek olacak
şekilde değişmektedir. Ülkelerin ve dönemsel satış fiyatlarının yazılı olduğu strateji tablosu yukarıda verilmiştir. İyimserlik ölçütü kullanılarak şirketin tercih etmesi gereken ülke ve ilgili fiyat aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Ülke 1 / 4,2

Ülke 2 / 5,2

Ülke 3 / 8,4

Ülke 2 / 3,3

Ülke 3 / 5,7

Açıklama:

Maliyetler için iyimserlik ölçütü “En düşük{En düşük{S}}” olmaktadır yani en düşük durumların en düşüğü doğru sonucu verecektir. Buna göre ülkeler için sırasıyla en düşük durumlar 4,2 , 3,3 ve 5,7 olacaktır. Bunlardan en düşüğü Ülke 2 için 3,3 değeridir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Kazanç yapılı bir problem için aşağıdaki strateji tablosunda üç ayrı alternatif için üç ayrı durum verilmiştir. Kötümserlik ölçütü kullanıldığında seçilmesi gereken alternatif ve durum çifti aşağıdakilerden hangisidir?

Alternatif 1 / 45

Alternatif 2 / 59

Alternatif 3 / 40

Alternatif 1 / 34

Alternatif 2 / 46

Açıklama:

Kazanç yapılı problemlerde kötümserlik ölçütü ile seçim yapıldığında en küçük durumlardan en büyük olanı seçilir. Buna göre her bir alternatif için en küçük durum sırasıyla 34, 46 ve 40 değerleridir ve bunlardan en büyüğü alternatif 2 için 46 değeri olacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Kazanç yapılı bir problemde tek alternatif için en büyük değer 50, en küçük değer ise 20’dir. Karar vericinin yüzde 60 iyimser olduğu durum için uzlaşma ölçütü kullanıldığında hesaplanacak yeni değer kaç olacaktır?

Açıklama:

Kazanç yapılı uzlaşma ölçütüne göre EnBüyük {α EnBüyük(sij) + (1 - α) EnKüçük(sij)} olmaktadır. Soruda tek alternatif olduğu için ve α=0,6 olduğundan elde edilecek değer 50*0,6+20*0,4=30+8=38 olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Maliyet yapılı bir problem için aşağıda her bir alternatif ve bunlara karşılık gelen durumlar verilmiştir. Uzlaşma ölçütüne göre iyimserlik yüzde 80 iken seçilmesi gereken alternatif hangisidir?

Alternatif 1

Alternatif 2

Alternatif 3

Alternatif 4

Alternatif 5

Açıklama:

Tabloda verilen hesaplamalardan anlaşılacağı üzere en düşük değer olan 26 alternatif 2’ye aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdaki tabloda üç alternatifin her biri için iki ayrı durum verilmiştir. Karar verici tablo üzerinde işlem yaparken ilk aşamada her bir alternatif için
Alternatif 1 = 45
Alternatif 2 = 70
Alternatif 3 = 55
olacak şekilde değerler elde etmiştir ve alternatif 2’yi seçmiştir. Buna göre karar vericinin kullandığı ölçüt tipi ve problemin türü seçeneklerden hangisi olabilir?

İyimserlik ölçütü / Kazanç problemi

Eş olasılık ölçütü / Maliyet problemi

Kötümserlik ölçütü / Maliyet problemi

İyimserlik ölçütü / Maliyet problemi

Uzlaşma ölçütü / Kazanç problemi

Açıklama:

İyimserlik oranı yüzde 50 olduğu durumda karar verici uzlaşma ölçütü ile soruda ilk aşamada elde edilen sonuçları elde edecektir. Aynı şekilde eş olasılık ölçütü ile de aynı sonuçlara ulaşabilecektir. Ancak bu değerlerden en büyüğü seçildiğinden ve bu işlem kazanç problemlerinde kullanıldığından Eş olasılık / Maliyet problemi eşleşmesi doğru değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Maliyet yapılı bir problemde alternatifler ve bu alternatifler için karşılık gelen durumlar aşağıdaki strateji tablosunda verilmiştir. Buna göre eş olasılık ölçütü kullanılarak karar verildiğinde seçilen alternatif ve değeri seçeneklerden hangisi olabilir?

Alternatif 1 / 40

Alternatif 2 / 31

Alternatif 3 / 37

Alternatif 1 / 39

Alternatif 2 / 37

Açıklama:

Eş olasılık ölçütü olduğu durumda her alternatifler için durumların aritmetik ortalaması alınır. Alternatif 1= 39, Alternatif 2 = 31, Alternatif 3= 37 olur. Maliyet yapılı bir problem olduğu için en küçük değer alternatif 2 için 31 değeridir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi bir belirsizlik ölçütüdür?

En büyük olasılık ölçütü

En küçük olasılık ölçütü

Eş olasılık ölçütü

Bireylesllik ölçütü

Objektiflik ölçütü

Açıklama:

Belirsizlik ortamında karar verme durumunda bulunan bir karar vericinin kullanabileceği ölçütler; iyimserlik, kötümserlik, uzlaşma ve eş olasılık ölçütleri biçiminde sıralanır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Karar vericinin karşı karşıya kaldığı karar probleminde sahip olduğu seçenekte karşılaşabileceği doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarını bilemediği karar ortamı aşağıdakilerden hangisidir?

Belirlilik ortamı

Belirsizlik ortamı

Risk ortamı

Doğal ortam

Risksiz ortam

Açıklama:

Karar vericinin kontrol edemediği çevresel faktörlerle ilgili bilgi düzeyi, karar ortamını da belirlemektedir. Herhangi bir karar probleminde, karar verici ortaya çıkacağı düşünülen doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarına ilişkin hiçbir olasılık ataması yapamıyorsa belirsizlik söz konusudur. Dolayısıyla doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarının bilinmediği karar verme durumu; belirsizlik ortamında karar verme olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi belirsizlik ortamında karar verme durumunda bulunan bir karar vericinin kullanabileceği ölçütler arasındadır?

Şüphecilik

Kötümserlik

Çekimserlik

Mutsuzluk

Uzlaşmazlık

Açıklama:

Belirsizlik ortamında karar verme durumunda bulunan bir karar vericinin kullanabileceği ölçütler; iyimserlik, kötümserlik, uzlaşma ve eş olasılık ölçütleri biçiminde sıralanır.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Karar vericinin belirsizlik ortamında hangi karar alternatifini seçerse seçsin en yüksek kazanç veya en düşük maliyet değerleri ile karşı karşıya kalacağını düşündüğü ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Umursamazlık

İyimserlik

Uzlaşma

Olumluluk

İyi niyetlilik

Açıklama:

İyimserlik ölçütünde her ne olursa olsun “benim için hep en iyi durumlar ortaya çıkar” felsefesi benimsenir. Bu ölçüte göre karar verici belirsizlik ortamında her zaman şanslı olduğu ve gelecekte ortaya çıkabilecek doğal durumlar içinden hep en iyisi ile karşılaşacağı varsayımı ile hareket etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

I. Her karar alternatifi için strateji tablosunun satırlarında yer alan en büyük değerleri belirler.
II. Her karar alternatifi için strateji tablosunun satırlarında yer alan en küçük değerleri belirler.
III. Belirlenen değerler içinden en büyük değere sahip karar alternatifi en iyi karar olarak seçilir.
İyimserlik ölçütüne göre karar vericinin kazanç yapılı bir problem ile karşı karşıya kaldığı durumda yukarıdaki yargılardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

II ve III

Yalnız II

I ve III

I ve II

Açıklama:

İyimserlik ölçütüne göre karar verici kazanç yapılı bir problem ile karşı karşıya ise, öncelikle her karar alternatifi için strateji tablosunun satırlarında yer alan en büyük değerleri belirler. Daha sonra, belirlenen bu değerler içinden en büyük değere sahip karar alternatifi en iyi karar olarak seçilir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

I. Her karar alternatifi için strateji tablosunun satırlarında yer alan en büyük değerleri belirler.
II. Her karar alternatifi için strateji tablosunun satırlarında yer alan en küçük değerleri belirler.
III. Belirlenen değerler içinden en küçük değere sahip karar alternatifi en iyi karar olarak seçilir.
İyimserlik ölçütüne göre karar vericinin maliyet yapılı bir problem ile karşı karşıya kaldığı durumda yukarıdaki yargılardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

II ve III

Yalnız II

I ve III

I ve II

Açıklama:

İyimserlik ölçütüne göre karar verici maliyet yapılı bir problem ile karşı karşıya olduğunda, önce her karar alternatifi için strateji tablosunun satırlarında yer alan en küçük değerleri belirler. Bu belirleme sonrasında, söz konusu bu değerler arasından en küçük değerli olan karar alternatifi ise en iyi karar olarak benimsenir.

Doğru Cevap: B

Aşağıda yer alan strateji tablosunda bir karar vericinin farklı karar alternatileri için kazanç değerleri verilmiştir. İyimserlik ve kötümserlik ölçütlerine göre bu karar vericinin seçeceği alternatifler sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

Proje 1 - Proje 1

Proje 1 - Proje 3

Proje 2 - Proje 3

Proje 3 - Proje 2

Proje 2 - Proje 1

Açıklama:

Problem kazanç yapılı olduğu için iyimserlik ölçütünde ilk adımda her alternatif için en yüksek değerler belirlenir (110,98,58) İkinci adımda bu değerler içinden yine en yüksek olanı belirlenerek bu değeri veren alternatif en iyi alternatif olarak belirlenir (110 - Proje 1)
Kötümserlik ölçütünde ise ilk adımda her alternatif için en küçük değerler belirlenir (85,50,25) ikinci adım seçim aşamasıdır ve karar verici en kötüler içinden en iyisini seçer.
Problem kazanç yapılı olduğu için önceki adımda belirlenen değerler içinden en büyük değer belirlenir ve bu değeri veren alternatif en iyi alternatif olarak seçilir. (85-Proje1)

Doğru Cevap: A

Soru 83

Bir karar verici eş olasılık ölçütünü kullanarak karar verecektir. Probleminde 3 alternatif ve 4 doğal durum olduğuna göre her bir doğal durumun ortaya çıkma olasılığı nedir?

0,25

0,40

0,50

0,60

0,70

Açıklama:

Problemde 4 durum olduğu için her bir durumun ortaya çıkma olasılığı % 25'tir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Bir lise için ingilizce öğretmeni alımı yapılacaktır. Ön elemeler tamamladıktan sonra geriye beş aday kalmıştır. Bu adayların belirlenen kriterler doğrultusundaki yetenek değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Beş adayın da seçilme şartları eşittir. Eş olasılık ölçütünü kullanıldığında, hangi adayın seçilmesi gerekmektedir?

Öğretmen 1

Öğretmen 2

Öğretmen 3

Öğretmen 4

Öğretmen 5

Açıklama:

Bu problemde her bir doğal durumun ortaya çıkma olasılığı P(Dj) = 1 / 2 ifadesinden, 0,50’ye eşit olacaktır. Doğal durumlar için olasılık değerleri bu şekilde belirlendikten sonra her bir öğretmen alternatifi için beklenen değerler sırasıyla (93,5 - 85,5 - 86,5 - 89,5 ve 99) olarak hesaplanır.
Bu problem de bir kazanç problemi olduğu için en yüksek değer olan 99 seçilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Bir problemin karar verme sürecinde bir karar verici; maliyet yapılı olan problemde ortaya çıkan en büyük maliyetlerden en küçüğünü seçerek hareket ediyorsa hangi ölçütü kullanmaktadır?

Eş olasılık ölçütü

Uzlaşma ölçütü

İyimserlik ölçütü

Kötümserlik ölçütü

Nötr davranma yaklaşımı

Açıklama:

Maliyet yapılı bir probleme bu şekilde yaklaşan bir karar verici kötümserlik ölçütünü kullanmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

LAPLACE tarafından önerilen; doğal durumlardan herhangi birinin ortaya çıkma olasılığının, diğerlerine göre daha yüksek ya da daha düşük olabileceği yönünde tutarlı bir neden olmadığında, her durumun aynı olasılıkla ortaya çıkabileceğini kabul ettiği karar verme yaklaşımı ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

İyimserlik ölçütü

Kötümserlik ölçütü

Uzlaşma ölçütü

Eş olasılık ölçütü

Nötr davranma yaklaşımı

Açıklama:

Soruda tanımı verilen ölçüt eş olasılık ölçütüdür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Doğal durumların ortaya çıkışlarına ilişkin karar vericinin herhangi bir olasılık değerine sahip olmadığı durum aşağıdakilerden hangisidir?

Belirsizlik

Karışıklık

Uyumluluk

Uyumsuzluk

Görecelilik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdaki ölçütlerden hangisinde karar verici her zaman şanslı olduğunu benimsemektedir?

İyimserlik

Kötümserlik

Uzlaşma

Eş olasılık

Kararsızlık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 89

Aşağıdaki ölçütlerden hangisinde karar verici her zaman şanssız olduğunu benimsemektedir?

Kötümserlik

İyimserlik

Uzlaşma

Eş olasılık

Değişiklik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 90

Aşağıdaki ölçütlerden hangisinde karar verici doğal durumlardan herhangi birinin ortaya çıkma olasılığının, diğerlerine göre daha yüksek ya da daha düşük olabileceği yönünde tutarlı bir neden olmadığında kullandığı ölçüttür?

Eş olasılık

İyimserlik

Kötümserlik

Uzlaşma

Değişiklik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 91

Eş olasılık ölçütüne göre iki doğal durumu bulunan bir karar alternatifinin herhangi bir doğal durumunun ortaya çıkma olasılığı aşağıdakilerden hangisidir?

0.50

0.75

0.60

0.25

0.40

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 92

Eş olasılık ölçütüne göre dört doğal durumu bulunan bir karar alternatifinin herhangi bir doğal durumunun ortaya çıkma olasılığı aşağıdakilerden hangisidir?

0.25

0.20

0.30

0.40

0.50

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 93

Eş olasılık ölçütüne göre beş doğal durumu bulunan bir karar alternatifinin herhangi bir doğal durumunun ortaya çıkma olasılığı aşağıdakilerden hangisidir?

0.20

0.25

0.50

0.70

0.33

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 94

Beş doğal durumu bulunan ve her birinin değeri sırasıyla
110, 125, 255, 300 ve 325 olan bir karar alternatifinin eş olasılık
ölçütüne göre beklenen değeri aşağıdakilerden hangisidir?

223

110

255

300

325

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 95

Beş doğal durumu bulunan ve her birinin değeri sırasıyla
110, 125, 255, 300 ve 330 olan bir karar alternatifinin eş olasılık
ölçütüne göre beklenen değeri aşağıdakilerden hangisidir?

224

220

255

300

330

Açıklama:

Doğru Cevap: A

İyimserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi kazanç yapılı problemlerde aşağıdaki formüllerden hangisi ile tespit edilir?

Açıklama:

İyimserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi kazanç yapılı problemlerde

işlemi ile tespit edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

İyimserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi maliyet yapılı problemlerde aşağıdaki formüllerden hangisi ile tespit edilir?

Açıklama:

İyimserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi maliyet yapılı problemlerde

işlemi ile tespit edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

“Benim için hep kötü durumlar ortaya çıkar” felsefesini benimseyen karar modeli aşağıdakilerden hangisidir?

İyimserlik ölçütü

Eş olasılık ölçütü

En iyi olasılık ölçütü

Kötümserlik ölçütü

Uzlaşma ölçütü

Açıklama:

Kötümserlik ölçütünde “benim için hep kötü durumlar ortaya çıkar” felsefesi benimsenir.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Kötümserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi maliyet yapılı problemlerde aşağıdaki formüllerden hangisi ile tespit edilir?

Açıklama:

Kötümserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi strateji tablosuna göre, maliyet yapılı problemlerde

işlemi ile tespit edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Kötümserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi kazanç yapılı problemlerde aşağıdaki formüllerden hangisi ile tespit edilir?

Açıklama:

Kötümserlik ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi strateji tablosuna göre, kazanç yapılı problemlerde

işlemi ile tespit edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 104

iyimserlik ve kötümserlik ölçütlerini bir arada kullanmasına imkan tanıyan karar modeli aşağıdakilerden hangisidir?

İyimserlik ölçütü

En iyi olasılık ölçütü

Kötümserlik ölçütü

Eş olasılık ölçütü

Uzlaşma ölçütü

Açıklama:

HURWICZ, karar probleminin doğasına ve karar vericinin içinde bulunduğu psikolojik duruma ilişkin daha esnek davranması amacı ile iyimserlik ve kötümserlik ölçütlerini bir arada kullanmasına imkan tanıyan bir ölçüt önermiştir. Uzlaşma olarak tanınan bu ölçütte, karar vericinin iyimserlik düzeyini belirten bir katsayıdan yararlanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Uzlaşma ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi kazanç yapılı problemlerde aşağıdaki formüllerden hangisi ile tespit edilir?

Açıklama:

işlemi ile tespit edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Uzlaşma ölçütüne göre karar vericinin benimseyeceği karar alternatifi maliyet yapılı problemlerde aşağıdaki formüllerden hangisi ile tespit edilir?

Açıklama:

işlemi ile tespit edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 107

Yukarıda verilen kazanç yapılı strateji tablosuna göre eşit olasılık ölçütünü kullanarak karar veren bir yöneticinin tercih edeceği alternatifin değeri aşağıdakilerden hangisidir?

10.000

20.000

30.000

40.000

50.000

Açıklama:

Eşit olasılık kriterine göre karar verilirken; olası durumlar altında yer alan her kazanç değeri eşit olasılık katsayısı ile çarpılır ve elde edilen sonucun en yüksek olanı tercih edilir.
Apartman inşası 50000 (0.5) + 30000 (0.5) = 40000
Ofis inşası 100000 (0.5) - 40000 (0.5) = 30000
Depo inşası 30000 (0.5) + 10000 (0.5) = 20000
Tercih edilen en iyi değer 40000 dir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdak verilen kazanç yapılı strateji tablosuna iyimserlik ölçütü uygulandığında en iyi kararın değeri nedir?

10.000

30.000

-40.000

100.000

60.000

Açıklama:

İyimserlik ölçütüne göre değerlendirme yapılırken, önce her seçenek için en iyi değerler belirlenir. Problem kazanç yapılı olduğu için en iyi değerler en yüksek değerlerdir. İlk seçenek için en iyi değer 100.000 ve ikinci seçenek için en iyi değer 30.000'dir. Daha sonra bu değerler içinden de en iyisi (kazanç yapılı olduğu için en yükseği) seçilir. Bu değer D şıkkında verilen 100.000 değeridir.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Yukarıda verilen strateji tablosunda farklı karar alternatiflerinin, olası doğal durumlardaki kazanç değerleri verilmiştir. Uzlaşma ölçütünü kullanarak karar vermek isteyen yöneticinin iyimserlik derecesi (α) 0,40 olduğuna göre en iyi karar için bulunan değer aşağıdakilerden hangisidir?

16.000

18.000

28.000

36.000

38.000

Açıklama:

Uzlaşma ölçütüne göre karar verilirken; her bir alternatif için en iyi değer ile α değeri, en kötü değer ile (1- α) değeri çarpılıp toplanır. Tüm seçenekler için bu hesaplama yapıldıktan sonra, bulunan değerler içinden en iyisi en iyi karar olarak seçilir. Problem kazanç yapılı olduğundan hesaplama sonuçları içinden en büyük değer olan 38.000 değerine sahip karar alternatifi seçilir.
Apartman inşası 50.000 (0,4) + 30.000 (0,6) = 38.000
Ofis inşası 10.0000 (0,4) - 40.000 (0,6) = 16.000
Depo inşası 30.000 (0,4) +10.000 (0,6) = 18.000

Doğru Cevap: E

Soru 110

Yukarıda verilen strateji tablosunda farklı karar alternatiflerinin, olası doğal durumlardaki kazanç değerleri verilmiştir. Eş olasılık ölçütüne göre en iyi karar için bulunan değer aşağıdakilerden hangisidir?

10.000

20.000

30.000

40.000

50.000

Açıklama:

Eş olasılık ölçütüne göre karar verilirken; her bir seçenek için olası durumlar altında yer alan her ödeme değeri eşit olasılık değeri ile çarpılıp toplanır ve elde edilen sonuçlar içinden en iyi değer seçilir. Bu problemde doğal durum sayısı iki olduğundan doğal durumların ortaya çıkma olasılıkları 1/2= 0,50 olur. (Eş olasılık ölçütü kullanımında yapılan işlem aynı zamanda her seçenek için sonuç değerlerinin ortalamasının bulunması biçimindedir)
Apartman inşası 50.000 (0,5) + 30.000 (0,5) = 40.000
Ofis inşası 100.000 (0,5) - 40.000 (0,5) = 30.000
Depo inşası 30.000 (0,5) + 10.000 (0,5) = 20.000
Problem kazanç yapılı olduğundan en iyi değer bulunan değerler içindeki en yüksek değer olan 40.000 dir.

Doğru Cevap: D

Soru 111

I, II

I ve III

Yalnız III

II ve IV

Hepsi

Açıklama:

Bir karar probleminde doğal durumların hangi değerleri hangi olasılıkla alabileceği biliniyor ise karar verici, benimsediği stratejiye göre elde etmek istediği durumun (gelir, kar, maliyet vb.) riskini ölçebiliyor demektir. Diğer bir ifadeyle karar verici doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarını biliyorsa risk ortamında karar veriyordur. Ortaya çıkma olasılığı düşük olan bir doğal durum için yüksek bir olasılık değerinin atanması, karar vericinin kararının yanlış olmasına neden olacaktır. Olasılık değerleri 0 ile 1 arasında değerler almaktadır ve 0’a yakın olasılık değerlerine sahip olayların gerçekleşme şanslarının az, 1’e yakın olasılık değerlerine sahip olayların gerçekleşme şanslarının ise yüksek olduğu söylenmektedir. Risk ortamında karar verme sürecinde, strateji tablosu içerisinde yer alan tüm doğal durumların gerçekleşme şansına ilişkin bir olasılık değerinin mutlaka belirlenmesi gereklidir. Verilen tüm öncüller doğru olduğu için cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Yukarıda verilen eşitlik, risk ortamında karar verme ölçütlerinden hangisine aittir?

Yüksek şanslı durum ölçütü

En büyük olasılık ölçütü

En iyi beklenen değer ölçütü

Hırs düzeyi ölçütü

Nokta atışı ölçütü

Açıklama:

En iyi beklenen değer ölçütünde, j’inci doğal durumun ortaya çıkma olasılığı Pj ile gösterilirse, i’inci karar alternatifinin (Ai ) uygulanması durumunda beklenen kazanç/maliyet, eşitliği ile hesaplanır.

Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Hırs düzeyi ölçütüyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangileri doğrudur?
I. Bir karar vericinin bir karar probleminde kabul edebileceği en düşük katkı ya da katlanabileceği en yüksek maliyet değerine hırs düzeyi denir.
II. Hırs düzeyi ölçütünde kazancı en büyükleme veya maliyeti en küçükleme söz konusu değildir.
III. Hırs düzeyi ölçütüne göre karar verirken kazanç yapılı problemlerde öncelikle her bir strateji için elde edilebilecek kazancın önceden belirlenen hırs düzeyine eşit veya daha fazla olması olasılıklarını belirler.
IV. En büyük olasılık değerine sahip strateji en iyi strateji olarak seçilir.

I ve II

I ve III

I ve IV

I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

Bir karar vericinin bir karar probleminde kabul edebileceği en düşük katkı ya da katlanabileceği en yüksek maliyet değerine hırs düzeyi denir. Hırs düzeyi ölçütünde kazancı en büyükleme veya maliyeti en küçükleme söz konusu değildir. Bunun yerine bu ölçütte problemin çözümü ile elde edilmesi beklenen sonuçların karar vericiyi tatmin etme düzeyi dikkate alınır. Birden fazla stratejinin hırs düzeyini karşılaması söz konusu ise en büyük olasılığa karşılık gelen strateji karar verici tarafından benimsenir. Karar verici hırs düzeyi ölçütüne göre karar verirken, kazanç yapılı problemlerde öncelikle her bir strateji için elde edilebilecek kazancın önceden belirlenen hırs düzeyine eşit veya daha fazla olması olasılıklarını belirler. Daha sonra en büyük olasılık değerine sahip strateji en iyi strateji olarak seçilir. Bu strateji karar vericiyi belirlediği hırs düzeyine ulaştırmada en olası stratejidir. Verilen tüm öncüller doğru olduğu için cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

I. En büyük olasılık ölçütü, hesaplaması en kolay ölçütlerden biri olmakla beraber yalnızca bir tek doğal durumu göz önüne alması nedeniyle diğer ölçütlere göre daha zayıf bir karar verme ölçütüdür.
II. Karar problemi maliyet yapılı ise en yüksek olasılığa sahip doğal durum sonuçları içinde en küçük değeri veren karar alternatifi, en iyi karar olarak belirlenir.
III. Bir olayın olasılığının düşük olması bu olayın gerçekleşmeyeceği (doğal durumun ortaya çıkmayacağı) anlamını taşır.
IV. Karar problemi kazanç yapılı ise en yüksek olasılığa sahip doğal durum için karar alternatiflerinin sonuç değerlerinden en yükseğini veren karar alternatifi, en iyi karar olarak kabul edilir.
Yukarıda en büyük olasılık ölçütü için verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

I ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Karar problemi kazanç yapılı ise, en yüksek olasılığa sahip doğal durum için karar alternatiflerinin sonuç değerlerinden en yükseğini veren karar alternatifi, en iyi karar olarak kabul edilir. Karar problemi maliyet yapılı ise, en yüksek olasılığa sahip doğal durum sonuçları içinde en küçük değeri veren karar alternatifi, en iyi karar olarak belirlenir. En büyük olasılık ölçütü, hesaplaması en kolay ölçütlerden biri olmakla beraber, yalnızca bir tek doğal durumu göz önüne alması nedeniyle, diğer ölçütlere göre daha zayıf bir karar verme ölçütüdür. Unutulmamalıdır ki bir olayın olasılığının (doğal durumun olasılığının) düşük olması bu olayın gerçekleşmeyeceği (doğal durumun ortaya çıkmayacağı) anlamı taşımaz.
Bunun aksine, olayın gerçekleşme olasılığının var olduğunu, ancak diğer alternatiflere göre ortaya çıkma şansının düşük olduğunu gösterir. Bu nedenle doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Hırs Düzeyi ölçütü ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangileri doğrudur?
I. Bir karar vericinin karar probleminde kabul edebileceği en düşük katkı ya da katlanabileceği en yüksek maliyet değeri hırs düzeyi olarak nitelendirilir.
II. Hırs düzeyi ölçütünde kazancı en büyükleme veya maliyeti en küçükleme söz konusudur.
III. Kazanç yapılı problemlerde öncelikle her bir strateji için elde edilebilecek kazancın önceden belirlenen hırs düzeyine eşit veya daha fazla olması olasılıkları belirlenir.
IV. Birden fazla stratejinin hırs düzeyini karşılaması söz konusu ise en büyük olasılığa karşılık gelen strateji karar verici tarafından benimsenir.
V. Her bir strateji için öncelikle P (Kazanç ≤ HD) veya P (Maliyet ≥HD) olasılıkları belirlenir.

Yalnızca I

Yalnızca V

II ve V

I, III ve IV

I, II ve V

Açıklama:

Bir karar vericinin karar probleminde kabul edebileceği en düşük katkı ya da katlanabileceği en yüksek maliyet değeri hırs düzeyi olarak nitelendirilir.(I. madde doğrudur)
Hırs düzeyi ölçütünde kazancı en büyükleme veya maliyeti en küçükleme söz konusu değildir. Bunun yerine bu ölçütte problemin çözümü ile elde edilmesi beklenen sonuçların karar vericiyi tatmin etme düzeyi dikkate alınır.(II. madde yanlıştır)
Kazanç yapılı problemlerde öncelikle her bir strateji için elde edilebilecek kazancın önceden belirlenen hırs düzeyine eşit veya daha fazla olması olasılıkları belirlenir. (III. madde doğrudur)
Birden fazla stratejinin hırs düzeyini karşılaması söz konusu ise en büyük olasılığa karşılık gelen strateji karar verici tarafından benimsenir. (IV madde doğrudur)
HD hırs düzeyini göstermek üzere her bir strateji için öncelikle P (Kazanç ≥ HD) veya P (Maliyet ≤ HD) olasılıkları belirlenir (V. maddede küçük eşit büyük eşit işaretleri kazanç ve maliyet için ters yazılmıştır bu nedenle V. madde yanlıştır)
Doğru cevap I. II. ve IV. maddelerin olduğu D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

I. Karar problemi kazanç yapılı ise en yüksek olasılığa sahip doğal durum için karar alternatiflerinin sonuç değerlerinden en yükseğini veren karar alternatifi, en iyi karar olarak kabul edilir.
II. En büyük olasılık ölçütü, hesaplaması en kolay ölçütlerden biri olmakla beraber, yalnızca bir tek doğal durumu göz önüne alması nedeniyle, diğer ölçütlere göre daha zayıf bir karar verme ölçütüdür.
III. Karar verici karar problemine ilişkin doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarını biliyorsa risk ortamında karar verme söz konusudur.
IV. Risk ortamında karar verme durumunda olan bir karar verici, en iyi beklenen değer ölçütü, en büyük olasılık ölçütü ve hırs düzeyi ölçütlerinden yararlanarak karar verebilir.
Yukarıda verilen öncüllerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Karar problemi kazanç yapılı ise, en yüksek olasılığa sahip doğal durum için karar alternatiflerinin sonuç değerlerinden en yükseğini veren karar alternatifi, en iyi karar olarak kabul edilir. Karar problemi maliyet yapılı ise, en yüksek olasılığa sahip doğal durum sonuçları içinde en küçük değeri veren karar alternatifi, en iyi karar olarak belirlenir. En büyük olasılık ölçütü, hesaplaması en kolay ölçütlerden biri olmakla beraber, yalnızca bir tek doğal durumu göz önüne alması nedeniyle, diğer ölçütlere göre daha zayıf bir karar verme ölçütüdür. Karar teorisinde ele alınan karar ortamlarından biri de risk ortamıdır. Kısaca belirtmek gerekirse, karar verici karar problemine ilişkin doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarını biliyorsa risk ortamında karar verme söz konusudur. Risk ortamında karar verme durumunda olan bir karar verici, en iyi beklenen değer ölçütü, en büyük olasılık ölçütü ve hırs düzeyi ölçütlerinden yararlanarak karar verebilir. Verilen tüm öncüller doğru olduğundan dolayı cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

‘Her bir karar alternatifinde yer alan sonuçlar ilgili doğal durum olasılıkları ile çarpılır, daha sonra bu çarpım değerleri her satır için toplanarak ilgili karar alternatifi için beklenen kazanç veya maliyet değeri hesaplanmış olur.’
Yukarıda verilen formülün ifadesi hangi karar ölçütüne aittir?

En Büyük Olasılık Ölçütü

Hırs Düzeyi Ölçütü

İyilik Ölçütü

Maliyet Hesap Ölçütü

En İyi Beklenen Değer Ölçütü

Açıklama:

En iyi beklenen değer ölçütü, risk ortamında karar verme durumunda en çok kullanılan ölçüttür. Genellikle EMV (Expected Monetary Value) kısaltması ile gösterilir. En iyi beklenen değerin hesaplanması için her bir karar alternatifinde yer alan sonuçlar ilgili doğal durum olasılıkları ile çarpılır, daha sonra bu çarpım değerleri her satır için toplanarak ilgili karar alternatifi için beklenen kazanç veya maliyet değeri hesaplanmış olur.
Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Karar verici bu ölçüte göre karar verirken, kazanç yapılı problemlerde öncelikle her bir strateji için elde edilebilecek kazancın önceden belirlenen hırs düzeyine eşit veya daha fazla olması olasılıklarını belirler. Bahsedilen ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

En Büyük Olasılık Ölçütü

Hırs Düzeyi Ölçütü

İyilik Ölçütü

Maliyet Hesap Ölçütü

En İyi Beklenen Değer Ölçütü

Açıklama:

Bir karar vericinin karar probleminde kabul edebileceği en düşük katkı ya da katlanabileceği en yüksek maliyet değeri hırs düzeyi olarak nitelendirilir. Hırs düzeyi ölçütünde kazancı en büyükleme veya maliyeti en küçükleme söz konusu değildir. Bunun yerine bu ölçütte problemin çözümü ile elde edilmesi beklenen sonuçların karar vericiyi tatmin etme düzeyi dikkate alınır. Birden fazla stratejinin hırs düzeyini karşılaması söz konusu ise en büyük olasılığa karşılık gelen strateji karar verici tarafından benimsenir. Karar verici bu ölçüte göre karar verirken, kazanç yapılı problemlerde öncelikle her bir strateji için elde edilebilecek kazancın önceden belirlenen hırs düzeyine eşit veya daha fazla olması olasılıklarını belirler.
Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

i. İyimserlik ölçütü
ii. En iyi beklenen değer ölçütü
iii. Hırs düzeyi ölçütü
iv. Kötümserlik ölçütü
Yukarıda sıralananlardan hangileri risk altında karar verme durumunda olan karar vericinin kullanabileceği ölçütler arasındadır?

i-ii

ii-iii

iii-iv

i-ii-iii

ii-iii-iv

Açıklama:

Risk altına karar verme durumunda olan karar vericinin kullanabileceği üç ölçüt vardır. Bunlar En iyi beklenen değer ölçütü, hırs düzeyi ölçütü ve en büyük olasılık ölçütüdür. Bunlarda en iyi beklenen değer ölçütü ve hırs düzeyi ölçütü verilmiştir.
Doğru seçenek ii-iii maddelerini içeren B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Maliyet yapılı bir karar verme probleminde dört doğal durum tanımlanmıştır. Bu doğal durumlardan ilk üçünün ortaya çıkma şansları sırasıyla D1 (P(D1)=0,10), D2 (P(D2)=0,20), D3 (PD3)=0,40) iken dördüncü doğal durum D4' ün ortaya çıkma şansı nedir?

0,80

0,60

0,30

Açıklama:

Risk ortamında karar ancak tanımlanan doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarının bilinmesi durumunda söz konusu olabilir. Doğal durumların ortaya çıkma olasılıklarının toplamının da 1 olması gereklidir. Bu durumda dört doğal durumun tanımlandığı problemde ilk üç doğal durumun ortaya çıkma olasılıkları toplanıp 1 den çıkarıldığında istenen olasılık değerine ulaşılmış olur. Bu durumda istenen olasılık değeri 1-(0,10+0,20+0,40)=0,30 olarak hesaplanır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

D1 (P(D1)=0,30)	D2 (P(D2)=0,25)	D3 (P(D3)=0,45)
Alternatif 1	30	35	50
Alternatif 2	22	38	43
Alternatif 3	42	33	26
Alternatif 4	33	28	35
Alternatif 5	64	39	39

Beş farklı alternatifin 3 farklı doğal durum altında getirileri verilmiştir. Karar verici en büyük olasılık ölçütüne göre hangi alternatifi seçmelidir?

Alternatif 1

Alternatif 2

Alternatif 3

Alternatif 4

Alternatif 5

Açıklama:

Karar verici en büyük olasılık ölçütüne göre karar verdiğinde doğal durumlar arasından en yüksek olasılığa sahip olanı belirler ve bu sütunda yer alan getirilerden en yüksek getiriyi sağlayan alternatifi seçer. Soruda D3 en yüksek olasılığa sahiptir. Bu sütunda yer alan değerlerden 50 en yüksek getiridir ve bu getiriyi alternatif 1 vermektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdaki karar ölçütlerinden hangisinde karar verici kazancı en büyükleme veya maliyeti en küçükleme yerine kabul edebileceği en düşük katkı ya da katlanabileceği en yüksek maliyet değerini dikkate alır?

En büyük olasılık ölçütü

Hırs düzeyi ölçütü

En iyi beklenen değer ölçütü

İyimserlik ölçütü

Kötümserlik ölçütü

Açıklama:

Bir karar vericinin karar probleminde kabul edebileceği en düşük katkı ya da katlanabileceği en yüksek maliyet değerine kararını veriyorsa hırs düzeyi ölçütüne göre karar veriyor demektir. Bu ölçüte göre karar verilirken kazancı en büyükleme veya maliyeti en küçükleme söz konusu olmamaktadır.
Bu bilgilere göre doğru cevap B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

5 Alternatif 4 doğal durumun tanımlandığı kazanç yapılı bir karar probleminde hesaplanan beklenen kazanç değerleri sırasıyla A1(Alternatif 1)= 25, A2(Alternatif 2)= 38, A3(Alternatif 3)=45, A4(Alternatif 4)=31, A5(Alternatif 5)=29 ise en iyi beklenen değer ölçütüne göre karar verici hangi alternatifi seçmelidir?

Alternatif 1

Alternatif 2

Alternatif 3

Alternatif 4

Alternatif 5

Açıklama:

En iyi beklenen değer ölçütüne göre karar verilirken en yüksek beklenen kazancı veren alternatif seçilir. Soru için bu değer 45' tir ve kazancı sağlayan Alternatif 3 seçilir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

5 Alternatif 5 doğal durumun tanımlandığı maliyet yapılı bir karar probleminde hesaplanan beklenen maliyet değerleri sırasıyla A1(Alternatif 1)= 150, A2(Alternatif 2)= 180, A3(Alternatif 3)=170, A4(Alternatif 4)=310, A5(Alternatif 5)=190 ise en iyi beklenen değer ölçütüne göre karar verici hangi alternatifi seçmelidir?

Alternatif 1

Alternatif 2

Alternatif 3

Alternatif 4

Alternatif 5

Açıklama:

En iyi beklenen değer ölçütüne göre maliyet yapılı problemlere ilişkin karar verilirken en düşük beklenen maliyete neden olan alternatif seçilir. Soru için bu değer 150' dir ve bu maliyete neden olan Alternatif 1 seçilir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

5 alternatif ve 4 doğal durumlu kar yapılı bir karar problemi tanımlanmıştır. Problemin çözümünde öncelikle her bir alternatifin hırs düzeyini karşılama olasılığı belirlenmiştir. Bu olasılıklar her bir alternatif için hesaplanmıştır. Alternatif 2 için bu oran 0,50 olarak hesaplanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi karar problemi için doğru ifadeyi içerir?

Alternatif 2 nin sonuçları(doğal duruma bağlı alternatifin getirisi) hiçbirisi belirlenen hırs düzeyinin üzerinde değildir.

Alternatif 2 nin sonuçlarından 1 tanesi belirlenen hırs düzeyinin üzerindedir.

Alternatif 2 nin sonuçlarından 2 tanesi belirlenen hırs düzeyinin üzerindedir.

Alternatif 2 nin sonuçlarından 3 tanesi belirlenen hırs düzeyinin üzerindedir.

Alternatif 2 nin sonuçlarından tamamı belirlenen hırs düzeyinin üzerindedir.

Açıklama:

Hırs düzeyi ölçütüne göre karar verilirken problemin çözümünde öncelikle her bir alternatifin hırs düzeyini karşılama olasılığı belirlenir. Bu değerler sorulan alternatif 2 için 0,50 olarak verilmiştir. Buna göre Alternatif 2 için belirlenen hırs düzeyini karşılayan sonuç sayısı toplam sonuç sayısı 4 doğal durum olduğundan 2 olduğunda verilen olasılık değerine (2/4=0,50) ulaşılır. Doğru cevap c dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

5 alternatif ve 5 doğal durumlu maliyet yapılı bir karar problemi tanımlanmıştır. Problemin çözümünde öncelikle her bir alternatifin hırs düzeyini karşılama olasılığı belirlenmiştir. Bu olasılıklar her bir alternatif için hesaplanmıştır. Alternatif 5 için bu oran 0 olarak hesaplanmıştır. Aşağıdakilerin hangisi karar problemi için doğru ifadeyi içerir?

Alternatif 5 in sonuçları(doğal duruma bağlı alternatifin getirisi) hiçbirisi belirlenen hırs düzeyinin altında değildir

Alternatif 5 in sonuçlarından 1 tanesi belirlenen hırs düzeyinin altındadır.

Alternatif 5 in sonuçlarından 2 tanesi belirlenen hırs düzeyinin altındadır.

Alternatif 5 in sonuçlarından 3 tanesi belirlenen hırs düzeyinin altındadır.

Alternatif 5 in sonuçlarından 4 tanesi belirlenen hırs düzeyinin altındadır.

Açıklama:

Hırs düzeyi ölçütüne göre karar verilirken problemin çözümünde öncelikle her bir alternatifin hırs düzeyini karşılama olasılığı belirlenir. Maliyet yapılı problemde sonuçların belirlenen hırs düzeyinden daha düşük olması ile ilgilenilir. Bu değerler sorulan alternatif 5 için 0 olarak verilmiştir. Bir başka deyişle ilgili alternatifin hiçbir sonucunun hırs düzeyinin altında olmadığı durum tanımlanmıştır. Buna sonuç a seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Bir karar probleminde ortaya çıkması mümkün 3 farklı doğal durum ve 5 alternatif tanımlanmıştır. Aşağıda verilen değerlerden hangisi bu doğal durumun ortaya çıkma olasılığı olamaz?

0,10

0,30

0,90

0,05

1,05

Açıklama:

Karar verici ortaya çıkma olasılığı düşük olan bir doğal durum için düşük bir olasılık değeri atarken ortaya çıkma olasılığı yüksek olan bir doğal durum için yüksek bir olasılık değeri atar. Ancak karar vericinin doğal durumlar için belirleyeceği olasılık değerleri 0 ile 1 arasında değerler alır. Bu bilgiler ışığında 1,05 olasılık değeri olarak belirlenemez.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Kar yapılı bir karar problemi ile karşı karşıya olan bir karar verici hırs düzeyi ölçütüne göre karar verecektir. Karar verici kabul edebileceği kâr için alt limiti 1200 TL olarak belirlemiştir. Karar verici aşağıdaki ifadelerden hangisi yardımıyla karar verir?

P(Maliyet ≤ 1200)

P(Kazanç ≤ 1200)

P(Maliyet ≥ 1200)

P(Kazanç ≥ 1200)

P(Kazanç ≤ 1200 ≤ Maliyet)

Açıklama:

Bir karar vericinin karar probleminde kabul edebileceği en düşük katkı ya da katlanabileceği en yüksek maliyet değeri hırs düzeyi olarak nitelendirilir. Kar yapılı problemlerinde hırs düzeyi değerinden daha büyük sonuçlar dikkate alınır. Bu durumda problemin sonucuna ulaşmak için P(Kazanç ≥ 1200) olan sonuç sayısı her bir alternatif için belirlenir. Bu durumda çözümde P(Kazanç ≥ 1200) kuralından yararlanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Yatırım 1

Yatırım 2

Yatırım 3

Yatırım 4

Yatırım 5

Açıklama:

Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Pamuk

Pancar

Elma

Soğan

Nohut

Açıklama:

Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

I. En büyük olasılık ölçütü, hesaplaması en kolay ölçütlerden biri olmakla beraber yalnızca bir tek doğal durumu göz önüne alması nedeniyle diğer ölçütlere göre daha zayıf bir karar verme ölçütüdür.
II. Karar problemi maliyet yapılı ise en yüksek olasılığa sahip doğal durum sonuçları içinde en küçük değeri veren karar alternatifi, en iyi karar olarak belirlenir.
III. Bir olayın olasılığının düşük olması bu olayın gerçekleşmeyeceği anlamını taşır.
IV. Karar problemi kazanç yapılı ise en yüksek olasılığa sahip doğal durum için karar alternatiflerinin sonuç değerlerinden en yükseğini veren karar alternatifi, en iyi karar olarak kabul edilir.
V. Belirsizlik ortamında kullanılan karar ölçütleri arasındadır.
En büyük olasılık ölçütü ile ilgili olarak yukarı verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Karar verici, karar düğümünde en az kaç seçenek arasından bir seçim yaparak karar verir?

Açıklama:

Karar verici, karar düğümünde en az iki seçenek arasından bir seçim yaparak karar verir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi karar ağacı üzerinde daire şekliyle gösterilir?

Şans Düğümü

Dal

Bitiş Düğümü

Sonuç

Olasılık

Açıklama:

Şans düğümü karar ağacı üzerinde daire şekliyle gösterilir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Karar vericinin bu noktaya ulaşırken izlediği yol .............. olarak adlandırılır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygundur?

Sonuç

Düğüm

Dal

Senaryo

Akış

Açıklama:

Karar vericinin bu noktaya ulaşırken izlediği yol senaryo olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerde hangisi karar ağacında kısa düşey çizgi ile gösterilir.

Sonuç

Dal

Şans Düğümü

Karar Düğümü

Karar düğümü kesiminde tercih edilmeyip göz ardı edilen seçenek hangi sembol ile gösterilmektedir?

[ ]

///

Açıklama:

Bir karar düğümünde her bir karar seçeneği için verilen sonuçlar karşılaştırılır ve aralarından en iyisi seçilip diğerleri göz ardı edilir. Tercih edilmeyip göz ardı edilen karar seçenekleri dal üzerine çizilen çift çizgi (// sembolü) ile işaretlenir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Thomas Bayes tarafından geliştirilen ve karar vermede çok önemli yeri olan Bayes teoremi kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır?

17. yüzyıl

18. yüzyıl

19. yüzyıl

20. yüzyıl

Minimum maliyet değeri belirlenerek sonuca gidilir.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 41

"Karar probleminde yer alan tüm öğeleri çeşitli geometrik sembollerle temsil
eden grafiksel bir tekniktir."Verilen tanım aşağıdaki hangi kavrama aittir?

Karar Düğümü

Karar Ağacı

Şans Düğümü

Bitiş Düğümü

Dal

Açıklama:

Kara Vermede Karar Ağacı
Karar ağacı, tek aşamalı ya da çok aşamalı karar verme problemlerinde kullanılabilen ve problemde yer alan tüm öğeleri geometrik sembollerle temsil eden grafiksel bir karar tekniğidir.Karar ağacı, karar problemine ilişkin tüm öğeleri ve ayrıntıları grafiksel olarak göstermenin yanı sıra ağaç üzerinde beklenen değer hesaplamaları gerçekleştirilerek aynı zamanda problemin çözümünün elde edilmesini de sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Başlangıç düğümü kök düğüm olarak da ifade edilen düğüm karar ağacının hangi öğesine aittir?

Karar Düğümü

Şans Düğümü

Bitiş Düğümü

Dal

Olasılık

Açıklama:

Karar Ağacının Öğeleri
Karar ağacı üzerinde kare şekliyle gösterilen karar düğümü, karar değişkenini temsil eder.Karar verici, karar düğümünde en az iki seçenek arasından bir seçim yaparak karar verir. Karar ağacı genellikle verilen ilk kararla başlatıldığından, karar ağacının sol yanında konumlandırılan bir karar düğümü aynı zamanda başlangıç düğümü olur. Başlangıç düğümü kök düğüm olarak da ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Karar ağacının oluşturulmasında başlangıç kararından sonra hangi düğümler eklenebilir?

Olasılık-Bitiş Düğümü

Bitiş Düğümü-Şans Düğümü

Karar Düğümü-Olasılık

Şans Düğümü-Karar Düğümü

Olasılık-Şans Düğümü

Açıklama:

Karar Ağacının Oluşturulması
Karar düğümü ağaca yerleştirildikten sonra bu düğüme ilişkin karar değişkeninin alabileceği tüm olası değerler, düğümden sağ tarafa çıkan dallar (karar dalları) biçiminde çizime eklenir. Daha sonra, başlangıç kararından sonra ortaya çıkması beklenen olaylar veya kararlarla ilişkili bir şans düğümü veya bir diğer karar düğümü eklenir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Karar düğümünde tercih edilmeyip göz ardı edilen karar seçenekleri hangi işaretle gösterilir?

(*)

(//)

(!)

(")

(#)

Açıklama:

Karar düğümü kesimi
Bir karar düğümünde her bir karar seçeneği için verilen (hesaplanan) sonuçlar karşılaştırılır ve aralarından en iyisi (amaca en uygunu) seçilip diğerleri göz ardı edilir. Tercih edilmeyip göz ardı edilen karar seçenekleri dal üzerine çizilen çift çizgi (// sembolü) ile işaretlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Bir şans düğümüne bağlanan bitiş dalı için beklenen değer aşağıdaki formüllerden hangisi ile bulunabilir?

BD=Sonuç

BD=Olasılık

BD = Sonuç x Olasılık

BD = [BDdal1 + BDdal2 +...+ BDdalN]

BD= Olasılık / Sonuç

Açıklama:

Karar Düğümü Kesimi
Bir şans düğümüne bağlanan bitiş dalı için beklenen değer, bu dalın sonucu ile
olasılığının çarpımıdır. BD = Sonuç x Olasılık

Doğru Cevap: C

Soru 46

I. Bayes teoremi sayısal bir analiz tekniğidir.
II.Bayes teoreminin bir karar probleminin çözümünde kullanılmasında üç aşama söz konudur.
III. Bayes formülünde neden ile sonuç yer değiştirmektedir.
Yukarıda Bayes Teoremi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

KARAR VERMEDE BAYES TEOREMİ
Bayes teoreminin bir karar probleminin çözümünde kullanılmasında iki aşama sözkonudur. İlk aşamada, elde olan subjektif ve objektif bilgilere göre tahmin edilmek istenen parametrelere ilişkin bilgi öncesi (başlangıç) olasılık dağılımı belirlenir. İkinci aşamada ise örnekten elde edilen ek bilgilere göre parametrelerin bilgi sonrası dağılımı belirlenir ve bu dağılıma göre maksimum kâr ya da minimum maliyet değerini veren hareket şekli belirlenerek sonuca gidilir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

"Bağımlı olaylardan birinin meydana geldiği bilindiğinde, ona bağlı olarak diğerinin meydana gelme olasılığı olarak tanımlanabilir." Verilen tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Bayes formülü

Koşullu olasılık

Pozitif olasılık

Negatif olasılık

Objektif olasılık

Açıklama:

Bayes formülü
Koşullu olasılıklar; bağımlı olaylardan birinin meydana geldiği bilindiğinde, ona bağlı olarak diğerinin meydana gelme olasılığı olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Bir şans düğümünde verilen dalın sonucu=20 ve olasılığı=60 ise beklenen değer kaçtır?

1200

120

Açıklama:

Karar Düğümü Kesimi
Bir şans düğümüne bağlanan bitiş dalı için beklenen değer, bu dalın sonucu ile
olasılığının çarpımıdır.
BD = Sonuç x Olasılık

A karar değişkeninin durum uzayı 5 elemanlı bir küme ve şans değişkeni S’nin örnek uzayı 10 elemanlı bir kümedir. İki kümenin kartezyen çarpımı sonucunda elde edilecek kümenin eleman sayısı kaçtır?

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 60

Bir apartmandaki dairelerin %30'ini birinci boyacı, %35'ini ikinci boyaci, %40'ını ise üçüncü boyacı boyamaktadır. Sırasıyla boyacıların etrafı kirletme olasılıkları; %5, %8, %10 olduğu bilinmektedir. Buna göre apartmandaki dairelerden birindeki rassal seçilen bir odanın üçüncü boyacı tarafından kirli bırakılma olasılığı kaçtır?

0,2545

0,3656

0,4819

0,5671

0,6548

Açıklama:

Problem verilerinden hareketle;
A={Seçilen odayı birinci boyacının boyaması},
B={Seçilen odayı ikinci boyacının boyaması},
C={Seçilen odayı üçüncü boyacının boyaması},
K={Seçilen odanın kirli olması}
olayları olarak tanımlansın.
Problemdeki önsel (başlangıç) olasılıkları;
P(A)=0,30 (odanın birinci boyacının boyaması olasılığı)
P(B)=0,35 (odanın ikinci boyacının boyaması olasılığı)
P(C)=0,40 (odanın üçüncü boyacının boyaması olasılığı)
P(K|A)=0,05 (odanın birinci boyacı tarafından kirli bırakılma olasılığı)
P(K|A)=0,08 (odanın ikinci boyacı tarafından kirli bırakılma olasılığı)
P(K|A)=0,10 (odanın üçüncü boyacı tarafından kirli bırakılma olasılığı)
biçimindedir.
Buna göre
P(C|K) = [ P(K|C)P(C) ] / [ (P(K|A)P(A) + P(K|B)P(B) + P(K|C)P(C) ]
= [(0,10)(0,40)] / [ (0,05)(0,30) + (0,08)(0,35) + (0,10)(0,40)]
= [ 0,04] / [0,015 + 0,028 + 0,04]
= 0,481927711
=~ 0,4819

Doğru Cevap: C

Soru 61

"Karar ağacı üzerinde kare şekliyle gösterilen ..... düğümü, ..... değişkenini temsil eder."
Yukarıda verilen cümlede ..... ile verilen yerlere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Karar

Şans

Bitiş

Dal

Sonuç

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

"Karar ağacı üzerinde daire şekliyle gösterilen ..... düğümü, rassal değişkeni temsil eder"
Yukarıda verilen cümlede ..... ile verilen yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Şans

Karar

Bitiş

Dal

Sonuç

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 63

"Karar ağacında kısa düşey çizgi ile gösterilir. ..... noktasını varış düğümü olarak kabul
eden dal için nihai sonucu belirtir"
Yukarıda verilen cümlede ..... ile verilen yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Bitiş

Karar

Şans

Dal

Sonuç

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 64

"Karar ağacı üzerinde düğümleri birbirine bağlayan çizgilere ..... adı verilir. " Yukarıda verilen cümlede ..... ile verilen yere aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?

Karar Düğümü

Şans Düğümü

Bitiş Düğümü

Dal

Sonuç

Açıklama:

A
D

Doğru Cevap: D

Soru 65

"Bitiş düğümünde ortaya çıkan parasal tutardır. Net kâr ya da yatırımın geri dönüşü olarak
da adlandırılabilen ..... toplam gelirle maliyetler arasındaki farktır."
Yukarıda verilen cümlede ..... ile verilen yere aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?

Sonuç

Olasılık

Dal

Karar Düğümü

Şans Düğümü

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Karar Ağacının Öğelerinden biri değildir?

Dal Düğümü

Karar Düğümü

Şans Düğümü

Bitiş Düğümü

Olasılık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Karar Ağacının Öğelerinden biri değildir?

Olasılık Düğümü

Karar Düğümü

Şans Düğümü

Bitiş Düğümü

Dal

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Karar Ağacının Öğelerinden biri değildir?

Sonuç Düğümü

Karar Düğümü

Şans Düğümü

Bitiş Düğümü

Dal

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 69

"Bir ..... düğümünün sağından çıkan çizgi ..... dalı olarak adlandırılır"
Yukarıda verilen cümlede ..... ile verilen yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Karar

Olasılık

Bitiş

Dal

Sonuç

Açıklama:

Bir karar düğümünün sağından çıkan çizgi karar dalı olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

"Bir ..... düğümünün sağından çıkan çizgiye ..... dalı denir"
Yukarıda verilen cümlede ..... ile verilen yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Karar

Şans

Bitiş

Sonuç

Olasılık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 71

Yukarıdaki karar ağacında 1 numara ile gösterilen öğe karar ağacının hangi öğesidir?

Karar düğümü

Şans düğümü

Bitiş düğümü

Karar dalı

Şans dalı

Açıklama:

1 numaralı öğe "Karar düğümüdür"

1 numaralı öğe "Karar düğümüdür"

Doğru Cevap: A

Soru 72

"Rassal değişkeni (şans değişkeni) temsil eder. Şans düğümü en azından iki olası sonucu gösterir. Karar ağacında belirli olasılıklarla belirli değerleri alabilen olayları simgeler. Açıklamalardan da anlaşılabileceği gibi şans düğümü doğal durumlara karşılık gelir."
Yukarıdaki karar ağacında "Şans düğümü" kaç numaralı öğe ile gösterilmiştir?

Açıklama:

Karar ağacı üzerinde daire şekliyle gösterilen şans düğümü, rassal değişkeni (şans değişkeni) temsil eder. Şans düğümü en azından iki olası sonucu gösterir. Karar ağacında belirli olasılıklarla belirli değerleri alabilen olayları simgeler. Açıklamalardan da anlaşılabileceği gibi şans düğümü doğal durumlara karşılık gelir.
3 numaralı öğe ile gösterilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Yukarıdaki karar ağacında 2 numarala ile gösterilen öğenin adı nedir?

Karar düğümü

Karar dalı

Şans düğümü

Şans dalı

Bitiş düğümü

Açıklama:

2 numara ile gösterilen öğe karar dalıdır.

2 numara ile gösterilen öğe karar dalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Yukarıdaki karar ağacında kaç numaralı öğe "Şans dalı"dır?

Açıklama:

4 numaralı öğe Şans dalıdır.

4 numaralı öğe Şans dalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Karar ağacında kısa düşey çizgi ile gösterilir.
Verilen tanım karar ağacının hangi öğesine aittir?

Karar düğümü

Karar dalı

Şans düğümü

Şans dalı

Bitiş düğümü

Açıklama:

Bitiş Düğümü: Karar ağacında kısa düşey çizgi ile gösterilir. Bitiş noktasını varış düğümü olarak kabul eden dal için nihai sonucu belirtir. Problemin karar veya maliyet yapılı olmasına göre bu nokta üzerinde toplam kâr veya maliyet gösterilir. Karar ya da şans dalından sonra bir bitiş düğümü varsa, bitiş düğümüne bağlanan dal, aynı zamanda bir bitiş dalı olur. Karar vericinin bu noktaya ulaşırken izlediği yol ise senaryo olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Bir karar düğümünde her bir karar seçeneği için verilen (hesaplanan) sonuçlar karşılaştırılır ve aralarından en iyisi (amaca en uygunu) seçilip diğerleri göz ardı edilir. Tercih edilmeyip göz ardı edilen karar seçenekleri dal üzerine çizilen hangi işaret ile işaretlenir.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 77

Bir şans düğümüne bağlanan bitiş dalı için beklenen değer aşağıdakilerden hangisine eşittir?

BD = En Büyük Karar

BD = [BDdal1 + BDdal2 +...+ BDdalN]

BD = Olasılık

BD = Sonuç

Soru 1

Karar problemini karmaşık yapan ve karar vericinin karar vermesini zorlaştıran en önemli etken hangisidir?

Karar ortamının belirsizlik düzeyi

Ek bilgi elde etme maliyeti

Risk ortamının belirsizlik düzeyi

Kontrol edilemeyen değişkenler

Doğal durumlar

Açıklama:

Karar problemini karmaşık yapan ve karar vericinin karar vermesini zorlaştıran en önemli etken, karar ortamının belirsizlik düzeyidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Karar verme probleminde önemli olan nokta karar vericinin ek bilgi elde etmek için ödeyebileceği bedelin üst sınırının belirlenmesi amacıyla aşağıdakilerden hangisinden yararlanılması beklenir?

Tam bilginin beklenen değeri

Müşteri portföyü

Risk ortamında beklenen kâr

Tam bilgi olduğunda beklenen kâr

Karar alternatifleri

Açıklama:

Karar verme probleminde önemli olan nokta karar vericinin ek bilgi elde etmek için ödeyebileceği bedelin üst sınırının belirlenmesidir. Bu sınırın belirlenmesi için tam bilginin beklenen değerinden yararlanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

ABC işletmesinin yöneticisi üç farklı yatırım fonu içinden hangisini almanın en iyi yatırım seçeneği olacağı konusunda karar vermek istemektedir. Her bir yatırım fonunun iyi ekonomik durumda getiri olasılığı %40 ve kötü ekonomik durumda getiri olasılığının %60 olduğu bilinmektedir. İyi ekonomik durumda getiri için sırasıyla ilk yatırım fonu 20 birim para, ikinci yatırım fonu 14 birim para, üçüncü yatırım fonu 10 birim para; kötü durumda ekonomik getiri için sırasıyla ilk yatırım fonu (-4) birim para, ikinci yatırım fonu 2 birim para, üçüncü yatırım fonu ise 3 birim para getirisi sağlayacağı öngörmektedir. Bir yatırım uzmanı ile görüşen ABC işletmesinin yöneticisi, uzmanın 8 birim para karşılığında piyasa hakkında çok önemli öngörüler içeren bir rapor hazırlayabileceğini öğrenmiştir. Verilen bilgiler doğrultusunda, ABC işletmesinin yöneticisinin uzmandan bilgi satın almak istemesi uygun mudur ve satın almak için 8 birim para ödemelerinin avantajlı olup olmadığı nasıl hesaplanmalıdır?

Uygun değildir.
Tam bilgi durumunda beklenen kâr = (20)(0,40)+(3)(0,60)=9,8 birim para olacaktır. Risk ortamında beklenen değer için beklenen değer ölçütlerine göre yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan değerler; ilk yatırım fonu için 5,6 birim para, ikinci yatırım fonu için 6,8 birim para, üçüncü yatırım fonu için 5,8 birim para olarak hesaplanmıştır. Buna göre tam bilginin beklenen değeri = (9,8) - (6,8) = 3 birim olarak bulunur. Dolayısıyla yatırım uzmanının istediği 8 birim ücret çok yüksek olup, işletmenin bu bilgiye verebileceği en yüksek miktar 3 birim olacaktır.

Uygun değildir.
Tam bilgi durumunda beklenen kâr = (20)(0,40)+(3)(0,60)=9,8 birim para olacağı için kâr oranı her ihtimal için oldukça düşüktür.

Uygun değildir.
Tam bilgi durumunda beklenen kâr = (20)(0,40)-(3)(0,60)=6,2 birim para olacağı için avantajlı değildir. Risk ortamında beklenen değer için beklenen değer ölçütlerine göre yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan değerler; ilk yatırım fonu için 5,6 birim para, ikinci yatırım fonu için 6,8 birim para, üçüncü yatırım fonu için 5,8 birim para olarak hesaplanmıştır. Buna göre tam bilginin beklenen değeri = (6,2) - (5,6) = 0,6 birim olarak bulunur. Dolayısıyla yatırım uzmanının istediği 8 birim ücret çok yüksek olup, işletmenin bu bilgiye verebileceği en yüksek miktar 0,6 birim olacaktır.

Uygundur.
Tam bilgi durumunda beklenen kâr = (20)(0,40)-(3)(0,60)=6,2 birim para olacağı için riskli değildir. Risk ortamında beklenen değer için beklenen değer ölçütlerine göre yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan değerler; ilk yatırım fonu için 5,6 birim para, ikinci yatırım fonu için 6,8 birim para, üçüncü yatırım fonu için 5,8 birim para olarak hesaplanmıştır. Buna göre tam bilginin beklenen değeri = (6,2) - (5,6) = 0,6 birim olarak bulunur. Dolayısıyla yatırım uzmanının istediği 8 birim ücretin piyasa karşılığı (8)x(0,6)=5,4 birim para olacaktır ve bu değer beklenen kâr oranından düşük olduğu için işletmenin bu bilgiyi alması avantajlı olacaktır.

Uygundur.
Tam bilgi durumunda beklenen kâr = (20)(0,40)x(3)(0,60)=14,4 birim para olacağı için en iyi yatırım fonu için oldukça kârlı olacaktır.

Açıklama:

Yöneticilerin bu sorunu cevaplayabilmesi için tam bilginin beklenen değerinin hesaplanması gerekmektedir. Tam bilginin beklenen değeri = (Tam bilgi durumunda beklenen kâr) - (Risk ortamında beklenen kâr) formülüyle hesaplanmaktadır. Dolayısıyla bu örnekte yer alan bilgilerden hareketle tam bilgi durumunda beklenen kâr=9,8 birim para olacaktır. Risk ortamında beklenen değerler incelendiğinde; yatırım uzmanının raporu olmadan elde edilen verilerle ABC işletmesi için en iyi seçenek 6,8 birim ile en yüksek değeri veren ikinci yatırım fonu olacaktır. Buradan risk ortamında beklenen kârın 6,8 olacağı anlaşılmaktadır. Tam bilginin beklenen değeri ise = (9,8) - (6,8) = 3 birim para olarak bulunur. Dolayısıyla uzmanın talep ettiği 8 birim para ücreti çok yüksek olup işletmenin böyle bir bilgiye verebileceği en yüksek miktar 3 birim olacaktır. Dolayısıyla bu satın almanın gerçekleşmesi uygun değildir. Diğer seçeneklerde sunulan alternatifler ise hatalı işlemler ve yorumlamalar içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Örneklem bilgisinin araştırılması hangi açıdan avantaj sağlamaktadır?

Örneklem bilgisi, başlangıçta mevcut olan bilgilerin daha sağlıklı, daha gerçekçi bilgilere dönüşmesine katkı sağlar.

Örneklem bilgisi, doğal durum olasılıklarının yeniden hesaplanmasına ihtiyaç duyulmamasını sağlayarak katkı sağlar.

Örneklem bilgisi, tam bilgiye ulaşmak için her koşulda kullanımının gerekli görülmesi nedeniyle katkı sağlar.

Örneklem bilgisi, karar verme probleminin ek bilgiden yararlanılarak çözülebilmesi için ödenebilecek miktarın üst sınırlarını göstermesi nedeniyle katkı sağlar.

Örneklem bilgisi, Bayes teoremine gereksinim duyulmaması ile avantaj sunmaktadır.

Açıklama:

Tam bilginin beklenen değeri, karar verme probleminin ek bilgiden yararlanılarak çözülebilmesi için ödenebilecek miktarın üst sınırını gösterir. Birçok gerçek olayda tam bilgiye ulaşmak mümkün değildir. Ancak karar probleminin doğasına uygun bir araştırma, test, gözlem, vb. ile örneklem bilgisine ulaşılabilir. Örneklem bilgisi, başlangıçta mevcut olan bilgilerin daha sağlıklı, daha gerçekçi bilgilere dönüşmesine katkı sağlar. Bu katkı, başlangıçta mevcut olan doğal durum olasılıklarının yeniden hesaplanmasıyla, diğer bir ifade ile Bayes teoreminden yararlanılarak gerçekleştirilir. Doğru Yanıt A Seçeneğidir. Diğer seçeneklerde yer verilen ifadeler hatalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Bayes Teoremi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ek bilgi ile karar vermede önemli bir yeri vardır.

Örneklem bilgisinden bağımsızdır.

Doğal durum olasılıkların hesaplanması mümkün değildir.

Her koşulda negatif bir değer üretilir.

Tam bilginin maliyetinin beklenen kâr değerinden çıkarılması ile hesaplanır.

Açıklama:

Doğru Yanıt A seçeneğidir. Bayes Teoremi'nin ek bilgi ile karar vermede önemli bir yeri vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Karar verme sürecinde doğal durumlar hakkında elde edilen bilgi tam ise bu duruma ne ad verilir?

Belirlilik

Beklenen değer

Bayes Teoremi

Risk kriteri

Üst sınır

Açıklama:

Karar verme sürecinde doğal durumlar hakkında elde edilen bilgi tam ise bu duruma belirlilik adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Tam bilginin beklenen değeri nasıl tanımlanmaktadır?

Tam bilgi durumunda beklenen kâr değeri ile bilgi öncesi analizde seçilen en iyi seçeneğin beklenen kâr değeri arasındaki fark olarak tanımlanmaktadır.

Tam bilgi durumunda beklenen kâr değeri ile bilgi öncesi analizde seçilen en kötü seçeneğin beklenen kâr değeri arasındaki fark olarak tanımlanmaktadır.

Tam bilgi durumunda beklenen kâr değeri ile bilgi öncesi analizde seçilen en iyi seçeneğin beklenen kâr değerinin toplamından elde edilen sonuç olarak tanımlanmaktadır.

Tam bilgi durumunda beklenen kâr değeri ile bilgi öncesi analizde seçilen en kötü seçeneğin beklenen kâr değerinin farkından elde edilen sonuç olarak tanımlanmaktadır.

Karar verme sürecinde doğal durumlar hakkında elde edilen bilginin tam olması durumu olarak tanımlanmaktadır.

Açıklama:

Tam bilginin beklenen değeri, tam bilgi durumunda beklenen kâr değeri ile bilgi öncesi analizde seçilen en iyi seçeneğin beklenen kâr değeri arasındaki fark olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

EVPI kısaltması ile hangisi tanımlanmaktadır?

Tam bilginin beklenen değeri

Risk ortamında beklenen değer

Tam bilgi durumunda beklenen kâr

Belirlilik oranı

Örneklem bilgisinin beklenen değeri

Açıklama:

EVPI (Expected Value of Perfect Information) kısaltması, tam bilginin beklenen değeri olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Bir şirketin yöneticisi üç farklı yatırım fonu içinden hangisine yatırım yapmanın daha avantajlı olacağını belirlemek istemektedir. Her bir fon için iyi ekonomik durumda getiri olasılığı %30 iken, kötü ekonomik durumda getiri oranı ise %70 olarak hesaplanmıştır. Sırasıyla ilk fon için iyi ekonomik getiri 240 birim para, kötü ekonomik getiri -80 birim para; ikinci fon için iyi ekonomik getiri 280 birim para, kötü ekonomik getiri 40 birim para ve üçüncü fon için iyi ekonomik getiri 160 birim para ve kötü ekonomik getiri 90 birim para olarak hesaplanmıştır. Bu durumda şirketin tam bilgi durumunda beklenen kâr değeri hesaplandığında sonuç kaç birim para olur?

147 birim para

174 birim para

21 birim para

90 birim para

17 birim para

Açıklama:

Durum değerlendirildiğinde, problemin kazanç yapılı olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda doğal durumun en yüksek değeri bilgi öncesi olasılıkla çarpılır ve toplanır, elde edilen değer tam bilgi durumunda beklenen değerdir. Bu değer 147 birim olarak hesaplanmaktadır.
(280)x(0,30)+(90)x(0,70) = 147

Doğru Cevap: A

Soru 10

Bir şirketin yöneticisi üç farklı yatırım fonu içinden hangisine yatırım yapmanın daha avantajlı olacağını belirlemek istemektedir. Her bir fon için iyi ekonomik durumda getiri olasılığı %40 iken, kötü ekonomik durumda getiri oranı ise %60 olarak hesaplanmıştır. Sırasıyla ilk fon için iyi ekonomik getiri 200 birim para, kötü ekonomik getiri 80 birim para; ikinci fon için iyi ekonomik getiri 250 birim para, kötü ekonomik getiri 40 birim para ve üçüncü fon için iyi ekonomik getiri 160 birim para ve kötü ekonomik getiri 70 birim para olarak hesaplanmıştır. Bu durumda şirketin tam bilgi durumunda beklenen kâr değeri hesaplandığında sonuç kaç birim para olur?

148 birim para

48 birim para

72 birim para

152 birim para

164 birim para

Açıklama:

Durum değerlendirildiğinde problemin kazanç yapılı olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda doğal durumun en yüksek değeri bilgi öncesi olasılıklarla çarpılır ve toplanır, elde edilen değer tam bilgi durumunda beklenen değerdir. Bu değer 148 birim para olarak hesaplanmıştır.
(250)x(0,40)+(80)(0,6)=148 birim para

Doğru Cevap: A

Soru 11

Karar verme sürecinde doğal durumlar hakkında elde edilen bilginin tam olması durumuna ne ad verilir?

Süreklilik

Kararlılık

Belirlilik

Tutarlılık

Geçerlilik

Açıklama:

Karar verme sürecinde doğal durumlar hakkında elde edilen bilgi tam ise bu duruma belirlilikadı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Tam bilgi durumunda beklenen kâr değeri
Risk durumunda beklenen kâr değeri
Ek bilgi elde etmek için ödenecek bedelin üst sınırı

Yukarıdaki unsurlardan hangileri tam bilginin beklenen değerinin hesaplanması aşamasında kullanılır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tam bilginin beklenen değerinin hesaplanması iki aşamadan oluşur. İlk aşamada ek bilgi öncesindeki olasılıklara göre hesaplanan, en iyi seçeneğin beklenen kâr değeri belirlenir. Bu değer risk ortamında beklenen kâr olarak ifade edilir. İkinci aşamada ise belirsizliğin azaltılması için elde edilen ek bilgi değerleri ve var olan bilgilere göre karar verme problemindeki seçeneklerin beklenen kâr değerleri hesaplanır. Hesaplanan değer tam bilgi olduğunda beklenen kâr olarak ifade edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Örneklem bilgisinin beklenen değeri (EVSI) hangi eşitlik yardımıyla bulunur?

EVSI= Örneklem bilgisinden elde edilen kâr - Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr

EVSI= Örneklem bilgisinden elde edilen kâr + Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr

EVSI= Örneklem bilgisinden elde edilen kâr / Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr

EVSI= Örneklem bilgisinden elde edilen kâr X Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr

EVSI= Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr - Örneklem bilgisinden elde edilen kâr

Açıklama:

Kısaca EVSI (Expected Value of Sample Information) ile gösterilen örneklem bilgisi- nin beklenen değeri, örneklem bilgisinden elde edilen kâr ile örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr arasındaki farka eşittir.
EVSI= Örneklem bilgisinden elde edilen kâr - Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr

Doğru Cevap: A

Soru 14

Araştırma
Test
Gözlem

Örneklem bilgisine ulaşmak için yukarıdakilerden hangilerine başvurulabilir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Birçok gerçek olayda tam bilgiye ulaşmak mümkün değildir. Ancak karar probleminin doğasına uygun bir araştırma, test, gözlem vb. ile örneklem bilgisine ulaşılabilir. Örneklem bilgisi, başlangıçta mevcut olan bilgilerin daha sağlıklı, daha gerçekçi bilgilere dönüşmesine katkı sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Ek bilgi elde etmenin maliyeti ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Ek bilgi elde etmenin maliyeti, elde edilen bilginin sağlayacağı kazançtan bağımsız hesaplanır

Ek bilgi elde etmenin maliyeti, elde edilen bilginin sağlayacağı kazançtan yüksek olmalıdır

Ek bilgi elde etmenin maliyeti, elde edilen bilginin sağlayacağı kazanca eşit olmalıdır

Ek bilgi elde etmenin maliyetinin, elde edilen bilginin sağlayacağı kazançtan yüksek olmaması gerekir

Kar elde etmek için ek bilgi elde etmenin bir maliyeti olmamalıdır

Açıklama:

Ancak ek bilgi elde etmenin de bir maliyeti olacaktır. Ek bilgi elde etmenin maliyetinin, elde edilen bilginin sağlayacağı kazançtan yüksek olmaması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Geleceğe ilişkin tam bilgiye sahip olmak için doğal durumun olasılık değerinin kaç olması gerekir?

Açıklama:

Geleceğe ilişkin tam bilgiye sahip olmak, gelecekte karar problemimizi etkiyecek doğal durum sayısının tek olması, diğer bir ifadeyle doğal durumun olasılık değerinin 1’e eşit olması anlamını taşır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Karar problemini karmaşık yapan ve karar vericinin karar vermesini zorlaştıran en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?

Belirlilik ortamı

Örneklem bilgisinin beklenen değeri

Karar ortamının belirsizlik düzeyi

Risk ortamı

Tam bilginin beklenen değeri

Açıklama:

Karar problemini karmaşık yapan ve karar vericinin karar vermesini zorlaştıran en önemli etken, karar ortamının belirsizlik düzeyidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Karar vericinin karar problemine ilişkin en iyi çözümün ne olacağını daha kolay belirleyebileceği etken aşağıdakilerden hangisidir?

Belirlilik ortamı

Belirsizlik düzeyi

Risk ortamı

Gerçek yaşam problemlerinde işletmeler belirsizlik ve risk ortamlarında karar verirken tam bilgiye sahip olmak için aşağıdakilerden hangisini elde etmeye çalışırlar?

Belirlilik ortamı

Belirsizlik düzeyi

Ek bilgi

Örneklem değeri

Risk ortamı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 23

Karar verme problemlerinde karar vericinin ek bilgi elde etmek için ödeyebileceği bedelin üst sınırının belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisinden faydalanılır?

Belirlilik ortamı

Karar ortamının belirsizlik düzeyi

Örneklem bilgisinin beklenen değeri

Risk ortamı

Tam bilginin beklenen değeri

Açıklama:

Karar verme problemlerinde önemli olan nokta karar vericinin ek bilgi elde etmek için ödeyebileceği bedelin üst sınırının belirlenmesidir. Bu sınırın belirlenmesi için tam bilginin beklenen değerinden yararlanılır.

Doğru Cevap: E

Tam bilginin beklenen değerinin hesaplanması kaç aşamadan oluşmaktadır?

Açıklama:

Tam bilginin beklenen değerinin hesaplanması iki aşamadan oluşur. İlk aşamada ek
bilgi öncesindeki olasılıklara göre hesaplanan, en iyi seçeneğin beklenen kâr değeri belirlenir. Bu değer risk ortamında beklenen kâr olarak ifade edilir. İkinci aşamada ise belirsizliğin azaltılması için elde edilen ek bilgi değerleri ve var olan bilgilere göre karar verme problemindeki seçeneklerin beklenen kâr değerleri hesaplanır. Hesaplanan değer tam bilgi olduğunda beklenen kâr olarak ifade edilir. Bu hesaplama her bir doğal durumda ortaya çıkacak en iyi değerler ile ilgili doğal durumun olasılıklarının çarpımlarının toplamı biçiminde hesaplanır. İkinci aşamada belirlenen değer ile birinci aşamada belirlenen değer arasındaki fark tam bilginin beklenen değerini verir. Konunun daha iyi anlaşılmasına ilişkin örnekler izleyen kesimde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Risk ortamında beklenen kâr 8 para birimi iken beklenen kar durumunun 13 para birimi olduğunu söyleyen bilgi sağlayıcısına en fazla kaç para birimi ödeme yapılmalıdır?

Açıklama:

EVPI (Tam Bilginin Beklenen Değeri) = 13 - 8 = 5 birim olarak bulunur.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Risk ortamında beklenen değer 21 para birimi iken beklenen kar 33 para birimidir. Tam bilgi sağlayacısı ise 20 para birimi istemektedir. bu durumda tam bilgi sağlayıcısı karar vericinin maksimum ödeyebileceği tutardan kaç para birimi fazla istemektedir?

Açıklama:

beklenen kar - risk durumunda kar = 12
ödenebilecek maksimum tutar= 12
20-12=8 para birimi

Doğru Cevap: C

Soru 36

Geleceğe ilişkin tam bilgiye sahip olmak, doğal durumun olasılık değerinin kaç olması anlamı taşımaktadır?

0,5

0,9

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 37

Ürün pazara sürülmelidir
Ürün hurdaya ayrılmalıdır
Ürün daha sonra değerlendirilmek üzere bekletilmelidir

Bayes formülüne göre bir testin sonucu negatif çıkarsa yukarıdakilerden hangileri yapılmalıdır?

Yalnız I

I ve II

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dolayısıyla test sonucu pozitif ise en iyi seçenek parçanın pazara sürülmesidir.
Test sonucu negatif ise en iyi seçenek parçanın hurdaya ayrılmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Seçeneklerden en yüksek değere sahip olanı
Seçeneklerden en düşük değere sahip olanı
Seçeneklerden en belirli olanı

Karar problemi maliyet yapılı ise yıkarıdakilerden hangileri en iyi karar olarak alınabilir?

Yalnız I

I ve II

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bilindiği gibi böylesi karar ortamları belirlilik ortamı olup, karar problemi kazanç yapılı ise seçeneklerden en yüksek değere sahip olanı, karar problemi maliyet yapılı ise seçeneklerden en düşük değere sahip olanı en iyi karar olarak belirlenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Belirlilik değeri
Tam bilgi durumunda beklenen kâr
Risk ortamında beklenen kâr

Tam bilginin beklenen değerini hesaplamak için yukarıdaki unsurların hangilerine ihtiyaç vardır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tam Bilginin Beklenen Değeri=(Tam bilgi durumunda beklenen kâr)-(Risk ortamında beklenen kâr)

Doğru Cevap: D

Soru 40

Önsel olasılıklar
Olabilirlikler
Para piyasasına ilişkin olasılıklar

Örneklem bilgisi ile yapılan hesaplamalarda yukarıdakilerden hangisi kullanılır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Problemde verilen bilgilerden hareketle; geçmiş veriler ışığında belirlenen olasılıkların önsel (başlangıç) olasılıklar, test cihazı sonuçlarını gösteren olasılıkların ise olabilirlikler olduğu anlaşılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Doğal durumlar
Karar alternatifleri	İyi ekonomik durumda getiri=0,25	Kötü ekonomik durumda getiri=0,75
Alternatif 1	760	-200
Alternatif 2	620	380
Alternatif 3	150	460

Yukarıdaki strateji tablosu için tam bilgi durumunda beklenen kar değeri nedir?

455

485

495

515

535

Açıklama:

Kazanç yapılı problem için doğal durumun en yüksek değeri bilgi öncesi olasılıklarla çarpılır ve toplanır. Elde edilen değer tam bilgi durumunda beklenen değerdir.
Tam bilgi durumunda beklenen kar=760*0,25+460*0,75=535

Doğru Cevap: E

Soru 42

Doğal durumlar
Karar alternatifleri	İyi ekonomik durumda getiri=0,25	Kötü ekonomik durumda getiri=0,75
Alternatif 1	760	-200
Alternatif 2	620	380
Alternatif 3	150	460

Yukarıda verilen strateji tablosu için tam bilginin beklenen değeri nedir?

115

Açıklama:

Kazanç yapılı problem için beklenen değerlerin en büyüğü seçilir. Bulunan değerden tam bilgi durumunda beklenen değer çıkarılır ve elde edilen değer tam bilginin beklenen değerini verir.
Birinci alternatif için beklenen değer=760*0,25+ (-200)*0,75=40
İkinci alternatif için beklenen değer=620*0,25+380*0,75=440
Üçüncü alternatif için beklenen değer=150*0,25+460*0,75=382,5
Beklenen değerler arasından en büyüğü seçilir. Mak(40,440,382.5)=440 olup ikinci alternatife aittir. Tam bilgi durumunda beklenen değer ise doğal durumların en büyük değerleri ile olasılıkların çarpılıp toplanmasıyla bulunur.
Tam bilginin beklenen değeri=760*0,25+460*0,75=535
Bu durumda tam bilginin beklenen değeri 535-440=95 birim olur.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Bir karar probleminde örneklem bilgisinden elde edilen kar=55 ve örneklem bilgisi olmadan elde edilen kar ise 28 olarak bulunmuştur. Bu durumda örneklem bilgisinin beklenen değeri kaçtır?

Açıklama:

Karar problemi için örneklem bilgisinden elde edilen kar=55 ve örneklem bilgi olmadan elde edilen kar ise 28 olduğuna göre örneklem bilgisinin beklenen değeri 55-28=27 olarak bulunur.

Doğru Cevap: D

Karar verme süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Doğal durumlar hakkında elde edilen bilginin tam olduğu duruma belirlilik denilir.

Geleceğe ilişkin tam bilgiye sahip olan karar verici için karar problemindeki doğal durum sayısı tektir.

Örneklem bilgisinden elde edilen kardan örneklem bilgisi olmadan elde edilen karın farkı örneklem bilgisinin beklenen değerine eşittir.

Karar vericinin ek bilgi elde etmek için ödeyebileceği bedelin üst sınırına sonsal olasılık değeri denilir.

Bayes teoreminden yararlanarak başlangıçta mevcut olan doğal durum olasılıkları yeniden hesaplanarak daha gerçekçi bilgiler elde edilir.

III

Açıklama:

"Karar vericinin ek bilgi elde etmek için ödeyebileceği bedelin üst sınırına tam bilginin beklenen değeri denilir." bilgisi yanlıştır.
Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Deterjan üretimi yapan bir işletme piyasaya yeni ürün sürmeyi planlamaktadır. Buna ilişkin geçmişteki talep olasılıkları %70 yüksek talep ve %30 düşük talep biçiminde belirlenmiştir. Bu firma süreceği yeni ürüne yönelik talep olasılığını belirlemek için bir araştırma şirketiyle anlaşmıştır. Piyasada yüksek talep olması durumunda bu şirketin raporunun olumlu olması olasılığı %60 ve piyasada düşük talebin olması durumunda şirketin raporunun olumsuz olması olasılığı da %55 düzeyindedir. Buna göre pozitif raporun olması durumunda yüksek talebin gerçekleşmesi olasılığı nedir?

0.72

0.76

0.8

0.84

0.88

Açıklama:

Probleme yönelik ek bilgi öncesindeki olasılıklar şu şekilde yazılabilir:
Önsel olasılıklar: P(yüksek talep)=0.7 P(düşük talep)=0.3
Raporun pozitif olması durumunda olasılıklar: P(pozitif/yüksek talep)=0.6 P(pozitif/düşük talep)=0.45
Raporun negatif olması durumunda olasılıklar: P(negatif/yüksek talep)=0.4 P(negatif/düşük talep)=0.55
Bu durumda bayes formülünden yararlanarak pozitif rapor durumunda yüksek talebin olması olasılığı şu şekilde hesaplanır:
P(yüksek talep/pozitif)=(P(pozitif/yüksek talep)xP(yüksek talep))/ [P(pozitif/yüksek talep)xP(yüksek talep)+P(pozitif/düşük talep)xP(düşük talep)]
P(yüksek talep/pozitif)=(0.6 x 0.7)/[(0.6 x0.7)+(0.45 x 0.3)]=0.42/(0.42+0.135)=0.76
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Deterjan üretimi yapan bir işletme piyasaya yeni ürün sürmeyi planlamaktadır. Buna ilişkin geçmişteki talep olasılıkları %70 yüksek talep ve %30 düşük talep biçiminde belirlenmiştir. Bu firma süreceği yeni ürüne yönelik talep olasılığını belirlemek için bir araştırma şirketiyle anlaşmıştır. Piyasada yüksek talep olması durumunda bu şirketin raporunun olumlu olması olasılığı %60 ve piyasada düşük talebin olması durumunda şirketin raporunun olumsuz olması olasılığı da %55 düzeyindedir. Buna göre negatif raporun olması durumunda düşük talebin gerçekleşmesi olasılığı nedir?

0.28

0.32

0.37

0.42

0.45

Açıklama:

Probleme yönelik ek bilgi öncesindeki olasılıklar şu şekilde yazılabilir:
Önsel olasılıklar: P(yüksek talep)=0.7 P(düşük talep)=0.3
Raporun pozitif olması durumunda olasılıklar: P(pozitif/yüksek talep)=0.6 P(pozitif/düşük talep)=0.45
Raporun negatif olması durumunda olasılıklar: P(negatif/yüksek talep)=0.4 P(negatif/düşük talep)=0.55
Bu durumda bayes formülünden yararlanarak negatif rapor durumunda düşük talebin olması olasılığı şu şekilde hesaplanır:
P(düşük talep/negatif)=(P(negatif/düşük talep)xP(düşük talep))/ [P(negatif/düşük talep)xP(düşük talep)+P(negatif/yüksek talep)xP(yüksek talep)]
P(düşük talep/negatif)=(0.55 x 0.3)/[(0.55 x0.3)+(0.4 x 0.7)]=0.165/(0.165+0.28)=0.37
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Deterjan üretimi yapan bir işletme piyasaya yeni ürün sürmeyi planlamaktadır. Buna ilişkin geçmişteki talep olasılıkları %70 yüksek talep ve %30 düşük talep biçiminde belirlenmiştir. Bu firma süreceği yeni ürüne yönelik talep olasılığını belirlemek için bir araştırma şirketiyle anlaşmıştır. Piyasada yüksek talep olması durumunda bu şirketin raporunun olumlu olması olasılığı %60 ve piyasada düşük talebin olması durumunda şirketin raporunun olumsuz olması olasılığı da %55 düzeyindedir. Buna göre analiz yapılmadan önce raporun pozitif olma olasılığı nedir?

0.3

0.35

0.4

0.45

0.55

Açıklama:

Probleme yönelik ek bilgi öncesindeki olasılıklar şu şekilde yazılabilir:
Önsel olasılıklar: P(yüksek talep)=0.7 P(düşük talep)=0.3
Raporun pozitif olması durumunda olasılıklar: P(pozitif/yüksek talep)=0.6 P(pozitif/düşük talep)=0.45
Raporun negatif olması durumunda olasılıklar: P(negatif/yüksek talep)=0.4 P(negatif/düşük talep)=0.55
Analiz yapılmadan önce raporun pozitif olma olasılığı şu şekilde hesaplanır:
P(pozitif)=P(pozitif/yüksek talep)xP(yüksek talep)+P(pozitif/düşük talep)xP(düşük talep)
P(pozitif)=(0.6 x 0.7)+ (0.45 x 0.3)= 0.42+ 0.135=0.555
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Karar problemini karmaşık yapan ve karar vericinin karar vermesini zorlaştıran en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?

Parametreler

Durağanlık

Belirsizlik

Çözümsüzlük

Soyutluk

Açıklama:

Bilindiği gibi karar problemini karmaşık yapan ve karar vericinin karar vermesini zorlaştıran en önemli etken, karar ortamının belirsizlik düzeyidir. Belirsizlik düzeyi karar vericinin kontrol edemediği değişkenlere bağlıdır.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

I. Hangi doğal durumlarla karşılaşılabileceği bilinmez
II. Hangi doğal durumun hangi olasılıkla ortaya çıkacağı tahmin edilebilir
III. Kontrol edilemeyen değişkenlerin hangi değerleri alacağı bilinmez
Tam belirsizlik ortamı ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Beklenen değer

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

Karar verici karar ortamının belirsizlik düzeyini azaltmak için aşağıdakilerden hangisini yapabilir?

Doğal durum sayısını azaltmak

Kar hedefini düşürmek

Yatırım maliyetini artırmak

Tam bilginin beklenen değerini elde etmek

Ek bilgi elde etmek

Açıklama:

Karar verici tam bilgiye sahip olmak ve dolayısıyla belirsizlik düzeyini azaltmak için çeşitli araştırmalar yaparak ek bilgi elde etme çabasına girebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Karar verme ortamında doğal durum sayısının tek olması aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Belirsizlik ortamı

Olasılık değerinin 1 olması

Ek bilgi eksikliği

Eşit olasılıklar

Risk ortamı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi tam bilgi durumunda beklenen kâr değeri ile bilgi öncesi analizde seçilen en iyi seçeneğin beklenen kâr değeri arasındaki farkı göstermektedir?

Risk ortamında beklenen kar

Ek bilgi maliyeti

Tam bilginin beklenen değeri

Karar vericinin ek bilgi için ödeyeceği en büyük miktar aşağıdakilerden hangisidir?

Tam bilginin beklenen değeri

Beklenen değer

Bilgi değeri

Örneklem bilgisinin beklenen değeri

Örneklem bilgisinden elde edilen kar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdaki strateji tablosuna göre tam bilgi durumunda beklenen kar değeri nedir? ( X= ekonominin iyi durumu, Y =ekonominin kötü durumu)

22.5

25.5

Açıklama:

Tam bilgi durumunda beklenen kar=50x0.5+4x0.5=27.

Doğru Cevap: C

Belirsizliğin azaltılması amacı ile ek bilgi elde etme çalışmaları öncesinde olasılıklara göre hesaplanan, en iyi seçeneğin beklenen kâr değeri aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

İyimserlik ortamında beklenen kâr

Tam bilgi olduğunda beklenen kâr

Risk ortamında beklenen kâr

Kötümserlik ortamında beklenen kâr

Uzlaşma ortamında beklenen kâr

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Bir problemde örneklem bilgisinden elde edilen kar 30 birim, örneklem bilgisi olmadan elde edilen kar ise 16 birimdir. Bu verilere göre örneklem bilgisinin beklenen değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

EVSI= Örneklem bilgisinden elde edilen kâr - Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr eşitliğine göre;
Örneklem bilgisinin beklenen değeri = 30-16=14'e eşittir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

6., 7. ve 8. soruları aşağıdaki strateji tablosuna göre cevaplandırınız.

Yukarıdaki tabloda 3 yatırım aracı için iyi ve kötü ekonomik durumlarda elde edilen kazanç miktarları gösterilmektedir. İyi ekonomik durumun gerçekleşme olasılığı %35 ve kötü ekonomik durumun gerçekleşme olasılığı %65'tir. Tam bilgi durumunda beklenen kar değeri aşağıdakilerden hangisidir?

13,5

13,75

14,5

Açıklama:

Tam bilgi durumunda beklenen kar=30*0,35+5*0,65=13,75'tir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Yukarıda verilen tabloya göre risk ortamında beklenen kar değeri aşağıdakilerden hangisidir?

13,1

4,35

8,5

9,8

12,6

Açıklama:

Risk ortamında beklenen kar değeri bilinen beklenen değer ölçütüne göre yapılan hesaplama sonucunda bulunan değerler içinden en iyi olanıdır. Buna göre her alternatif için beklenen değerler aşağıdaki gibi bulunmuştur:
Yatırım aracı 1= (30)(0,35)+(4)(0,65)=13,1
Yatırım aracı 2= (18)(0,35)+(-3)(0,65)=4,35
Yatırım aracı 3= (15)(0,35)+(5)(0,65)=8,5
Bulunan değerler arasında en büyük değer 13,1'dir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Yukarıda verilen tabloya göre, tam bilginin beklenen değeri aşağıdakilerden hangisidir?

0,5

0,65

1,2

1,5

Gerçek yaşam problemlerinde işletmeler daha çok, belirsizlik ve risk ortamlarında karar verirler. Bununla birlikte işletmeler tam bilgiye sahip olmak için çeşitli araştırmalar yaparak ek bilgi elde etme çabasına girebilirler. Ancak karar verme problemlerinde önemli olan nokta karar vericinin ek bilgi elde etmek için ödeyebileceği bedelin üst sınırının belirlenmesidir. Bu sınırın belirlenmesi için aşağıdakilerden hangisinden yararlanılır?

Tam bilginin beklenen değerinden

Belirsizlik ortamındaki kar payından

Araştırmalarda harcanak para miktarından

Belirsizlik ortamının giderilmesinden

Risk ortamındaki zarar değerinden

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 93

Ek bilgi elde etmenin maliyeti için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kazançtan yüksek olması gerekir.

Kazança eşit olması gerekir.

Kazançtan yüksek olmaması gerekir.

Kazança önemli değilidir, ek bilgiyi elde etmek için herşey yapılmalıdır.

Kazança eşit olması gerekir.

Açıklama:

Ek bilgi elde etmenin maliyetinin, elde edilen bilginin sağlayacağı kazançtan yüksek olmaması gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Karar vericinin ek bilgi elde etmek için ödeyebileceği bedelin üst sınırının belirlenmelidir. Bu sınırın belirlenmesi için tam bilginin beklenen değerinden yararlanılır. Tam bilginin beklenen değerini aşağıdaki formüllerden hangisi kullanılır?

(Tam bilgi durumunda beklenen kâr) * (Risk ortamında beklenen kâr)

(Tam bilgi durumunda beklenen kâr) / (Risk ortamında beklenen kâr)

(Tam bilgi durumunda beklenen kâr) + (Risk ortamında beklenen kâr)

((Tam bilgi durumunda beklenen kâr) + (Risk ortamında beklenen kâr))/2

(Tam bilgi durumunda beklenen kâr) - (Risk ortamında beklenen kâr)

Açıklama:

Karar vericinin ek bilgi elde etmek için ödeyebileceği bedelin üst sınırının belirlenmelidir. Bu sınırın belirlenmesi için tam bilginin beklenen değerinden yararlanılır. Tam bilginin beklenen değeri
Tam Bilginin Beklenen Değeri=(Tam bilgi durumunda beklenen kâr)-(Risk ortamında beklenen kâr) formülü ile hesaplanır.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Bir yatırımcı risk ortamında elinde ek bilgi olmadan yapacağı yatırımdan 8,4 birim kar sağlayacaktır. Ek bilgi ile karar verdiğinde ise bu yatırımdan 12,6 birim kar sağlayacaktır. Karar verici bu yatırımdan kar etmek istiyorsa ek bilgi için en fazla ne kadar ödeme yapmalıdır?

4,2

5,2

5,6

4,0

Açıklama:

Tam Bilginin Beklenen Değeri=(Tam bilgi durumunda beklenen kâr)-(Risk ortamında beklenen kâr) formülü ile hesaplanır.
12,6 - 8,4 = 4,2 Ek bilginin beklenen değeri.
Yatırımcı kar etmek istiyorsa ek bilgiye 4,2 birimden daha az ödeme yapmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Bir yatırımcı risk ortamında elinde ek bilgi olmadan yapacağı yatırımdan 8,4 birim kar sağlayacaktır. Bir danışmana danışıp ek bilgi satın almak isteyince, danışman kendisinden 4,6 birim ücret istemektedir. Ek bilgi ile karar verdiğinde en az ne kadar kar etmeli ki danışmandan ek bilgi almak mantıklı olmalıdır?

Örneklem bilgisinin beklenen değerini hesaplamak
EVSI= Örneklem bilgisinden elde edilen kâr - Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr
3,5 = 45 - Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr
Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr = 45 - 3,5
Örneklem bilgisi olmadan elde edilen kâr = 41,5

Doğru Cevap: E

Soru 101

İyi Ekonomik Durumda Getiri P(E4) 0,40	Kötü Ekonomik Durumda Getiri P(E-) = 0,60
Karar Alternatifleri	Yatırım Fonu 1	20	-4
Yatırım Fonu 2	14	2
Yatırım Fonu 3	10	3

Yukarıdaki tabloya göre en iyi yatırım fonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 1

Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 3

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 102

İyi Ekonomik Durumda Getiri P(E4) 0,40	Kötü Ekonomik Durumda Getiri P(E-) = 0,60
Karar Alternatifleri	Yatırım Fonu 1	20	-4
Yatırım Fonu 2	10	2
Yatırım Fonu 3	10	3

Yukarıdaki tabloya göre en iyi yatırım fonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 1

Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 2 ve Yatırım Fonu 3

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 103

İyi Ekonomik Durumda Getiri P(E4) 0,40	Kötü Ekonomik Durumda Getiri P(E-) = 0,60
Karar Alternatifleri	Yatırım Fonu 1	25	-4
Yatırım Fonu 2	14	2
Yatırım Fonu 3	10	3

Yukarıdaki tabloya göre en iyi yatırım fonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Yatırım Fonu 1

Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 3

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 104

İyi Ekonomik Durumda Getiri P(E4) 0,40	Kötü Ekonomik Durumda Getiri P(E-) = 0,60
Karar Alternatifleri	Yatırım Fonu 1	21	-4
Yatırım Fonu 2	10	2
Yatırım Fonu 3	12	2

Yukarıdaki tabloya göre en iyi yatırım fonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 1

Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 2 ve Yatırım Fonu 3

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 105

İyi Ekonomik Durumda Getiri P(E4) 0,40	Kötü Ekonomik Durumda Getiri P(E-) = 0,60
Karar Alternatifleri	Yatırım Fonu 1	21	-4
Yatırım Fonu 2	14	2
Yatırım Fonu 3	12	2

Yukarıdaki tabloya göre en iyi yatırım fonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 1

Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 2 ve Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 2

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 106

İyi Ekonomik Durumda Getiri P(E4) 0,40	Kötü Ekonomik Durumda Getiri P(E-) = 0,60
Karar Alternatifleri	Yatırım Fonu 1	21	-4
Yatırım Fonu 2	14	2
Yatırım Fonu 3	12	2

Yukarıdaki tabloya göre en kötü yatırım fonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 1

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 2

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 107

İyi Ekonomik Durumda Getiri P(E4) 0,40	Kötü Ekonomik Durumda Getiri P(E-) = 0,60
Karar Alternatifleri	Yatırım Fonu 1	21	-4
Yatırım Fonu 2	16	2
Yatırım Fonu 3	12	2

Yukarıdaki tabloya göre en kötü yatırım fonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 1

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 2

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 108

İyi Ekonomik Durumda Getiri P(E4) 0,40	Kötü Ekonomik Durumda Getiri P(E-) = 0,60
Karar Alternatifleri	Yatırım Fonu 1	21	-4
Yatırım Fonu 2	18	2
Yatırım Fonu 3	12	2

Yukarıdaki tabloya göre en kötü yatırım fonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 1

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 2

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 109

İyi Ekonomik Durumda Getiri P(E4) 0,40	Kötü Ekonomik Durumda Getiri P(E-) = 0,60
Karar Alternatifleri	Yatırım Fonu 1	21	-4
Yatırım Fonu 2	20	2
Yatırım Fonu 3	12	2

Yukarıdaki tabloya göre en kötü yatırım fonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 1

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 2

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 110

İyi Ekonomik Durumda Getiri P(E4) 0,40	Kötü Ekonomik Durumda Getiri P(E-) = 0,60
Karar Alternatifleri	Yatırım Fonu 1	21	-4
Yatırım Fonu 2	21	2
Yatırım Fonu 3	12	2

Yukarıdaki tabloya göre en kötü yatırım fonu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir ?

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 2

Yatırım Fonu 3

Yatırım Fonu 1

Yatırım Fonu 1 ve Yatırım Fonu 2

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 111

Bir karar probleminde (+ rapordan sonra en yüksek BD)=3,25 gerçekleşme olasılığı 0,65 (- rapordan sonra en yüksek BD)=-1,30 gerçekleşme olasılığı 0,35 olarak verilmiştir. Buna göre örneklem bilgisinden elde edilen kar aşağıdakilerden hangisine eşittir?

1,6575

2,1125

0,4550

0,0880

3,2125

Açıklama:

ÖRNEKLEM BİLGİSİNİN BEKLENEN DEĞERİ
Örneklem bilgisinden elde edilen kar=(3,25*0,65)+(-1,30*0,35)=1,6575

Doğru Cevap: A

Soru 112

Karar verme sürecinde doğal durumlar hakkında elde edilen bilgi tam ise bu duruma ne ad verilir?

fonksiyonunun Gradyan vektörü aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

İki değişkenli f fonksiyonunun gradyan vektörünü bulabilmek için fonksiyonun x ve y
değişkenlerine göre birinci dereceden kısmi türevlerine ihtiyacımız vardır.

Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Bir A matrisi n x n boyutlu ve simetrik bir matris olsun. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Belirsizdir

Negatif yarı-belirlidir

Negatif belirlidir

Pozitif yarı-belirlidir

Pozitif belirlidir

Açıklama:

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi pozitif yarı-belirlidir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

"f(x) - fonksiyonunun konveks olması için gerek ve yeter şart her X ∈ S için Hessian matrisinin pozitif yarı-belirli olmasıdır. Eğer konveks S kümesi üzerinde tanımlı f(x) fonksiyonun Hessian matrisi her X ∈ S için ............. ise f fonksiyonu kesin konvekstir." ifadesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

negatif belirli

negatif yarı-belirli

poizitif belirli

pozitif yarı-belirli

belirsiz

Açıklama:

f(x) fonksiyonunun konveks olması için gerek ve yeter şart her X ∈ S için Hessian matrisinin pozitif yarı-belirli olmasıdır. Eğer konveks S kümesi üzerinde tanımlı f(x) fonksiyonun Hessian matrisi her X ∈ S için pozitif belirli ise f fonksiyonu kesin konvekstir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

"f(x)- fonksiyonunun konkav olması için gerek ve yeter şart her X ∈ S için Hessian matrisinin ................ olmasıdır. Eğer konveks S kümesi üzerinde tanımlı f(x) fonksiyonun Hessian matrisi her X ∈ S için ............... ise f(x) fonksiyonu kesin konkavdır." ifadesinde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

belirsiz / negatif belirli

negatif yarı-belirli / negatif belirli

negatif yarı-belirli / pozitif yarı-belirli

pozitif belirli / pozitif yarı-belirli

pozitif belirli / negatif belirli

Açıklama:

f(x) fonksiyonunun konkav olması için gerek ve yeter şart her X ∈ S için Hessian matrisinin negatif yarı-belirli olmasıdır. Eğer konveks S kümesi üzerinde tanımlı f(x) fonksiyonun Hessian matrisi her X ∈ S için negatif belirli ise f(x) fonksiyonu kesin konkavdır.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

I. f(x) konveks iken -f(x) konkav, f(x) konkav iken -f(x) konveks bir fonksiyondur.
II. Konveks fonksiyonların toplamı konveks, konkav fonksiyonların toplamı da yine konkav bir fonksiyondur.
III. Bir fonksiyon tanım kümesinin bir alt kümesinde konveks iken, tanım kümesinin diğer bir alt kümesinde konkav olabilir.
IV. Doğrusal bir fonksiyon hem konveks hem de konkavdır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve III

II ve III

II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Konveks ve konkav fonksiyonların sahip olduğu özellikler aşağıdaki gibidir:
• Doğrusal bir fonksiyon hem konveks hem de konkavdır.
• Konveks fonksiyonların toplamı konveks, konkav fonksiyonların toplamı da yine konkav bir fonksiyondur.
• f(x) konveks iken -f(x) konkav, f(x) konkav iken -f(x) konveks bir fonksiyondur.
• Bir fonksiyon tanım kümesinin bir alt kümesinde konveks iken, tanım kümesinin diğer bir alt kümesinde konkav olabilir.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Tek değişkenli bir f(x) fonksiyonunun x' kritik noktası için f"(x') < 0 olsun. Bu durumda x' noktası için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yerel maksimum noktası

Yerel minimum noktası

Mutlak maksimum noktası

Mutlak minimum noktası

Ne bir yerel maksimum ne de bir yerel minimum noktasıdır

III

Açıklama:

Tek değişkenli bir f fonksiyonunun yerel optimallik için gerekli ve yeterli şartları
ikinci türev testi yardımıyla bulunur:
x' kritik noktasında f"(x') < 0 ise, x' bir yerel maksimum noktasıdır.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

5x+y = 3
kısıtı altında
MinZ = 3x + 2y - 2xy
Yukarıda verilen problemin amaç fonksiyon değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Modelin kısıtında değişkenlerden biri diğeri cinsinden yazılırsa
y = 3 - 5x
olur. y değişkeni amaç fonksiyonunda yerine yazıldığında
Z = 3x + 2(3-5x) - 2x (3-5x)
Z =

tek değişenli fonksiyonu elde edilir. Fonksiyonun türevini alıp sıfıra eşitlersek,

noktasının nasıl bir nokta olduğuna karar verebilmek için x
değişkeni cinsinden ifade edilen amaç fonksiyonunun ikinci türevinin işaretine bakalım.

olduğuna göre,

noktası bir yerel minimum noktasıdır. Amaç fonksiyonu değeri
Min Z =

bulunur.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

x - 2z = 0
3x + y = 8
kısıtları altında
Max f (x, y, z) = xy + 2xz
Yukarıda verilen doğrusal olmayan modelin amaç fonksiyonu değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

İki kısıt ve üç karar değişkenine sahip bu modelin Lagrange fonksiyonu aşağıdaki gibidir:
L(x, y, z; λ1, λ2) = xy + 2xz - λ1(x - 2z) - λ2 (3x + y - 8)
Her bir değişkene ait kısmi türevleri alıp sıfıra eşitlenirse elde edilen denklemler aşağıdaki
gibi olacaktır:
∂L / ∂x = y + 2z - λ1 - 3λ2 = 0 ⇒ y + z = λ1 + 3λ2
∂L / ∂y = x - λ2 = 0 ⇒ x = λ2
∂L / ∂z = 2x+ 3λ1 = 0 ⇒ x =−λ1
∂L / ∂λ1 =−x + 2z = 0 ⇒ x = 2z
∂L / ∂λ2 =−3x - y = 0 ⇒ 3x + y = 8
Yukarıda elde edilen denklemlerin çözümünden x = 2, y = 2, z = 1, λ1= -2 ve λ2= 2
olarak bulunur. Amaç fonksiyonu değeri ise Max f (x, y, z) = 8 olur.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

I. Doğrusal modelde amaç ve kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal fonksiyondur.
II. Doğrusal bir modelde en iyi çözüm daima uygun çözüm bölgesinin uç noktasıdır.
III. Doğrusal programlama modellerinin kurulumu genelde daha kolaydır.
Doğrusal modellerle ilgili yukarıda verilen bilgilerin hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I,II ve III

Yalnız II

II,III

Açıklama:

Doğrusal modellerle ilgili öncüllerde verilen bilgilerin hepsi doğrudur.
I. Doğrusal modelde amaç ve kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal fonksiyondur.
II. Doğrusal bir modelde en iyi çözüm daima uygun çözüm bölgesinin uç noktasıdır.
III. Doğrusal programlama modellerinin kurulumu genelde daha kolaydır.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

I. Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha zordur.
II. Analitik yöntemlerle çözülemeyen doğrusal olmayan modeller için yaklaşık çözüm teknikleri kullanılmaktadır.
III. Doğrusal olmayan programlama problemlerinin çözümünde genel bir yöntem bulunmamaktadır.
Doğrusal olmayan modeller hakkında yukarıda verilen bilgilerin hangisi ya da hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

Yalnız II

I,II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Öncüllerin hepsi doğru bilgiler içermektedir.
I. Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha zordur.
II. Analitik yöntemlerle çözülemeyen doğrusal olmayan modeller için yaklaşık çözüm teknikleri kullanılmaktadır.
III. Doğrusal olmayan programlama problemlerinin çözümünde genel bir yöntem bulunmamaktadır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi doğrusal olmayan programlama modellerinin çözüm yaklaşımlarında yer alan temel kavramlardan biri değildir?

Uygun çözüm bölgesi

Solberg noktası

En iyi çözüm

Gradyan Vektörü

Asal minör

III

Açıklama:

II. Solberg noktası bu temel kavramlar arasında yer almamaktadır.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Transpozesi kendisine eşit olan matrise ne ad verilir?

Gradyan Vektörü

Simetrik Matris

Asal Minör

Hessian Vektörü

En İyi Çözüm

Açıklama:

Transpozesi kendisine eşit olan matrise simetrik matris denir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

"n x n boyutlu bir kare matriste (n - i) satır ile (n - i) sütun silindiğinde elde edilen i x i
boyutlu matrisin determinantına matrisin i’inci ____________ denir."
Tanıma göre yukarıdaki boşluk hangisiyle tamamlanmalıdır?

asal minörü

hessian matrisi

gradyan vektörü

optimum noktası

uygun çözüm bölgesi

Açıklama:

n x n boyutlu bir kare matriste (n - i) satır ile (n - i) sütun silindiğinde elde edilen i x i
boyutlu matrisin determinantına matrisin i’inci asal minörü denir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

I. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan büyük (> 0) ise A matrisi
pozitif belirlidir.
II. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi pozitif
yarı-belirlidir.
III. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörü sıfırdan farklı ve (-1)k ile aynı işarete
sahip ise (asal minörlerin işareti -, +, -, +, ... şeklinde ise) A matrisi negatif belirlidir.
IV. A matrisinin her tek sıralı k. başta gelen asal minörü pozitif değil (≤ 0) ise ve her çift sıralı k. başta gelen asal minörü negatif değil (≥ 0) ise aynı zamanda sıfırdan farklı her asal minörünün işareti (-1)k ile aynı işarete sahip ise A matrisi negatif yarı-belirlidir.
Matris belirliliğine ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I,II,III

II,IV

I,III

I,II,III,IV

II,III,IV

Açıklama:

Öncüllerin tamamı matris belirliliğine ilişkin doğru bilgiler içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi genel olarak doğrusal programlama problemlerinin çözümünde kullanılan yöntemdir?

Simpleks

Dubois

Kısıtsız optimizasyon

Konkav küme

Simetrik matris

Açıklama:

Simpleks yöntemi, genel olarak doğrusal programlama problemlerinin çözümünde kullanılan yöntemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

"Kısıt fonksiyonlarının eşitlik ve eşitsizlik biçiminde olduğu problemlerdir."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bulunmaktadır?

Kısıt fonksiyonu problemleri

Yerine koyma problemleri

Lagrange çarpanları problemleri

Kısıtlı optimizasyon problemleri

Hessian matrisi problemleri

Açıklama:

Kısıtlı optimizasyon problemleri kısıt fonksiyonlarının eşitlik ve eşitsizlik biçiminde olduğu problemlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

X = (x1, x2,..., xn ) ve f: S ⊆ IRn → IR olmak üzere, Max(Min)Z = f(X) = f(x1, x2,..., xn)
şeklinde ifade edilen problem aşağıdakilerden hangisine aittir?

Kısıtlı optimizasyon problemleri

Gradyan çözümü problemleri

Asal minör problemleri

Kısıtsız optimizasyon problemleri

En iyi çözüm problemleri

Açıklama:

Kısıtsız bir optimizasyon problemi yalnızca amaç fonksiyonunun maksimize veya minimize edilmeye çalışıldığı ve kısıtların bulunmadığı bir problemdir. Kısıtsız bir optimizasyon problemi X = (x1, x2,..., xn ) ve f: S ⊆ IRn → IR olmak üzere, Max(Min)Z = f(X) = f(x1, x2,..., xn) şeklinde yazılır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

"n x n boyutlu bir kare matriste son (n - k) satır ile son (n - k) sütun silindiğinde elde edilen k x k boyutlu matrisin determinantına matrisin k'ıncı ______________ denir."
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

optimum noktası

çözüm bölgesi

başta gelen asal minörü

gradyan vektörü

hessian matrisi

Açıklama:

n x n boyutlu bir kare matriste son (n - k) satır ile son (n - k) sütun silindiğinde elde edilen k x k boyutlu matrisin determinantına matrisin k’ıncı başta gelen asal minörü denir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Kısıtları bulunmayan doğrusal olmayan programlama problemi nasıl adlandırılır?

kısıtsız doğrusal olmayan programlama problemi

kısıtlı doğrusal olan programlama problemi

kısıtsız doğrusal olmayan programlama sonucu

kısıtlı doğrusal programlama problemi

kısıtlı doğrusal olmayan programlama problemi

Açıklama:

Kısıtları bulunmayan doğrusal olmayan programlama problemi ise kısıtsız doğrusal olmayan programlama problemi olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Doğrusal ve doğrusal olmayan programlama modelleri hakkında verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Doğrusal modelde amaç ve kısıt fonksiyonlarının en az biri doğrusal olmayan bir fonksiyon formundadır.

Doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal fonksiyonlar formundadır.

Doğrusal bir modelde en iyi çözüm daima uygun çözüm bölgesinin içinde yer alan bir iç noktadır.

Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha kolaydır.

Doğrusal programlama modeli için en iyi çözümü bulmada kullanılacak birden çok algoritma bulunmaktadır.

Açıklama:

Daha önce de ifade edildiği gibi iki tür model arasındaki en temel fark, doğrusal modelde amaç ve kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal fonksiyonlar iken, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarından en az biri doğrusal olmayan bir fonksiyon formundadır.
Doğrusal bir modelde en iyi çözüm daima uygun çözüm bölgesinin uç noktası olurken, bu durum doğrusal olmayan modeller için geçerli değildir. Bazı doğrusal olmayan modellerin en iyi çözümü, uygun çözüm bölgesinin içinde yer alan bir iç noktadır.
Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha zordur. Çoğunlukla, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarının matematiksel şekli bilinmez. Bu durumda modelin kurulabilmesi için eldeki veriye en uygun fonksiyon formunun belirlenmesi gerekebilir.
Doğrusal programlama modeli için en iyi çözümü bulmada kullanılacak birden çok algoritma bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

n x n boyutlu bir kare matriste (n - i) satır ile (n - i) sütun silindiğinde elde edilen i x i boyutlu matrisin determinantına ne denir?

Başta Gelen Asal Minör

Sonda Gelen Asal Minör

Ortalama Asal Minör

i'inci asal minor

Matris belirliliği

Açıklama:

n x n boyutlu bir kare matriste (n - i) satır ile (n - i) sütun silindiğinde elde edilen i x i boyutlu matrisin determinantına matrisin i’inci asal minörü denir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

n x n boyutlu bir kare matriste son (n - k) satır ile son (n - k) sütun silindiğinde elde edilen k x k boyutlu matrisin determinantına ne denir?

Başta gelen asal minor

Sonda gelen asal minor

Ortadaki asal minor

Küçük asal minor

Matris belirliliği

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 25

Konveks ve konkav fonksiyonların sahip olduğu özelliklerden hangisi yanlıştır?

Doğrusal bir fonksiyon hem konveks hem de konkavdır.

Konveks fonksiyonların toplamı konveks fonksiyondur.

f(x) konveks iken -f(x) konkav, f(x) konkav iken -f(x) konveks bir fonksiyondur.

Bir fonksiyon tanım kümesinin bir alt kümesinde konveks iken, tanım kümesinin diğer bir alt kümesinde konkav olabilir.

Aşağıdaki doğrusal olmayan modellerle ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?

Doğrusal olmayan modelde amaç ve kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal fonksiyonlardır.

Doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal olmayan bir fonksiyon formundadır.

Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha kolaydır.

Doğrusal olmayan bir modelde en iyi çözüm daima uygun çözüm bölgesinin uç noktasıdır.

Bazı doğrusal olmayan modellerin en iyi çözümü, uygun çözüm bölgesinin içinde yer alan bir iç noktadır.

Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha kolaydır.

Açıklama:

"Bazı doğrusal olmayan modellerin en iyi çözümü, uygun çözüm bölgesinin içinde yer alan bir iç noktadır."
İfadesi doğrudur.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdaki doğrusal modellerle ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?

Doğrusal modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarının matematiksel şekli bilinmez.

Doğrusal programlama modeli için en iyi çözümü bulmada kullanılacak birden çok algoritma bulunmaktadır.

Doğrusal programlama modelleri için amaç ve kısıt fonksiyonlarının matematiksel formuna göre geliştirilmiş algoritmalar bulunmaktadır.

Analitik yöntemlerle çözülemeyen doğrusal modeller için yaklaşık çözüm teknikleri kullanılmaktadır.

Doğrusal programlama problemlerinin çözümünde genel bir yöntem bulunmamaktadır.

III

Açıklama:

"Doğrusal programlama modeli için en iyi çözümü bulmada kullanılacak birden çok algoritma bulunmaktadır." ifadesi doğrudur.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

S ⊆ Rn kümesi üzerinde tanımlı ve gerçel değerli bir f fonksiyonu ikinci dereceden türevlenebilir bir fonksiyon olmak üzere, f fonksiyonunun ikinci dereceden kısmi türevlerinin oluşturduğu n x n boyutlu kare matrise ne ad verilir?

Asal Minör

Matris Belirliliği

Hessian Matrisi

Gradyan Vektörü

Uygun Çözüm Bölgesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 54

Bir A matrisi n x n boyutlu ve simetrik bir matris olursa, aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan küçük (0>) ise A matrisi pozitif belirlidir.

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi pozitif yarı-belirlidir.

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörü sıfırdan farklı ve (1)k ile aynı işarete sahip ise (asal minörlerin işareti -, +, -, +, ... şeklinde ise) A matrisi negatif belirlidir.

A matrisinin her tek sıralı k. başta gelen asal minörü pozitif değil (≤ 0) ise A matrisi negatif yarı-belirlidir.

A matrisinin her tek sıralı k. başta gelen asal minörü pozitif değil (≤ 0) ise aynı zamanda sıfırdan farklı her asal minörünün işareti (-1)k ile aynı işarete sahip ise A matrisi negatif yarı-belirlidir.

III

Açıklama:

Bir A matrisi n x n boyutlu ve simetrik bir matris olsun: "A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi pozitif yarı-belirlidir." ifadesi doğrudur.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Tek değişkenli fonksiyonların konveks veya konkavlığı araştırılırken fonksiyonun ikinci türevinden, çok değişkenli ikinci dereceden türevlenebilir fonksiyonlar için hangisinden faydalanılır?

Asal Minör

Matris Belirliliği

Gradyan Vektörü

Uygun Çözüm Bölgesi

Hessian Matrisi

Açıklama:

Tek değişkenli fonksiyonların konveks veya konkavlığı araştırılırken fonksiyonun ikinci türevinden, çok değişkenli ikinci dereceden türevlenebilir fonksiyonlar için ise Hessian matrisinden faydalanılır.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdaki konveks ve konkav fonksiyonların sahip olduğu özelliklerden hangisi doğrudur?

Doğrusal bir fonksiyon sadece konkavdır.

Doğrusal bir fonksiyon sadece konvekstir.

f(x) konveks iken -f(x) konkav, f(x) konkav iken -f(x) konveks bir fonksiyondur.

Konveks fonksiyonların toplamı konveks, konkav fonksiyonların toplamı da yine konkav bir fonksiyondur.

Bir fonksiyon tanım kümesinin bir alt kümesinde konveks iken, tanım kümesinin diğer bir alt kümesinde konkav olamaz.

Yalnızca I

Yalnızca II

I ve II

III ve IV

I ve V

Açıklama:

Konveks ve konkav fonksiyonların sahip olduğu özellikler aşağıdaki gibidir:

Doğrusal bir fonksiyon hem konveks hem de konkavdır.

Konveks fonksiyonların toplamı konveks, konkav fonksiyonların toplamı da yine konkav bir fonksiyondur.

f(x) konveks iken -f(x) konkav, f(x) konkav iken -f(x) konveks bir fonksiyondur.

Bir fonksiyon tanım kümesinin bir alt kümesinde konveks iken, tanım kümesinin diğer bir alt kümesinde konkav olabilir.

Doğru yanıt D seçeneğdir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Çok değişkenli bir f fonksiyonunu için aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

X* kritik noktasında f fonksiyonunun Hessian matrisi Hf(X*) belirsiz ise X* noktası eyer noktası olarak adlandırılır.

X* kritik noktasında f fonksiyonunun Hessian matrisi Hf(X*) pozitif belirli ise fonksiyonun X* noktasında bir yerel maksimumu vardır.

X* kritik noktasında f fonksiyonunun Hessian matrisi Hf(X*) negatif belirli ise fonksiyonun X* noktasında bir yerel minimumu vardır.

f fonksiyonu S ⊆ IRn’de konkav ise X* noktası bir mutlak minimum noktasıdır.

f fonksiyonu S ⊆ IRn’de konveks ise X* noktası bir mutlak maksimum noktasıdır.

III

Açıklama:

Çok değişkenli bir f fonksiyonun için; "X* kritik noktasında f fonksiyonunun Hessian matrisi Hf(X*) belirsiz ise X* noktası eyer noktası olarak adlandırılır." ifadesi doğrudur.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisinde kısıtlı doğrusal olmayan model, kısıtsız doğrusal olmayan modele dönüştürülmektedir?

Lagrange Çarpanının Yorumu

Lagrange Çarpanları Yöntemi

Newton Yöntemi

Gradyan Yöntemi

Yerine Koyma Yöntemi

Açıklama:

Yerine koyma yöntemi ile, kısıtlı doğrusal olmayan model, kısıtsız doğrusal olmayan modele dönüştürülmektedir.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi kısıtlarının tamamı eşitlik formunda olan doğrusal olmayan programlama problemlerinin çözümünde kullanılır?

Lagrange Çarpanları Yöntemi

Lagrange Çarpanının Yorumu

Yerine Koyma Yöntemi

Gradyan Yöntemi

Newton Yöntemi

Açıklama:

Lagrange çarpanları, kısıtlarının tamamı eşitlik formunda olan doğrusal olmayan programlama problemlerinin çözümünde kullanılır.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

şeklinde gösterilen denklik neyi ifade etmektedir?

Uygun Çözüm Bölgesi

En İyi Çözüm

Gradyan Vektörü

Hessian Matrisi

Asal Minör

Açıklama:

Doğru cevap gradyan vektörüdür.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

A = [ 1 5 4 ]
[ 5 2 3 ]
[ 4 3 1 ]
şeklinde gösterilen matrise ne denir?

Transpoze matris

Hessian matrisi

Asimetrik matris

Simetrik matris

Doğrusal matris

Açıklama:

Şekilde simetrik bir matris gösterilmektedir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

şeklinde verilen matrisin üçüncü asal minörü nedir?

-43

-27

+27

+43

Açıklama:

Matrisin üçüncü asal minörü matrisin determinantına, |A| = -43, eşittir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Tek değişkenli bir fonksiyonda f'(x* ) = 0 olan x = x* noktasına ne denir?

Kritik nokta

En iyi çözüm

Mutlak optimum nokta

Yerel optimum nokta

Asal minör

Açıklama:

Tek değişkenli bir fonksiyonda f'(x*v) = 0 olan x = x* noktasına kritik nokta denir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Doğrusal olmayan programlama problemine ait ..............., problemdeki m tane kısıtı sağlayan (x1, x2 ,..., xn) noktalarının kümesidir.
Yukarıdaki cümlede ......... ile gösterilen yere gelecek uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

En iyi çözüm

Uygun çözüm bölgesi

Mutlak yerel

Gradyan vektör

Asal minör

Açıklama:

Uygun çözüm bölgesi
Doğru yanıt B seçeneğdir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

f(x,y) şeklinde verilen doğrusal olmayan bir fonksiyon için gradyan vektörün hesaplanması aşağıdakilerden hangisin de doğru ifade edilmiştir?

X'e göre birinci türevi alınır.

Y'ye göre birinci türevi alınır.

X'e göre ikinci türevi alınır.

X'e ve Y'ye göre birinci dereceden kısmi türevleri alınır.

X'e göre birinci dereceden kısmi türevleri alınır.

Açıklama:

X'e ve Y'ye göre birinci dereceden kısmi türevleri alınır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

n x n boyutlu bir kare matriste (n - i) satır ile (n - i) sütun silindiğinde elde edilen i x i boyutlu matrisin determinantına matrisin i’inci ..........denir.

Simetrik matris

Hessian matris

Asal minör

Matris belirliliği

Gradyan vektörü

Açıklama:

Asal Minör
n x n boyutlu bir kare matriste (n - i) satır ile (n - i) sütun silindiğinde elde edilen i x i boyutlu matrisin determinantına matrisin i’inci asal minörü denir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

y = f(x) eğrisi üzerinde yer alan herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçası daima eğrinin büküm noktasının altında kalıyor ise y = f(x) fonksiyonu ................ dır.
Yukarıdaki tanımda ............ile gösterilen boşluğa gelecek uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Konveks

Konkav

Doğrusal

Ne iç bükey nede dış bükey

teğet doğrusu

Açıklama:

y = f(x) eğrisi üzerinde yer alan herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçası daima eğrinin büküm noktasının altında kalıyor ise y = f(x) fonksiyonu konkavdır.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Tek değişkenli bir fonksiyonda f'(x*) = 0 olan x = x* noktasına ............denir.
Yukarıdaki tanımda ............ile gösterilen boşluğa gelecek uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Yerel minumum

Yerel maksimum

Büküm noktası

Kritik noktası

Çözüm noktası

Açıklama:

Tek değişkenli bir fonksiyonda f'(x*) = 0 olan x = x* noktasına kritik nokta denir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

X* kritik noktasında f fonksiyonunun ............pozitif belirli ise fonksiyonun X* noktasında bir yerel minimum noktasıdır.
Yukarıdaki tanımda ............ile gösterilen boşluğa gelecek uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci türevi

Gradyan vektörü

Hessian matrisi Hf(X*)

İkinci türevdeki kökü

Transpozesi

Açıklama:

Çok değişkenli bir f fonksiyonunun yerel optimallik için gerekli ve yeterli şartları aşağıdaki gibidir:
• X* kritik noktasında f fonksiyonunun Hessian matrisi Hf(X*) pozitif belirli ise fonksiyonun X* noktasında bir yerel minimumu,
• X* kritik noktasında f fonksiyonunun Hessian matrisi Hf(X*) negatif belirli ise fonksiyonun X* noktasında bir yerel maksimumu vardır.
• X* kritik noktasında f fonksiyonunun Hessian matrisi Hf(X*) belirsiz ise X* noktası noktası olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Matrisi belirliği ile aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan büyük (> 0) ise A matrisi negatif yarı-belirlidir

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif (≤ 0) ise A matrisi pozitif yarı-belirlidir.

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan büyük (> 0) ise A matrisi pozitif belirlidir.

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi negatif yarı-belirlidir.

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan küçük (< 0) ise A matrisi pozitif belirlidir.

Açıklama:

Bir A matrisi n x n boyutlu ve simetrik bir matris olsun.
• A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan büyük (> 0) ise A matrisi pozitif belirlidir.
• A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi pozitif yarı-belirlidir.
• A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörü sıfırdan farklı ve (-1)k ile aynı işarete sahip ise (asal minörlerin işareti -, +, -, +, ... şeklinde ise) A matrisi negatif belirlidir.
• A matrisinin her tek sıralı k. başta gelen asal minörü pozitif değil (≤ 0) ise ve her çift sıralı k. başta gelen asal minörü negatif değil (≥ 0) ise aynı zamanda sıfırdan farklı her asal minörünün işareti (-1)k ile aynı işarete sahip ise A matrisi negatif yarı-belirlidir.
• Yukarıdaki durumların dışında A matrisi belirsizdir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

......... ........yönteminde, kısıtlar bir ......... ile çarpılarak amaç fonksiyonundan çıkarılır. Elde edilen yeni fonksiyonunun
her bir değişkene göre ............alınarak çözüm bulunur.
Yukarıdaki paragrafta ........ / ....... / ...... / ile gösterilen yerlere gelecek uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?

Yerine koyma / kritik nokta / ikinci türev

Yerine koyma / kritik nokta / birinci türev

Lagrange çarpanları / λ çarpanı / kısmi türevi

Lagrange çarpanları / kritik nokta / kısmi türevi

Hessian matrisi / kritik nokta / kısmi türevi

Açıklama:

Lagrange çarpanları yönteminde, kısıtlar bir λ çarpanı ile çarpılarak amaç fonksiyonundan çıkarılır. Elde edilen yeni fonksiyonunun
her bir değişkene göre kısmi türevi alınarak çözüm bulunur.

Doğru Cevap: C

Soru 78

...........yöntemindeki ........ , kısıt denkleminin sağ taraf sabitindeki bir birimlik değişimin amaç fonksiyonu değerinde ne kadarlık bir değişim yarattığını ifade eder.
Yukarıdaki paragrafta ........ / ....... ile gösterilen yerlere gelecek uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?

Lagrange çarpanları / λ

Yerine koyma / Max(Min)f(x)

Kısıtsız Optimizasyon / Hessian matrisi

Kısıtlı Optimizasyon / Hessian matrisi

Lagrange çarpanları / gradyan vektörü

Açıklama:

Lagrange çarpanları yöntemindeki λ, doğrusal programlama problemindeki dual (ikil) değişkenlere benzer. Kısıt denkleminin sağ taraf sabitindeki bir birimlik değişimin amaç fonksiyonu değerinde ne kadarlık bir değişim yarattığını ifade eder. Eğer doğrusal olmayan modelde i’inci kısıtın sağ taraf sabiti olan bi değerinde Δ kadarlık bir değişim meydana gelirse bu değişim artış ya da azalış biçiminde olabilir. Bu durumda amaç fonksiyonu değerinde λiΔ kadarlık bir değişim meydana gelecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

n x n boyutlu bir kare matriste son (n - k) satır ile son (n - k) sütun silindiğinde elde edilen k x k boyutlu matrisin determinantına matrisin k’ıncı ............. denir.
Yukarıdaki cümlede ......... ile gösterilen yere gelecek uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci asal minörü

ikinci asal minörü

asal minörü

başta gelen asal minörü

Hessian matrisi

Açıklama:

n x n boyutlu bir kare matriste son (n - k) satır ile son (n - k) sütun silindiğinde elde edilen k x k boyutlu matrisin determinantına matrisin k’ıncı başta gelen asal minörü denir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Daha önce de ifade edildiği gibi iki tür model arasındaki en temel fark, doğrusal modelde amaç ve kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal fonksiyonlar iken, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarından en az biri doğrusal olmayan bir fonksiyon formundadır.
Doğrusal bir modelde en iyi çözüm daima uygun çözüm bölgesinin uç noktası olurken, bu durum doğrusal olmayan modeller için geçerli değildir. Bazı doğrusal olmayan modellerin en iyi çözümü, uygun çözüm bölgesinin içinde yer alan bir iç noktadır.
Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha zordur. Çoğunlukla, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarının matematiksel şekli bilinmez. Bu durumda modelin kurulabilmesi için eldeki veriye en uygun fonksiyon formunun belirlenmesi gerekebilir.
Doğrusal programlama modeli için en iyi çözümü bulmada kullanılacak birden çok algoritma bulunmaktadır. Doğrusal olmayan programlama modelleri için amaç ve kısıt fonksiyonlarının matematiksel formuna göre geliştirilmiş algoritmalar bulunmakla birlikte, analitik yöntemlerle çözülemeyen doğrusal olmayan modeller için yaklaşık çözüm teknikleri kullanılmaktadır.

Yukaridakilerden hangisi veya hangileri doğrusal ve doğrusal olmayan programlama modelleri arasındaki temel farklılıklardandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğrusal ve doğrusal olmayan programlama modelleri arasındaki temel farklılıklar aşağıdaki gibi özetlenebilir:

Daha önce de ifade edildiği gibi iki tür model arasındaki en temel fark, doğrusal modelde amaç ve kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal fonksiyonlar iken, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarından en az biri doğrusal olmayan bir fonksiyon formundadır.

Doğrusal bir modelde en iyi çözüm daima uygun çözüm bölgesinin uç noktası olurken, bu durum doğrusal olmayan modeller için geçerli değildir. Bazı doğrusal olmayan modellerin en iyi çözümü, uygun çözüm bölgesinin içinde yer alan bir iç noktadır.

Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha zordur. Çoğunlukla, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarının matematiksel şekli bilinmez. Bu durumda modelin kurulabilmesi için eldeki veriye en uygun fonksiyon formunun belirlenmesi ger

Doğrusal ve doğrusal olmayan programlama modelleri arasındaki temel farklılıklar aşağıdaki gibi özetlenebilir:

Daha önce de ifade edildiği gibi iki tür model arasındaki en temel fark, doğrusal modelde amaç ve kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal fonksiyonlar iken, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarından en az biri doğrusal olmayan bir fonksiyon formundadır.
Doğrusal bir modelde en iyi çözüm daima uygun çözüm bölgesinin uç noktası olurken, bu durum doğrusal olmayan modeller için geçerli değildir. Bazı doğrusal olmayan modellerin en iyi çözümü, uygun çözüm bölgesinin içinde yer alan bir iç noktadır.
Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha zordur. Çoğunlukla, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarının matematiksel şekli bilinmez. Bu durumda modelin kurulabilmesi için eldeki veriye en uygun fonksiyon formunun belirlenmesi gerekebilir.
Doğrusal programlama modeli için en iyi çözümü bulmada kullanılacak birden çok algoritma bulunmaktadır. Doğrusal olmayan programlama modelleri için amaç ve kısıt fonksiyonlarının matematiksel formuna göre geliştirilmiş algoritmalar bulunmakla birlikte, analitik yöntemlerle çözülemeyen doğrusal olmayan modeller için yaklaşık çözüm teknikleri kullanılmaktadır.

Doğrusal ve doğrusal olmayan programlama modelleri arasındaki temel farklılıklar aşağıdaki gibi özetlenebilir:

Daha önce de ifade edildiği gibi iki tür model arasındaki en temel fark, doğrusal modelde amaç ve kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal fonksiyonlar iken, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarından en az biri doğrusal olmayan bir fonksiyon formundadır.

Doğrusal bir modelde en iyi çözüm daima uygun çözüm bölgesinin uç noktası olurken, bu durum doğrusal olmayan modeller için geçerli değildir. Bazı doğrusal olmayan modellerin en iyi çözümü, uygun çözüm bölgesinin içinde yer alan bir iç noktadır.

Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha zordur. Çoğunlukla, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarının matematiksel şekli bilinmez. Bu durumda modelin kurulabilmesi için eldeki veriye en uygun fonksiyon formunun belirlenmesi ger

Doğrusal ve doğrusal olmayan programlama modelleri arasındaki temel farklılıklar aşağıdaki gibi özetlenebilir:

Daha önce de ifade edildiği gibi iki tür model arasındaki en temel fark, doğrusal modelde amaç ve kısıt fonksiyonlarının tamamı doğrusal fonksiyonlar iken, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarından en az biri doğrusal olmayan bir fonksiyon formundadır.
Doğrusal bir modelde en iyi çözüm daima uygun çözüm bölgesinin uç noktası olurken, bu durum doğrusal olmayan modeller için geçerli değildir. Bazı doğrusal olmayan modellerin en iyi çözümü, uygun çözüm bölgesinin içinde yer alan bir iç noktadır.
Doğrusal olmayan programlama modellerinin kurulumu genellikle doğrusal programlama modellerinin kurulumuna göre daha zordur. Çoğunlukla, doğrusal olmayan modellerde amaç veya kısıt fonksiyonlarının matematiksel şekli bilinmez. Bu durumda modelin kurulabilmesi için eldeki veriye en uygun fonksiyon formunun belirlenmesi gerekebilir.
Doğrusal programlama modeli için en iyi çözümü bulmada kullanılacak birden çok algoritma bulunmaktadır. Doğrusal olmayan programlama modelleri için amaç ve kısıt fonksiyonlarının matematiksel formuna göre geliştirilmiş algoritmalar bulunmakla birlikte, analitik yöntemlerle çözülemeyen doğrusal olmayan modeller için yaklaşık çözüm teknikleri kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Doğrusal olmayan programlama problemine ait, problemdeki m tane kısıtı sağlayan (x1, x2,..., xn) noktalarının kümesidir.
Yukarıdaki tanım aşağıdaki doğrusal olmayan programlama problemlerine ait temel kavramlardan hangisini açıklar?

En İyi Çözüm

Uygun Çözüm Bölgesi

Mutlak ve Yerel En İyi (Optimum) Noktalar

Gradyan Vektörü

Hessian Matrisi

Açıklama:

Doğrusal olmayan programlama problemine ait uygun çözüm bölgesi, problemdeki m tane kısıtı sağlayan (x1, x2,..., xn) noktalarının kümesidir. Uygun çözüm bölgesindeki bir nokta uygun nokta, uygun çözüm bölgesinde yer almayan bir nokta ise uygun olmayan nokta olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Doğrusal olmayan bir maksimizasyon probleminde, uygun çözüm bölgesinde yer alan herhangi bir x noktası alınsın. Uygun çözüm bölgesindeki tüm x noktaları için f( x ) ≥ f(x) oluyorsa, x noktası için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

En İyi Çözüm

Uygun Çözüm Bölgesi

Mutlak ve Yerel En İyi (Optimum) Noktalar

Asal Minör

Gradyan Vektörü

Açıklama:

Doğrusal olmayan bir maksimizasyon probleminde, uygun çözüm bölgesinde yer alan herhangi bir x noktası alınsın. Uygun çözüm bölgesindeki tüm x noktaları için f( x ) ≥ f(x) oluyorsa, x noktası bu problemin en iyi çözümüdür. Minimizasyon probleminde ise, tüm uygun x noktaları için f( x ) ≤ f(x) oluyorsa bu durumda x en iyi çözümdür.

Doğru Cevap: A

Soru 83

n x n boyutlu bir kare matriste (n - i) satır ile (n - i) sütun silindiğinde elde edilen i x i boyutlu matrisin determinantına nedir?

Hessian Matrisi

Gradyan Vektörü

Mutlak ve Yerel En İyi (Optimum) Noktalar

Asal Minör

En İyi Çözüm

Açıklama:

n x n boyutlu bir kare matriste (n - i) satır ile (n - i) sütun silindiğinde elde edilen i x i boyutlu matrisin determinantına matrisin i’inci asal minörü denir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

A’ daki tüm x’ler için f(x₀) ≤ f(x) ise, f(x) fonksiyonu x = x₀’da

S’ deki tüm x’ler için f(x₀) ≤ f(x) ise, f(x) fonksiyonu x = x₀’da

A’ daki tüm x’ler için f(x₀) ≥ f(x) ise, f(x) fonksiyonu x = x₀’da

S’ deki tüm x’ler için f(x₀) ≥ f(x) ise, f(x) fonksiyonu x = x₀’da

A’ deki tüm x’ler için f(x₀) != f(x) ise, f(x) fonksiyonu x = x₀’da

Açıklama:

f(x), S ⊆ IRn kümesinde tanımlı bir fonksiyon olmak üzere, bir ε > 0 sayısı için x₀’ın S kümesindeki ε komşuluğu
A = {x| |x - x₀| ≤ ε, x ∈ S}
olarak tanımlanır.
f : S ⊆ IRn → IR fonksiyonu verilsin. x₀∈ S için x₀’ın ε komşuluğu A olsun.
• A’ daki tüm x’ler için f(x₀) ≤ f(x) ise, f(x) fonksiyonu x = x₀’da yerel minimum,
• S’ deki tüm x’ler için f(x₀) ≤ f(x) ise, f(x) fonksiyonu x = x₀’da mutlak minimum,
• A’ daki tüm x’ler için f(x₀) ≥ f(x) ise, f(x) fonksiyonu x = x₀’da yerel maksimum,
• S’ deki tüm x’ler için f(x₀) ≥ f(x) ise, f(x) fonksiyonu x = x₀’da mutlak maksimum değerini alır.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Tek değişkenli bir y = f(x) fonksiyonunda, y = f(x) eğrisi üzerinde yer alan herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçası daima fonksiyonun büküm noktasının üzerinde kalıyorsa y = f(x) fonksiyon için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

y = f(x) fonksiyonu asal minördür

y = f(x) fonksiyonu hessian matrisidir

y = f(x) fonksiyonu gradyan vektörüdür

y = f(x) fonksiyonu konvekstir

y = f(x) fonksiyonu konkavdır

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 86

Bir A matrisi n x n boyutlu ve simetrik bir matris olsun.
A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisinin belirliği aşağıdakilerden hangisidir?

A matrisi belirsizdir

A matrisi pozitif belirlidir

A matrisi pozitif yarı-belirlidir

A matrisi negatif belirlidir

A matrisi negatif yarı-belirlidir

Açıklama:

Bir A matrisi n x n boyutlu ve simetrik bir matris olsun.

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan büyük (> 0) ise A matrisi pozitif belirlidir.

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi pozitif yarı-belirlidir.

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörü sıfırdan farklı ve (-1)k ile aynı işarete sahip ise (asal minörlerin işareti -, +, -, +, ... şeklinde ise) A matrisi negatif belirlidir.

A matrisinin her tek sıralı k. başta gelen asal minörü pozitif değil (≤ 0) ise ve her çift sıralı k. başta gelen asal minörü negatif değil (≥ 0) ise aynı zamanda sıfırdan farklı her asal minörünün işareti (-1)k ile aynı işarete sahip ise A matrisi negatif yarı-belirlidir.

Yukarıdaki durumların dışında A matrisi belirsizdir.

Bir A matrisi n x n boyutlu ve simetrik bir matris olsun.

A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan büyük (> 0) ise A matrisi pozitif belirlidir.
A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi pozitif yarı-belirlidir.
A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörü sıfırdan farklı ve (-1)k ile aynı işarete sahip ise (asal minörlerin işareti -, +, -, +, ... şeklinde ise) A matrisi negatif belirlidir.
A matrisinin her tek sıralı k. başta gelen asal minörü pozitif değil (≤ 0) ise ve her çift sıralı k. başta gelen asal minörü negatif değil (≥ 0) ise aynı zamanda sıfırdan farklı her asal minörünün işareti (-1)k ile aynı işarete sahip ise A matrisi negatif yarı-belirlidir.
Yukarıdaki durumların dışında A matrisi belirsizdir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

n x n boyutlu bir kare matriste son (n - k) satır ile son (n - k) sütun silindiğinde elde edilen k x k boyutlu matrisin determinantına matrisin k’ıncı ........ denir.
Boş bırakılan yere aşadıkilerden hangisi gelmelidir.

Asal Minör

Hessian Matrisi

Gradyan Vektörü

En İyi Çözüm

Başta Gelen Asal Minör

Açıklama:

n x n boyutlu bir kare matriste son (n - k) satır ile son (n - k) sütun silindiğinde elde edilen k x k boyutlu matrisin determinantına matrisin k’ıncı başta gelen Asal minörü denir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Tek değişkenli bir y = f(x) fonksiyonunda, y = f(x) eğrisi üzerinde yer alan herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçası daima fonksiyonun büküm noktasının altında kalıyorsa y = f(x) fonksiyon için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Konkavdır

Konvekstir

Başta gelen asal minördür

Hessian matrisidir

Gradyan vektörüdür

Açıklama:

Tek değişkenli bir y = f(x) fonksiyonunda, y = f(x) eğrisi üzerinde yer alan herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçası daima eğrinin büküm noktasının altında kalıyor ise y = f(x) fonksiyonu konkavdır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Genel olarak doğrusal olmayan programlama problemleri, problemin kısıtlarının olup olmamasına göre sınıflandırıldığında aşağıdakilerden hangisi bu sınıflandırmalardan birisidir?

Mutlak Çözümlü

Çözümsüz

Kısıtlı Optimizasyon

Konveks

Konkav

Açıklama:

Genel olarak doğrusal olmayan programlama problemleri, problemin kısıtlarının olup olmamasına göre;

Kısıtsız Optimizasyon,

Kısıtlı Optimizasyon

biçiminde sınıflandırılabilir.
Genel olarak doğrusal olmayan programlama problemleri, problemin kısıtlarının olup olmamasına göre;

Kısıtsız Optimizasyon,
Kısıtlı Optimizasyon

biçiminde sınıflandırılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıda verilen matrisin ikinci asal minörleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

-1 , 8, 17

1 , 8, 17

-1 , -8, 17

-1 , 8, -17

-1 , -8, -17

Açıklama:

n x n boyutlu bir kare matriste (n - i) satır ile (n - i) sütun silindiğinde elde edilen i x i boyutlu matrisin determinantına matrisin i’inci asal minörü denir.
Soruda 3x3 boyutundaki bir matrisin 2. asal minörler sorulduğu için i=2 olup (n-i)=(3-2)=1 satır ve 1 sütunun silinmesiyle kalan 2x2 boyutlu matrislerin determinantları biçiminde hesaplanan asal minörler; -1, 8 , -17 olur.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Aşağıda verilen matrisin ikinci asal minörleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

-5 , -4 , -17

5 , -4 , -17

-5 , 4 , -17

-5 , -4 , 17

5 , 4 , 17

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıda verilen matrisin ikinci asal minörleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

-1 , -4 ,-23

1 , -4 ,-23

-1 , 4 ,-23

-1 , -4 , 23

1 , -4 , 23

Açıklama:

nxn boyutlu bir kare matriste (n-i) satır ile (n-i) sütun silindiğinde elde edilen ixi boyutlu matrisin determinantına matrisin i'inci asal minörü denir. Verilen matris 3x3 boyutlu bir matris olduğuna göre n=3'tür. soruda 2. asal minör sorulduğu için i=2'dir. Buna göre verilen matriste n-i satır ve n-i sütun silinmesiyle kalan kalan matrislerin determinantları 2. asal minörleri verir. Buna göre n-i=3-2=1 satır ve 1 sütun silinerek elde edilen yeni matrislerin determinatları bulunmalıdır. İlk olarak 3.satır 3.sütun silinerek elde edilen matrisin determinantı -1'dir. Daha sonra 2. satır ve 2.sütunun silinmesiyle elde edilen matrisin determinantı -4'tür. Son olarak 1.satır ve 1.sütunun silinmesiyle elde edilen matrisin determinantı da -23'tür. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Aşağıda verilen matrisin ikinci asal minörleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

-1, 8, -17

-1, -8, -17

3, 8, -17

-1, 4, -17

-1, 8, 17

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıda verilen matrisin ikinci asal minörleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

-1, 4, -17

1, 4, -17

-1, -4, -17

-1, 4, 17

1, 4, 17

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıda verilen matrisin ikinci asal minörleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

-4, -5, -17

4, -5, -17

-4, 5, -17

-4, -5, 17

-4, -4, -17

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıda verilen matrisin ikinci asal minörleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

-3, -5 , -17

3, -5 , -17

-3, 5 , -17

-3, -5 , -1

-3, -4 , -17

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 97

Aşağıda verilen matrisin ikinci asal minörleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

-3 , -5, -1

3 , -5, -1

-3 , 5, -1

-3 , -5, 1

-3 , -5, -2

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıda verilen matrisin ikinci asal minörleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

-3 , -5, 1

-3 , -5, -1

3 , -5, 1

-3 , 5, 1

-6 , -5, 1

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 99

Aşağıda verilen matrisin ikinci asal minörleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

-3 , -2, -2

3 , -2, -2

-3 , 2, -2

-3 , -2, 2

-2 , -2, -2

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 100

Bir A matrisi n x n boyutlu ve simetrik bir matris olsun.
I. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan büyük (> 0) ise A matrisi
pozitif yarı-belirlidir.
II. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi pozitif
belirlidir.
III. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörü sıfırdan farklı ve (-1)^kile aynı işarete sahip ise (asal minörlerin işareti -, +, -, +, ... şeklinde ise) A matrisi negatif belirlidir.
IV. A matrisinin her tek sıralı k. başta gelen asal minörü pozitif değil (≤0) ise ve her çift sıralı k.başta gelen asal minörü negatif değil (≥ 0) ise aynı zamanda sıfırdan farklı her asal minörünün işareti (-1)k ile aynı işarete sahip ise A matrisi negatif yarı-belirlidir.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

III ve IV

Açıklama:

Bir A matrisi n x n boyutlu ve simetrik bir matris olsun.
I. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan büyük (> 0) ise A matrisi
pozitif belirlidir.
II. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi pozitif yarı-belirlidir.
III. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörü sıfırdan farklı ve (-1)^kile aynı işarete sahip ise (asal minörlerin işareti -, +, -, +, ... şeklinde ise) A matrisi negatif belirlidir.
IV. A matrisinin her tek sıralı k. başta gelen asal minörü pozitif değil (≤0) ise ve her çift sıralı k.başta gelen asal minörü negatif değil (≥ 0) ise aynı zamanda sıfırdan farklı her asal minörünün işareti (-1)k ile aynı işarete sahip ise A matrisi negatif yarı-belirlidir.
V.Yukarıdaki durumların dışında A matrisi belirsizdir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Bir A matrisi n x n boyutlu ve simetrik bir matris olsun.
I. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan büyük (> 0) ise A matrisi
pozitif belirlidir.
II. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri negatif değil (≥ 0) ise A matrisi pozitif
yarı-belirlidir.
III. A matrisinin tüm k. başta gelen asal minörleri sıfırdan farklı ve (-1)^k ile aynı işarete sahip ise (asal minörlerin işareti -, +, -, +, ... şeklinde ise) A matrisi negatif belirlidir.
IV. A matrisinin her tek sıralı k. başta gelen asal minörü pozitif değil (≤ 0) ise ve her çift sıralı k. başta gelen asal minörü negatif değil (≥ 0) ise aynı zamanda sıfırdan farklı her asal minörünün işareti (-1)k ile aynı işarete sahip ise A matrisi negatif yarı-belirlidir.
V. Yukarıdaki durumların dışında A matrisi belirsizdir.
Soruda negatif yarı belirli olma durumu verilmediği için kalan tüm durumlar belirsizdir ifadesi geçersiz olur.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Düğüm

Kapasite

Bağlantı

Akış

Hedef

Yukarıdakilerden hangileri tipik bir çizge modelinin elemanları arasında yer alır?

I, II ve III

III, IV ve V

II, IV ve V

II, III ve V

I, III ve IV

Açıklama:

Tipik bir çizge modelinin elemanları; düğümler, bağlantı ve akış olarak sıralanır.

Düğüm

Bağlantı

Akış

Doğru yanıt E seçeneğidir

Doğru Cevap: E

Soru 2

Bir çizgenin tanımlanmasında (N,S) gösterimi kullanılmaktadır. Bu gösterimde N ------- kümesi, S ise ------- kümesidir.
Yukarıda yer alan cümlede boş bırakılan yerleri, sırasıyla ve doğru şekilde tamamlayan ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?

yol / akış

yön / döngü

çizge / ağaç

düğüm / bağlantı

talep / arz

Açıklama:

Bir çizgenin tanımlanmasında (N,S) gösterimi kullanılmaktadır. Bu gösterimde N düğümlerin kümesi,
S ise bağlantılar kümesidir
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Yukarıda yer alan çizgede 1 numaralı düğümden, 4 numaralı düğüme en kısa yolu veren rota nedir?

1-2-3-4

1-3-4

1-2-4

1-2-3-2-4

1-3-2-3-4

Açıklama:

Problemin çözümü aşağıda gösterilmiştir:

En kısa rota: 1-2-3-4
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Yukarıda yer alan çizgede 1 numaralı düğümden, 5 numaralı düğüme en kısa yolu veren rota nedir?

1-2-5

1-3-4-5

1-2-4-5

1-3-2-5

1-2-3-4-5

Açıklama:

Problemin çözümü aşağıda gösterilmiştir:

En kısa rota: 1-2-4-5
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Yukarıda yer alan çizgede 1 numaralı düğümden, 6 numaralı düğüme en kısa yolu veren rota nedir?

1-2-3-4-5-6

1-2-3-4-6

1-2-3-6

1-2-4-5-6

1-2-5-6

Açıklama:

Problemin çözümü aşağıda gösterilmiştir:

En kısa yol: 1-2-3-4-6
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Yukarıda yer alan çizgede bir işletmenin dört dağıtım merkezi ve bunların arasında gönderilebilecek malzeme miktarları ile kapasiteler verilmiştir. Diğer dağıtım merkezlerinden bağımsız olarak, düğüm 1'den düğüm 3'e gönderilebilecek en yüksek akış miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

1-3 yolunda gönderim yapılabilecek azami miktar 14 adettir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Yukarıda yer alan şekilde bir işletmenin dört dağıtım merkezi ve bunların arasında gönderilebilecek malzeme miktarları ile kapasiteler verilmiştir. 1. dağıtım merkezinden 4. dağıtım merkezine, sadece 2. dağıtım merkezi üzerinden gönderilebilecek malzeme miktarı ne kadardır?

Açıklama:

1. dağıtım merkezinden 4. dağıtım merkezine, sadece 2. dağıtım merkezi üzerinden gönderilebilecek malzeme miktarı, 2-4 yolunda 2. dağıtım merkezinin kapasitesi kadardır.
Bu ise 8 adettir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Yukarıda yer alan şekilde bir işletmenin dört dağıtım merkezi ve bunların arasında gönderilebilecek malzeme miktarları ile kapasiteler verilmiştir. 1. dağıtım merkezinden 4. dağıtım merkezine gönderilebilecek en yüksek akış miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

En yüksek akış probleminin çözümü iteratif (yinelemeli) olarak aşağıdaki şekilde gerçekleştirilmiştir:
Birinci iterasyon: İlk olarak 1’den 4’e 1-4 bağlantısı üzerinden 16 birim malzeme gönderilir.

İkinci iterasyon: Bu adımda, pozitif akış sağlanabilecek diğer yolun 1-3-2-4 olduğu görülmektedir. Bu yol üzerinde gönderilebilecek en fazla malzeme miktarı 8 birimdir.

Üçüncü iterasyon: Bu adımda, pozitif akış sağlanabilecek diğer yolun 1-3-4 olduğu görülmektedir. Bu yol üzerinde gönderilebilecek en fazla malzeme miktarı 6 birimdir.

Dördüncü iterasyon: Bu adımda, pozitif akış sağlanabilecek diğer yolun 1-3-4 olduğu görülmektedir. Bu yol üzerinde gönderilebilecek en fazla malzeme miktarı 14 birimdir.

Böylelikle 1. dağıtım merkezinden 4. dağıtım merkezine gönderilen malzeme miktarı = 16+8+6+14 = 44 adet olur.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Bir lojistik işletmesi 6 dağıtım merkezine sahiptir. Yukarıda yer alan çizgede, bu dağıtım merkezleri (düğümlerle gösterilmiştir) ve birbirlerine olan uzaklıkları (km) verilmiştir. İşletme, dağıtım merkezlerinin hepsine uğrayan bir ring oluşturmak istemektedir. Söz konusu ringin güzergâhını en kısa kılacak rota aşağıdakilerden hangisidir?

1-2-3-4-5-6

1-3-2-4-5-6

1-2-3-6-5-4

1-3-4-2-5-6

1-2-4-5-6-3

Açıklama:

1 no’lu dağıtım merkezine karşılık gelen 1 no’lu düğüm, keyfi başlangıç noktası olarak seçilmiştir. 1 no’lu düğüme bağlanabilecek komşu düğümler 2 ve 3 no’lu düğümlerdir. Bu düğümler arasından 1 no’lu düğüme en kısa mesafe 4’tür. Bu nedenle 2 no’lu düğüm, 1 no’lu düğüme bağlanır.

Benzer işlemler her düğümde tekrarlanarak yukarıda yer alan çizgede kırmızı renkle vurgulanmış güzergah elde edilir. Buna göre 1-2-3-4-5-6 rotası en kısa mesafede ringin dolaşımını sağlayacaktır.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 11

Çizge modelleri aşağıdaki durumlardan hangisinde kullanılmaz?

Ulaştırma

Proje planlama

Üretim

Tesis yeri

Sosyal grup yapı analizi

III

Sosyal grup yapı analizi

Açıklama:

Çizge modelleri
I. Ulaştırma durumunda kullanılmaz.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

_______________ iki düğümü birbirine bağlayan çizgidir. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Akış

Bağlantı

Çizge

Yol

Döngü

Açıklama:

Bağlantı: İki düğümü birbirine bağlayan çizgidir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

İki düğümü birbirine bağlayan, birbirinden ayrı bir dizi bağlantıdan oluşan yapıya ____________ adı verilir. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Bağlantı

Akış

Yol

Döngü

Ağaç

Açıklama:

İki düğümü birbirine bağlayan, birbirinden ayrı bir dizi bağlantıdan oluşan yapıya yol
(yörünge) adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Başlangıç ve bitiş noktalarının aynı düğüm olduğu, başladığı noktaya geri dönen bağlantıların oluşturduğu yol ___________ adını alır. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Ağaç

Yörünge

Yönlü çizge

Döngü

Akış

Açıklama:

Başlangıç ve bitiş noktalarının aynı düğüm olduğu, başladığı noktaya geri dönen bağlantıların oluşturduğu yol döngü adını alır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

n adet düğümden oluşan bir çizgede, _____ düğüm döngü oluşturmayacak biçimde ____ bağlantı kullanılarak birleştirildiğinde oluşturulan ağaca kapsayan ağaç denir.
Boş bırakılan yere sırasıyla hangileri gelmelidir?

n-1, n-1

n, n

n-1, n

n-1, n-2

n, n-1

Açıklama:

n adet düğümden oluşan bir çizgede, n düğüm döngü oluşturmayacak biçimde n-1
bağlantı kullanılarak birleştirildiğinde ise oluşturulan ağaca kapsayan ağaç denir.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Döngü içermeyen ve yönlü olmayan bağlantı ile birleştirilmiş düğümlerin oluşturduğu yol _________ olarak adlandırılır. Boş bırakılan yere ne gelmelidir?

Ağaç

Döngü

Yörünge

Akış

Yol

Açıklama:

Döngü içermeyen ve yönlü olmayan bağlantı ile birleştirilmiş düğümlerin oluşturduğu yol ağaç olarak adlandırılır.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

n adet düğümden oluşan bir çizgede, n düğüm döngü oluşturmayacak biçimde n-1
bağlantı kullanılarak birleştirildiğinde oluşturulan yapıya ______________ denir. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Ağaç

Kapsayan ağaç

Yönlü çizge

Yönsüz çizge

Yörünge

Açıklama:

n adet düğümden oluşan bir çizgede, n düğüm döngü oluşturmayacak biçimde n-1
bağlantı kullanılarak birleştirildiğinde ise oluşturulan ağaca kapsayan ağaç denir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

En yüksek akış problemleri bütün akışın çıkış yaptığı "I" olarak isimlendirilen düğümden, akışın ulaştırıldığı “II” olarak isimlendirilen düğüme malzemenin
(su, petrol, gaz, veri, elektrik, mamül vb.) aktarılmasına ilişkindir.
I ve II numaralı yere sırasıyla hangileri getirilmelidir?

I. başlangıç
II. bitiş

I. kaynak
II. bitiş

I. başlangıç
II. bitim

I. kaynak
II. bitim

I. kaynak
II. bitirme

Açıklama:

En yüksek akış problemleri bütün akışın çıkış yaptığı “Kaynak” olarak isimlendirilen düğümden, akışın ulaştırıldığı “Bitim” olarak isimlendirilen düğüme malzemenin
(su, petrol, gaz, veri, elektrik, mamül vb.) aktarılmasına ilişkindi

Doğru Cevap: D

Soru 19

Bir dizi yerleşim birimini bağlayan boru hattı çizgesinin tasarımı,
Ulaşım (demiryolu, karayolu) çizgesinin tasarımı,
Yüksek gerilim hatlarının tasarımı

Maddelerinden hangi ya da hangileri en küçük yayılma problemlerine örnek olarak verilebilir?

Yalnız i

i ve ii

Yalnız iii

i ve iii

i, ii ve iii

Açıklama:

En küçük yayılma problemi uygulamalarına;
• Bir dizi yerleşim birimini bağlayan boru hattı çizgesinin tasarımı,
• Ulaşım (demiryolu, karayolu) çizgesinin tasarımı,
• Yüksek gerilim hatlarının tasarımı,
• Telekomünikasyon çizgesinin (fiber optik ağları, kablolu televizyon ağları vb.)
belirlenmesi örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi iki bağlı düğümden birinden diğerine tek yönlü akış olduğunu gösteren bağlantı biçimidir?

Akış

Yay

Yönlü olmayan bağlantı

Yönlü bağlantı

Döngü

Açıklama:

Yönlü bağlantı iki bağlı düğümden birinden diğerine tek yönlü akış olduğunu gösteren bağlantı biçimidir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi başlangıç ve bitiş noktalarının aynı düğüm olduğu, başladığı noktaya geri dönen bağlantıların oluşturduğu yoldur?

Döngü

Akış

Ağaç

Bağlantı

Şebeke

Açıklama:

Başlangıç ve bitiş noktalarının aynı düğüm olduğu, başladığı noktaya geri dönen bağlantıların oluşturduğu yol döngü adını alır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

1 ve 2 nolu düğümlere bağlanmamış düğümler arasından bağlanabilecek düğümler aşağıdakilerden hangisidir?

2-4-5

2-3-4

3-4

4-5

3-4-5

Açıklama:

1 ve 2 nolu düğümlere bağlanmamış düğümler arasından bağlanabilecek düğümler 3 - 4 - 5 nolu düğümlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

1 - 2 - 3 nolu düğümlere bağlanmamış düğümler arasından bağlanabilecek düğümler aşağıdakilerden hangisidir?

2-3-4

2-4-5

4-5

4-5-6

5-6

Açıklama:

1 - 2 - 3 nolu düğümlere bağlanmamış düğümler arasından bağlanabilecek düğümler 4 - 5 - 6 nolu düğümlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

1 - 2 - 3 - 4 - 6 nolu düğümlere bağlanmamış düğümler arasından bağlanabilecek düğümler aşağıdakilerden hangisidir?

5-7

5-6

6-7

Açıklama:

1 - 2 - 3 - 4 - 6 nolu düğümlere bağlanmamış düğümler arasından bağlanabilecek düğümler 5 - 7 nolu düğümlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

1 - 2 - 3 - 4 nolu düğümlere bağlanmamış düğümler arasından bağlanabilecek düğümler aşağıdakilerden hangisidir?

5-7

Yukarıda yer alan şekil aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Yönlü olmayan bağlantı

Yönlü olmayan çizge

Yönlü bağlantı

Yönlü çizge

Akış bağlantısı

Açıklama:

Yönlü olmayan bağlantılardan oluşan çizge ise yönlü olmayan çizge adını alır.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Yukarıda yer alan şekil aşağıdaki ifadelerden hangisini tanımlar?

Yönlü çizge

Yönlü olmayan çizge

Yönlü bağlantı

Yönlü olmayan bağlantı

Akış bağlantısı

Açıklama:

Yönlü bağlantılardan oluşan çizge, yönlü çizge adını alır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

"................... çözümünde, başlangıç düğümünden hareketle çizgede yer alan ve başlangıç düğümüne en yakın uzaklıktaki düğümün eklenmesiyle en kısa yolu veren rotanın belirlenmesi amaçlanır."
Yukarıda yer alan ifadede boş bırakılan yere hangisi gelirse doğru olur?

Bağlantı problemi

Akış problemi

En kısa yol problemi

En yüksek akış problemi

En küçük yayılma problemi

Açıklama:

En kısa yol probleminin çözümünde, başlangıç düğümünden hareketle çizgede yer alan ve başlangıç düğümüne en yakın uzaklıktaki düğümün eklenmesiyle en kısa yolu veren rotanın belirlenmesi amaçlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

".................... bütün akışın çıkış yaptığı “Kaynak” olarak isimlendirilen düğümden, akışın ulaştırıldığı “Bitim” olarak isimlendirilen düğüme malzemenin (su, petrol, gaz, veri, elektrik, mamül vb.) aktarılmasına ilişkindir."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

En yüksek akış problemi

En kısa yol problemi

En küçük yayılma problemi

Düğüm problemi

En yüksek akış çizge problemi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 39

".............. çizgedeki tüm düğümleri birbirine bağlayan en kısa yolun bulunması amaçlanmaktadır."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

En kısa model akışı problemleri

En kısa çizge problemleri

En kısa yol problemi

En yüksek akış problemleri

En küçük yayılma problemleri

Açıklama:

En küçük yayılma problemlerinde çizgedeki tüm düğümleri birbirine bağlayan en kısa yolun bulunması amaçlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Çizge modellerine ilişkin olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İki düğüm arasında bir yol varsa iki düğüm birbirine bağlıdır.

Yönlü olmayan bağlantıda olası iki düğüm arasında çift yönlü akış olanaklıdır.

Başlangıç ve bitiş noktaları aynı olan ve başlangıç noktasına geri dönüşe olanak sağlayan yapı bir döngüyü oluşturur.

Döngü içeren ve yönlü bağlantıyla birleştirilmiş düğümler bir ağaç yapısını oluşturmaktadır.

Bir çizge hem yönlü hem de yönsüz bağlantılardan oluşabilmektedir.

III

Açıklama:

"Döngü içermeyen ve yönlü olmayan bağlantı ile birleştirilmiş düğümlerin oluşturduğu yol ağaç adı verilen bir yapıyı oluşturmaktadır." ifadesi yanlıştır.
Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Çizge yapısına ilişkin olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

N tane düğümden oluşan çizgede döngü oluşturmayacak biçimde n-2 bağlantı kullanılarak oluşturulan yapıya kapsayan ağaç denilir.

Bir çizgenin tanımlanmasında düğüm ve bağlantı kümelerinden yararlanılır.

İki düğümü birbirine bağlayan ve birbirinden ayrı bir dizi bağlantıdan oluşan yapıya ağaç denilir.

İki bağlı düğümden birinden diğerine tek yönlü akışın olduğunu gösteren bağlantı biçimine aktarma bağlantısı denir.

Sistem üzerinde gerçekleştirilecek faaliyetlere bağlantı denilir.

III

Açıklama:

"Bir çizgenin tanımlanmasında (N,S) gösterimi kullanılır. Burada N düğümler kümesini, S ise bağlantılar kümesini göstermektedir." ifadesi doğrudur.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

8 düğümden oluşan en yüksek akış probleminde yer alacak aktarma düğüm sayısı kaçtır?

Açıklama:

8 düğümden oluşan en yüksek akış probleminde yer alacak aktarma düğüm sayısı başlangıç ve bitiş düğümleri haricinde n-2=8-2=6 olmaktadır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdaki çizgede yer alan bağlantı sayısı kaçtır?

Açıklama:

Çizgede yer alan bağlantıların sayısı 7 olup bunları S bağlantı kümesi ile şu şekilde gösterirriz.
S=(1,2),(1,4),(2,4),(2,3),(3,4),(3,5),(4,5)
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Yukarıda yer alan çizgede 1 numaralı düğüm başlangıç düğümü ve 5 numaralı düğüm bitiş düğümü olmak üzere, en kısa yolu veren rota aşağıdakilerden hangisidir?

1-4-5

1-2-3-5

1-2-4-5

1-2-4-3-5

1-2-3-4-5

Açıklama:

Başlagıç düğümü olan 1 nolu düğüme bağlı olan düğümlerden en yakın düğüm 7 birime sahip 4 nolu düğümdür. Bu nedenle bu düğüme [4,1] kalıcı etiketi atanır. Düğüm 4'e doğrudan bağlı olan düğümler 2, 3 ve 5 nolu düğümlerdir. 2 nolu düğüm için en kısa uzaklık değeri 9 olup 2 nolu düğüme [9,1] kalıcı etiketi verilir. 3 nolu düğüme 2 ve 4 nolu düğümlerden bağlantı olmaktadır. 2 nolu düğüm dikkate alınırsa uzaklık (15,2) ve 4 nolu düğüm dikkate alındığında ise uzaklık (10,4) olmaktadır. Bunlar arasında en kısa uzaklık değeri olan [10,4] kalıcı etiket değeri seçilir. 5 nolu düğüm için 3 ve 4 nolu düğümlerden bağlantı olmaktadır. 3 nolu düğüm dikkate alınırsa (14,3) ve 4 nolu düğüm dikkate alınırsa (12,4) uzaklık değerleri bulunur. Bunlar arasında ise en kısa uzaklık değeri olan [12,4] kalıcı etiket değeri seçilir. Böylece 1 ile 5 arasında en kısa yolu veren rota 1-4-5 şeklinde olup 12 birimdir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Yukarıdaki çizge için başlangıç düğümünden bitiş düğümüne olan en kısa yolun toplam uzunluğu kaç birimdir?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 58

Yukarıda yer alan çizgeye göre 1 nolu başlangıç düğümünden 4 nolu bitiş düğümüne gönderilebilecek en yüksek akış miktarı kaçtır

Açıklama:

Kaynaktan bitim düğümüne pozitif akış sağlayabilecek yollardan birisi 1-3-2-4 olmaktadır. Bu yoldan gönderilebilecek en yüksek miktar 3 birim olmaktadır. Yol üzerindeki akış kapasiteleri ileri doğru 3 birim azaltılırken geri doğru 3 birim arttırılır. Sonrasında oluşturulan çizge üzerindeki 1-2-4 yolu üzerinden gönderilebilecek en yüksek miktar 3 birim olmaktadır. Sonrasında oluşturulan çizge üzerindeki 1-3-4 yolu üzerinde gönderilebilecek en yüksek miktar 4 birim olmaktadır. Bunun sonucunda kaynaktan bitim düğümüne pozitif akışın olanaklı olduğu yolun bulunmadığı görülür. Bu durumda kaynaktan bitime gönderilebilecek miktar her iterasyon sonunda gönderilen toplam miktar olan 3+3+4=10 birimdir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Yukarıdaki çizgede bir alan içinde yer alan 7 farklı depo görülmektedir. Bunlar arasında fiber kablo bağlantısı yapılmak istenmektedir. Kullanılacak kablo uzunluğunu minimum yapacak şekilde depoları birbirine bağlayan rotadaki toplam mesafe kaç birimdir?

Açıklama:

Keyfi olarak başlangıç düğümü seçilir. Sonrasında bu düğüme bağlanabilecek düğümler olan 2 ve 4 nolu düğümler arasından 8 birimli 4 düğümü seçilir. Seçilen 4 nolu düğüme bağlanabilecek düğümler olan 2,3,5 ve 6 nolu düğümler arasından 4 birimli 6 nolu düğüm seçilir. Seçilen 6 nolu düğüme bağlanabilecek olan 5 ve 7 nolu düğümlerin arasından 2 birim uzaklığa sahip 7 nolu düğüm seçilir. Seçilen 7 nolu düğüme bağlanabilecek olan 3 birimlik 5 nolu düğümdür. 5 nolu düğüme 4 birimlik uzaklığa sahip olan 3 nolu düğüm bağlanır ve son olarak da 3 nolu düğüm 5 birim uzaklıktaki 2 nolu düğüme bağlanmaktadır. Depolardaki bağlanma sırası 1-4-6-7-5-3-2 olup toplam bağlanılacak mesafe ise 8+4+2+3+4+5=26 birimdir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi çizgeyi oluşturan elemanlardan biri değildir?

Düğüm

Yönlü bağlantı

Yönsüz bağlantı

Yay

Halka

Açıklama:

Bir çizge yapısı düğüm adı verilen bir dizi nokta ve bu düğümlerden bazıları veya tamamını birbirine bağlayan bir dizi çizgiden (bağlantıdan, yaydan) oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Tedarik ve talep düğümleri arasındaki akış sırasında içine ve dışına akışın olduğu düğüm aşağıdakilerden hangisidir?

Kaynak düğümü

Tedarik düğümü

Talep düğümü

Aktarma düğümü

Ara düğüm

Açıklama:

Tedarik ve talep düğümleri arasındaki akış sırasında içine ve dışına akışın olduğu düğüm ise aktarma düğümü olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

İki düğümü birbirine bağlayan, birbirinden ayrı bir dizi bağlantıdan oluşan yapıya ne denir?

Yol

Akış

Düğüm

Döngü

Ağaç

Açıklama:

İki düğümü birbirine bağlayan, birbirinden ayrı bir dizi bağlantıdan oluşan yapıya yol (yörünge) adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

n adet düğümden oluşan bir çizgede, n düğüm döngü oluşturmayacak biçimde n-1 bağlantı kullanılarak birleştirilmesi ile oluşturulan yapıya ne ad verilir?

Döngü

Ağaç

Kapsayan ağaç

Akış

Halka

Açıklama:

n adet düğümden oluşan bir çizgede, n düğüm döngü oluşturmayacak biçimde n-1 bağlantı kullanılarak birleştirildiğinde ise oluşturulan ağaca kapsayan ağaç denir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi çizgeyi doğru şekilde ifade etmektedir?

N={A,B,C,D,E} S={(1,2),(1,3),(3,4),(4,5)}

N={A,B,C,D,E} S={(1,3),(3,4),(4,5)}

N={1,2,3,4,5} S={(1,2),(1,3),(3,4),(4,5)}

N={1,2,3,4,5} S={(1,2),(1,3),(4,5)}

N={1,2,3,4,5} S={(1,2),(1,3),(2,5),(4,5)}

Açıklama:

Bir çizgede bağlantılar birleştirdikleri (her iki uçtaki) düğümler kullanılarak isimlendirilir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

İki bağlı düğümden akışın her iki yönde olduğunu gösteren bağlantı aşağıdakilerden hangisidir?

Akış

Ağaç

Yönlü bağlantı

Yönlü olmayan bağlantı

Düğüm

Açıklama:

Yönlü olmayan bağlantı: İki bağlı düğümden akışın her iki yönde olduğunu gösteren bağlantı biçimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıda verilen çizgede 1 ve 6 düğümleri arasındaki en kısa yol aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

1-3-5-6

1-3-4-6

1-2-4-6

1-4-6

1-3-6

Açıklama:

1 ve 6 düğümleri arasındaki en kısa rota 1-3-4-6 yoludur.

Doğru Cevap: B

Soru 67

En küçük yayılma problemleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Düğümleri birbirine bağlayan bağlantılar yönlüdür

Çizge içerisinde rastgele seçilen düğüm kendisine en uzak düğüme bağlanır

Tüm düğümler bağlanmaz

Toplam uzunluk en uzun olacak şekilde bağlantılar seçilir

Bağlantılar düğümler arasındaki uzaklıkları gösterir

Açıklama:

En küçük yayılma problemlerinde Problemdeki çizge yapıda düğümleri birbirine bağlayan bağlantılar yönlü olmayan bağlantılardır ve düğümler arasındaki uzaklıkları (maliyet, süre) göstermektedir. Bu çizge tasarlanırken toplam uzunluğu en kısa yapacak şekilde bağlantılar seçilmektedir. Çizge içerisinde rastgele bir düğüm seçilir. Bu düğüm kendisine en yakın düğüme bağlanır. Tüm düğümler bağlanana kadar işleme devam edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir çizgenin tanımlanmasında (N,S) gösterimi kullanılmaktadır.

Bir çizge problemi, düğüm ve bu düğümleri birbirine bağlayan bağıntılar ile ifade edilir.

Çizge modellerinin üç temel uygulaması vardır.

Çizge modelinin bir uygulama alanı çizgedeki tüm düğümlerin belirli bir yaklaşım ile birleştirilmesine yöneliktir.

Çizgeyi bir sistem olarak ele aldığımız zaman Akış ne anlama gelir?

Sistemin alt kümesinde gerçekleşen işlemlerin sırasıdır.

Bu sistem üzerinde gerçekleştirilecek faaliyetlerdir.

Sadece iki düğüm arasında gerçekleşen faaliyetlerdir.

En fazla 6 düğümden oluşan sistemlerde gerçekleştirilen faaliyetlerdir.

En Kısa Yol’daki faaliyetlerin toplamıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 80

Düğümleri birbiri ile birleştiren bağlantılar kaça ayrılmaktadır?

Açıklama:

Düğümleri birbiri ile birleştiren bağlantılar yönlü ve yönlü olmayan (yönsüz) olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bir düğümden diğerine akış tek yönlü olduğunda bu durum, başlangıç düğümünden uç düğüme çizilen çizgiye uç düğüm noktasını gösteren birleşim noktasına bir ok eklenerek gösterilir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Yol (Yörünge) nedir?

İki düğümü birbirine bağlayan, birbirinden ayrı bir dizi bağlantıdan oluşan yapıdır.

Düğümlerin etrafını sarmalayan bağlantılardır.

Çizgenin etrafında dönerek birbirine kavuşan bağlantılardır.

Sistemin alt kümesinde gerçekleşen faaliyetleri sağlayan bağlantıların toplamıdır.

Düğüm kümesidir.

Açıklama:

İki düğümü birbirine bağlayan, birbirinden ayrı bir dizi bağlantıdan oluşan yapıya yol (yörünge) adı verilir. İki düğüm arasında bir yol söz konusu ise bu iki düğüm birbirine bağlı sayılır.

Doğru Cevap: A

5. ve 6. sorular yukarıdaki şekilde yer alan çizgeden yararlanılarak çözülecektir.
Çizgenin doğru şekilde gösterimi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

N= {1,2,3,4,5} S={(1,2), (1,3), (1,4), (2,5), (4,5)}

N= {1,2,3,4} S={(1,2), (1,3), (1,4), (2,5), (4,5)}

N= {1,2,3,4,5} S={(1,1), (2,2), (3,3), (4,4), (5,5)}

N= {1,2,3,4,5} S={(1,2), (1,3), (1,4)}

N= {1,2,3} S={(1,2), (1,3)}

Açıklama:

Çizgenin doğru şekilde gösterimi A şıkkında verilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Şekildeki çizge için ifade edilen aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Çizge 6 adet bağlantı içermektedir.

Çizgede yer alan tüm bağlantılar yönlüdür.

Çizge 5 adet düğümden oluşmaktadır.

Düğüm b' den e' ye bir akış söz konusudur.

Düğüm e' den c' ye bir akış söz konusudur.

Açıklama:

Çizgede düğüm e' den c' ye bir akış söz konusu değildir, E şıkkındaki ifade yanlıştır.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

7. ve 8. sorular yukarıda verilen çizgeden yararlanılarak cevaplandırılacaktır.
Şekildeki çizgede 1 numaralı düğümden 5 numaralı düğüme en kısa yol ile gitmek için izlenmesi gereken numaralar aşağıdakilerden hangisidir?

1-2-5

1-4-5

1-3-5

1-2-3-5

1-3-4-5

Açıklama:

En kısa yolu veren rota 1-3-5 ile 8 birimdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

n adet düğümden oluşan bir çizgede, n düğüm döngü oluşturmayacak biçimde n-1 bağlantı kullanılarak birleştirildiğinde ________________ oluşur.
Yukarıda cümledeki boşluğu aşağıda verilenlerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

Ağaç

Kapsayan ağaç

En kısa yol

Yönlü yol

Yönsüz yol

Açıklama:

n adet düğümden oluşan bir çizgede, n düğüm döngü oluşturmayacak biçimde n-1 bağlantı kullanılarak birleştirildiğinde oluşturulan ağaca kapsayan ağaç denir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

En yüksek akış problemi ile ilgili verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tüm akış, yönlü ve bağlı çizgede kaynak adı verilen düğümden başlar.

Tüm akış bitim adı verilen düğümde son bulur.

Çizgede başlangıç ve bitiş düğümü dışındaki (n-2) düğümler aktarma düğümleri olarak isimlendirilir.

Yönlü bir bağlantı söz konusu olduğunda bağlantının ok ile gösterilen yönü akışın yönünü belirler.

Amaç başlangıç düğümünden bitim düğümüne bağlantıların kapasitelerini aşmadan en düşük akışı belirlemektir.

Açıklama:

Amaç başlangıç düğümünden bitim düğümüne bağlantıların kapasitelerini aşmadan en düşük değil en yüksek toplam akışı belirlemektir. E şıkkındaki ifade yanlıştır, doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

En küçük yayılma problemleri ile ilgili verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Problemde n tane düğüm vardır.

Problemdeki çizge yapıda düğümleri birbirine bağlayan bağlantılar yönlü olmayan bağlantılardır.

Düğümler arasındaki uzaklıkları (maliyet, süre) göstermektedir.

Bu çizge tasarlanırken toplam uzunluğu en uzun yapacak şekilde bağlantılar seçilmektedir.

Tüm düğümleri birbirine bağlayacak biçimde yeterince bağlantı kullanılarak bir çizge tasarlanır.

Açıklama:

Bu çizge tasarlanırken toplam uzunluğu en kısa yapacak şekilde bağlantılar seçilmektedir. D şıkkındaki ifade yanlıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Çizge modellerinde iki bağlı düğümden birinden diğerine tek yönlü akış olduğunu gösteren bağlantı biçimi nasıl adlandırılır?

Yönlü bağlantı

Yönlü olmayan bağlantı

Yol

Ağaç

Kapsayan ağaç

Açıklama:

İki bağlı düğümden birinden diğerine tek yönlü akış olduğunu gösteren bağlantı biçimi yönlü bağlantıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Başlangıç ve bitiş noktalarının aynı düğüm olduğu, başladığı noktaya geri dönen bağlantıların oluşturduğu yol nasıl adlandırılır?

Ağaç

Döngü

Kapsayan ağaç

En kısa yol

En küçük yayılan yol

Açıklama:

Başlangıç ve bitiş noktalarının aynı düğüm olduğu, başladığı noktaya geri dönen bağlantıların oluşturduğu yol döngü adını alır.

Doğru Cevap: B

Soru 99

Bir çizgede içine akış olan düğüm aşağıdakilerden hangisidir?

Talep düğümü

Kaynak düğümü

Tedarik düğümü

Aktarma düğümü

Şans düğümü

Açıklama:

Düğümler, akıştaki durumlarına göre isimlendirilmektedir. Düğüm dışına akışın söz konusu olduğu (düğüm dışına akışın düğüm içine akıştan fazla olduğu) düğüm, kaynak veya tedarik düğümü olarak isimlendirilir. İçine akış olan düğüm, talep düğümü; tedarik ve talep düğümleri arasındaki akış sırasında içine ve dışına akışın olduğu düğüm ise aktarma
düğümü olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Çizge sistem olarak ele alındığında aşağıdakilerden hangisi bu sistem üzerinde gerçekleştirilecek faaliyeti ifade eder?

Model kurma maliyeti

Kodlama maliyeti

Benzetim çalıştırmaları

Benzetme maliyeti

Çıktı analizi

III

Açıklama:

IV. Benzetme maliyeti bu maliyetlerden biri değildir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

I. Ortalama sistem zamanı
II. Servisin boş kalma olasılığı
III. Varışlar arası ortalama süre
Yukarıdakilerden hangileri tek servisli bir kuyruk sisteminin performansının izlenmesinde kullanılan ölçülerdendir?

Yalnız I

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

I,II,III

Açıklama:

Öncüllerin hepsi tek servisli bir kuyruk sisteminin performansının izlenmesinde kullanılan ölçülerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Karmaşık sistemlerin incelenmesinde sıklıkla kullanılan benzetimin (simülasyon) kökeni hangi tekniğe dayanmaktakdır?

Monte Carlo Tekniği

Les Plages Tekniği

La Turbie Tekniği

Carpre Tekniği

Les Serriers Tekniği

Açıklama:

Karmaşık sistemlerin incelenmesinde sıklıkla kullanılan benzetimin (simülasyon) kökeni Monte Carlo Tekniğidir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Monte Carlo Tekniğini kim geliştirmiştir?

Jon Von Neumann

Patirck Vincent Coleman

Grace Hopper

Ignaz Semmelweis

Larry Tesler

Açıklama:

Karmaşık sistemlerin incelenmesinde sıklıkla kullanılan benzetimin (simülasyon) kökeni 1940’lı yılların sonlarında Jon Von Neumann ve Stanislaw Ulam’ın geliştirdikleri Monte Carlo Tekniği’ne dayanmaktadır.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Benzetimin modern anlamda kullanımı ne zaman başlar?

1930'ların sonu

1940'ların sonu

1950'lerin sonu

1960'ların sonu

1970'lerin sonu

Açıklama:

Benzetimin modern anlamda kullanımı, 1940 yılı sonlarında John Von Neumann ve
Stanislaw Ulam’ın çalışmalarına Monte Carlo Benzetimi adını vermeleri ile başlamıştır.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

I. bir eğrinin altında kalan alanın tahmin edilmesinde
II. kısmi diferansiyel hesaplamalarında
III. çok katlı integrallerde alan ve hacim hesaplarında
yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri benzetim yönteminin matematikte kullanım alanlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

benzetim yöntemi matematikte , bir eğrinin altında kalan alanın tahmin edilmesinde, kısmi diferansiyel hesaplamalarında, çok katlı integrallerde alan ve hacim hesaplarında, pi sayısının tahmin edilmesinde kullanılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

I. atom ve molekül fiziği
II. nükleer fizik
III. yüksek enerji fiziği modellerini test etmede
yukarıda verilen maddelerden hnagisi ya da hangileri benzetim yönteminin fizikte kullanım alanlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I ve II ve III

Açıklama:

benetim yöntemi Fizikte; atom ve molekül fiziği, nükleer fizik ve özellikle yüksek enerji fiziği modellerini test etmede kullanılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

I. yazılım sistemleri
II. veri tabanı yapısı ve yönetimi
III. bilgisayar ağları güvenliği
yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri benzetim sisteminin bilgisayar bilimlerinde kullanım alanlarındandır?

Yalnız I

yalnız II

II ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

benzetim sistemi Bilgisayar bilimlerinde; yazılım sistemleri, veri tabanı yapısı ve yönetimi, bilgisayar ağları, bilgi işleme, donanım ve yazılım güvenliğinde kullanılabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

I. makine ve montaj işlemleri
II. malzeme taşıma sistemleri
III. depolama ve stok konrol sistemlerinde
yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri benzetim yönteminin üretimde kullanıldığı alanlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

benzetim yöntemi Üretimde; makine ve montaj işlemleri, malzeme taşıma sistemleri, depolama ve stok konrol sistemlerinde kullanılabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

I. tüketici davranışı
II. müşteri ve ürün sadakatine ait tahminlerde
III. geçmiş tüketici verilerinin bulunmadığı yeni ürünlerin tanıtımında
ykarıdaki maddelerden hangisi benzetim yönteminin pazarlamada kullanıldığı alanlar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Benzetim yöntemi Pazarlamada; tüketici davranışı, müşteri ve ürün sadakatine ait tahminlerde, geçmiş tüketici verilerinin bulunmadığı yeni ürünlerin tanıtımında kullanılabilnektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

I. su kirliliği ve arıtmada
II. hava durumu tahmininde
III. maden arama ve çıkarmada
yukarıdaki maddelerdern hangisi ya da hangileri benzetim yönteminin ekolojide kullanım alanları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

benzetim yöntemi Ekolojide; su kirliliği ve arıtmada, atık kontrolü, hava kirliliği ve hava durumu tahmininde, deprem analizinde, maden arama ve çıkarmada, güneş enerjisi sistemleri ve tahıl üretiminde kullanlabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

I. havaalanı güvenlik kontrolleri
II. limanlarda nakliye işlemlerinde
III. tren ve otobüs ulaşımında rotalama analizlerinde
yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri benzetim yönteminin ulaştırmada kulanım alanları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

benzetim yöntemi Ulaştırmada; havaalanı güvenlik kontrolleri, yolcu sayıları ve kapı atamaları gibi havayolu operasyonlarında, limanlarda nakliye işlemlerinde, tren ve otobüs ulaşımında rotalama analizlerinde, dağıtım ve lojistik sistemlerinin taşıma merkezlerinin tasarımı ve yer seçiminde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

"Gerçek bir sürecin ya da sistemin zaman içerisindeki işleyişini çeşitli kısıtlar altında değerlendirmek ve farklı şartlar altında sistemin davranışını anlamak için sistemin modelini oluşturmak ve bu model üzerinde deney yapma süreci" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Benzetim

Modelleme

Arttırılmış gerçeklik

Sanal uygulamalar

Simetrik fonksiyon

Açıklama:

Benzetim, gerçek bir sürecin ya da sistemin zaman içerisindeki işleyişini çeşitli kısıtlar
altında değerlendirmek ve farklı şartlar altında sistemin davranışını anlamak için sistemin modelini oluşturmak ve bu model üzerinde deney yapma süreci olarak tanımlanabilir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

I. Bir sistemin çalışması hakkında anlayışlar kazanma
II. Uygulamadan önce eski sistemi test etme
III. Mevcut sistemi değiştirip bozarak sistem hakkında bilgi toplama
IV. Sistemin performansını geliştirmek için işletim ve kaynak politikaları geliştirme
Yukarıdakilerden hangileri benzetimin amaçlarındandır?

I, III ve IV

II ve III

I ve IV

II, III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Bir sistemin çalışması hakkında anlayışlar kazanma

Sistemin performansını geliştirmek için işletim ve kaynak politikaları geliştirme

I ve IV benzetimin amaçlarındandır.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Benzetim çalışmasının ilk aşaması nedir?

Uygulama

Çıktıların elde edilmesi

Modelin geçerliliğinin sağlanması

Modelin formüle edilmesi

Problemin tanımlanması

Açıklama:

Benzetim Çalışmasının ilk aşaması: Problemin tanımlanması,
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi benzetimin avantajlarından biridir?

Benzetim modellemesi ve analizi zaman alıcı ve pahalı olabilmektedir.

Analitik çözümlerin mümkün olduğu durumlarda kullanılmaktadır.

Benzetim modelleri en iyi çözümü bulmak yerine alternatifleri karşılaştırır.

Benzetim tekrarlanan bir süreçtir.

Benzetim modeli kurma özel bir eğitim gerektirir.

III

Açıklama:

IV. Benzetim tekrarlanan bir süreçtir. Benzetimin avantajlarından biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

"Belirli bir amaç doğrultusunda bir araya getirilen, aralarında uyumlu bir ilişki olan ve birbirlerini karşılıklı olarak etkileyen elemanlardan oluşan bir bütün" tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisinin açıklamasıdır?

Varlık

Sistem

Sistem bileşeni

Sistem dinamiği

Sistem özelliği

Açıklama:

Sistem, belirli bir amaç doğrultusunda bir araya getirilen, aralarında uyumlu bir ilişki
olan ve birbirlerini karşılıklı olarak etkileyen elemanlardan oluşan bir bütündür.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi modelin fonksiyonlarından biri değildir?

Düşünceye yardım etme

Tahmin etme

Maliyet artışlarını denetleme

Denemelere yardımcı olma

Eğitime hizmet etme

III

Açıklama:

Modellerin,
• Düşünceye yardım etme,
• Haberleşmeye yardımcı olma,
• Eğitime hizmet etme,
• Tahmin etme,
• Denemelere yardımcı olma
gibi fonksiyonları bulunmaktadır.
"Maliyet artışlarını denetleme" modelin fonksiyonlarından biri değildir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi benzetim modelinde kullanılan değişkenlerden biri olan dışsal değişkenleri açıklamaktadır?

Analiz yapanlara olasılıklı bir yapıya sahip sistemin davranışını belirlemede yardımcı olan değişkenlerdir.

Sistemin davranışını etkileyen fakat kendileri sistemden etkilenmeyen değişkenlerdir.

Analiz öncesi belirlenen ve analiz boyunca sabit kalan değerlerdir.

Araştırmacının istediği amaca ulaşmada ihtiyacı olan bilgiyi sağlayacak tek değerli tahminleri içeren değişkenlerdir.

Yönetimin kararlarına bağlı olarak değişen ve yönetimin üzerinde kontrol sağlayabildiği değişkenlerdir.

III

Açıklama:

Dışsal değişkenler; sistemin davranışını etkileyen fakat kendileri sistemden etkilenmeyen değişkenlerdir. Çevresel veya kontrol edilemeyen değişkenler olarak da adlandırılırlar.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

I. Kesikli olay ve sürekli sistem benzetim modelleri
II. Örtülü ve amaçlı benzetim modelleri
III. Statik ve dinamik benzetim modelleri
Yukarıdakilerden hangileri benzetim modellerindendir?

I ve III

II ve III

I ve II

I, II ve III

Yalnız II

Açıklama:

Benzetim Modeli Türleri
Benzetim modelleri, zamanın belirli bir anında veya aralığında bir sistemin durumunu inceleme olanağı sağlayan modellerdir. Kullanım alanları ve yapısal özellikleri bakımından benzetim modellerini üç grupta incelemek mümkündür (Harrell vd., 2004, s.47; Law ve Kelton,1991, s.6). Bu modeller; statik ve dinamik benzetim modelleri, belirli ve olasılıklı benzetim modelleri ile kesikli olay ve sürekli sistem benzetim modelleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

"Durum değişkenlerinin değerlerinin sadece belirli zaman noktalarında bir anda değiştiği sistemler" aşağıdakilerden hangisinin açıklamasıdır?

Örtülü sistemler

Hiyerarşik sistemler

Dinamik sistemler

Sürekli sistemler

Kesikli sistemler

Açıklama:

Kesikli sistemler, durum değişkenlerinin değerlerinin sadece belirli zaman noktalarında bir anda değiştiği sistemlerdir.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Bir sistemin bileşenleri benzetim modeli açısından ele alındığında aşağıdakilerden hangisi bu değişkenlerden biri değildir?

Varlıklar

Olaylar

Faaliyetler

Kişiler

Özellikler

Açıklama:

Sistemin Bileşenleri
Bir sistemi anlamak ve analiz etmek için sistemin bileşenlerinin neler olduğunun bilinmesi gerekir. Birbirinden farklı birçok sistem mevcut olsa da, genel olarak her bir sistemin bileşenleri benzetim modeli açısından ele alındığında; varlıklar, özellikler, faaliyetler, olaylar ve durum değişkenlerinden oluşmaktadır.
"Kişiler" değişkenlerden biri değildir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Matematik
Ekoloji
Pazarlama
Fizik

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri benzetimin kullanıldığı alanlardandır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Benzetim yöntemi, bilgisayar teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte fizik, kimya, matematik gibi temel bilim dallarındaki teorik problemlerin çözümlerinin yanı sıra ekonomi, işletmecilik gibi sosyal alanlarda karşılaşılan problemlerin çözümünde de kullanılmaktadır. Benzetim yönteminin belli başlı kullanım alanları; matematik, fizik, bilgisayar bilimleri, üretim, pazarlama, ekoloji ve ulaştırma biçiminde sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi benzetim yönteminin dezavantajlarındandır?

Esnek bir çözüm yöntemi olması

Hem analiz hem tasarım aracı olması

Özel bir eğitim gerektiriyor olması

Tekrarlanan bir süreç olması

Kolay bir çözüm yöntemi olması

Açıklama:

Benzetim modeli kurma özel bir eğitim gerektirir. Benzetim, zaman ve tecrübe ile öğrenilen bir yöntemdir. Benzetim ile ilgili birçok yazılım bulunmasına rağmen, modelleme sürecinin tamamı ve analiz süreci karmaşık olabilir. Bu da benzetim yönteminin dezavantajlarından biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Modelin gerçek sistemin doğru bir temsili olup olmadığının belirlenmesini aşağıdaki benzetim çalışması aşamalarından hangisi ile ilgilidir?

Geçerlilik kontrolü

Doğrulama

Veri toplama

Deneysel tasarım

Model dönüştürme

Açıklama:

Geçerlilik kontrolü: Bu aşama modelin gerçek sistemin doğru bir temsili olup olmadığının belirlenmesini kapsar.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi haberleşme sistemindeki bir varlığa örnek olabilir?

Gönderilmeyi Bekleyen Mesaj Sayısı

Mesajın Gideceği Yere Varışı

Gönderme

Mesajın Uzunluğu, Gideceği Yer

Mesajlar

Açıklama:

Haberleşme sisteminde

Varlık: Mesajlar
Özellik:Mesajın Uzunluğu, Gideceği Yer
Faaliyet: Gönderme
Olay: Mesajın Gideceği Yere Varışı
Durum değişkeni: Gönderilmeyi Bekleyen Mesaj Sayısı

Doğru Cevap: E

Soru 35

Araştırmacının istediği amaca ulaşmada ihtiyacı olan bilgiyi sağlayacak tek değerli tahminleri içeren değişkenlere ne ad verilir?

Dışsal değişkenler

Politika değişkenleri

Rassal değişkenler

Deterministik değişkenler

Çıktı değişkenleri

Açıklama:

Deterministik değişkenler; araştırmacının istediği amaca ulaşmada ihtiyacı olan bilgiyi sağlayacak tek değerli tahminleri içeren değişkenlerdir. Sistemdeki varyasyon miktarının çok az olduğu olasılıklı modellerde bazen deterministik değişkenler de kullanılmaktadır (Watson ve Blackstone, 1989, s.10).

Doğru Cevap: D

Soru 36

Modelin çözümü için gerekli olan kabullere ne ad verilir?

Parametreler

Varsayımlar

Ölçütler

Kısıtlar

İlişkiler

Açıklama:

Varsayımlar, modelin çözümü için gerekli olan kabullerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Analiz yapanlara olasılıklı bir yapıya sahip sistemin davranışını belirlemede yardımcı olan değişkenlere ne ad verilir?

Rassal değişkenler

Deterministik değişkenler

Çıktı değişkenleri

Politika değişkenleri

Dışsal değişkenler

Açıklama:

Rassal değişkenler, analiz yapanlara olasılıklı bir yapıya sahip sistemin davranışını belirlemede yardımcı olan değişkenlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Statik benzetim modeli ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Monte Carlo Benzetimi olarak da bilinir.

Belirli bir zaman dilimine bağlıdır.

Sistemden tesadüfi örneklemlerin çekilmesini sağlar.

İstatiksel bir sonuç türetir.

Finansta portföy seçiminde kullanılır.

Açıklama:

Statik bir benzetim modeli, zamana bağlı olmayan ve zamanın belirli bir noktasında incelenen sistemin temsilidir. İncelenen sistemdeki olay ya da olayların tam olarak ne zaman meydana geldiğinin önemli olmadığı durumlarda kullanılırlar. Statik modeller genellikle, istatiksel bir sonuç türetebilmek için sistemden tesadüfi örneklemlerin çekilmesini sağlarlar ve bu nedenle Monte Carlo Benzetimi olarak adlandırılırlar (Harrell vd., 2000, s.48). Monte Carlo benzetimi, özel bir denemede ya da bir benzetim çalışmasında, stokastik özellik gösteren değişkenlerin olasılık dağılımından rasgele sayılar seçme tekni- ğidir. Olasılıklı ve analitik yöntemlerle çözebilme olasılığının düşük olduğu problemleri çözmek için Monte Carlo benzetimi kullanılır (Sarıaslan,1986, s.41). Örneğin finansta Monte-Carlo benzetimi portföy seçiminde kullanılmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 39

Girdi verisi ve başlangıç durumu tanımlandığında gelecekte gerçekleşecek tüm durumların belirli olduğu, model kaç defa çalıştırılırsa çalıştırılsın daima aynı sonucun üretildiği benzetim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Statik benzetim modeli

Dinamik benzetim modeli

Olasılıklı benzetim modeli

Kesikli olay benzetim modeli

Belirli benzetim modeli

Açıklama:

Girdileri tesadüfi (rassal) olmayan benzetim modelleri belirli benzetim modelleri olarak adlandırılır. Belirli benzetim modelinde, girdi verisi ve başlangıç durumu tanımlandığında gelecekte gerçekleşecek tüm durumlar belirlidir. Bir belirli benzetim modeli kaç defa çalıştırılırsa çalıştırılsın daima aynı sonucu üretecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Tek gişesi açık olan bir sinema bileti kuyruğunda 4 müşteri beklemektedir. İlk müşteri, servis almaya başlamadan önce hiç beklememiştir. İkinci müşteri 3 dakika, üçüncü müşteri 2 dakika ve dördüncü müşteri 5 dakika beklediğine göre ortalama kuyrukta bekleme süresi kaç dakikadır?

1.5 dakika

2 dakika

2.5 dakika

3 dakika

3.3 dakika

Açıklama:

Bekleme süresi:
1. müşteri: 0 dk.
2. müşteri: 3 dk
3. müşteri: 2 dk
4. müşteri: 5 dk
Ortalama Kuyrukta Bekleme Zamanı = (Toplam bekleme zamanı)10 : (Müşteri sayısı) 4 = 2.5 dakikadır.

Doğru Cevap: C

Benzetime ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Analitik çözümlerin mümkün olduğu durumlarda kullanılır

En iyi çözümü bulmayı amaçlar

Zaman boyutu üzerinde tam denetim sağlar

Tekrarlanan bir süreçtir

Ne-eğer türü senaryoları modeller

III

Açıklama:

"En iyi çözümü bulmayı amaçlar" seçeneği yanlıştır.
Benzetim modelleri en iyi çözümü bulmak yerine alternatifleri karşılaştırır.
Bu nedenle doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Hakkında bir modelini oluşturacak kadar bilgi sahibi olunan bir sistemin spesifik bir koşuldaki davranışını deneysel olarak çıkarsamak için aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılabilir?

Karar ağacı

Benzetim

Bayes teoremi

Kısıtlı optimizasyon

Djikstra en kısa yol algoritması

Açıklama:

Benzetim, gerçek bir sürecin ya da sistemin zaman içerisindeki işleyişini çeşitli kısıtlar altında değerlendirmek ve farklı şartlar altında sistemin davranışını anlamak için sistemin modelini oluşturmak ve bu model üzerinde deney yapma süreci olarak tanımlanabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi olasılık tabanlı bir benzetim yöntemidir?

Bayes

Poisson

Monte Carlo

Gauss

Djikstra

Açıklama:

Sistemin durumunu değiştiren olayların gerçekleşme zamanlarına ait değerlerinin bir olasılık dağılımından faydalanılarak belirlenmesi Monte Carlo Benzetimi olarak adlandırılır. Monte Carlo benzetimi sistemin belirli bir zaman aralığında yer alan belirli bir anın durumunu yansıttığı için bir statik benzetim modelidir ve olasılık teorisine bağlıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Ahmet, futbol maçı sonuçları üzerine bahis oynamakta tereddütlüdür; çünkü kazanacağından emin değildir. Kazanıp kazanmayacağını test etmek için bir süre bahis kuponu hazırlar; fakat bunları oynamaz. Oynamadığı bu kuponların çoğunda kaybettiğini gören Ahmet, bahis oynamaktan vazgeçer. Bu olayda Ahmet hangi yöntemi kullanmıştır?

Karar ağacı

Benzetim

Doğrusal olmayan programlama

Bayes teoremi

Optimizasyon

Açıklama:

Soruda bahsedilen olayda bahis kuponu hazırlayıp oynamamak, bahis oynamanın iyi bir modelidir. Ahmet, bu modelden çok sayıda örneklem alarak bahis oynaması durumunda elde edeceği beklenen değeri hesaplamıştır. Bu bakımdan bir benzetim yöntemi kullanıldığı söylenebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi benzetimin avantajlarındandır?

Benzetim modelini kurmak basittir.

Analitik olarak en iyi çözümü bulur.

Sonuçlarını yorumlamak kolaydır.

Her zaman analitik yöntemlerden daha doğru sonuç verir.

Analiz için de, tasarım için de kullanılabilr.

Açıklama:

Benzetim yöntemi, hem analiz hem de tasarım aracıdır. Bu yöntem? hem mevcut sistemdeki olası değişikliklerin sistem üzerindeki etkisini belirlemek için bir analiz aracı hem de değişen koşullar altında yeni oluşturulacak bir sistemin performansını belirlemek için bir tasarım aracı olarak kullanılabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Benzetimin karşılaşılan karar problemini çözmeye uygun olup olmadığına hangi adımda karar verilir?

Problemin tanımlanması

Veri toplama

Kavramsal modelin oluşturulması

Proje planı ve amaçların belirlenmesi

Model dönüştürme

Açıklama:

Amaçlar, benzetim yardımıyla cevaplanacak sorulardır. Bu noktada benzetimin, formüle edilen problem ve ortaya konan amaçlar için uygun bir yöntem olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Benzetim yönteminin uygun olduğuna karar verilmesi ile birlikte tüm proje planı gözönüne alınacak alternatif sistemlerin bir durumunu ve bu sistemlerin etkililiğini değerlendirecek bir yöntemi içerecek şekilde ortaya konmalıdır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Bir alışveriş merkezi, benzetim yöntemiyle incelenmek üzere bir sistem olarak ele alındığı zaman, müşteriler bu sistemde ne olarak ifade edilirler?

Olaylar

Durum değişkenleri

Özellikler

Faaliyetler

Varlıklar

Açıklama:

Sistem faaliyeti boyunca ilgilenilen nesneler varlıklar olarak adlandırılır. Genellikle hizmet sistemlerinde varlıklar insanlardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdaki durum değişkenlerinden hangisi kesikli bir şekilde ifade edilemez?

Cep telefonu hattında kalan kontör

Anaokulundaki öğrenci sayısı

Müşterinin üzerindeki nakit miktarı

Boya kazanındaki su miktarı

Teknik servise gönderilen e-posta sayısı

Açıklama:

Kontör, öğrenci sayısı, nakit miktarı ve e-posta sayısı; kesikli tam sayılarla ifade edilebilecek durum değişkenleridir. Buna karşılık bir boya kazanındaki su miktarı, belirli aralıktaki bütün değerleri alabileceği için sürekli bir değişkenle ifade edilmelidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

A,B,C,D,E müşterilerine ait kuyrukta beklediği süre sırası ile 0,0,1,3,2 ve sistemde geçirdikleri zaman sırası ile 4,6,5,7,3 olarak verilmiştir. Buna göre ortalama sistem zamanı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

1.2

Açıklama:

Ortalama sistem zamanı=(Müşterilerin sistemde geçirdiği toplam süre)/(Toplam müşteri sayısı)=(4+6+5+7+3) / 5=5’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi benzetim yoluyla modellenmesinin amaçlarından değildir?

Bir sistemin çalışması hakkında anlayışlar kazanma

Sistemin performansını geliştirmek için işletim ve kaynak politikaları geliştirme

Uygulamadan önce yeni sistemi test etme

Mevcut sistemi bozmadan sistem hakkında bilgi toplama

Sistemin bozulması durumunda yedeğinden geri yüklenmesi

Açıklama:

Farklı sistem türlerinin benzetim yoluyla modellenmesinin dört ana amacı vardır. Bunlar; Bir sistemin çalışması hakkında anlayışlar kazanma, sistemin performansını geliştirmek için işletim ve kaynak politikaları geliştirme, uygulamadan önce yeni sistemi test etme ve mevcut sistemi bozmadan sistem hakkında bilgi toplama. Sistem geri yüklemesi bu amaçlardan değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Benzetim çalışmasının ilk aşaması nedir?

Problemin tanımlanması

Modelin formüle edilmesi

Uygulama

Çıktıların elde edilmesi

Benzetim verilerine dayanan kararların alınması

Açıklama:

Benzetin çalışmasının ilk aşaması problemin tanımlanmasıdır. Problemin tanımlanması aşamasında modellenecek olan sistemin özellikleri belirlenmeye ve böylelikle sistemin işleyiş mantığı anlaşılmaya çalışılır. Problemin doğru bir biçimde tanımlanmış olması yapılacak benzetim çalışmasının başarısını doğrudan etkileyeceğinden son derece önemlidir. Yapılacak olan araştırmanın öncelikle tanımı yapılır, sınırları çizilir ve bağımlı-bağımsız değişkenler, bu değişkenler arasındaki ilişkiler belirlenir. İyi bir tanımlama yapabilmek için sistemin elemanlarına ilişkin veriler toplanır, incelenir ve modelde kullanılabilir ölçülere dönüştürülür.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Bir benzetim çalışmasında çıktıların elde edilmesinden önceki aşama hangisidir?

Problemin tanımlanması

Modelin formüle edilmesi

Uygulama

Çıktıların elde edilmesi

Benzetim verilerine dayanan kararların alınması

Açıklama:

Bir benzetin çalışmasında çıktıların elde edilmesinden önceki aşama uygulama aşamasıdır. Uygulama aşamasının başarısı, kendinden önceki aşamaların başarısına bağlıdır. Bu başarı, analistin nihai olarak modeli kullanacak kişiyi benzetim çalışmasının tamamına ne kadar dahil ettiği ile doğru orantılıdır. Eğer modeli kullanacak olan kişi sürecin her aşamasına dahil olur, modelin doğasını ve çıktılarını anlar ise, uygulamanın etkinlik olasılığını arttırmış olur. Aksine, model ve varsayımları kullanıcı tarafından anlaşılmaz ise, benzetim modelinin geçerliliğine rağmen uygulama muhtemelen başarısız olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Benzetim modeli ele alındığında bir sistemin kaç tane bileşeni vardır?

Açıklama:

Bir sistemi anlamak ve analiz etmek için sistemin bileşenlerinin neler olduğunun bilinmesi gerekir. Birbirinden farklı birçok sistem mevcut olsa da, genel olarak her bir sistemin bileşenleri benzetim modeli açısından ele alındığında; varlıklar, özellikler, faaliyetler, olaylar ve durum değişkenlerinden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Bir Model’in kaç adet fonksiyonu vardır?

Açıklama:

Bir sistemin ya da bir sürecin yapısının anlaşılabilirliğini arttırmak, davranışlarını kontrol etmek ve gelecek davranışlarını tahmin etmek amacıyla oluşturulan sistemin ya da sürecin basitleştirilmiş temsiline model denir. Modelin amacı, karar vericilere sistemi, sistemin alt sistemlerini ve bunlar arasındaki ilişkileri, sistemin çalışma prensiplerini anlama konusunda yardımcı olmaktır. Modellerin, düşünceye yardım etme, haberleşmeye yardımcı olma, eğitime hizmet etme, tahmin etme, denemelere yardımcı olma gibi fonksiyonları bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Benzetim modelini oluşturan unsurlar nelerdir?

Bileşenler, değişkenler, parametreler, ilişkiler, varsayımlar, kısıtlar ve ölçütler.

Bileşenler, sistemler, parametreler, ilişkiler, varsayımlar, kısıtlar ve ölçütler.

Bileşenler, değişkenler, algoritmalar, ilişkiler, varsayımlar, kısıtlar ve ölçütler.

Bileşenler, alt yapılar, parametreler, ilişkiler, varsayımlar, kısıtlar ve ölçütler.

Bileşenler, değişkenler, parametreler, ilişkiler, olasılıklar, kısıtlar ve çıktılar.

Açıklama:

Bir benzetim modelini oluşturan unsurlar; bileşenler, değişkenler, parametreler, ilişkiler, varsayımlar, kısıtlar ve ölçütlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Benzetim modelini açısından, genel olarak bir sistem kaç değişkenden oluşmaktadır?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi bir benzetim ile modellemenin maliyeti ve risklerinden değildir?

Model kurma maliyeti

Kodlama maliyeti

Donanım maliyeti

Benzetim çalıştırmaları

Çıktı analizi

Aşağıdakilerden hangisi benzetimin amaçlarından bir tanesi değildir?

Bir sistemin çalışması hakkında anlayışlar kazanma

Sistemin performansını geliştirmek için işletim ve kaynak politikaları geliştirme

Uygulamadan önce yeni sistemi test etme

Mevcut sistemi bozmadan sistem hakkında bilgi toplama

Yeni sistemi hiç test etmeden canlı ortamda çalıştırma imkanı sağlama

Açıklama:

Diğer şıklarıdaki cevaplar doğru ifadeler içerirken E şıkkında bahsedilen konu benzetim modellerinin bir özelliği değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi benzetimin avantajlarından birisi değildir?

Benzetim yöntemi esnek ve kolay bir çözüm yöntemidir.

Benzetim yöntemi, hem analiz hem de tasarım aracıdır.

Benzetim tekrarlanmayan bir süreçtir. Sistem bir kez modellendikten sonra, modelin sürekli değiştirilerek sistem ile ilgili yeni görüş ve politikalar model üzerinde uygulanamaz.

Benzetim yöntemi yöneticilere değişik alternatiĘeri değerlendirme olanağı verir.

Benzetim, zaman boyutu üzerinde tam denetim sağlar.

Açıklama:

Benzetim tekrarlanmayan değil sürekli tekrarlanan bir süreçtir. C şıkkındaki ifade yanlış bir ifade olup benzetimin avantajlarından biri değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Benzetim belirli işlem adımlarından oluşmaktadır. Aşağıda karışık sırada verilen işlemlerin benzetim çalışması açısından doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?
1. Modelin Formüle edilmesi
2. Çıktıların elde edilmesi
3. Problemin tanımlanması
4. Uygulama
5. Modelin geçerliliğinin sağlanması
6. Benzetim verilerine dayanan kararların alınması

3-1-5-4-2-6

3-1-5-4-6-2

1-3-5-4-6-2

1-5-3-4-6-2

2-5-3-4-6-1

Açıklama:

Benzetim sürecinin işlemlerinin doğru sırada verildiği şık A şıkkındaki 3-1-5-4-2-6'dir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Belirli bir amaç doğrultusunda bir araya getirilen, aralarında uyumlu bir ilişki olan ve birbirlerini karşılıklı olarak etkileyen elemanlardan oluşan bir bütüne ne ad verilir?

Proje

Benzetim

Faaliyet

Sistem

Tasarım

Açıklama:

Soruda tanımı verilen ifade sistemdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi sistemin bileşenlerinden birisi değildir?

Varlıklar

Özellikler

Faaliyetler

Olaylar

Kesikli sistemler

Açıklama:

Sistemin bileşenleri benzetim modeli açısından ele alındığında; varlıklar, özellikler, faaliyetler, olaylar ve durum değişkenlerinden oluşmaktadır. E şıkkındaki ifade sistemin bileşeni değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Benzetim modeli türleri aşağıdakilerden hangisinde doğru ve eksiksiz şekilde verilmiştir?

Statik ve Dinamik benzetim modelleri - Belirli ve Olasılıklı benzetim modeller

Statik ve Dinamik benzetim modelleri - Belirli ve Olasılıklı benzetim modelleri - Kesikli olay ve Sürekli sistem benzetim modelleri

Belirli ve Olasılıklı benzetim modelleri - Kesikli olay ve Sürekli sistem benzetim modelleri

Statik ve Dinamik benzetim modelleri - Kesikli olay ve Sürekli sistem benzetim modelleri

Statik ve Olasılıklı benzetim modelleri - Belirli ve Sürekli benzetim modelleri

Açıklama:

Benzetim modeli türlerinin doğru ve eksiksiz şekilde verildiği şık B'dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 108

8-10. soruları yukarıdaki tabloya göre cevaplayınız.
Tek bir veznenin bulunduğu bir bankada, 30 dakika içinde gelen 5 müşteri için oluşturulan benzetim tablosu yukarıdaki gibidir.
Ortalama sistem zamanı kaç dakikadır?

4,2

4,6

4,8

Açıklama:

Ortalama sistem zamanı= Tüm müşterilerin sistemde geçirdiği zamanların toplamı / toplam müşteri sayısı
osz = 24/5
osz=4,8
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Bir benzetim modelinde; toplam benzetim süresi 20 dakika, toplam müşteri sayısı 5, kuyrukta bekleyen müşteri sayısı 2, servisin toplam boş kalma süresi 3 dakika, müşterilerin kuyrukta beklediği toplam süre 5 dakika ise, ortalama kuyrukta bekleme zamanı kaç dakikadır?

1,5

2,5

1,75

Açıklama:

Ortalama kuyrukta bekleme süresi =Müşterinin kuyrukta beklediği süre/toplam müşteri sayısı
okbs= 5/5
okbs=1
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Bir sistemde kuyrukta bekleyen kişi sayısı 3, toplam kişi sayısı da 5 ise ortalama kuyrukta bekleme olasılığı kaçtır?

0,4

0,6

0,8

0,9

0,95

Açıklama:

Ortalama kuyrukta bekleme olasılığı = Kuyrukta bekleyen kişi sayısı/ Toplam kişi sayısı
okbo = 3/5
okbo =0,6
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Karar Modelleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler