Yaşlılarda Görülebilecek Sorunlar ve Bakım Hizmetleri - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına ne denir?
Seçenekler
A
Farmakodinami
B
Farmakokinetik
C
Emilim
D
Dağılım
E
Metabolizma ve Atılım
Açıklama:
Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına emilim denir.
Soru 2
I. Azalmış bağırsak hareketleri
II. Yutma zorluğu
III. Sindirim enzimlerindeki yetersizlik
IV. İnce bağırsaklara olan kan akımında azalma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ilaç emiliminin azalmasının nedenlerindendir?
II. Yutma zorluğu
III. Sindirim enzimlerindeki yetersizlik
IV. İnce bağırsaklara olan kan akımında azalma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ilaç emiliminin azalmasının nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
II,III
D
III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde, sindirim sisteminden ilaç emilimi azalır. Bunun nedenleri arasında, yutma zorluğu, mide boşalma hızında azalma, azalmış barsak hareketleri, vilüs yapısındaki bozulmalar, sindirim enzimlerindeki yetersizlikler, ince bağırsaklara olan kan akımında azalma yer almaktadır. Bu durumda soruda verilen seçeneklerin hepsi doğrudur.
Soru 3
Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine ne denir?
Seçenekler
A
Metabolizma
B
Atılım
C
Toksik zehirlenme
D
Dağılım
E
Emilim
Açıklama:
Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine metabolizma denir
Soru 4
Dört ya da fazla sayıda ilacın birlikte kullanılmasına verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Polifarmasi
B
Farmakodinami
C
Farmakokinetik
D
Farmakoloji
E
Lidokain
Açıklama:
Polifarmasiyi çoklu ilaç kullanımıdır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi yaşlının ilaç uyumunda etkili birey ile ilgili faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Hasta sağlık profesyoneli iletişimi
B
İlaça ulaşım
C
Maliyet
D
Kognitif yetenek
E
İlaç sayısı
Açıklama:
Yaşlının ilaç uyumunda etkili öncelikli faktörler üç kategoride toplanabilir. Bunlar:
- Birey ile ilgili faktörler: Sosyodemografik (yaş,cinsiyet vb.) durum, eşlik eden farklı hastalıklar, kognitif yetenek, sağlık okuryazarlığı, sağlık inançları,
- İlaçlarla ilgili faktörler: ilaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yolu,
- Diğer faktörler: Hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaça ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir.
- Bu bilgiler ışığında doğru cevap kognitif yetenek olmaktadır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi literatürde en çok uyum düzeyinin düşük olduğu ilaç grupları arasında değildir?
Seçenekler
A
Sakinleştirici
B
Antibiyotik
C
Ağrı kesiciler
D
Astım ilaçları
E
Antiasit ilaçlar
Açıklama:
Literatürde en çok uyum düzeyinin düşük olduğu ilaç grupları arasında sakinleştirici, antibiyotik, ağrı kesici, antiasit ilaçlar ve bunlara oranla daha iyi olanlar ise kardiyovasküler ve diyabetik ilaçlar olduğu görülmüştür.
Özellikle astım ilaçlarında uyumun yüksek olması ilacın kullanılmadığında bireyin genellikle anlık sıkıntı yaşamasına ve sıkıntıyı hemen algılamasına bağlanmaktadır.
Özellikle astım ilaçlarında uyumun yüksek olması ilacın kullanılmadığında bireyin genellikle anlık sıkıntı yaşamasına ve sıkıntıyı hemen algılamasına bağlanmaktadır.
Soru 7
I. Kullanılan ilaç sayısı,
II.Karaciğer, kalp, böbrek hastalıkları,
III. Bilişsel ve psikiyatrik bozukluk,
IV. Yalnız yaşama,
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yaşlıda ilaç reaksiyonuna neden olan etkenler arasında sayılır?
II.Karaciğer, kalp, böbrek hastalıkları,
III. Bilişsel ve psikiyatrik bozukluk,
IV. Yalnız yaşama,
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yaşlıda ilaç reaksiyonuna neden olan etkenler arasında sayılır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I,II
C
I,II,III
D
I,II,III,IV
E
III,IV
Açıklama:
Yaşlıda ilaç reaksiyonuna neden olan etkenler arasında; kullanılan ilaç sayısı, geçirilmiş ilaç reaksiyonu, komorbid durum, karaciğer, kalp, böbrek hastalıkları, bilişsel ve psikiyatrik bozukluk, yalnız yaşama, tedaviye uyumsuzluk gibi faktörler sayılabilir. Doğru cevap "D" seçeneğidir.
Soru 8
Aşağıda eşleştirilmiş ilaç besin etkileşimlerinden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Antidepresan ilaçlar ile portakal suyu
B
Oral demir ilacı ve/veya tetrasiklin grubu antibiyotikler ile peynir gibi kalsiyum içeriği zengin olan yiyecekler
C
MAOİ ile tulum peyniri
D
Warfarine ile K vitamin
E
Levadopa ile protein tüketimi
Açıklama:
En çok karşılaşılan ve önemli olan diğer ilaç besin etkileşimlerinden bazıları arasında; oral demir ilacı ve/veya tetrasiklin grubu antibiyotikler ile peynir gibi kalsiyum içeriği zengin olan yiyecekler, MAOİ ile tulum peyniri, warfarine ile K vitamin (diyette azaltılmalı), levadopa ile protein tüketimi, antidepresan ilaçlar ile sarı kantoron bitkisi sayılabilir.
Soru 9
Hangi ilaç grubu yan etkileri bakımından kanamaya yol açma riski taşımaktadır?
Seçenekler
A
Antihipertansif
B
Antidiyabetik
C
Antikoagülan/antiagregan
D
Digoksin
E
Sedatifler
Açıklama:
Antikoagülan/Antiagregan ilaç grubu kanama riski yaratabileceği öğrenilmeli ve idrarda, balgamda, kusmukta dışkıda kan /katran rengi dışkı, hipotansiyon, taşikardi, ciltte peteşi, ekimoz, purpura ve baş dönmesi gibi iç kanama belirtileri dahil olmak üzere kanama bulguları saptandığında sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi, ilaç metabolizmasında önemli olan bazı kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kalıtım
B
Farmakodinami
C
Farmakokinetik
D
Emilim
E
Dağılım
Açıklama:
Kalıtım, ilaç metabolizmasında önemli olan bazı kavramlardan biri değildir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi, yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
B
Kullanılan ilaçların yaşlılarda daha az etkili olması
C
Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları
D
Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması
E
Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması
Açıklama:
Kullanılan ilaçların yaşlılarda daha az etkili olması, yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında gösterilemez.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi, İlaç uyumunu sağlamak, tedavinin prognozu ve iyilik halinin sürdürülmesi amacıyla Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) sağlık profesyonellerine yönelik belirlemiş olduğu stratejiler arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Doza ve tedavi rejimine inanma durumu: Tedaviye inanmama ilacın doğru ve düzenli kullanımını bozabilmektedir. Yani kişi ilacını doğru almayabilir.
B
Doz ve tedavi değişiklikleri: Sık yapılan ilaç ve doz değişimleri yaşlının algılamasında kargaşa yaratabilmektedir bu nedenle yaşlı doğru kullanımla ilgili desteklenmelidir.
C
Görme ve duymada sorun gibi fiziksel değişiklikler göz önünde bulundurulmamalıdır.
D
Fazla ve eksik kullanım: Fazla ve eksik kullanım sonucunda ortaya çıkan olumsuz etkiler diğer doz ve tedavinin uyumunu olumsuz etkileyebilir.
E
Bilgi durumu: İlaç ile ilgili edinilmiş bilgiler uyumu etkiler. İlaç bilgisi eğer ilgili sağlık profesyonellerinden edinilmiş ise uyumu artırırken diğer kaynaklardan edinilen yanlış bilgiler uyumu bozabilmektedir.
Açıklama:
Görme ve duymada sorun gibi fiziksel değişiklikler göz önünde bulundurulmamalıdır, İlaç uyumunu sağlamak, tedavinin prognozu ve iyilik halinin sürdürülmesi amacıyla Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) sağlık profesyonellerine yönelik belirlemiş olduğu stratejiler arasında gösterilemez.
Soru 13
I. Antikoagülanlar
II. Hipoglisemik ilaçlar
III. Psikotropik ilaçlar
IV. Nonsteroid anti enflamatuar ilaçlar
Yukarıdakilerden hangisi reaksiyon açısından yüksek riskli ilaç kullanımları arasında sayılır?
II. Hipoglisemik ilaçlar
III. Psikotropik ilaçlar
IV. Nonsteroid anti enflamatuar ilaçlar
Yukarıdakilerden hangisi reaksiyon açısından yüksek riskli ilaç kullanımları arasında sayılır?
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
III,IV
D
II,IV
E
I,II,III,IV,
Açıklama:
Reaksiyon açısından yüksek riskli ilaç kullanımları arasında ise, digoksin, nitrat ve vazodilatöler gibi kardiyovasküler ilaçlar, antikoagülanlar, hipoglisemik ilaçlar, sedatifler, psikotropik ilaçlar, nonsteroid anti enflamatuar ilaçlar yer almaktadır.
Bu durumda sorudaki seçeneklerin hepsi doğru olmaktadır.
Bu durumda sorudaki seçeneklerin hepsi doğru olmaktadır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi, Yaşlılarda Polifarmasi (çoklu ilaç kullanımı) ve uyum kapsamında özellikle ev ortamı, bakım evi gibi ortamlarda alınacak önlemler ve bakım ilkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İlaç kullanmada isteksizlik söz konusu ise yaşlı bireyin ilacı kullanmama ya da doğru kullanmama nedeni sorgulanmalıdır.
B
İlaç uyumu konusunda yetersizlikler ve destek gereksinimi belirlenmelidir.
C
İlaç uyumunun sağlanması için ilk basamak olarak ilacın adı ile birlikte amacının hastaya yeterince anlatılması sağlanmalıdır.
D
Yaşlının tedaviye uyumunu artırmak için hazırlanan ilaç kullanım takvimi yaşlıyı fazla bir endişe durumuna sokabileceği için yaşlının ilacı almaya istekli olması beklenmelidir.
E
İlaç alımını destekleyen hatırlatıcıların -yemek yeme, odalardan herhangi biri, rutin
aktiviteler vb- belirlenmesi gerekmektedir.
aktiviteler vb- belirlenmesi gerekmektedir.
Açıklama:
"Yaşlının tedaviye uyumunu artırmak için hazırlanan ilaç kullanım takvimi yaşlıyı fazla bir endişe durumuna sokabileceği için yaşlının ilacı almaya istekli olması beklenmelidir" ilkesi Yaşlılarda Polifarmasi (çoklu ilaç kullanımı) ve uyum kapsamında özellikle ev ortamı, bakım evi gibi ortamlarda alınacak önlemler ve bakım ilkeleri arasında yer almaz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi, Yaşlı bireye özgü ilaç bilgi kartında olması gereken bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
İlacın adı
B
İlacın alınma zamanı
C
İlacın (aç/tok) ne şekilde alınacağı
D
İlacın hazırlanmasındaki özel koşul
E
İlacın hangi durumlarda alınmayacağı
Açıklama:
İlacın hangi durumlarda alınmayacağı Yaşlı bireye özgü ilaç bilgi kartında olması gereken bilgilerden biri değildir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi, insanların ömür boyu ilaç kullanmalarına neden olan hastalık çeşitlerinden biri olan kronik hastalıklara örnek gösterilemez?
Seçenekler
A
Tifo
B
Hipertansiyon
C
Diabetes Mellitüs
D
Hipotansiyon
E
Astım
Açıklama:
Tifo, insanların ömür boyu ilaç kullanmalarına neden olan hastalık çeşitlerinden biri olan kronik hastalıklara örnek gösterilemez.
Soru 17
İşlevsel okuryazarlığı etkileyen faktörler kaç kategoride incelenmektedir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İşlevsel okuryazarlığı etkileyen faktörler 3 kategoride incelenebilir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi, yaşlılarda polifarmasinin neden olabildikleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Malnütrisyon
C
Pnömoni
D
Fraktürler
E
Tifo
Açıklama:
Tifo, yaşlılarda polifarmasinin neden olabildikleri arasında gösterilemez.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi, dünya sağlık örgütü tarafından bir ilacın bireyde meydana getirdiği zararlı, istenmeyen ve kasıtlı olmayan olumsuz etki olarak tanımlanmakta olan terimdir?
Seçenekler
A
Mortalite
B
Prognoz
C
İlaç Uyumsuzlukları
D
İlaç Reaksiyonları
E
Morbidite
Açıklama:
İlaç reaksiyonları, dünya sağlık örgütü tarafından bir ilacın bireyde meydana getirdiği zararlı, istenmeyen ve kasıtlı olmayan olumsuz etki olarak tanımlanmaktadır. Bunlar ilaç ilaç, ilaç hastalık etkileşimidir.
Soru 20
"Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesidir."
Yukarıda verilen tanım hangisini açıklamaktadır?
Yukarıda verilen tanım hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Metabolizma
B
Farmokodinami
C
Atılım
D
Emilim
E
Dağılım
Açıklama:
Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine metabolizma denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 21
Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşmasına ..................... denir. Boş bırakılan yere hangi ifade getirilmelidir?
Seçenekler
A
Emilim
B
Dağılım
C
Atılım
D
Farmokodinami
E
Farmokokinetik
Açıklama:
Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşmasına dağılım denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına ..................... denir.
Boş bırakılan yere hangi ifade getirilmelidir?
Boş bırakılan yere hangi ifade getirilmelidir?
Seçenekler
A
Atılım
B
Dağılım
C
Emilim
D
Metabolizma
E
Farmokodinami
Açıklama:
Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına emilim denir. Yaşlanma sürecinde, sindirim sisteminden ilaç emilimi azalır. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
"İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmalarıdır."
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Emilim
B
Atılım
C
Dağılım
D
Zehirlenme
E
İshal
Açıklama:
İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmalarına atılım denir. Yaşla birlikte karaciğer ve böbreklere giden kan akımı azalmakta buna bağlı olarak metabolizma ve atılım değişmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 24
I. Birden fazla kronik hastalık tanısı
II. Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı
III. Tanıya yönelik ilaç kullanma oranının daha fazla olması
Yukarıda verilen maddelerden hangisi yaşlılarda polifarmasi nedenleri arasında gösterilebilir?
II. Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı
III. Tanıya yönelik ilaç kullanma oranının daha fazla olması
Yukarıda verilen maddelerden hangisi yaşlılarda polifarmasi nedenleri arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız I
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilen ifadelerden I. ve II. maddede yer alan durumlar polifarmasi nedenleri arasında gösterilebilir. Ancak III. maddede belirtilen tanıya yönelik ilaç kullanma oranının daha fazla olması bu nedenlerden biri değildir. Aksine, semptomlara göre verilen ilaç tedavilerinin polifarmasi nedenleri arasında gösterilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
Hangisi senkop ile aynı anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
İshal
B
Zehirlenme
C
Bulanık görme
D
Düşük şeker
E
Bayılma
Açıklama:
Senkop bayılma anlamına gelmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi en yaygın ilaç-besin etkileşimine neden olan yiyecek/içecektir?
Seçenekler
A
Portakal suyu
B
Peynir
C
Yoğurt
D
Greyfurt suyu
E
Süt
Açıklama:
En önemli ve en yaygın görülen besin ilaç etkileşimlerinden biri greyfurt suyudur. Greyfurt suyu çoğu grup ilaçla etkileşmektedir. İlaç kullanımı ile birlikte greyfurt suyu tüketimi karaciğer enzim aktivasyonunda değişikliğe neden olarak ya ilaçların etkisini baskılamakta ya da toksik etkilere neden olmaktadır ve etkisi tüketiminden yaklaşık 3 gün sonraya kadar devam etmektedir. Bu nedenle ilaç kullanımı ile birlikte greyfurt suyu tüketilmemesi gerekmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 27
Antidepresan kullanımında yaşanabilecek ilaç-besin etkileşimine hangisi neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Peynir
B
Greyfurt suyu
C
Sarı kantoron bitkisi
D
Yoğurt
E
Süt
Açıklama:
Antidepresan ilaçlar ile sarı kantoron bitkisi sayılabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Antiasitler, kalsiyum bileşikleri ve süt ürünleri ile etkileşime giren diğer ilaçların alımı arasında ve diğer etkileşimleri en aza indirmek için alımları arasında en az kaç saat süre olmalıdır?
Seçenekler
A
1 saat
B
2 saat
C
6 saat
D
12 saat
E
24 saat
Açıklama:
Antiasitler, kalsiyum bileşikleri ve süt ürünleri ile etkileşime giren diğer ilaçların alımı arasında ve diğer etkileşimleri en aza indirmek için alımları arasında en az iki saat süre olmalıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 29
79 yaşındaki Hale Hanım X ilacını daha önce kullandığında yemek yiyemediğini, yoğun şekilde mide bulantısı yaşadığını belirtmiştir. İki sene sonra doktoru X ilacını kendisine yeniden kullanması için reçete yazmıştır. Ancak Hale Hanım ilacını saatinde almamakta ya da bazı günler ilacını içmeyi unutmaktadır. Hale Hanım'ın X ilacına yönelik ilaç uyumu konusundaki sıkıntısının neden kaynaklandığı düşünülebilir?
Seçenekler
A
Görme sorunu
B
Bilgi durumu
C
Diğer öncelikler
D
Duygusal nedenler
E
Unutkanlık
Açıklama:
İlaç uyumunu etkileyen faktörlerden biri duygusal nedenlerdir. Duygusal nedenler, İlaca/tedaviye yönelik önceden yaşanılan bir deneyimin uyumu etkilemesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta görülen farmokinetetik değişikliklerden değildir?
Seçenekler
A
Diş sayısında azalma
B
Tükrük salgısında azalma
C
Bağırsak hareketlerinin azalması
D
Yağ dokusunda artma
E
Mide boşalım hızında artma
Açıklama:
Yaşlılıkta Görülen Farmakokinetik Değişimler
Yaşlılıkta görülen farmokinetetik değişiklikler diş sayısında azalma, tükrük salgısında azalma, bağırsak hareketlerinin azalması, yağ dokusunda artma iken mide boşalım hızında artma bu dönemde görülen değişiklik değildir.
Yaşlılıkta görülen farmokinetetik değişiklikler diş sayısında azalma, tükrük salgısında azalma, bağırsak hareketlerinin azalması, yağ dokusunda artma iken mide boşalım hızında artma bu dönemde görülen değişiklik değildir.
Soru 31
Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşması hangi adla isimlendirilir?
Seçenekler
A
Dolaşım
B
Emilim
C
Dağılım
D
Metabolizma
E
Farmakodinami
Açıklama:
Yaşlılıkta Görülen Farmakokinetik Değişimler
Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşması dağılım olarak adlandırılmaktadır.
Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşması dağılım olarak adlandırılmaktadır.
Soru 32
Yaşlılıkla birlikte ilacın vücutta dağılımını etkileyen faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Vücutta yağ oranının artması
B
Karbonhidrat miktarının artması
C
Su oranının azalması
D
Protein yoğunluğunun azalması
E
Albümin miktarının azalması
Açıklama:
Yaşlılıkta Görülen Farmakokinetik Değişimler
Yaşlılıkla birlikte ilacın vücutta dağılımını etkileyen faktörler, vücutta yağ oranının artması, su oranının azalması, protein yoğunluğunun azalması, albümin miktarının azalması iken karbonhidrat miktarının artması etkilemez.
Yaşlılıkla birlikte ilacın vücutta dağılımını etkileyen faktörler, vücutta yağ oranının artması, su oranının azalması, protein yoğunluğunun azalması, albümin miktarının azalması iken karbonhidrat miktarının artması etkilemez.
Soru 33
Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dolaşım
B
Emilim
C
Dağılım
D
Metabolizma
E
Farmakodinami
Açıklama:
Yaşlılıkta Görülen Farmakokinetik Değişimler
iyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine metabolizma adı verilir.
iyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine metabolizma adı verilir.
Soru 34
İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dolaşım
B
Emilim
C
Dağılım
D
Metabolizma
E
Atılım
Açıklama:
Yaşlılıkta Görülen Farmakokinetik Değişimler
İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmalarına atılım adı verilir.
İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmalarına atılım adı verilir.
Soru 35
Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
B
Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları
C
Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması,
D
Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması,
E
Yaşlıların ilaç uyumunun iyi olması
Açıklama:
YAŞLIDA POLİFARMASİ VE BAKIM İLKELERİ
Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri birden fazla kronik hastalığının olması, reçetesiz ilaç kullanımları, farklı hekimlerden farklı reçeteler alması, Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması gibi nedenleri varken yaşlıların ilaç uyumunun iyi olması çoklu ilaç kullanım nedenlerinden değildir.
Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri birden fazla kronik hastalığının olması, reçetesiz ilaç kullanımları, farklı hekimlerden farklı reçeteler alması, Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması gibi nedenleri varken yaşlıların ilaç uyumunun iyi olması çoklu ilaç kullanım nedenlerinden değildir.
Soru 36
Yaşlılarda ilaç uyumunu olumsuz etkileyen faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Unutkanlık
B
Tedaviye inanmama
C
Doz değişikliği
D
Hobi saatlerinde ilacın unutulması
E
İlaç saatlerinin kontrol edilmesi
Açıklama:
Yaşlılarda ilaç uyumunu olumsuz etkileyen faktörlerden Unutkanlık, Tedaviye inanmama, Doz değişikliği, Hobi saatlerinde ilacın unutulması gibi faktörlerken ilaç saatinin kontrol edilmesi olumsuz etkilemez.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda ilaç uyumunun iyi olduğu ilaçlardır?
Seçenekler
A
Sakinleştirici,
B
Kardiyovasküler ilaçlar
C
Antibiyotik
D
Ağrı kesici
E
Antiasit ilaçlar
Açıklama:
Yaşlılarda ilaç uyumu düzenli alındığı ve sonuçları olumsuz olduğu için Kardiyovasküler ilaçlardır. Sakinleştitici gibi ilaçlar alınmasa da sonuçları çok olumsuz etkilemediği için ilaç uyumu iyi değildir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda ilaç uyumunu artıran tedavi ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
İlaç kullanımından kaçınılmalıdır
B
İlaç kullanım takviminin hazırlanması
C
İlacın alımının yemek vs günlük rutinlerle ilişkilendirilmesi
D
İlacın adı ile birlikte amacını açıklanması
E
İlaç kullanılmadan önce ilaç dışı yöntemler denenmelidir.
Açıklama:
Yaşlıda Polifarmasi ve İlaç Uyumuna Yönelik Bakım İlkeleri
İlacın adı ile birlikte amacını açıklanması, İlacın alımının yemek vs günlük rutinlerle ilişkilendirilmesi, İlaç kullanım takviminin hazırlanması iken İlaç kullanımından kaçınılması ilaç uyumunu olumsuz etkilemektedir.
İlacın adı ile birlikte amacını açıklanması, İlacın alımının yemek vs günlük rutinlerle ilişkilendirilmesi, İlaç kullanım takviminin hazırlanması iken İlaç kullanımından kaçınılması ilaç uyumunu olumsuz etkilemektedir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi ilaç-besin etkileşiminde dikkat edilmesi gerekenlerden değildir?
Seçenekler
A
İlaçların greyfurtla alınması
B
Kan ilaçlarının peynir gibi protein besinlerle alınması
C
İlaçların suyla alınması
D
Antidepresanlarla birlikte sarı kantaron bitkisinin alınması
E
Antiasit içeren ilaçlarla birlikte kalsıyum içerikli besinler arasında en az 2 saat olması
Açıklama:
Yaşlıda Polifarmasi ve İlaç Uyumuna Yönelik Bakım İlkeleri
Yaşlılarda ilaç-besin etkileşiminde dikkat edilmesi gerekenler ilaçların greyfurtla alınması, Kan ilaçlarının peynir gibi protein besinlerle alınması, Antidepresanlarla birlikte sarı kantaron bitkisinin alınması, Antiasit içeren ilaçlarla birlikte kalsıyum içerikli besinler arasında en az 2 saat olması gibi bilgilerken İlaçların suyla alınması istenen bir koşuldur.
Yaşlılarda ilaç-besin etkileşiminde dikkat edilmesi gerekenler ilaçların greyfurtla alınması, Kan ilaçlarının peynir gibi protein besinlerle alınması, Antidepresanlarla birlikte sarı kantaron bitkisinin alınması, Antiasit içeren ilaçlarla birlikte kalsıyum içerikli besinler arasında en az 2 saat olması gibi bilgilerken İlaçların suyla alınması istenen bir koşuldur.
Soru 40
- Dağılım
- Atılım
- İlaçların emilim
- Metabolizma
Seçenekler
A
I-III-II-IV
B
II-III-IV-I
C
III-I-IV-II
D
IV-I-II-III
E
IV-III-II-I
Açıklama:
GİRİŞ
Yaşın ilerlemesiyle birlikte ilaçların emilim, dağılım, metabolizma ve atılım süreçlerini içeren farmokokineti ve farmokodinami değişmektedir.
Yaşın ilerlemesiyle birlikte ilaçların emilim, dağılım, metabolizma ve atılım süreçlerini içeren farmokokineti ve farmokodinami değişmektedir.
Soru 41
“Hücre ve organlar üzerinde meydana getirdiği etki ile bir hastalığın tanılanması, tedavisi ya da semptomlarının yönetimi amacıyla ya da hastalıklardan korunmayı mümkün kılan, canlılara degişik uygulama yöntemleri ile verilen doğal, yarı sentetik veya sentetik bir kimyasal peraparattır” şeklinde tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tedavi
B
İlaç
C
Remedi
D
Majistral
E
Drog
Açıklama:
GİRİŞ
İlaç, hücre ve organlar üzerinde meydana getirdiği etki ile bir hastalığın tanılanması, tedavisi ya da semptomlarının yönetimi amacıyla ya da hastalıklardan korunmayı mümkün kılan, canlılara degişik uygulama yöntemleri ile verilen doğal, yarı sentetik veya sentetik bir kimyasal peraparattır.
İlaç, hücre ve organlar üzerinde meydana getirdiği etki ile bir hastalığın tanılanması, tedavisi ya da semptomlarının yönetimi amacıyla ya da hastalıklardan korunmayı mümkün kılan, canlılara degişik uygulama yöntemleri ile verilen doğal, yarı sentetik veya sentetik bir kimyasal peraparattır.
Soru 42
- Ağız ve diş yapısında değişiklikler
- Tükrük salgısında değişiklikler
- Metabolizmanın ve peristaltik hareketlerin yavaşlaması
- Sindirim enzim ve salgılarının azalması
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
YAŞLILIKTA İLAÇ METABOLİZMASINDA GÖRÜLEN DEĞİŞİMLER
Yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde değişiklikler görülmektedir. Ağız ve diş yapısında değişiklikler, diş sayısında azalma, tükrük salgısında değişiklikler, gerek nörolojik gerekse gastrolojik hastalıklara bağlı yutmada değişiklikler, metabolizmanın ve peristaltik hareketlerin yavaşlaması, sindirim enzim ve salgılarının azalması, mide hareketlerinde değişiklikler, mide boşalma hızında azalma, mide kan akımında azalma, mide barsak motilitesinde azalma, doku perfüzyonunda azalma, yağ dokusunda artma, vilüslerin yapısındaki değişiklikler bunlar arasında sayılabilir. Bu değişikliklere bağlı olarak oral alınan ilaçların farmakokinetiği etkilenebilmektedir.
Yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde değişiklikler görülmektedir. Ağız ve diş yapısında değişiklikler, diş sayısında azalma, tükrük salgısında değişiklikler, gerek nörolojik gerekse gastrolojik hastalıklara bağlı yutmada değişiklikler, metabolizmanın ve peristaltik hareketlerin yavaşlaması, sindirim enzim ve salgılarının azalması, mide hareketlerinde değişiklikler, mide boşalma hızında azalma, mide kan akımında azalma, mide barsak motilitesinde azalma, doku perfüzyonunda azalma, yağ dokusunda artma, vilüslerin yapısındaki değişiklikler bunlar arasında sayılabilir. Bu değişikliklere bağlı olarak oral alınan ilaçların farmakokinetiği etkilenebilmektedir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi GİS üzerinde meydana gelen değişikliklere bağlı olarak parenteral ilaçların etkinliğini değiştirir?
Seçenekler
A
Ağız ve diş yapısında değişiklikler
B
Tükrük salgısında değişiklikler
C
Metabolizmanın ve peristaltik hareketlerin yavaşlaması
D
Beslenme sorunlarına bağlı görülen protein yetersizlikleri
E
Mide kan akımında azalma
Açıklama:
YAŞLILIKTA İLAÇ METABOLİZMASINDA GÖRÜLEN DEĞİŞİMLER
Oral alınan ilaçlar yanı sıra karaciğer ve böbrek metabolizmasındaki değişiklikler, beslenme sorunlarına bağlı görülen protein yetersizlikleri gibi sorunlarda parenteral ilaçların etkinliğini etkileyebilmektedir.
Oral alınan ilaçlar yanı sıra karaciğer ve böbrek metabolizmasındaki değişiklikler, beslenme sorunlarına bağlı görülen protein yetersizlikleri gibi sorunlarda parenteral ilaçların etkinliğini etkileyebilmektedir.
Soru 44
Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emilim
B
Dağılım
C
Metabolizma
D
Atılım
E
Farmakokinetik
Açıklama:
YAŞLILIKTA İLAÇ METABOLİZMASINDA GÖRÜLEN DEĞİŞİMLER
Emilim: Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına emilim denir.
Emilim: Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına emilim denir.
Soru 45
- Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
- Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları
- Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması
- Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
YAŞLIDA POLİFARMASİ VE BAKIM İLKELERİ
Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında; • Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması • Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları (yarıdan fazla ağrı kesici, barsak düzenleyici ve vitaminler), • Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması, • Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması, • Yaşlıların fazla ilaç beklentileri, • Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması, • Eski ilacın yeterince kullanılmadan yeni ilaca başlanması, • Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı sayılabilir.
Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında; • Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması • Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları (yarıdan fazla ağrı kesici, barsak düzenleyici ve vitaminler), • Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması, • Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması, • Yaşlıların fazla ilaç beklentileri, • Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması, • Eski ilacın yeterince kullanılmadan yeni ilaca başlanması, • Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı sayılabilir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi ilaç uyumuna yönelik stratejilerden ilaçla ilgili faktörler grubuna girer?
Seçenekler
A
Sosyodemografik durum
B
İlaç sayısı
C
Kognitif yetenek
D
Sağlık okuryazarlığı
E
Sağlık inançları
Açıklama:
Yaşlıda İlaç Uyumu
Birey ile ilgili faktörler: Sosyodemografik (yaş,cinsiyet vb.) durum, eşlik eden farklı hastalıklar, kognitif yetenek, sağlık okuryazarlığı, sağlık inançları, • İlaçlarla ilgili faktörler: ilaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yolu, • Diğer faktörler: Hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaça ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir.
Birey ile ilgili faktörler: Sosyodemografik (yaş,cinsiyet vb.) durum, eşlik eden farklı hastalıklar, kognitif yetenek, sağlık okuryazarlığı, sağlık inançları, • İlaçlarla ilgili faktörler: ilaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yolu, • Diğer faktörler: Hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaça ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir.
Soru 47
- Yaşlının tedaviye uyumunu artırmak için ilaç kullanım takvimi hazırlanmalı.
- İlaç alımını destekleyen hatırlatıcıların-yemek yeme, odalardan herhangi biri, rutin aktiviteler vb- belirlenmeli.
- Hatalara yol açmamak için yeterince aydınlatılmayan ortamlarda ilaç alınması önlenmeli.
- İlaç kullanımına geçilmeden hekim önerisi ile ilaç dışı yöntemler denenmeli.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlıda Polifarmasi ve İlaç Uyumuna Yönelik Bakım İlkeleri
Polifarmasi (çoklu ilaç kullanımı) ve uyum kapsamında özellikle ev ortamı, bakım evi gibi ortamlarda alınacak önlemler ve bakım ilkeleri aşağıda belirtilmiştir. • İlaç kullanmada isteksizlik söz konusu ise yaşlı bireyin ilacı kullanmama ya da doğru kullanmama nedeni sorgulanmalıdır. • İlaç uyumu konusunda yetersizlikler ve destek gereksinimi belirlenmelidir (Örn: Stres durumu, unutkanlık, isteksizlik, umut/ umutsuzluk). • İlaç uyumunun sağlanması için ilk basamak olarak ilacın adı ile birlikte amacının hastaya yeterince anlatılması sağlanmalıdır. • İlaç alımını destekleyen hatırlatıcıların -yemek yeme, odalardan herhangi biri, rutin aktiviteler vb- belirlenmesi gerekmektedir. • Yaşlının tedaviye uyumunu artırmak için ilaç kullanım takvimi hazırlanmalı, ilaç kutuları belirgin olarak etiketlenmelidir. Bunlar yapılırken bireyin koşulları dikkate alınmalıdır. • Hatalara yol açmamak için yeterince aydınlatılmayan ortamlarda ilaç alınması önlenmelidir. • İlaç kullanımına geçilmeden hekim önerisi ile ilaç dışı yöntem (diyet, egzersiz vb. gibi yaşam tarzı değişikliği) denenmelidir. • Yaşlının reçete edilen ilaç dışında herhangi bir ilaç kullanması engellenmelidir.
Polifarmasi (çoklu ilaç kullanımı) ve uyum kapsamında özellikle ev ortamı, bakım evi gibi ortamlarda alınacak önlemler ve bakım ilkeleri aşağıda belirtilmiştir. • İlaç kullanmada isteksizlik söz konusu ise yaşlı bireyin ilacı kullanmama ya da doğru kullanmama nedeni sorgulanmalıdır. • İlaç uyumu konusunda yetersizlikler ve destek gereksinimi belirlenmelidir (Örn: Stres durumu, unutkanlık, isteksizlik, umut/ umutsuzluk). • İlaç uyumunun sağlanması için ilk basamak olarak ilacın adı ile birlikte amacının hastaya yeterince anlatılması sağlanmalıdır. • İlaç alımını destekleyen hatırlatıcıların -yemek yeme, odalardan herhangi biri, rutin aktiviteler vb- belirlenmesi gerekmektedir. • Yaşlının tedaviye uyumunu artırmak için ilaç kullanım takvimi hazırlanmalı, ilaç kutuları belirgin olarak etiketlenmelidir. Bunlar yapılırken bireyin koşulları dikkate alınmalıdır. • Hatalara yol açmamak için yeterince aydınlatılmayan ortamlarda ilaç alınması önlenmelidir. • İlaç kullanımına geçilmeden hekim önerisi ile ilaç dışı yöntem (diyet, egzersiz vb. gibi yaşam tarzı değişikliği) denenmelidir. • Yaşlının reçete edilen ilaç dışında herhangi bir ilaç kullanması engellenmelidir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi İlaç uyumunun sağlanması için ilk basamaktır?
Seçenekler
A
İlacın adı ile birlikte amacının hastaya yeterince anlatılmasıdır.
B
Doğru kullanmama nedeni sorgulanmalıdır.
C
İlaç alımını destekleyen hatırlatıcıların -yemek yeme, odalardan herhangi biri, rutin aktiviteler vb- belirlenmesi gerekmektedir.
D
İlaç kullanım takvimi hazırlanmalıdır.
E
Hatalara yol açmamak için yeterince aydınlatılmayan ortamlarda ilaç alınması önlenmelidir.
Açıklama:
Yaşlıda Polifarmasi ve İlaç Uyumuna Yönelik Bakım İlkeleri
İlaç uyumunun sağlanması için ilk basamak olarak ilacın adı ile birlikte amacının hastaya yeterince anlatılması sağlanmalıdır.
İlaç uyumunun sağlanması için ilk basamak olarak ilacın adı ile birlikte amacının hastaya yeterince anlatılması sağlanmalıdır.
Soru 49
- İlacın adı
- İlacın alınma zamanı
- İlacın (aç/tok) ne şekilde alınacağı
- İlacın dozu
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlıda Polifarmasi ve İlaç Uyumuna Yönelik Bakım İlkeleri
Yaşlı bireye özgü ilaç bilgi kartına bir örnek aşağıda verilmiştir. • İlacın adı • İlacın alınma zamanı • İlacın (aç/tok) ne şekilde alınacağı • İlacın hazırlanmasındaki özel koşul • İlacın uygulanmasındaki özel koşul • İlacın dozu • İlacın beklenen etkisi • İlacın yan etkisi • Yanetki durumunda yapılması gerekenler • Dozu atlama/ilacı alamama durumunda yapılması gerekenler.
Yaşlı bireye özgü ilaç bilgi kartına bir örnek aşağıda verilmiştir. • İlacın adı • İlacın alınma zamanı • İlacın (aç/tok) ne şekilde alınacağı • İlacın hazırlanmasındaki özel koşul • İlacın uygulanmasındaki özel koşul • İlacın dozu • İlacın beklenen etkisi • İlacın yan etkisi • Yanetki durumunda yapılması gerekenler • Dozu atlama/ilacı alamama durumunda yapılması gerekenler.
Soru 50
Yaşlılıkla birlikte kronik hastalık görülme sıklığı artmakta ve polifarmasiyi (çoklu ilaç kullanımı) sık görmekteyiz. Bazı tanımlamalarda polifarmasi dört ya da fazla sayıda ilacın birlikte kullanılması olarak yapılmıştır. Bu durum, ilaç uyumsuzluğu ile birlikte yan etki ve ilaç etkileşimlerinin artmasına yol açabilmektedir. Polifarmasi hipoglisemi, malnütrisyon, pnömoni, fraktürler, düşmeler ve hastaneye yatışlarla sonuçlanabilmektedir. Amerika’da yaşlıların %40’dan fazlası polifarmasik bireyken; ülkemizde %17-38 arasında değişen farklı çalışma sonuçları bulunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında değildir ?
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında değildir ?
Seçenekler
A
Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
B
Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları (yarıdan fazla ağrı kesici,
barsak düzenleyici ve vitaminler)
barsak düzenleyici ve vitaminler)
C
Unutkanlık gibi mental/bilinç durumunu
etkileyen faktörler
etkileyen faktörler
D
Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması
E
Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması
Açıklama:
Unutkanlık gibi mental/bilinç durumunu etkileyen faktörler, yaşlıda ilaç uyumuyla ilgili bir maddedir.
Unutkanlık gibi mental/bilinç durumunu
etkileyen faktörler
Unutkanlık gibi mental/bilinç durumunu
etkileyen faktörler
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi polifarmasi (çoklu ilaç kullanımı) ve uyum kapsamında özellikle ev ortamı, bakım evi gibi ortamlarda alınacak önlemler ve bakım ilkelerinden birisi değildir ?
Seçenekler
A
İlaç kullanmada isteksizlik söz konusu ise
yaşlı bireyin ilacı kullanmama ya da doğru
kullanmama nedeni sorgulanmalıdır.
yaşlı bireyin ilacı kullanmama ya da doğru
kullanmama nedeni sorgulanmalıdır.
B
Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı
C
İlaç uyumunun sağlanması için ilk basamak
olarak ilacın adı ile birlikte amacının hastaya yeterince anlatılması sağlanmalıdır
olarak ilacın adı ile birlikte amacının hastaya yeterince anlatılması sağlanmalıdır
D
Yaşlının reçete edilen ilaç dışında herhangi
bir ilaç kullanması engellenmelidir
bir ilaç kullanması engellenmelidir
E
Tedaviye başlamadan önce tanı konmuş olmalıdır
Açıklama:
Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı, yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenlerinden biridir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireye özgü ilaç bilgi kartında bulunması gereken bilgilerden birisi değildir ?
Seçenekler
A
İlacın adı
B
İlacın alınma zamanı
C
İlacın (aç/tok) ne şekilde alınacağı
D
İlacın hazırlanmasındaki özel koşul
E
İlacın temin edildiği eczanenin adı
Açıklama:
İlacın temin edildiği eczanenin adı, yaşlı bireye özgü ilaç bilgi kartında bulunması gereken bilgilerden birisi değildir.
Soru 53
Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Anabolizma
B
Özümleme
C
Atılım
D
Asimilasyon
E
Metabolizma
Açıklama:
Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine metabolizma denir.
Soru 54
Aşağıdakilrden hangisi yaşlılarda oral alınan ilaçların farmakokinetiği etkileyebilen nedenlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Peristaltik hareketlerin yavaşlaması
B
Sindirim enzim ve salgılarının azalması
C
Doku perfüzyonunda azalma
D
Albumin miktarının artması
E
Vilüslerin yapısındaki değişiklikler
Açıklama:
Yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde değişiklikler görülmektedir. Ağız ve diş yapısında değişiklikler, diş sayısında azalma, tükrük salgısında değişiklikler, gerek nörolojik gerekse gastrolojik hastalıklara bağlı yutmada değişiklikler, metabolizmanın ve peristaltik hareketlerin yavaşlaması, sindirim enzim ve salgılarının azalması, mide hareketlerinde değişiklikler, mide boşalma hızında azalma, mide kan akımında azalma, mide barsak motilitesinde azalma, doku perfüzyonunda azalma, yağ dokusunda artma, vilüslerin yapısındaki değişiklikler bunlar arasında sayılabilir. Yaşla birlikte albumin miktarı azalmakta ve buna bağlı olarak da warfarine, fenitoin ve salisilatlar gibi proteine bağlanan ilaçların etkisi azalabilir.
Soru 55
50 yaşından sonra her bir on yılda böbrek fonksiyonlarında yüzde kaçlık bir azalma söz konusudur?
Seçenekler
A
% 5
B
% 10
C
% 15
D
% 20
E
% 25
Açıklama:
Yapılan çalışmalar doğrultusunda 50 yaşından sonra her bir on yılda böbrek fonksiyonlarında yaklaşık %10 azalma olduğu bilinmektedir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların işlevsel sağlık okur yazarlığını etkileyen faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yaşlının eğitim düzeyi
B
Teknolojiyi kullanabilme becerisi
C
Sosyokültürel durumu
D
Sağlık profesyonellerinin bilgi verme durumu
E
Kullandığı ilaç sayısı
Açıklama:
İşlevsel okuryazarlığı etkileyen faktörler, yaşlının eğitim düzeyi, teknolojiyi kullanabilme becerisi, sosyokültürel durumu ve sağlık profesyonellerinin bilgi verme durumlarıdır.
Soru 57
Geriatrik bireyin tedavi uyumu ile ilgili yapılan çalışmalarda uyum düzeyinin hangi aralıklar arasında olduğu gözlemlenmiştir?
Seçenekler
A
%10- 26
B
%19- 65
C
%26- 55
D
%30- 59
E
%49- 75
Açıklama:
Geriatrik bireyin tedavi uyumu ile ilgili yapılan çalışmalarda uyum düzeyinin genellikle düşük (%19-65) olduğu saptanmıştır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara evde oksijen uygulamalarında dikkat edilmesi gereken konulardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Uygulama sıklığı
B
Uygulama süresi
C
Cilt bakımı
D
Oksijen- besin etkileşimi
E
Gözlerin korunması
Açıklama:
Oksijenin evde uygulamalarında reçete edilen sıklık, süre ve doza uygun davranılmalıdır. Gereksiz fazla sure ya da dozda kullanımı solunum merkezini baskılayarak solunumu bozmaktadır. Oksijen uygulanan bireyin ayrıca cilt bakımı ve gözlerin korunması önem taşımaktadır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi en önemli ve en yaygın görülen besin ilaç etkileşimlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Greyfurt suyu
B
Muz
C
Siyah Çay
D
Kahve
E
Pekmez
Açıklama:
En önemli ve en yaygın görülen besin ilaç etkileşimlerinden biri greyfurt suyudur. Greyfurt suyu çoğu grup ilaçla etkileşmektedir. İlaç kullanımı ile birlikte greyfurt suyu tüketimi karaciğer enzim aktivasyonunda değişikliğe neden olarak ya ilaçların etkisini baskılamakta ya da toksik etkilere neden olmaktadır ve etkisi tüketiminden yaklaşık 3 gün sonraya kadar devam etmektedir.
Soru 60
Oral demir ilacı ve/veya tetrasiklin grubu antibiyotikler ile hangi besinler alınmamalıdır?
Seçenekler
A
Asitli besinler; Meyve suları
B
Peynir gibi kalsiyum içeriği zengin olan yiyecekler
C
Tavuk veya kanatlı hayvan eti
D
Yumurta
E
Yeşil yapraklı sebzeler
Açıklama:
Oral demir ilacı ve/veya tetrasiklin grubu antibiyotikler ile peynir gibi kalsiyum içeriği zengin olan yiyecekler tüketilmemesi gerekmektedir.
Soru 61
Levadopa, hangi besinlerle etkileşim göstermektedir?
Seçenekler
A
Sarı kantoron bitkisi
B
Kalsiyum
C
Protein
D
K vitamini
E
C vitamini
Açıklama:
Levadopa ile protein tüketimi etkileşmektedir.
Soru 62
Asetominofenin fazla miktarda kontrolsüz kullanımı aşağıdakilerden hangisine neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Böbrek fonksiyonlarının bozulmasına yol açabilir.
B
Demir ve çinko gibi minerallerin emilimini bozar.
C
Kan basıncının yükselmesine yol açabilir.
D
Bilinç değişikliklerine yol açabilir.
E
Kanama riski yaratabilir.
Açıklama:
Asetominofenin fazla miktarda kontrolsüz kullanımı böbrek fonksiyonlarının bozulmasına yol açabilir.
Soru 63
Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde etkisinin veya etkinliğinin şekil, güç ve süre bakımından incelenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Farmakokinetik
B
Dağılım
C
Metabolizma ve atılım
D
Farmakodinami
E
Emilim
Açıklama:
Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; ilacın etkisinin veya etkinliğinin şekli, gücü ve süresini inceleyen bilim dalına farmakodinamik denir
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda polifarmasi ve ilaç uyumuna yönelik bakım ilkelerine aykırı bir durumdur?
Seçenekler
A
İlaç uyumu konusunda yetersizlikler ve destek gereksinimi belirlenmelidir.
B
Yaşlının tedaviye uyumunu artırmak için ilaç kullanım takvimi hazırlanmalı, ilaç kutuları belirgin olarak etiketlenmelidir.
C
İlaç kullanmada isteksizlik söz konusu ise tedaviye uyumu artırma amaçlı doğrudan ilaç değişikliğine gidilmelidir.
D
Yaşlının reçete edilen ilaç dışında herhangi bir ilaç kullanması engellenmelidir.
E
Tedavi düzenli olarak gözden geçirilmesi için kontrollere gidilmelidir.
Açıklama:
İlaç kullanmada isteksizlik söz konusu ise yaşlı bireyin ilacı kullanmama ya da doğru kullanmama nedeni sorgulanmalıdır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi ilaçların toksik etkilerindeki olası artış nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Karaciğer ve bağırsak sisteminde görülen değişiklikler
B
Yaş ile birlikte vücutta su ve protein oranının azalması
C
Besin-ilaç etkileşimi
D
İlacın yarılanma ömrünün uzaması
E
Kardiyovasküler sistemde görülen değişiklikler
Açıklama:
Yaş ile birlikte vücutta su ve protein oranının azalması, karaciğer ve bağırsak sisteminde görülen değişiklikler, besin-ilaç etkileşimi ve vücutta görülen değişimler sonucu ilacın yarılanma süresinin uzaması ilacın toksik etkilerinde artışa neden olabilmektedir. Ancak kardiyovasküler sistemde görülen değişiklikler bu durumun bir nedeni değil sonucudur.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi farmokinetiğin tanımıdır?
Seçenekler
A
Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşması
B
Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olması
C
İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmaları
D
Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde emilim, dağılım, metabolizma ve atılım olaylarının incelenmesi
E
Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde ilacın etkisinin veya etkinliğinin şekil, güç veya süre bakımından incelenmesi
Açıklama:
Farmakokinetik: Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; emilim, dağılım, metabolizma ve atılımının olaylarını inceleyen bilim dalına farmakokinetik denir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde görülen değişiklikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Diş sayısında azalma
B
Mide bağırsak motilitesinde azalma
C
Yağ dokusunda azalma
D
Vilüslerin yapısında değişiklikler
E
Peristaltik hareketlerde yavaşlama
Açıklama:
Ağız ve diş yapısında değişiklikler, diş sayısında azalma, tükrük salgısında değişiklikler, gerek nörolojik gerekse gastrolojik hastalıklara bağlı yutmada değişiklikler, metabolizmanın ve peristaltik hareketlerin yavaşlaması, sindirim enzim ve salgılarının azalması, mide hareketlerinde değişiklikler, mide boşalma hızında azalma, mide kan akımında azalma, mide bağırsak motilitesinde azalma, doku perfüzyonunda azalma, yağ dokusunda artma, vilüslerin yapısındaki değişiklikler yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde değişikliklerdendir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
B
Yaşlıların fazla ilaç beklentileri
C
Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması
D
Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması
E
Ana ilaçta görülebilecek yan etkinin önüne geçilmesi
Açıklama:
Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında;
• Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
• Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları (yarıdan fazla ağrı kesici,
barsak düzenleyici ve vitaminler),
• Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması,
• Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması,
• Yaşlıların fazla ilaç beklentileri,
• Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması,
• Eski ilacın yeterince kullanılmadan yeni ilaca başlanması,
• Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı sayılabilir.
• Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
• Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları (yarıdan fazla ağrı kesici,
barsak düzenleyici ve vitaminler),
• Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması,
• Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması,
• Yaşlıların fazla ilaç beklentileri,
• Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması,
• Eski ilacın yeterince kullanılmadan yeni ilaca başlanması,
• Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı sayılabilir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi polifarmasi kavramının karşılığıdır?
Seçenekler
A
Yanlış ilaç kullanımı
B
Eksik ilaç kullanımı
C
Tekli ilaç kullanımı
D
Aşırı ilaç kullanımı
E
Çoklu ilaç kullanımı
Açıklama:
Polifarmasi genel olarak çoklu ilaç kullanımı şeklinde tanımlanmaktadır.
Soru 70
"Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dağılım
B
Metabolizma
C
Emilim
D
Atılım
E
Farmakodinami
Açıklama:
"Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına emilim denir.
Soru 71
İlaçlar büyük oranda hangi organda aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşür?
Seçenekler
A
Karaciğer
B
Dalak
C
Böbrek
D
Akciğer
E
Pankreas
Açıklama:
Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine metabolizma denir.
Soru 72
"İlaçların organizmada başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmaları" tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisinin karşılığıdır?
Seçenekler
A
Metabolizma
B
Atılım
C
Emilim
D
Dağılım
E
Farmokinetik
Açıklama:
İlaçların organizmada başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmalarına atılım denir.
Soru 73
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması.
B
Yaşlı bireyin kronik hastalığının olmaması
C
Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı.
D
Yaşlıların fazlaca ilaç beklentileri.
E
Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımı
Açıklama:
Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında;
• Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
• Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları,
• Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması,
• Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması,
• Yaşlıların fazla ilaç beklentileri,
• Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması,
• Eski ilacın yeterince kullanılmadan yeni ilaca başlanması,
• Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı sayılabilir.
• Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
• Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları,
• Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması,
• Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması,
• Yaşlıların fazla ilaç beklentileri,
• Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması,
• Eski ilacın yeterince kullanılmadan yeni ilaca başlanması,
• Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı sayılabilir.
Soru 74
"Bireyin ilacı reçete edildiği dozda ve düzende alınması" şeklinde açıklanan tanım aşağıdakilerden hangisine uyar?
Seçenekler
A
Bireyin uyumu
B
İlaç alışkanlığı
C
Çoklu ilaç kullanımı
D
İlaç uyumu
E
İlaç bağımlılığı
Açıklama:
İlaç uyumu, bireyin ilacı reçete edildiği dozda ve düzende alınması şeklinde açıklanabilir.
Soru 75
İlaç uyumunu olumsuz etkileyen faktörlerden hangisi "birey" ile ilgili faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Kognitif yetenek
C
Sağlık inançları
D
İlacın yan etkileri
E
Eşlik eden hastalıklar
Açıklama:
Birey ile ilgili faktörler: Sosyodemografik durum, eşlik eden farklı hastalıklar, kognitif yetenek, sağlık okuryazarlığı, sağlık inançları,
İlaçlarla ilgili faktörler: ilaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yolu,
Diğer faktörler: Hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaça ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir.
İlaçlarla ilgili faktörler: ilaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yolu,
Diğer faktörler: Hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaça ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir.
Soru 76
Yaşlılarda ilaç uyumuna yönelik bakım ilkelerine yönelik verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İlaçların besinler ile etkileşimi yoktur.
B
Kullanılan ilaçların birbiriyle etkileşimi olabilir.
C
İlacın yanlış dozda kullanılması etkinliğini azaltabilir.
D
İlacın uygun dozda alınmaması toxic etki yaratabilir.
E
İlaçların reçete edildiği dozda kullanılması gereklidir.
Açıklama:
Reçete edilen ilaçların ilaç-besin etkileşimleri ilgili sağlık profesyonellerinden sorgulanmalı ve bunlara uygun davranılmalıdır. Örneğin en önemli ve en yaygın görülen besin ilaç etkileşimlerinden biri greyfurt suyudur. Greyfurt suyu çoğu grup ilaçla etkileşmektedir. İlaç kullanımı ile birlikte greyfurt suyu tüketimi karaciğer enzim aktivasyonunda değişikliğe neden olarak ya ilaçların etkisini baskılamakta ya da toksik etkilere neden olmaktadır ve etkisi tüketiminden yaklasık 3 gün sonraya kadar devam etmektedir. Bu nedenle ilaç kullanımı ile birlikte greyfurt suyu tüketilmemesi gerekmektedir. En çok karşılaşılan ve önemli olan diğer ilaç besin etkileşimlerinden bazıları arasında; oral demir ilacı ve/veya tetrasiklin grubu antibiyotikler ile peynir gibi kalsiyum içeriği zengin olan yiyecekler, MAOI ile tulum peyniri, warfarine ile K vitamin, levadopa ile protein tüketimi, antidepresan ilaçlar ile sarı kantoron bitkisi sayılabilir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi polifarmasi kapsamındsa önlemler ve bakım ilkelerine uygun olmayan bir durumdur?
Seçenekler
A
Çevredeki duyumlara göre ilaç kullanılmamalıdır.
B
İlaç kutuları etiketlenmelidir.
C
İlaçları saklama koşulları bilinmelidir.
D
İlaçların ilaç etkileşimleri sorgulanmalıdır.
E
Bir tedavide önerilen süre bitirilmeden, başka bir ilaç kullanmaya başlanabilir.
Açıklama:
Bir tedavi önerilen sürede bitirilmeden, baska bir ilaç kullanmaya (hekim bilgisi dışında) başlanmamalıdır. Yaşlıda Polifarmasi ve İlaç Uyumuna Yönelik Bakım İlkeleri Başlığı.
Soru 78
Çoklu ilaç kullanımı tanımına aşağıdaki seçeneklerden hangisine uyar?
Seçenekler
A
Farmakodinami
B
Farmakokinetik
C
Polifarmasi
D
Toksik etki
E
Yan etki
Açıklama:
Polifarmasi dört ya da fazla sayıda ilacın birlikte kullanılması olarak
yapılmıstır.
yapılmıstır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi ilaç reaksiyonuna neden olan etkenler arasında yoktur?
Seçenekler
A
Komorbid durum
B
Tedaviye uyumsuzluk
C
Kullanılan ilaç sayısı
D
Psikiyatrik bozukluklar
E
Yalnız yaşamama
Açıklama:
Yaşlıda ilaç reaksiyonuna neden olan etkenler arasında; kullanılan ilaç sayısı, geçirilmiş ilaç reaksiyonu, komorbid durum, karaciğer, kalp, böbrek hastalıkları, bilişsel ve psikiyatrik bozukluk, yalnız yaşama, tedaviye uyumsuzluk gibi faktörler sayılabilir.
Soru 80
Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dağılım
B
Atılım
C
Emilim
D
Farmakodinami
E
Farmakokinetik
Açıklama:
Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşmasına dağılım denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 81
I. Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması
II. Yaşlıların fazla ilaç beklentileri
III. Yaşlanmayla birlikte gastrointestinal sistemde değişikliklerin olması
IV. Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılıkta çoklu ilaç kullanımının nedenleri arasındadır?
II. Yaşlıların fazla ilaç beklentileri
III. Yaşlanmayla birlikte gastrointestinal sistemde değişikliklerin olması
IV. Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılıkta çoklu ilaç kullanımının nedenleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I ve II
D
I, II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında;
• Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
• Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları (yarıdan fazla ağrı kesici,
barsak düzenleyici ve vitaminler),
• Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması,
• Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması,
• Yaşlıların fazla ilaç beklentileri,
• Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması,
• Eski ilacın yeterince kullanılmadan yeni ilaca başlanması,
• Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı sayılabilir. Doğru cevap D'dir.
• Yaşlı bireyin birden fazla kronik hastalığının olması
• Yaşlı bireyin reçetesiz ilaç kullanımları (yarıdan fazla ağrı kesici,
barsak düzenleyici ve vitaminler),
• Yaşlı bireyin farklı hekimlerden farklı reçeteler alması,
• Reçetelere çok sayıda ilaç yazılması,
• Yaşlıların fazla ilaç beklentileri,
• Yaşlılarda tanıdan daha çok semptoma yönelik olarak ilaç kullanılması,
• Eski ilacın yeterince kullanılmadan yeni ilaca başlanması,
• Reçetesiz ilaç satılmasının yaygınlığı sayılabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 82
Yaşlılıkta metabolizma ve atılımın değişme nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sindirim enzimlerindeki yetersizlikler
B
Karaciğer ve böbreklere giden kan akımının azalması
C
Deri yapısındaki bozulmalar (kuruluk, yara vb)
D
Dolaşımın yetersizliği
E
Mide boşalma hızında azalma
Açıklama:
Biyotransformasyon ad verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde
aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine metabolizma denir. İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmalarına atılım denir. Yaşla birlikte karaciğer ve böbreklere giden kan akımı azalmakta buna bağlı olarak metabolizma ve atılım değişmektedir. Doğru cevap B'dir.
aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine metabolizma denir. İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmalarına atılım denir. Yaşla birlikte karaciğer ve böbreklere giden kan akımı azalmakta buna bağlı olarak metabolizma ve atılım değişmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi işlevsel sağlık okur yazarlığını etkileyen ilaçlarla ilgili faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Eşlik eden farklı hastalıklar
B
Sağlık inançları
C
İlaca ulaşım
D
Rejimi uygulama yolu
E
Sosyal destek sistemleri
Açıklama:
Bireyin sağlıkla ilgili bilgileri okuyabilme, anlayabilme ve davranışa dökebilme yeteneğine işlevsel sağlık okur yazarlığı denir. Bu tedavi ile bilgileri okuyabilme, anlayabilme ve özgü tedavi yönergelerini uygulayabilmeyi içermektedir. İşlevsel okuryazarlığı etkileyen faktörler ise, yaşlının eğitim düzeyi, teknolojiyi kullanabilme becerisi, sosyokültürel durumu ve sağlık profesyonellerinin bilgi verme durumlarıdır.
Tüm bunlar üç kategoride toplanabilir. Bunlar:
Birey ile ilgili faktörler, sosyodemografik (yaş,cinsiyet vb.) durum, eşlik eden farklı hastalıklar, kognitif yetenek, sağlık okuryazarlığı, sağlık inançlarıdır.
İlaçlarla ilgili faktörler, ilaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yoludur.
Diğer faktörler de, hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaça ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir. Doğru cevap D'dir.
Tüm bunlar üç kategoride toplanabilir. Bunlar:
Birey ile ilgili faktörler, sosyodemografik (yaş,cinsiyet vb.) durum, eşlik eden farklı hastalıklar, kognitif yetenek, sağlık okuryazarlığı, sağlık inançlarıdır.
İlaçlarla ilgili faktörler, ilaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yoludur.
Diğer faktörler de, hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaça ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi yaşlının ilaç uyumunda çevresel nedenlere bağlı etkili öncelikli faktördür?
Seçenekler
A
Hobi ile uğraşma saatinde ilaç alımının atlanması
B
Sık yapılan ilaç ve doz değişimlerinin yaşlının algısında kargaşa yaratması
C
Hastaneye ulaşım, yaşanılan çevre koşulları gibi faktörler önem taşıması
D
Finansal durum ilacı/tedaviyi temin etme konusunda etkililiği
E
İlaç kullanımının yaşam tarzına uygun olmaması
Açıklama:
Çevresel faktörler: Hastaneye ulaşım, yaşanılan çevre koşulları gibi faktörler önem taşımaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 85
En yakın arkadaşının kansere yakalanma nedenini arkadaşının kullanmak durumunda olduğu ilaçlara bağlayan Ahmet Bey, kendisinin tedavisi için çok önemli olan ilaç kullanımını reddetmektedir. Yukarıdaki örnek olay yaşlının ilaç uyumunda etkili öncelikli faktörlerden hangisine iyi bir örnektir?
Seçenekler
A
Duygusal nedenler
B
Fiziksel değişiklikler
C
Çevresel faktörler
D
Fazla ve eksik kullanım
E
Yaşam biçimine uygun olmama
Açıklama:
Duygusal nedenler: İlaca/tedaviye yönelik önceden yaşanılan bir deneyim uyumu etkileyebilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 86
Kullanılan ilaçların önemli yan etkileri ve zehirlenme belirtileri öğrenilmeli ve bu yan etkiler geliştiğinde yaşlının zarar görmesi engellenmeli ve hemen bilgi verilmelidir. Aşağıdakilerden hangisi antidiyabetik ilaç kullanımıyla ilgili yaşlının uyarılması gereken bir durumdur?
Seçenekler
A
Hipotansiyon
B
Hipoglisemi
C
Kanama riski
D
Taşikardi
E
Ekimoz
Açıklama:
Kullanılan ilaçların önemli yan etkileri ve zehirlenme belirtileri öğrenilmeli ve bu yan etkiler geliştiğinde yaşlının zarar görmesi engellenmeli ve hemen bilgi verilmelidir.
Örneğin; antihipertansif ilaç kullanımı sırasında hipotansiyon gelişme olasılığı bilinmeli ve baş dönmesi, baygınlık vb. belirtiler de sağlık kuruluşuna başvurulması sağlanmalıdır.
Antidiyabetik ilaç kullanımlarında hipoglisemi gelişme riskine karşın yaşlı birey yanında şeker ve hastalığını belirten bir kart taşımalıdır. Kan glukoz düşmelerinde yine baş dönmesi, göz kararması, bayılma ve baygınlık hissi yaşanabilmektedir. Bir diğer örnek ise antikoagülan/antiagregan ilaç kullanımlarında verilebilir. Bu ilaçların kanama
riski yaratabileceği öğrenilmeli ve idrarda, balgamda, kusmukta dışkıda kan /katran rengi dışkı, hipotansiyon, taşikardi, ciltte peteşi, ekimoz, purpura ve baş dönmesi gibi
iç kanama belirtileri dahil olmak üzere kanama bulguları saptandığında sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Ayrıca digoksin gibi ilaç kullanımlarında özellikle yaşlılık döneminde
renkli haleler görme, bulantı, kusma gibi belirtiler gelişmesi zehirlenme belirtilerini akla getirmeli ve sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Diğer zehirlenme belirtileri arasında; kanamalar, solunum değişiklikleri, bilinç değişiklikleri, ishal, bayılma (senkop) ve nöbetler yer almaktadır.
Örneğin; antihipertansif ilaç kullanımı sırasında hipotansiyon gelişme olasılığı bilinmeli ve baş dönmesi, baygınlık vb. belirtiler de sağlık kuruluşuna başvurulması sağlanmalıdır.
Antidiyabetik ilaç kullanımlarında hipoglisemi gelişme riskine karşın yaşlı birey yanında şeker ve hastalığını belirten bir kart taşımalıdır. Kan glukoz düşmelerinde yine baş dönmesi, göz kararması, bayılma ve baygınlık hissi yaşanabilmektedir. Bir diğer örnek ise antikoagülan/antiagregan ilaç kullanımlarında verilebilir. Bu ilaçların kanama
riski yaratabileceği öğrenilmeli ve idrarda, balgamda, kusmukta dışkıda kan /katran rengi dışkı, hipotansiyon, taşikardi, ciltte peteşi, ekimoz, purpura ve baş dönmesi gibi
iç kanama belirtileri dahil olmak üzere kanama bulguları saptandığında sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Ayrıca digoksin gibi ilaç kullanımlarında özellikle yaşlılık döneminde
renkli haleler görme, bulantı, kusma gibi belirtiler gelişmesi zehirlenme belirtilerini akla getirmeli ve sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Diğer zehirlenme belirtileri arasında; kanamalar, solunum değişiklikleri, bilinç değişiklikleri, ishal, bayılma (senkop) ve nöbetler yer almaktadır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireye özgü ilaç bilgi kartında olması gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İlacın alınma zamanı
B
İlacın beklenen etkisi
C
İlacın (aç/took) ne şekilde alınacağı
D
İlacın yan etkisi
E
İlacın kimyasal içeriği
Açıklama:
Yaşlı bireye özgü ilaç bilgi kartında, İlacın adı, ilacın alınma zamanı, ilacın (aç/tok) ne şekilde alınacağı, ilacın hazırlanmasındaki özel koşul, ilacın uygulanmasındaki özel koşul, ilacın dozu, ilacın beklenen etkisi, ilacın yan etkisi, yan etki durumunda yapılması gerekenler, dozu atlama/ilacı alamama durumunda yapılması gerekenler yer almalıdır. İlacın kimyasal içeriği bunlardan biri değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 88
Aşağıdaki faktörlerden hangisi yaşlılıkta yaşa bağlı farmakodinamik değişimlere yol açar?
Seçenekler
A
Ağrıya toleransta artış
B
İlacın alınma zamanı
C
Çoklu ilaç kullanımı
D
Çok fazla bitkisel çay içme
E
Komşunun tavsiye ettiği ilacı içme
Açıklama:
İlerleyen yaşla birlikte organlardaki farmakodinamik değişimler görülmektedir. Yaşla birlikte reseptörlerin duyarlılığında ve afinitesinde azalma görülür. Hastalığa ve beklenen fizyolojik değişikliklere ek olarak değişim nedenleri arasında ilaca verilen yanıtta azalma ve ağrıya toleransta artış gibi faktörler sayılabilir. Bu faktörler temel olarak yaşlıda
kardiyovasküler sistemde ve santral sinir sisteminde yaşa bağlı farmakodinamik değişikliklere yol açar. Doğru cevap A'dır.
kardiyovasküler sistemde ve santral sinir sisteminde yaşa bağlı farmakodinamik değişikliklere yol açar. Doğru cevap A'dır.
Soru 89
Aşağıdaki hangi ilaç kullanımı ya da uygulamasının ardından yaşlı hastanın cilt bakımı ve gözlerinin korunmasına dikkat etmek gerekir?
Seçenekler
A
Antihipertansif ilaç kullanımı
B
Çiğneme tabletlerinin kullanımı
C
Oksijen uygulaması
D
insulin gibi subkutan uygulaması
E
Antikoagülan/antiagregan ilaç kullanımı
Açıklama:
İnhalasyon yoluyla alınan ilaçlar (astım hariç) yine kullanım zorluğu nedeniyle
uyumsuzluk gösterilen grupta yer almaktadır. Özellikle oksijen uygulamaları çoğu
zaman ev gibi yaşanılan ortamda yaşlı/yakınları tarafından yapılabilmektedir. Ancak oksijenin evde uygulamalarında reçete edilen sıklık, süre ve doza uygun davranılmalıdır. Gereksiz fazla sure ya da dozda kullanımı solunum merkezini baskılayarak solunumu bozmaktadır. Oksijen uygulanan bireyin ayrıca cilt bakımı ve gözlerin korunması önem taşımaktadır.
uyumsuzluk gösterilen grupta yer almaktadır. Özellikle oksijen uygulamaları çoğu
zaman ev gibi yaşanılan ortamda yaşlı/yakınları tarafından yapılabilmektedir. Ancak oksijenin evde uygulamalarında reçete edilen sıklık, süre ve doza uygun davranılmalıdır. Gereksiz fazla sure ya da dozda kullanımı solunum merkezini baskılayarak solunumu bozmaktadır. Oksijen uygulanan bireyin ayrıca cilt bakımı ve gözlerin korunması önem taşımaktadır.
Soru 90
Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; ilacın etkisinin veya etkinliğinin şekli, gücü ve süresini inceleyen bilim dalına ............ denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
Farmakodinamik
B
Farmakokinetik
C
Emilim
D
Dağılım
E
Atılım
Açıklama:
Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; ilacın etkisinin veya etkinliğinin şekli, gücü ve süresini inceleyen bilim dalına "farmakodinami" denir. Oysa, farmakokinetik organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; emilim, dağılım, metabolizma ve atılımının olaylarını inceleyen bilim dalıdır. Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına ise emilim denir. Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşmasına dağılım adını alır. İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük
vb. şeklinde elimine olmalarına ise atılım denir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
vb. şeklinde elimine olmalarına ise atılım denir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 91
Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; emilim, dağılım, metabolizma ve atılımının olaylarını inceleyen bilim dalına ............... denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
Farmakokinetik
B
Farmakodinami
C
Emilim
D
Dağılım
E
Metabolizma
Açıklama:
"Farmakokinetik", organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; emilim, dağılım, metabolizma ve atılımının olaylarını inceleyen bilim dalıdır. Oysa organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; ilacın etkisinin veya etkinliğinin şekli, gücü ve süresini inceleyen bilim dalına "farmakodinami" denir. Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına ise emilim denir. Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşmasına dağılım adını alır. Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine ise metabolizma denir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 92
Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde
aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine ........... denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine ........... denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Metabolizma
B
Emilim
C
Dağılım
D
Atılım
E
Farmakokinetik
Açıklama:
Biyotransformasyon adı verilen ilaç metabolizmasının büyük oranda karaciğerde
aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine metabolizma denir. Oysa, farmakokinetik Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; emilim, dağılım, metabolizma ve atılımının olaylarını inceleyen bilim dalıdır. Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına ise emilim denir. Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşmasına dağılım adını alır. İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük
vb. şeklinde elimine olmalarına ise atılım denir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
aktif ya da inaktif metabolit türevlerine dönüşmesine metabolizma denir. Oysa, farmakokinetik Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; emilim, dağılım, metabolizma ve atılımının olaylarını inceleyen bilim dalıdır. Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına ise emilim denir. Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşmasına dağılım adını alır. İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük
vb. şeklinde elimine olmalarına ise atılım denir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 93
I. Sağlık okuryazarlığı
II. Sağlık inançları
III. İlacın yan etkileri
IV. İlaç sayısının fazlalığı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yaşlıların düzenli ilaç saatlerine adapte olmalarını zorlaştıran bireysel faktörler arasında gösterilebilir?
II. Sağlık inançları
III. İlacın yan etkileri
IV. İlaç sayısının fazlalığı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yaşlıların düzenli ilaç saatlerine adapte olmalarını zorlaştıran bireysel faktörler arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Yaşlıların düzenli ilaç saatlerine adapte olmalarını zorlaştıran faktörler üç başlık altında toplanmaktadır. Bunlar aşağıdaki gibidir:
Birey ile ilgili faktörler: Sosyodemografik (yaş,cinsiyet vb.) durum, eşlik eden farklı hastalıklar, kognitif yetenek, sağlık okuryazarlığı, sağlık inançları.
İlaçlarla ilgili faktörler: ilaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yolu.
Diğer faktörler: Hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaca ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Birey ile ilgili faktörler: Sosyodemografik (yaş,cinsiyet vb.) durum, eşlik eden farklı hastalıklar, kognitif yetenek, sağlık okuryazarlığı, sağlık inançları.
İlaçlarla ilgili faktörler: ilaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yolu.
Diğer faktörler: Hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaca ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 94
Dört ya da fazla sayıda ilacın birlikte kullanılması .......... şeklinde ifade edilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Polifarmasi
B
Emilim
C
Dağılım
D
Atılım
E
Farmakodinami
Açıklama:
Dört ya da fazla sayıda ilacın birlikte kullanılması polifarmasi şeklinde ifade edilir. Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; ilacın etkisinin veya etkinliğinin şekli, gücü ve süresini inceleyen bilim dalına farmakodinami denir. Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olması emilim; emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşması ise dağılım adını alır. İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmalarına ise atılım denir.
Soru 95
Bireyin sağlıkla ilgili bilgileri okuyabilme, anlayabilme ve davranışa dökebilme yeteneği aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
İşlevsel sağlık okur yazarlığı
B
Farmakodinami
C
Emilim
D
Dağılım
E
Atılım
Açıklama:
Bireyin sağlıkla ilgili bilgileri okuyabilme, anlayabilme ve davranışa dökebilme yeteneğine işlevsel sağlık okuryazarlığı denir. Oysa organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; ilacın etkisinin veya etkinliğinin şekli, gücü ve süresini inceleyen bilim dalına farmakodinami denir. Organizmaya herhangi bir yoldan alınan ilacın etkisini gösterebilmesi için, bulunduğu yerden absorbe olmasına ise emilim denir. Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşmasına dağılım adını alır. İlaçların organizmadan başta böbrekler olmak üzere idrar, feçes, tükrük vb. şeklinde elimine olmalarına ise atılım denir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 96
Hastanın ilaç uyumunu olumsuz etkileyen en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doza ve tedavi rejimine inanmama
B
Unutkanlık
C
İlacın fazla veya eksik kullanımı
D
Tedaviye yönelik önceden yaşanan olumsuz deneyim
E
Finansal durum
Açıklama:
B, C, D ve E şıklarında verilen ifadeler de etkili olmakla beraber, hastanın ilaç uyumunu olumsuz etkileyen en önemli faktör unutkanlıktır.
Bu sebeple, doğru cevap B şıkkıdır.
Bu sebeple, doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 97
I. Diş sayısında azalma
II. Tükrük salgısında değişiklikler
III. Nörolojik hastalıklara bağlı yutmada değişiklikler
IV. Denge problemlerinin ortaya çıkması
Yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde belli başlı değişiklikler görülmektedir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde görülen değişikler arasında gösterilemez?
II. Tükrük salgısında değişiklikler
III. Nörolojik hastalıklara bağlı yutmada değişiklikler
IV. Denge problemlerinin ortaya çıkması
Yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde belli başlı değişiklikler görülmektedir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde görülen değişikler arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
Yalnız III
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde değişiklikler görülmektedir. Ağız ve diş yapısında değişiklikler, diş sayısında azalma, tükrük salgısında değişiklikler, gerek nörolojik gerekse gastrolojik hastalıklara bağlı yutmada değişiklikler, metabolizmanın ve peristaltik hareketlerin yavaşlaması, sindirim enzim ve salgılarının azalması, mide hareketlerinde değişiklikler, mide boşalma hızında azalma, mide kan akımında azalma, mide barsak motilitesinde azalma, doku perfüzyonunda azalma, yağ dokusunda artma, vilüslerin yapısındaki değişiklikler
bunlar arasında sayılabilir. Bu değişikliklere bağlı olarak oral alınan ilaçların farmakokinetiği etkilenebilmektedir.
Buna rağmen IV. maddede verilen denge problemlerinin ortaya çıkması ile ilgili ifade, yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde görülen değişiklikler arasında gösterilemez.
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.
bunlar arasında sayılabilir. Bu değişikliklere bağlı olarak oral alınan ilaçların farmakokinetiği etkilenebilmektedir.
Buna rağmen IV. maddede verilen denge problemlerinin ortaya çıkması ile ilgili ifade, yaşlanma ile birlikte gastrointestinal sistemde görülen değişiklikler arasında gösterilemez.
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 98
Hasta tarafından ilacın reçete edildiği dozda ve düzende alınması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
İlaç uyumu
B
Polifarmasi
C
Farmakodinami
D
Farmakokinetik
E
Dağılım
Açıklama:
Hasta tarafından ilacın reçete edildiği dozda ve düzende alınması ilaç uyumu şeklinde ifade edilir. Oysa, polifarmasi çoklu ilaç kullanımı anlamına gelmektedir. Organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; ilacın etkisinin veya etkinliğinin şekli, gücü ve süresini inceleyen bilim dalına da farmakodinami denir. Farmakokinetik ise, organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; emilim, dağılım, metabolizma ve atılımının olaylarını inceleyen bilim dalıdır. Emilime uğrayan ilacın kan ya da lenf dolaşımına karışarak hedef organdaki reseptörüne ulaşması da dağılım adını alır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 99
I. Bireyin sosyodemografik özellikleri
II. Bireyin kognitif yeteneği
III. Sağlık okuryazarlığı
IV. İlaç sayısının fazlalığı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yaşlıların düzenli ilaç saatlerine adapte olmalarını zorlaştıran ilaçla ilgili faktörler arasında gösterilebilir?
II. Bireyin kognitif yeteneği
III. Sağlık okuryazarlığı
IV. İlaç sayısının fazlalığı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yaşlıların düzenli ilaç saatlerine adapte olmalarını zorlaştıran ilaçla ilgili faktörler arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
Yalnız III
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Yaşlıların düzenli ilaç saatlerine adapte olmalarını zorlaştıran çeşitli faktörler vardır. Bu faktörler aşağıdaki gibidir:
Birey ile ilgili faktörler: Sosyodemografik (yaş,cinsiyet vb.) durum, eşlik eden farklı hastalıklar, kognitif yetenek, sağlık okuryazarlığı, sağlık inançları.
İlaçlarla ilgili faktörler: İlaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yolu.
Diğer faktörler: Hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaça ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir.
I., II. ve III. maddede verilen ifadeler bireysel faktörlerin kapsamına girdiği için, doğru cevap E şıkkıdır.
Birey ile ilgili faktörler: Sosyodemografik (yaş,cinsiyet vb.) durum, eşlik eden farklı hastalıklar, kognitif yetenek, sağlık okuryazarlığı, sağlık inançları.
İlaçlarla ilgili faktörler: İlaç sayısı, yan etkileri, rejimi uygulama yolu.
Diğer faktörler: Hasta sağlık profesyoneli iletişimi, ilaça ulaşım, maliyet, sosyal destek sistemleridir.
I., II. ve III. maddede verilen ifadeler bireysel faktörlerin kapsamına girdiği için, doğru cevap E şıkkıdır.
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi inkontinansın fizyolojik nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısının azalması
B
Mesaneeki reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığının artması
C
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kasların zayıflaması
D
Böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneğinin azalması
E
Böbreklerde kan akımının azalması
Açıklama:
YAŞLI BİREYDE GÖRÜLEN İNKONTİNANS
Yaşlılarda görülen inkontinans böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısının azalması, böbreklerde kan akımının azalması gibi fizyolojik süreçlerden etkilenirken mesane reseptörlernin yaşla birlikte duyarlılığının artması sözkonusu değildir.
Yaşlılarda görülen inkontinans böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısının azalması, böbreklerde kan akımının azalması gibi fizyolojik süreçlerden etkilenirken mesane reseptörlernin yaşla birlikte duyarlılığının artması sözkonusu değildir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinansın risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kadınlarda gebelik sayısının çok olması
B
Histerektomi
C
Menopoz
D
Erkeklerde prostat bezinin büyümesi
E
Bacak ameliyatları
Açıklama:
Üriner İnkontinansın Risk Faktörleri
Kadınlarda gebelik sayısının çok olması, Histerektomi, Menopoz, erkeklerde prostat bezinin büyümesi gibi üriner sistemle ilgili cerrahi müdahaleler inkontinansı etkilerken bacak ameliyatı etkilemez.
Kadınlarda gebelik sayısının çok olması, Histerektomi, Menopoz, erkeklerde prostat bezinin büyümesi gibi üriner sistemle ilgili cerrahi müdahaleler inkontinansı etkilerken bacak ameliyatı etkilemez.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi geçici inkontinans nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
İdrar yolu enfeksiyonu
B
Atrofik vajinit-üretrit
C
Sıvı alımı kısıtlılığı
D
Psikolojik nedenler
E
Hareket kısıtlılığı
Açıklama:
Geçici Üriner İnkontinans Nedenleri
İdrar yolu enfeksiyonu, atrofik vajinit-üretrit, psikolojik nedenler, hareket kısıtlılığı ve fazla sıvı alımı inkontinans nedenleri arasındadır.
İdrar yolu enfeksiyonu, atrofik vajinit-üretrit, psikolojik nedenler, hareket kısıtlılığı ve fazla sıvı alımı inkontinans nedenleri arasındadır.
Soru 4
Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olması hangi tür inkontinanstır?
Seçenekler
A
Stres inkontinansı
B
Taşma inkontinansı
C
Sıkışma tipi inkontinans
D
Fonksiyonel inkontinans
E
Miks inkontinans
Açıklama:
Kalıcı Üriner İnkontinans
Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olması Taşma inkontinansıdır.
Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olması Taşma inkontinansıdır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi inkontinansın kontrol edilmesinde izlenecek yaklaşımlardan değildir?
Seçenekler
A
Kilo kontrolü
B
Aşırı sıvı alınması
C
Kabızlığın önlenmesi
D
Sigaranın azaltılması
E
Alkol ve kafeinli içeceklerin sınırlandırılması
Açıklama:
Yaşam Tarzı Değişikliği
Kilo kontrolü, kabızlığın önlenmesi, sigaranın azaltılması, alkol ve kafeinli içeceklerin sınırlandırılması inkontinansın kontrol edilmesinde izlenecek yaklaşımken fazla sıvı alımı değildir.
Kilo kontrolü, kabızlığın önlenmesi, sigaranın azaltılması, alkol ve kafeinli içeceklerin sınırlandırılması inkontinansın kontrol edilmesinde izlenecek yaklaşımken fazla sıvı alımı değildir.
Soru 6
İnkontinansın önlenmesinde uygulanacak davranışsal tedavi ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Düzenli aralıklarla tuvaletin yapılması
B
Pelvik kas egzersizleri ile kas tonusunun sağlanması
C
Ameliyat olma
D
Mesane eğitimi
E
İdrar yapmayı teşvik etme
Açıklama:
Davranışsal Tedavi
Düzenli aralıklarla tuvaletin yapılmas, Pelvik kas egzersizleri ile kas tonusunun sağlanması, Mesane eğitimi, İdrar yapmayı teşvik etme inkontinansı kontrol eden davranışçı yöntemlerken ameliyat olma cerrahi yöntemdir.
Düzenli aralıklarla tuvaletin yapılmas, Pelvik kas egzersizleri ile kas tonusunun sağlanması, Mesane eğitimi, İdrar yapmayı teşvik etme inkontinansı kontrol eden davranışçı yöntemlerken ameliyat olma cerrahi yöntemdir.
Soru 7
İnkontinansın tedavisinde sıkça kullanılan mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını sağlayan egzersiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kegel egzersizi
B
Mesane boşşaltım egzersizi
C
Diyafram egzersizi
D
Göbek çekme egzersizi
E
Sıkma egzersizi
Açıklama:
Kegel Egzersizi ve Literatür Çalışma Örnekleri
İnkontinansın tedavisinde sıkça kullanılan mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını sağlayan egzersiz kegel egzersizidir.
İnkontinansın tedavisinde sıkça kullanılan mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını sağlayan egzersiz kegel egzersizidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi kegel egzersizinin yararlarından değildir?
Seçenekler
A
Pelvik taban kas gücünü arttırması
B
Vücut sıklığının artırılması
C
Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini koruması
D
Üretral kapanma basıncını ve direncini arttırması
E
Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği arttırması
Açıklama:
Kegel Egzersizi ve Literatür Çalışma Örnekleri
Pelvik taban kas gücünü arttırması, Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini koruması, Üretral kapanma basıncını ve direncini arttırması, Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği arttırması kegel egzersizinin yararlarındandır.
Pelvik taban kas gücünü arttırması, Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini koruması, Üretral kapanma basıncını ve direncini arttırması, Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği arttırması kegel egzersizinin yararlarındandır.
Soru 9
İnkontinansı önlemek amacıyla mesane kaslarının kasılmasını azaltarak istemsiz kasılmaları önlemek, alt üriner sistemin depolama ve boşaltma işlevini kolaylaştırmayı amaçlayan tedavi şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Medikal tedavi
B
Davranışsal tedavi
C
Kegel egzersizi
D
Besin alımına dikkat edilmesi
E
Mesane eğitimi
Açıklama:
Medikal Tedavi
İnkontinansı önlemek amacıyla mesane kaslarının kasılmasını azaltarak istemsiz kasılmaları önlemek, alt üriner sistemin depolama ve boşaltma işlevini kolaylaştırmayı amaçlayan tedavi şekli medikal yöntemdir.
İnkontinansı önlemek amacıyla mesane kaslarının kasılmasını azaltarak istemsiz kasılmaları önlemek, alt üriner sistemin depolama ve boşaltma işlevini kolaylaştırmayı amaçlayan tedavi şekli medikal yöntemdir.
Soru 10
İnkontinans tedavisinde uygulanan medikal tedavide aşağıdakilerden hangisinin yeri yoktur?
Seçenekler
A
İlacın amacı hastaya anlatılmalı
B
İlacın yan etkileri hastaya anlatılmalı
C
Diüretik kullanan hastalara ilacı gündüz alması önerilmelidir.
D
İlaç tedavisi tek başına uygulanmalıdır.
E
3 ay kadar önce, yaşam tarzı değişiklikleri ve davranışsal tedavi yöntemleri
uygulanmalıdır.
uygulanmalıdır.
Açıklama:
İnkontinans tedavisinde uygulanan medikal tedavide ilacın amacı hastaya anlatılmalı, ilacın yan etkileri hastaya anlatılmalı, diüretik kullanan hastalara ilacı gündüz alması, 3 ay kadar önce, yaşam tarzı değişiklikleri ve davranışsal tedavi yöntemleri uygulanmalıdır. İlaç tedavisi tek başına uygulanmamalıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır
B
Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır
C
Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %50 oranında azalmış olur
D
Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar
E
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslarda güçlenme artar
Açıklama:
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar
Soru 12
Üriner İnkontinans'ın toplumda yaşayan 60 yaş ve üzeri yaşlılarda görülme oranı nedir?
Seçenekler
A
%15-35
B
% 40-45
C
%50-55
D
%60-65
E
%70-75
Açıklama:
Üİ, kadınlarda 80 yaşına kadar erkeklerden 1,3-2 kat daha sık görülürken, 80 yaşından sonra her iki cinsiyette benzer oranlarda görülmektedir. Toplumda yaşayan 60 yaş ve üzeri yaşlılarda görülme oranı %15-35 iken, bu oran huzurevinde kalan yaşlılarda %60-70’lere ulaş- maktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Üİ'nin belirti ve bulgularından biri değildir?
Seçenekler
A
Mesanenin yetersiz boşalması
B
Acil idrar yapma hissi
C
Nadiren idrara çıkma
D
Gece idrar kaçırma
E
İstemsiz idrar yapma
Açıklama:
Sık idrara çıkma isteği
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi kalıcı inkontinans nedenlerinden biri olan fonksiyonel inkontinansı tanımlar?
Seçenekler
A
Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır
B
Detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasıdır
C
Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır
D
Mesane fonksiyonel ve yapısal olarak normal olmakla birlikte; demans, depresyon ve deliryum gibi kognitif ve psikolojik problemleri olan kişilerin kontinans yeteneğini organize edememesinden kaynaklanır
E
Stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipidir
Açıklama:
Mesane fonksiyonel ve yapısal olarak normal olmakla birlikte; demans, depresyon ve deliryum gibi kognitif ve psikolojik problemleri olan kişilerin kontinans yeteneğini organize edememesinden kaynaklanır
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi stres inkontinansa sebep olan etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Genitoüriner atrofi
B
Prolapsus
C
Travma
D
Operasyon
E
Zayıflık
Açıklama:
Stres İnkontinans: Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır. Genitoüriner atrofi veya prolapsus, travma, operasyon, obezite ve çok doğum yapmış olmak stres inkontinans gelişimi için birer risk faktörüdür.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi inkontinansın tedavisinde kullanılan yaşam tarzı değişikliklerinden biridir?
Seçenekler
A
İdrar yapmayı teşvik etme
B
Mesane eğitimi
C
Alkol ve kafeinli içecek tüketiminin sınırlandırılması
D
Zamanlı miksiyon
E
Tuvalete Gitme Programı Oluşturma
Açıklama:
Yaşam Tarzı Değişikliği :Obez kadınlarda kilo kontrolü sağlanması stres inkontinans tedavisinde önerilir. Dehidratasyon ve hipotansiyonu önlemek adına günde 2 lt’ye kadar sıvı alımı sağlanması ve aşırı sıvı alımından kaçınılması, sigaranın bırakılması, alkol ve kafeinli içecek tüketiminin sınırlandırılması önerilir. İnkontinanslı hastalarda konstipasyon problemi ile sık karşılaşıldığından lifli gıda ve yeterli sıvı alınması önerilmelidir.
Soru 17
Kegel egzersizi Arnold Kegel tarafından kaç yılında tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
1938
B
1948
C
1950
D
1958
E
1968
Açıklama:
Kegel egzersizi 1948 yılında Arnold Kegel tarafından tanımlanmıştır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Kegel egzersizinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İstemli periüretral ve perivajinal kasları güçlendirmek
B
İnkontinans sıklığını çoğaltmak
C
Levator ani kasını ayırt edebilmek ve gücünü arttırmak
D
Karın içi basıncı arttırmadan kontraksiyonları harekete geçirmek
E
Üretral sfinkter fonksiyonunu iyileştirerek üretranın kapanmasını ve pelvik organların desteğini arttırmak
Açıklama:
İnkontinans sıklığını azaltmak amaçlanır.
Soru 19
Kegel egzersizinin günde her uygulamada kaç kez yapılması önerilir?
Seçenekler
A
30-45
B
50-60
C
70-80
D
90-100
E
100-120
Açıklama:
Kegel egzersizinin değişik pozisyonlarda (otururken, ayakta ve yatarken) günde 2-3 kere, minimum 30-45 kez yapılması önerilir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi inkontinansı olan bir hastaya uygulanan farklı antimuskarinik ajanların etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Açlık hissi
B
Ağızda sulanma
C
Kendini zinde hissetme
D
Taşikardi
E
Kas erimesi
Açıklama:
Sıkışma tipi Üİ’da; antimuskarinik ajanlar oldukça etkin ve güvenilir olarak kullanılmaktadır. Tedaviden daha fazla fayda elde edebilmek için antimuskarinik ilaçlarla davranışsal tedaviler kombine edilmelidir. Antimuskarinik ilaçlar, mesane kapasitesini artırır ve mesane doluluğu suresince bazal asetilkolin salınımını bloke ederler. Dar acılı glokom, bozulmuş gastrik boşalma ve üriner retansiyonda kontrendikedir. Çeşitli doz ve formüllerde farklı antimuskarinik ajanlar mevcuttur: darifenasin, propiverin, fesoterodin, oksibutinin solifenasin, tolterodin ve trospiyum. Ağız kuruluğu, konstipasyon, görme bulanıklığı, taşikardi, sersemlik ve kogninif fonksiyonlarda azalmaya yol açabilirler.
Soru 21
Mesane kapasitesinin 300 mL olduğu anda aşağıda verilen sistemlerden hangisi aktiftir?
Seçenekler
A
Sempatik sistem
B
Parasempatik sistem
C
Sempatolitik sistem
D
Sempotomimetik sistem
E
Parasempatomimetik sistem
Açıklama:
YAŞLI BİREYDE GÖRÜLEN İNKONTİNANS
Mesane dolumunda sempatik sistem aktifken, maksimum mesane kapasitesine ulaşıldığında (400-500 mL) parasempatik sistem aktif hale gelir ve mesane kontraksiyonları başlar.
Mesane dolumunda sempatik sistem aktifken, maksimum mesane kapasitesine ulaşıldığında (400-500 mL) parasempatik sistem aktif hale gelir ve mesane kontraksiyonları başlar.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişikliklerdendir?
Seçenekler
A
Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı artar.
B
Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı artar.
C
Glomeruler bazal membranında kalınlaşmaya bağlı olarak nefronlara olan kan akımı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve pH dengesini sürdürme yeteneği azalır.
D
Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %20 oranında azalmış olur.
E
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar güçlenir.
Açıklama:
YAŞLI BİREYDE GÖRÜLEN İNKONTİNANS
Yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişiklikler aşağıda belirtilmiştir; • Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır. • Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır. • Glomeruler bazal membranında kalınlaşmaya bağlı olarak nefronlara olan kan akımı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneği azalır. Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %50 oranında azalmış olur. • Detrusor kasının daha az kontraktil olması ve kısmen düzensiz kasılması nedeniyle yaşlı bireylerde mesanenin tamamen boşalmaması, istemsiz mesane kasılmaları gibi sorunlar gelişir. Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar. • İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar. • Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır. Yaşlılar, mesanenin %90’ı dolmadan idrar yapma isteğinin farkında olmazlar.
Yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişiklikler aşağıda belirtilmiştir; • Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır. • Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır. • Glomeruler bazal membranında kalınlaşmaya bağlı olarak nefronlara olan kan akımı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneği azalır. Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %50 oranında azalmış olur. • Detrusor kasının daha az kontraktil olması ve kısmen düzensiz kasılması nedeniyle yaşlı bireylerde mesanenin tamamen boşalmaması, istemsiz mesane kasılmaları gibi sorunlar gelişir. Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar. • İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar. • Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır. Yaşlılar, mesanenin %90’ı dolmadan idrar yapma isteğinin farkında olmazlar.
Soru 23
- Vajinal ve üretral dokuda atrofi gelişir.
- Üretral sfinkter zayıflar.
- Üretral basınç düşer.
- Üretra kısalır.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
YAŞLI BİREYDE GÖRÜLEN İNKONTİNANS
Kadınlarda kollajen doku ve östrojen seviyesindeki azalmaya bağlı olarak vajinal ve üretral dokuda atrofi gelişir, üretral sfinkter zayıflar. Üretral basınç düşer, üretra kısalır.
Kadınlarda kollajen doku ve östrojen seviyesindeki azalmaya bağlı olarak vajinal ve üretral dokuda atrofi gelişir, üretral sfinkter zayıflar. Üretral basınç düşer, üretra kısalır.
Soru 24
- Kişinin kendini çaresiz ve güçsüz hissetmesi
- İşe yaramaz ve yük olarak algılanma
- Geleceğe yönelik endişeler
- Belirsizlikler ve kayıp
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
YAŞLI BİREYDE GÖRÜLEN İNKONTİNANS
Yaşlı bireyde görülen duygusal sorunlar; hâkimiyet kaybı nedeniyle kişinin kendini çaresiz ve güçsüz hissetmesi; kısıtlılıklar ve evde bakım sorunları nedeniyle bağımlılık, işe yaramaz ve yük olarak algılanma; geleceğe yönelik endişeler, belirsizlikler ve kayıp ya da yas sürecinde yaşanan sorunlardır.
Yaşlı bireyde görülen duygusal sorunlar; hâkimiyet kaybı nedeniyle kişinin kendini çaresiz ve güçsüz hissetmesi; kısıtlılıklar ve evde bakım sorunları nedeniyle bağımlılık, işe yaramaz ve yük olarak algılanma; geleceğe yönelik endişeler, belirsizlikler ve kayıp ya da yas sürecinde yaşanan sorunlardır.
Soru 25
- Hastada hijyen kaybı
- Bası yarası gelişimi
- İdrar yolu enfeksiyonu
- Uyku bozuklukları
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
YAŞLI BİREYDE GÖRÜLEN İNKONTİNANS
Üİ, hastada hijyen kaybı, komşu bölgede selülit ve bası yarası gelişimi, idrar yolu enfeksiyonu, uyku bozuklukları, seksuel disfonksiyon, depresyon, sosyal izolasyon, kendine güven ve saygı yitimi, kırık ile sonuçlanacak düşme riskinde artış, yaşam kalitesinin düşmesi ve bakım evine yerleştirilme riskinde artışa neden olması açısından yaşlılar için önemli bir sorundur.
Üİ, hastada hijyen kaybı, komşu bölgede selülit ve bası yarası gelişimi, idrar yolu enfeksiyonu, uyku bozuklukları, seksuel disfonksiyon, depresyon, sosyal izolasyon, kendine güven ve saygı yitimi, kırık ile sonuçlanacak düşme riskinde artış, yaşam kalitesinin düşmesi ve bakım evine yerleştirilme riskinde artışa neden olması açısından yaşlılar için önemli bir sorundur.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinans için risk faktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
Histerektomi
B
Uyku bozukluğu
C
Menopoz
D
Obezite
E
Nörolojik hastalıklar
Açıklama:
Üriner İnkontinansın Risk Faktörleri
Risk faktörleri kadınlarda gebelik sayısı, histerektomi (uterusun cerrahi operasyon ile alınması), menopoz, erkeklerde bening prostat hiperplazisi (prostat bezinin büyümesi), geçirilmiş prostat ameliyatları, her iki cinsiyette yaş, obezite, mobilite bozuklukları, kognitif (bilişsel) fonksiyonların bozulması, sistemik hastalıklar, nörolojik hastalıklar, ilaçlar, kabızlık, depresyon, kronik öksürük, sigara, alkol ve kafein tüketimi olarak özetlenebilir.
Risk faktörleri kadınlarda gebelik sayısı, histerektomi (uterusun cerrahi operasyon ile alınması), menopoz, erkeklerde bening prostat hiperplazisi (prostat bezinin büyümesi), geçirilmiş prostat ameliyatları, her iki cinsiyette yaş, obezite, mobilite bozuklukları, kognitif (bilişsel) fonksiyonların bozulması, sistemik hastalıklar, nörolojik hastalıklar, ilaçlar, kabızlık, depresyon, kronik öksürük, sigara, alkol ve kafein tüketimi olarak özetlenebilir.
Soru 27
- Mesanenin yetersiz boşalması
- Tuvalete zamanında ulaşılamaması
- Acil idrar yapma hissi
- Sık idrara çıkma
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Üriner İnkontinansın Belirti ve Bulguları
• Mesanenin yetersiz boşalması • Tuvalete zamanında ulaşılamaması • Acil idrar yapma hissi • Sık idrara çıkma • Gece idrar kaçırma • İstemsiz idrar yapma • Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin olması.
• Mesanenin yetersiz boşalması • Tuvalete zamanında ulaşılamaması • Acil idrar yapma hissi • Sık idrara çıkma • Gece idrar kaçırma • İstemsiz idrar yapma • Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin olması.
Soru 28
“Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır.” şeklinde tanımlanan İnkontinans aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel İnkontinans
B
Stres İnkontinans
C
Sıkışma Tipi İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Miks İnkontinans
Açıklama:
Kalıcı Üriner İnkontinans
Taşma İnkontinansı: Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır. Prostat hipertrofisi, üretral striktur, genitoüriner organ prolapsusu, antimuskarinik ilaçlar, nöropati ve spinal kord yaralanması bu tip inkontinansa neden olabilmektedir.
Taşma İnkontinansı: Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır. Prostat hipertrofisi, üretral striktur, genitoüriner organ prolapsusu, antimuskarinik ilaçlar, nöropati ve spinal kord yaralanması bu tip inkontinansa neden olabilmektedir.
Soru 29
- Diyet
- Mesane Eğitimi
- Alışkanlık Eğitimi
- İdrar Yapmayı Teşvik Etme
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
YAŞLI BİREYDE GÖRÜLEN İNKONTİNANSIN TEDAVİ VE BAKIMI
Diyet, Bazı yiyecek ve içecekler, Mesane Eğitimi, Alışkanlık Eğitimi (Zamanlı Miksiyon, Tuvalete Gitme Programı Oluşturma), İdrar Yapmayı Teşvik Etme sayılabilir.
Diyet, Bazı yiyecek ve içecekler, Mesane Eğitimi, Alışkanlık Eğitimi (Zamanlı Miksiyon, Tuvalete Gitme Programı Oluşturma), İdrar Yapmayı Teşvik Etme sayılabilir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Kegel egzersizinin yararlarındandır?
Seçenekler
A
Pelvik taban kas gücünü azalması
B
Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini artması
C
Üretral kapanma basıncını ve direncini azalması
D
Doğum sonrası vajinanın toparlanmasını sağlaması
E
Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği azalması
Açıklama:
YAŞLI BİREYDE GÖRÜLEN İNKONTİNANSIN TEDAVİ VE BAKIMI
Kegel egzersizinin yararları; • Pelvik taban kas gücünü arttırması • Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini koruması • Üretral kapanma basıncını ve direncini arttırması • Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği arttırması • Uterus ve pelvik organ prolapsusu, pelvik taban güçsüzlüğü ve Üİ gibi pelvik sorunları önlemesi • Anal sfinkterin kas gücünü arttırarak barsak kontrolünü sağlaması • Hemoroidal ağrıyı gidermesi, seksüel hassasiyetin artması ve cinsel problemlerin azalması • Doğum sonrası vajinanın toparlanmasını sağlaması • Doğumda epizyotomi ihtiyacını azaltması.
Kegel egzersizinin yararları; • Pelvik taban kas gücünü arttırması • Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini koruması • Üretral kapanma basıncını ve direncini arttırması • Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği arttırması • Uterus ve pelvik organ prolapsusu, pelvik taban güçsüzlüğü ve Üİ gibi pelvik sorunları önlemesi • Anal sfinkterin kas gücünü arttırarak barsak kontrolünü sağlaması • Hemoroidal ağrıyı gidermesi, seksüel hassasiyetin artması ve cinsel problemlerin azalması • Doğum sonrası vajinanın toparlanmasını sağlaması • Doğumda epizyotomi ihtiyacını azaltması.
Soru 31
Ülkemizde 65 yaş ve üzeri nüfusun yıllara göre oranlarına bakıldığında sırasıyla 1990, 2000 ve 2008 oranları 4.3, 5.7 ve 6.83 olup, bu oran 2014 yılında ise yüzde kaça yükselmiştir?
Seçenekler
A
%6
B
%8
C
%10
D
%12
E
%15
Açıklama:
Ülkemizde 65 yaş ve üzeri nüfusun yıllara göre oranlarına bakıldığında sırasıyla 1990, 2000 ve 2008 oranları 4.3, 5.7 ve 6.83 olup, bu oran 2014 yılında %8’e yükselmiştir.
Soru 32
Yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişikliklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır.
B
Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
C
Detrusor kasının daha çok kontraktil olması ve kısmen düzenli kasılması nedeniyle yaşlı bireylerde mesanenin tamamen boşalması, istemli mesane kasılmaları gibi sorunlar gelişir. Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar.
D
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
E
Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır. Yaşlılar, mesanenin %90’ı dolmadan idrar yapma isteğinin farkında olmazlar.
Açıklama:
Yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişiklikler aşağıda belirtilmiştir;
- Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır.
- Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
- Glomeruler bazal membranında kalınlaşmaya bağlı olarak nefronlara olan kan akımı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneği azalır. Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %50 oranında azalmış olur.
- Detrusor kasının daha az kontraktil olması ve kısmen düzensiz kasılması nedeniyle yaşlı bireylerde mesanenin tamamen boşalmaması, istemsiz mesane kasılmaları gibi sorunlar gelişir. Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar.
- İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
- Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır. Yaşlılar, mesanenin %90’ı dolmadan idrar yapma isteğinin farkında olmazlar.
Soru 33
Üriner inkontinans (Üİ) hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlılarda daha sık karşılaşılan bir problem gibi görünse de bu patoloji yaşlanmanın doğal bir sonucu olmayıp her yaşta patolojik bir durumdur.
B
Yaşlanma ile birlikte üriner sistemde ortaya çıkan anatomik ve fizyolojik değişikliklerle birlikte komorbiditelerin, fonksiyonel ve kognitif bozuklukların varlığı ve kullanılan ilaçlar Üİ gelişmesini kolaylaştırmaktadır.
C
Üİ, kadınlarda 60 yaşına kadar erkeklerden 1,3-2 kat daha sık görülürken, 60 yaşından sonra her iki cinsiyette benzer oranlarda görülmektedir.
D
Üİ, multifaktoriyel etiyolojilere sahip, yaşlılarda kompleks semptomlarla ortaya çıkabilen ve tedavi edilebilmesi için multidisipliner yaklaşıma gerek duyulan geriatrik bir sendromdur.
E
Üİ, hastada hijyen kaybı, komşu bölgede selülit ve bası yarası gelişimi, idrar yolu enfeksiyonu, uyku bozuklukları, seksuel disfonksiyon, depresyon, sosyal izolasyon, kendine güven ve saygı yitimi, kırık ile sonuçlanacak düşme riskinde artış, yaşam kalitesinin düşmesi ve bakım evine yerleştirilme riskinde artışa neden olması açısından yaşlılar için önemli bir sorundur
Açıklama:
Üriner inkontinans, miktarı ne olursa olsun her türlü istemsiz idrar kaçırma olarak tanımlanmıştır. Yaşlılarda daha sık karşılaşılan bir problem gibi görünse de bu patoloji yaşlanmanın doğal bir sonucu olmayıp her yaşta patolojik bir durumdur.
Yaşlanma ile birlikte üriner sistemde ortaya çıkan anatomik ve fizyolojik değişikliklerle birlikte komorbiditelerin, fonksiyonel ve kognitif bozuklukların varlığı ve kullanılan ilaçlar Üİ gelişmesini kolaylaştırmaktadır.
Üİ, kadınlarda 80 yaşına kadar erkeklerden 1,3-2 kat daha sık görülürken, 80 yaşından sonra her iki cinsiyette benzer oranlarda görülmektedir.
Üİ, multifaktoriyel etiyolojilere sahip, yaşlılarda kompleks semptomlarla ortaya çıkabilen ve tedavi edilebilmesi için multidisipliner yaklaşıma gerek duyulan geriatrik bir sendromdur.
Üİ, hastada hijyen kaybı, komşu bölgede selülit ve bası yarası gelişimi, idrar yolu enfeksiyonu, uyku bozuklukları, seksuel disfonksiyon, depresyon, sosyal izolasyon, kendine güven ve saygı yitimi, kırık ile sonuçlanacak düşme riskinde artış, yaşam kalitesinin düşmesi ve bakım evine yerleştirilme riskinde artışa neden olması açısından yaşlılar için önemli bir sorundur.
Yaşlanma ile birlikte üriner sistemde ortaya çıkan anatomik ve fizyolojik değişikliklerle birlikte komorbiditelerin, fonksiyonel ve kognitif bozuklukların varlığı ve kullanılan ilaçlar Üİ gelişmesini kolaylaştırmaktadır.
Üİ, kadınlarda 80 yaşına kadar erkeklerden 1,3-2 kat daha sık görülürken, 80 yaşından sonra her iki cinsiyette benzer oranlarda görülmektedir.
Üİ, multifaktoriyel etiyolojilere sahip, yaşlılarda kompleks semptomlarla ortaya çıkabilen ve tedavi edilebilmesi için multidisipliner yaklaşıma gerek duyulan geriatrik bir sendromdur.
Üİ, hastada hijyen kaybı, komşu bölgede selülit ve bası yarası gelişimi, idrar yolu enfeksiyonu, uyku bozuklukları, seksuel disfonksiyon, depresyon, sosyal izolasyon, kendine güven ve saygı yitimi, kırık ile sonuçlanacak düşme riskinde artış, yaşam kalitesinin düşmesi ve bakım evine yerleştirilme riskinde artışa neden olması açısından yaşlılar için önemli bir sorundur.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Üriner İnkontinansın Belirti ve Bulgularından biri değildir?
Seçenekler
A
Mesanenin yetersiz boşalması
B
Tuvalete zamanında ulaşılamaması
C
Acil idrar yapma hissi
D
Sık baş ağrısı
E
Gece idrar kaçırma
Açıklama:
Üriner İnkontinansın Belirti ve Bulguları
- Mesanenin yetersiz boşalması
- Tuvalete zamanında ulaşılamaması
- Acil idrar yapma hissi
- Sık idrara çıkma
- Gece idrar kaçırma
- İstemsiz idrar yapma
- Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin olması.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Geçici Üriner İnkontinans Nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
B
Infection (idrar yolu enfeksiyonu
C
Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
D
Pharmaceutical (ilaçlar)
E
Sociological (sosyolojik nedenler)
Açıklama:
Geçici Üriner İnkontinans Nedenleri
- Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
- Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
- Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
- Pharmaceutical (ilaçlar)
- Psychological (psikolojik nedenler)
- Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
- Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
- Stool impaction (gaita tıkacı)
Soru 36
“En sık görülen geçici Üİ nedenleri, İngilizce kelimelerin baş harflerinin oluşturduğu DIAPPERS akrostişi kullanılarak kolayca hatırlanabilir.”
Verilen bilgiye göre akrostişin sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Verilen bilgiye göre akrostişin sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Delirium, Restricted mobility, Stool impaction Infection, Atrophic vaginitis, Pharmaceutica, Psychological, Excess fluids.
B
Delirium, Infection, Atrophic vaginitis, Pharmaceutica, Psychological, Excess fluids, Restricted mobility, Stool impaction.
C
Delirium, Infection, Atrophic vaginitis, Excess fluids, Pharmaceutica, Psychological, Restricted mobility, Stool impaction
D
Atrophic vaginitis, Pharmaceutica, Psychological, Excess fluids, Restricted mobility, Stool impaction Delirium, Infection.
E
Delirium, Infection, Atrophic vaginitis, Pharmaceutica, Psychological, Restricted mobility, Stool impaction, Excess fluids.
Açıklama:
En sık görülen geçici Üİ nedenleri, İngilizce kelimelerin baş harflerinin oluşturduğu DIAPPERS akrostişi kullanılarak kolayca hatırlanabilir.
- Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
- Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
- Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
- Pharmaceutical (ilaçlar)
- Psychological (psikolojik nedenler)
- Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
- Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
- Stool impaction (gaita tıkacı)
Soru 37
“Mesane fonksiyonel ve yapısal olarak normal olmakla birlikte; demans, depresyon ve deliryum gibi kognitif ve psikolojik problemleri olan kişilerin kontinans yeteneğini organize edememesinden ya da ortopedik problemler nedeni ile hareket yeteneği kısıtlanmış kişilerin zamanında tuvalete gitme becerilerinin azalmasından kaynaklanmaktadır.”
Verilen pragrafta aşağıdaki hangi inkontinansdan bahsedilmektedir?
Verilen pragrafta aşağıdaki hangi inkontinansdan bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel İnkontinans
B
Stres İnkontinans
C
Sıkışma Tipi İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Miks İnkontinans
Açıklama:
Fonksiyonel İnkontinans: Mesane fonksiyonel ve yapısal olarak normal olmakla birlikte; demans, depresyon ve deliryum gibi kognitif ve psikolojik problemleri olan kişilerin kontinans yeteneğini organize edememesinden ya da ortopedik problemler nedeni ile hareket yeteneği kısıtlanmış kişilerin zamanında tuvalete gitme becerilerinin azalmasından kaynaklanmaktadır.
Soru 38
“Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır. Genitoüriner atrofi veya prolapsus, travma, operasyon, obezite ve çok doğum yapmış olmak stres inkontinans gelişimi için birer risk faktörüdür.” Verilen pragrafta aşağıdaki hangi inkontinansdan bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel İnkontinans
B
Sıkışma Tipi İnkontinans
C
Stres İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Miks İnkontinans
Açıklama:
Stres İnkontinans: Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır. Genitoüriner atrofi veya prolapsus, travma, operasyon, obezite ve çok doğum yapmış olmak stres inkontinans gelişimi için birer risk faktörüdür.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Taşma İnkontinansını açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Mesane fonksiyonel ve yapısal olarak normal olmakla birlikte; demans, depresyon ve deliryum gibi kognitif ve psikolojik problemleri olan kişilerin kontinans yeteneğini organize edememesinden ya da ortopedik problemler nedeni ile hareket yeteneği kısıtlanmış kişilerin zamanında tuvalete gitme becerilerinin azalmasından kaynaklanmaktadır.
B
Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır. Genitoüriner atrofi veya prolapsus, travma, operasyon, obezite ve çok doğum yapmış olmak stres inkontinans gelişimi için birer risk faktörüdür.
C
Detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasıdır. Mesaneyi irrite eden taş, enfeksiyon, tümör ve yabancı madde varlığı ile birlikte, fibrozis ya da yaşlanma ile detrusör kasının kompliyansının bozulması sonucunda gelişebilir.
D
Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır. Prostat hipertrofisi, üretral striktur, genitoüriner organ prolapsusu, antimuskarinik ilaçlar, nöropati ve spinal kord yaralanması bu tip inkontinansa neden olabilmektedir.
E
Stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipidir.
Açıklama:
Taşma İnkontinansı: Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır. Prostat hipertrofisi, üretral striktur, genitoüriner organ prolapsusu, antimuskarinik ilaçlar, nöropati ve spinal kord yaralanması bu tip inkontinansa neden olabilmektedir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Miks İnkontinans açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Mesane fonksiyonel ve yapısal olarak normal olmakla birlikte; demans, depresyon ve deliryum gibi kognitif ve psikolojik problemleri olan kişilerin kontinans yeteneğini organize edememesinden ya da ortopedik problemler nedeni ile hareket yeteneği kısıtlanmış kişilerin zamanında tuvalete gitme becerilerinin azalmasından kaynaklanmaktadır.
B
Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır. Genitoüriner atrofi veya prolapsus, travma, operasyon, obezite ve çok doğum yapmış olmak stres inkontinans gelişimi için birer risk faktörüdür.
C
Detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasıdır. Mesaneyi irrite eden taş, enfeksiyon, tümör ve yabancı madde varlığı ile birlikte, fibrozis ya da yaşlanma ile detrusör kasının kompliyansının bozulması sonucunda gelişebilir.
D
Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır. Prostat hipertrofisi, üretral striktur, genitoüriner organ prolapsusu, antimuskarinik ilaçlar, nöropati ve spinal kord yaralanması bu tip inkontinansa neden olabilmektedir.
E
Stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipidir.
Açıklama:
Miks İnkontinans: Stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipidir. Kadınların yarısından fazlasında miks tip inkontinans görülürken, erkeklerde sıkışma tipi inkontinans daha sık görülmektedir.
Soru 41
Üriner inkontinans aşağıdaki tanımlardan hangisine uyar?
Seçenekler
A
Son 6 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmasının olması
B
Son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da birden fazla idrar kaçırmasının olması
C
Son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da 3 ayda birden fazla idrar kaçırmasının olması
D
Son 3 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da birden fazla idrar kaçırmasının olması
E
Son 10 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da birden fazla idrar kaçırmasının olması
Açıklama:
Üriner inkontinans, son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması olarak değerlendirilmektedir. Uluslararası Inkontinans Derneği 2002 yılında ‘her türlü istemsiz idrar kaçırma halini inkontinans’ olarak tanımlamıştır.
Soru 42
Mesane dolumunda aşağıdaki sistemlerden hangisi aktiftir?
Seçenekler
A
Sempatik
B
Kortex
C
Endokrin
D
Parasempatik
E
Beyin sapı
Açıklama:
İşeme, parasempatik (S2-S4), sempatik (T10-L2) ve somatik sinirlerle birlikte beyin sapı, korteks gibi üst merkezlerin koordinasyonlu çalışması ile oluşan komplike bir olaydır. Sakral, pudental ve somatik sinirler pelvik taban kasları ve
eksternal üretral sfinkteri kontrol ederek kontinansın sağlanmasında rol oynar. Mesane dolumunda sempatik sistem aktifken, maksimum mesane kapasitesine ulaşıldıgında (400-500 mL) parasempatparasempatik sistem aktif hale gelir ve mesane kontraksiyonları baslar.
eksternal üretral sfinkteri kontrol ederek kontinansın sağlanmasında rol oynar. Mesane dolumunda sempatik sistem aktifken, maksimum mesane kapasitesine ulaşıldıgında (400-500 mL) parasempatparasempatik sistem aktif hale gelir ve mesane kontraksiyonları baslar.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayla birlikte gelişen fizyolojik değişikliklerden değildir?
Seçenekler
A
Böbreklerin kütlesi azalır.
B
Böbreklere olan kan akımı artar.
C
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
D
Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır.
E
Mesane kapasitesi azalır.
Açıklama:
Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır.
Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye baglı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
Glomeruler bazal membranında kalınlaşmaya bağlı olarak nefronlara olan kan akımı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneği azalır.
Glomerüler filtrasyon hızı düser ve 80 yaşında %50 oranında azalmıs olur.
Detrusor kasının daha az kontraktil olması ve kısmen düzensiz kasılması nedeniyle yaşlı bireylerde mesanenin tamamen boşalmaması, istemsiz mesane kasılmaları gibi sorunlar gelişir.
Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar.
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayflar.
Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılıgı azalır.
Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye baglı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
Glomeruler bazal membranında kalınlaşmaya bağlı olarak nefronlara olan kan akımı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneği azalır.
Glomerüler filtrasyon hızı düser ve 80 yaşında %50 oranında azalmıs olur.
Detrusor kasının daha az kontraktil olması ve kısmen düzensiz kasılması nedeniyle yaşlı bireylerde mesanenin tamamen boşalmaması, istemsiz mesane kasılmaları gibi sorunlar gelişir.
Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar.
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayflar.
Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılıgı azalır.
Soru 44
Üriner inkontinansın belirti ve bulguları için aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?
1- Tuvalete zamanında ulaşılması
2- Mesanenin yeterli boşalması
3- Gece idrar kaçırma
4- İstemli idrar yapma
5- Enfeksiyon belirtilerinin olması
1- Tuvalete zamanında ulaşılması
2- Mesanenin yeterli boşalması
3- Gece idrar kaçırma
4- İstemli idrar yapma
5- Enfeksiyon belirtilerinin olması
Seçenekler
A
1 ve 3
B
3 ve 4
C
2 ve 4
D
3 ve 5
E
4 ve 5
Açıklama:
Üriner Inkontinansın Belirti ve Bulguları
• Mesanenin yetersiz boşalması
• Tuvalete zamanında ulaşılamaması
• Acil idrar yapma hissi
• Sık idrara çıkma
• Gece idrar kaçırma
• İstemsiz idrar yapma
• Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin olması.
• Mesanenin yetersiz boşalması
• Tuvalete zamanında ulaşılamaması
• Acil idrar yapma hissi
• Sık idrara çıkma
• Gece idrar kaçırma
• İstemsiz idrar yapma
• Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin olması.
Soru 45
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi her iki üriner inkontinansın risk faktörleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Zayıflık
B
İlaçlar
C
Sigara
D
Alkol
E
Yaş
Açıklama:
Üriner Inkontinansın Risk Faktörleri; Risk faktörleri kadınlarda gebelik sayısı, histerektomi, menopoz, erkeklerde bening prostat hiperplazisi, geçirilmiş prostat ameliyatları, her iki cinsiyette yaş, obezite, mobilite bozuklukları, kognitif fonksiyonların bozulması, sistemik hastalıklar, nörolojik hastalıklar, ilaçlar, kabızlık, depresyon, kronik öksürük, sigara, alkol ve kafein tüketimi olarak özetlenebilir.
Soru 46
Miks inkontinansının bir arada olduğu inkontinans tipleri aşağıda hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel İnkontinans ve Stres İnkontinansı
B
Fonksiyonel İnkontinans ve Sıkışma Tipi İnkontinansı
C
Taşma İnkontinansı ve Sıkışma İnkontinansı
D
Stres İnkontinans ve Taşma İnkontinansı
E
Stres İnkontinans ve Sıkışma İnkontinansı
Açıklama:
Kalıcı Üriner İnkontinans başlığı alında. Miks İnkontinans: Stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada oldugu inkont
inans tipidir. Kadınların yarısından fazlasında miks tip inkontinans görülürken, erkeklerde sıkışma tipi inkontinans daha sık görülmektedir.
inans tipidir. Kadınların yarısından fazlasında miks tip inkontinans görülürken, erkeklerde sıkışma tipi inkontinans daha sık görülmektedir.
Soru 47
"Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçısına neden olmasıdır."
Yukarıda tanımlaması yapılan inkontinans tipi aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Yukarıda tanımlaması yapılan inkontinans tipi aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel İnkontinans
B
Stres İnkontinans
C
Sıkışma Tipi İnkontinans
D
Miks İnkontinans
E
Taşma İnkontinansı
Açıklama:
Kalıcı Üriner İnkontinans ana başlığı altında. Taşma İnkontinansı: Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçısına neden olmasıdır. Prostat hipertrofisi, üretral striktur, genitoüriner organ prolapsusu, antimuskarinik ilaçlar, nöropati ve spinal kord yaralanması bu tip inkontinansa neden olabilmektedir.
Soru 48
Bu yöntem; mesanenin doluluk derecesine göre idrar yapma gereksinimini fark etmeyi ögrenebilecek, tuvalete gitmesi için teşvik edildiğinde buna uyacak ya da yardım isteyecek hastalarda kullanılabilir. Bağımlı ya da bilişsel yeteneği azalmış hastalar ve diğer kompleks davranışsal tedavileri uygulamak için yeterli bilişsel yeteneği olmayan hastalar için uygun olan bu yöntem davranışsal tedavi yöntemlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Diyet
B
İdrar yapmayı teşvik etme
C
Alışkanlık eğitimi
D
Mesane eğitimi
E
Bazı yiyecek ve içecekler
Açıklama:
Üriner Inkontinansı Olan Yaşlılarda Uygulanabilecek Davranışsal Tedavi Yöntemleri başlığı altındadır. İdrar yapmayı teşvik etme :Bu yöntem; mesanenin doluluk derecesine göre idrar yapma gereksinimini fark etmeyi ögrenebilecek, tuvalete gitmesi için teşvik edildiğinde buna uyacak ya da yardım isteyecek hastalarda kullanılabilir. Bağımlı ya da bilişsel yeteneği azalmış hastalar ve diğer kompleks davranışsal tedavileri uygulamak için yeterli bilişsel yeteneği olmayan hastalar için uygun bir yöntemdir.
Soru 49
Kegel egzersizinin yararları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
1- Pelvik taban kas gücünü arttırması.
2- Anal sfinkterin kas gücünü azaltarak bağırsak kontrolünü sağlama.
3- Kas gücünü koruması.
4- Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği arttırması.
1- Pelvik taban kas gücünü arttırması.
2- Anal sfinkterin kas gücünü azaltarak bağırsak kontrolünü sağlama.
3- Kas gücünü koruması.
4- Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği arttırması.
Seçenekler
A
1, 2 ve 3
B
1, 3 ve 4
C
Yalnız 4
D
2, 3 ve 4
E
1, 2 ve 4
Açıklama:
Kegel egzersizinin yararları;
• Pelvik taban kas gücünü arttırması
• Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini koruması
• Üretral kapanma basıncını ve direncini arttırması
• Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan
desteği arttırması
• Uterus ve pelvik organ prolapsusu, pelvik taban güçsüzlüğü ve ÜI gibi pelvik sorunları önlemesi
• Anal sfinkterin kas gücünü arttırarak barsak kontrolünü sağlaması
• Hemoroidal ağrıyı gidermesi, seksüel hassasiyetin artması ve cinsel problemlerinin azalması
• Doğum sonrası vajinanın toparlanmasını sağlaması
• Doğumda epizyotomi ihtiyacını azaltması
• Pelvik taban kas gücünü arttırması
• Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini koruması
• Üretral kapanma basıncını ve direncini arttırması
• Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan
desteği arttırması
• Uterus ve pelvik organ prolapsusu, pelvik taban güçsüzlüğü ve ÜI gibi pelvik sorunları önlemesi
• Anal sfinkterin kas gücünü arttırarak barsak kontrolünü sağlaması
• Hemoroidal ağrıyı gidermesi, seksüel hassasiyetin artması ve cinsel problemlerinin azalması
• Doğum sonrası vajinanın toparlanmasını sağlaması
• Doğumda epizyotomi ihtiyacını azaltması
Soru 50
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde İnkontinansın tedavisinde kullanılan Antimuskarinik ilaçların yan etkilerindendir?
Seçenekler
A
İshal
B
Tükrük artışı
C
Kognitif fonksiyonlarda artma
D
Bradikardi
E
Görme bulanıklığı
Açıklama:
Medikal Tedavi: Antimuskarinik ilaçlar, mesane kapasitesini artırır ve mesane doluluğu süresince bazal asetilkolin salınımını bloke ederler. Dar acılı glokom,
bozulmus gastrik boşalma ve üriner retansiyonda kontrendikedir. Çeşitli doz ve formüllerde farklı antimuskarinik ajanlar mevcuttur: darifenasin, propiverin, fesoterodin, oksibutinin solifenasin, tolterodin ve trospiyum. Ağız kuruluğu, konstipasyon, görme bulanıklığı, taşikardi, sersemlik ve kognitif fonksiyonlarda
azalmaya yol açabilirler.
bozulmus gastrik boşalma ve üriner retansiyonda kontrendikedir. Çeşitli doz ve formüllerde farklı antimuskarinik ajanlar mevcuttur: darifenasin, propiverin, fesoterodin, oksibutinin solifenasin, tolterodin ve trospiyum. Ağız kuruluğu, konstipasyon, görme bulanıklığı, taşikardi, sersemlik ve kognitif fonksiyonlarda
azalmaya yol açabilirler.
Soru 51
Son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Üriner inkontinans
B
Akut konfizyonel bozulma
C
Hareket kısıtlılığı
D
Polifarmasi
E
Farmakodinami
Açıklama:
Son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması üriner inkontinans şeklinde ifade edilir. Buna karşın, B, C, D ve E şıklarında verilen ifadeler geçiçi üriner inkontinans nedenleri arasında gösterilir. E şıkkında verilen farmakodinami ise, organizmaya alınan bir ilacın belli bir zaman içinde; ilacın etkisinin veya etkinliğinin şekli, gücü ve süresini inceleyen bilim dalının adıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 52
I. Mesanenin yetersiz boşalması
II. İstemsiz idrar yapma
III. Tuvalete zamanında ulaşılamaması
IV. Bilişsel fonksiyonların bozulması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üriter inkontinansın belirti ve bulguları arasında gösterilebilir?
II. İstemsiz idrar yapma
III. Tuvalete zamanında ulaşılamaması
IV. Bilişsel fonksiyonların bozulması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üriter inkontinansın belirti ve bulguları arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Üriner inkontinansın belirti ve bulguları aşağıdaki gibidir:
• Mesanenin yetersiz boşalması
• Tuvalete zamanında ulaşılamaması
• Acil idrar yapma hissi
• Sık idrara çıkma
• Gece idrar kaçırma
• İstemsiz idrar yapma
• Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin
olması
Oysa IV. maddede verilen ifade üriner inkontinansın risk faktörleri arasında gösterilir.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
• Mesanenin yetersiz boşalması
• Tuvalete zamanında ulaşılamaması
• Acil idrar yapma hissi
• Sık idrara çıkma
• Gece idrar kaçırma
• İstemsiz idrar yapma
• Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin
olması
Oysa IV. maddede verilen ifade üriner inkontinansın risk faktörleri arasında gösterilir.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 53
I. Menapoz
II. Prostat bezinin büyümesi
III. Obezite
IV. İstemsiz idrar yapma
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üriter inkontinansın risk faktörleri arasında gösterilebilir?
II. Prostat bezinin büyümesi
III. Obezite
IV. İstemsiz idrar yapma
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üriter inkontinansın risk faktörleri arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Üriner inkontinansın risk faktörleri kadınlarda gebelik sayısı, histerektomi (uterusun cerrahi operasyon ile alınması), menopoz, erkeklerde bening prostat hiperplazisi (prostat bezinin büyümesi), geçirilmiş prostat ameliyatları, her iki cinsiyette yaş, obezite, mobilite bozuklukları, kognitif (bilişsel) fonksiyonların bozulması, sistemik hastalıklar, nörolojik hastalıklar, ilaçlar, kabızlık, depresyon, kronik öksürük, sigara, alkol ve kafein tüketimi olarak özetlenebilir.
Oysa IV. maddede verilen ifade üriner inkontinansın belirti ve bulguları arasında gösterilir.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Oysa IV. maddede verilen ifade üriner inkontinansın belirti ve bulguları arasında gösterilir.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 54
I. Akut konfizyonel bozulma
II. İdrar yolu enfeksiyonu
III. Hareket kısıtlılığı
IV. Mesanenin yetersiz boşalması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri geçici üriter inkontinansın nedenleri arasında gösterilebilir?
II. İdrar yolu enfeksiyonu
III. Hareket kısıtlılığı
IV. Mesanenin yetersiz boşalması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri geçici üriter inkontinansın nedenleri arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Geçici üriner inkontinans nedenleri aşağıdaki gibidir:
• Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
• Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
• Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
• Pharmaceutical (ilaçlar)
• Psychological (psikolojik nedenler)
• Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
• Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
• Stool impaction (gaita tıkacı)
Oysa IV. maddede verilen ifade üriner inkontinansın belirti ve bulguları arasında sayılmaktadır.
Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.
• Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
• Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
• Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
• Pharmaceutical (ilaçlar)
• Psychological (psikolojik nedenler)
• Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
• Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
• Stool impaction (gaita tıkacı)
Oysa IV. maddede verilen ifade üriner inkontinansın belirti ve bulguları arasında sayılmaktadır.
Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 55
Kalıcı inkontinansın nedenleri beş başlık altında toplanmaktadır. Buna göre, pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olması kalıcı inkontinansın nedenlerinden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel inkontinans
B
Stres inkontinans
C
Taşma inkontinans
D
Miks inkontinans
E
Sıkışma tipi inkontinans
Açıklama:
Stres inkontinans; pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır.
Sıkışma tipi inkontinans; detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasıdır.
Fonksiyonel inkontinans; mesane fonksiyonel ve yapısal olarak normal olmakla birlikte; demans, depresyon ve deliryum gibi kognitif ve psikolojik problemleri olan kişilerin kontinans yeteneğini organize edememesinden ya da ortopedik problemler nedeni ile hareket yeteneği kısıtlanmış kişilerin zamanında tuvalete gitme becerilerinin azalmasından kaynaklanmaktadır.
Taşıma inkontinans; bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır.
Miks inkontinans; stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipidir.
Dolayısıyla, doğru cevap B şıkkıdır.
Sıkışma tipi inkontinans; detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasıdır.
Fonksiyonel inkontinans; mesane fonksiyonel ve yapısal olarak normal olmakla birlikte; demans, depresyon ve deliryum gibi kognitif ve psikolojik problemleri olan kişilerin kontinans yeteneğini organize edememesinden ya da ortopedik problemler nedeni ile hareket yeteneği kısıtlanmış kişilerin zamanında tuvalete gitme becerilerinin azalmasından kaynaklanmaktadır.
Taşıma inkontinans; bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır.
Miks inkontinans; stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipidir.
Dolayısıyla, doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 56
Kalıcı inkontinansın nedenleri beş başlık altında toplanmaktadır. Buna göre, detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılması kalıcı inkontinansın nedenlerinden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Stres inkontinans
B
Fonksiyonel inkontinans
C
Taşma inkontinans
D
Sıkışma tipi inkontinans
E
Miks inkontinans
Açıklama:
Sıkışma tipi inkontinans; detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasıdır.
Fonksiyonel inkontinans; mesane fonksiyonel ve yapısal olarak normal olmakla birlikte; demans, depresyon ve deliryum gibi kognitif ve psikolojik problemleri olan kişilerin kontinans yeteneğini organize edememesinden ya da ortopedik problemler nedeni ile hareket yeteneği kısıtlanmış kişilerin zamanında tuvalete gitme becerilerinin azalmasından kaynaklanmaktadır.
Stres inkontinans; pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır.
Taşıma inkontinans; bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır.
Miks inkontinans; stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipidir.
Bu sebeple, doğru cevap D şıkkıdır.
Fonksiyonel inkontinans; mesane fonksiyonel ve yapısal olarak normal olmakla birlikte; demans, depresyon ve deliryum gibi kognitif ve psikolojik problemleri olan kişilerin kontinans yeteneğini organize edememesinden ya da ortopedik problemler nedeni ile hareket yeteneği kısıtlanmış kişilerin zamanında tuvalete gitme becerilerinin azalmasından kaynaklanmaktadır.
Stres inkontinans; pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır.
Taşıma inkontinans; bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volumunun ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır.
Miks inkontinans; stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipidir.
Bu sebeple, doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 57
I. Mesane eğitimi
II. Tuvalete gitme programı oluşturma
III. Diyet
IV. Kas gevşeticisi kullanma
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üriner inkontinansı olan yaşlı hastalarda uygulanabilecek davranışsal tedavi yöntemlerinden değildir?
II. Tuvalete gitme programı oluşturma
III. Diyet
IV. Kas gevşeticisi kullanma
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üriner inkontinansı olan yaşlı hastalarda uygulanabilecek davranışsal tedavi yöntemlerinden değildir?
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Üriner inkontinansı olan yaşlı hastalarda uygulanabilecek davranışsal tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir:
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.
- Diyet
- Bazı yiyecek ve içecekler
- Mesane eğitimi
- Alışkanlık eğitimi (Tuvalete gitme programı oluşturma)
- İdrar yapmayı teşvik etme
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 58
1948 yılında Arnold Kegel tarafından tanımlanan; mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını içeren egzersizin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kegel egzersizi
B
Delirium
C
Gaita tıkacı
D
Atrofik-vajinit-üretrit
E
Miks ikontinans
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır. 1948 yılında Arnold Kegel tarafından tanımlanan; mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını içeren egzersizin adı Kegel egzersizidir.
Soru 59
I. Fizyolojik etkileri bir hafta sonra ortaya çıkmaya başlar.
II. Yaşlı hastalarda gençlere göre daha kısa sürede tedaviye yanıt alınabilir.
III. Optimal etkinlik için egzersiz 8-12 hafta uygulanmalıdır.
IV. Günde 2-3 kere yapılması önerilir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Kegel egzersizi ile ilgili söylenebilecek doğru bir ifadedir?
II. Yaşlı hastalarda gençlere göre daha kısa sürede tedaviye yanıt alınabilir.
III. Optimal etkinlik için egzersiz 8-12 hafta uygulanmalıdır.
IV. Günde 2-3 kere yapılması önerilir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Kegel egzersizi ile ilgili söylenebilecek doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve IV
D
Yalnız III
E
III ve IV
Açıklama:
Kegel egzersizinin günde 2-3 kere, minimum 30-45 kez yapılması önerilir. Egzersizin değişik pozisyonlarda yapılması mesane boynu ve üretranın abdominal kavitede stabilizasyonunu sağlar. Kegel egzersizlerinin fizyolojik etkileri iki hafta sonra ortaya çıkmaya başlar, 6 ile 8 haftada şikâyetlerde azalma olur. Ayrıca, yaşlı hastalarda egzersize yanıt daha uzun bir sürede alınabilir.
Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.
Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 60
Üriner inkontinans, kadınlarda belli bir yaşa kadar erkeklerden 1,3-2 kat daha sık görülürken, söz konusu yaştan sonra her iki cinsiyette benzer oranlarda görülmektedir.
Bu yaş aşağıdaki şıkların hangisinde verilmiştir?
Bu yaş aşağıdaki şıkların hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
65
B
70
C
75
D
80
E
85
Açıklama:
Üriner inkontinans, kadınlarda 80 yaşına kadar erkeklerden 1,3-2 kat daha sık görülürken, 80 yaşından sonra her iki cinsiyette benzer oranlarda görülmektedir.
Dolayısıyla, doğru cevap D şıkkıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 61
Son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması olarak değerlendirilen hastalık hangisidir?
Seçenekler
A
Üriner inkontinans
B
Geriatrik sendrom
C
Üretral sfinkteri
D
Demans
E
Parkinson
Açıklama:
Son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması olarak değerlendirilen hastalık üriner inkontinansdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 62
Pudental ve somatik sinirler pelvik taban kasları ve eksternal üretral sfinkteri kontrol ederek kontinansın sağlanmasında rol oynayan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parasempatik
B
Sempatik
C
Sakral
D
Somatik sinirler
E
Beyin sapı
Açıklama:
Sakral, pudental ve somatik sinirler pelvik taban kasları ve eksternal üretral sfinkteri kontrol ederek kontinansın sağlanmasında rol oynar. Doğru cevap C'dir.
Soru 63
Üriner inkontinans, hangi yaştan sonra kadın ve erkeklerde benzer oranlarda görülür?
Seçenekler
A
65
B
70
C
75
D
80
E
85
Açıklama:
Üriner inkontinans, 80 yaşına kadar erkeklerden 1,3-2 kat daha sık görülürken, 80 yaşından sonra her iki cinsiyette benzer oranlarda görülmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 64
Üriner inkontinansın toplumda yaşayan 60 yaş ve üzeri yaşlılarda görülme oranı nedir?
Seçenekler
A
%10-25
B
%15-30
C
%15-35
D
%20-35
E
%25-45
Açıklama:
Üriner inkontinansın toplumda yaşayan 60 yaş ve üzeri yaşlılarda görülme oranı %15-35 iken, bu oran huzurevinde kalan yaşlılarda %60-70’lere ulaşmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi üriner İnkontinansın kadınlarda görülen risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Histerektomi
B
Menepoz
C
Obezite
D
Sistemik hastalıklar
E
Bening prostat hiperplazisi
Açıklama:
Risk faktörleri kadınlarda gebelik sayısı, histerektomi (uterusun cerrahi operasyon ile alınması), menopoz, erkeklerde bening prostat hiperplazisi (prostat bezinin büyümesi), geçirilmiş prostat ameliyatları, her iki cinsiyette yaş, obezite, mobilite bozuklukları, kognitif (bilişsel) fonksiyonların bozulması, sistemik hastalıklar, nörolojik hastalıklar, ilaçlar, kabızlık, depresyon, kronik öksürük, sigara, alkol ve kafein tüketimi olarak özetlenebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 66
Stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipi hangisidir?
Seçenekler
A
Miks İnkontinans
B
Fonksiyonel İnkontinans
C
Stres İnkontinans
D
Sıkışma Tipi İnkontinans
E
Taşma İnkontinansı
Açıklama:
Miks İnkontinans: Stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 67
Mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını içeren egzersiz hangisidir?
Seçenekler
A
Esneklik egzersizi
B
Kegel egzersizi
C
Dayanıklılık egzersizi
D
Kuvvet egzersizi
E
Kardiyovasküler egzersizler
Açıklama:
Kegel egzersizi mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını içeren egzersiz türüdür. Doğru cevap B'dir.
Soru 68
Kegel egzersizinin değişik pozisyonlarda (otururken, ayakta ve yatarken) günde kaç kez yapılması önerilmektedir?
Seçenekler
A
1-2 kere
B
2-3 kere
C
3-4 kere
D
4-5 kere
E
5-6 kere
Açıklama:
Kegel egzersizinin değişik pozisyonlarda (otururken, ayakta ve yatarken) günde 2-3 kere, minimum 30-45 kez yapılması önerilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 69
Detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılması şeklinde görülen inkontinans hangisidir?
Seçenekler
A
Stres İnkontinans
B
Fonksiyonel İnkontinans
C
Miks İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Sıkışma Tipi İnkontinans
Açıklama:
Sıkışma Tipi İnkontinans: Detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinansın belirti ve bulgularından biri değildir?
Seçenekler
A
Mesanenin yetersiz boşalması
B
Tuvalete zamanında ulaşılamaması
C
Acil idrar yapma hissi
D
Nadiren idrara çıkma
E
İstemsiz idrar yapma
Açıklama:
Üriner İnkontinansın Belirti ve Bulguları;
• Mesanenin yetersiz boşalması
• Tuvalete zamanında ulaşılamaması
• Acil idrar yapma hissi
• Sık idrara çıkma
• Gece idrar kaçırma
• İstemsiz idrar yapma
• Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin
olması.
Doğru cevap D'dir.
• Mesanenin yetersiz boşalması
• Tuvalete zamanında ulaşılamaması
• Acil idrar yapma hissi
• Sık idrara çıkma
• Gece idrar kaçırma
• İstemsiz idrar yapma
• Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin
olması.
Doğru cevap D'dir.
Soru 71
Ülkemizde 65 yaş ve üzeri nüfusun yıllara göre oranlarına bakıldığında 2014 yılı itibari ile yüzde kaç yükselmiştir?
Seçenekler
A
%10
B
%8
C
%5
D
%20
E
%30
Açıklama:
Ülkemizde 65 yaş ve üzeri nüfusun yıllara göre oranlarına bakıldığında oran %8'e yükselmiştir.
Soru 72
Uluslararası İnkontinans Derneği 2002 yılında ‘her türlü istemsiz idrar kaçırma halini' ne olarak tanımlamıştır?
Seçenekler
A
İnkontinans
B
Hazımsızlık
C
İştahsızlık
D
Hemoraj
E
Diarrhea
Açıklama:
Uluslararası İnkontinans Derneği 2002 yılında ‘her türlü istemsiz idrar kaçırma halini inkontinans’ olarak tanımlamıştır.
Soru 73
İşeme esnasında, aktif olarak çalışan parasempatik sinir numaraları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
S1-S2
B
S3-S2
C
S2-S4
D
S2-S5
E
S1-S3
Açıklama:
İşemenin gerçekleştiği parasempatik sinir S2-S4'tür.
Soru 74
İşeme esnasında yer alan sempatik sinir alanları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
T10-L8
B
T1-L3
C
T2-L4
D
T10-L2
E
T5-L10
Açıklama:
İşeme, parasempatik (S2-S4), sempatik (T10-L2) ve somatik sinirlerle birlikte beyin sapı, korteks gibi üst merkezlerin koordinasyonlu çalışmasıile oluşan komplike bir olaydır.
Soru 75
I. Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır.
II. Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
III. İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlanma ile birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişikliklerdendir?
II. Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
III. İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlanma ile birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişikliklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
I ve III
E
I ve II
Açıklama:
I. Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır.
II. Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
III. İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
Üç madde de yaşlanma ile birlikte üriner sistemde gerçekleşen değişikliklerdir.
II. Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
III. İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
Üç madde de yaşlanma ile birlikte üriner sistemde gerçekleşen değişikliklerdir.
Soru 76
Glomerüler filtrasyon hızı 80 yaş sonrası yüzde kaç oranında düşer?
Seçenekler
A
%10
B
%50
C
%80
D
%30
E
%20
Açıklama:
Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %50 oranında azalmış olur.
Soru 77
I. Hastada hijyen kaybı,
II.Komşu bölgede selülit
III.Bası yarası gelişimi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri,Üriner İnkontinans ile birlikte beraber görülen semptomlardandır?
II.Komşu bölgede selülit
III.Bası yarası gelişimi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri,Üriner İnkontinans ile birlikte beraber görülen semptomlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
I. Hastada hijyen kaybı,
II.Komşu bölgede selülit
III.Bası yarası gelişimi
Üçü de,Üriner İnkontinans ile birlikte beraber görülen semptomlardandır.
II.Komşu bölgede selülit
III.Bası yarası gelişimi
Üçü de,Üriner İnkontinans ile birlikte beraber görülen semptomlardandır.
Soru 78
I. Gebelik sayısı,
II.Histerektomi (uterusun cerrahi operasyon ile alınması)
III.Menopoz
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri üriner inkontinans faktörleri arasındadır?
II.Histerektomi (uterusun cerrahi operasyon ile alınması)
III.Menopoz
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri üriner inkontinans faktörleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
I. Gebelik sayısı,
II.Histerektomi (uterusun cerrahi operasyon ile alınması)
III.Menopoz
Üçü de Üriner İnkontinans risk faktörleri arasındadır.
II.Histerektomi (uterusun cerrahi operasyon ile alınması)
III.Menopoz
Üçü de Üriner İnkontinans risk faktörleri arasındadır.
Soru 79
I.Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
II.Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
III. Az sıvı kullanımı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri geçici üriner inkontinans nedenleri arasında yer almaz?
II.Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
III. Az sıvı kullanımı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri geçici üriner inkontinans nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
Yalnız II
C
Yalnız I
D
I ve III
E
I ve II
Açıklama:
Az sıvı kullanımı geçici üriner inkontinas nedenleri arasında yer almaz. Aşırı sıvı kullanımı neden olmaktadır.
Soru 80
Detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Stres İnkontinans
B
Sıkışma Tipi İnkontinans
C
Taşma İnkontinansı
D
Miks İnkontinans
E
Fonksiyonel İnkontinans
Açıklama:
Detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasına Sıkışma Tipi İnkontinans adı verilmektedir.
Soru 81
Maksimum mesane kapasitesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
20-50 ml
B
50-100 ml
C
100-150 ml
D
200-300 ml
E
400-500 ml
Açıklama:
Maksimum mesane kapasitesi 400-500 ml'dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişikliklerden biridir?
Seçenekler
A
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar
B
Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı artar
C
Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı çoğalır
D
Mesanedeki afferent reseptörlerin duyarlılığı artar
E
Mesane kapasitesi artar
Açıklama:
Yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişikliklerden biri, idrar yapmayı kontrol eden pelvik kasların zayıflamasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi miktarı ne olursa olsun her türlü istemsiz idrar kaçırma olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Menopoz
B
Mesane
C
Excess fluids
D
Üriner inkontinans
E
Restricted mobility
Açıklama:
Üriner inkontinans, miktarı ne olursa olsun her türlü istemsiz idrar kaçırma olarak tanımlanmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 84
Üriner inkontinans, toplumumuzda 65 yaş üzerinde kadınlarda yüzde kaç oranındadır?
Seçenekler
A
%37
B
%47
C
%57
D
%67
E
%77
Açıklama:
Üriner inkontinans, toplumumuzda 65 yaş üzerindeki kadınlarda %57 olarak saptanmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Üriner İnkontinans'ın görülen risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Histerektomi
B
Mobilite bozuklukları
C
Bening prostat hiperplazisi
D
Geçirilmiş prostat ameliyatları
E
Kognitif
Açıklama:
Histerektomi, kadınlarda görülen bir risk faktörüdür. Doğru cevap A'dır.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Üriner İnkontinans'ın belirti ve bulgularından biri değildir?
Seçenekler
A
Mesanenin yetersiz boşalması
B
Seyrek idrara çıkma
C
Tuvalete zamanında ulaşılamaması
D
Gece idrar kaçırma
E
İstemsiz idrar yapma
Açıklama:
Üriner İnkontinansın Belirti ve Bulguları;
• Mesanenin yetersiz boşalması
• Tuvalete zamanında ulaşılamaması
• Acil idrar yapma hissi
• Sık idrara çıkma
• Gece idrar kaçırma
• İstemsiz idrar yapma
• Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin olması.
Doğru cevap B'dir.
• Mesanenin yetersiz boşalması
• Tuvalete zamanında ulaşılamaması
• Acil idrar yapma hissi
• Sık idrara çıkma
• Gece idrar kaçırma
• İstemsiz idrar yapma
• Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin olması.
Doğru cevap B'dir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi geçici Üriner İnkontinans nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Infection
B
Excess fluids
C
Stool impaction
D
Hipertrofi
E
Delirium
Açıklama:
Geçici Üriner İnkontinans Nedenleri;
• Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
• Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
• Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
• Pharmaceutical (ilaçlar)
• Psychological (psikolojik nedenler)
• Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
• Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
• Stool impaction (gaita tıkacı)
Doğru cevap D'dir.
• Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
• Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
• Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
• Pharmaceutical (ilaçlar)
• Psychological (psikolojik nedenler)
• Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
• Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
• Stool impaction (gaita tıkacı)
Doğru cevap D'dir.
Soru 88
Detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres İnkontinans
B
Fonksiyonel İnkontinans
C
Miks İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Sıkışma Tipi İnkontinans
Açıklama:
Sıkışma Tipi İnkontinans: Detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasıdır. Mesaneyi irrite eden taş, enfeksiyon, tümör ve yabancı madde varlığı ile birlikte, fibrozis ya da yaşlanma ile detrusör kasının kompliyansının bozulması sonucunda gelişebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 89
Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres İnkontinans
B
Sıkışma Tipi İnkontinans
C
Fonksiyonel İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Miks İnkontinans
Açıklama:
Stres İnkontinans: Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır. Genitoüriner atrofi veya prolapsus, travma, operasyon, obezite ve çok doğum yapmış olmak stres inkontinans gelişimi için birer risk faktörüdür.. Doğru cevap A'dır.
Soru 90
Kegel egzersizi Arnold Kegel tarafından hangi yıl tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
1938
B
1948
C
1958
D
1968
E
1978
Açıklama:
Kegel egzersizi 1948 yılında Arnold Kegel tarafından tanımlanmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Üriner inkontinans rahatsızlığıyla ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Yaşa bağlı olarak artış göstermesine karşın yaşlanma sürecinin bir parçası değildir.
B
Üriner inkontinans, belirli bir miktarda istemsiz idrar kaçırma olarak tanımlanmıştır.
C
Üriner inkontinansın çoğunluğu fizyolojik kökenli tek bir nedene bağlı olarak gelişmektedir.
D
Kişinin sahip olduğu sağlık sorunları üriner inkontinansın görülme sıklığının azalmasına neden olmaktadır
E
Üriner inkontinans erkeklerde 80 yaşına kadar kadınlardan 1,3-2 kat daha sık görülmektedir.
Açıklama:
Üriner inkontinans, miktarı ne olursa olsun her türlü istemsiz idrar kaçırma olarak tanımlanmıştır.Yaşlı bireyde görülen Üİ’nin çoğunluğu birden çok ve tedavi edilebilir nedenlere bağlı gelişmektedir. Yaşla birlikte oluşan fizyolojik değişiklikler, kişinin sahip olduğu sağlık sorunları ve kullandığı ilaçlar gibi faktörler Üİ’nin görülme sıklığının artmasına neden olmaktadır. Kadınlarda 80 yaşına kadar erkeklerden 1,3-2 kat daha sık görülürken, 80 yaşından sonra her iki cinsiyette benzer oranlarda görülmektedir.Bununla birlikte Üİ yaşa bağlı olarak artış göstermesine karşın yaşlanma sürecinin bir parçası değildir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi 70 yaşına gelen bir bireyde üriner inkontinans rahatsızlığıyla birlikte görülen fizyolojik değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
B
Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır.
C
Glomerüler filtrasyon hızı yükselir ve 80 yaşında %50 oranında artmış olur.
D
Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır.
E
Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar.
Açıklama:
Yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişiklikler arasında idrar yapmayı kontrol eden pelvik kasların zayıflaması, böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısının azalması, mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığının azalması ve mesane kapasitesinin azalması ve mesanede postmiksiyonel rezidünün artması ter almaktadır. Bununla birlikte Glomeruler bazal membranında kalınlaşmaya bağlı olarak nefronlara olan kan akımı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneği azalır. Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %50 oranında azalmış olur. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 93
Yaşlı bireylerde aşağıdaki psikolojik durumların hangisinde üriner inkontinans rahatsızlığının görülme riski en azdır?
Seçenekler
A
Çaresiz ve güçsüz hissetme
B
Evde bakım sorunları nedeniyle bağımlılık
C
İşe yaramaz ve yük olarak algılanma
D
Geleceğe yönelik belirsizlikler ve endişeler
E
Sosyal desteğin varlığıyla yas sürecinin kısalması
Açıklama:
Yaşlı bireyde görülen duygusal sorunlar; hâkimiyet kaybı nedeniyle kişinin kendini çaresiz ve güçsüz hissetmesi; kısıtlılıklar ve evde bakım sorunları nedeniyle bağımlılık, işe yaramaz ve yük olarak algılanma; geleceğe yönelik endişeler, belirsizlikler ve kayıp ya da yas sürecinde yaşanan sorunlardır. Bununla birlikte sosyal destek yaşlı bireyin kayıplarıyla baş edebilmesinde koruyucu bir faktör olarak değerlendirilebilir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi sadece kadınlarda Üriner İnkontinansın gelişmesinde bir risk faktörüdür?
Seçenekler
A
Nörolojik hastalıklar
B
Histerektomi
C
Mobilite bozuklukları
D
Obezite
E
Yaş
Açıklama:
Risk faktörleri kadınlarda gebelik sayısı, histerektomi (uterusun cerrahi operasyon ile alınması), menopoz, erkeklerde bening prostat hiperplazisi (prostat bezinin büyümesi), geçirilmiş prostat ameliyatları, her iki cinsiyette yaş, obezite, mobilite bozuklukları, kognitif (bilişsel) fonksiyonların bozulması, sistemik hastalıklar, nörolojik hastalıklar, ilaçlar, kabızlık, depresyon, kronik öksürük, sigara, alkol ve kafein tüketimi olarak özetlenebilir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 95
Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışının olması aşağıdaki kavramların hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel İnkontinans
B
Sıkışma Tipi İnkontinans
C
Miks İnkontinans
D
Stres İnkontinans
E
Taşma İnkontinansı
Açıklama:
Kalıcı inkontinans nedenleri Fonksiyonel İnkontinans, Stres İnkontinans, Sıkışma Tipi İnkontinans, Taşma İnkontinansı ve Miks İnkontinansını kapsayan beş alt başlıkta toplanabilmektedir. Bununla birlikte Stres İnkontinans pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi özellikle yaşlılarda Üriner İnkontinansının değerlendirilmesinde önerilen bir uygulamadır?
Seçenekler
A
Ayrıntılı öykü alınması
B
Fizik muayene
C
Mini mental durum testi
D
Postmiksiyonel rezidu (PMR) tayini
E
En az 3 günlük mesane günlüğü
Açıklama:
Üriner inkontinans için temel değerlendirme; ayrıntılı bir öykü alınması, fizik muayene, idrar tetkiki, en az 3 günlük mesane günlüğü tutulması ve postmiksiyonel rezidu (PMR) tayini ile yapılmaktadır. Bununla birlikte Yaşlı hastalarda Mini-Mental durum testi kullanılarak mutlaka kognitif fonksiyonlar ile fonksiyonel durum (günlük temel yaşam aktiviteleri, yürüme, denge durumu) ve genel nörolojik değerlendirmelerin yapılması önerilmektedir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Üriner inkontinansının tedavisinde önerilen yaşam tarzı değişikliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Günde en az 2 lt su tüketimi
B
Sigaranın bırakılması
C
Sınırlı kafein tüketimi
D
Lifli gıda tüketimi
E
Kilo kontrolünün sağlanması
Açıklama:
Kilo kontrolü sağlanması,sigaranın bırakılması, alkol ve kafeinli içecek tüketiminin sınırlandırılması,lifli gıda ve yeterli sıvı alınması önerilen yaşam tarzı değişiklikleri arasında yer almaktadır. Bununla birlikte dehidratasyon ve hipotansiyonu önlemek adına günde 2 lt’ye kadar sıvı alımı sağlanması ve aşırı sıvı alımından kaçınılması önerilmektedir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi sıkışma tipi ve fonksiyonel inkontinans tedavisinde kullanılan, hastanın idrar yapma düzenine uygun olarak planlanıp bireyin tuvelete gitme programını kapsayan davranışçı tedavi yöntemidir?
Seçenekler
A
İdrar Yapmayı Teşvik Etme
B
Mesane Eğitimi
C
Diyet düzenleme
D
Pelvik kasları egzersizleri
E
Alışkanlık Eğitimi
Açıklama:
Alışkanlık eğitimi, hastanın idrar yapma alışkanlığına uygun olarak planlanan tuvalete gitme programıdır. Amaç; hastanın inkontinansı olmadan idrarını yaparak kuru kalmasıdır. Sıkışma tipi ve fonksiyonel inkontinans tedavisinde kullanılan bu yöntem; kognitif fonksiyonu sağlam olan, mesane günlüğü tutabilen ve fiziksel olarak kendisi tuvalete gidebilen kişiler ile Alzheimer hastalığı gibi kognitif fonksiyonlarında bozulma olan kişilerde bakım veren kişi tarafından kullanılabilir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi Kegel egzersizi ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Kegel egzersizi 1958 yılında Arnold Kegel tarafından tanımlanmıştır.
B
Yaşlı hastalarda egzersize yanıt daha kısa bir sürede alınabilir.
C
Günde 2-3 kere, minimum 20-25 kez yapılması önerilir.
D
Bu egzersiz otururken, ayakta veya yatarken uygulanabilir.
E
Hastane dışında uygulanması mümkün değildir, hemşire gözetimi gerekir.
Açıklama:
Kegel egzersizi 1948 yılında Arnold Kegel tarafından tanımlanmıştır. Kegel egzersizinin risk ve maliyetinin olmaması, hastane dışında da uygulanabilmesi avantajıdır. Yaşlı hastalarda egzersize yanıt daha uzun bir sürede alınabilir. Bununla birlikte Kegel egzersizinin değişik pozisyonlarda (otururken, ayakta ve yatarken) günde 2-3 kere, minimum 30-45 kez yapılması önerilir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi Üriner İnkontinanslı hastaya uygulanacak öncelikli müdahaledir?
Seçenekler
A
Davranışısal tedavi
B
Medikal Tedavi
C
Koruyucu-Önleyici müdahale
D
Aileye psiko eğitim
E
Cerrahi müdahale
Açıklama:
Üriner İnkontinansında davranışsal tedavi, yaşam şekli değişiklikleri ve medikal tedavi tercih edilmektedir. Bununla birlikte Medikal tedavi başlanmadan 3 ay kadar önce, yaşam tarzı değişiklikleri ve davranışsal tedavi yöntemleri uygulanmalıdır. Fayda görülmediği takdirde medikal tedaviye geçilebilir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 101
1) Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyde görülen inkontinans tanımını doğru olarak karşılar?
Seçenekler
A
her türlü istemsiz inkontinans,
B
fonksiyonel inkontinans,
C
stres inkontinans,
D
taşma inkontinansı,
E
miks inkontinans,
Açıklama:
Uluslararası İnkontinans Derneği 2002 yılında ‘her türlü istemsiz idrar kaçırma halini inkontinans’ olarak tanımlamıştır. Üİ yaşa bağlı olarak artış göstermesine karşın yaşlanma sürecinin bir parçası değildir. Yaşlı bireyde görülen Üİ’nin çoğunluğu birden çok ve tedavi edilebilir nedenlere bağlı gelişmektedir. Doğru cevap " A " dır.
Soru 102
2) Aşağıdakilerden hangisi " Geçici Üriner İnkontinans Nedenleri " nden biri değildir?
Seçenekler
A
Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
B
Acil idrar yapma hissi
C
Pharmaceutical (ilaçlar)
D
Psychological (psikolojik nedenler)
E
Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
Açıklama:
Geçici Üİ nedenleri, doğrudan üriner inkontinansa ya da mevcut üriner inkontinansın şiddetlenmesine neden olduğundan, tanı koyulmadan ve tedavi planlamadan önce gözden geçirilmesinde fayda vardır. En sık görülen geçici Üİ nedenleri, İngilizce kelimelerin baş harflerinin oluşturduğu DIAPPERS akrostişi kullanılarak kolayca hatırlanabilir. Geçici Üriner İnkontinans Nedenleri :
• Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
• Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
• Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
• Pharmaceutical (ilaçlar)
• Psychological (psikolojik nedenler)
• Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
• Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
• Stool impaction (gaita tıkacı). Doğru cevap " B " dir.
• Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
• Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
• Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
• Pharmaceutical (ilaçlar)
• Psychological (psikolojik nedenler)
• Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
• Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
• Stool impaction (gaita tıkacı). Doğru cevap " B " dir.
Soru 103
3) Aşağıdakilerden hangisi " Üriner İnkontinansı Olan Yaşlılarda Uygulanabilecek Davranışsal Tedavi Yöntemleri " nden biri değildir?
Seçenekler
A
Diyet
B
Mesane eğitimi
C
Sıkışma hissi
D
Alışkanlık eğitimi
E
İdrar Yapmayı Teşvik Etme
Açıklama:
Üriner İnkontinansı Olan Yaşlılarda Uygulanabilecek Davranışsal Tedavi Yöntemleri şunlardır : Diyet, Bazı yiyecek ve içecekler, Mesane Eğitimi, Alışkanlık Eğitimi (Zamanlı Miksiyon,Tuvalete Gitme Programı Oluşturma) ve İdrar Yapmayı Teşvik Etme dir. Doğru cevap " C " dir.
Soru 104
4) Kegel egzersizinin öğretileceği kişilerin; egzersizi yapmaya istekli, bilişsel durumlarının iyi ve pelvik tabanın .................... olarak sağlam olması gerekir. Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
deney
B
medikal
C
kogninif
D
nörolojik
E
üretra
Açıklama:
Kegel egzersizinin öğretileceği kişilerin; egzersizi yapmaya istekli, bilişsel durumlarının iyi ve pelvik tabanın nörolojik olarak sağlam olması gerekir. Doğru cevap " D " dir.
Soru 105
5) Medikal Tedavi olarak aşağıdakilerden hangisi genelde kullanılan ilaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
antikolinerjikler,
B
düz kas gevşeticileri,
C
kalsiyum kanal blokörleri,
D
bakım verici ilaç tedavisi,
E
ağrı kesiciler,
Açıklama:
İlaç tedavisinin amacı; mesane kaslarının kasılmasını azaltarak istemsiz kasılma-ları önlemek, alt üriner sistemin depolama ve boşaltma işlevini kolaylaştırmaktır. Genelde kullanılan ilaçlar, antikolinerjikler, düz kas gevşeticileri, kalsiyum kanal blokörleridir. Bakım verici ilaç tedavisi alan hastaya ilaç kullanımının amacını, kullanılacak ilacın hangi dozda ve ne sıklıkla alınacağını, ilaca bağlı oluşabilecek yan etkilerini anlatmalıdır. Doğru cevap " E " dir.
Soru 106
6) " Darifenasin, propiverin, fesoterodin, oksibutinin solifenasin, tolterodin ve trospiyum " a ne ad verilir?
Seçenekler
A
antimuskarinik ajanlar,
B
medikal tedavi,
C
Diüretik tedavi,
D
gastrik boşalma,
E
glokom,
Açıklama:
Antimuskarinik ilaçlar, mesane kapasitesini artırır ve mesane doluluğu suresince bazal asetilkolin salınımını bloke ederler. Dar acılı glokom, bozulmuş gastrik boşalma ve üriner retansiyonda kontrendikedir. Çeşitli doz ve formüllerde farklı
antimuskarinik ajanlar mevcuttur: darifenasin, propiverin, fesoterodin, oksibutinin solifenasin, tolterodin ve trospiyum. Ağız kuruluğu, konstipasyon, görme bulanıklığı, taşikardi, sersemlik ve kogninif fonksiyonlarda azalmaya yol açabilirler. Doğru cevap " A " dır.
antimuskarinik ajanlar mevcuttur: darifenasin, propiverin, fesoterodin, oksibutinin solifenasin, tolterodin ve trospiyum. Ağız kuruluğu, konstipasyon, görme bulanıklığı, taşikardi, sersemlik ve kogninif fonksiyonlarda azalmaya yol açabilirler. Doğru cevap " A " dır.
Soru 107
7) Çalışmada hastaların % kaç’ inin Kegel egzersizlerini her gün düzenli olarak yaptıkları belirlenmiştir?
Seçenekler
A
19.4
B
35.5
C
38.7
D
67.7
E
21
Açıklama:
Şiddet İndeksi puanları karşılaştırıldığında sonuç istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Çalışmada hastaların %35.5’inin Kegel egzersizlerini her gün düzenli olarak yaptıkları belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, 65 yaş ve üstü kadınlarda üriner inkontinansın tedavisinde Kegel egzersizinin kullanılması
ve hemşirelerin hastalara Kegel egzersizlerini öğretmeleri önerilmektedir. Doğru cevap " B " dir.
ve hemşirelerin hastalara Kegel egzersizlerini öğretmeleri önerilmektedir. Doğru cevap " B " dir.
Soru 108
8) Hastaya ilaç tedavisi, pelvik taban kas egzersizleri, pelvik taban egzersizi yaptıran cihaz kullanımı, mesane eğitimi gibi tedavi yöntemleri aşağıdakilerden hangisinde uygulanır?
Seçenekler
A
Fiziki muayene sonuçlarına göre,
B
Karın içi basınç artışına sebep olan aktivitelere göre,
C
Basit tetkik olarak idrar tahlili ve idrar kültürü uygulanıp çıkan sonuçlara göre,
D
Menopoz sonrası döneme göre,
E
Doğuştan oluşan bazı anomalilere,
Açıklama:
Yapılan basit test ve alınan örnekle idrar kaçırma sebebi belirlenemezse ayrıntılı tetkikler yapılması gerekir. Basit tetkik olarak idrar tahili ve idrar kültürü uygula- nır ve çıkan sonuçlara göre hastaya ilaç tedavisi, pelvik taban kas egzersizleri, pelvik taban egzersizi yaptıran cihaz kullanımı, mesane eğitimi gibi tedavi yöntemleri uygulanarak idrar kaçırma problemleri düzeltilebilir. Doğru cevap " C " dir.
Soru 109
9) Standart tedavilerle düzelmeyen idrar kaçırma vakalarında aşağıdakilerden hangisi yapılmaz?
Seçenekler
A
mesane asma ameliyatları,
B
pelvik organ askı ameliyatları
C
üretra askı ameliyatları,
D
mesane küçültme ameliyatları,
E
mesane içi botoks uygulaması gibi ameliyatlar,
Açıklama:
İdrar kaçırma sebebinin sistemin hangi bölgesindeki bozukluktan kaynaklandığı ortaya konur ve buna göre tedavi seçeneği belirlenir. Standart tedavilerle düzel-meyen idrar kaçırma vakalarında mesane asma ameliyatları, pelvik organ askı ameliyatları, üretra askı ameliyatları, mesane büyütülmesi, mesane içi botoks uygulaması gibi ameliyatlar uygulanabilir. Doğru cevap " D " dir.
Soru 110
10) Özellikle 40 yaşından itibaren kadınların birçoğu neden idrar kaçırma sorunu ile karşılaşıyor? Bu soru için aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Geçirilmiş ameliyatlar,
B
Doğum sonrası deformasyon,
C
Şeker hastalığı,
D
Nörolojik hastalıklar,
E
Stres kaynaklı,
Açıklama:
Uzmanlar özellikle orta yaş sınırındaki kadınların yaşadığı idrar kaçırma proble-mine dikkat çekti. Özellikle 40 yaşından itibaren kadınların birçoğu idrar kaçırma sorunu ile karşılaşıyor. Geçirilmiş ameliyatlar, doğum sonrası deformasyon,
şeker hastalığı, nörolojik hastalıklar, idrar kaçırma (üriner inkontinans) sebep-lerinden olabilir. Doğru cevap " E " dir.
şeker hastalığı, nörolojik hastalıklar, idrar kaçırma (üriner inkontinans) sebep-lerinden olabilir. Doğru cevap " E " dir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kasların zayıflaması
B
Böbreklerin kütlesinin ve fonksiyonel glomerül sayısının azalması
C
Mesane kapasitesinin artması ve mesanede postmiksiyonel rezidünün azalması
D
Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığının azalması
E
Böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneğinin azalması
Açıklama:
Yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişiklikler şöyledir;
• Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır.
• Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
• Glomeruler bazal membranında kalınlaşmaya bağlı olarak nefronlara olan kan akımı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneği azalır. Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %50 oranında azalmış olur.
• Detrusor kasının daha az kontraktil olması ve kısmen düzensiz kasılması nedeniyle
yaşlı bireylerde mesanenin tamamen boşalmaması, istemsiz mesane kasılmaları gibi sorunlar gelişir. Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar.
• İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
• Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır. Yaşlılar, mesanenin
%90’ı dolmadan idrar yapma isteğinin farkında olmazlar
• Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır.
• Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
• Glomeruler bazal membranında kalınlaşmaya bağlı olarak nefronlara olan kan akımı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneği azalır. Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %50 oranında azalmış olur.
• Detrusor kasının daha az kontraktil olması ve kısmen düzensiz kasılması nedeniyle
yaşlı bireylerde mesanenin tamamen boşalmaması, istemsiz mesane kasılmaları gibi sorunlar gelişir. Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar.
• İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
• Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır. Yaşlılar, mesanenin
%90’ı dolmadan idrar yapma isteğinin farkında olmazlar
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinansın risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İnsomnia
B
Obezite
C
İlaçlar
D
Kabızlık
E
Depresyon
Açıklama:
Risk faktörleri kadınlarda gebelik sayısı, histerektomi (uterusun cerrahi operasyon ile alınması), menopoz, erkeklerde bening prostat hiperplazisi (prostat bezinin büyümesi), geçirilmiş prostat ameliyatları, her iki cinsiyette yaş, obezite, mobilite bozuklukları, kognitif (bilişsel) fonksiyonların bozulması, sistemik hastalıklar, nörolojik hastalıklar, ilaçlar, kabızlık, depresyon, kronik öksürük, sigara, alkol ve kafein tüketimi olarak özetlenebilir.
Soru 113
- Psikolojik nedenler
- Fazla sıvı atılımı
- Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu
- Akut konfüzyonel bozulma
- Prostat hipertrofisi
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, IV
C
III, V
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Geçici Üriner İnkontinans Nedenleri
• Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
• Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
• Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
• Pharmaceutical (ilaçlar)
• Psychological (psikolojik nedenler)
• Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
• Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
• Stool impaction (gaita tıkacı)
• Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
• Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
• Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
• Pharmaceutical (ilaçlar)
• Psychological (psikolojik nedenler)
• Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
• Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
• Stool impaction (gaita tıkacı)
Soru 114
- Ayrıntılı bir öykü alınması
- Fizik muayene
- İdrar tetkiki
- En az 3 günlük mesane günlüğü tutulması
- Postmiksiyonel rezidu (PMR) tayini
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Üriner inkontinans için temel değerlendirme; ayrıntılı bir öykü alınması, fizik muayene, idrar tetkiki, en az 3 günlük mesane günlüğü tutulması ve postmiksiyonel rezidu (PMR) tayini ile yapılmaktadır.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinansın fizik muayenesinde değerlendirilmesi gereken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Mesane retansiyonu
B
Gaita tıkacı
C
Anal sfinkter tonüsü
D
Psikolojik faktörler
E
Mesanede kitle
Açıklama:
Fizik muayenede; kardiyovasküler, abdominal, mümkünse genital ve pelvik muayene detaylı olarak yapılmalı, volüm yükü, mesane retansiyonu veya kitle, gaita tıkacı ve prostat boyutları, nodül varlığı, sertlik olup olmadığı değerlendirilmelidir. Yine mümkünse anal sfinkter tonüsü ve perineal duyu da muayene edilmelidir. Yeni başlayan ve kötüleşen ya da motor ve duysal semptomların varlığında nörolojik değerlendirme yapılması uygundur.
Soru 116
- Lifli gıda tüketimi
- Alkol ve kafeinli içecek tüketiminin sınırlandırılması
- Sigaranın bırakılması
- Günde 2 lt’ye kadar sıvı alımı sağlanması
- Mesane eğitimi
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
Yalnız V
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
İnkontinans tedavisinde yaşam tarzı değişikliği aşağıdakileri içermektedir:
Dehidratasyon ve hipotansiyonu önlemek adına günde 2 lt’ye kadar sıvı alımı sağlanması ve aşırı sıvı alımından kaçınılması, sigaranın bırakılması, alkol ve kafeinli içecek tüketiminin sınırlandırılması önerilir. İnkontinanslı hastalarda konstipasyon problemi ile sık karşılaşıldığından lifli gıda ve yeterli sıvı alınması önerilmelidir.
Dehidratasyon ve hipotansiyonu önlemek adına günde 2 lt’ye kadar sıvı alımı sağlanması ve aşırı sıvı alımından kaçınılması, sigaranın bırakılması, alkol ve kafeinli içecek tüketiminin sınırlandırılması önerilir. İnkontinanslı hastalarda konstipasyon problemi ile sık karşılaşıldığından lifli gıda ve yeterli sıvı alınması önerilmelidir.
Soru 117
- Diyet
- Mesane eğitimi
- İdrar yapmayı teşvik etme
- Alışkanlık eğitimi
Seçenekler
A
I, II
B
II, III, IV
C
I, III, IV
D
I, II, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Üriner İnkontinansı Olan Yaşlılarda Uygulanabilecek Davranışsal Tedavi Yöntemleri:
- Diyet
- Bazı yiyecek ve içecekler
- Mesane Eğitimi
- Alışkanlık Eğitimi (Zamanlı Miksiyon, Tuvalete Gitme Programı Oluşturma)
- İdrar Yapmayı Teşvik Etme
Soru 118
"Mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını içeren ________________, sıkışma, miks ve stres tipi Üİ’si olanlar, yaşlılar ve beden kitle indeksi yüksek olanlarda etkilidir".
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan ifadeyi aşağıdakilerden hangisi en iyi şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan ifadeyi aşağıdakilerden hangisi en iyi şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Mendelsohn manevrası
B
Masako manevrası
C
Kegel egzersizi
D
Supraglottik manevra
E
Shaker egzersizi
Açıklama:
Mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını içeren Kegel egzersizi, sıkışma, miks ve stres tipi Üİ’si olanlar, yaşlılar ve beden kitle indeksi yüksek olanlarda etkilidir.
Soru 119
- Pelvik taban kas gücünü arttırması
- Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini koruması
- Üretral kapanma basıncını ve direncini arttırması
- Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği arttırması
- Doğum sonrası vajinanın toparlanmasını sağlaması
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
III, IV
D
III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Kegel egzersizinin yararları;
• Pelvik taban kas gücünü arttırması
• Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini koruması
• Üretral kapanma basıncını ve direncini arttırması
• Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği arttırması
• Uterus ve pelvik organ prolapsusu, pelvik taban güçsüzlüğü ve Üİ gibi pelvik sorunları önlemesi
• Anal sfinkterin kas gücünü arttırarak barsak kontrolünü sağlaması
• Hemoroidal ağrıyı gidermesi, seksüel hassasiyetin artması ve cinsel problemlerin azalması
• Doğum sonrası vajinanın toparlanmasını sağlaması
• Doğumda epizyotomi ihtiyacını azaltması.
• Pelvik taban kas gücünü arttırması
• Kas gücünü, tonüsünü ve elastikiyetini koruması
• Üretral kapanma basıncını ve direncini arttırması
• Üretral sfinktere ve detrusor kasına olan desteği arttırması
• Uterus ve pelvik organ prolapsusu, pelvik taban güçsüzlüğü ve Üİ gibi pelvik sorunları önlemesi
• Anal sfinkterin kas gücünü arttırarak barsak kontrolünü sağlaması
• Hemoroidal ağrıyı gidermesi, seksüel hassasiyetin artması ve cinsel problemlerin azalması
• Doğum sonrası vajinanın toparlanmasını sağlaması
• Doğumda epizyotomi ihtiyacını azaltması.
Soru 120
- Aneljezikler,
- Antihistaminikler,
- Antikolinerjikler,
- Düz kas gevşeticileri,
- Kalsiyum kanal blokörleridir.
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
III, IV
D
III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Medikal Tedavi
İlaç tedavisinin amacı; mesane kaslarının kasılmasını azaltarak istemsiz kasılmaları önlemek, alt üriner sistemin depolama ve boşaltma işlevini kolaylaştırmaktır. Genelde kullanılan ilaçlar, antikolinerjikler, düz kas gevşeticileri, kalsiyum kanal blokörleridir.
İlaç tedavisinin amacı; mesane kaslarının kasılmasını azaltarak istemsiz kasılmaları önlemek, alt üriner sistemin depolama ve boşaltma işlevini kolaylaştırmaktır. Genelde kullanılan ilaçlar, antikolinerjikler, düz kas gevşeticileri, kalsiyum kanal blokörleridir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmaya bağlı üriner sistemde gelişen fizyolojik değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır
B
İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar
C
Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır
D
Üretral kapanma basıncın ve direncin artması
E
Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar
Açıklama:
Üretral kapanma basıncın ve direncin artması
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinansın risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
İdrar yolu enfeksiyonu
B
Kronik öksürük
C
Sık idrara çıkma
D
Hareket kısıtlılığı
E
Gece idrar kaçırma
Açıklama:
Kronik öksürük
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi geçici inkontinans nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Nörolojik hastalıklar
B
Sistemik hastalıklar
C
Mesanenin yetersiz boşalması
D
Fazla sıvı atılımı
E
Mobilite bozuklukları
Açıklama:
Fazla sıvı atılımı
Soru 124
Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır.
Aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Fonksiyonel İnkontinans
B
Sıkışma Tipi İnkontinans
C
Stres İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Miks İnkontinans
Açıklama:
Stres İnkontinans
Soru 125
İnkontinans ağırlıklı olarak fiziksel aktivite, öksürük gibi presipite eden faktörler ile ilişkili ise ve sıkışma hissi ile birlikte tuvalete yetişememe durumu varsa hangi tip inkontinans görülür?
Seçenekler
A
Fonksiyonel İnkontinans
B
Stres İnkontinans
C
Sıkışma Tipi İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Miks İnkontinans
Açıklama:
Miks İnkontinans
Soru 126
Yaşlı inkontinansı tedavi ve bakımı aşamalarında hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Komorbiditeler gözden geçirilmeli
B
İlaçlar gözden geçirilmeli
C
Yaşam tarzı değişikliği
D
Hareket kısıtlılığı
E
Davranışsal tedavi
Açıklama:
Hareket kısıtlılığı
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinanslı yaşlılarda uygulanabilecek davranışsal tedavi yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Alışkanlık eğitimi
B
Diyet
C
Bazı yiyecek ve içecekler
D
Mesane eğitimi
E
Kegel egzersizi
Açıklama:
Kegel egzersizi
Soru 128
Son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması olarak değerlendirilen durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnkontinans
B
Parasempatik
C
Hipotoni
D
Hiperleksi
E
Diyabet
Açıklama:
Üriner intontinans, son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması olarak değerlendirilendirilmektedir. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 129
Mesanenin dolması sırasında aşağıdaki sistemlerden hangisi aktiftir?
Seçenekler
A
Somatik
B
Sempatik
C
Parasempatik
D
Afferent sensörler
E
Respirasyon
Açıklama:
Mesane dolumunda sempatik sistem aktifken, maksimum mesane kapasitesine ulaşıldığında (400-500 mL) parasempatik sistem aktiftir. Doğru yanıt “B” seçeneğidir.
Soru 130
60 yaş ve üzerindeki yaşlılarda üriner inkontinans görülme olasılığı aşağıdaki seçenkelerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
%5-25
B
%50-60
C
%15-35
D
%40-65
E
%20-35
Açıklama:
Toplumda yaşayan 60 yaş ve üzeri yaşlılarda görülme oranı %15-35 iken, bu oran huzurevinde kalan yaşlılarda %60-70’lere ulaşmaktadır. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 131
"Mehmet bey 65 yaşındadır. Mehmet bey son zamanlarda sık sık idrar çıkma acil idrar yapma hissi yaşamakta ve geceleri sıkça altına kaçırmaktadır."
Mehmet bey ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Mehmet bey ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Mehmet bey son zamanlarda fazla sıvı almaktadır.
B
Mehmet bey hipertansiyon riski altındadır.
C
Mehmet bey aşırı spor yapmaktadır.
D
Mehmet bey Üriner Inkontinans belirtileri göstermektedir.
E
Mehmet bey psikolojik sorunlar yaşamaktadır.
Açıklama:
Mehmet bey üriner inkontinans belirtileri göstermektedir. Üriner İnkontinansın belirti ve bulguları şunlardır;
- Mesanenin yetersiz boşalması
- Tuvalete zamanında ulaşılamaması
- Acil idrar yapma hissi
- Sık idrara çıkma
- Gece idrar kaçırma
- İstemsiz idrar yapma
- Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin olması.
Soru 132
Stres tipi ve sıkışma tipi inkontnansın bir arada olduğu inkontinans tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fonksyonel Inkontnans
B
Sıkısma Tipi Inkontnans
C
Stres Inkontnans
D
Taşma Inkontnansı
E
Miks İnkontinans
Açıklama:
Stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipidir. Kadınların yarısından fazlasında miks tip inkontinans görülürken, erkeklerde sıkışma tipi inkontinans daha sık görülmektedir. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 133
Yaşlının hapşırma, öksürme gibi aktivitelerden sonra idrar kaçırma durumunda aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Stres İnkontinans
B
Fonksiyonel İnkontnans
C
Sıkışma Tipi İnkontnans
D
Miks İnkontnans
E
Taşma İnkontnansı
Açıklama:
Stres İnkontinans: Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır. Genitoüriner atrofi veya prolapsus, travma, operasyon, obezite ve çok doğum yapmış olmak stres inkontinans gelişimi için birer risk faktörüdür. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 134
Davranışsal tedavi sıklıkla hangi inkontinans tiplerinde kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Sıkışma tipi ve miks tip
B
Stres ve miks tipi
C
Taşma inkontinans
D
Fonsiyonel ve sıkışma tipi
E
Taşma ve sıkışma tipi
Açıklama:
Mesane eğitimi ve pelvik taban kasları egzersizleri gibi davranışsal tedaviler; sıkışma, stres ve miks tip inkontinansda sıklıkla kombine edilerek uygulanabilmektedir. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 135
Mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını içeren mesane egzersizi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hawthorne manevrası
B
Dawson egzersizi
C
Kegel egzersizi
D
Juhn tekniği
E
BOT2 manevrası
Açıklama:
Kegel egzersizi 1948 yılında Arnold Kegel tarafından tanımlanmıştır. Mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını içeren Kegel egzersizi, sıkışma, miks ve stres tipi Üİ’si olanlar, yaşlılar ve beden kitle indeksi yüksek olanlarda etkilidir. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 136
Üriner inkontinans tanısı konulan yaşlıya, mesane boşaltımını düzenli olarak yapması için, sıkışma zamanlarının belirlenmesi ve bu zamanlardan önce tuvalete gitmesi önerilmiştir.
Yukarıda açıklanan durum inkontinans vakalarında kullanılan davranışsal tedavi yöntemlerinden hangisidir?
Yukarıda açıklanan durum inkontinans vakalarında kullanılan davranışsal tedavi yöntemlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Diyet
B
İdrar Yapmayı Teşvik Etme
C
Mesane Eğitimi
D
Alışkanlık Eğitimi
E
Yiyecek ve içecek düzenlemesi
Açıklama:
Alışkanlık eğitimi, hastanın idrar yapma alışkanlığına uygun olarak planlanan tuvalete gitme programıdır. Amaç; hastanın inkontinansı olmadan idrarını yaparak kuru kalmasıdır. Sıkışma tipi ve fonksiyonel inkontinans tedavisinde kullanılan bu yöntem; kognitif fonksiyonu sağlam olan, mesane günlüğü tutabilen ve fiziksel olarak kendisi tuvalete gidebilen kişiler ile Alzheimer hastalığı gibi kognitif fonksiyonlarında bozulma olan kişilerde bakım veren kişi tarafından kullanılabilir. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinans tedavisinde kullanılan ilaçlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Antidepresanlar
B
Kalp ilaçları
C
Ağrı kesiciler
D
Antiepiletikler
E
Antikolinerjikler
Açıklama:
İlaç tedavisinin amacı; mesane kaslarının kasılmasını azaltarak istemsiz kasılmaları önlemek, alt üriner sistemin depolama ve boşaltma işlevini kolaylaşt rmaktır. Genelde kullanılan ilaçlar, antikolinerjikler, düz kas gevşeticileri, kalsiyum kanal blokörleridir. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi üretik kontinansa sebep olan yiyeceklerden biridir?
Seçenekler
A
Ispanak
B
Domates
C
Enginar
D
Pırasa
E
Pilav
Açıklama:
Domates
Soru 139
Kegel egzersizlerinin fizyolojik etkileri ne kadar sürede ortaya çıkar?
Seçenekler
A
5 gün
B
8 gün
C
1 hafta
D
2 hafta
E
3 hafta
Açıklama:
2 hafta
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi Antimuskarinik ilaçların yan etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Mide bulantısı
B
Görme bulanıklığı
C
Baş dönmesi
D
Tokluk hissi
E
Aşırı acıkma
Açıklama:
Görme bulanıklığı
Soru 141
__________ her canlı için anne karnında başlayıp ölüme kadar devam eden bir değişim sürecidir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yaşama
B
Büyüme
C
Gelişme
D
Erginleşme
E
Yaşlanma
Açıklama:
Yaşlanma, her canlı için anne karnında başlayıp ölüme kadar devam eden bir değişim sürecidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 142
Ülkemizde 65 yaş ve üzeri nüfusun yıllara göre oranlarına bakıldığında sırasıyla 1990, 2000 ve 2008 oranları 4.3, 5.7 ve 6.83 olup, bu oran 2014 yılında %_____’e yükselmiştir. Boşluğa hangisi gelirse verilen bilgi doğru bir bilgi olur?
Seçenekler
A
%6
B
%7
C
%8
D
%9
E
%10
Açıklama:
Ülkemizde 65 yaş ve üzeri nüfusun yıllara göre oranlarına bakıldığında sırasıyla 1990, 2000 ve 2008 oranları 4.3, 5.7 ve 6.83 olup, bu oran 2014 yılında %8’e yükselmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 143
"_______________, son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması olarak değerlendirilmektedir." Boşluğa hangi seçenek gelmelidir?
Seçenekler
A
Ateroskleroz
B
Üriner inkontinans
C
Demans
D
Osteoporoz
E
Malnutrisyon
Açıklama:
Üriner inkontinans, son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 144
Maksimum mesane kapasitesine kaç mL'dir?
Seçenekler
A
200-300 mL
B
300-400 mL
C
400-500 mL
D
500-600 mL
E
600-700 mL
Açıklama:
Maksimum mesane kapasitesi 400-500 mL'dir. Doğru cevap C'dir.
Soru 145
Yaşlanmayla birlikte üriner sistemde gelişen fizyolojik değişiklikler aşağıda belirtilmiştir;
- Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır.
- Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
- İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
- Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır. Yaşlılar, mesanenin %90’ı dolmadan idrar yapma isteğinin farkında olmazlar.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
- Böbreklerin kütlesi ve fonksiyonel glomerül sayısı azalır.
- Renal korteksteki kan damarlarındaki atrofiye bağlı olarak böbreklere olan kan akımı azalır.
- Glomeruler bazal membranında kalınlaş- maya bağlı olarak nefronlara olan kan akı- mı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneği azalır. Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %50 oranında azalmış olur.
- Detrusor kasının daha az kontraktil olması ve kısmen düzensiz kasılması nedeniyle yaşlı bireylerde mesanenin tamamen boşalmaması, istemsiz mesane kasılmaları gibi sorunlar gelişir. Mesane kapasitesi azalır ve mesanede postmiksiyonel rezidü artar.
- İdrar yapmayı kontrol eden pelvik kaslar zayıflar.
- Mesanedeki afferent reseptörlerin yaşla birlikte duyarlılığı azalır. Yaşlılar, mesanenin %90’ı dolmadan idrar yapma isteğinin farkında olmazlar.
Soru 146
Kadınlarda görülen üriner inkontinans ile ilgili verilen verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Vajinal dokuda atrofi gelişir
B
Üretral dokuda atrofi zayıflar
C
Üretral sfinkter zayıflar
D
Üretral basınç düşer
E
Üretra kısalır
Açıklama:
Kadınlarda kollajen doku ve östrojen seviyesindeki azalmaya bağlı olarak vajinal ve üretral dokuda atrofi gelişir, üretral sfinkter zayıflar. Üretral basınç düşer, üretra kısalır. Doğru cevap B'dir.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyde görülen duygusal sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kişinin kendini çaresiz ve güçsüz hissetmesi
B
Kısıtlılıklar ve evde bakım sorunları nedeniyle bağımlılık
C
İşe yaramaz ve yük olarak algılanma
D
Geleceğe yönelik umutlu olma
E
Kayıp ya da yas sürecinde yaşanan sorunlar
Açıklama:
Yaşlı bireyde görülen duygusal sorunlar; hâkimiyet kaybı nedeniyle kişinin kendini çaresiz ve güçsüz hissetmesi; kısıtlılıklar ve evde bakım sorunları nedeniyle bağımlılık, işe yaramaz ve yük olarak algılanma; geleceğe yönelik endişeler, belirsizlikler ve kayıp ya da yas sürecinde yaşanan sorunlardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 148
- Mesanenin yetersiz boşalması
- Acil idrar yapma hissi
- Seyrek idrara çıkma
- Gece idrar kaçırma
- İstemsiz idrar yapma
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
- Mesanenin yetersiz boşalması
- Tuvalete zamanında ulaşılamaması
- Acil idrar yapma hissi
- Sık idrara çıkma • Gece idrar kaçırma
- İstemsiz idrar yapma
- Kötü hijyen ya da enfeksiyon belirtilerinin olması.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi Geçici Üriner İnkontinans'ın nedenlerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
Akut konfüzyonel bozulma
B
İdrar yolu enfeksiyonu
C
Atrofik vajinit
D
Az sıvı atılımı
E
Gaita tıkacı
Açıklama:
Geçici Üriner İnkontinans Nedenleri
- Delirium (akut konfüzyonel bozulma-deliryum)
- Infection (idrar yolu enfeksiyonu)
- Atrophic vaginitis (atrofik vajinit-üretrit)
- Pharmaceutical (ilaçlar)
- Psychological (psikolojik nedenler)
- Excess fluids (fazla sıvı atılımı)
- Restricted mobility (hareket kısıtlılığı)
- Stool impaction (gaita tıkacı)
Soru 150
Seçeneklerden hangisi Kalıcı İnkontinans nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel İnkontinans
B
Stres İnkontinans
C
Sıkışma Tipi İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Zorunlu İnkontinans
Açıklama:
Kalıcı inkontinans nedenlerini beş başlık altında toplayabiliriz.
- Fonksiyonel İnkontinans
- Stres İnkontinans
- Sıkışma Tipi İnkontinans
- Taşma İnkontinansı
- Miks İnkontinans
Soru 151
Uluslararası İnkontinans Derneği'ne göre inkontinans nedir?
Seçenekler
A
Her türlü istemsiz idrar kaçırma halini
B
Utanıldığı zaman gerçekleşen inkontinans
C
Uyku halindeyken gerçekleşen inkontinans
D
Tuvalete yetişilemediğinde meydana gelen inkontinans
E
Gülerken meydana gelen inkontinans
Açıklama:
Uluslararası İnkontinans Derneği 2002 yılında ‘her türlü istemsiz idrar kaçırma halini inkontinans’ olarak tanımlamıştır.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma ile birlikte üriner sistemde ortaya çıkan fizyolojik ve psikolojik değişiklikler değişiklikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mesane kapasitesi artar
B
Böbreklere olan kan akımı azalır.
C
Böbreklerin kütlesi azalır.
D
Pelvik kaslar zayıflar
E
Mesanedeki reseptörlerin duyarlılığı azalır
Açıklama:
Yaşlanma ile birlikte mesane kapatisesinde artma değil azalma meydana gelir. Bunun dışındaki şıklardaki ifadeler doğrudur.
Soru 153
Üriner inkontinans (Üİ) ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangsi doğrudur?
Seçenekler
A
Erkeklerde 80 yaşına kadar kadınlardan 1,3-2 kat daha sık görülür
B
Huzurevinde kalan yaşlılarda daha seyrek görülür
C
80 yaş ve üzerinde kadınlarda bu yaş grubundaki erkeklere oranla daha sık görülür
D
Yaşlanmanın doğal bir sonucudur
E
65 yaş üzerinde erkeklerde görülme oranı %21-22 arasındadır.
Açıklama:
Üİ genel olarak 80 yaşından sonra erkekler ve kadınlarda aynı sıklıkta görülürken 80 yaşına kadar kadınlarda erkeklerden daha fazla görülmektedir. Aynı zamanda yaşlanmanın doğal bir sonucu değil her yaşta patolojik bir durumdur ve huzur evinde kalan yaşlılarda daha sıklıkla görülmektedir. Dolayısıyla şıklar arasında tek doğru ifade E şıkkındadır.
Soru 154
Stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipi olarak durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taşma inkontinansı
B
Sıkışma tipi inkontinans
C
Fonksiyonel inkontinans
D
Stres İnkontinansı
E
Miks İnkontinans
Açıklama:
Miks inkontinans stres tipi ve sıkışma tipi inkontinansın bir arada olduğu inkontinans tipi olarak bilinir.
Soru 155
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinans için temel değerlendirme aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ayrıntılı öykü alınması
B
Fizik muayene
C
İdrar tetkiki
D
En az 3 günlük mesane günlüğü
E
Psikolojik test uygulaması
Açıklama:
Üriner inkontinans için temel değerlendirme; ayrıntılı bir öykü alınması, fizik muayene, idrar tetkiki, en az 3 günlük mesane günlüğü tutulması ve postmiksiyonel rezidu (PMR) tayini ile yapılmaktadır. Psikolojik test uygulaması bunlar arasında yer almaz.
Soru 156
Aşırı sıvı alımı; Üİ’yi ve aşırı aktif mesane semptomlarını arttırabilir. Üriner İnkontinansı Olan Yaşlılarda Uygulanabilecek Davranışsal Tedavi Yöntemlerinden hangisi bu durumla ilgili olarak uygulanabilecek en uygun tedavi yöntemidir?
Seçenekler
A
İdrar yapmayı teşvik etme
B
Diyet
C
Mesane eğitimi
D
Alışkanlık eğitimi
E
Psikolojik tedavi
Açıklama:
Aşırı sıvı alımı; Üİ’yi ve aşırı aktif mesane semptomlarını arttırabilir. Sıvı kısıtlaması ise dehidratasyon, konstipasyon ve idrar konsantrasyonunun artmasına neden olabilir. İdrar konsantrasyonundaki artış, mesane mukozasında irritasyona neden olarak acil idrar yapma hissini, sık idrar yapmayı ve İYE’leri arttırabilir. Dolayısıyla Üİ’si olan hastalarda mesane günlüklerine bakılarak diyetlerinde düzenlemeler yapılabilir.
Soru 157
Mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını içeren uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kegel egzersizi
B
Yoga
C
Cerrahi müdahale
D
Kas disiplini
E
İlaç tedavisi
Açıklama:
Mesane, mesane boynu, üretra, vajina ve rektumu destekleyen pubokoksigeal kaslarını güçlendirmek için kasın tekrarlı kasılmasını içeren Kegel egzersizi, sıkışma, miks ve stres tipi Üİ’si olanlar, yaşlılar ve beden kitle indeksi yüksek olanlarda etkilidir. Kegel egzersizi ile inkontinansın tedavi oranının %80’in üzerinde olduğu belirtilmiştir.
Soru 158
Kegel egzersizi ile istenilen sonucun alınamadığı hastalarda aşağıdaki durumlardan hangisi düşünülmelidir?
Seçenekler
A
Psikolojik rahatsızlık
B
Romatizma
C
Enfeksiyon
D
Kollajen yapı defekti
E
Nörolojik Bozukluk
Açıklama:
Yaşlı hastalarda egzersize yanıt daha uzun bir sürede alınabilir. Kegel egzersizi
ile istenilen sonucun alınamadığı hastalarda kollajen yapı defekti olabileceği düşünülmelidir.
ile istenilen sonucun alınamadığı hastalarda kollajen yapı defekti olabileceği düşünülmelidir.
Soru 159
Kegel egzersizi ile inkontinansın tedavi oranı ne civarlardadır?
Seçenekler
A
%80-90
B
%20-30
C
%30-40
D
%60-70
E
%5-10
Açıklama:
Kegel egzersizi ile inkontinansın tedavi oranının %80’in üzerinde
olduğu belirtilmiştir.
olduğu belirtilmiştir.
Soru 160
Aşağıdakilerden hangisi inkontinans tedavisinde önerilenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sigaranın bırakılması
B
Günde en az 3 litre sıvı alınması
C
Alkolün sınırlandırılması
D
Lifli gıdaların yenilmesi
E
Kafeinli içeceklerden kaçınılması
Açıklama:
İnkontinans tedavisinde günde 2 lt’ye kadar sıvı alımı sağlanması ve aşırı sıvı alımından kaçınılması önerilir. Yani 3 litre sıvı alımı oldukça fazla görülmektedir.
Soru 161
Uluslararası İnkontinans Derneği 2002 yılında inkontinans’ı nasıl tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması
B
Son 6 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması
C
Ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması
D
Uyurken idrar kaçırmanın olması
E
Her türlü istemsiz idrar kaçırma hali
Açıklama:
Üriner inkontinans, son 12 ay içinde istem dışı idrar kaçırmanın olması ya da ayda birden fazla idrar kaçırmanın olması olarak değerlendirilmektedir. Uluslararası İnkontinans Derneği 2002 yılında ‘her türlü istemsiz idrar kaçırma halini inkontinans’ olarak tanımlamıştır. Doğru Cevap E'dır.
Soru 162
Aşağıdakilerden hangisi kontinansın sağlanmasında rol oynamaz?
Seçenekler
A
Karın kasları
B
Pelvik taban kasları
C
Sakral sinirler
D
Pudental sinirler
E
Somatik sinirler
Açıklama:
Sakral, pudental ve somatik sinirler pelvik taban kasları ve eksternal üretral sfinkteri kontrol ederek kontinansın sağlanmasında rol oynar. Doğru Cevap A'dır.
Soru 163
Glomerüler filtrasyon hızı 80 yaşında hangi oranında azalmış olur?
Seçenekler
A
%40
B
%50
C
%60
D
%70
E
%80
Açıklama:
Glomeruler bazal membranında kalınlaşmaya bağlı olarak nefronlara olan kan akımı, böbreklerin idrarı konsantre etme ve ph dengesini sürdürme yeteneği azalır. Glomerüler filtrasyon hızı düşer ve 80 yaşında %50 oranında azalmış olur. Doğru Cevap B'dır.
Soru 164
Kadınlarda kollajen doku ve östrojen seviyesindeki azalmaya bağlı olarak aşağıdakilerden hangisi gelişmez?
Seçenekler
A
Vajinal dokuda atrofi
B
Üretral sfinkterde zayıflama
C
Üretral basınçta düşme
D
Üretrada uzama
E
Üretral dokuda atrofi
Açıklama:
Kadınlarda kollajen doku ve östrojen seviyesindeki azalmaya bağlı olarak vajinal ve üretral dokuda atrofi gelişir, üretral sfinkter zayıflar. Üretral basınç düşer, üretra kısalır. Doğru cevap D'dir.
Soru 165
Aşağıdakilerden hangisi stres inkontinans gelişimi için risk faktörü değildir?
Seçenekler
A
Genitoüriner atrofi veya prolapsus
B
Sigara
C
Operasyon
D
Obezite
E
Çok doğum yapmış olmak
Açıklama:
Stres İnkontinans: Pelvik taban kaslarının gevşemesi sonucu abdominal basıncın üretral sfinkter kapanma basıncını aştığı; öksürme, gülme ve hapşırma gibi aktivitelerden sonra küçük hacimli idrar kaçışı olmasıdır. Genitoüriner atrofi veya prolapsus, travma, operasyon, obezite ve çok doğum yapmış olmak stres inkontinans gelişimi için birer risk faktörüdür. Doğru cevap B'dir.
Soru 166
Aşağıdakilerden hangisi sıkışma tipi inkontinansın sebeplerindendir?
Seçenekler
A
Hareket yeteneğinin kısıtlanmış olması
B
Prostat tümörü
C
Mesane tümörü
D
Travma
E
Obezite
Açıklama:
Sıkışma Tipi İnkontinans: Detrusör aşırı aktivitesine bağlı olarak kontrol edilemeyen ani sıkışma tipi hissi ile idrar kaçırılmasıdır. Mesaneyi irrite eden taş, enfeksiyon, tümör ve yabancı madde varlığı ile birlikte, fibrozis ya da yaşlanma ile detrusör kasının kompliyansının bozulması sonucunda gelişebilir. Doğru Cevap C'dır.
Soru 167
Üriner inkontinans hastalarının değerlendirmesinde aşağıdakilerden hangisine gerek yoktur?
Seçenekler
A
Ayrıntılı bir öykü alınması
B
Kan tetkiki
C
İdrar tetkiki
D
En az 3 günlük mesane günlüğü kayıtları
E
Postmiksiyonel rezidu (PMR) tayini
Açıklama:
Üriner inkontinans için temel değerlendirme; ayrıntılı bir öykü alınması, fizik muayene, idrar tetkiki, en az 3 günlük mesane günlüğü tutulması ve postmiksiyonel rezidu (PMR) tayini ile yapılmaktadır.
Soru 168
Üriner inkontinans hastalarına yaşam tarzı değişikliği önerisi hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Günlük 500 mL den fazla sıvı tüketmemeleri
B
Günlük 3 L den fazla sıvı tüketmeleri
C
Lifli gıdalardan uzak durmaları
D
İçebildikleri kadar kahve içmeleri
E
Obez kadınlarda kilo kontrolü sağlanması
Açıklama:
Obez kadınlarda kilo kontrolü sağlanması stres inkontinans tedavisinde önerilir. Dehidratasyon ve hipotansiyonu önlemek adına günde 2 L’ye kadar sıvı alımı sağlanması ve aşırı sıvı alımından kaçınılması, sigaranın bırakılması, alkol ve kafeinli içecek tüketiminin sınırlandırılması önerilir. İnkontinanslı hastalarda konstipasyon problemi ile sık karşılaşıldığından lifli gıda ve yeterli sıvı alınması önerilmelidir. Doğru Cevap E'dır.
Soru 169
Mesane kapasitesini artırarak ve mesane doluluğu suresince bazal asetilkolin salınımını bloke ederek etkisini gösteren özellikle sıkışma tipi üriner inkontinansın medikal tedavisinde başarıyla kullanılan ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antikolinerjikler
B
Düz kas gevşeticileri
C
Kalsiyum kanal blokörleri
D
Antimuskarinik ilaçlar
E
Antihistaminikler
Açıklama:
Sıkışma tipi Üİ’da; antimuskarinik ajanlar oldukça etkin ve güvenilir olarak kullanılmaktadır. Tedaviden daha fazla fayda elde edebilmek için antimuskarinik ilaçlarla davranışsal tedaviler kombine edilmelidir. Antimuskarinik ilaçlar, mesane kapasitesini artırır ve mesane doluluğu suresince bazal asetilkolin salınımını bloke ederler. Doğru Cevap D'dır.
Soru 170
Aşağıdakilerden hangisi antimuskarinik ajanların yan etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Ağız kuruluğu
B
İshal
C
Bradikardi
D
Anoreksi
E
İnsomnia
Açıklama:
Çeşitli doz ve formüllerde farklı antimuskarinik ajanlar mevcuttur: darifenasin, propiverin, fesoterodin, oksibutinin solifenasin, tolterodin ve trospiyum. Ağız kuruluğu, konstipasyon, görme bulanıklığı, taşikardi, sersemlik ve kogninif fonksiyonlarda azalmaya yol açabilirler. Doğru cevap A'dır.
Ünite 3
Soru 1
I. Aile üyelerinin ilgisi
II. Hastalıklara
III. Kullanılan ilaçlara
IV. Yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişikliklere
Yukarıdakilerden hangilerine bağlı olarak yaşlılarda düşme meydana gelmektedir?
II. Hastalıklara
III. Kullanılan ilaçlara
IV. Yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişikliklere
Yukarıdakilerden hangilerine bağlı olarak yaşlılarda düşme meydana gelmektedir?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
I,II,III,IV
D
II,III,IV
E
I,III
Açıklama:
Yaşlılarda düşmeler, yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişikliklere, hastalıklara, kullanılan ilaçlara ve çevresel nedenlere bağlı olarak meydana gelmektedir.
Soru 2
Hangi yaş ve üzeri yaşlılarda düşme sıklığı artmaktadır?
Seçenekler
A
60
B
65
C
70
D
75
E
80
Açıklama:
Yaşla birlikte düşme riski de artmaktadır. 75 yaş ve üzeri yaşlılarda düşme sıklığı 65-74 yaş arasındakilerden 4-5 kat daha fazladır.
Soru 3
I. Çalışan
II. Çocuklarının yanında kalan
III. Hastanede kalan
IV. Huzurevinde kalan
Yukarıda belirtilen yaşlı grubundan hangisi veya hangileri düşme sıklığı daha fazladır?
II. Çocuklarının yanında kalan
III. Hastanede kalan
IV. Huzurevinde kalan
Yukarıda belirtilen yaşlı grubundan hangisi veya hangileri düşme sıklığı daha fazladır?
Seçenekler
A
I,II
B
Yalnız III
C
III,IV
D
Yalnız I
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Hastane ve huzurevinde kalan yaşlılardadüşme sıklığı diğer yaşlılardan iki kat daha fazladır.
Soru 4
Yaşlılarda hangi kırıkların %90 dan fazlası düşme sonrası gelişir?
Seçenekler
A
Kalça
B
Diz
C
Kol
D
El
E
Kafa
Açıklama:
Yaşlılarda kalça kırıklarının %90’dan fazlası düşme sonrası gelişir.
Soru 5
Düşme, kişinin bulunduğu seviyeden daha alçak bir seviyeye, zemine veya yere istemsiz ve beklenmedik bir şekilde gelmesi olarak tanımlanır. Yaşamın hangi evresinde düşme riski daha fazladır?
Seçenekler
A
Yeni Doğan
B
Gençlik
C
Ergenlik
D
Orta Yaş
E
Yaşlılık
Açıklama:
Düşme, kişinin bulunduğu seviyeden daha alçak bir seviyeye, zemine veya yere istemsiz ve beklenmedik bir şekilde gelmesi olarak tanımlanır. Yaşlılarda düşme riski genç erişkinlere göre daha fazladır.
Soru 6
Yaşla birlikte düşme riski de artmaktadır. Yaşlılarda düşme sıklılığı hangi evrelerde daha fazladır?
Seçenekler
A
55-60 Yaş
B
60-65 yaş
C
65-70 yaş
D
70-75 yaş
E
75 Yaş üstü
Açıklama:
Yaşla birlikte düşme riski de artmaktadır. 75 yaş ve üzeri yaşlılarda düşme sıklığı 65-74 yaş arasındakilerden 4-5 kat daha fazladır. Hastane ve huzurevinde kalan yaşlılarda düşme sıklığı diğer yaşlılardan iki kat daha fazladır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye neden olan fizyolojik değişiklikler arasında değildir?
Seçenekler
A
Görme keskinliğinde azalma
B
Karanlığa uyumda azalma
C
Göz kamaşması
D
Yetersiz aydınlatma
E
Kontrast duyarlılığında azalma
Açıklama:
Görme keskinliğinde azalma, karanlığa uyumda azalma, göz kamaşması ve kontrast duyarlılığında azalma gibi görme sorunları yaşlıların düşmesine zemin hazırlar. Görmede, özellikle kontrast duyarlılığındaki bozulma önemlidir. Bu durumda kişi içinde bulunduğu ortamdaki kenarları, örneğin basamak, ağaç kökü, su oluğu ve kaldırımdaki çatlak gibi eşitsizlikleri fark edememektedir.
Soru 8
Kallüs, şişlik ve deformite gibi yaşlılarda görülen hangi tip hastalıklardır.
Seçenekler
A
Serebrovasküler hastalıklar
B
Sindirim Sistemi Hastalıkları
C
Ayak Hastalıkları
D
Görme Hastalıkları
E
Kas İskelet Hastalıkları
Açıklama:
Kallüs, şişlik ve deformite gibi ayak hastalıkları yaşlılarda düşmeye neden olmaktadır.
Soru 9
Mobilyalar, yaşlıların düşme ve çarpma riskini azaltmak için duvar boyunca ve alanın köşesine yerleştirilmelidir. Bu tip önlemler yaşlılarda düşmeyi engelliyici hangi tür önlemler olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Bireysel Önlemler
B
Çevresel Önlemler
C
Yasal Önlemler
D
Toplumsal Önlemler
E
Genel kişisel Önlemler
Açıklama:
Düşmeyi önlemek için çevresel ve bireysel önlemlerin alınması gerekir.
Çevresel önlemler konut içi düzenlemeler ve dışarıya yönelik düzenlemeleri kapsar
Çevresel önlemler konut içi düzenlemeler ve dışarıya yönelik düzenlemeleri kapsar
Soru 10
Aşağıdaki ilaçlardan hangisi düşmeye bağlı ilaç kullanımları arasında değildir?
Seçenekler
A
Enzodiazepinler
B
Antibiyotikler
C
Nöroleptikler
D
Sedatifler
E
Antidepresanlar
Açıklama:
Sedatifler,nöroleptikler,benzodiazepinler,antidep resanlar, narkotikler, antihipertansifler, antiaritmikler ve diüretikler düşmeye neden olan ilaçlardır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye bağlı çevresel önlemler içerisinde apartman da alınacak önlemlerden değildir?
Seçenekler
A
Kapıya yakın yerlerde sabitlenmiş oturma yerleri bulunmalıdır
B
Giriş sahanlıkları yeteri kadar aydınlatılmış olmalıdır.
C
Posta kutusu, kapı zili ve elektrik düzeneğine ilişkin her türlü düğme ve priz yerden en fazla 90-100cm yükseklikte olmalıdır.
D
Karanlıkta rahatlıkla görülebilecek fosforlu elektrik düğmeleri tercih edilmelidir.
E
Asansör kabini minimum 110x140cm ölçülerinde ve kolaylıkla ulaşılabilir mekanlarda olmalıdır.
Açıklama:
Apartman
• Giriş sahanlıkları yeteri kadar aydınlatılmış olmalıdır.
• Posta kutusu, kapı zili ve elektrik düzeneğine ilişkin her türlü düğme ve priz yerden en fazla 90-100cm yükseklikte olmalıdır.
• Karanlıkta rahatlıkla görülebilecek fosforlu elektrik düğmeleri tercih edilmelidir.
• Asansör kabini minimum 110x140cm ölçülerinde ve kolaylıkla ulaşılabilir mekanlarda olmalıdır.
• Giriş sahanlıkları yeteri kadar aydınlatılmış olmalıdır.
• Posta kutusu, kapı zili ve elektrik düzeneğine ilişkin her türlü düğme ve priz yerden en fazla 90-100cm yükseklikte olmalıdır.
• Karanlıkta rahatlıkla görülebilecek fosforlu elektrik düğmeleri tercih edilmelidir.
• Asansör kabini minimum 110x140cm ölçülerinde ve kolaylıkla ulaşılabilir mekanlarda olmalıdır.
Soru 12
Düşme yaşlılarda sık karşılaşılan önemli miktarda artışa yol açan geriatri sendromlardan biridir. Bu sedromlar sonrası düşme korkusuyla aşağıdakilerden hangisiyle karşılaşılmaz?
Seçenekler
A
Görme derinliğinde algılama bozukluğuna rastlanır
B
Sosyal yaşamınına etki eder
C
Bakım becerisinin azalmasına neden olur
D
Fiziksel aktivite düzeyi azalmasına neden olur
E
Bağımlılığın artmasına neden olur
Açıklama:
Düşme korkusu yaşlının sosyal yaşamını, bakım becerisini ve fiziksel aktivite düzeyini olumsuz yönde etkileyerek bağımlılığın artmasına neden olmaktadır. Yaşlılarda düşme yaşam kalitesini ciddi oranda etkileyen, birey, aile ve devletin sağlık hizmet yükünü ve sağlık maliyetini arttıran önemli bir sorundur.
Soru 13
Postural hipotansiyon ve ritimbozukluğu yaşlılarda düşmeye neden … hastalıklardandır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kalp ve damar
B
Üriner sistem
C
Kas iskelet sistemi
D
Fizyolojik
E
Nörolojik
Açıklama:
Kalp krizi, postural hipotansiyon ve ritim bozukluğu yaşlılarda düşmeye neden olan kalp ve damar hastalıklardandır.
Soru 14
Serebrovasküler olay (inme), parkinson, kol ve bacak sinirlerini tutan nöropatiler, demans, deliryum ve nöbetler yaşlılarda sık görülen ve düşmeye neden olan ... hastalıklarıdır. Aşağıdakilerden hangisi boşluğu tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Kalp ve damar
B
Üriner sistem
C
Sinir Sistemi
D
Kas iskelet sistemi
E
Nörolojik
Açıklama:
Serebrovasküler olay (inme), parkinson, kol ve bacak sinirlerini tutan nöropatiler, demans, deliryum ve nöbetler yaşlılarda sık görülen ve düşmeye neden olan sinir sistemi hastalıklarıdır.
Soru 15
Düşme açısından görmede hangi bozulma özellikle önemlidir?
Seçenekler
A
Yakını görememe
B
Karanlığa uyumda azalma
C
Göz kamaşması
D
Kontrast duyarlılığında azalma
E
Renk körlüğü
Açıklama:
Görmede, özellikle kontrast duyarlılığındaki bozulma önemlidir. Bu durumda kişi içinde bulunduğu ortamdaki kenarları, örneğin basamak, ağaç kökü, su oluğu ve kaldırımdaki çatlak gibi eşitsizlikleri fark edememektedir.
Soru 16
I. Kısa süreli hafıza kayıpları
II. Karmaşık bilgiyi analiz etme güçlüğü
III. Yeni bilgileri öğrenme güçlüğü
IV. Bilgilenme süreci ve reaksiyon verme zamanında yavaşlama
V. Ağrı algısında değişimler
Yukarıdakilerden hangileri yaşlıların düşmesine neden olan bilişsel sorunlardır?
II. Karmaşık bilgiyi analiz etme güçlüğü
III. Yeni bilgileri öğrenme güçlüğü
IV. Bilgilenme süreci ve reaksiyon verme zamanında yavaşlama
V. Ağrı algısında değişimler
Yukarıdakilerden hangileri yaşlıların düşmesine neden olan bilişsel sorunlardır?
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,II,III
D
I,II,III,IV
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Sıcak- soğuğu ayırt etme güçlüğü ve ağrı algısında değişimler gibi duyu sorunları yaşlıların düşmesine neden olan durumlardır. Kısa süreli hafıza kayıpları, karmaşık bilgiyi analiz etme güçlüğü, yeni bilgileri öğrenme güçlüğü, bilgilenme süreci ve reaksiyon verme zamanında yavaşlama gibi bilişsel sorunlar yaşlıların düşmesine neden olmaktadır. "V "harici diğer seçenekler bilişsel sorunlar "V" ise duyusal bir sorundur.
Soru 17
Düşmeye neden olan osteopeni hangi tip hastalık grubundadır?
Seçenekler
A
Sinir sistemi
B
Kalp ve damar
C
Üriner sistem
D
Kas iskelet sistemi
E
Göz
Açıklama:
Artrit, osteopeni, osteoporoz ve sarkopeni gibi kas iskelet sistemi hastalıkları kas,tendon, kemik ve eklemlerin yapısını olumsuz etkileyerek yaşlıhareketlerinin bozulmasına ve düşmelere neden olurlar.
Soru 18
I. Klozet, duş ve banyo küvetinin yakınında tutunma barları bulunmalıdır.
II. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır.
III. Tutunma barlarının çapı 4-5cm olmalıdır.
IV. Tutunma barları zeminden 90-100cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
Yukarıdakilerden hangileri düşmelerin önlenmesi için konut içi düzenlemeler açısından banyo ve tuvaletlerdeki tutunma kollarıyla ilgili doğru bilgilerdir?
II. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır.
III. Tutunma barlarının çapı 4-5cm olmalıdır.
IV. Tutunma barları zeminden 90-100cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
Yukarıdakilerden hangileri düşmelerin önlenmesi için konut içi düzenlemeler açısından banyo ve tuvaletlerdeki tutunma kollarıyla ilgili doğru bilgilerdir?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
II,III,IV
D
II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Seçeneklerde verilen bilgilerin tümü doğrudur.
Soru 19
Yaşlılarda kıyafet seçimiyle ilgili olarak hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Vücudu çok sıkmayan kıyafetler tercih edilmelidir.
B
Pamuklu kumaştan yapılmış olmalıdır.
C
Etek boyları ve kol boyları uzun olmalıdır.
D
İş yaparken takılmaya neden olmamalıdır.
E
Geniş olmamalıdır.
Açıklama:
Yaşlılarda kıyafet seçimine özen gösterilmeli, etek boyları ve kol boyları uzun, geniş, iş yaparken takılmaya neden olacak şekilde olmamalı, rahat, vücudu çok sıkmayan ve pamuklu kumaştan yapılmış olmalıdır.
Soru 20
Kaç taneden fazla ilaç kullanımı düşme riskini artırır?
Seçenekler
A
Altı
B
Beş
C
Dört
D
Üç
E
İki
Açıklama:
Kullanılan ilaç sayısı tespit edilmeli ve dörtten fazla ilaç kullanımının düşme riskini artırdığı unutulmamalıdır. Dörtten daha fazla ilaç kullanımı söz konusu ise ilaç sayısı ve dozları tekrar değerlendirilip mümkünse azaltılmalıdır.
Soru 21
- Yaşlılarda düşme riski genç erişkinlere göre daha fazladır.
- Yaşlıların her yıl yaklaşık 1/3-1/2’si düşmektedir.
- Daha önce düşen yaşlıların 2/3’ü üşmeyi izleyen 6 ay içinde tekrar düşmektedir.
- Diğer yaşlılarda düşme sıklığı hastane ve huzurevinde kalan yaşlılardan iki kat daha fazladır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Hastane ve huzurevinde kalan yaşlılarda düşme sıklığı diğer yaşlılardan iki kat daha fazladır.
Soru 22
Aşağıdakilerin hangisinde düşen yaşlıların bir yıl içindeki ölüm oranı doğru ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
1/2
B
1/4
C
3/4
D
4/4
E
2/5
Açıklama:
Düşen yaşlıların 1/4’ü bir yıl içinde ölmektedir.
Soru 23
Yaşlılarda düşmenin etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Düşmeye bağlı ölümler erkeklerde daha fazladır.
B
Travmatik beyin yaralanmalarının en yaygın nedeni düşmelerdir.
C
Yaşlı bireylerdeki kırıkların çoğunun nedeni düşmelerdir.
D
Düşmeye bağlı kırıklar erkeklerde kadınlardan iki kat fazladır.
E
Yaşlılarda kalça kırıklarının %90’dan fazlası düşme sonrası gelişir.
Açıklama:
Düşmeye bağlı kırıklar kadınlarda erkeklerden iki kat fazladır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı düşmelerinin nedenlerinin görülme sıklığının en sıktan en aza göre doğru sıralanmasıdır?
Seçenekler
A
Çevresel nedenler - Yürüme denge bozuklukları, zayıflık - Baş dönmesi
B
Yürüme denge bozuklukları, zayıflık - Çevresel nedenler - Baş dönmesi
C
Baş dönmesi - Çevresel nedenler - Yürüme denge bozuklukları, zayıflık
D
Yürüme denge bozuklukları, zayıflık - Baş dönmesi - Çevresel nedenler
E
Çevresel nedenler - Baş dönmesi - Yürüme denge bozuklukları, zayıflık
Açıklama:
Yaşlı düşmelerinin %31’inin çevresel nedenlerle, %17’sinin yürüme denge bozuklukları, zayıflık ve %13’ünün baş dönmesi nedeniyle meydana geldiği belirtilmektedir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeye neden olan fizyolojik değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
İşitme sorunları
B
Duyu sorunları
C
Bilişsel sorunlar
D
Görme sorunları
E
Duygusal sorunlar
Açıklama:
Duygusal sorunlar fizyolojik değişikliklerden biri değildir.
Soru 26
Aşağıdakikerden hangisi yaşlılarda düşmeye neden olan ilaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sedatifler
B
Nöroleptikler
C
Parasetamoller
D
Benzodiazepinler
E
Antidepresanlar
Açıklama:
Sedatifler,nöroleptikler,benzodiazepinler,antidepresanlar,narkotikler,antihipertansifler, antiaritmikler ve diüretikler düşmeye neden olan ilaçlardır.
Soru 27
- Merdivenlerin başında ve sonunda elektrik düğmeleri
- Eski dengesiz ve sabit olmayan mobilyalar
- Ev içinde açıkta kablo ve tellerin bulunması
- Düşük oda sıcaklığı
Yukarıdakilerin hangileri düşmeye neden olabilecek çevresel etkenlerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Merdivenlerin başında ve sonunda yer alan elektrik düğmelerinin yer alması yaşlılarda düşmelerin önlenmesi için alınabilecek önlemlerden biridir.
Soru 28
Yaşlılık döneminde olan bir aile veya kişinin konutundaki uygun kapı genişliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
En fazla 150 cm, en az 100 cm
B
En fazla 120 cm, en az 90 cm
C
En fazla 100cm, en az 80 cm
D
En fazla 90 cm, en az 70 cm
E
En fazla 70 cm, en az 50 cm
Açıklama:
Yaşlılık döneminde olan bir aile veya kişinin konutundaki kapı genişlikleri en fazla 100cm, en az 80cm olmalıdır.
Soru 29
- Tutamaklar ve uzun merdivenlerde dinlenmek için sahanlık olmalıdır.
- Merdivenlerde basamak yüksekliği 14cm’yi, basamak uzunluğu28-30cm’yi geçmemelidir.
- Basamaklarda kaymayan malzemeler kullanılmalıdır.
- Görüşü kolaylaştırmak için desenli döşeme, halı ve kilimler kullanılmalıdır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlılarda düşmeyi önlemek için merdivenlerde, görme derinliğinde algılama bozukluğuna yol açacak desenli döşeme, halı ve kilimler kullanılmamalıdır.
Soru 30
- Etek boyları ve kol boyları uzun
- Vücudu çok sıkmayan
- Pamuklu kumaştan yapılmış
- Rahat
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlılarda kıyafet seçimine özen gösterilmeli, etek boyları ve kol boyları uzun, geniş, iş yaparken takılmaya neden olacak şekilde olmamalı, rahat, vücudu çok sıkmayan ve pamuklu kumaştan yapılmış olmalıdır.
Soru 31
Yaşlı düşmelerinde en önemli neden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çevresel nedenler
B
Yürüme bozuklukları
C
Denge bozuklukları
D
Zayıflık
E
Baş dönmesi
Açıklama:
Yaşlı düşmelerinin %31’inin çevresel nedenlerle, %17’sinin yürüme-denge bozuklukları, zayıflık ve %13’ünün baş dönmesi nedeniyle meydana geldiği belirtilmektedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye neden olan, yaşlılarda görülen fizyolojik değişikliklerdendir?
Seçenekler
A
Deliryum
B
Ritim bozuklukluğu
C
Osteoporoz
D
Serbrovasküler olay
E
Kontrast duyarlığında azalma
Açıklama:
Düşmeye Neden Olan Fizyolojik Değişiklikler: Görme keskinliğinde azalma, karanlığa uyumda azalma, göz kamaşması ve kontrast duyarlılığında azalma gibi görme sorunları yaşlıların düşmesine zemin hazırlar. Görmede, özellikle kontrast duyarlılığındaki bozulma önemlidir. Bu durumda kişi içinde bulunduğu ortamdaki kenarları, örneğin basamak, ağaç kökü, su oluğu ve kaldırımdaki çatlak gibi eşitsizlikleri fark edememektedir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeye neden olan sinir sistemi hastalıklarından biridir?
Seçenekler
A
Postural hipotansiyon
B
Parkinson
C
Artrit
D
Sarkopeni
E
Kallüs
Açıklama:
Serebrovasküler olay (inme), parkinson, kol ve bacak sinirlerini tutan nöropatiler, demans, deliryum ve nöbetler yaşlılarda sık görülen ve düşmeye neden olan sinir sistemi hastalıklarıdır.
Soru 34
Yaşlılarda düşmeye neden olan Kallüs hangi tür bir hastalıktır?
Seçenekler
A
Sinir sistemi hastalığı
B
Kalp ve damar hastalığı
C
Ayak hastalığı
D
Üriner sistem hastalığı
E
Kas iskelet sistemi hastalığı
Açıklama:
Kallüs, şişlik ve deformite gibi ayak hastalıkları yaşlılarda düşmeye neden olmaktadır.
Soru 35
Düşmeyi önlemek için konut içinde kapı genişliği en az kaç cm olmalıdır?
Seçenekler
A
70 cm
B
80 cm
C
90 cm
D
100 cm
E
110 cm
Açıklama:
Kapı genişlikleri en fazla 100cm, en az 80cm olmalıdır.
Soru 36
Apartman içindeki her türlü düğme ve priz yerden en fazla kaç cm yükseklikte olmalıdır?
Seçenekler
A
40 cm
B
60 cm
C
80 cm
D
100 cm
E
120 cm
Açıklama:
Posta kutusu, kapı zili ve elektrik düzeneğine ilişkin her türlü düğme ve priz yerden en fazla 90-100cm yükseklikte olmalıdır.
Soru 37
Merdivenlerin basamak yüksekliği en fazla kaç cm olmalıdır?
Seçenekler
A
10 cm
B
11cm
C
12 cm
D
13 cm
E
14 cm
Açıklama:
Merdivenlerde basamak yüksekliği 14cm’yi, basamak uzunluğu28-30cm’yi geçmemelidir.
Soru 38
Mutfak dolabının ideal raf yüksekliği kaç cm olmalıdır?
Seçenekler
A
110 cm
B
120 cm
C
130 cm
D
140 cm
E
150 cm
Açıklama:
Mutfak dolabının raf yüksekliği, alta bir şey (tabure, sandalye vs) koymadan uzanabilmek için, maksimum 150cm olmalı, ideali 140cm olmadır.
Soru 39
Banyo ve tuvaletlerdeki tutunma barları zeminden kaç cm yükseklikte olmalıdır?
Seçenekler
A
50-60 cm
B
60-70 cm
C
70-80cm
D
80-90 cm
E
90-100 cm
Açıklama:
Tutunma barlarının çapı 4-5cm olmalı ve zeminden 90-100cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
Soru 40
Yaşlılarda kullanılan ilaç sayısı en fazla kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Kullanılan ilaç sayısı tespit edilmeli ve dörtten fazla ilaç kullanımının düşme riskini artırdığı unutulmamalıdır. Dörtten daha fazla ilaç kullanımı söz konusu ise ilaç sayısı ve dozları tekrar değerlendirilip mümkünse azaltılmalıdır.
Soru 41
Yaşlılarda düşmeyle ilgili bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Yaşlılar genç yetişkinlere göre daha fazla düşme riski taşır.
B
Düşmede hareket kabiliyetinde azalma önemli faktördür.
C
Düşen yaşlıların büyük çoğunluğu 6 ay içinde tekrar düşmektedir.
D
Huzurevindeki yaşlıların düşme sıklığı daha fazladır.
E
Düşen yaşlıların tamamı iyileşmektedir.
Açıklama:
Yaşlılarda düşmenin önemi
Yaşlılarda düşme sonucu iyileşme oranları oldukça düşüktür. 1/4 ü ölçekte geriye kalanı ise hasarlı olmaktadır.
Yaşlılarda düşme sonucu iyileşme oranları oldukça düşüktür. 1/4 ü ölçekte geriye kalanı ise hasarlı olmaktadır.
Soru 42
Yaşlılarda düşme sonrası bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Düşen yaşlıların başkalarına bağımlılığı artmaktadır.
B
Kalça kırığı olan yaşlıların %20 si bir yıl içinde ölmektedir.
C
Düşme sonucu yaşlılar bakım evlerinde bakılmaktadır.
D
Düşen yaşlılarda evde bakım hastane bakımından fazladır.
E
Yaşlının düşmesi aileye de ekonomik yük getirmektedir.
Açıklama:
Yaşlılarda düşmenin önemi
Düşen yaşlıların büyük kısmı hastanede bakılmaktadır.
Düşen yaşlıların büyük kısmı hastanede bakılmaktadır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye neden olabilecek fizyolojik nedenlerden değildir?
Seçenekler
A
Görmede kontrast duyarlılığındaki bozulma
B
Sesleri ayırt etme güçlüğü
C
Kısa süreli hafıza kayıpları
D
Yürüme, denge ve postürbozuklukları
E
Felç gibi hastalıklar
Açıklama:
Düşmeye Neden Olan Fizyolojik Değişiklikler
Görme, işitme, hafıza kayıpları fizyolojik nedenlerken felç gibi rahatsızlıklar sinirsel organik nedenlidir.
Görme, işitme, hafıza kayıpları fizyolojik nedenlerken felç gibi rahatsızlıklar sinirsel organik nedenlidir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye neden olabilecek hastalıklar değildir?
Seçenekler
A
Serobravasküler hastalıklar
B
Parkinson hastalıkları
C
Renk körlüğü
D
Kalp krizi
E
Gece sık idrara çıkma
Açıklama:
Renk körlüğü Düşmeye Neden Olan Hastalıklardan değildir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi kurum, ev ya da sokakta düşmeye zemin hazırlayan durumlardan değildir?
Seçenekler
A
Felç hastalıkları
B
Kaygan zeminler
C
Korkulukların olmaması
D
Yetersiz aydınlatma
E
Yüksek kaldırımlar, merdivenler
Açıklama:
Kurum, ev ya da sokakta düşmeye zemin hazırlayan durumlar
Yüksek kaldırımlar, korkulukların olmaması, yetersiz aydınlatma düşmeye neden olan çevresel değişkenlerken felç gibi hastalıklar bireye özgü nedendir.
Yüksek kaldırımlar, korkulukların olmaması, yetersiz aydınlatma düşmeye neden olan çevresel değişkenlerken felç gibi hastalıklar bireye özgü nedendir.
Soru 46
Düşmeyi engellemek için apartmanlarda hangi önlem alınmaz?
Seçenekler
A
Kapılar geniş olmalıdır
B
Apartman girişleri yeteri kadar aydınlatılmalıdır
C
Eşikler yüksek olmalıdır.
D
Karanlıkta görülebilecek fosforlu düğmeler olmalıdır.
E
Aydınlatma sensörlü olmalıdır.
Açıklama:
Konut İçi Düzenlemeler
Yaşlılar için eşiklerin yüksek olması en büyük düşme nedenlerindendir.
Yaşlılar için eşiklerin yüksek olması en büyük düşme nedenlerindendir.
Soru 47
Düşmeyi engellemek için evlerde hangi önlem alınmaz?
Seçenekler
A
Mutfak tezgahları standart olmalıdır
B
Ocak vs gibi aletlerin düğmelerinin konumu belirgin olmalıdır.
C
Yatak odası banyo tuvalet birbirine yakın olmalıdır.
D
Sık kullanılan eşyalar sandalyesiz ulaşılabilir olmalıdır
E
Masa sandalye ayakları takılmaya meydan vermeyecek şekilde olmalıdır.
Açıklama:
Konut İçi Düzenlemeler
Düşmeyi engellemek için ortam yaşlının özelliklerine göre düzenlenmelidir. örneğin mutfak tezgahı ve dolapları yaşlının boyuna göre ayarlanmalıdır..
Düşmeyi engellemek için ortam yaşlının özelliklerine göre düzenlenmelidir. örneğin mutfak tezgahı ve dolapları yaşlının boyuna göre ayarlanmalıdır..
Soru 48
Düşmeyi engellemek için evlerde banyo ve tuvaletlerde hangi önlem alınmaz?
Seçenekler
A
Klozet ve duş yakınına yerleştirilen tutunma barları zemin yüksekliğinden en az 90cm yükseklikte tasarlanmalı
B
Banyo dolapları her hangi yükseltici eşya üzerine çıkmadan standart yükseklikte tasarlanmalı
C
Klozet yükseltilmiş tasarlanmalı
D
Banyo kapısı dışarıya açılacak şekilde tasarlanmalı
E
Görmeyi kolaylaştırmak için parlak bir zemin tercih edilmeli
Açıklama:
Konut İçi Düzenlemeler
Parlak zemin görmeyi engelleyip düşmelere neden olur.
Parlak zemin görmeyi engelleyip düşmelere neden olur.
Soru 49
Düşmeyi engelleyen bireysel önlemlerden değildir?
Seçenekler
A
Yürüyüşle ilgili egzersizler düşmeye neden olabileceği için asla yapılmamalıdır.
B
Yeterli kalsiyum ve D vitamini alınmalıdır.
C
Sigara ve alkol alınmamalıdır.
D
Yeterli sıvı alınmalıdır.
E
Giyinme, saç tarama, traş olma ve banyo yapma gibi denge için risk yaratabilen aktiviteler oturarak yapılmalıdır.
Açıklama:
Bireysel düzenlemeler
Düşmeyi engellemek için egzersiz uygun şekilde yapılarak kaslar güçlendirilmeli kısıtlanmamalıdır.
Düşmeyi engellemek için egzersiz uygun şekilde yapılarak kaslar güçlendirilmeli kısıtlanmamalıdır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi düşmeyi engelleyen bireysel önlemlerden değildir?
Seçenekler
A
Yaşlının uzun elbiseler giymemesi
B
Dörtten fazla ilaç kullanmaması
C
Gözlüklerin temizliğine dikkat edilmesi
D
Yürüteçlerin kullanımı dikkat edilmelidir
E
Hareket etmesi kısıtlanmalıdır
Açıklama:
Bireysel önlemler
Yaşlının hareketinin kısıtlanması düşmeyi engellemez tam tersine kolaylaştırır.
Yaşlının hareketinin kısıtlanması düşmeyi engellemez tam tersine kolaylaştırır.
Soru 51
Yaşlıların düşmesi ile hayatını kaybetmesi arasındaki oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1/4
B
1/2
C
1/3
D
1/5
E
1/1
Açıklama:
Düşen yaşlıların 1/4’ü bir yıl içinde ölmekte, geri kalanların yarısı önceki bağımsızlık durumuna ve fiziksel hareketliliğine dönememektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 52
Hangisi, yaşlılarda düşmeye neden olan fizyolojik değişikliklerin bir sonucu değildir?
Seçenekler
A
Görme keskinliğinde azalma.
B
İşitme kaybı.
C
Kısa süreli hafıza kayıpları.
D
Postural hipertansiyon.
E
Yeni bilgileri öğrenme güçlüğü.
Açıklama:
Postural hipotansiyon yaşlılarda düşmeye neden olan kalp ve damar hastalıkları arasında olup, fizyolojik değişikliklerden değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
Düşme yatkınlığı için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hareket kabiliyetinin olumsuz yönde etkilenmesi
B
Çevresel tehlikelere karşı olumsuz etkilenmesi
C
Yürüyüş egzersizlerinin uygun yapılmaması
D
Çoklu ilaç kullanımı
E
Mevcut hastalıklar
Açıklama:
Yürüyüş egzersizlerinin uygun yapılmaması
Soru 54
Daha önce düşen yaşlıların ne kadarı düşmeyi izleyen 6 ay içinde tekrar düşmektedir?
Seçenekler
A
1/2’si
B
1/3’ü
C
1/4’ü
D
2/3’ü
E
3/4’ü
Açıklama:
2/3’ü
Soru 55
Düşmeye neden olan fizyolojik değişiklikler için hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Görme sorunları
B
İşitme sorunları
C
Yürüme, denge sorunları
D
Yetersiz aydınlatma
E
Bilişsel sorunlar
Açıklama:
Yetersiz aydınlatma
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye neden olan hastalıklardan biridir?
Seçenekler
A
Postür bozuklukları
B
Serebrovasküler hastalıklar
C
Kan hastalıkları
D
Postural hastalıklar
E
Vitamin eksikliği
Açıklama:
Serebrovasküler hastalıklar
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi düşmeyi önleyecek konut içi önlemlerden değildir?
Seçenekler
A
Oturma odası önlemleri
B
Antre önlemleri
C
Mutfak önlemleri
D
Yatak odası önlemleri
E
Balkon önlemleri
Açıklama:
Balkon önlemleri
Soru 58
Hangisi, yaşlılarda düşmeye neden olabilecek üriner sistem sorunudur?
Seçenekler
A
Artrit
B
İdrar kaçırma
C
Postural hipotansiyon
D
Osteoporoz
E
Osteopeni
Açıklama:
İdrarkaçırma ve gece sık idrara çıkma yaşlılarda düşmeye neden olabilecek üriner sistem sorunlarıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
Aşağıdaki seçeneklerde yaşlıların düşmesine zemin hazırlayan çevresel etkenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yetersiz aydınlatma
B
Yüksek oda sıcaklığı
C
Kaygan ve parlak zeminler
D
Eski, dengesiz ve sabit olmayan mobilyalar
E
Ev içinde açıkta kablo ve tellerin bulunması
Açıklama:
Yüksek oda sıcaklığı değil düşük oda sıcaklığı düşmeye zemin hazırlayan çevresel etkenlerden biridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 60
Yaşlılarda düşmenin önlenmesi için konut içinde kapı genişliği en az kaç cm. olmalıdır?
Seçenekler
A
50 cm.
B
60 cm.
C
70 cm.
D
80 cm.
E
90 cm.
Açıklama:
Kapı genişlikleri en fazla 100cm, en az 80cm olmalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
Yaşlılarda düşmenin önlenmesi için merdivenlerde basamak yüksekliği en çok kaç cm. olmalıdır?
Seçenekler
A
14 cm.
B
16 cm.
C
17 cm.
D
18 cm.
E
20 cm.
Açıklama:
Merdivenlerde basamak yüksekliği 14cm’yi, basamak uzunluğu28-30cm’yi geçmemelidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 62
Düşmenin önlenebilmesi için mutfak dolabının ideal raf yüksekliği kaç cm.'dir?
Seçenekler
A
140 cm.
B
160 cm.
C
170 cm.
D
180 cm.
E
190 cm.
Açıklama:
Mutfak dolabının raf yüksekliği, alta bir şey (tabure, sandalye
vs) koymadan uzanabilmek için, maksimum 150cm olmalı, ideali 140cm olmadır. Doğru cevap A'dır.
vs) koymadan uzanabilmek için, maksimum 150cm olmalı, ideali 140cm olmadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 63
Yaşlıların kullandığı banyo ve tuvalete aşağıdakilerden hangisini koymaktan kaçınmalıdır?
Seçenekler
A
Yükseltilmiş klozet
B
Tutunma barları
C
Elle tutulan bir duş başlığı
D
Küvet
E
Kolay açılıp kapanır armatürler
Açıklama:
Giriş ve çıkışlarda düşmelere neden olabileceğinden küvetten kaçınılmalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 64
Hangisi düşmeyi önlemek için alınabilecek bireysel önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Banyo dolapları ve havalandırma sistemi eşya üzerine çıkmadan ulaşılabilecek yükseklikte olmadır.
B
Tutunma barlarının çapı 4-5 cm. olmalı ve zeminden 90-100 cm. yükseklikte yerleştirilmelidir.
C
Elektrikli aletler kullanılmadığı zaman fişleri prizden çıkarılmalıdır.
D
Sehpalar ortada durmamalı, koltuklar arasına yerleştirilmelidir.
E
Yeterli kalsiyum ve D vitamini alınmalıdır.
Açıklama:
Yeterli kalsiyum ve D vitamini almak, bireysel önlemlerden biridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 65
Hangisi, düşmeye karşı alınabilecek bireysel önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Önerilen kas germe ve yürüyüşle ilgili egzersizler uygun şekilde yapılmalıdır.
B
Banyoda havalandırma ve sıcak su kaynağında güvenlik sistemi olmalıdır.
C
Sigara içilmemelidir.
D
Giyinme, saç tarama, traş olma ve banyo yapma gibi denge için risk yaratabilen aktiviteler oturarak yapılmalıdır.
E
Mümkün olduğunca alkol alınmamalıdır.
Açıklama:
Banyoda havalandırma ve sıcak su kaynağında güvenlik sistemi olması, bireysel değil çevresel güvenlik önlemlerinden biridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 66
Kapı genişlikleri en az ve en az fazla ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
50-70 cm
B
60-80 cm
C
70-90
D
80-100 cm
E
90-110 cm
Açıklama:
80-100 cm
Soru 67
Posta kutusu, kapı zili ve elektrik düzeneğine ilişkin her türlü düğme ve priz yerden en fazla kaç cm yükseklikte olmalıdır?
Seçenekler
A
70-60 cm
B
80-70 cm
C
80-90 cm
D
90-100 cm
E
100-110 cm
Açıklama:
90-100 cm
Soru 68
Görme derinliğinde algılama bozukluğuna yol açacak desenli döşeme, halı ve kilimler kullanılmamalıdır.
Çevresel önlemlerden hangisine aittir?
Çevresel önlemlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Antre
B
Merdivenler
C
Apartman
D
Mutfak
E
Yatak Odası
Açıklama:
Merdivenler
Soru 69
- İyi aydınlatma ve havalandırma olanağı bulunmalıdır.
- Sık kullanılan giysi ve eşyalar ulaşılabilecek yerlerde bulunmalıdır.
- Eşyalar tabure/sandalye üzerine çıkmadan kolaylıkla ulaşılabilmelidir.
Seçenekler
A
Apartman
B
Mutfak
C
Merdivenler
D
Oturma Odası
E
Yatak Odası
Açıklama:
Yatak Odası
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi bireysel önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Giyinme, saç tarama, traş olma ve banyo yapma gibi denge için risk yaratabilen aktiviteler oturarak yapılmalıdır.
B
Sokaklarda, alışveriş merkezlerinde ve apartman girişlerinde uygun rampalar ve yürüyen merdivenler olmalıdır.
C
Trafik ışıkları, uyarı panoları görme ve işitme kusuru olan yaşlıların gereksinimine uygun bir şekilde hazırlanmalıdır.
D
Merdivenlerde uygun tutunma barları ve korkuluklar yapılmalı, sağlam ve güvenli olup olmadıkları kontrol edilmelidir.
E
Sık kullanılan giysi ve eşyalar ulaşılabilecek yerlerde bulunmalı, tabure/sandalye üzerine
çıkmadan kolaylıkla ulaşılabilmelidir.
çıkmadan kolaylıkla ulaşılabilmelidir.
Açıklama:
Giyinme, saç tarama, traş olma ve banyo yapma gibi denge için risk yaratabilen aktiviteler oturarak yapılmalıdır.
Soru 71
Yaşlılarda düşmenin önemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yaşın artmasıyla ortaya çıkan fizyolojik değişikliklere bağlı olarak hareket kabiliyeti ve çevresel tehlikelere yanıt verebilme yeteneği olumsuz yönde etkilenmekte, bu duruma çoklu ilaç kullanımı ve hastalıklar da eklenince yaşlılarda düşmeye yatkınlık artmaktadır.
B
Yaşlıların her yıl yaklaşık 1/3-1/2’si düşmektedir. Daha önce düşen yaşlıların 2/3’ü düşmeyi izleyen 6 ay içinde tekrar düşmektedir.
C
Düşen yaşlıların 1/4’ü bir yıl içinde ölmekte, geri kalanların yarısı önceki bağımsızlık durumuna ve fiziksel hareketliğine dönememektedir.
D
Yaşla birlikte düşme riski de artmaktadır. 75 yaş ve üzeri yaşlılarda düşme sıklığı 65-74 yaş arasındakilerden 4-5 kat daha fazladır. Hastane ve huzurevinde kalan yaşlılarda düşme sıklığı diğer yaşlılardan iki kat daha fazladır.
E
Hepsi
Açıklama:
Yaşlılarda düşmenin önemiyle ilgili A, B, C, D şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 72
I. Kalça kırığı
II. Kafa travması
III. Yumuşak doku yaralanması
IV. Kanama
Yukarıdakilerden hangisi yaşlılarda düşme sonucu oluşan ciddi sorunlardan biridir?
II. Kafa travması
III. Yumuşak doku yaralanması
IV. Kanama
Yukarıdakilerden hangisi yaşlılarda düşme sonucu oluşan ciddi sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
II ve IV
C
I, II, III, IV
D
I, IV
E
I, II, III
Açıklama:
I, II, III, IV şıklarının hepsi yaşlılarda düşme sonucu oluşan ciddi sorunlardan biridir.
Soru 73
I.Yaşlı bireylerdeki kırıkların çoğunun nedeni düşmelerdir. Düşmeye bağlı kırıklar kadınlarda erkeklerden iki kat fazladır.
II.Kalça kırığı olan hastaların yaklaşık %20’si düşme sonrası 1 yıl içinde ölmektedir.
III.Yaşlılarda kalça kırıklarının %90’dan fazlası düşme sonrası gelişir.
IV.Daha önce bağımsız yaşayan yaşlıların yaklaşık dörtte biri düşme sonrası bir yıl içinde bakımevinde kalmaya başlamaktadır.
Yaşlılarda kalça kırığıyla ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II.Kalça kırığı olan hastaların yaklaşık %20’si düşme sonrası 1 yıl içinde ölmektedir.
III.Yaşlılarda kalça kırıklarının %90’dan fazlası düşme sonrası gelişir.
IV.Daha önce bağımsız yaşayan yaşlıların yaklaşık dörtte biri düşme sonrası bir yıl içinde bakımevinde kalmaya başlamaktadır.
Yaşlılarda kalça kırığıyla ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, II, III, IV
C
II ve IV
D
I ve IV
E
I, II, IV
Açıklama:
Yaşlılarda kalça kırığıyla ilgili I, II, III, IV şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye neden olan Fizyolojik değişikliklerden biridir?
Seçenekler
A
Görme keskinliğinde azalma, karanlığa uyumda azalma, göz kamaşması ve kontrast duyarlılığında azalma.
B
İşitme kaybı ve sesleri ayırt etme güçlüğü gibi işitme sorunları ortaya çıkabilir. Sıcak- soğuğu ayırt etme güçlüğü ve ağrı algısında değişimler.
C
Kısa süreli hafıza kayıpları, karmaşık bilgiyi analiz etme güçlüğü, yeni bilgileri öğrenme güçlüğü, bilgilenme süreci ve reaksiyon verme zamanında yavaşlama.
D
Yürüme, denge ve postür bozuklukları.
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi düşmeye neden olan Fizyolojik değişikliklerden biridir.
Soru 75
I.Artrit
II.Osteopeni
III.Osteoporoz
IV.Sarkopeni
Yukarıdakilerden hangisi kas, tendon, kemik ve eklemlerin yapısını olumsuz etkileyerek yaşlı hareketlerinin bozulmasına ve düşmelere neden olurlar?
II.Osteopeni
III.Osteoporoz
IV.Sarkopeni
Yukarıdakilerden hangisi kas, tendon, kemik ve eklemlerin yapısını olumsuz etkileyerek yaşlı hareketlerinin bozulmasına ve düşmelere neden olurlar?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
II ve IV
C
I, II, IV
D
I, II, III, IV
E
I, IV
Açıklama:
I, II, III, IV şıklarının hepsi kas,tendon, kemik ve eklemlerin yapısını olumsuz etkileyerek yaşlı hareketlerinin bozulmasına ve düşmelere neden olurlar,
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Düşmeye neden olan çevresel etkenlerden biridir?
Seçenekler
A
Kaygan ve parlak zeminler, Gerekli yerlerde korkuluk ve tutunma barlarının olmaması.
B
Yetersiz aydınlatma, Düşük oda sıcaklığı.
C
Güvenliği tehdit edecek şekilde dolaşan evcil hayvanlar ve küçük çocuklar.
D
Eski dengesiz ve sabit olmayan mobilyalar, Banyo, tuvalet, merdiven ve koridorlarda tutunma barlarının olmaması.
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi Düşmeye neden olan çevresel etkenlerden biridir.
Soru 77
I.Giriş sahanlıkları yeteri kadar aydınlatılmış olmalıdır.
II.Posta kutusu, kapı zili ve elektrik düzeneğine ilişkin her türlü düğme ve priz yerden en fazla 90-100cm yükseklikte olmalıdır.
III. Karanlıkta rahatlıkla görülebilecek fosforlu elektrik düğmeleri tercih edilmelidir.
IV.Asansör kabini minimum 110 x 140cm ölçülerinde ve kolaylıkla ulaşılabilir mekanlarda olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi Yaşlılarda düşmenin önlenmesiyle ilgili alınacak çevresel önlemlerden konut içi düzenlemeler kapsamında olan apartmanlarla ilgili yapılacak düzenlemelerden biridir?
II.Posta kutusu, kapı zili ve elektrik düzeneğine ilişkin her türlü düğme ve priz yerden en fazla 90-100cm yükseklikte olmalıdır.
III. Karanlıkta rahatlıkla görülebilecek fosforlu elektrik düğmeleri tercih edilmelidir.
IV.Asansör kabini minimum 110 x 140cm ölçülerinde ve kolaylıkla ulaşılabilir mekanlarda olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi Yaşlılarda düşmenin önlenmesiyle ilgili alınacak çevresel önlemlerden konut içi düzenlemeler kapsamında olan apartmanlarla ilgili yapılacak düzenlemelerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, II, III, IV
C
II ve IV
D
III ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
I, II, III, IV şıklarının hepsi Yaşlılarda düşmenin önlenmesiyle ilgili alınacak çevresel önlemlerden konut içi düzenlemeler kapsamında olan apartmanlarla ilgili yapılacak düzenlemelerden biridir.
Soru 78
Konut içi düzenlemelerden olan Merdivenlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Merdivenlerin başında ve sonunda elektrik düğmeleri olmalıdır. Mümkünse hareketli cisme duyarlı (sensörlü) lambalar kullanılmalıdır.
B
Basamaklar eşit aralıkta ve yükseklikte olmalı, takılıp düşmeye neden olacak çıkıntı ve uygunsuz basamak(döner merdiven gibi) olmamalıdır.
C
Tutamaklar ve uzun merdivenlerde dinlenmek için sahanlık olmalıdır. Merdivenlerde basamak yüksekliği 14cm’yi, basamak uzunluğu28-30cm’yi geçmemelidir.
D
Basamaklarda kaymayan malzemeler kullanılmalıdır. Görme derinliğinde algılama bozukluğuna yol açacak desenli döşeme, halı ve kilimler kullanılmamalıdır.
E
Hepsi
Açıklama:
Konut içi düzenlemelerden olan Merdivenlerle ilgili A, B, C, D şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 79
I.Sokak, cadde, kaldırım ve merdivenlerde yeterli aydınlatma olmalıdır.
II.Sokak ve caddelerde açılmış çukurların üzeri uygun şekilde kapatılmalı ve dikkat çekecek uyarı levhaları yerleştirilmelidir.
III. Yağmur/kar yağması ve buzlanma gibi durumlarda kaymayı önleyici güvenlik önlemleri alınmalıdır.
IV.Sokaklarda, alışveriş merkezlerinde ve apartman girişlerinde uygun rampalar ve yürüyen merdivenler olmalıdır.
V.Trafik ışıkları, uyarı panoları görme ve işitme kusuru olan yaşlıların gereksinimine uygun bir şekilde hazırlanmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi Yaşlılardaki düşmelerin önlenmesinde alınması gereken Dışarıya yönelik önlemlerden biridir?
II.Sokak ve caddelerde açılmış çukurların üzeri uygun şekilde kapatılmalı ve dikkat çekecek uyarı levhaları yerleştirilmelidir.
III. Yağmur/kar yağması ve buzlanma gibi durumlarda kaymayı önleyici güvenlik önlemleri alınmalıdır.
IV.Sokaklarda, alışveriş merkezlerinde ve apartman girişlerinde uygun rampalar ve yürüyen merdivenler olmalıdır.
V.Trafik ışıkları, uyarı panoları görme ve işitme kusuru olan yaşlıların gereksinimine uygun bir şekilde hazırlanmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi Yaşlılardaki düşmelerin önlenmesinde alınması gereken Dışarıya yönelik önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, III, V
C
I, II, III, IV, V
D
III, IV, V
E
II ve IV
Açıklama:
I, II, III, IV, V şıklarının hepsi Yaşlılarda düşmelerin önlenmesinde alınması gereken Dışarıya yönelik önlemlerden biridir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Yaşlılarda düşmelerin önlenmesinde alınması gereken Bireysel Önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Önerilen kas germe ve yürüyüşle ilgili egzersizler uygun şekilde yapılmalıdır, Yeterli kalsiyum ve D vitamini alınmalıdır.
B
Sigara içilmemelidir, Mümkün olduğunca alkol alınmamalıdır.
C
Yeterli sıvı alınmalıdır, Mümkün olduğunca ağır kaldırma, tırmanma, eğilme, koşma ve atlama gibi hareketlerden kaçınılmalıdır.
D
Giyinme, saç tarama, traş olma ve banyo yapma gibi denge için risk yaratabilen aktiviteler oturarak yapılmalıdır.
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi Yaşlılarda düşmelerin önlenmesinde alınması gereken Bireysel Önlemlerden biridir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeye neden olan hastalıklardan değildir?
Seçenekler
A
Parkinson
B
Düşük oda sıcaklığı
C
Deliryum
D
Demans
E
Kalp rahatsızlıkları
Açıklama:
Düşmeye Neden Olan Hastalıklar: Serebrovasküler olay, parkinson, kol ve bacak sinirlerini tutan nöropatiler, demans, deliryum ve nöbetler yaslılarda sık görülen ve düşmeye neden olan sinir sistemi hastalıklarıdır. Çoğunlukla düşme; senkop , serebrovaskülerhastalık veya bir nöbet sonrası ortaya çıkmaktadır. Kalpkrizi, postural hipotansiyon ve ritimbozukluğu yaşlılarda düsmeye neden olankalp ve damar hastalıklardandır.
I
I
Soru 82
Yaşlıların düşmeye bağlı yaralanmalar nedeniyle hastaneye yatırılma oranı diğer yetişkin düşmelerine göre kaç kat kazladır?
Seçenekler
A
İki kat fazladır.
B
Üç kat fazladır.
C
Dört kat fazladır.
D
Beş kat fazladır.
E
On kat fazladır.
Açıklama:
Yaşlılarda düşmenin önemi: Yaşlıların düşmeye bağlı yaralanmalar nedeniyle hastaneye yatırılma oranı diğer yetişkin düşmeleri ne göre 5 kat fazladır.
Soru 83
Yaşlılıkta basamak, ağaç kökü, su oluğu ve kaldırımdaki çatlak gibi eşitsizlikleri fark edememek hangi fizyolojik değişikliklere örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
İşitme kaybı
B
Görme keskinliğinde azalma
C
Sıcak soğuğu ayırt etme güçlüğü
D
Ağrı algısındaki değişimler
E
Bilişsel sorunlar
Açıklama:
Düşmeye Neden Olan Fizyolojik Değisiklikler: Görme keskinliğinde azalma, karanlığa uyumda azalma, göz kamaşması ve kontrast duyarlılıgında azalma gibi görme sorunları yaşlıların düşmesine zemin hazırlar. Görmede, özellikle kontrast
duyarlılığındaki bozulma önemlidir. Bu durumda kişi içinde bulunduğu ortamdaki kenarları, örneğin basamak, ağaç kökü, su oluğu ve kaldırımdaki çatlak gibi eşitsizlikleri fark edememektedir.
duyarlılığındaki bozulma önemlidir. Bu durumda kişi içinde bulunduğu ortamdaki kenarları, örneğin basamak, ağaç kökü, su oluğu ve kaldırımdaki çatlak gibi eşitsizlikleri fark edememektedir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmenin önlenmesi için alınan bireysel önlemler arasındadır?
Seçenekler
A
Yeterli kalsiyum ve vitamin alınmalıdır.
B
Sigara bırakılmamalıdır.
C
Az miktarda sıvı alınmalıdır.
D
Tırmanma, eğilme, koşma ve atlama gibi hareketlerden kaçınılmamalıdır.
E
Denge için risk yaratan durumları ayakta yapmalıdır.
Açıklama:
Bireysel Önlemler: • Önerilen kas germe ve yürüyüşle ilgili egzers izler uygun şekilde yapılmalıdır.
• Yeterli kalsiyum ve D vitamini alınmalıdır.
• Sigara içilmemelidir.
• Mümkün olduğunca alkol alınmamalıdır.
• Yeterli sıvı alınmalıdır.
• Mümkün olduğunca ağır kaldırma, tırmanma, eğilme, koşma ve atlama gibi hareketlerden kaçınılmalıdır.
• Giyinme, saç tarama, traş olma ve banyo yapma gibi denge için risk yaratabilen aktiviteler oturarak yapılmalıdır.
• Yeterli kalsiyum ve D vitamini alınmalıdır.
• Sigara içilmemelidir.
• Mümkün olduğunca alkol alınmamalıdır.
• Yeterli sıvı alınmalıdır.
• Mümkün olduğunca ağır kaldırma, tırmanma, eğilme, koşma ve atlama gibi hareketlerden kaçınılmalıdır.
• Giyinme, saç tarama, traş olma ve banyo yapma gibi denge için risk yaratabilen aktiviteler oturarak yapılmalıdır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların kıyafet seçiminde dikkat etmesi gereken özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Hareketi kısıtlaması
B
Kol boylarının uzun olması
C
Pamuklu kumaş olması
D
Oldukça geniş olması
E
Bedeni sarması
Açıklama:
Bireysel önlemler: Yaşlılarda kıyafet seçimine özen gösterilmeli, etek boyları ve kol boyları uzun, geniş, iş yaparken takılmaya neden olacak şekilde olmamalı, rahat, vücudu çok sıkmayan ve pamuklu kumastan yapılmış olmalıdır.
Soru 86
Yaşlıların yatak odası düzenlemeleri ile ilişkili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İyi aydınlatma ve havalandırma olanağı bulunmalıdır.
B
Yatak odası, banyo ve tuvalet birbirine yakın olmamalıdır.
C
Sık kullanılan giysi ve eşyalar ulaşılabilecek yerlerde bulunmalı, tabure/sandalye üzerine çıkmadan kolaylıkla ulaşılabilmelidir.
D
Yatak odası mobilyaları yaşlının tekerlekli sandalye, koltuk değneği ya da bastonu ile rahatça dolaşabileceği şekilde düzenlenmelidir.
E
Elbise dolaplarının kapaklarında, kavraması kolay kulpların kullanılması ve kapakların açılmasıyla otomatik yanan lambalar tercih edilmelidir.
Açıklama:
Yatak Odası
• İyi aydınlatma ve havalandırma olanağı bulunmalıdır.
• Yatak odası, banyo ve tuvalet birbirine yakın olmalıdır.
• Sık kullanılan giysi ve eşyalar ulaşılabilecek yerlerde bulunmalı, tabure/sandalye üzerine çıkmadan kolaylıkla ulasılabilmelidir.
• Elbise dolaplarının kapaklarında, kavraması kolay kulpların kullanılması ve kapakların açılmasıyla otomatik yanan lambalar tercih edilmelidir.
• Yatak odası mobilyaları yaşlının tekerlekli sandalye, koltuk değneği ya da bastonu ile rahatça dolaşabileceği şekilde düzenlenmelidir.
• İyi aydınlatma ve havalandırma olanağı bulunmalıdır.
• Yatak odası, banyo ve tuvalet birbirine yakın olmalıdır.
• Sık kullanılan giysi ve eşyalar ulaşılabilecek yerlerde bulunmalı, tabure/sandalye üzerine çıkmadan kolaylıkla ulasılabilmelidir.
• Elbise dolaplarının kapaklarında, kavraması kolay kulpların kullanılması ve kapakların açılmasıyla otomatik yanan lambalar tercih edilmelidir.
• Yatak odası mobilyaları yaşlının tekerlekli sandalye, koltuk değneği ya da bastonu ile rahatça dolaşabileceği şekilde düzenlenmelidir.
Soru 87
Oturma odasında elektrik kablosuna takılıp düşen yaşlı için odada yapılacak düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mobilyaları, mekân geniş, ferah olacak şekilde yerleştirilmelidir.
B
Sandalye, koltuk ve kanepeler sağlam ve güvenli olmalıdır.
C
Sehpalar ortada durmamalı, koltuklar arasına yerleştirilmelidir.
D
Mobilya döşemeleri kolay yanmayan, kaygan olmayan kumaşlardan yapılmalı.
E
Elektrik kabloları yürünen alanlarda olmamalı, kenarlarda ve sabitlenmiş olmalıdır.
Açıklama:
Oturma Odası
• Mobilyalar, mekân geniş, ferah olacak şekilde yerlestirilmelidir.
• Elektrik kabloları yürünen alanlarda olmamalı, kenarlarda ve sabitlenmiş olmalıdır.
• Sehpalar ortada durmamalı, koltuklar arasına yerlestirilmelidir.
• Halıkaygan, kenarı düşmeye neden olacak şekilde kalkık, kıvrık olmamalı ve görme derinliğini yanıltacak karışık desenli olmamalıdır.
• Mobilya döşemeleri kolay yanmayan, kaygan olmayan kumaşlardan yapılmalı ve canlı renkler kullanılmalıdır.Sandalye, koltuk ve kanepeler sağlam ve
güvenli olmalı olmalı, çok yüksek ya da çok derin olmamalı, kolaylıkla kalkılabilecek şekilde olmalıdır.
• Mobilyalar, mekân geniş, ferah olacak şekilde yerlestirilmelidir.
• Elektrik kabloları yürünen alanlarda olmamalı, kenarlarda ve sabitlenmiş olmalıdır.
• Sehpalar ortada durmamalı, koltuklar arasına yerlestirilmelidir.
• Halıkaygan, kenarı düşmeye neden olacak şekilde kalkık, kıvrık olmamalı ve görme derinliğini yanıltacak karışık desenli olmamalıdır.
• Mobilya döşemeleri kolay yanmayan, kaygan olmayan kumaşlardan yapılmalı ve canlı renkler kullanılmalıdır.Sandalye, koltuk ve kanepeler sağlam ve
güvenli olmalı olmalı, çok yüksek ya da çok derin olmamalı, kolaylıkla kalkılabilecek şekilde olmalıdır.
Soru 88
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kurum, ev ya da sokakta düşmeye zemin hazırlayan durumlardandır?
Seçenekler
A
Kaygan ve parlak olmayan zeminler
B
Gerekli yerlerde korkuluk ve tutunma barlarının olması
C
Ev içinde açıkta kablo ve tellerin bulunmaması
D
Cadde ve sokaklarda düzgün olmayan, kırık, yüksek kaldırımlar ve merdivenler, uygun olmayan rampalar
E
Yeterli oda sıcaklığı
Açıklama:
Dısarıya Yönelik Önlemler: Sokak, cadde, kaldırım ve merdivenlerde yeterli aydınlatma olmalıdır. • Sokak ve caddelerde açılmış çukurların üzeri uygun şekilde kapatılmalı ve dikkat çekecek uyarı levhaları yerleştirilmelidir. • Yağmur/ kar yağmasıve buzlanma gibi durumlarda kaymayı önleyici güvenlik önlemleri alınmalıdır. • Sokaklarda, alışveriş merkezlerinde ve apartman girişlerinde uygun rampalar ve yürüyen merdivenler olmalıdır. • Trafik ışıkları, uyarı panoları görme ve işitme kusuru olan yaslıların gereksinimine uygun bir şekilde hazırlanmalıdır. • Merdivenlerde uygun tutunma barları ve korkuluklar yapılmalı, sağlam ve güvenli olup olmadıkları kontrol edilmelidir.
Soru 89
Yaşlıların mutfak düzenlemeleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Masa ayakları düşme ve takılmaları engellemek için dışarıya çıkıntılı olmalıdır.
B
Masanın kenarları keskin olmamalıdır.
C
Kullanılan ocak, şofben gibi araç düğmelerinin açık ve kapalı konumları belirgin olmalı, rahat görülebilmelidir.
D
Mutfakta kullanılan elektrikli araçların kabloları lavaboya veya ocağa yakın olmamalıdır.
E
Ocak ve fırının yakınında kolayca tutuşabilecek maddeler ve cisimler olmamalıdır.
Açıklama:
Konut İçi Düzenlemeler: Mutfak; İyi aydınlatma ve havalandırma/baca bulunmalıdır. Masa ayakları düşme ve takılmaları engellemek için dışarıya çıkıntılı olmamalıdır. Masanın kenarları keskin olmamalıdır. Kullanılan ocak, şofben gibi araç düğmelerinin açık ve kapalı konumları belirgin olmalı, rahat görülebilmelidir. Mutfakta kullanılan elektrikli araçların kabloları lavaboya veya ocağa yakın olmamalıdır.
Soru 90
Yaşlıların çevresel nedenlerle düşme oranları aşağıdaki hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
%31 (yüzde otuzbir)
B
%25 (yüzde yirmibeş)
C
%47 (yüzde kırkyedi)
D
%38 (yüzde otuzsekiz)
E
%15 (yüzde onbeş)
Açıklama:
Yaşlılarda Düşme Nedenleri: Yaşlı nüfusun artmasına paralel olarak düşme riski de artmaktadır. Yaşlanmanın getirdiği fiziksel, psikolojik ve sosyal sorunlar düşmelere yakınlığı ve düşme sıklığını artırmaktadır. Yaşlı düşmelerinin %31 (yüzde otuzbir)’inin çevresel nedenlerle, %17 (yüzde onyedi)’sinin yürüme denge bozuklukları, zayıflık ve %13 (yüzde onüç)’ünün baş dönmesi nedeniyle meydana geldiği belirtilmektedir.
Soru 91
Yaşlılarda hangi tür kırıkların %90’dan fazlası düşme sonrası gelişir?
Seçenekler
A
Vertabra
B
Diz
C
Pelvis
D
Kol
E
Kalça
Açıklama:
Yaşlılarda kalça kırıklarının %90’dan fazlası düşme sonrası gelişir.
Soru 92
Yaşlılarda "karmaşık bilgiyi analiz etme güçlüğü" düşmeye neden olan hangi tür etmenlerdendir?
Seçenekler
A
Fizyolojik nedenlere bağlı
B
Hastalıklara bağlı
C
İlaçlara bağlı
D
Çevresel nedenlere bağlı
E
Alkol kullanımına bağlı
Açıklama:
Yaşlılarda düşmeler, yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişikliklere, hastalıklara, kullanılan ilaçlara ve çevresel nedenlere bağlı olarak meydana gelmektedir.
Kısa süreli hafıza kayıpları, karmaşık bilgiyi analiz etme güçlüğü, yeni bilgileri öğrenme güçlüğü, bilgilenme süreci ve reaksiyon verme zamanında yavaşlama gibi bilişsel sorunlar yaşlıların düşmesine neden olmaktadır. Karmaşık bilgiyi analiz etme güçlüğü fizyolojik değişikliklerdendir.
Kısa süreli hafıza kayıpları, karmaşık bilgiyi analiz etme güçlüğü, yeni bilgileri öğrenme güçlüğü, bilgilenme süreci ve reaksiyon verme zamanında yavaşlama gibi bilişsel sorunlar yaşlıların düşmesine neden olmaktadır. Karmaşık bilgiyi analiz etme güçlüğü fizyolojik değişikliklerdendir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye neden olan fizyolojik bir etkendir?
Seçenekler
A
Demans
B
Sedatifler
C
Yetersiz aydınlatma
D
Karanlığa uyumda azalma
E
Kaygan ve ıslak zeminler
Açıklama:
Düşmeye Neden Olan Fizyolojik Değişiklikler arasında görme keskinliğinde azalma, karanlığa uyumda azalma, göz kamaşması ve kontrast duyarlılığında azalma gibi görme sorunları sayılabilir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye neden olan kalp ve damar hastalıklarından biridir?
Seçenekler
A
Artrit
B
Osteoporoz
C
Parkinson
D
Postural hipotansiyon
E
Senkop
Açıklama:
Kalp krizi, postural hipotansiyon ve ritim bozukluğu yaşlılarda düşmeye neden olan kalp ve damar hastalıklardandır.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeye neden olan ilaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
antidepresanlar
B
antibiyotikler
C
benzodiazepinler
D
Sedatifler
E
nöroleptikler
Açıklama:
Sedatifler, nöroleptikler, benzodiazepinler, antidepresanlar, narkotikler, antihipertansifler, antiaritmikler ve diüretikler düşmeye neden olan ilaçlardır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi evde düşmeye neden olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Korkuluk ve tutunma barlarının olmaması
B
Yüksek ya da alçak raf ve dolaplar
C
Yüksek kaldırımlar
D
Kaygan ve ıslak zeminler
E
Sabit olmayan mobilyalar
Açıklama:
Cadde ve sokaklarda düzgün olmayan, kırık, yüksek kaldırımlar ve merdivenler, uygun olmayan rampalar ya da gerekli yerlerde rampaların olmamasıdır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi düşmeyi önlemek için alınabilecek çevresel önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Eşiksiz kapılar
B
Egzersiz yapma
C
Yeterli sıvı alınımı
D
Uygun ayakkabı seçimi
E
İlaç kullanımının düzenlenmesi
Açıklama:
Çevresel önlemler konut içi düzenlemeler ve dışarıya yönelik düzenlemeleri kapsar.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi antrede alınacak önlemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Kapılar eşiksiz olmalıdır.
B
Sahanlıklar aydınlatılmış olmalıdır
C
Farklı yüksekliklerde askılar olmalıdır.
D
Eşit aralıklı basamaklar olmalıdır.
E
İyi aydınlatma ve havalandırma olmalıdır.
Açıklama:
Antrede elbiseleri ve bastonu asmak için kolay ulaşılabilen farklı yüksekliklerde askılar olmalıdır.
Soru 99
Yaşlılarda düşme riskine karşı önerilen maksimum ilaç sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Kullanılan ilaç sayısı tespit edilmeli ve dörtten fazla ilaç kullanımının düşme riskini artırdığı unutulmamalıdır. Dörtten daha fazla ilaç kullanımı söz konusu ise ilaç sayısı ve dozları tekrar değerlendirilip mümkünse azaltılmalıdır.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye neden olan bireysel faktörlerdendir?
Seçenekler
A
İçerde ayakkabı giymek
B
Egzersiz yapmak
C
Yeterli sıvı alınımı
D
Yeterli vitamin alınımı
E
Çorapla yürümek
Açıklama:
Çorapla veya yalınayak yürümek tehlikeli olacağı için içerde ve dışarıda ayakkabı giyilmelidir.
Soru 101
Aşağıda yaşlıların düşme oranlarıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlıların her yıl yaklaşık 1/3-1/2’si düşmektedir.
B
Daha önce düşen yaşlıların 2/3’ü düşmeyi izleyen 6 ay içinde tekrar düşmektedir.
C
Düşen yaşlıların 1/4’ü bir yıl içinde ölmektedir.
D
Hastane ve huzurevinde kalan yaşlılarda düşme sıklığı diğer yaşlılardan daha azdır.
E
75 yaş ve üzeri yaşlılarda düşme sıklığı 65-74 yaş arasındakilerden 4-5 kat daha fazladır.
Açıklama:
Hastane ve huzurevinde kalan yaşlılarda düşme sıklığı diğer yaşlılardan daha az değildir. Hastane ve huzurevinde kalan yaşlılardadüşme sıklığı diğer yaşlılardan iki kat daha fazladır.
Soru 102
Yaşlılardaki ölümcül düşmelerin yaklaşık yarısının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yumuşak doku yaralanması
B
Travmatik beyin yaralanmaları
C
Kalça kırığı
D
Kanama
E
Kol kırığı
Açıklama:
Travmatik beyin yaralanmalarının en yaygın nedeni düşmelerdir. Yaşlılardaki ölümcül düşmelerin yaklaşık yarısının nedeninin travmatik beyin hasarı olduğu bildirilmiştir.
Yaşlılardaki ölümcül düşmelerin yaklaşık yarısının nedeninin travmatik beyin hasarı olmaktadır.
Yaşlılardaki ölümcül düşmelerin yaklaşık yarısının nedeninin travmatik beyin hasarı olmaktadır.
Soru 103
Aşağıda yaşlılarda düşmeyle ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Daha önce bağımsız yaşayan yaşlıların yaklaşık dörtte biri düşme sonrası bir ay içinde bakımevinde kalmaya başlamaktadır.
B
Düşme korkusu bağımlılığın azalmasına neden olmaktadır.
C
Yaşlıların düşmeye bağlı yaralanmalar nedeniyle hastaneye yatırılma oranı diğer yetişkin düşmelerine göre 5 kat fazladır.
D
Zayıflık ve başdönmesi yaşlı düşmelerinin en fazla karşılaşılan nedenidir.
E
Yaşlılarda düşme riski genç erişkinlere göre daha azdır.
Açıklama:
Yaşlıların düşmeye bağlı yaralanmalar nedeniyle hastaneye yatırılma oranı diğer yetişkin düşmelerine göre 5 kat fazladır. Düşmeler yaşlının yaşam kalitesini ciddi oranda etkileyen, birey, aile, devletin sağlık hizmet yükünü ve sağlık maliyetlerini arttıran önemli bir sorun olmaktadır. Dahaönce bağımsız yaşayan yaşlıların yaklaşık dörtte biridüşme sonrası bir yıl içinde bakımevinde kalmayabaşlamaktadır. Düşme korkusu yaşlının sosyal yaşamını, bakım becerisini ve fiziksel aktivite düzeyini olumsuz yönde etkileyerek bağımlılığın artmasına neden olmaktadır.
Soru 104
Yaşlılarda düşme nedenleriyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yaşlı düşmelerinin %50’si çevresel nedenlerle gerçekleşmektedir.
B
Yaşlı düşmelerinin %31’i yürüme-denge bozuklukları nedeniyle gerçekleşmektedir.
C
Yaşlı düşmelerinin %50'si başdönmesi nedeniyle gerçekleşmektedir.
D
Yaşlılarda düşmeler, yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişikliklere, hastalıklara, kullanılan ilaçlara veçevresel nedenlere bağlı olarak gelişmektedir.
E
Psikolojik ve sosyal sorunlardüşme sıklığına etki etmemektedir.
Açıklama:
Yaşlı nüfusun artmasına paralel olarak düşme riski de artmaktadır. Yaşlanmanın getirdiğifiziksel, psikolojik ve sosyal sorunlar düşmelere yakınlığı ve düşme sıklığını artırmaktadır. Yaşlı düşmelerinin %31’inin çevresel nedenlerle, %17’sinin yürümedenge bozuklukları, zayıflık ve %13’ünün baş dönmesi nedeniyle meydana geldiği belirtilmektedir. Yaşlılarda düşmeler, yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişikliklere, hastalıklara, kullanılan ilaçlara veçevresel nedenlere bağlı olarak gelişmektedir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeye neden olan sinir sistemi hastalıklarındandır?
Seçenekler
A
İnme
B
Ritimbozukluğu
C
İdrarkaçırma
D
Osteoporoz
E
Sarkopeni
Açıklama:
Serebrovasküler olay (inme), parkinson, kol ve
bacak sinirlerini tutan nöropatiler, demans, deliryum
ve nöbetler yaşlılarda sık görülen ve düşmeye
neden olan sinir sistemi hastalıklarıdır. Çoğunlukla
düşme; senkop (ani bilinç kaybı), serebrovasküler hastalık
(beyin damarlarında tıkanma veya kanama)
veya bir nöbet sonrası ortaya çıkmaktadır.
Serebrovasküler olay (inme), parkinson, kol ve
bacak sinirlerini tutan nöropatiler, demans, deliryum
ve nöbetler yaşlılarda sık görülen ve düşmeye neden olan sinir sistemi hastalıklarıdır.
bacak sinirlerini tutan nöropatiler, demans, deliryum
ve nöbetler yaşlılarda sık görülen ve düşmeye
neden olan sinir sistemi hastalıklarıdır. Çoğunlukla
düşme; senkop (ani bilinç kaybı), serebrovasküler hastalık
(beyin damarlarında tıkanma veya kanama)
veya bir nöbet sonrası ortaya çıkmaktadır.
Serebrovasküler olay (inme), parkinson, kol ve
bacak sinirlerini tutan nöropatiler, demans, deliryum
ve nöbetler yaşlılarda sık görülen ve düşmeye neden olan sinir sistemi hastalıklarıdır.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeye zemin hazırlayan çevresel etkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaygan ve parlak zeminler
B
Yetersiz aydınlatma
C
Düşük oda sıcaklığı
D
Güvenliği tehdit edecek şekilde dolaşan evcil hayvanlar ve küçük çocuklar
E
Sıcak - soğuğu ayırt etme güçlüğü
Açıklama:
İşitmekaybı ve sesleri ayırt etme güçlüğü gibi işitme
sorunları ortaya çıkabilir.Sıcak- soğuğu ayırt etme
güçlüğü ve ağrı algısında değişimler gibi duyusorunları
yaşlıların düşmesine neden olan durumlardır.
Sıcak - soğuğu ayırt etme
güçlüğü ve ağrı algısında değişimler gibi duyu sorunları
yaşlıların düşmesine neden fizyolojik değişimlerdir.
sorunları ortaya çıkabilir.Sıcak- soğuğu ayırt etme
güçlüğü ve ağrı algısında değişimler gibi duyusorunları
yaşlıların düşmesine neden olan durumlardır.
Sıcak - soğuğu ayırt etme
güçlüğü ve ağrı algısında değişimler gibi duyu sorunları
yaşlıların düşmesine neden fizyolojik değişimlerdir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeye neden olan bilişsel sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Ağrı algısında değişimler
B
Sesleri ayırt etme güçlüğü
C
Kısa süreli hafıza kayıpları
D
Görme keskinliğinde azalma
E
Deliryum ve nöbetler
Açıklama:
Yaşlılarda düşme nedenleri adlı bölümü okuyunuz.
Kısa süreli hafıza kayıpları, karmaşık bilgiyi
analiz etme güçlüğü, yeni bilgileri öğrenme güçlüğü,
bilgilenme sürecive reaksiyon verme zamanında
yavaşlama gibi bilişsel sorunlar yaşlıların düşmesine
neden olmaktadır.
Kısa süreli hafıza kayıpları, karmaşık bilgiyi
analiz etme güçlüğü, yeni bilgileri öğrenme güçlüğü,
bilgilenme sürecive reaksiyon verme zamanında
yavaşlama gibi bilişsel sorunlar yaşlıların düşmesine
neden olmaktadır.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeyi önlemek üzere alınabilecek dışarıya yönelik önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır.
B
Yağmur/ kar yağmasıve buzlanma gibi durumlarda kaymayı önleyici güvenlik önlemleri
alınmalıdır.
alınmalıdır.
C
Karanlıkta rahatlıkla görülebilecek fosforlu elektrik düğmeleri tercih edilmelidir.
D
Elektrik kabloları yürünen alanlarda olmamalı, kenarlarda ve sabitlenmiş olmalıdır.
E
Tutunma barlarının çapı 4-5cm olmalı ve zeminden 90-100cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
Açıklama:
Yaşlılarda Düşmelerin Önlenmesi adlı bölümü okuyunuz.
Yağmur/ kar yağması ve buzlanma gibi durumlarda kaymayı önleyici güvenlik önlemlerialınması, dışarıya ait önlemler içinde değerlendirilebilir.
Yağmur/ kar yağması ve buzlanma gibi durumlarda kaymayı önleyici güvenlik önlemlerialınması, dışarıya ait önlemler içinde değerlendirilebilir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmenin önlenmesine yönelik telefonlara dair alınması gereken önlemlerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Acil telefon numaraları (ambulans, yangın vb.) her telefona yapıştırılmalıdır.
B
Rakamları kolayca seçilen telefonlar tercih edilmelidir.
C
Mümkünse telefonlar her odaya yerleştirilmelidir.
D
Telefonlar diz hizasından yukarıda olmamalıdır.
E
Düşme durumunda yerden uzanabilecek mesafede olmalıdır.
Açıklama:
Bireysel Önlemler adlı bölümü okuyunuz.
Acil telefon numaraları (ambulans, yangın
vb.) her telefona yapıştırılmalıdır. Rakamları kolayca
seçilen telefonlar tercih edilmelidir. Mümkünse
telefonlar her odaya yerleştirilmelidir.
Düşme durumunda yerden uzanabilecek mesafede
olmalıdır.
Acil telefon numaraları (ambulans, yangın
vb.) her telefona yapıştırılmalıdır. Rakamları kolayca
seçilen telefonlar tercih edilmelidir. Mümkünse
telefonlar her odaya yerleştirilmelidir.
Düşme durumunda yerden uzanabilecek mesafede
olmalıdır.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeyi önlemek üzere alınması gereken bireysel önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Sık kullanılan giysi ve eşyalar ulaşılabilecek yerlerde bulunmalı
B
Sehpalar ortada durmamalı, koltuklar arasına yerleştirilmelidir.
C
Mümkün olduğunca ağır kaldırma, tırmanma, eğilme, koşma ve atlama gibi hareketlerden kaçınılmalıdır.
D
Kullanılan ocak, şofben gibi araç düğmelerinin açık ve kapalı konumları belirgin olmalı, rahat görülebilmelidir.
E
Zemin ıslak olmamalıdır.
Açıklama:
Bireysel Önlemler adlı bölümü okuyunuz.
Mümkün olduğunca ağır kaldırma, tırmanma, eğilme, koşma ve atlama gibi hareketlerden kaçınılmalıdır. Pozisyon değiştirilirken yavaş ve dikkatli hareket edilmesi gerekir. Özellikle ortostatik hipotansiyonu olan yaşlılar pozisyon değiştirirken ve yataktan kalkarken dikkatli davranması, önce yatak içinde ya da bulunduğu yerde biraz oturup sonra kalkması gerekir.
Mümkün olduğunca ağır kaldırma, tırmanma, eğilme, koşma ve atlama gibi hareketlerden kaçınılmalıdır. Pozisyon değiştirilirken yavaş ve dikkatli hareket edilmesi gerekir. Özellikle ortostatik hipotansiyonu olan yaşlılar pozisyon değiştirirken ve yataktan kalkarken dikkatli davranması, önce yatak içinde ya da bulunduğu yerde biraz oturup sonra kalkması gerekir.
Soru 111
Kişinin bulunduğu seviyeden daha alçak bir seviyeye, zemine veya yere istemsiz ve beklenmedik bir şekilde gelmesi olarak tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kırık
B
Burkulma
C
Bilinç kaybı
D
Düşme
E
Kalp krizi
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.
Düşme, kişinin bulunduğu seviyeden daha alçak bir seviyeye, zemine veya yere istemsiz ve beklenmedik bir şekilde gelmesi olarak tanımlanır
Düşme, kişinin bulunduğu seviyeden daha alçak bir seviyeye, zemine veya yere istemsiz ve beklenmedik bir şekilde gelmesi olarak tanımlanır
Soru 112
Yaşlılarda düşmeye ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Düşme, yaşlılarda sık karşılaşılan, ölüm ve hastalık oranlarında önemli bir artışa neden olan geriatrik bir sendromdur.
B
Yaşlıların her yıl yaklaşık 1/3-1/2’si düşmektedir.
C
75 yaş ve üzeri yaşlılarda düşme sıklığı 65-74 yaş arasındakilerden 4-5 kat daha fazladır.
D
Yaşlılarda düşme kalça kırığı, kafa travması, yumuşak doku yaralanması ve kanama gibi ciddi sorunlara neden olmakta ve ölümle sonuçlanabilmektedir.
E
Düşmeye bağlı ölümler kadınlarda daha fazladır.
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Düşmeye bağlı ölümler erkeklerde daha fazladır.
Düşmeye bağlı ölümler erkeklerde daha fazladır.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeye neden olan çevresel etkenlerden biridir?
Seçenekler
A
Serebrovasküler olay (inme)
B
Yetersiz aydınlatma
C
Parkinson
D
Demans
E
Deliryum
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.
Kurum, ev ya da sokakta düşmeye zemin hazırlayan durumlar; • Kaygan ve parlak zeminler • Gerekli yerlerde korkuluk ve tutunma barlarının olmaması • Yetersiz aydınlatma • Düşük oda sıcaklığı • Güvenliği tehdit edecek şekilde dolaşan evcil hayvanlar ve küçük çocuklar • Eski dengesiz ve sabit olmayan mobilyalar • Yatak, koltuk ve tuvaletlerin uygun yükseklikte olmaması • Banyo, tuvalet, merdiven ve koridorlarda tutunma barlarının olmaması • Küvet ve banyo zeminin kaygan ve ıslak olması • Sabit olmayan, uçları kıvrılmış, saçaklı, kalın tüylü halı ve kilimler • Ev içinde açıkta kablo ve tellerin bulunması • Ulaşılması güç, yüksek ya da alçak raf ve dolaplar • Cadde ve sokaklarda düzgün olmayan, kırık, yüksek kaldırımlar ve merdivenler, uygun olmayan rampalar ya da gerekli yerlerde rampaların olmamasıdır.
Kurum, ev ya da sokakta düşmeye zemin hazırlayan durumlar; • Kaygan ve parlak zeminler • Gerekli yerlerde korkuluk ve tutunma barlarının olmaması • Yetersiz aydınlatma • Düşük oda sıcaklığı • Güvenliği tehdit edecek şekilde dolaşan evcil hayvanlar ve küçük çocuklar • Eski dengesiz ve sabit olmayan mobilyalar • Yatak, koltuk ve tuvaletlerin uygun yükseklikte olmaması • Banyo, tuvalet, merdiven ve koridorlarda tutunma barlarının olmaması • Küvet ve banyo zeminin kaygan ve ıslak olması • Sabit olmayan, uçları kıvrılmış, saçaklı, kalın tüylü halı ve kilimler • Ev içinde açıkta kablo ve tellerin bulunması • Ulaşılması güç, yüksek ya da alçak raf ve dolaplar • Cadde ve sokaklarda düzgün olmayan, kırık, yüksek kaldırımlar ve merdivenler, uygun olmayan rampalar ya da gerekli yerlerde rampaların olmamasıdır.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeye neden olan fizyolojik nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Görme keskinliğinde azalma, karanlığa uyumda azalma, göz kamaşması ve kontrast duyarlılığında azalma
B
Kısa süreli hafıza kayıpları
C
Kaygan zeminler
D
Yürüme, denge ve postür bozuklukları
E
İşitme kaybı ve sesleri ayırt etme güçlüğü
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Kaygan zeminler yaşlılarda düşmeye neden olan çevresel faktörlerdendir.
Kaygan zeminler yaşlılarda düşmeye neden olan çevresel faktörlerdendir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeye neden olabilecek sinir sistemi hastalıklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kol ve bacak sinirlerini tutan nöropatiler
B
Demans
C
Nöbetler
D
Parkinson
E
Ülser
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Serebrovasküler olay (inme), parkinson, kol ve bacak sinirlerini tutan nöropatiler, demans, deliryum ve nöbetler yaşlılarda sık görülen ve düşmeye neden olan sinir sistemi hastalıklarıdır. Çoğunlukla düşme; senkop (ani bilinç kaybı), serebrovaskülerhastalık (beyin damarlarında tıkanma veya kanama) veya bir nöbet sonrası ortaya çıkmaktadır.
Serebrovasküler olay (inme), parkinson, kol ve bacak sinirlerini tutan nöropatiler, demans, deliryum ve nöbetler yaşlılarda sık görülen ve düşmeye neden olan sinir sistemi hastalıklarıdır. Çoğunlukla düşme; senkop (ani bilinç kaybı), serebrovaskülerhastalık (beyin damarlarında tıkanma veya kanama) veya bir nöbet sonrası ortaya çıkmaktadır.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeyi önlemek için alınması gereken çevresel önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Sokak, cadde, kaldırım ve merdivenlerde yeterli aydınlatma olmalıdır.
B
Pozisyon değiştirilirken yavaş ve dikkatli hareket edilmesi gerekir.
C
Kıyafet seçimine özen gösterilmeli, etek boyları ve kol boyları uzun, geniş, iş yaparken takılmaya neden olacak şekilde olmamalı, rahat, vücudu çok sıkmayan ve pamuklu kumaştan yapılmış olmalıdır.
D
Yüksek topuklu ve tabanı kaygan ayakkabılar yerine; rahat, sağlam, ayağa uygun ve ayak bileğini saran ayakkabılar tercih edilmelidir.
E
Gözlüklerin camları çizik, kırık olmamalı, temiz olmalı ve çerçevesinin burun üzerine, sapının kulak arkasına tam olarak oturması sağlanmalıdır.
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Çevresel önlemler konut içi düzenlemeler ve dışarıya yönelik düzenlemeleri kapsar. Sokak, cadde, kaldırım ve merdivenlerde yeterli aydınlatma olması dışarıya yönelik önlemlerdendir. Diğer şıklarda verilen bilgiler bireysel önlemlerle ilgilidir.
Çevresel önlemler konut içi düzenlemeler ve dışarıya yönelik düzenlemeleri kapsar. Sokak, cadde, kaldırım ve merdivenlerde yeterli aydınlatma olması dışarıya yönelik önlemlerdendir. Diğer şıklarda verilen bilgiler bireysel önlemlerle ilgilidir.
Soru 117
Yaşlılarda düşmeyi önlemeye yönelik konut içi düzenlemelerde kapı genişliği en fazla- en az kaç cm olmalıdır?
Seçenekler
A
En fazla 60 cm- en az 50 cm
B
En fazla 120 cm- en az 100 cm
C
En fazla 100 cm- en az 80 cm
D
En fazla 150- en az 120 cm
E
En fazla 80- en az 60 cm
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Kapı genişlikleri en fazla 100cm, en az 80cm olmalıdır. Bütün kapılar eşiksiz olmalıdır.
Kapı genişlikleri en fazla 100cm, en az 80cm olmalıdır. Bütün kapılar eşiksiz olmalıdır.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda merdivenlerden düşmeyi önlemeye yönelik düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yatak odası, banyo ve tuvalet birbirine yakın olmalıdır.
B
Basamaklar eşit aralıkta ve yükseklikte olmalı, takılıp düşmeye neden olacak çıkıntıve uygunsuz basamak(döner merdiven gibi) olmamalıdır.
C
Merdivenlerin başında ve sonunda elektrik düğmeleri olmalıdır.
D
Tutamaklar ve uzun merdivenlerde dinlenmek için sahanlık olmalıdır.
E
Basamaklarda kaymayan malzemeler kullanılmalıdır.
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
A seçeneği yaşlıların düşmesini önlemeye yönelik yatak odasında yapılacak düzenlemeler içerisinde yer almaktadır.
A seçeneği yaşlıların düşmesini önlemeye yönelik yatak odasında yapılacak düzenlemeler içerisinde yer almaktadır.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düşmeyi önleyecek bireysel önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Sokaklarda, alışveriş merkezlerinde ve apartman girişlerinde uygun rampalar ve yürüyen merdivenler olmalıdır.
B
Sokak ve caddelerde açılmış çukurların üzeri uygun şekilde kapatılmalı ve dikkat çekecek uyarı levhaları yerleştirilmelidir.
C
Mümkün olduğunca ağır kaldırma, tırmanma, eğilme, koşma ve atlama gibi hareketlerden kaçınılmalıdır.
D
Trafik ışıkları, uyarı panoları görme ve işitme kusuru olan yaşlıların gereksinimine uygun bir şekilde hazırlanmalıdır
E
Merdivenlerde uygun tutunma barları ve korkuluklar yapılmalı, sağlam ve güvenli olup olmadıkları kontrol edilmelidir.
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneğidir.
Mümkün olduğunca ağır kaldırma, tırmanma, eğilme, koşma ve atlama gibi hareketlerden kaçınılması yaşlılarda düşmeyi önlemeye yönelik bireysel önlemlerin içerisindedir. Diğer seçeneklerde verilen ifadeler dışarıya yönelik önlemler kapsamındadır.
Mümkün olduğunca ağır kaldırma, tırmanma, eğilme, koşma ve atlama gibi hareketlerden kaçınılması yaşlılarda düşmeyi önlemeye yönelik bireysel önlemlerin içerisindedir. Diğer seçeneklerde verilen ifadeler dışarıya yönelik önlemler kapsamındadır.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların oturma odasında düşmesini önleyecek düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sehpalar ortada durmamalı, koltuklar arasına yerleştirilmelidir.
B
Mobilyaların renkleri uyumlu olmalıdır.
C
Mobilyalar, mekan geniş, ferah olacak şekilde yerleştirilmelidir.
D
Halı kaygan, kenarı düşmeye neden olacak şekilde kalkık, kıvrık olmamalı ve görme derinliğini yanıltacak karışık desenli olmamalıdır.
E
Sandalye, koltuk ve kanepeler sağlam ve güvenli olmalı, çok yüksek ya da çok derin olmamalı, kolaylıkla kalkılabilecek şekilde olmalıdır.
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.
Oturma odasında yapılabilecek düzenlemeler:
• Mobilyalar, mekan geniş, ferah olacak şekilde yerleştirilmelidir. • Elektrik kabloları yürünen alanlarda olmamalı, kenarlarda ve sabitlenmiş olmalıdır. • Sehpalar ortada durmamalı, koltuklar arasına yerleştirilmelidir. • Halı kaygan, kenarı düşmeye neden olacak şekilde kalkık, kıvrık olmamalı ve görme derinliğini yanıltacak karışık desenli olmamalıdır. • Mobilya döşemeleri kolay yanmayan, kaygan olmayan kumaşlardan yapılmalı ve canlı renkler kullanılmalıdır. • Sandalye, koltuk ve kanepeler sağlam ve güvenli olmalı, çok yüksek ya da çok derin olmamalı, kolaylıkla kalkılabilecek şekilde olmalıdır.
Oturma odasında yapılabilecek düzenlemeler:
• Mobilyalar, mekan geniş, ferah olacak şekilde yerleştirilmelidir. • Elektrik kabloları yürünen alanlarda olmamalı, kenarlarda ve sabitlenmiş olmalıdır. • Sehpalar ortada durmamalı, koltuklar arasına yerleştirilmelidir. • Halı kaygan, kenarı düşmeye neden olacak şekilde kalkık, kıvrık olmamalı ve görme derinliğini yanıltacak karışık desenli olmamalıdır. • Mobilya döşemeleri kolay yanmayan, kaygan olmayan kumaşlardan yapılmalı ve canlı renkler kullanılmalıdır. • Sandalye, koltuk ve kanepeler sağlam ve güvenli olmalı, çok yüksek ya da çok derin olmamalı, kolaylıkla kalkılabilecek şekilde olmalıdır.
Ünite 4
Soru 1
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan basıncının .........mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının ...... mmHg’ dan yüksekliği olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
100/80
B
140/90
C
160/90
D
170/80
E
180/80
Açıklama:
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan basıncının 140 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 90 mmHg’ dan yüksekliği olarak tanımlanmaktadır.
Soru 2
Kan basıncı, vücudun aktivitesine, duygu durumuna ve günün saatlerine bağlı olarak değişiklikler gösterebilmektedir. Bu değişiklikler sırasında en yüksek kan basıncı seviyesi genellikle günün hangi saatleri arasında görülmektedir?
Seçenekler
A
10.00 ile 14.00
B
09.00 ile 13.00
C
08.00 ile 12.00
D
08.00 ile 10.00
E
05.00 ile 12.00
Açıklama:
Kan basıncı, vücudun aktivitesine, duygu durumuna ve günün saatlerine bağlı olarak değişiklikler gösterebilmektedir. Bu değişiklikler sırasında en yüksek kan basıncı seviyesi genellikle günün 08.00 ile 12.00 saatleri arasında görülmektedir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşın ilerlemesi
B
Sigara kullanma
C
Menapoza girme
D
Ailede hipertansiyon tanısı varlığı
E
Yağsız beslenme
Açıklama:
Yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme hipertansiyon risk faktörüdür.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon belirtilerinden değildir?
Seçenekler
A
Görme bozukluğu
B
Kulak çınlaması
C
Baş dönmesi
D
Çarpıntı
E
Genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş ağrısı
Açıklama:
Hipertansiyon belirtileri arasında; genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş ağrısı, burun kanaması, kulak çınlaması, baş dönmesi, çarpıntı, bayılma yer almaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon için hastanın yapacağı yaşam biçimi değişikliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Stresle başa çıkma
B
Tuz alımınını arttırma
C
Az sebze tüketme
D
Kalsiyumu azaltma
E
Diyette lifi azaltma
Açıklama:
Lif arttırımı, kalsiyumlu yiyecek tüketme, sebze ağırlıklı beslenme ve az tuzlu yeme hipertansiyonlu bir hasta için doğru beslenme örnekleridir.
Soru 6
75 yaş üstü bireylerde aşılmaması önerilen hipertansiyon değerleri ...... mmHg ve ....... mmHg dır
Seçenekler
A
140-90
B
130-80
C
140-80
D
150-90
E
140-70
Açıklama:
75 yaş üstü bireylerde aşılmaması önerilen bu değerler 150 mmHg ve 90 mmHg dır
Soru 7
Kan basıncı ölçülürken kan basıncını etkileyebilecek, sigara-çay içiminden ve yemekten en az .... dk. ve dinlendikten .... dk. sonra, sağ koldan ölçülmeye ve ölçüm sırasında bireyin rahat bir pozisyonda oturmasına, konuşmamasına ve bacak bacak üzerine atmamasına özen gösterilmelidir.
Seçenekler
A
60-10
B
50-15
C
40-10
D
30-5
E
30-15
Açıklama:
Kan basıncı ölçülürken kan basıncını etkileyebilecek, sigara-çay içiminden ve yemekten en az 30 dk. ve dinlendikten 5 dk. sonra, sağ koldan ölçülmeye ve ölçüm sırasında bireyin rahat bir pozisyonda oturmasına, konuşmamasına ve bacak bacak üzerine atmamasına özen gösterilmelidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
“Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
B
Maliyetin arttırılması
C
Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
D
Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
E
Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
Açıklama:
Maliyetin azaltılması nedenlerden biridir.
Soru 9
Arter kan basıncı ölçülürken manşonun alt kısmı dirseğin yaklaşık kaç cm. üstüne yerleştirilmelidir?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Ölçüm yapılan kol kalp hizasına getirilerek altı yastıkla desteklenir. Kıyafetler rahat olmalı ve sıkmamalıdır. Manşonun alt kısmı dirseğin yaklaşık 3 cm kadar üste yerleştirilmeli ve steteskop manşonun altına yerleştirilmemelidir.
Soru 10
Arter kan basıncı ölçümünde sonuç alınamayan ölçümler arasında en az iki dakika olmalıdır. Eğer iki değer arasındaki fark .....mm Hg’ dan fazlaysa başka ölçümler de yapılmalıdır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
25
B
20
C
15
D
10
E
5
Açıklama:
Sonuç alınamayan ölçümler arasında en az iki dakika olmalıdır. Eğer iki değer arasındaki fark 5 mm Hg’ dan fazlaysa başka ölçümler de yapılmalıdır.
Soru 11
Aşağıda verilen hipertansiyonla ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hipertansiyon sadece yaşlılıkta görülür.
B
Hipertansiyon sistolik kan basıncıının 140 , diastolik kan basıncının 90 üzerinde olması durumudur.
C
Erkeklere göre kadınlarda daha fazla görülür.
D
Primer ve sekonder olmak üzere iki türü vardır.
E
Nedeni bilinmeyen hipertansiyona primer hipertansiyon denir.
Açıklama:
HİPERTANSİYON VE YAŞAM BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Hipertansiyon %20 oranında gençlerde de görülür.
Hipertansiyon %20 oranında gençlerde de görülür.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi yaşla birlikte hipertansiyonda artışın nedeni değildir?
Seçenekler
A
Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
B
Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması
C
Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
D
Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
E
Kanın daha sıvı olması
Açıklama:
HİPERTANSİYON VE YAŞAM BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Yaşla birlikte hipertansiyonda kan yoğunluğu artar.
Yaşla birlikte hipertansiyonda kan yoğunluğu artar.
Soru 13
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerin normal olması hangi adla anılır?
Seçenekler
A
izole sistolik hipertansiyon
B
Malign hipertansiyon
C
Gündelik hipertansiyon
D
Beyaz önlük hipertansiyonu
E
Acil hipertansiyon
Açıklama:
HİPERTANSİYON VE YAŞAM BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Güniçinde değil de hastane ortamında tansiyonun yüksekliği beyaz önlük hiopertansiyonu olarak adlandırılır.
Güniçinde değil de hastane ortamında tansiyonun yüksekliği beyaz önlük hiopertansiyonu olarak adlandırılır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon risk faktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
sigara kullanma
B
Menapoza girme
C
Genç olmak
D
Kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı
E
Hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları
Açıklama:
Hipertansiyon Risk Faktörleri
Yaşlılıkla birlikte hipertansiyonda artış görülür.
Yaşlılıkla birlikte hipertansiyonda artış görülür.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi hipertansşyon belirtilerinden değildir?
Seçenekler
A
Başın arka bölgesinde gelişen baş ağrısı
B
Burun kanaması
C
Kaşıntı
D
Kulak çınlaması
E
Baş dönmesi
Açıklama:
Hipertansiyon Belirti ve Bulguları
Kaşıntı hipertansiyon belirtisi değildir.
Kaşıntı hipertansiyon belirtisi değildir.
Soru 16
Hipertansiyonla mücadelede yapılması gereken yaşam biçimi değişikliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Düzenli fiziksel aktivite yapma
B
Sigaradan uzak durma
C
Alkol kullanmak
D
Stresle baş etme
E
İdeal kiloda olma
Açıklama:
Hipertansiyonda Yaşam Biçimi Değişiklikleri
Alkol kullanmak hipertansiyon risk faktörlerinden biridir.
Alkol kullanmak hipertansiyon risk faktörlerinden biridir.
Soru 17
Hipertansiyonla mücadelede hangisi beslenme ile ilgili önlemlerden değildir?
Seçenekler
A
Sebze tüketimini artırmak
B
Tuz tüketimini azaltmak
C
Su tüketimini artırmak
D
Yağ tüketimini artırmak
E
Alkol tüketimini azaltmak
Açıklama:
Hipertansiyonda Yaşam Biçimi Değişiklikleri
Yağ tüketimin artması hipertansiyon risk faktörlerindendir.
Yağ tüketimin artması hipertansiyon risk faktörlerindendir.
Soru 18
Hipertansif yaşlı bireyde daha çok ev ve bakımevi gibi ortamlarda dikkat edilmesi gereken bakım ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Düzenli aralıklarla tansiyon ölçümlerini yapılması
B
Düzenli aralıklarla sağlık kontrollerinin yapılması
C
İlaçlarının önerilen dozda kullanmasının sağlanması
D
İlaç yan etkilerinin kontrol edilmesi
E
Yaşlının kendisinin tansiyonunu ölçmesini istemek
Açıklama:
HİPERTANSİF YAŞLIDA BAKIM İLKELERİ
Yaşlı kendi bakımını yapacak fiziksel ve bilişsel güçte değildir. Yaşlı bakımını profesyoneller yapmalıdır.
Yaşlı kendi bakımını yapacak fiziksel ve bilişsel güçte değildir. Yaşlı bakımını profesyoneller yapmalıdır.
Soru 19
Yaşlı hiipertansif hastanın ev ortamı düzenlemesinde hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eşyaları ulaşılabilir yakınlıkta olmalı
B
Banyo, tuvalette tutma yerleri olmalı
C
Kaygan zemin halı kilimle örtülmeli
D
Yükseltilerin olmaması
E
Yatmasının istenmesi
Açıklama:
HİPERTANSİF YAŞLIDA BAKIM İLKELERİ
Hipertansif hastaların ev ortamı yaşlının kendi işini kendisinin yapabileceği şekilde düzenlenmelidir.
Hipertansif hastaların ev ortamı yaşlının kendi işini kendisinin yapabileceği şekilde düzenlenmelidir.
Soru 20
Hipertansif hastaların tansiyonu ölçülürken hangi işlem doğru değildir?
Seçenekler
A
Rahat giysiler giymeli
B
Ölçüm yapılan kol kalp hizasına getirilmeli
C
Manşon bireyin üst kol çevresinin en az % 80 (yüzde seksen)’nini kapsamış olmalıdır.
D
Manşonun alt kısmı dirseğin yaklaşık 3 cm kadar üste yerleştirilmeli
E
Ayakta ölçülmeli
Açıklama:
Arter Kan Basıncı İndirekt Ölçümü
Tansiyon ölçülürken ayakta ölçülmesi yanlış tansiyon ölçümüne neden olacağından oturur pozisyonda ölçülmelidir.
Tansiyon ölçülürken ayakta ölçülmesi yanlış tansiyon ölçümüne neden olacağından oturur pozisyonda ölçülmelidir.
Soru 21
Sistolik kan basıncı 165 mmHg olan bir erişkin için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Normal
B
Evre 1 Hipertansiyon
C
Evre 2 Hipertansiyon
D
Evre 3 Hipertansiyon
E
İzole sistolik hipertansiyon
Açıklama:
HİPERTANSİYON VE YAŞAM BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan basıncının 140 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 90 mmHg’ dan yüksekliği olarak tanımlanmaktadır. Evre 2 (Orta) hipertansiyon 160-179 mmHg olarak tanmlanır. 165 mmHg olan birey Evre 2 olarak sınıflandırılır.
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan basıncının 140 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 90 mmHg’ dan yüksekliği olarak tanımlanmaktadır. Evre 2 (Orta) hipertansiyon 160-179 mmHg olarak tanmlanır. 165 mmHg olan birey Evre 2 olarak sınıflandırılır.
Soru 22
- Kalpteki (kollejen lif) yapısal değişiklikler
- Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
- Kalbin hipertrofisi
- Kanın yoğunluğu
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
HİPERTANSİYON VE YAŞAM BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında ise; • Büyük arterlerdeki elastisite kaybı • Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması • Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler • Kalp ileti sistemindeki bozukluklar • Kalbin hipertrofisi • Kanın yoğunluğu sayılabilir.
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında ise; • Büyük arterlerdeki elastisite kaybı • Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması • Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler • Kalp ileti sistemindeki bozukluklar • Kalbin hipertrofisi • Kanın yoğunluğu sayılabilir.
Soru 23
Sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması olarak tanımlanan hipertansyon aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beyaz önlük hipertansiyonu
B
Malign hipertansiyon
C
Gebelik hipertansiyonu
D
Acil hipertansiyon
E
İzole sistolik hipertansiyon
Açıklama:
HİPERTANSİYON VE YAŞAM BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
“Malign hipertansiyon” ise sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması olarak tanımlanır.
“Malign hipertansiyon” ise sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması olarak tanımlanır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyonun risk faktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
Yaşın ilerlemesi
B
Sigara kullanma
C
Andropoza girme
D
Hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları
E
Yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
Açıklama:
HİPERTANSİYON VE YAŞAM BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Hipertansiyon risk faktörleri arasında; • yaşın ilerlemesi, • sigara kullanma, • menapoza girme, • kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı, • hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları, • yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme • ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır.
Hipertansiyon risk faktörleri arasında; • yaşın ilerlemesi, • sigara kullanma, • menapoza girme, • kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı, • hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları, • yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme • ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi primer hipertansiyonun risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Böbrek üstü bezi bazı hastalıkları
B
Ailede hipertansiyon tanısı varlığı
C
Böbrek atardamarında daralma
D
Kalp atardamarlarındaki hastalıklar
E
Nörolojik hastalıklar
Açıklama:
HİPERTANSİYON VE YAŞAM BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Önceleri esansiyel hipertansiyon, genetik açıdan değerlendirilmeye başlanmış ve yapılan çalışmalarla ailede anne ya da babadan birinin hipertansif olduğu durumda çocukta hipertansiyon gelişme riskinin iki kat arttığı saptanmıştır. Sekonder hipertansiyon risk faktörleri arasında, böbrek üstü bezi bazı hastalıkları, böbrek atardamarında daralma ve/veya tıkanma, kalp atardamarlarındaki hastalıklar, nörolojik hastalıklar ve doğum kont rol hapları, antidepresan, steroid (kortizon) ve grip/ nezlede sık kullanılan dekonjestan gibi kan basıncını yükselten ilaç kullanma durumları yer almaktadır.
Önceleri esansiyel hipertansiyon, genetik açıdan değerlendirilmeye başlanmış ve yapılan çalışmalarla ailede anne ya da babadan birinin hipertansif olduğu durumda çocukta hipertansiyon gelişme riskinin iki kat arttığı saptanmıştır. Sekonder hipertansiyon risk faktörleri arasında, böbrek üstü bezi bazı hastalıkları, böbrek atardamarında daralma ve/veya tıkanma, kalp atardamarlarındaki hastalıklar, nörolojik hastalıklar ve doğum kont rol hapları, antidepresan, steroid (kortizon) ve grip/ nezlede sık kullanılan dekonjestan gibi kan basıncını yükselten ilaç kullanma durumları yer almaktadır.
Soru 26
Hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunmakta olan birey hangi kategoride yer alır?
Seçenekler
A
Sağlıklı birey
B
Düşük riskli birey
C
Orta riskli birey
D
Yüksek riskli birey
E
Acil müdahale gerektiren birey
Açıklama:
HİPERTANSİYON VE YAŞAM BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Düşük riskli hastalar - A düzeyi Bu gruptaki hastaların kan basıncına bakılmaksızın klinik olarak saptanmış kardiyovasküler bir hastalığı, hedef organ hasarı ve diğer risk faktörleri bulunmamaktadır. Orta riskli hastalar - B düzeyi Bu gruptaki hastaların diyabet dışında iki majör ve iki minör risk faktörü bulunur. Yüksek riskli hastalar - C düzeyi Bu gruptaki hastalarda hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunmaktadır.
Düşük riskli hastalar - A düzeyi Bu gruptaki hastaların kan basıncına bakılmaksızın klinik olarak saptanmış kardiyovasküler bir hastalığı, hedef organ hasarı ve diğer risk faktörleri bulunmamaktadır. Orta riskli hastalar - B düzeyi Bu gruptaki hastaların diyabet dışında iki majör ve iki minör risk faktörü bulunur. Yüksek riskli hastalar - C düzeyi Bu gruptaki hastalarda hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunmaktadır.
Soru 27
- Burun kanaması
- Kulak çınlaması
- Baş dönmesi
- Çarpıntı
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
HİPERTANSİYON VE YAŞAM BİÇİMİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Hipertansiyon belirtileri arasında; • genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş ağrısı • burun kanaması • kulak çınlaması • baş dönmesi • çarpıntı • bayılma yer almaktadır.
Hipertansiyon belirtileri arasında; • genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş ağrısı • burun kanaması • kulak çınlaması • baş dönmesi • çarpıntı • bayılma yer almaktadır.
Soru 28
- Diüretik
- Kalsiyum kanal blokörü
- Anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörü
- Antiinflamatuvar
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Hipertansiyon Tedavisi
Hipertansiyonun ilaçlı tedavisinde diüretik, kalsiyum kanal blokörü, anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörü, anjiotensin reseptör blokörü ve beta blokör gibi anti hipertansiflere yer verilmektedir. Hipertansiyonun ilaçsız tedavisinde ise yaşam biçimi değişikliklerine gidilmektedir.
Hipertansiyonun ilaçlı tedavisinde diüretik, kalsiyum kanal blokörü, anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörü, anjiotensin reseptör blokörü ve beta blokör gibi anti hipertansiflere yer verilmektedir. Hipertansiyonun ilaçsız tedavisinde ise yaşam biçimi değişikliklerine gidilmektedir.
Soru 29
- Kan basıncını düşürmek,
- Antihipertansif ilaçlara olan gereksinimi azaltmak ve bu ilaçların etkilerini en üst düzeye çıkartmak
- Bireydeki diğer risk faktörlerini azaltmak
- Primer hipertansiyondan korunmak
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Hipertansiyonda Yaşam Biçimi Değişiklikleri
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), yaşam biçimi değişikliklerinin yararlarını şu şekilde özetlemiştir; • Kan basıncını düşürmek, • Antihipertansif ilaçlara olan gereksinimi azaltmak ve bu ilaçların etkilerini en üst düzeye çıkartmak, • Bireydeki diğer risk faktörlerini azaltmak, • Primer hipertansiyondan korunmaktır.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), yaşam biçimi değişikliklerinin yararlarını şu şekilde özetlemiştir; • Kan basıncını düşürmek, • Antihipertansif ilaçlara olan gereksinimi azaltmak ve bu ilaçların etkilerini en üst düzeye çıkartmak, • Bireydeki diğer risk faktörlerini azaltmak, • Primer hipertansiyondan korunmaktır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon hastalarında yaşam biçimi değiştirmek için yapılması gerekenlerdendir?
Seçenekler
A
Tuz tüketimini artıma
B
Sebze ve meyve tüketimini azaltma
C
Herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan zengin beslenme
D
Herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan fakir beslenme
E
Balık tüketimini azaltma
Açıklama:
Hipertansiyonda Yaşam Biçimi Değişiklikleri
Başlıca yaşam biçimi değişiklikleri şunlardır: • Düzenli fiziksel aktivite yapma • Sigaradan uzak durma • Alkol tüketimini azaltma • Stresle baş etme • İdeal kiloda olma • DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti uygulamadır, bunlar; • Tuz tüketimini azaltma • Sebze ve meyve tüketimini arttırma • Herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan zengin beslenme • Herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan zengin beslenme • Balık tüketimini arttırma • Diyette lifi arttırmadır.
Başlıca yaşam biçimi değişiklikleri şunlardır: • Düzenli fiziksel aktivite yapma • Sigaradan uzak durma • Alkol tüketimini azaltma • Stresle baş etme • İdeal kiloda olma • DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti uygulamadır, bunlar; • Tuz tüketimini azaltma • Sebze ve meyve tüketimini arttırma • Herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan zengin beslenme • Herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan zengin beslenme • Balık tüketimini arttırma • Diyette lifi arttırmadır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sürekli yüksek basınçla karşı karşıya kalan kalbin sol karıncık (ventrikül) kasları daha fazla pompalaması
B
Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması
C
Kalbin hipertrofisi
D
Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
E
Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
Açıklama:
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında ise;
• Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
• Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması
• Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
• Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
• Kalbin hipertrofisi
• Kanın yoğunluğu sayılabilir
• Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
• Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması
• Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
• Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
• Kalbin hipertrofisi
• Kanın yoğunluğu sayılabilir
Soru 32
Kan basıncının en yüksek seyrettiği saat aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
08.00-14.00
B
08.00-12.00
C
12.00-14.00
D
03.00-08.00
E
18.00-20.00
Açıklama:
Kan basıncı, vücudun aktivitesine, duygu durumuna ve günün saatlerine bağlı olarak değişiklikler gösterebilmektedir. Bu değişiklikler sırasında en yüksek kan basıncı seviyesi genellikle günün 08.00 ile 12.00 saatleri arasında görülmektedir
Soru 33
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90 mmHg nın altında olması durumunda ortaya çıkan tansiyon türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Optimal tansiyon
B
Düşük tansiyon
C
İzole sistolik hipertansiyon
D
Normal tansiyon
E
Ciddi (Evre-3) tansiyon
Açıklama:
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90 mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır.
Soru 34
Sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması olarak tanımlanan tansiyon türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İzole sistolik hipertansiyon
B
Acil hipertansiyon
C
Beyaz önlük hipertansiyonu
D
Malign hipertansiyon
E
Sınırda hipertansiyon
Açıklama:
Malign hipertansiyon” ise sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması olarak tanımlanır
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Hipertansiyon risk faktörleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Menapoza girme
B
Yaşın ilerlemesi
C
Hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları
D
Kalp damar hastalıklar
E
Alkol kullanımı
Açıklama:
Hipertansiyon risk faktörleri arasında; • yaşın ilerlemesi, • sigara kullanma, • menapoza girme, • kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı, • hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları, • yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme • ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütüne (WHO) göre başlıca yaşam biçimi değişikliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal çevresini destekleme
B
İdeal kiloda olma
C
Alkol tüketimini azaltma
D
Sigaradan uzak durma
E
Düzenli fiziksel aktivite yapma
Açıklama:
Başlıca yaşam biçimi değişiklikleri şunlardır: • Düzenli fiziksel aktivite yapma • Sigaradan uzak durma • Alkol tüketimini azaltma • Stresle baş etme • İdeal kiloda olma • DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti uygulamadır, bunlar; • Tuz tüketimini azaltma • Sebze ve meyve tüketimini arttırma • Herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan zengin beslenme • Herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan zengin beslenme • Balık tüketimini arttırma • Diyette lifi arttırmadır
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Sodyum duyarlılığının artması
B
Kan basıncının düşmesi
C
Kanın daha yoğun hale gelmesi
D
Damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması
E
Kalpteki yapısal değişiklikler
Açıklama:
Yaşlıda bu kadar yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında; • sodyum duyarlılığının artması, • damar duvarında sertleşme oranının artması, • damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması, • kanın daha yoğun hale gelmesi, • dolaşımın bozulması, • kalpteki yapısal değişiklikler gibi nedenler yer almaktadır
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Hipertansif yaşlı bireyde daha çok ev ve bakımevi gibi ortamlarda dikkat edilmesi gereken bakım ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin kan basıncı izlemi uygun tekniklerle yapılmalı ve kaydedilmeli
B
Yalnız yaşayan yaşlıların anti hipertansif ilaçlarını doktor tarafından önerildiği şekilde ve dozda kullanması sağlanmalı
C
Kalpteki yapısal değişiklikler düzenli aralıklarla kontrol edilmeli
D
Yaşlı bireyde ev izlemlerinde kan basıncı değerlerinin 140 mm Hg ve 80 mm Hg ve üzerinde olduğunda sağlık profesyonellerine bildirilmeli
E
Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin sağlık kuruluşuna başvurması ve sağlık kontrollerini (göz, böbrek vb muayeneleri) hipertansiyon açısından yaptırması sağlanmalı
Açıklama:
Hipertansif yaşlı bireyde daha çok ev ve bakımevi gibi ortamlarda dikkat edilmesi gereken bakım ilkeleri aşağıda belirtilmiştir. • Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin kan basıncı izlemi uygun tekniklerle yapılmalı ve kaydedilmelidir. • Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin sağlık kuruluşuna başvurması ve sağlık kontrollerini (göz, böbrek vb muayeneleri) hipertansiyon açısından yaptırması sağlanmalıdır. • Yaşlı bireyde ev izlemlerinde kan basıncı değerlerinin 140 mm Hg ve 80 mm Hg ve üzerinde olduğunda sağlık profesyonellerine bildirilmelidir. • Yalnız yaşayan yaşlıların anti hipertansif ilaçlarını doktor tarafından önerildiği şekilde ve dozda kullanması sağlanmalıdır. • Antihipertansif ilaç kullanan bireyin ilaç yan etkilerine karşı uyanık olunmalıdır. Hipotansiyon (kan basıncının normal değerin altına inmesi) gelişme durumunda göz kararması ve baş dönmesi görülebilir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
B
Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
C
Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
D
Kalp basıncının daha yoğun hale gelmesi
E
“Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
Açıklama:
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri aşağıda verilmiştir. a. “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi b. Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi c. Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi d. Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması e. Maliyetin azaltılması
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyin düşmesini önleyici tedbirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kıyafetlerine yürürken takılmayacak aydınlatmanın yeterli olması
B
Bireyin terlik yerine ayağından çıkmayan özellikte sandalet benzeri ayakkabı kullanması
C
Yerlerin kaygan olmaması ve eşik yükseltilerinin varsa kaldırılması
D
Bireyin ihtiyacı olan temel eşyaların yakınına yerleştirilmesi
E
Zeminde paspas ya da küçük benzeri örtülerin olması
Açıklama:
Bireyin düşmesini önleyici tedbirler alınmış olmalıdır. Bunlar arasında; bireyin ihtiyacı olan temel eşyaların yakınına yerleştirilmesi, bireyin terlik yerine ayağından çıkmayan özellikte sandalet benzeri ayakkabı kullanması, kıyafetlerine yürürken takılmayacak aydınlatmanın yeterli olması, zeminde paspas ya da küçük benzeri örtülerin olmaması, yerlerin kaygan olmaması ve eşik yükseltilerinin varsa kaldırılması, banyo ve koridorlarda tutamakların olması ve gerekiyorsa yürüteç, baston gibi destekleyici cihazların kullanılması yer almaktadır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi erişkin bireylerde hipertansiyon kan basıncını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sistolik kan basıncının 140 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 90 mmHg’ dan yüksek olması
B
Diyastolik kan basıncının 140 mmHg’ dan ve/veya sistolik kan basıncının 90 mmHg’ dan yüksek olması
C
Sistolik kan basıncının 120 mmHg’den ve/veya diyastolik kan basıncının 80 mmHg’den düşük olması
D
Diastolik kan basıncının 120 mmHg’den ve/veya sistolik kan basıncının 80 mmHg’den düşük olması
E
Sistolik kan basıncının 120 mmHg’den ve/veya diyastolik kan basıncının 80 mmHg’den yüksek olması
Açıklama:
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan basıncının 140 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 90 mmHg’ dan yüksekliği olarak tanımlanmaktadır
Soru 42
Bireylerde en yüksek kan basıncı seviyesi genellikle günün hangi saat dilimlerinde gözlenmektedir?
Seçenekler
A
06.00-09.00
B
08.00-12.00
C
11.00-14.00
D
14.00-17.00
E
18.00-20.00
Açıklama:
En yüksek kan basıncı seviyesi genellikle günün 08.00 ile 12.00 saatleri arasında görülmektedir.
Soru 43
I. Sistolik: 160-179, Diastolik: 100-109,
II. Sistolik: 130-139, Diastolik: 85-89,
III. Sistolik: >/=140, Diastolik: <90
Yukarıda JNC'ye göre verilen kan basıncı değerlerine göre doğru sıralama aşağıdakilerden hangisidir?
II. Sistolik: 130-139, Diastolik: 85-89,
III. Sistolik: >/=140, Diastolik: <90
Yukarıda JNC'ye göre verilen kan basıncı değerlerine göre doğru sıralama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I. Evre 3
II. İzole sistolik hipertansiyon,
III. Evre 1
II. İzole sistolik hipertansiyon,
III. Evre 1
B
I. Evre 2
II. Evre 1,
III. İzole sistolik hipertansiyon,
II. Evre 1,
III. İzole sistolik hipertansiyon,
C
I. Evre 3
II. Yüksek-Normal
III. Evre 1
II. Yüksek-Normal
III. Evre 1
D
I. Evre 2
II. Yüksek-Normal,
III. İzole sistolik hipertansiyon
II. Yüksek-Normal,
III. İzole sistolik hipertansiyon
E
I. Evre 2
II. Sınırda hipertansiyon
III. Evre 1
II. Sınırda hipertansiyon
III. Evre 1
Açıklama:
Soru 44
Sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg'den ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg'den daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg'nin üzerine çıkması hangi tansiyon türüne işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Beyaz önlük hipertansiyonu
B
Malign hipertansiyon
C
Acil hipertansiyon
D
İzole sistolik hipertansiyon
E
Sekonder hipertansiyon
Açıklama:
Malign hipertansiyon sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg'den daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg'nin üzerine çıkması olarak tanımlanır.
Soru 45
Hipertansiyon hastaları A, B ve C düzeyi risk gruplarına ayrılır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi minör faktörler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Erkeklerde 55 yaşını aşma
B
Kadınlarda 65 yaşını aşma
C
Total kolestrolün 200 ve LDL in 130 mg/dl üzerinde olması
D
Sigara kullanma
E
Obezite
Açıklama:
Erkeklerde 55, kadınlarda 65 yaşını aşma, sigara kullanma ve obezite gibi durumlar majör; erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaşını aşma, total kolestrolün 200 ve LDL in 130 mg/dl üzerinde olması ve sedanter yaşam gibi durumlar minör faktörler arasındadır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyonun nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Ailede hipertansiyon tanısı
B
Bazı ilaç kullanımları
C
Böbrek hastalıkları
D
Kalp ve damar hastalıkları
E
Yağdan ve tuzdan uzak beslenme
Açıklama:
Böbrek, kalp ve damar hastalıkları ve bazı ilaç kullanımları hipertansiyona neden olmaktadır.
Soru 47
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Kanın yoğunluğu
B
Kalpteki (kollejen lif) yapısal değişiklikler
C
Büyük arterlerdeki elastisite artışı
D
Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
E
Kalbin hipertrofisi
Açıklama:
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında ise;
- Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
- Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması
- Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
- Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
- Kalbin hipertrofisi
- Kanın yoğunluğu sayılabilir
Soru 48
Ali Bey: 50 yaş, sigara kullanımı, 200 üzerinde total kolesterol, 130 mg/dl üzerinde LDL
Suna Hanım: 60 yaş, sigara kullanma, sedanter yaşam, obezite
Cevdet Bey: 50 yaş, hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı
Tansu Hanım: 60 yaş, sigara kullanımı, obezite, 200 üzerinde total kolesterol, 130 mg/dl üzerinde LDL
Yukarıdaki hastalardan hangileri orta riskli hasta grubunda yer almaktadır?
Suna Hanım: 60 yaş, sigara kullanma, sedanter yaşam, obezite
Cevdet Bey: 50 yaş, hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı
Tansu Hanım: 60 yaş, sigara kullanımı, obezite, 200 üzerinde total kolesterol, 130 mg/dl üzerinde LDL
Yukarıdaki hastalardan hangileri orta riskli hasta grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ali Bey ve Suna Hanım
B
Cevdet Bey ve Tansu Hanım
C
Cevdet Bey ve Suna Hanım
D
Ali Bey ve Tansu Hanım
E
Suna Hanım ve Tansu Hanım
Açıklama:
Düşük riskli hastalar - A düzeyi: Bu gruptaki hastaların kan basıncına bakılmaksızın klinik olarak saptanmış kardiyovasküler bir hastalığı, hedef organ hasarı ve diğer risk faktörleri
bulunmamaktadır.
Orta riskli hastalar - B düzeyi: Bu gruptaki hastaların diyabet dışında iki majör ve iki minör risk faktörü bulunur.
Yüksek riskli hastalar - C düzeyi: Bu gruptaki hastalarda hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunmaktadır.
Buna göre Suna Hanım ve Tansu Hanım 2 majör ve 2 minör risk faktörü taşıyarak orta riskli hasta grubunda yer almaktadır.
bulunmamaktadır.
Orta riskli hastalar - B düzeyi: Bu gruptaki hastaların diyabet dışında iki majör ve iki minör risk faktörü bulunur.
Yüksek riskli hastalar - C düzeyi: Bu gruptaki hastalarda hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunmaktadır.
Buna göre Suna Hanım ve Tansu Hanım 2 majör ve 2 minör risk faktörü taşıyarak orta riskli hasta grubunda yer almaktadır.
Soru 49
Sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması olarak tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Malign hipertansiyon
B
İzole sistolik hipertansiyon
C
Beyaz önlük hipertansiyonu
D
Acil hipertansiyon
E
Sınırda hipertansiyon
Açıklama:
“Malign hipertansiyon” ise sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması olarak tanımlanır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon belirtileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Baş dönmesi
B
Yaşın ilerlemesi
C
Çarpıntı
D
Bayılma
E
Kulak çınlaması
Açıklama:
Hipertansiyon belirtileri arasında;
- genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş ağrısı
- burun kanaması
- kulak çınlaması
- baş dönmesi
- çarpıntı
- bayılma yer almaktadır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü'ne göre yaşam biçimi değişikliklerinin yararlarından değildir?
Seçenekler
A
Primer hipertansiyondan korunmaktır
B
Bireydeki diğer risk faktörlerini azaltmak
C
Antihipertansif ilaçlara olan gereksinimi arttırmak
D
Kan basıncını düşürmek
E
Antihipertansif ilaçların etkilerini en üst düzeye çıkartmak
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), yaşam biçimi değişikliklerinin yararlarını şu şekilde özetlemiştir;
- Kan basıncını düşürmek,
- Antihipertansif ilaçlara olan gereksinimi azaltmak ve bu ilaçların etkilerini en üst düzeye çıkartmak,
- Bireydeki diğer risk faktörlerini azaltmak,
- Primer hipertansiyondan korunmaktır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda yüksek oranda hipertansiyon görülme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Damar duvarında sertleşme oranının artması
B
Damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması
C
Sodyum duyarlılığının azalması
D
Kalpteki yapısal değişiklikler
E
Kanın daha yoğun hale gelmesi
Açıklama:
Yaşlıda yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında;
• sodyum duyarlılığının artması,
• damar duvarında sertleşme oranının artması,
• damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması,
• kanın daha yoğun hale gelmesi,
• dolaşımın bozulması,
• kalpteki yapısal değişiklikler gibi nedenler yer almaktadır.
• sodyum duyarlılığının artması,
• damar duvarında sertleşme oranının artması,
• damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması,
• kanın daha yoğun hale gelmesi,
• dolaşımın bozulması,
• kalpteki yapısal değişiklikler gibi nedenler yer almaktadır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyonda yaşam biçimi değişikliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Düzenli fiziksel aktivite yapma
B
Sigaradan uzak durma
C
Tuz tüketimini azaltma
D
Sebze ve meyve tüketimini azaltma
E
Balık tüketimini arttırma
Açıklama:
Başlıca yaşam biçimi değişiklikleri şunlardır:
- Düzenli fiziksel aktivite yapma
- Sigaradan uzak durma
- Alkol tüketimini azaltma
- Stresle baş etme
- İdeal kiloda olma
- DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti uygulamadır, bunlar;
- Tuz tüketimini azaltma
- Sebze ve meyve tüketimini arttırma
- Herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan zengin beslenme
- Herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan zengin beslenme
- Balık tüketimini arttırma
- Diyette lifi arttırmadır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde bu kadar yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Dolaşımın bozulması
B
Kanın daha yoğun hale gelmesi
C
Damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması
D
Damar duvarında sertleşme oranının artması
E
Sodyum duyarlılığının azalması
Açıklama:
Yaşlı bireylerin (65 yaş üstü) yaklaşık yarısının hipertansif olduğu yapılan bazı çalışmalarla tespit edilmiştir. Yaşlıda bu kadar yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında;
- sodyum duyarlılığının artması,
- damar duvarında sertleşme oranının artması,
- damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması,
- kanın daha yoğun hale gelmesi,
- dolaşımın bozulması,
- kalpteki yapısal değişiklikler gibi nedenler yer almaktadır.
Soru 55
“Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerin normal olması” tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisinin karşılığıdır?
Seçenekler
A
Beyaz önlük hipertansiyonu
B
Acil hipertansiyon
C
Dirençli hipertansiyon
D
İzole sistolik hipertansiyon
E
Malign hipertansiyon
Açıklama:
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerin normal olması “beyaz önlük hipertansiyonu” olarak tanımlanır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
B
Maliyetin arttırılması
C
''Beyaz önlük'' hipertansiyonundan ayırt edilmesi
D
Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
E
Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
Açıklama:
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri aşağıda verilmiştir.
- “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
- Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
- Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
- Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
- Maliyetin azaltılması
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon risk faktörleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Genç yaş
B
Sigara kullanma
C
Hipertansiyona yol açan ilaç kullanımları
D
Menapoza girme
E
Ailede hipertansiyon varlığı
Açıklama:
Hipertansiyon risk faktörleri arasında;
- yaşın ilerlemesi,
- sigara kullanma,
- menapoza girme,
- kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı,
- hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
- yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
- ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır.
Soru 58
60 yaşındaki Saliha Hanım'ın bakıcısı arter kan basıncını indirekt ölçerken izlediği hangi adımda hata yapmaktadır?
Seçenekler
A
Saliha Hanımı rahat bir yere oturtarak sırtını arkaya yaslamıştır.
B
Ölçüm yaptığı kolu kalp hizasına getirerek altını yastıkla desteklemiştir.
C
Manşonun alt kısmını dirseğin yaklaşık 3 cm kadar üstüne yerleştirmiştir.
D
Steteskobu manşonun alt kısmına yerleştirmiştir.
E
Brakiyal arteri saptayarak steteskop diyagramını deriye hafifçe bastırmış ve ölçümü gerçekleştirmiştir.
Açıklama:
Arter kan basıncının indirekt ölçümü yapılırken birey rahat bir yere oturtularak sırtını yaslaması sağlanır. Ölçüm yapılan kol kalp hizasına getirilerek altı yastıkla desteklenir. Kıyafetler rahat olmalı ve sıkmamalıdır. Manşonun alt kısmı dirseğin yaklaşık 3 cm kadar üste yerleştirilmeli ve steteskop manşonun altına yerleştirilmemelidir. Manşon bireyin üst kol çevresinin en az % 80’nini kapsamış olmalıdır. Brakiyal arter saptanarak steteskop diyagramı deriye hafifçe bastırılarak ölçüm yapılır. Ölçüm doğru sonuç almak için çok hızlı ya da çok yavaş olmamalıdır.
Soru 59
Böbrek, kalp ve damar hastalıkları ve bazı ilaç kullanımları gibi nedenleri bilinen hipertansiyon türlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Primer hipertansiyon
B
Sekonder hipertansiyon
C
Malign hipertansiyon
D
İzole sistolik hipertansiyon
E
Beyaz önlük hipertansiyonu
Açıklama:
Böbrek, kalp ve damar hastalıkları ve bazı ilaç kullanımları hipertansiyona neden olmaktadır. Bu nedeni bilinen grup, sekonder hipertansiyondur.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon için önerilen yaşam biçimi değişikliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Stresle baş etme
B
İdeal kiloda olma
C
DASH diyeti uygulama
D
Sebze ve meyve tüketimini azaltma
E
Balık tüketimini artırma
Açıklama:
Hipertansiyon için önerilen başlıca yaşam biçimi değişiklikleri şunlardır:
• Düzenli fiziksel aktivite yapma
• Sigaradan uzak durma
• Alkol tüketimini azaltma
• Stresle baş etme
• İdeal kiloda olma
• DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti uygulamadır, bunlar;
• Tuz tüketimini azaltma
• Sebze ve meyve tüketimini arttırma
• Herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan
zengin beslenme
• Herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan
zengin beslenme
• Balık tüketimini arttırma
• Diyette lifi arttırmadır.
• Düzenli fiziksel aktivite yapma
• Sigaradan uzak durma
• Alkol tüketimini azaltma
• Stresle baş etme
• İdeal kiloda olma
• DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti uygulamadır, bunlar;
• Tuz tüketimini azaltma
• Sebze ve meyve tüketimini arttırma
• Herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan
zengin beslenme
• Herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan
zengin beslenme
• Balık tüketimini arttırma
• Diyette lifi arttırmadır.
Soru 61
Hipertansiyon için kardiyovasküler risk faktörleri sınıflaması kaç düzey risk gruplarına ayrılır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Hipertansiyon için kardiyovasküler risk faktörleri sınıflaması asağıdaki şekilde yapılmaktadır.
Hipertansiyon hastaları A, B ve C düzeyi risk gruplarına ayrılır. Düsük riskli hastalar - A düzeyi
Bu gruptaki hastaların kan basıncına, Orta riskli hastalar - B düzeyi, Yüksek riskli hastalar - C düzeyi
Hipertansiyon hastaları A, B ve C düzeyi risk gruplarına ayrılır. Düsük riskli hastalar - A düzeyi
Bu gruptaki hastaların kan basıncına, Orta riskli hastalar - B düzeyi, Yüksek riskli hastalar - C düzeyi
Soru 62
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
“Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
B
Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
C
Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
D
Maliyetin artması
E
Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
Açıklama:
Arter Kan Basıncı İndirekt Ölçümü
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri aşağıda verilmiştir.
a. “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
b. Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
c. Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
d. Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
e. Maliyetin azaltılması
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri aşağıda verilmiştir.
a. “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
b. Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
c. Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
d. Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
e. Maliyetin azaltılması
Soru 63
Primer hipertansiyon hastaları, hipertansiyon hastalarının yüzde kaçını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
% 85
B
%70
C
%95
D
%55
E
%80
Açıklama:
Hipertansiyonun primer (esansiyel) ve sekonder olmak üzere iki çeşidi bulunmaktadır. Primer hipertansiyonda neden belirli değildir ve bu grup
hipertansiyon hastalarının %95’ ini oluşturmaktadır.
hipertansiyon hastalarının %95’ ini oluşturmaktadır.
Soru 64
“Sistolik kan basıncının 160 mm Hg ya da daha fazla olmasına karsın diyastolik kan basıncının 90 mm Hg nın altında olması” tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisinin karşılığıdır?
Seçenekler
A
Acil hipertansiyon
B
Beyaz önlük hipertansiyonu
C
İzole sistolik hipertansiyon
D
Dirençli hipertansiyon
E
Maling hipertansiyon
Açıklama:
Hipertansiyon Tanımı ve ÇeŞitleri: Sistolik kan basıncının 160 mm Hg ya da daha fazla olmasına karsın diyastolik kan basıncının 90 mm Hg nın altında olması izole sistolik hipertansiyon olarak tanımlanır.- “Sistolik kan basıncının 160 mm Hg ya da daha fazla olmasına karsın diyastolik kan basıncının 90 mm Hg nın altında olması” tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisinin karşılığıdır?
Soru 65
Aşağıdaki seçeneklerden hangileri hiper tansiyonun risk faktörleri arasındadır?
1- Sigara kullanımı
2- Alkol tüketmeme
3-Yaşın ilerlemesi
4-Kalp damar hastalıkları
5- Ailede hipertansiyon tanısı varlığı
1- Sigara kullanımı
2- Alkol tüketmeme
3-Yaşın ilerlemesi
4-Kalp damar hastalıkları
5- Ailede hipertansiyon tanısı varlığı
Seçenekler
A
1 ve 2
B
1, 2 ve 3
C
1, 3, 4, 5
D
1, 2 ve 4
E
2, 3, 4 ve 5
Açıklama:
Hipertansiyon Risk Faktörleri:
Hipertansiyon risk faktörleri arasında;
• yaşın ilerlemesi,
• sigara kullanma,
• menapoza girme,
• kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık
varlığı,
• hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
• yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
• ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır.
Hipertansiyon risk faktörleri arasında;
• yaşın ilerlemesi,
• sigara kullanma,
• menapoza girme,
• kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık
varlığı,
• hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
• yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
• ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır.
Soru 66
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yaşlıda yüksek oranda hipertansiyonun gelişme nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Sodyum duyarlılığının artması,
B
Damar duvarında sertleşme oranının artması
C
Damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması
D
Kalpteki yapısal değişiklikler
E
Kanın daha sıvı hale gelmesi
Açıklama:
HİPERTANSIF YAŞLIDA BAKIM İLKELERİ:
Yaşlı bireylerin (65 yaş üstü) yaklaşık yarısının hipertansif olduğu yapılan bazı çalısmalarla tespit edilmiştir. Yaşlıda bu kadar yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında;
• sodyum duyarlılığının artması,
• damar duvarında sertleşme oranının artması,
• damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması,
• kanın daha yoğun hale gelmesi,
• dolaşımın bozulması,
• kalpteki yapısal değişiklikler
Yaşlı bireylerin (65 yaş üstü) yaklaşık yarısının hipertansif olduğu yapılan bazı çalısmalarla tespit edilmiştir. Yaşlıda bu kadar yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında;
• sodyum duyarlılığının artması,
• damar duvarında sertleşme oranının artması,
• damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması,
• kanın daha yoğun hale gelmesi,
• dolaşımın bozulması,
• kalpteki yapısal değişiklikler
Soru 67
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hipertansif yaşlı bireyde ev ve bakımevi gibi ortamlarda dikkat edilmesi gereken bakım ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Düzenli aralıklarla yaşlı bireyin kan basıncı izlemi uygun tekniklerle yapılmalı ve kaydedilmelidir.
B
Düzenli aralıklarla yaşlı bireyin sağlık kuruluşuna başvurması ve sağlık kontroller
inihipertaniyon açısından yaptırması sağlanmalıdır.
inihipertaniyon açısından yaptırması sağlanmalıdır.
C
Yalnız yaşayan yaşlıların anti hipertansif ilaçlarını doktor tarafından önerildiği şekilde ve dozda kullanması sağlanmalıdır.
D
Antihipertansif ilaç kullanan bireyin ilaç yan etkilerine karşı dikkatli olunmalıdır.
E
Yaşlı bireyin yaşam tarzı değişikliklerini gerçekleştirme durumu izlenmemelidir.
Açıklama:
Hipertansif yaşlı bireyde bakım ilkeleri başlıklı konu.
Soru 68
Hipertansiyondan korunma yöntemleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsenmesi.
B
Kilonun kontrol altında tutulması
C
Sigaranın sınırlandırılması
D
Alkol alımının sınırlandırılması
E
Egzersiz yapılmaması
Açıklama:
Hipertansiyondan Korunma: Hipertansiyondan korunma tedavi ve bakım kadar önem taşımaktadır. Korunma için, sağlıklı yaşam tarzı benimsenmelidir. Kilonun kontrol altında tutulması, egzersiz, düzenli ve dengeli beslenme, alkol ve sigaranın sınırlandırılması ve stres yönetimi kontrolde önemli girişimlerdendir.
Soru 69
Aşağıdaki arter kan basıncı indirekt ölçümü yapma ile ilgili olan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ölçüm yapılan kol bükük durumda olmalı.
B
Ölçüm yapılan kol kalp hizasına getirilmeli.
C
Kişi yatar pozisyonda olmalıdır.
D
Ölçüm yapılan kolun altı boş olmalıdır.
E
Kıyafetler vücuda oturmalıdır.
Açıklama:
Arter Kan Basıncı İndirekt Ölçümü: Birey rahat bir yere oturtularak sırtını yaslaması sağlanır. Ölçüm yapılan kol kalp hizasına getirilerek altı yastıkla desteklenir. Kıyafetler rahat olmalı ve sıkmamalıdır. Mansonun alt kısmı dirseğin yaklaşık 3 cm kadar üste yerleştirilmeli ve steteskop mansonun altına yerlestirilmemelidir. Manson bireyin üst kol çevresinin en az % 80’nini kapsamış
olmalıdır. Brakiyal arter saptanarak steteskop diyagramı deriye hafifçe bastırılarak ölçüm yapılır. Ölçüm doğru sonuç almak için çok hızlı ya da çok yavas olmamalıdır.
olmalıdır. Brakiyal arter saptanarak steteskop diyagramı deriye hafifçe bastırılarak ölçüm yapılır. Ölçüm doğru sonuç almak için çok hızlı ya da çok yavas olmamalıdır.
Soru 70
Arter kan basıncı indirekt ölçümünde sonuç alınamadığı durumlarda ölçümler arasında en az ne kadar zaman olmalıdır?
Seçenekler
A
Beş dakika
B
İki dakika
C
Aralıksız
D
On dakika
E
Üç dakika
Açıklama:
Arter Kan Basıncı İndirekt Ölçümü: Sonuç alınamayan ölçümler arasında en az iki dakika olmalıdır. Eğer iki değer arasındaki fark 5 mm Hg’ dan fazlaysa başka ölçümler de yapılmalı ve bunların sonuçlarının ortalaması alınmalıdır.
Soru 71
'......, yaygın olarak görülmesi nedeniyle
üzerinde önemle durulması gereken kronik
bir hastalıktır.' Boş bırakılan yere en uygun terim aşağıdakilerden hangisidir?
üzerinde önemle durulması gereken kronik
bir hastalıktır.' Boş bırakılan yere en uygun terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tansiyon
B
Hipotansiyon
C
Hipertansiyon
D
Damar bozukluğu
E
Kalp damar hastalığı
Açıklama:
Hipertansiyon, yaygın olarak görülmesi nedeniyle
üzerinde önemle durulması gereken kronik
bir hastalıktır.
üzerinde önemle durulması gereken kronik
bir hastalıktır.
Soru 72
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin
temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
B
Kalbin hipertrofisi
C
Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
D
Hipertansiyon
E
Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar
rijiditesinin artması
rijiditesinin artması
Açıklama:
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin
temel nedenleri arasında;
• Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
• Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar
rijiditesinin artması
• Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
• Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
• Kalbin hipertrofisi
• Kanın yoğunluğu sayılabilir.
temel nedenleri arasında;
• Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
• Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar
rijiditesinin artması
• Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
• Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
• Kalbin hipertrofisi
• Kanın yoğunluğu sayılabilir.
Soru 73
Sistolik kan basıncının değersel sınıflanmasında aşağıda verilen değerlerden hangisi yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Normal 120-129
B
Yüksek-normal 130-139
C
Sınırda hipertansiyon 140-149
D
İzole sistolik hipertansiyon >/=140
E
Optimal <80
Açıklama:
Optimal <120
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon risk faktörleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yaşın ilerlemesi
B
Sigara kullanma
C
Menapoza girme
D
Kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı
E
Hepsi
Açıklama:
Hipertansiyon risk faktörleri arasında;
• yaşın ilerlemesi,
• sigara kullanma,
• menapoza girme,
• kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık
varlığı,
• hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
• yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
• ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır.
• yaşın ilerlemesi,
• sigara kullanma,
• menapoza girme,
• kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık
varlığı,
• hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
• yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
• ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Hipertansiyon belirtileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Başın arka bölgesinde gelişen ağrı
B
Burun kanaması
C
Kulak çınlaması
D
Baş dönmesi
E
İşitme kaybı
Açıklama:
Hipertansiyon belirtileri arasında;
• genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş
ağrısı
• burun kanaması
• kulak çınlaması
• baş dönmesi
• çarpıntı
• bayılma yer almaktadır. İşitme kaybı doğrudan HT belirtisi değildir.
• genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş
ağrısı
• burun kanaması
• kulak çınlaması
• baş dönmesi
• çarpıntı
• bayılma yer almaktadır. İşitme kaybı doğrudan HT belirtisi değildir.
Soru 76
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'ne göre hipertansiyon tedavisinde yaşam biçimi
değişikliklerinin yararlarından biridir?
değişikliklerinin yararlarından biridir?
Seçenekler
A
Sigaradan uzak durma
B
Alkol tüketimini azaltma
C
Stresle baş etme
D
İdeal kiloda olma
E
Hepsi
Açıklama:
• Düzenli fiziksel aktivite yapma
• Sigaradan uzak durma
• Alkol tüketimini azaltma
• Stresle baş etme
• İdeal kiloda olma
• DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension)
diyeti uygulamadır, bunlar;
• Tuz tüketimini azaltma
• Sebze ve meyve tüketimini arttırma
• Herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan
zengin beslenme
• Herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan
zengin beslenme
• Balık tüketimini arttırma
• Diyette lifi arttırmadır.
• Sigaradan uzak durma
• Alkol tüketimini azaltma
• Stresle baş etme
• İdeal kiloda olma
• DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension)
diyeti uygulamadır, bunlar;
• Tuz tüketimini azaltma
• Sebze ve meyve tüketimini arttırma
• Herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan
zengin beslenme
• Herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan
zengin beslenme
• Balık tüketimini arttırma
• Diyette lifi arttırmadır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda daha yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Sodyum duyarlılığının artması
B
Damar duvarında sertleşme oranının artması
C
Kanın daha yoğun hale gelmesi
D
Kan basıncını düşürmek
E
Dolaşımın bozulması
Açıklama:
Yaşlıda bu kadar yüksek oranda hipertansiyon
gelişme nedenleri arasında;
• sodyum duyarlılığının artması,
• damar duvarında sertleşme oranının artması,
• damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin
azalması,
• kanın daha yoğun hale gelmesi,
• dolaşımın bozulması,
• kalpteki yapısal değişiklikler gibi nedenler
yer almaktadır
gelişme nedenleri arasında;
• sodyum duyarlılığının artması,
• damar duvarında sertleşme oranının artması,
• damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin
azalması,
• kanın daha yoğun hale gelmesi,
• dolaşımın bozulması,
• kalpteki yapısal değişiklikler gibi nedenler
yer almaktadır
Soru 78
Hipertansif yaşlı bireyde daha çok ev ve bakımevi gibi ortamlarda dikkat edilmesi gereken bakım
ilkeleri aşağıdakilerden hangisinde yer almaz?
ilkeleri aşağıdakilerden hangisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından
belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin kan
basıncı izlemi uygun tekniklerle yapılmalı
ve kaydedilmelidir
belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin kan
basıncı izlemi uygun tekniklerle yapılmalı
ve kaydedilmelidir
B
Yaşlı bireyin yaşam tarzı değişikliklerini
gerçekleştirme durumu izlenmelidir. Diyete
uyum, hareket, alkol ve sigaradan uzak
durma, stresle baş etme gibi yaşam tarzı değişikliklerini
yapma durumu kaydedilmeli
ve sağlık profesyonelleri ile paylaşılmalıdır.
gerçekleştirme durumu izlenmelidir. Diyete
uyum, hareket, alkol ve sigaradan uzak
durma, stresle baş etme gibi yaşam tarzı değişikliklerini
yapma durumu kaydedilmeli
ve sağlık profesyonelleri ile paylaşılmalıdır.
C
Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından
belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin sağlık
kuruluşuna başvurması ve sağlık kontrollerini
(göz, böbrek vb muayeneleri) hipertansiyon
açısından yaptırması sağlanmalıdır
belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin sağlık
kuruluşuna başvurması ve sağlık kontrollerini
(göz, böbrek vb muayeneleri) hipertansiyon
açısından yaptırması sağlanmalıdır
D
Yaşlı bireyde ev izlemlerinde kan basıncı
değerlerinin 140 mm Hg ve 80 mm Hg ve
üzerinde olduğunda sağlık profesyonellerine
bildirilmelidir.
değerlerinin 140 mm Hg ve 80 mm Hg ve
üzerinde olduğunda sağlık profesyonellerine
bildirilmelidir.
E
Yalnız yaşayan yaşlıların anti hipertansif
ilaçlarını doktor tarafından önerildiği şekilde
ve dozda kullanması sağlanmalıdır
ilaçlarını doktor tarafından önerildiği şekilde
ve dozda kullanması sağlanmalıdır
Açıklama:
Hipertansif yaşlı bireyde daha çok ev ve bakımevi
gibi ortamlarda dikkat edilmesi gereken bakım
ilkeleri aşağıda belirtilmiştir.
• Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından
belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin kan
basıncı izlemi uygun tekniklerle yapılmalı
ve kaydedilmelidir.
• Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından
belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin sağlık
kuruluşuna başvurması ve sağlık kontrollerini
(göz, böbrek vb muayeneleri) hipertansiyon
açısından yaptırması sağlanmalıdır.
• Yaşlı bireyde ev izlemlerinde kan basıncı
değerlerinin 140 mm Hg ve 80 mm Hg ve
üzerinde olduğunda sağlık profesyonellerine
bildirilmelidir.
• Yalnız yaşayan yaşlıların anti hipertansif
ilaçlarını doktor tarafından önerildiği şekilde
ve dozda kullanması sağlanmalıdır.
• Antihipertansif ilaç kullanan bireyin ilaç
yan etkilerine karşı uyanık olunmalıdır.
Hipotansiyon (kan basıncının normal değerin
altına inmesi) gelişme durumunda
göz kararması ve baş dönmesi görülebilir.
gibi ortamlarda dikkat edilmesi gereken bakım
ilkeleri aşağıda belirtilmiştir.
• Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından
belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin kan
basıncı izlemi uygun tekniklerle yapılmalı
ve kaydedilmelidir.
• Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından
belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin sağlık
kuruluşuna başvurması ve sağlık kontrollerini
(göz, böbrek vb muayeneleri) hipertansiyon
açısından yaptırması sağlanmalıdır.
• Yaşlı bireyde ev izlemlerinde kan basıncı
değerlerinin 140 mm Hg ve 80 mm Hg ve
üzerinde olduğunda sağlık profesyonellerine
bildirilmelidir.
• Yalnız yaşayan yaşlıların anti hipertansif
ilaçlarını doktor tarafından önerildiği şekilde
ve dozda kullanması sağlanmalıdır.
• Antihipertansif ilaç kullanan bireyin ilaç
yan etkilerine karşı uyanık olunmalıdır.
Hipotansiyon (kan basıncının normal değerin
altına inmesi) gelişme durumunda
göz kararması ve baş dönmesi görülebilir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri arasında değildir ?
Seçenekler
A
“Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
B
Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
C
Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
D
Kanın daha yoğun hale gelmesi
E
Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
Açıklama:
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri aşağıda verilmiştir.
a. “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt
edilmesi
b. Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda
günlük kan basıncı değerlerinin
belirlenmesi
c. Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
d. Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
e. Maliyetin azaltılması
a. “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt
edilmesi
b. Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda
günlük kan basıncı değerlerinin
belirlenmesi
c. Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
d. Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
e. Maliyetin azaltılması
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Düşük riskli hastalar - A düzeyi:Bu gruptaki hastaların kan basıncına bakılmaksızın klinik olarak saptanmış kardiyovasküler bir hastalığı, hedef organ hasarı ve diğer risk faktörleri bulunmamaktadır.
B
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 80
mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır.
mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır.
C
Orta riskli hastalar - B düzeyi:Bu gruptaki hastaların diyabet dışında iki majör ve iki minör risk faktörü bulunur.
D
Yüksek riskli hastalar - C düzeyi: Bu gruptaki hastalarda hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunmaktadır.
E
Hipertansiyon hastaları A, B ve C düzeyi risk gruplarına ayrılır.
Açıklama:
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90
mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır.
mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır.
Soru 81
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan basıncının _______ mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının _______ mmHg’ dan yüksekliği olarak tanımlanmaktadır. Yukarıdaki boşlukları doldurunuz.
Seçenekler
A
120 / 80
B
120 / 90
C
130 / 90
D
140 / 80
E
140 / 90
Açıklama:
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kanbasıncının 140 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kanbasıncının 90 mmHg’ dan yüksekliği olarak tanımlanmaktadır.
Soru 82
I. Büyük arterlerdeki elastisite kaybı II. Kalp ilaçları III. Kalpteki Yapısal değişiklikler IV. Kanın yoğunluğu Yukarıdaki maddelerden hangileri yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I,III ve IV
Açıklama:
Kalp ilaçları kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında değildir.
Soru 83
Kan basıncı, vücudun aktivitesine, duygu durumuna ve günün saatlerine bağlı olarak değişiklikler gösterebilmektedir. Bu değişiklikler sırasında en yüksek kan basıncı seviyesi genellikle hangi saatler arasındadır?
Seçenekler
A
06.00 - 12.00
B
07.00 - 13.00
C
08.00 - 12.00
D
13.00 - 18.00
E
15.00 - 20.00
Açıklama:
Kan basıncı, vücudun aktivitesine, duygu durumuna ve günün saatlerine bağlı olarak değişiklikler gösterebilmektedir. Bu değişiklikler sırasında en yüksek kan basıncı seviyesi genellikle günün 08.00 ile 12.00 saatleri arasında görülmektedir.
Soru 84
I. Kol ağrısı II. Çarpıntı III. Burun kanaması IV. Kulak çınlaması Yukarıdaki maddelerden hangileri hipertansiyon belirtileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, III, ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Kol ağrısı hipertansiyon belirtisi değildir.
Soru 85
I. Tuz tüketimini azaltma II. Et tüketimini arttırma III. Sigaradan uzak durma IV. Diyette lifi arttırma Yukarıdaki maddelerden hangileri yaşam biçimi değişiklikleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I,II ve III
D
I,III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Et tüketimi artırılmamalı, sebze ve meyve tüketimi arttırılmalı.
Soru 86
Malign hipertansiyon sistolik kan basıncının ani olarak ______ mm Hg ve diyastolik kan basıncının ______ mm Hg dan daha fazla olmasıdır. Yukarıdaki boşlukları doldurunuz.
Seçenekler
A
180 / 160
B
160 / 130
C
200 / 140
D
190 / 160
E
170 / 150
Açıklama:
Malign hipertansiyo sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olmasıdır.
Soru 87
I. Sodyum duyarlılığının artması II. Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması III. Maliyetin azaltılması Yukarıdaki maddelerden hangisi veya hangileri arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
Sadece II
D
Sadece III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sodyum duyarlılığın artması hipertansiyona sebep olur.
Soru 88
Organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunan hastalar hangi risk grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
A düzeyi
B
Orta riskli hastalar
C
B düzeyi
D
Düşük riskli hastalar
E
C düzeyi
Açıklama:
C düzeyi (yüksek riskli hastalar) diye adlandırılan grupta yer alırlar.
Soru 89
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hipertansiyon risk faktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
Sigara kullanımı
B
Menopoza girme
C
Genç yaş
D
Yağlı ve tuzlu beslenme
E
Kronik hasta olma
Açıklama:
Hipertansiyon daha çok ileri yaşta görülen bir hastalıktır.
Soru 90
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerin normal olmasına ne denir?
Seçenekler
A
Beyaz önlük hipertansiyonu
B
Hastane hipertansiyonu
C
Klinik hipertansiyonu
D
Beyaz yaka hipertansiyonu
E
Ofis hipertansiyonu
Açıklama:
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerin normal olması “beyaz önlük hipertansiyonu” olarak tanımlanır.
Soru 91
Aşağıdakilerden şıklardan hangisinde hipertansiyonun iki çeşidi doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Primer ve Sekonder
B
Thirder ve Fourder
C
Primer ve fifther
D
Sekonder ve Thirder
E
Optimal ve Normal
Açıklama:
Hipertansiyonun primer (esansiyel) ve sekonder olmak üzere iki çeşidi bulunmaktadır. Primer hipertansiyonda neden belirli değildir ve bu grup hipertansiyon hastalarının %95’ ini oluşturmaktadır. Böbrek, kalp ve damar hastalıkları ve bazı ilaç kullanımları hipertansiyona neden olmaktadır. Bu nedeni bilinen grup, sekonder hipertansiyondur ve primere göre daha genç yaş grupta görülmekte ve hipertansiyon vakalarının yaklaşık %5’ini oluşturmaktadır.
Soru 92
En yüksek kan basıncı seviyesi günün hangi saatleri arasında görülür?
Seçenekler
A
00:00 - 04:00
B
04:00 - 08:00
C
08:00 - 12:00
D
12:00 - 16:00
E
16:00 - 20:00
Açıklama:
Kan basıncı, vücudun aktivitesine, duygu durumuna ve günün saatlerine bağlı olarak değişiklikler gösterebilmektedir. Bu değişiklikler sırasında en yüksek kan basıncı seviyesi genellikle günün 08.00 ile 12.00 saatleri arasında görülmektedir.
Soru 93
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90 mmHg’nın altında olması aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?
Seçenekler
A
Malign hipertansiyon
B
Acil hipertansiyon
C
Beyaz önlük hipertansiyonu
D
İzole sistolik hipertansiyon
E
Dirençli hipertansiyon
Açıklama:
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90 mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyonun risk faktörleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Yaşın ilerlemesi
B
Sigara kullanma
C
Menapoza girme
D
Yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
E
Spor yapma
Açıklama:
Hipertansiyon risk faktörleri arasında;
• yaşın ilerlemesi,
• sigara kullanma,
• menapoza girme,
• kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı,
• hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
• yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
• ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır.
• yaşın ilerlemesi,
• sigara kullanma,
• menapoza girme,
• kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı,
• hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
• yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
• ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır.
Soru 95
Aşağıdaki şıklardan hangisinde hipertansiyon hasta gruplarının eşleşmesi doğrudur?
Seçenekler
A
Düşük riskli hastalar > C düzeyi
B
Yüksek riskli hastalar > A düzeyi
C
Orta riskli hastalar > O düzeyi
D
Yüksek riskli hastalar > C düzeyi
E
Düşük riskli hastalar > B düzeyi
Açıklama:
Düşük riskli hastalar - A düzeyi
Bu gruptaki hastaların kan basıncına bakılmaksızın klinik olarak saptanmış kardiyovasküler bir hastalığı, hedef organ hasarı ve diğer risk faktörleri bulunmamaktadır.
Orta riskli hastalar - B düzeyi
Bu gruptaki hastaların diyabet dışında iki majör ve iki minör risk faktörü bulunur.
Yüksek riskli hastalar - C düzeyi
Bu gruptaki hastalarda hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunmaktadır.
Bu gruptaki hastaların kan basıncına bakılmaksızın klinik olarak saptanmış kardiyovasküler bir hastalığı, hedef organ hasarı ve diğer risk faktörleri bulunmamaktadır.
Orta riskli hastalar - B düzeyi
Bu gruptaki hastaların diyabet dışında iki majör ve iki minör risk faktörü bulunur.
Yüksek riskli hastalar - C düzeyi
Bu gruptaki hastalarda hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunmaktadır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi, yaşlı bireylerde (65 yaş üstü) hipertansiyon gelişme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sodyum duyarlılığının artması
B
Damar duvarında yumuşama oranının artması
C
Damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması
D
Kanın daha yoğun hale gelmesi
E
Dolaşımın bozulması
Açıklama:
Yaşlı bireylerin (65 yaş üstü) yaklaşık yarısının hipertansif olduğu yapılan bazı çalışmalarla tespit edilmiştir. Yaşlıda bu kadar yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında;
• sodyum duyarlılığının artması,
• damar duvarında sertleşme oranının artması,
• damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması,
• kanın daha yoğun hale gelmesi,
• dolaşımın bozulması,
• kalpteki yapısal değişiklikler gibi nedenler yer almaktadır.
• sodyum duyarlılığının artması,
• damar duvarında sertleşme oranının artması,
• damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması,
• kanın daha yoğun hale gelmesi,
• dolaşımın bozulması,
• kalpteki yapısal değişiklikler gibi nedenler yer almaktadır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi kan basıncı ölçümünde dikkate alınacak durumlardan biridir?
Seçenekler
A
Kan basıncı ölçümü yapılacak oda soğuk olmalıdır.
B
Yemeklerden sonra yapılan ölçüm normalden yüksek çıkabilir.
C
Sigara veya kahveden sonra yapılacak ölçümlerden normalden düşük çıkabilir.
D
Sigara, çay içtikten veya yemek yedikten en fazla 10 dakika sonra ölçüm yapılmalıdır.
E
Ölçüm yapılacak kol açık halde olmalı ve kolun kalp hizasında desteklenerek ölçülmesi gerekmektedir.
Açıklama:
Kan basıncı yapılacak oda sıcaklığı ılık olmalıdır. Çevre sıcaklığının fazla ya da düşük olması ölçüm sonucunu olumsuz etkileyebilmektedir. Yemeklerden ya da egzersizden sonra alınan ölçümler normalden düşük, sigara ya da kahve içimi sonrası ölçümler normalden yüksek çıkabilir. Bazı nazal dekonjestanlar veya benzeri adrenerjik uyarıcıların kullanımı da hatalı sonuç alınmasına neden olabilir. Kan basıncı ölçülürken kan basıncını etkileyebilecek, sigara-çay içiminden ve yemekten en az 30 dk. ve dinlendikten 5 dk. sonra, sağ koldan ölçülmeye ve ölçüm sırasında bireyin rahat bir pozisyonda oturmasına, konuşmamasına ve bacak bacak üzerine atmamasına özen gösterilmelidir. Ölçüm yapılacak kol açık halde olmalı ve kolun kalp hizasında desteklenerek ölçülmesi gerekmektedir. Bilekten dijital tansiyon aleti ile ölçüm yapılacaksa, bileğin kalp hizasına kadar yükseltilmesi gerektiği vurgulanmalıdır.
Soru 98
Hipertansiyon tanısı konmuş ve hipertansiyonun beraberinde başka bir kronik rahatsızlığı olmayan bireylerde sırasıyla sistolik ve diyastlolik kan basıncı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
140 mmHg ve 90mmHg
B
190 mmHg ve 30 mmHg
C
100 mmHg ve 75 mmHg
D
200 mmHg ve 150 mmHg
E
70 mmHg ve 20 mmHg
Açıklama:
Hipertansiyon tanısı konulmuş bireylerde ise hipertansiyon yönetimi için hedef; sistolik kan basıncının 140 mmHg ve diyastolik kan basıncının ise 90 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 130 ve 80 mmHg ve altında tutulması olmalıdır.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi ‘’Arter kan basıncının’’ evde izlenmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
B
Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
C
Antihipertansif ilaçların etkinliğinin düşürülmesi
D
Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
E
Maliyetin azaltılması
Açıklama:
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri aşağıda verilmiştir.
a. “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
b. Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
c. Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
d. Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
e. Maliyetin azaltılması
a. “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
b. Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
c. Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
d. Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
e. Maliyetin azaltılması
Soru 100
Yaşlı bireyin kullandığı antihipertansif ilaç grubu öğrenilmeli ve bu ilaca bağlı gelişebilecek yan etkilere karşı dikkatli olunmalıdır. Bu bilgiden yola çıkarak diüretik kullanan bireyde aşağıdakilerden hangisi gelişebilir?
Seçenekler
A
Hissizlik
B
Çarpıntı
C
Sıvı eksikliği ve elektrolit dengesizliği
D
Dolaşımın bozulması
E
Kalpteki yapısal değişiklikler
Açıklama:
Yaşlı bireyin kullandığı antihipertansif ilaç grubu öğrenilmeli ve bu ilaca bağlı gelişebilecek yan etkilere karşı dikkatli olunmalıdır. Örneğin diüretik kullanan bireyde sıvı eksikliği ve elektrolit dengesizliği gelişebileceğinden sağlık profesyonelleri gözetiminde sıvı alımı ve beslenme düzenine eğilinmelidir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon ile ilgili doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Yaşla birlikte artış gösteren bir rahatsızlıktır.
B
Üzerinde önemle durulması gereken kronik bir hastalıktır
C
Hipertansiyon yaygın olarak görülmektedir
D
Erişkin hastalarda sistolik kan basıncı 80 mmHg’ dan düşüktür.
E
60 yaş üzeri grubunda hipertansiyon prevelansı %50'ye ulaşmaktadır.
Açıklama:
Hipertansiyon, yaygın olarak görülmesi nedeniyle üzerinde önemle durulması gereken kronik bir hastalıktır. Epidemiyolojik çalışmalar, otuzlu yaşlarda %20-25 olan hipertansiyon prevelansının yaşla birlikte artış gösterdiğini ve 60 üzeri yaş grubunda %50’lere çıktığını belirtmektedir. Bununla birlikte erişkin bireylerde hipotansiyon sistolik kan basıncının 120 mmHg’den ve/veya
diyastolik kan basıncının 80 mmHg’den düşüklüğü olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
diyastolik kan basıncının 80 mmHg’den düşüklüğü olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Büyük alterlerdeki elastisite artışı
B
Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
C
Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
D
Damar rijiditesinin artması
E
Kalbin hipertrofisi ve kanın yoğunluğu
Açıklama:
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında ise; büyük arterlerdeki elastisite kaybı, atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması, kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler, kalp ileti sistemindeki bozukluklar, kalbin hipertrofisi ve kanın yoğunluğu sayılabilir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisde JNC VII raporuna göre "sınırda hipertansiyon"un sistolik ve diyastolik değeri doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Sistolik 120-129; Diyastolik 80-84
B
Sistolik 160-179; Diyastolik 100-109
C
Sistolik 140-149; Diyastolik 90-95
D
Sistolik 130-139; Diyastolik 85-89
E
sistolik >/=140; Diyastolik <90
Açıklama:
JNC (Joint National Committe-Ortak Ulusal Komite) VII raporunda göre kan basıncının değersel sınıflanması şu şekildedir:
Optimal kan sıncı kategorisi sistolik<120; diyastolik <80
Normal kan basıncı kategorisi sistolik 120-129; diyastolik 80-84
Yüksek-normal kan basıncı kategorisi sistolik 130-139; diyastolik 85-89
Hipertansiyon
Evre 1 (Hafif ) kan basıncı kategorisi sistolik 140-159; diyastolik 90-99
Sınırda hipertansiyon kan basıncı kategorisi sistolik 140-149; diyastolik 90-95
Evre 2 (Orta) kan basıncı kategorisi sistolik 160-179; diyastolik 100-109
Evre 3 (Ciddi) kan basıncı kategorisi sistolik >/=180; diyastolik >/=110
İzole sistolik hipertansiyon kan basıncı kategorisi sistolik >/=140; diyastolik <90
Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Optimal kan sıncı kategorisi sistolik<120; diyastolik <80
Normal kan basıncı kategorisi sistolik 120-129; diyastolik 80-84
Yüksek-normal kan basıncı kategorisi sistolik 130-139; diyastolik 85-89
Hipertansiyon
Evre 1 (Hafif ) kan basıncı kategorisi sistolik 140-159; diyastolik 90-99
Sınırda hipertansiyon kan basıncı kategorisi sistolik 140-149; diyastolik 90-95
Evre 2 (Orta) kan basıncı kategorisi sistolik 160-179; diyastolik 100-109
Evre 3 (Ciddi) kan basıncı kategorisi sistolik >/=180; diyastolik >/=110
İzole sistolik hipertansiyon kan basıncı kategorisi sistolik >/=140; diyastolik <90
Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 104
65 yaşındaki Hasan Bey'in kan basıncı ölçümleri hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçüldüğünde yüksek bulunmasına rağmen günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerde normal bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında aşağıdakilerden hangisi Hasan Bey'in durumunu kapsayan hipertansiyon tanımıdır?
Seçenekler
A
İzole sistolik hipertansiyon
B
Beyaz önlük hipertansiyon
C
Malign hipertansiyon
D
Acil hipertansiyon
E
Dirençli hipertansiyon
Açıklama:
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan
ölçümlerin normal olması “beyaz önlük hipertansiyonu” olarak tanımlanır. Dolayısıyla bahsi geçen durumuma karşılık gelen doğru cevap B'dir.
ölçümlerin normal olması “beyaz önlük hipertansiyonu” olarak tanımlanır. Dolayısıyla bahsi geçen durumuma karşılık gelen doğru cevap B'dir.
Soru 105
50'li yaşlarına gelen Pervin Hanım hipartansiyon riskine sahip olup olmadığını değerlendirmek istemektedir. Aşağıdakilerden hangisi risk faktörlerini araştırma sürecinde Ayşe Hanım'ın başvuracağı bilgi kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Aile hastalık öyküsü gözden geçirme
B
İlaç kullanım durumu gözden geçirme
C
Menopoz değerlerini gözden geçirme
D
Kronik hastalık bilgisini gözden geçirme
E
Sosyal destek ağını gözden geçirme
Açıklama:
Hipertansiyon risk faktörleri arasında; yaşın ilerlemesi, sigara kullanma, menapoza girme, kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı,hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları, yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme ve ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır. dolayısıyla Pervin Hanım'ın aile hastalık öyküsünü, ilaç kullanım durumunu, menepoz değerlerini ve kronik hastalık bilgisini gözden geçirmesi hipertansiyon risk durumunu değerlendirmede sağlıklı bir yol olarak görülürken sosyal destek ağını gözden geçirme böyle bir amaca hizmet etmemektedir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyonun ileri dönemlerine ait bir belirtidir?
Seçenekler
A
Baş dönmesi
B
Burun kanaması
C
Çarpıntı
D
Kusma
E
Bayılma
Açıklama:
Hipertansiyon belirtileri arasında; genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş
ağrısı, burun kanaması, kulak çınlaması, baş dönmesi, çarpıntı ve bayılma yer almaktadır. Bununla birlikte hipertansiyonun ileri dönemlerinde zorlu solunum,
kusma, hissizlik, görme problemleri ve gece sık idrara çıkma görülmektedir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
ağrısı, burun kanaması, kulak çınlaması, baş dönmesi, çarpıntı ve bayılma yer almaktadır. Bununla birlikte hipertansiyonun ileri dönemlerinde zorlu solunum,
kusma, hissizlik, görme problemleri ve gece sık idrara çıkma görülmektedir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 107
45 yaşında olan Berk Bey'e hipertansiyon teşhisi konulmuş ve yaşam biçimindeki değişikliklerle tedavisi planlanmıştır. Bu çerçevede aşağıdakilerden hangisi Berk Bey'e önerilen yaşam biçimi değişikliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Balık tüketimini azaltma
B
Tuz tüketimini arttırma
C
Alkol tüketimini azaltma
D
Sodyum alımını arttırma
E
Yağ tüketimini arttırma
Açıklama:
Başlıca yaşam biçimi değişiklikleri düzenli fiziksel aktivite yapma, sigaradan uzak durma, alkol tüketimini azaltma, stresle baş etme, ideal kiloda olma, tuz tüketimini azaltma, sebze ve meyve tüketimini arttırma, herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan zengin beslenme, herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan zengin beslenme, balık tüketimini arttırma ve diiyette lifi arttırmadır. Ayrıca hipertansiyondan korunma konusunda verilen eğitimlerde; normal kiloda olmak (Beden kitle indeksi: 20-25 kg/m²), sodyum alımını azaltmak (Günde 6 gr. Sodyum klorid ya da 2,4 gr. sodyumdan az), yürüme gibi izotonik egzersizi düzenli yapmak (En az günde 30 dk. yada haftada 4 kez), gevşeme egzersizleri yapmak (En az günde bir kez, her gün), alkol tüketimini azaltmak (Erkeklerde günde 3, kadınlarda 2 üniteden az), sebze ve meyve tüketimini arttırmak (En az günde 5 porsiyon) ve diiyette yağ tüketimini mümkün olduğunca azaltmak gerektiği vurgulanmıştır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi son çalışmalar neticesinde 75 yaş ve üstü hipertansif bireylerde aşılmaması önerilen hipertansiyon değerleridir?
Seçenekler
A
140 mmHg ve 80 mmHg
B
150 mmHg ve 90 mmHg
C
125 mmHg ve 65 mmHg
D
130 mmHg ve 70 mmHg
E
135 mmHg ve 75 mmHg
Açıklama:
Hipertansif yaşlı bireyde önerilen hipertansiyon değerleri 140 mmHg ve 80 mmHg iken son çalışmalarda yaş ilerledikçe tolere edilebilen değerlerin önerilen değerlerden daha yüksek olduğu belirtilmiştir. Örneğin 75 yaş üstü bireylerde aşılmaması önerilen bu değerler 150 mmHg ve 90 mmHg dır
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi arter kan basıncı indirekt ölçümünde öncelikli olarak tercih edilen alettir?
Seçenekler
A
Civalı aletler
B
Elektronik aletler
C
Civalı olmayan aletler
D
Aneroid aletler
E
Dijital aletler
Açıklama:
Arter kan basıncı indirekt ölçümü için civalı, aneroid ve elektronik aletler kullanılır. Elektronik aletlere göre öncelikli aneroid olan aletler
tercih edilmelidir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
tercih edilmelidir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi tanı almamış ama hipertansiyondan korunmak isteyen birinin başvuracağı girişimlerden biridir?
Seçenekler
A
Hipertansiyon ilaçları kullanması
B
Düzenli kan basıncı ölçümü yapması
C
Kilonun kontrol altında tutulması
D
Hastalık öyküsünün gözden geçirilmesi
E
Yaşlanmayı geciktirici ürünlerin kullanması
Açıklama:
Hipertansiyondan korunma tedavi ve bakım kadar önem taşımaktadır. Korunma için, sağlıklı yaşam tarzı benimsenmelidir. Kilonun kontrol altında tutulması, egzersiz, düzenli ve dengeli beslenme, alkol ve sigaranın sınırlandırılması ve stres yönetimi kontrolde önemli girişimlerdendir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 111
Bireyde önemli oranda organ hasarına yol açan hatta kısa sürede ölüme götüren hipertansiyon grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malign hipertansiyon
B
Acil hipertansiyon
C
İzole sistolik hipertansiyon
D
Beyaz önlük hipertansiyonu
E
A düzey hipertansiyon
Açıklama:
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerin normal olması “beyaz önlük hipertansiyonu” olarak tanımlanır. Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90 mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır. “Malign hipertansiyon” ise sistolik kan basıncının ani olarak 200 mmHg ve diyastolik kan basıncının 140 mmHg dan daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mmHg üzerine çıkması olarak tanımlanır. “Acil hipertansiyon” ise önemli derecede organ hasarına sebep olan hatta kısa süre içinde ölüme neden olabilen bir durumdur. A düzeyi risk gruptaki hastaların kan basıncına bakılmaksızın klinik olarak saptanmış kardiyovasküler bir hastalığı, hedef organ hasarı ve diğer risk faktörleri bulunmamaktadır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde yaşa bağlı olarak kan basıncında artma görülmesinin temel nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Burun kanaması
B
Sigara kullanımı
C
Kanın yoğunluğu
D
Kalp damar hastalıkları
E
Tuzlu besinler tüketilmesi
Açıklama:
Hipertansiyon risk faktörleri arasında; yaşın ilerlemesi, sigara kullanma, menapoza girme, kalp damar hastalıkları, hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları, yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme, ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır. Hipertansiyon belirtileri arasında; genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş ağrısı, burun kanaması, kulak çınlaması, baş dönmesi, çarpıntı, bayılma sayılabilir. Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri ise; büyük arterlerdeki elastisite kaybı, arheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması, kalpteki (kollejen lif) yapısal değişiklikler, kalp ileti sistemindeki bozukluklar, kalbin hipertrofisi ve kanın yoğunluğu sayılabilir. Doğru yanıt C’ dir.
Soru 113
- Reseptör blokörü
- Kalsiyum kanal blokörü
- Sodyum
- Diyastolik
- Diüretik
Seçenekler
A
III ve IV
B
IV ve V
C
II, III ve V
D
I, IV ve V
E
I, II ve V
Açıklama:
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan basıncının 140 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 90 mmHg’ dan yüksekliği olarak tanımlanmaktadır. Hipertansiyonun ilaçlı tedavisinde diüretik, kalsiyum kanal blokörü, anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörü, anjiotensin reseptör blokörü ve beta blokör gibi anti hipertansiflere yer verilmektedir. Hipertansiyonun ilaçsız tedavisinde ise yaşam biçimi değişikliklerine gidilmektedir. Hipertansiyondan korunmak için sodyum kullanımının azaltılması gerekmektedir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti içinde yer alır?
Seçenekler
A
Lifli besinleri tüketme
B
Alkol tüketimini azaltma
C
Gevşeme egzersizleri yapma
D
İzotonik egzersizi düzenli yapma
E
Stresle baş etme
Açıklama:
DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti içinde; tuz tüketimini azaltma, sebze ve meyve tüketimini artırma, sakıncası yoksa potasyumdan zengin beslenme, sakıncası yoksa kalsiyumdan zengin beslenme, balık tüketimini artırma ve diyette lifi artırma yer almaktadır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 115
- Görme kaybı
- Şeker
- Felç
- Böbrek yetmezliği
- Beyin kanaması
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
II, III, IV ve V
C
I, II, III ve IV
D
I, III, IV ve V
E
Yalnız IV
Açıklama:
Hipertansiyon komplikasyonları (hastalığa bağlı gelişen problemler) arasında, beyin gibi hayati organlarda kanamalar, görme kaybı, felç gibi nörolojik durumlar, kalp ve böbrek gibi kan basıncı yüksekliğinden olumsuz etkilenen organlarda yetmezlikler sayılabilir. Bu nedenle her yaş grubu için geçerli olmak üzere sistolik kan basıncı 140 mmHg ve diyastolik kan basıncı da 90 mmHg’ nın altında olmalıdır. Eğer bireyde diabetes mellitüs (şeker hastalığı) gibi kronik hastalıklar mevcutsa bu değerler 130 mmHg ve 80 mmHg’ı geçmemelidir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 116
Bir hastada sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha yüksek olmasına rağmen diyastolik kan basıncının 90 mmHg’nin altında olması hastanın hangi tip hipertansiyonu olduğunu göstermektedir?
Seçenekler
A
İzole sistolik
B
Malign
C
Acil
D
Düşük
E
Yüksek
Açıklama:
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90 mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 117
Damar hasarlarında doğrudan tamir tedavi yöntemlerinden biri olan ayrılan uçları birleştirme yönteminin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anastomoz
B
Perineurim
C
Lateral sütur
D
Greft uygulamaları
E
Endovasküler teknikler
Açıklama:
Sinir lifleri içerisinde epineurium, perineurim ve endoneurim adlı konnektif doku tabakaları yer alıp bunlar içerisinde zengin damar desteği bulunmakta ve sinirdeki enerji ihtiyacı ve atıkların uzaklaştırılması sağlanmaktadır. Sinir dokusu yaralanmaya maruz kaldığında ilk tepkiler damarların geçirgenliğinde artış sağlama ve çeşitli kimyasalların (örneğin histamin, serotonin) serbest bırakılmasıdır. Bunun sonucunda sinir liflerinin etrafındaki konnektif doku tabakalarında ödemde artış görülür. Bu ödem hasar uğramış sinir liflerinin uyarıyı iletme, beslenme ihtiyacını karşılama, oksijen taşınması ve iyonların işlevlerini yerine getirmesi için olumsuz bir durum yaratmaktadır.
Damar hasarlarında tedavi yöntemleri doğrudan tamir olup bu kapsamda ayrılan uçları birleştirme (anastomoz), lateral sütur, greft uygulamaları ve endovasküler teknikler yapılmaktadır. Doğru yanıt A’dır.
Damar hasarlarında tedavi yöntemleri doğrudan tamir olup bu kapsamda ayrılan uçları birleştirme (anastomoz), lateral sütur, greft uygulamaları ve endovasküler teknikler yapılmaktadır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 118
65 yaş üstü bireylerde hipertansiyonun sıklıkla görülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hareketin azalması
B
Sebze tüketiminin azalması
C
Kan dolaşımının bozulması
D
Tuz tüketiminin azalması
E
İdeal kilonun korunması
Açıklama:
Yaşlı bireylerin (65 yaş üstü) yaklaşık yarısının hipertansif olduğu yapılan bazı çalışmalarla tespit edilmiştir. Yaşlıda bu kadar yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında; sodyum duyarlılığının artması, damar duvarında sertleşme oranının artması, damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması, kanın daha yoğun hale gelmesi, dolaşımın bozulması, kalpteki yapısal değişiklikler yer almaktadır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 119
Yaşlı bireyin arter kan basıncının evde izlenmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kan basıncının 140 mmHg ve 80 mmHg ve üzerinde çıkması durumunda doktorun çağrılması
B
Yaşlı bireyin hipertansiyona bağlı komplikasyon geçirme riskinin azaltılması
C
Sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
D
Yaşlı bireyin kullandığı antihipertansif ilacın düzenli alımının belirlenmesi
E
Yaşlı bireyin kullandığı antihipertansif ilacın yan etkilerinin tespiti
Açıklama:
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri şunlardır; “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi, kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi, antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi, hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması ve maliyetin azaltılmasıdır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 120
Hangi hastalarda ortalama sistolik ve diyastolik kan basıncı değerlerini elde etmek için birden fazla ölçüm yapmak gerekir?
Seçenekler
A
Gripli
B
Aritmili
C
Felçli
D
Kanserli
E
Veremli
Açıklama:
Aritmisi olan hastalarda ortalama sistolik ve diyastolik kan basıncı değerlerini elde etmek için birden fazla ölçüm yapmak gerekir. Doğru tanılama için kan basıncı takibi iki hafta ara ile birer hafta sabah ve akşam olarak ölçülebilir. Yaşlılarda, diyabetli hastalarda, ortostatik hipotansiyonun sık görüldüğü durumlarda ve antihipertansif ilaç tedavisi altındaki hastalarda ölçümlerin ayaktayken tekrar edilmesi gereklidir. Ayaktaki ölçümler hasta hemen ayağa kalkar kalkmaz ve ayağa kalktıktan 2 dakika sonra yapılmalıdır. Gençlerde kan basıncı yüksek bulunmuş ise bacaktan da ölçümler yapılmalıdır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 121
Ülkemizdeki hipertansiyon prevelansının 2012 PATENT 2 verilerine göre kadın ve erkeklerdeki oranları hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
K: %32.3 - E: %28.4
B
K: %30.1 - E: %24.8
C
K: %29.4 - E: %33.2
D
K: %30.3 - E: %29.4
E
K: %33.3 - E: %24.4
Açıklama:
Epidemiyolojik çalışmalar, otuzlu yaşlarda %20 -25 olan hipertansiyon prevelansının yaşla birlikte artış gösterdiğini ve 60 üzeri yaş grubunda %50’lere çıktığını belirtmektedir. Ülkemizde hipertansiyon prevelansının PATENT 2’ye göre erkeklerde %28.4, kadınlarda %32.3 ve genel prevelansın ise %30.3 olduğu görülmüştür (Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2012). Doru yanıt A'dır.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
B
Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
C
Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
D
Kalbin hipertrofisi
E
Damar rijiditesinin azalması
Açıklama:
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında;
• Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
• Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması
• Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
• Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
• Kalbin hipertrofisi
• Kanın yoğunluğu sayılabilir.
Yaşlı bireyde sistolik basınç artarken diyastolik basınç değişmeyebilir ya da hafif değişkenlik gösterebilir. Doğru yanıt E'dir.
• Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
• Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması
• Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
• Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
• Kalbin hipertrofisi
• Kanın yoğunluğu sayılabilir.
Yaşlı bireyde sistolik basınç artarken diyastolik basınç değişmeyebilir ya da hafif değişkenlik gösterebilir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 123
"Önemli derecede organ hasarına sebep olan hatta kısa süre içinde ölüme neden olabilen bir durum" olarak tanımlanan hipertansiyon çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beyaz önlük hipertansiyonu
B
İzole sistolik hipertansiyon
C
Malign hipertansiyon
D
Acil hipertansiyon
E
Diyastolik hipertansiyon
Açıklama:
“Acil hipertansiyon” önemli derecede organ hasarına sebep olan hatta kısa süre içinde ölüme neden olabilen bir durumdur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon belirti ve bulgularından biridir?
Seçenekler
A
Yaşın ilerlemesi
B
Burun kanaması
C
Menapoza girme
D
Yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
E
Sigara kullanma
Açıklama:
B seçeneği dışındakiler hipertansiyon risk faktörleridir. Burun kanaması ise hipertansiyon belirti ve bulgularından biridir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 125
I. Yaşın ilerlemesi
II. Sigara kullanma
III. Kalp damar hastalıkları varlığı
IV.Ailede hipertansiyon varlığı
Yukarıda verilenlerden hangileri hipertansiyon risk faktörleri arasındadır ?
II. Sigara kullanma
III. Kalp damar hastalıkları varlığı
IV.Ailede hipertansiyon varlığı
Yukarıda verilenlerden hangileri hipertansiyon risk faktörleri arasındadır ?
Seçenekler
A
I, II
B
I,III, IV
C
II,III, IV
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Hipertansiyon risk faktörleri arasında;
- yaşın ilerlemesi,
- sigara kullanma,
- menapoza girme,
- kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı,
- hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
- yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
- ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır. Doğru cevap E’dir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon belirti ve bulgular arasında değildir ?
Seçenekler
A
Baş ağrısı
B
Burun kanaması
C
Kulak Çınlaması
D
Baş dönmesi
E
Sodyum duyarlılığının artması
Açıklama:
Hipertansiyon belirtileri arasında;
- genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş ağrısı
- burun kanaması
- kulak çınlaması
- baş dönmesi
- çarpıntı
- bayılma yer almaktadır. Doğru cevap E’dir.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon tedavisinde yaşam biçimi değişiklerindendir ?
Seçenekler
A
Primer hipertansiyonu arttırmak
B
Tuz tüketimini arttırma
C
Kalsiyum tüketimini arttırma
D
Yağ tüketimini arttırma
E
Diyette lif tüketimini azaltma
Açıklama:
Başlıca yaşam biçimi değişiklikleri şunlardır; düzenli fiziksel aktivite yapma, sigaradan uzak durma, alkol tüketimini azaltma, stresle baş etme, ideal kiloda olma, DASH (Dietary Approaches to Stop Hyper- tension) diyeti uygulamadır, tuz tüketimini azaltma, sebze ve meyve tüketimini arttırma, herhangi bir sakıncası yoksa potasyumdan zengin beslenme, herhangi bir sakıncası yoksa kalsiyumdan zengin beslenme, balık tüketimini arttırma, diyette lifi arttırmadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 128
Hipertansif yaşlıda bakım ilkelerinde kan basıncı değerlerinin hangi aralığın üzerinde olduğunda sağlık personellerine bildirilmelidir ?
Seçenekler
A
140-80 mmHg
B
120-60 mmHg
C
100-40 mmHg
D
80-20 mmHg
E
130-60 mmHg
Açıklama:
Yaşlı bireyde ev izlemlerinde kan basıncı değerlerinin (140 mmHg ve 80 mmHg) üzerinde olduğunda sağlık profesyonellerine bildirilmelidir. Doğru cevap A’dır.
Soru 129
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri arasında değildir ?
Seçenekler
A
‘Beyaz önlük’ hipertansiyonundan ayırt edilmesi
B
Kan basıncı yükselmelerinde günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
C
Evde sürecin daha sağlıklı olması
D
İlaçların etkinliğin değerlendirilmesi
E
Hastanın tedavi planına uyumun sağlanması
Açıklama:
Arter kan basıncının evde izlenmesinin neden- leri aşağıda verilmiştir.
- “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
- Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
- Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
- Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
- Maliyetin azaltılması. Doğru cevap C’dir.
Soru 130
Hipertansiyon hastaları belirli risk gruplarına ayrılmaktadır, bu risk gruplarından hangisi hedef organ hasarı diyabet ve kalp hastalığı bulundurmaktadır ?
Seçenekler
A
A düzeyi
B
B Düzeyi
C
C düzeyi
D
X düzeyi
E
Y düzeyi
Açıklama:
Yüksek riskli hastalar - C düzeyi
Bu gruptaki hastalarda hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Bu gruptaki hastalarda hedef organ hasarı, diyabet ve kalp hastalığı bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 131
Hipertansiyon hastaları olarak erkek ve kadınların yaş riski olarak kaç ifade edilmektedir ?
Seçenekler
A
55- 65
B
40-35
C
45-40
D
70-60
E
45-55
Açıklama:
Hipertansiyon hastaları riski erkeklerde 55, kadınlarda 65 yaşını aşma olarak belirtilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 132
I. Kalpteki yapısal değişiklikler
II. Büyük arterlerdeki elastisite artışı
III. Kanın yoğunluğu
IV. Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
Yukarıda verilenlerden hangileri yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasındadır ?
II. Büyük arterlerdeki elastisite artışı
III. Kanın yoğunluğu
IV. Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
Yukarıda verilenlerden hangileri yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasındadır ?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II, III
D
I, II, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında;
Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması
Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
Kalbin hipertrofisi
Kanın yoğunluğu sayılabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 133
I. Primer
II. Sekonder
III. Pentansiyon
IV. Hipertrofisi
Yukarıda verilenlerden hangileri hipertansiyon çeşitleri arasındadır ?
II. Sekonder
III. Pentansiyon
IV. Hipertrofisi
Yukarıda verilenlerden hangileri hipertansiyon çeşitleri arasındadır ?
Seçenekler
A
II ve III
B
I ve II
C
III ve IV
D
II,III, IV
E
I, II, III
Açıklama:
Hipertansiyonun primer (esansiyel) ve sekonder olmak üzere iki çeşidi bulunmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon risk faktörleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bayılma
B
Çarpıntı
C
Sigara kullanımı
D
Kulak çınlaması
E
Baş dönmesi
Açıklama:
Hipertansiyon risk faktörleri arasında;
• yaşın ilerlemesi,
• sigara kullanma,
• menapoza girme,
• kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı,
• hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
• yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
• ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır, diğer seçenekler hipertansiyon belirti ve bulguları ile ilgilidir. Doğru yanıt C'dir.
• yaşın ilerlemesi,
• sigara kullanma,
• menapoza girme,
• kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı,
• hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
• yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
• ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır, diğer seçenekler hipertansiyon belirti ve bulguları ile ilgilidir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 135
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerin normal olması nasıl açıklanmaktadır ?
Seçenekler
A
Malign hipertansiyon
B
Acil hipertansiyon
C
Diyastolik kan basıncı
D
Beyaz önlük hipertansiyonu
E
Sistolik hipertansiyon
Açıklama:
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerin normal olması “beyaz önlük hipertan- siyonu” olarak tanımlanır.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastanın tedavi merkezine ulaşım zorluğu
B
Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
C
“Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
D
Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
E
Maliyetin azaltılması
Açıklama:
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri aşağıda verilmiştir.
- “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilmesi
- Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda
günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi - Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
- Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
- Maliyetin azaltılması
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi hipotansiyon gelişme durumuna bağlı olarak alınması gereken önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireyin düşmesi engellenmelidir
B
Banyo ve koridorlarda tutamakların olması
C
Bireyin ihtiyacı olan temel eşyaların yakınına yerleştirilmesi
D
Gerekiyorsa yürüteç, baston gibi destekleyici cihazların kullanılması
E
Işık hassasiyetine karşı aydınlatmanın minimum seviyede tutulması
Açıklama:
Hipotansiyon (kan basıncının normal değerin altına inmesi) gelişme durumunda göz kararması ve baş dönmesi görülebilir. Yaşlılığın getirdiği fiziksel değişimler bunlarla birlikte düşme riskini artırmaktadır. Hipotansiyon gelişme durumunda bireyin düşmesi engellenmelidir. Bireyin düşmesini önleyici tedbirler alınmış olmalıdır. Bunlar arasında; bireyin ihtiyacı olan temel eşyaların yakınına yerleştirilmesi, bireyin terlik yerine ayağından çıkmayan özellikte sandalet benzeri ayakkabı kullanması, kıyafetlerine yürürken takılmayacak aydınlatmanın yeterli olması, zeminde paspas ya da küçük benzeri örtülerin olmaması, yerlerin kaygan olmaması ve eşik yükseltilerinin varsa kaldırılması, banyo ve koridorlarda tutamakların olması ve
gerekiyorsa yürüteç, baston gibi destekleyici cihazların kullanılması yer almaktadır. Hipotansiyona bağlı geçici senkop yaşanmışsa bacaklar 30-45 derece yükseltilmeli, sıkan giysiler gevşeltilmeli, solunum yolları açıklığı sağlanmalı ve hasta gerekli ise battaniye gibi örtülerle örtülmelidir. Isıtıcı vb cihazlar yanıklara neden olabileceği için kullanılmamalıdır. Doğru yanıt E'dir.
gerekiyorsa yürüteç, baston gibi destekleyici cihazların kullanılması yer almaktadır. Hipotansiyona bağlı geçici senkop yaşanmışsa bacaklar 30-45 derece yükseltilmeli, sıkan giysiler gevşeltilmeli, solunum yolları açıklığı sağlanmalı ve hasta gerekli ise battaniye gibi örtülerle örtülmelidir. Isıtıcı vb cihazlar yanıklara neden olabileceği için kullanılmamalıdır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi arter kan basıncı indirekt ölçümü sırasında yapılması gereken işlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Birey dik bir konumda olmalıdır
B
Ölçüm yapılacak kol rahat bir şekilde aşağı sallanmalıdır
C
Manşon bireyin üst kol çevresinin en az % 80’nini kapsamış
olmalıdır
olmalıdır
D
Manşonun alt kısmı ve dirsek arasında 10 cm mesafe olmalıdır.
E
Ölçümde doğru sonuç almak için çok hızlı olunmalıdır
Açıklama:
Arter kan basıncı indirekt ölçümü için civalı, aneroid ve elektronik aletler kullanılır. Elektronik aletlere göre öncelikli aneroid olan aletler tercih edilmelidir. Birey rahat bir yere oturtularak sırtını yaslaması sağlanır. Ölçüm yapılan kol kalp hizasına getirilerek
altı yastıkla desteklenir. Kıyafetler rahat olmalı ve sıkmamalıdır. Manşonun alt kısmı dirseğin yaklaşık 3 cm kadar üste yerleştirilmeli ve steteskop manşonun altına yerleştirilmemelidir. Manşon bireyin üst kol çevresinin en az % 80’nini kapsamış
olmalıdır. Brakiyal arter saptanarak steteskop diyagramı deriye hafifçe bastırılarak ölçüm yapılır. Ölçüm doğru sonuç almak için çok hızlı ya da çok yavaş olmamalıdır. Doğru yanıt C'dir.
altı yastıkla desteklenir. Kıyafetler rahat olmalı ve sıkmamalıdır. Manşonun alt kısmı dirseğin yaklaşık 3 cm kadar üste yerleştirilmeli ve steteskop manşonun altına yerleştirilmemelidir. Manşon bireyin üst kol çevresinin en az % 80’nini kapsamış
olmalıdır. Brakiyal arter saptanarak steteskop diyagramı deriye hafifçe bastırılarak ölçüm yapılır. Ölçüm doğru sonuç almak için çok hızlı ya da çok yavaş olmamalıdır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 139
- Kan basıncı ölçülecek oda sıcaklığı ılık olmalıdır
- Egzersizden sonra alınan ölçümler normalden yüksek çıkar
- Sigara ya da kahve içimi sonrası ölçümler normalden düşük çıkar
Seçenekler
A
I, II, III
B
Yalnız II
C
I, II
D
Yalnız I
E
II, III
Açıklama:
Kan basıncı yapılacak oda sıcaklığı ılık olmalıdır. Çevre sıcaklığının fazla ya da düşük olması ölçüm sonucunu olumsuz etkileyebilmektedir. Yemeklerden ya da egzersizden sonra alınan ölçümler normalden düşük, sigara ya da kahve içimi sonrası
ölçümler normalden yüksek çıkabilir. Buna göre doğru yanıt D'dir.
ölçümler normalden yüksek çıkabilir. Buna göre doğru yanıt D'dir.
Soru 140
Hipertansiyon tanısı konulmuş bireylerde hipertansiyon yönetimi için olması gereken hedef değerler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sistolik kan basıncının 130 mmHg ve diyastolik kan basıncının
ise 90 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 120 ve 80 mmHg ve altında tutulması
ise 90 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 120 ve 80 mmHg ve altında tutulması
B
Sistolik kan basıncının 140 mmHg ve diyastolik kan basıncının
ise 90 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 130 ve 80 mmHg ve altında tutulması
ise 90 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 130 ve 80 mmHg ve altında tutulması
C
sistolik kan basıncının 140 mmHg ve diyastolik kan basıncının
ise 80 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 140 ve 90 mmHg ve altında tutulması
ise 80 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 140 ve 90 mmHg ve altında tutulması
D
Sistolik kan basıncının 110 mmHg ve diyastolik kan basıncının
ise 80 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 130 ve 90 mmHg ve altında tutulması
ise 80 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 130 ve 90 mmHg ve altında tutulması
E
Sistolik kan basıncının 120 mmHg ve diyastolik kan basıncının
ise 90 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 140 ve 90 mmHg ve altında tutulması
ise 90 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 140 ve 90 mmHg ve altında tutulması
Açıklama:
Hipertansiyon tanısı konulmuş bireylerde ise hipertansiyon yönetimi için hedef; sistolik kan basıncının 140 mmHg ve diyastolik kan basıncının ise 90 mmHg nın ve beraberinde kronik hastalık var ise 130 ve 80 mmHg ve altında tutulması olmalıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 141
Aşağıda verilen hipertansiyonla ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan basıncının 140 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 90 mmHg’ dan yüksekliği olarak tanımlanmaktadır.
B
Hipertansiyonun primer (esansiyel) ve sekonder olmak üzere iki çeşidi bulunmaktadır.
C
Böbrek, kalp ve damar hastalıkları ve bazı ilaç kullanımları hipertansiyona neden olmaktadır.
D
Kan basıncı, vücudun aktivitesine, duygu durumuna ve günün saatlerine bağlı olarak değişiklikler gösterebilmektedir.
E
Genç yaş ve yetişkin yaş arasında hipartansiyon risk oranı aynı düzeydeidir.
Açıklama:
Yaş ilerledikçe hipertansiyon riski artar. Doğru seçenek E'dir.
Soru 142
I. Sigara kullanma
II. Menapoza girme
III. İlaç kullanımı
IV. Aile geçmişinde var olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hipertansiyon için risk faktörlerindendir?
II. Menapoza girme
III. İlaç kullanımı
IV. Aile geçmişinde var olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hipertansiyon için risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Sıralanan unsurların tamamı hipertansiyon için risk unsurudur. Doğru seçenek A'dır.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
B
Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damarrijiditesinin artması
C
Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
D
Kanın düşüklüğü
E
Kalbin hipertrofisi
Açıklama:
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında ise;
- Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
- Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damarrijiditesinin artması
- Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
- Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
- Kalbin hipertrofisi
- Kanın yoğunluğu sayılabilir.
Soru 144
I. Burun kanaması
II. Kulak çınlaması
III. Başın arka bölgesinden gelişen ağrı
IV. Çarpıntı
V. Bayılma
Yukarıdaki belirtilerden hangileri hipertansiyona aittir?
II. Kulak çınlaması
III. Başın arka bölgesinden gelişen ağrı
IV. Çarpıntı
V. Bayılma
Yukarıdaki belirtilerden hangileri hipertansiyona aittir?
Seçenekler
A
Hepsi
B
Hiçbiri
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II ve V
Açıklama:
Hipertansiyon uzun bir süre içinde gelişmişse bireyin hiçbir yakınması olmayabilir ve başka bir nedenle yapılan muayenede saptanabilmektedir. Hipertansiyon belirtileri arasında;
- genellikle başın arka bölgesinde gelişen başağrısı
- burun kanaması
- kulak çınlaması
- baş dönmesi
- çarpıntı
- bayılma yer almaktadır.
Hipertansiyonun ileri dönemlerinde zorlu solunum, kusma, hissizlik, görme problemleri ve gece sık idrara çıkma yer almaktadır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyonu önlemede yaşam stili değişiklerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
Diyette lifi azaltma
B
Sigaradan uzak durma
C
Alkol tüketimini azaltma
D
Tuz kullanmaktan kaçınma
E
Balık tüketimini artırma
Açıklama:
Lif diyette artırılması önerilmektedir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 146
aşlı bireylerin (65 yaş üstü) yaklaşık yarısının hipertansiyon olduğu yapılan bazı çalışmalarla tespit edilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi yaşlıda bu kadar yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Kalbin yapısında değişikler
B
Dolaşımın bozulması
C
Damar duvarlarında sertleşme
D
Limon asidinin tahribi
E
Sodyum duyarlılığının artması
Açıklama:
Limon meyvesinin hipertansiyona neden olduğuna dair bir bulgu yoktur. Doğru seçenek D'dir.
Soru 147
Bakımevinde çalışan bir birey olarak hipertansiyonlu yaşlılarda aşağıdakilerden hangisinin yapılması uygun değildir?
Seçenekler
A
Tuz tüketimini azaltabiliriz.
B
Düzenli aralıklarla kan basınç değerlerini ölçebiliriz.
C
Doktor muayenelerini aksatmadan takibini yapmasını sağlayabiliriz.
D
Anti-hipertansif ilaçlarının kullanımını yasaklamalıyız.
E
Yaşam tarzı değişikliklerini takip etmeliyiz.
Açıklama:
İlaç kullanımı hipertansiyon hastalarının kullanması gerekmektedir. Dolayısıyla doktorun önerdiği şekli ile kullanmasına dikkat etmeliyiz. Doğru seçenek D'dir.
Soru 148
I. Arter kan basıncı indirekt ölçümü için civalı, aneroid ve elektronik aletler kullanılır.
II. Elektronik aletlere göre öncelikli aneroid olan aletler tercih edilmelidir.
III. Birey rahat bir yere oturtularak sırtını yaslaması sağlanır.
IV. Ölçüm yapılan kol kalp hizasına getirilerek altı yastıkla desteklenir.
V. Kıyafetler rahat olmalı ve sıkmamalıdır.
Arter kan basıncı ölçümü için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Elektronik aletlere göre öncelikli aneroid olan aletler tercih edilmelidir.
III. Birey rahat bir yere oturtularak sırtını yaslaması sağlanır.
IV. Ölçüm yapılan kol kalp hizasına getirilerek altı yastıkla desteklenir.
V. Kıyafetler rahat olmalı ve sıkmamalıdır.
Arter kan basıncı ölçümü için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Hepsi
B
Hiçbiri
C
I, II ve III
D
II, III, IV ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Arter kan basıncı indirekt ölçümü için civalı, aneroid ve elektronik aletler kullanılır. Elektronik aletlere göre öncelikli aneroid olan aletler tercih edilmelidir. Bunları kullanamayan işitme gibi sorunları olan ve yakını olmayan yaşlılar elektronik olan aletlere kendi ölçümleri için yön- lendirilebilir.
Birey rahat bir yere oturtularak sırtını yaslaması sağlanır. Ölçüm yapılan kol kalp hizasına getirile-rek altı yastıkla desteklenir. Kıyafetler rahat olmalıve sıkmamalıdır. Manşonun alt kısmı dirseğin yak- laşık 3 cm kadar üste yerleştirilmeli ve steteskop manşonun altına yerleştirilmemelidir. Manşon bi- reyin üst kol çevresinin en az % 80’nini kapsamış olmalıdır. Brakiyal arter saptanarak steteskop diyagramı deriye hafifçe bastırılarak ölçüm yapılır. Ölçüm doğru sonuç almak için çok hızlı ya da çok yavaş olmamalıdır. Doğru seçenek A'dır.
Birey rahat bir yere oturtularak sırtını yaslaması sağlanır. Ölçüm yapılan kol kalp hizasına getirile-rek altı yastıkla desteklenir. Kıyafetler rahat olmalıve sıkmamalıdır. Manşonun alt kısmı dirseğin yak- laşık 3 cm kadar üste yerleştirilmeli ve steteskop manşonun altına yerleştirilmemelidir. Manşon bi- reyin üst kol çevresinin en az % 80’nini kapsamış olmalıdır. Brakiyal arter saptanarak steteskop diyagramı deriye hafifçe bastırılarak ölçüm yapılır. Ölçüm doğru sonuç almak için çok hızlı ya da çok yavaş olmamalıdır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 149
Kan basıncı yapılacak oda sıcaklığı ılık olmalıdır. Çevre sıcaklığının fazla ya da düşük olması ölçüm sonucunu olumsuz etkileyebilmektedir. Yemeklerden ya da egzersizden sonra alınan ölçümler normalden düşük, sigara ya da kahve içimi sonrası ölçümler normalden yüksek çıkabilir.
Yukarıda arter kan basıncı ölçümü sırasında dikkat edilmesi gereken durumlardan söz edilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Yukarıda arter kan basıncı ölçümü sırasında dikkat edilmesi gereken durumlardan söz edilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Kan basıncı ölçümü dış değişkenlerden etkilenir.
B
Kan basıncı ölçümü o gün yapılan etkinliklerden etkilenmez.
C
Kan basıncı ölçümü sigara içenler için sigara içtikten sonra yapılmalıdır.
D
Kan basıncı ölçümü egzersiz sonrası yapılmalıdır.
E
Kan basıncı ölçümünde dış değişkenlerin etkisini azaltacak aletler bulunmaktadır.
Açıklama:
İfadeler kan basıncı ölçümünün dış değişkenlerden etkilendiğini göstermektedir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 150
Hipertansiyondan korunma tedavi ve bakımkadar önem taşımaktadır. Korunma için, sağlıklı yaşam tarzı benimsenmelidir. Kilonun kontrol altında tutulması, egzersiz, düzenli ve dengeli beslenme, alkol ve sigaranın sınırlandırılması ve stres yönetimi kontrolde önemli girişimlerdendir. Buna göre hipertansiyonu önlemek için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Sağlıklı yaşam tarzı için diyet yapılmalıdır.
B
Kilonun normal düzeyde olması hipertansiyonu önler.
C
İş stresini yönetebilme becerisi hipertansiyona neden olur.
D
Alkol ve sigara tüketiminden kesinlikle kaçınılmalıdır.
E
Egzersiz yaşamın bir parçası olmalıdır.
Açıklama:
İş stresi her bireyin yaşayabileceği stres olup stresi yönetebilme becerisi edinmiş kişiler sağlıksız koşulların oluşmasını önleyebilir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 151
60 üzeri yaş grubunda hipertansiyon prevelansının yüzde kaçlara çıktığı bilinmektedir?
Seçenekler
A
%70
B
%50
C
%30
D
%45
E
%80
Açıklama:
Epidemiyolojik çalışmalar, otuzlu yaşlarda %20-25 olan hipertansiyon prevelansının yaşla birlikte artış gösterdiğini ve 60 üzeri yaş grubunda %50’lere
çıktığını belirtmektedir.
çıktığını belirtmektedir.
Soru 152
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan
basıncının yüksekliği kaç mmHg olarak tanımlanmaktadır?
basıncının yüksekliği kaç mmHg olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
140 mmHg
B
150 mmHg
C
145 mmHg
D
180 mmHg
E
172 mmHg
Açıklama:
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan
basıncının yüksekliği 140 mmHg dan olarak tanımlanmaktadır.
basıncının yüksekliği 140 mmHg dan olarak tanımlanmaktadır.
Soru 153
Aşağıdaki şıklardan hangisi yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında değildir
Seçenekler
A
Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
B
Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması
C
Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
D
kulak çınlaması
E
Kalbin hipertrofisi
Açıklama:
Yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında ise;
• Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
• Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar
rijiditesinin artması
• Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
• Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
• Kalbin hipertrofisi
• Kanın yoğunluğu sayılabilir
• Büyük arterlerdeki elastisite kaybı
• Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar
rijiditesinin artması
• Kalpteki (kollejen lif ) yapısal değişiklikler
• Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
• Kalbin hipertrofisi
• Kanın yoğunluğu sayılabilir
Soru 154
“izole sistolik hipertansiyon” aşağıdaki tanımlardan hangisinde doğru olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Böbrek, kalp ve damar hastalıkları ve bazı ilaç
kullanımları olarak tanımlanır.
kullanımları olarak tanımlanır.
B
önemli derecede organ
hasarına sebep olan hatta kısa süre içinde ölüme
neden olabilen bir durum olarak tanımlanır
hasarına sebep olan hatta kısa süre içinde ölüme
neden olabilen bir durum olarak tanımlanır
C
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen
kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün
diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan
ölçümlerin normal olması olarak tanımlanır
kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün
diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan
ölçümlerin normal olması olarak tanımlanır
D
diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olması ve
ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması olarak tanımlanır
ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması olarak tanımlanır
E
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha
fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90
mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır.
fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90
mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır.
Açıklama:
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha
fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90
mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır.
fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90
mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır.
Soru 155
Aşağıdakilerden hangisi Hipertansiyon risk faktörleri arasında değildir?
Seçenekler
A
yaşın ilerlemesi,
B
sigara kullanma
C
çarpıntı
D
kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık
varlığı
varlığı
E
menapoza girme
Açıklama:
Hipertansiyon risk faktörleri arasında;
• yaşın ilerlemesi,
• sigara kullanma,
• menapoza girme,
• kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık
varlığı,
• hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
• yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
• ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır
• yaşın ilerlemesi,
• sigara kullanma,
• menapoza girme,
• kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık
varlığı,
• hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları,
• yağdan ve tuzdan zengin diyetle beslenme
• ailede hipertansiyon tanısı varlığı yer almaktadır
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi Hipertansiyon Belirti ve Bulgularından değildir?
Seçenekler
A
sigara kullanma
B
genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş
ağrısı
ağrısı
C
burun kanaması
D
kulak çınlaması
E
baş dönmesi
Açıklama:
Hipertansiyon uzun bir süre içinde gelişmişse
bireyin hiçbir yakınması olmayabilir ve başka bir
nedenle yapılan muayenede saptanabilmektedir.
Hipertansiyon belirtileri arasında;
• genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş
ağrısı
• burun kanaması
• kulak çınlaması
• baş dönmesi
• çarpıntı
• bayılma yer almaktadır
bireyin hiçbir yakınması olmayabilir ve başka bir
nedenle yapılan muayenede saptanabilmektedir.
Hipertansiyon belirtileri arasında;
• genellikle başın arka bölgesinde gelişen baş
ağrısı
• burun kanaması
• kulak çınlaması
• baş dönmesi
• çarpıntı
• bayılma yer almaktadır
Soru 157
Aşağıdaki şıklardan hangisi Dünya Sağlık Örgütü (WHO), nün özetlediği yaşam biçimi değişikliklerinin yararlarından değildir?
Seçenekler
A
Kan basıncını düşürmek
B
Antihipertansif ilaçlara olan gereksinimi
azaltmak ve bu ilaçların etkilerini en üst
düzeye çıkartmak
azaltmak ve bu ilaçların etkilerini en üst
düzeye çıkartmak
C
dolaşımın bozulması,
D
Bireydeki diğer risk faktörlerini azaltmak
E
Primer hipertansiyondan korunmaktır.
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), yaşam biçimi
değişikliklerinin yararlarını şu şekilde özetlemiştir;
• Kan basıncını düşürmek,
• Antihipertansif ilaçlara olan gereksinimi
azaltmak ve bu ilaçların etkilerini en üst
düzeye çıkartmak,
• Bireydeki diğer risk faktörlerini azaltmak,
• Primer hipertansiyondan korunmaktır.
değişikliklerinin yararlarını şu şekilde özetlemiştir;
• Kan basıncını düşürmek,
• Antihipertansif ilaçlara olan gereksinimi
azaltmak ve bu ilaçların etkilerini en üst
düzeye çıkartmak,
• Bireydeki diğer risk faktörlerini azaltmak,
• Primer hipertansiyondan korunmaktır.
Soru 158
Aşağıdaki şıklardan hangisi yaşlılarda yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
sodyum duyarlılığının artması
B
damar duvarında sertleşme oranının artması
C
damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin
azalması
azalması
D
kanın daha yoğun hale gelmesi
E
Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
Açıklama:
Yaşlı bireylerin (65 yaş üstü) yaklaşık yarısının
hipertansif olduğu yapılan bazı çalışmalarla tespit
edilmiştir. Yaşlıda bu kadar yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında;
• sodyum duyarlılığının artması,
• damar duvarında sertleşme oranının artması,
• damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin
azalması,
• kanın daha yoğun hale gelmesi,
• dolaşımın bozulması,
• kalpteki yapısal değişiklikler gibi nedenler
yer almaktadır.
hipertansif olduğu yapılan bazı çalışmalarla tespit
edilmiştir. Yaşlıda bu kadar yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenleri arasında;
• sodyum duyarlılığının artması,
• damar duvarında sertleşme oranının artması,
• damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin
azalması,
• kanın daha yoğun hale gelmesi,
• dolaşımın bozulması,
• kalpteki yapısal değişiklikler gibi nedenler
yer almaktadır.
Soru 159
Aşağıdaki şıklardan hangisi Hipertansif yaşlı bireyde daha çok ev ve bakımevi gibi ortamlarda dikkat edilmesi gereken bakım ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanmas
B
Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin kanbasıncı izlemi uygun tekniklerle yapılmalı ve kaydedilmelidir
C
Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin sağlık kuruluşuna başvurması ve sağlık kontrollerini (göz, böbrek vb muayeneleri) hipertansiyon açısından yaptırması sağlanmalıdır.
D
Yaşlı bireyde ev izlemlerinde kan basıncı değerlerinin 140 mm Hg ve 80 mm Hg ve üzerinde olduğunda sağlık profesyonellerine bildirilmelidir
E
Yalnız yaşayan yaşlıların anti hipertansif ilaçlarını doktor tarafından önerildiği şekilde ve dozda kullanması sağlanmalıdır
Açıklama:
Hipertansif yaşlı bireyde daha çok ev ve bakımevi gibi ortamlarda dikkat edilmesi gereken bakım ilkeleri aşağıda belirtilmiştir.
• Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin kan
basıncı izlemi uygun tekniklerle yapılmalı
ve kaydedilmelidir.
• Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin sağlık
kuruluşuna başvurması ve sağlık kontrollerini (göz, böbrek vb muayeneleri) hipertansiyon açısından yaptırması sağlanmalıdır.
• Yaşlı bireyde ev izlemlerinde kan basıncı
değerlerinin 140 mm Hg ve 80 mm Hg ve
üzerinde olduğunda sağlık profesyonellerine bildirilmelidir.
• Yalnız yaşayan yaşlıların anti hipertansif
ilaçlarını doktor tarafından önerildiği şekilde ve dozda kullanması sağlanmalıdır.
• Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin kan
basıncı izlemi uygun tekniklerle yapılmalı
ve kaydedilmelidir.
• Düzenli aralıklarla (sağlık profesyoneli tarafından belirtilen sıklıkta) yaşlı bireyin sağlık
kuruluşuna başvurması ve sağlık kontrollerini (göz, böbrek vb muayeneleri) hipertansiyon açısından yaptırması sağlanmalıdır.
• Yaşlı bireyde ev izlemlerinde kan basıncı
değerlerinin 140 mm Hg ve 80 mm Hg ve
üzerinde olduğunda sağlık profesyonellerine bildirilmelidir.
• Yalnız yaşayan yaşlıların anti hipertansif
ilaçlarını doktor tarafından önerildiği şekilde ve dozda kullanması sağlanmalıdır.
Soru 160
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmemiştir?
Seçenekler
A
“Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt
edilmesi
edilmesi
B
Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
C
Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
D
Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
E
kanın daha yoğun hale gelmesi,
Açıklama:
Arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri aşağıda verilmiştir.
a. “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt
edilmesi
b. Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
c. Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
d. Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
e. Maliyetin azaltılması
a. “Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt
edilmesi
b. Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
c. Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
d. Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
e. Maliyetin azaltılması
Soru 161
Aşağıdakilerden hangisi yaşla birlikte kan basıncında artma görülmesinin temel nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Büyük arterlerdeki elastisite artışı
B
Atheroskleroz gibi farklı nedenlerle damar rijiditesinin artması
C
Kalp ileti sistemindeki bozukluklar
D
Kalbin hipertrofisi
E
Kanın yoğunluğu
Açıklama:
Büyük arterlerdeki elastisite artışı değil tam aksine kaybı söz konusudur. Doğru cevap A'dır.
Soru 162
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90 mmHg nın altında olması nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Beyaz önlük hipertansiyonu
B
İzole sistolik hipertansiyon
C
Malign hipertansiyon
D
Sınırda hipertansiyon
E
Acil hipertansiyon
Açıklama:
Sistolik kan basıncının 160 mmHg ya da daha fazla olmasına karşın diyastolik kan basıncının 90 mmHg nın altında olması “izole sistolik hipertansiyon” olarak tanımlanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 163
Sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Beyaz önlük hipertansiyonu
B
İzole sistolik hipertansiyon
C
Malign hipertansiyon
D
Acil hipertansiyon
E
Sınırda hipertansiyon
Açıklama:
“Malign hipertansiyon” ise sistolik kan basıncının ani olarak 200 mm Hg ve diyastolik kan basıncının 140 mm Hg dan daha fazla olması ve ortalama arter basıncının 150 mm Hg üzerine çıkması olarak tanımlanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 164
- Sodyum duyarlılığının artması
- Damar duvarında sertleşme oranının artması
- Kanın daha yoğun hale gelmesi
- Damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin artması
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Damar tabakalarının fonksiyon yeteneğinin azalması, yaşlılarda yüksek oranda hipertansiyon gelişme nedenidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 165
Aşağıdakilerden hangisi arter kan basıncının evde izlenmesinin nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Antihipertansif ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi
B
Kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan basıncı değerlerinin belirlenmesi
C
Hastanın tedavi planına uyumunun sağlanması
D
“Beyaz önlük” hipertansiyonundan ayırt edilememesi
E
Maliyetin azaltılması
Açıklama:
Kan basıncının evde izlem nedenleri arasında “Beyaz önlük hipertansiyonun ayırt edilmesi" söz konusudur. Ancak D şıkkında "Beyaz önlük hipertansiyonun ayırt edilmemesi" yazılmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 166
Erişkin bireylerde hipertansiyon hangi değerlerle tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Sistolik kan basıncının 180 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 110 mmHg’ dan yüksek olması
B
Sistolik kan basıncının 160 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 100 mmHg’ dan yüksek olması
C
Sistolik kan basıncının 130 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 85 mmHg’ dan yüksek olması
D
Sistolik kan basıncının 120 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 80 mmHg’ dan yüksek olması
E
Sistolik kan basıncının 140 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 90 mmHg’ dan yüksek olması
Açıklama:
Erişkin bireylerde hipertansiyon sistolik kan basıncının 140 mmHg’ dan ve/veya diyastolik kan basıncının 90 mmHg’ dan yüksekliği olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 167
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerin normal olması durumu nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Beyaz önlük hipertansiyonu
B
İzole sistolik hipertansiyon
C
Malign hipertansiyon
D
Esansiyel hipertansiyon
E
Acil hipertansiyon
Açıklama:
Hastane ortamı ya da hekim ofisinde ölçülen kan basıncının yüksek bulunmasına karşın günün diğer saatlerinde evde ve klinik dışında yapılan ölçümlerin normal olması “beyaz önlük hipertansiyonu” olarak tanımlanır. Doğru cevap A'dır.
Soru 168
- Yağ ve tuzun az kullanılması
- Sigara kullanma
- Hipertansiyona neden olan ilaç kullanımları
- Kalp damar hastalıkları gibi kronik hastalık varlığı
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yağ ve tuzun fazla tüketilmesi hipertansiyon risk faktörleri arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 169
Beyin gibi hayati organlarda kanamalar Şiddetli sırt ağrısı Görme kaybı Felç Yukarıdakilerden hangileri hipertansiyon komplikasyonları (hastalığa bağlı gelişen problemler) arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Şiddetli sırt ağrısı hipertansiyona bağlı bir komplikasyon olarak değerlendirilmemektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 170
- Diüretik
- Kalsiyum kanal blokörü
- Diyette lifi arttırma
- Anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörü
- Sodyum alımını azaltmak
Seçenekler
A
II ve V
B
I, II ve IV
C
III, IV ve V
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve V
Açıklama:
Hipertansiyonun ilaçlı tedavisinde (farmakolojik) diüretik, kalsiyum kanal blokörü, anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörü, anjiotensin reseptör blokörü ve beta blokör gibi anti hipertansiflere yer verilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi diyabet belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sık İdrara Çıkmak
B
Kilo Almak
C
Kilo Kaybı
D
Sık Enfeksiyonlar
E
Çok Fazla Yemek
Açıklama:
Diyabet Belirtileri: Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (polidipsi), çok fazla yemek (polifaji), kilo kaybı, sık Enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve bulantı/kusmadır.
Soru 2
Kronik hastalığı olmayan DM’li yaşlılarda önerilen açlık kan şekeri gece kaç mg/dl’dir?
Seçenekler
A
90-130
B
100-180
C
90-150
D
110-190
E
90-120
Açıklama:
Kronik hastalığı olmayan DM’li yaşlılarda önerilen açlık kan şekeri 90-130 mg/dl, gece ise 90-150 mg/dl’dir. Çoklu kronik hastalık ya da günlük yaşam aktivitelerinde azalma, hafif-orta bilişsel azalma olan yaşlılarda hedef açlık 90-150 mg/dl, gece ise 100-180 mg/dl’dir.
Soru 3
Yemek sonrasın da sağlıklı genç bir bireyde kan şekerinin kaç mg/dl geçmemesi gerekir?
Seçenekler
A
80
B
90
C
100
D
110
E
120
Açıklama:
Yemek sonrasın da sağlıklı genç bir bireyde kan şekerinin 100 mg/dl geçmemesi gerekir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Hiperglisemi’nin belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Deride Kuruma
B
Daha fazla Susama
C
Uyku hali
D
Daha Az Acıkma
E
Yaraların geç iyileşmesi
Açıklama:
Hiperglisemi’ nin Belirtileri;
- Daha fazla susama
- Daha fazla acıkma
- Sık idrar çıkma ve gece idrara çıkma
- Uyku hali
- Yaraların geç iyileşmesi
- Deride kuruma
Soru 5
Kan şekerinin yükselmesi hücrelerden daha fazla su çekilmesine neden olarak güçsüzlük, poliüri, polidipsi, nörolojik bulgular, hemiparezi, hemianopsi gelişmesine neden olabilir. Tedavide hızlıca damar yolunu açmak ve % kaçlık’lık NaCl’nin başlanması gerekmektedir?
Seçenekler
A
%0,9
B
%0,7
C
%10
D
%0,5
E
%0,8
Açıklama:
Kan şekerinin yükselmesi hücrelerden daha fazla su çekilmesine neden olarak güçsüzlük, poliüri, polidipsi, nörolojik bulgular, hemiparezi, hemianopsi gelişmesine neden olabilir. Tedavide hızlıca damar yolunu açmak ve %0.9’lık NaCl’nin başlanması gerekmektedir.
Soru 6
Diyabetes mellitus hastalarında göz muayenesi hangi periyod aralığında yaptırması gerekir?
Seçenekler
A
3 Ay
B
6 Ay
C
Yılda bir
D
18 Ay
E
2 Yıl
Açıklama:
DM hastalarının yılda bir kez göz muayenesi yaptırması gerekir.
Soru 7
Aşağıdaki besinlerden hangisi basit karbonhidrat içerir?
Seçenekler
A
Yulaf ezmesi
B
Kinoa
C
Patates
D
Fasulye
E
Bal
Açıklama:
Karbonhidratlar: Basit (pekmez, bal, reçel, marmelat, çikolata) ve kompleks (makarna, ekmek gibi) karbonhidratlar olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Amerika diyabet birliğinin kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
ADM
B
ADA
C
DSÖ
D
ADS
E
ASD
Açıklama:
Günümüzde DM tanısı ADA (Amerikan Diyabet Birliği)
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi tip 2 diyabetin en önemli risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Uykusuzluk
B
Aşırı Terleme
C
Orta Yaş
D
Çok fazla kompleks karbonhidrat tüketenler
E
Fazla kilo ve hareketsiz yaşam
Açıklama:
Tip 2 diyabetin en önemli risk faktörleri fazla kilo ve hareketsiz yaşam tarzıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi insülin uygulamasında temel ilkeler ’den biri değildir?
Seçenekler
A
Eller sabunlu suyla yıkanır
B
İnsülin yapılmadan önce alkollü pamukla silin
C
İnsülin yapmadan önce rengi ve tarihi kontrol edilir.
D
İnsülinin karışması için şişe uzun süre hızlıca sallanır.
E
Deriyi kavrayın ya da gerin, iğnenin damara girmediğine ve insülinin tamamının enjektörden gittiğine emin olun.
Açıklama:
İnsülin Uygulamasında Temel İlkeler
- Eller sabunlu suyla yıkanır
- İnsülinin karışması için şişe eller içinde yuvarlanır, sallanmaz.
- İnsülin yapmadan önce rengi ve tarihi kontrol edilir.
- İnsülin yapılmadan önce alkollü pamukla silin
- Deriyi kavrayın ya da gerin, iğnenin damara girmediğine ve insülinin tamamının enjektörden gittiğine emin olun
- Deriyi bırakın ve iğneyi geri çekerek işlemi sonlandırın.
Soru 11
İnsülin hormonunun görevi nedir?
Seçenekler
A
Glukozun hücreden atılmasına ve atık oluşmasına neden olur.
B
Glukozun doğrudan ilik içine girmesine neden olur.
C
Glukozun hücre içine girmesine ve hücrede glikojen (şeker depolanması) oluşmasına neden olur.
D
Suyun hücre içine girmesine ve hücrede su depolanmasına (ödem) neden olur.
E
Yağların hücre içine girmesine ve hücrede glikojen asidi oluşmasına neden olur.
Açıklama:
İnsülin glukozun hücre içine girmesine ve hücrede glikojen (şeker depolanmasına) oluşmasına neden olur.
Soru 12
Diyabet Belirtileri sıralandığında hangisi listede yer almaz?
Seçenekler
A
Hiç idrara çıkmamak,
B
Çok su içmek (polidipsi),
C
Kilo kaybı,
D
Sık gelişen enfeksiyonlar,
E
Bitkinlik/yorgunluk
Açıklama:
Diyabet Belirtileri Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (polidipsi), çok fazla yemek (polifaji), kiilo kaybı, sık enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve
bulantı/kusmadır.
bulantı/kusmadır.
Soru 13
Hangisi doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
AKŞ ölçülecek kişinin en az 1 saat boyunca bir şey yememesi gerekir.
B
AKŞ ölçülecek kişinin en az 8 saat boyunca bir şey yememesi gerekir.
C
AKŞ ölçülecek kişinin en az 8 saat boyunca uyumaması gerekir.
D
AKŞ ölçülecek kişinin en az 48 saat boyunca bir şey yememesi gerekir.
E
AKŞ ölçülecek kişinin tahlilden sonra bir şey yememesi gerekir.
Açıklama:
AKŞ ölçülecek kişinin en az 8 saat boyunca bir şey yememesi gerekir.
Soru 14
OGTT nedir?
Seçenekler
A
Ondalık Gözlemle Tanılama Tekniği
B
Ortalama Glikoz Tesbiti Testi
C
Oral Glukoz Tolerans Testi
D
Ortadoğu Glukoz Tesbit ve Tanılma
E
Oral Gırtlak Tekniği ile Tanılama
Açıklama:
Oral glukoz tolerans testi (OGTT): Bu test diyabetin saptanmasında en geçerli yöntem olarak kabul edilmektedir.
Soru 15
Hangisi diyabet tipleri arasında sıralanamaz?
Seçenekler
A
Tip 1 DM
B
Gestasyonel Diyabet
C
Tip 2 DM
D
Prediyabet (Gizli şeker)
E
Tip 6 DM
Açıklama:
Diyabet tipleri :Prediyabet (Gizli şeker), Tip 1 ve 2,Gestasyonel Diyabettir
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Diyabetin (DM) kronik komplikasyonları arasında yer alamaz?
Seçenekler
A
Mikrovasküler komplikasyonlar
B
Retinopati
C
Makrovasküler komplikasyonlar
D
Serebral arter hastalığı
E
Kronik sinusitis
Açıklama:
• Mikrovasküler komplikasyonlar (diyabetik nöropati, retinopati, nefropati)
• Makrovasküler komplikasyonlar (koroner arter hastalığı, serebral arter hastalığı, periferik arter hastalığı, renal arter hastalığı)
• Makrovasküler komplikasyonlar (koroner arter hastalığı, serebral arter hastalığı, periferik arter hastalığı, renal arter hastalığı)
Soru 17
Yaşlı DM Hastalarında DM Kontrolünü Etkileyen Faktörler düşünüldüğünde hangisi bunlar arasında yer almamalıdır?
Seçenekler
A
Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında değişiklikler
B
Susama ve açlık hissinde değişiklikler
C
Egzersiz ve hareket yeteneğinin kuvvetlenmesi
D
Gıda hazırlamada ve gıda emilimindeki değişiklikler (titreme, artrit, mide-barsak fonksiyonlarda ve besinlerin emiliminde değişiklik)
E
Duyu değişiklikleri (görmenin azalması, koku alma duyusunun azalması, tat alma duygusunda değişim, sinir iletiminde bozulma )
Açıklama:
Duyu değişiklikleri (görmenin azalması, koku alma duyusunun azalması, tat alma duygusunda değişim, sinir iletiminde bozulma )
Gıda hazırlamada ve gıda emilimindeki değişiklikler (titreme, artrit, mide-barsak fonksiyonlarda ve besinlerin emiliminde değişiklik)
Susama ve açlık hissinde değişiklikler
Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında değişiklikler
Egzersiz ve hareket yeteneğinin azalması
İlaçlar
Nörolojik ve psikiyatrik sorunlar
Gıda hazırlamada ve gıda emilimindeki değişiklikler (titreme, artrit, mide-barsak fonksiyonlarda ve besinlerin emiliminde değişiklik)
Susama ve açlık hissinde değişiklikler
Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında değişiklikler
Egzersiz ve hareket yeteneğinin azalması
İlaçlar
Nörolojik ve psikiyatrik sorunlar
Soru 18
Glukometre kullanılması hakkında yazılacak bir reçetede aşağıdaki cümlelerden hangisine yer veremeyiz?
Seçenekler
A
Glukometreyi kullanmaya başlamadan önce hasta ve ölçüm yapacak kişi ellerini yıkamalıdır.
B
Eller yıkandıktan sonra ölçüm yapılacak parmak alkollü pamuk ile silinmelidir.
C
Şeker ölçüm cihazına stribi takılır, damla işareti çıktıktan sonra parmak delinerek kan gelmesi beklenir.
D
İlk kan silinir ve parmak sıkılarak ikinci kan emici bölgeye damlatılarak ölçüm yapılır.
E
Sadece İlk kan sıkılıp emici bölgeye damlatılarak ölçüm yapılır.
Açıklama:
Glukometre Nasıl Kullanılır?
Glukometreyi kullanmaya başlamadan önce hasta ve ölçüm yapacak kişi ellerini yıkamalıdır.
Eller yıkandıktan sonra ölçüm yapılacak parmak alkollü pamuk ile silinmelidir. Şeker ölçüm cihazına stribi takılır, damla işareti çıktıktan sonra parmak delinerek kan gelmesi beklenir. İlk kan silinir ve parmak sıkılarak ikinci kan emici bölgeye damlatılarak ölçüm yapılır.
Glukometreyi kullanmaya başlamadan önce hasta ve ölçüm yapacak kişi ellerini yıkamalıdır.
Eller yıkandıktan sonra ölçüm yapılacak parmak alkollü pamuk ile silinmelidir. Şeker ölçüm cihazına stribi takılır, damla işareti çıktıktan sonra parmak delinerek kan gelmesi beklenir. İlk kan silinir ve parmak sıkılarak ikinci kan emici bölgeye damlatılarak ölçüm yapılır.
Soru 19
'Hipoglisemi gelişen yaşlıda ................. ' ifadesini aşağıdakilerden hangisi ile tamamladığımızda, anlamlı bir ifade elde etmemiz olanaksızdır?
Seçenekler
A
Açlık hissi olabilir.
B
Soğuk terleme, titreme olabilir.
C
Solukluk, çarpıntı, baş ağrısı olabilir.
D
Yaraların çabuk iyileşmesi görülüyor olabilir.
E
Konuşmada zorluk ve sinirlilik olabilir.
Açıklama:
Hipoglisemi gelişen yaşlıda açlık hissi, soğuk terleme, titreme ve orta şiddette hipoglisemide solukluk, çarpıntı, baş ağrısı, konuşmada zorluk ve sinirlilik olabilir.
Soru 20
'Diyabetik koma da olarak bilinen ............................ insülin yokluğuna bağlı gelişen ağır bir durumdur. İnsüline bağlı DM hastalarında daha sık gelişir. Susuzluk hissi, ağız kuruluğu, sık idrara çıkma, görme bulanıklığı, yara iyileşmesinde gecikme, ciltte kuruma ve kaşıntı, halsizlik, yorgunluk, kilo kaybı gibi belirtileri vardır.' ifadesini aşağıdakilerden hangisi ile tamamlamalıyız?
Seçenekler
A
Diyabetik ketoasidoz
B
Hipotermi
C
Hipoglisemi
D
Nefropati
E
Retinopati
Açıklama:
Diyabetik koma da olarak bilinen diyabetik ketoasidoz insülin yokluğuna bağlı gelişen ağır bir durumdur. İnsüline bağlı DM hastalarında daha sık gelişir. Susuzluk hissi, ağız kuruluğu, sık idrara çıkma, görme bulanıklığı, yara iyileşmesinde gecikme, ciltte kuruma ve kaşıntı, halsizlik, yorgunluk, kilo kaybı
gibi belirtileri vardır.
gibi belirtileri vardır.
Soru 21
Vücutta üretilen insülin eksikliği sonucu ortaya çıkan kan şekerinin yükselmesi ve bundan kaynaklanan çok su içme, çok idrara çıkma gibi bulgularla karakterize olan kronik ve metabolik hastalığın ismi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Şeker Hastalığı (Diyabetes Mellitus)
B
Alzheimer
C
Depresyon
D
Çoklu ilaç kullanımı (Polifarmasi)
E
Beslenme bozukluğu (Malnütrisyon)
Açıklama:
Diyabetes mellitus (DM) yani şeker hastalığı, vücutta üretilen insülin eksikliği sonucu ortaya çıkan kan şekerinin yükselmesi ve bundan kaynaklanan çok su içme, çok idrara çıkma gibi bulgularla karakterize olan kronik ve metabolik bir hastalıktır. Günümüzde hem gençlerde hem de yaşlılarda DM görülme sıklığı artmıştır. Bazı toplumlarda DM sıklığı yaşlılarda %40’lara kadar ulaşmaktadır. Bu kapsamda doğru seçenek A seçeneğidir.
Soru 22
Pankreastan salınan, kan glukozuna (şekeri) duyarlı olan ve kan glukozu konsantrasyonu yükseldiği zaman, pankreastan beta hücreleri uyarılırak salgılanan hormon aşağıdaki seçenekleredn hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Adrenalin
B
Tiroksin
C
Antidiüretik
D
Paratiroit
E
İnsülin
Açıklama:
İnsülin pankreastan salınan bir hormon olup kan glukozuna (şekeri) duyarlıdır. Kan glukozu konsantrasyonu yükseldiği zaman, pankreastan beta hücreleri uyarılır ve insülin salgılanır. Bu bağlamda doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 23
Günümüzde şeker hastalığı tanısı hangi kurumların tanısına göre konulmaktadır?
Seçenekler
A
ILO (Uluslararası ÇAlışma Örgütü)
B
ADA (Amerikan Diyabet Birliği) ve DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü)
C
UNICEF (Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu)
D
UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür ORganizasyonu)
E
FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü)
Açıklama:
Bir kişide diyabet varlığını belirlemek için öncelikle diyabet varlığının araştırılması gerekir. Kişide poliüri, polifaji, polidipsi, kilo kaybı, görme bozukluğu, sık enfeksiyona yakalanma, yara iyileşmesinin geç olması gibi belirtiler diyabeti düşündürür. Günümüzde DM tanısı ADA (Amerikan Diyabet Birliği) ve DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) tanı kriterlerine göre konulmaktadır. Yaşlılarda DM tanılamasında farklı bir kriter kullanılmamaktadır. Bu kapsamda doğru seçenek B seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi şeker hastalığının tanısında kullanılan laboratuvar testleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Açlık kan şekeri (AKŞ)
B
Post-prandial kan şekeri ölçümü
C
Oral glukoz tolerans testi
D
MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme)
E
Glikozillenmiş hemoglobin ölçümü
Açıklama:
D seçeneği dışında yer alan tüm seçenekler şeker hastalığı tanısında işe koşulan kan testleri arasında yer almaktadır. Bu kapsamda doğru seçenek D seçeneğidir. Bu seçenekte yer alan MRG ifadesi vücudun çeşitli bölgelerinde farklı yapıda hastalıkları tespit edebilmek için kullanılmaktadır.
Soru 25
Gebelikte ortaya çıkan ve doğumdan sonra düzelen diyabet tipi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
İnsüline Bağımlı Olmayan Diyabet
B
Gestasyonel Diyabet
C
İnsüline Bağımlı Diyabet
D
Prediyabet (Gizli şeker)
E
Diyabetes Mellitusun
Açıklama:
Gestasyonel Diyabet; Gebelikte ortaya çıkan ve doğumdan sonra düzelen diyabet tipidir. Bu kapsamda sorunun doğru seçeneği B seçeneğidir.
Soru 26
İnsülinin pankreasta hiç üretilmediği ya da çok az üretildiği diyabet tipi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
İnsüline Bağımlı Diyabet (Tip I DM)
B
İnsüline Bağımlı Olmayan Diyabet (Tip 2 DM)
C
Gestasyonel Diyabet
D
Prediyabet (Gizli şeker)
E
Diyabetes mellitus
Açıklama:
İnsüline Bağımlı Diyabet (Tip I DM) İnsülinin pankreasta hiç üretilmediği ya da çok az üretildiği diyabet tipidir. Tip 1 diyabet, pankreasta bulunan ve insülin üreten beta hücrelerinin otoimmün bir süreç sonunda zedelenmesi ile meydana
gelmektedir. Bu kapsamda doğru seçenek A seçeneğidir.
gelmektedir. Bu kapsamda doğru seçenek A seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yaşlı diyabet hastalarında şeker hastalığının kontrolünü etkileyen faktörler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Duyu değişiklikleri
B
Metabolizmanın daha düzenli çalışması
C
Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında değişiklikler
D
Egzersiz ve hareket yeteneğinin azalması
E
Nörolojik ve psikiyatrik sorunlar
Açıklama:
B seçeneği dışındaki seçeneklerde ifade edilen durumlar yaşlı diyabet hastalarında şeker hastalığının kontrolünü etkileyen faktörler arasında yer almaktadır. Yaşlılık döneminde metabolizmanın daha düzenli çalışmasından ziyade susama ve açlık hissinde değişiklikler söz konusudur. Bu kapsamda doğru seçenek B seçeneğidir.
Soru 28
Kanda şekerin normalin üstünde bulunması durumunu aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisi karşılamaktadır?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Diyabetik Ketoasidoz
C
Hiperglisemi
D
Glukometre
E
Hiperozmolar Hiperglisemik Non-Ketotik Koma
Açıklama:
Kanda şekerin normalin üstünde bulunmasıdır. Bununla birlikte yaşlılarda 200 mg/dl’nin üzerinde bile bulunması fonksiyonel yetenekleri belirgin şekilde bozabilir. Bu kapsamda doğru seçenek C seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi diyabet hastalarının ayak bakımında dikkat etmesi durumlar arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Tırnaklar düz kesilmelidir. Keserken zedelenmemeli ve derin kesilmemelidir.
B
Ayaklar haftada iki defa yıkanmalı ve nemli bırakılmamalıdır.
C
Temiz ve pamuklu çorap giyilmelidir.
D
Ayakta oluşan nasır ya da sertlik kesilip kopartılmamalı, ayağa farklı müdahaleler yapılmamalıdır.
E
Ayakkabılar yumuşak deriden olmalı ve ortopedik olmasına dikkat edilmelidir. Önü açık ayakkabılar giyilmemelidir.
Açıklama:
B seçeneği dışında kalan ifadelerin hepsi şeker hastalarının ayak bakımlarında dikkat etmesi gereken hususlar arasında yer almaktadır. B seçeneğinin olması gereken ifadesi; ayakların her gün yıkanması, kurulanması ve nemlendirilmesi gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu kapsamda doğru seçenek B seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde insülin uygulamasında ifade edilen temel ilkeler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Eller sadece su ile yıkanır.
B
İnsülinin karışması için şişe eller içinde yuvarlanır, sallanmaz.
C
İnsülin yapmadan öncerengi vetarihi kontrol edilir.
D
İnsülin yapılmadan önce alkollü pamukla silinir.
E
İnsülin yapılacak deri bölge kavranır ya da gerinir, iğnenin damara girmediği ve insülinin tamamının enjektörden gittiği emin olunur.
Açıklama:
A seçeneği dışında var olan seçeneklerin hepsi insülin uygulamasının temel ilkeleri arasında yer almaktadır. A seçeneğinde yer alan ifade sabunlu su ile yıkanmalıdır şeklinde olması gerekmektedir. Bu kapsamda doğru seçenek A seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi diyabetes mellitus tanımı içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kronik bir hastalıktır.
B
Kan şekerinin yükselmesiyle karakterizedir.
C
İnsülin eksikliği vardır.
D
Metabolik bir hastalıktır.
E
Akut bir hastalıktır.
Açıklama:
Akut bir hastalıktır tanımı diyabetes mellitus tanımı içinde yer almaz.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda şeker hastalığının nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Karbonhidrat metabolizma bozuklukları
B
Kilo kaybı
C
Glükoz intöleransı
D
İnsülin sekresyonunda azalma
E
Hareketsizlik
Açıklama:
Kilo kaybı yaşlılarda şeker hastalığının nedenlerinden değildir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi DM belirtileri içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Sık idrara çıkmak
B
Çok su içmek
C
İştah kaybı
D
Kilo kaybı
E
Sık geçirilen enfeksiyonlar
Açıklama:
Sık enfeksiyonlar DM belirtileri içinde yer almaz.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi diyabetes mellitus tanılamada kullanılan kan testlerinden değildir?
Seçenekler
A
Açlık kan glukozu
B
Tokluk kan glukozu
C
İdrarda keton ölçümü
D
Oral glukoz tolerans testi
E
Glikozillenmiş hemoglobin ölçümü
Açıklama:
İdrarda keton ölçümü diyabetes mellitus tanılamada kullanılan kan testlerinden değildir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi tip I diyabetes mellitus için doğru değildir?
Seçenekler
A
Diyabet belirtileri yavaş yavaş başlar
B
İnsülin yetersizliği vardır.
C
Genelde çocukluk yaşlarında ortaya çıkar.
D
Otoimmün süreç sonunda gelişir.
E
Ketoasidoz koması sık gelişir.
Açıklama:
Diyabet belirtileri yavaş yavaş başlar tanımı tip I diyabetes mellitus için doğru değildir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı diyabetes mellitus hastalarında DM kontrolünü etkileyen faktörlerden duyu değişikliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Sinir iletiminde bozulma
B
Koku duyusunun azalması
C
Tat alma duyusunda değişim
D
Yüksek ateş
E
Görmenin azalması
Açıklama:
Yüksek ateş yaşlı diyabetes mellitus hastalarında DM kontrolünü etkileyen faktörlerden duyu değişikliklerinden değildir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı DM hastasına hipoglisemiden korunmada verilecek eğitimlerden değildir?
Seçenekler
A
Hipoglisemi gelişme riskine karşı yanında bir iki adet kesme şeker taşıması
B
Sadece 3 öğün beslenmesi
C
İnsülin dozunu uygun şekilde yapması
D
Ben bir şeker hastasıyım şeklinde kart taşıması
E
Kan şekeri kontrolünü düzenli yapması
Açıklama:
Sadece 3 öğün beslenmesi yaşlı DM hastasına hipoglisemiden korunmada verilecek eğitimlerden değildir.
Soru 38
Diyabetes mellitus hastalarında göz sorunları önemlidir. Bu nedenle hastaların ne kadar sürede göz muayenesi yaptırması gerekir?
Seçenekler
A
6 ay
B
Yılda bir
C
2 yılda bir
D
5 yılda bir
E
10 yılda bir
Açıklama:
Hastaların yılda bir göz muayenesi yaptırması gerekir.
Soru 39
Aşağıdaki besinlerden hangisi basit karbonhidrat içermez?
Seçenekler
A
Pekmez
B
Bal
C
Reçel
D
Kepekli ekmek
E
Marmelat
Açıklama:
Kepekli ekmek basit karbonhidrat içermez.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi insülin uygulamasında dikkat edileceklerden değildir?
Seçenekler
A
İnsülinin son kullanma tarihine bakılır.
B
Flakon hızlıca çalkalanır.
C
Park edilmiş araç içinde bırakılmaz.
D
Yolculukta bagaja verilmez.
E
Küçük bir el çantasında saklanır.
Açıklama:
Flakon hızlıca çalkalanır insülin uygulamasında dikkat edileceklerden değildir.
Soru 41
I. Sık idrara çıkmak,
II. Çok su içmek,
III. Kilo kaybı,
IV. Kuru deri,
Yukarıda verilenlerden hangileri diyabet belirtilerindendir?
II. Çok su içmek,
III. Kilo kaybı,
IV. Kuru deri,
Yukarıda verilenlerden hangileri diyabet belirtilerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Diyabet Belirtileri: Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (polidipsi), çok fazla yemek (polifaji), kiilo kaybı, sık
enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve
ulantı/kusmadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve
ulantı/kusmadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 42
I. HbA1C >%6.5
II. En azından 8 saatlik açlık sonrası plazma
glukozu ≥126 mg/dl
III. 75 gr oral glukoz testi sırasında plazma
glukozu ≥ 200 mg/dl
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri ADA (Amerikan
Diyabet Birliği) diyabet tanı kriterlerindendir?
II. En azından 8 saatlik açlık sonrası plazma
glukozu ≥126 mg/dl
III. 75 gr oral glukoz testi sırasında plazma
glukozu ≥ 200 mg/dl
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri ADA (Amerikan
Diyabet Birliği) diyabet tanı kriterlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
ADA (Amerikan Diyabet Birliği)Diyabet Tanı Kriterleri
1. HbA1C >%6.5 ya da
2. En azından 8 saatlik açlık sonrası plazma
glukozu ≥126 mg/dl
3. 75 gr oral glukoz testi sırasında plazma
glukozu ≥ 200 mg/dl
4. Kan şekeri yüksek olan bir hastada rastgele
bir plazma glukoz düzeyinin ≥ 200 mg/dl
Doğru cevap E seçeneğidir.
1. HbA1C >%6.5 ya da
2. En azından 8 saatlik açlık sonrası plazma
glukozu ≥126 mg/dl
3. 75 gr oral glukoz testi sırasında plazma
glukozu ≥ 200 mg/dl
4. Kan şekeri yüksek olan bir hastada rastgele
bir plazma glukoz düzeyinin ≥ 200 mg/dl
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 43
Açlık kan şekeri ölçülecek kişinin en az kaç saat
boyunca bir şey yememesi gerekir?
boyunca bir şey yememesi gerekir?
Seçenekler
A
6
B
7
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
Açlık kan şekeri (AKŞ) ölçülecek kişinin en az 8 saat
boyunca bir şey yememesi gerekir. Doğru cevap C seçeneğidir.
boyunca bir şey yememesi gerekir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 44
Oral glukoz tolerans testi (OGTT)'nden önce kaç saat hiçbir şey yenilmemesi gerekir?
Seçenekler
A
10
B
11
C
12
D
13
E
14
Açıklama:
Oral glukoz tolerans testi (OGTT)'nden önce 12 saat hiçbir şey yenilmemesi gerekir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 45
Glikozillenmiş hemoglobin ölçümü (HbA1c) değeri yüzde kaçın altında olmalıdır?
Seçenekler
A
6.5
B
7.5
C
8.5
D
9.5
E
10.5
Açıklama:
Glikozillenmiş hemoglobin ölçümü (HbA1c) değeri hastanın son üç ay için kan şekeri yüksekliği hakkında bilgi verir
ve %6.5 altında olmalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
ve %6.5 altında olmalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 46
I. İnsülinin pankreasta hiç üretilmediği ya da çok
az üretildiği diyabet tipidir.
II. Genellikle çocuk ya da genç erişkin
çağda ortaya çıkar.
III. En önemli risk faktörleri fazla kilo ve hareketsiz yaşam tarzıdır.
IV. En sık görülen diyabet tipidir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri tip I diyabet hakkında verilen doğru bilgidir?
az üretildiği diyabet tipidir.
II. Genellikle çocuk ya da genç erişkin
çağda ortaya çıkar.
III. En önemli risk faktörleri fazla kilo ve hareketsiz yaşam tarzıdır.
IV. En sık görülen diyabet tipidir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri tip I diyabet hakkında verilen doğru bilgidir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
İnsülinin pankreasta hiç üretilmediği ya da çok
az üretildiği diyabet tipidir. Tip 1 diyabet, pankreasta bulunan ve insülin üreten beta hücrelerinin
otoimmün bir süreç sonunda zedelenmesi ile meydana gelmektedir. Mutlak veya göreceli bir insülin
yetersizliği olduğundan hastalar ömür boyu insülin
kullanmak zorundadırlar. Bu nedenle Tip 1 diyabet, İnsüline Bağımlı Diyabet olarak da isimlendirilmektedir. Genel olarak toplumdaki diyabet
vakalarının %10’unu Tip 1 diyabet vakaları oluşturmaktadır. Genellikle çocuk ya da genç erişkin
çağda ortaya çıkar. Diyabet belirtileri aniden başlar,
şikayetler ciddiye alınmaz ise hasta kendini kaybederek sıklıkla ketoasidoz koması gelişebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
az üretildiği diyabet tipidir. Tip 1 diyabet, pankreasta bulunan ve insülin üreten beta hücrelerinin
otoimmün bir süreç sonunda zedelenmesi ile meydana gelmektedir. Mutlak veya göreceli bir insülin
yetersizliği olduğundan hastalar ömür boyu insülin
kullanmak zorundadırlar. Bu nedenle Tip 1 diyabet, İnsüline Bağımlı Diyabet olarak da isimlendirilmektedir. Genel olarak toplumdaki diyabet
vakalarının %10’unu Tip 1 diyabet vakaları oluşturmaktadır. Genellikle çocuk ya da genç erişkin
çağda ortaya çıkar. Diyabet belirtileri aniden başlar,
şikayetler ciddiye alınmaz ise hasta kendini kaybederek sıklıkla ketoasidoz koması gelişebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Diyabetes mellitus (DM)'nin kronik
komplikasyonlarından değildir?
komplikasyonlarından değildir?
Seçenekler
A
Diyabetik nöropati
B
Diyabetik retinopati
C
Renal arter hastalığı
D
Hipoglisemi
E
Koroner arter hastalığı
Açıklama:
Diyabetin akut
komplikasyonları
• Hipoglisemi
• Hiperglisemi
DM’nin kronik
komplikasyonları
• Mikrovasküler
komplikasyonlar (diyabetik
nöropati, retinopati,
nefropati)
• Makrovasküler
komplikasyonlar (koroner
arter hastalığı, serebral
arter hastalığı, periferik
arter hastalığı, renal arter
hastalığı)
Doğru cevap D seçeneğidir.
komplikasyonları
• Hipoglisemi
• Hiperglisemi
DM’nin kronik
komplikasyonları
• Mikrovasküler
komplikasyonlar (diyabetik
nöropati, retinopati,
nefropati)
• Makrovasküler
komplikasyonlar (koroner
arter hastalığı, serebral
arter hastalığı, periferik
arter hastalığı, renal arter
hastalığı)
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 48
I. Çoğunlukla Tip 1 DM’de görülür.
II. İnsülin eksikliği ve yetersiz sıvı alımı nedenlerindendir.
III. Tedavide hızlıca damar yolunu açmak ve %0.9’lık NaCl’nin başlanması gerekmektedir.
Yukarıda Hiperozmolar Hiperglisemik Non-Ketotik
Koma (HHNK) ile ilgili verilen bilgilerden ahngisi/hangileri doğrudur?
II. İnsülin eksikliği ve yetersiz sıvı alımı nedenlerindendir.
III. Tedavide hızlıca damar yolunu açmak ve %0.9’lık NaCl’nin başlanması gerekmektedir.
Yukarıda Hiperozmolar Hiperglisemik Non-Ketotik
Koma (HHNK) ile ilgili verilen bilgilerden ahngisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hiperozmolar Hiperglisemik Non-Ketotik
Koma (HHNK): Çoğunlukla Tip 2 DM’de görülür. Glukozun
600 mg/dl fazla olması, serum osmolaritesinin 310
mosm/kg önemli olması, asidozun olmaması, serum bikarbonatının 15 nEq/l’den fazla olması ve
nadiren plazmada ve idrarda keton cisimciklerinin
görülmesi ile karakterizedir. İnsülin eksikliği ve yetersiz sıvı alımı nedenlerindendir ve yaşlılarda sıklıkla gelişebilir. Kan şekerinin yükselmesi hücrelerden
daha fazla su çekilmesine neden olarak güçsüzlük,
poliüri, polidipsi, nörolojik bulgular, hemiparezi,
hemianopsi gelişmesine neden olabilir. Tedavide
hızlıca damar yolunu açmak ve %0.9’lık NaCl’nin
başlanması gerekmektedir. İdrar çıkışı izlenmelidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Koma (HHNK): Çoğunlukla Tip 2 DM’de görülür. Glukozun
600 mg/dl fazla olması, serum osmolaritesinin 310
mosm/kg önemli olması, asidozun olmaması, serum bikarbonatının 15 nEq/l’den fazla olması ve
nadiren plazmada ve idrarda keton cisimciklerinin
görülmesi ile karakterizedir. İnsülin eksikliği ve yetersiz sıvı alımı nedenlerindendir ve yaşlılarda sıklıkla gelişebilir. Kan şekerinin yükselmesi hücrelerden
daha fazla su çekilmesine neden olarak güçsüzlük,
poliüri, polidipsi, nörolojik bulgular, hemiparezi,
hemianopsi gelişmesine neden olabilir. Tedavide
hızlıca damar yolunu açmak ve %0.9’lık NaCl’nin
başlanması gerekmektedir. İdrar çıkışı izlenmelidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 49
I. Nöropati ayakta kasları tutarak kaslarda zayıflığa yol açar.
II. Nöropati diyabetli hastaların yarısından fazlasında vardır ve hastalığın süresi uzadıkça gelişme olasılığı artar.
III. Nöropatinin belirtileri, vücudumuzun
etkilenen bölgesine göre değişiklik göstermektedir.
Nöropati ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Nöropati diyabetli hastaların yarısından fazlasında vardır ve hastalığın süresi uzadıkça gelişme olasılığı artar.
III. Nöropatinin belirtileri, vücudumuzun
etkilenen bölgesine göre değişiklik göstermektedir.
Nöropati ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Diyabetin uzun yıllar sonra, özellikle
kontrolsüz seyrettiğinde sinir sisteminde oluşturduğu hasarlardır.
Nöropati ayakta kasları tutarak kaslarda zayıflığa yol açar ve ayak tabanında ağırlık dağılımının bozulmasına neden olur.
Nöropati diyabetli hastaların yarısından fazlasında vardır ve hastalığın süresi uzadıkça gelişme olasılığı artar.
Nöropatinin belirtileri, vücudumuzun
etkilenen bölgesine göre değişiklik göstermektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
kontrolsüz seyrettiğinde sinir sisteminde oluşturduğu hasarlardır.
Nöropati ayakta kasları tutarak kaslarda zayıflığa yol açar ve ayak tabanında ağırlık dağılımının bozulmasına neden olur.
Nöropati diyabetli hastaların yarısından fazlasında vardır ve hastalığın süresi uzadıkça gelişme olasılığı artar.
Nöropatinin belirtileri, vücudumuzun
etkilenen bölgesine göre değişiklik göstermektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 50
I. Tırnaklar yuvarlak kesilmelidir. Keserken zedelenmemeli ve derin kesilmemelidir.
II. Yalın ayakla gezilmelidir.
III. Temiz ve pamuklu çorap giyilmelidir.
IV. Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalı ve
nemlendirilmelidir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Yalın ayakla gezilmelidir.
III. Temiz ve pamuklu çorap giyilmelidir.
IV. Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalı ve
nemlendirilmelidir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
DM hastalarında ayak bakımı;
• Tırnaklar düz kesilmelidir. Keserken zedelenmemeli ve derin kesilmemelidir.
• Yalın ayakla gezilmemelidir.
• Ayaklar çok sıcak ya da soğuk ortamlardan
korunmalıdır
• Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalı ve
nemlendirilmelidir
• Ayaklar her gün yıkandıktan sonra altları dahil (hasta kendisi ayna tutarak) yara,
çatlak, kızarıklık, su toplaması yönünden
kontrol edilmelidir.
• Temiz ve pamuklu çorap giyilmelidir.
• Ayakta oluşan nasır ya da sertlik kesilip kopartılmamalı, ayağa farklı müdahaleler yapılmamalıdır.
• Ayakkabılar yumuşak deriden olmalı ve ortopedik olmasına dikkat edilmelidir. Önü
açık ayakkabılar giyilmemelidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Tırnaklar düz kesilmelidir. Keserken zedelenmemeli ve derin kesilmemelidir.
• Yalın ayakla gezilmemelidir.
• Ayaklar çok sıcak ya da soğuk ortamlardan
korunmalıdır
• Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalı ve
nemlendirilmelidir
• Ayaklar her gün yıkandıktan sonra altları dahil (hasta kendisi ayna tutarak) yara,
çatlak, kızarıklık, su toplaması yönünden
kontrol edilmelidir.
• Temiz ve pamuklu çorap giyilmelidir.
• Ayakta oluşan nasır ya da sertlik kesilip kopartılmamalı, ayağa farklı müdahaleler yapılmamalıdır.
• Ayakkabılar yumuşak deriden olmalı ve ortopedik olmasına dikkat edilmelidir. Önü
açık ayakkabılar giyilmemelidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 51
''............... glukozun hücre içine girmesine ve hücrede glikojen (şeker depolanmasına)
oluşmasına neden olur.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
oluşmasına neden olur.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Grip
B
Soğuk algınlığı
C
Romatizma
D
Tansiyon
E
İnsülin
Açıklama:
İnsülin glukozun hücre içine girmesine ve hücrede glikojen (şeker depolanmasına)
oluşmasına neden olur.
oluşmasına neden olur.
Soru 52
Aşağıda verilen şıklardan hangisi diyabetin belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sık idrara çıkmak
B
Çok su içmek
C
Kilo kaybı
D
Zinde ve sağlıklı olmak
E
Kuru deri
Açıklama:
Diyabet Belirtileri
Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (polidipsi), çok fazla yemek (polifaji), kiilo kaybı, sık enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve bulantı/kusmadır.
Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (polidipsi), çok fazla yemek (polifaji), kiilo kaybı, sık enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve bulantı/kusmadır.
Soru 53
Açlık kan şekeri (AKŞ) ölçülecek kişinin en az kaç saat boyunca bir şey yememesi gerekir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
8
Açıklama:
Açlık kan şekeri (AKŞ) ölçülecek kişinin en az 8 saat boyunca bir şey yememesi gerekir.
Soru 54
Aşağıdaki şıklardan hangisi diyabetin akut komplikasyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Nöropati
C
Retinopati
D
Nefropati
E
Serebral arter hastalığı
Açıklama:
Diyabetin akut komplikasyonları
• Hipoglisemi
• Hiperglisemi
• Hipoglisemi
• Hiperglisemi
Soru 55
Aşağıda verilen şıklardan hangileri hipergliseminin belirtileridir?
I-Daha fazla susama
II-Daha fazla acıkma
III-Sık idrar çıkma ve gece idrara çıkma
IV-Uyku hali
V-Yaraların geç iyileşmesi
VI-Deride kuruma
I-Daha fazla susama
II-Daha fazla acıkma
III-Sık idrar çıkma ve gece idrara çıkma
IV-Uyku hali
V-Yaraların geç iyileşmesi
VI-Deride kuruma
Seçenekler
A
I-II-V
B
II-III-V
C
III-IV-V
D
I-II-IV-VI
E
I-II-III-IV-V-VI
Açıklama:
Hiperglisemi
Belirtileri;
• Daha fazla susama
• Daha fazla acıkma
• Sık idrar çıkma ve gece idrara çıkma
• Uyku hali
• Yaraların geç iyileşmesi
• Deride kuruma
Belirtileri;
• Daha fazla susama
• Daha fazla acıkma
• Sık idrar çıkma ve gece idrara çıkma
• Uyku hali
• Yaraların geç iyileşmesi
• Deride kuruma
Soru 56
Nöropatinin vücudumuzdaki otonom sinirleri tutan “sessiz” seyreden formuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Asidoz
B
Uyku hali
C
Glikoz
D
Otonom nöropati
E
Deri kuruması
Açıklama:
Nöropatinin vücudumuzdaki otonom sinirleri tutan “sessiz” seyreden formuna otonom
nöropati denir.
nöropati denir.
Soru 57
Aşağıda verilen şıklardan hangileri DM hastalarında ayak bakımında dikkat edilmesi gereken noktalardır?
I-Tırnaklar düz kesilmelidir.
II-Yalın ayakla gezilmemelidir.
III-Ayaklar çok sıcak ya da soğuk ortamlardan korunmalıdır.
IV-Temiz ve pamuklu çorap giyilmelidir.
I-Tırnaklar düz kesilmelidir.
II-Yalın ayakla gezilmemelidir.
III-Ayaklar çok sıcak ya da soğuk ortamlardan korunmalıdır.
IV-Temiz ve pamuklu çorap giyilmelidir.
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
I-III-IV
D
III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
DM hastalarında ayak bakımı
• Tırnaklar düz kesilmelidir. Keserken zedelenmemeli ve derin kesilmemelidir.
• Yalın ayakla gezilmemelidir
• Ayaklar çok sıcak ya da soğuk ortamlardan korunmalıdır
• Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalı ve nemlendirilmelidir
• Ayaklar her gün yıkandıktan sonra altları dahil (hasta kendisi ayna tutarak) yara,
çatlak, kızarıklık, su toplaması yönünden kontrol edilmelidir.
• Temiz ve pamuklu çorap giyilmelidir.
• Ayakta oluşan nasır ya da sertlik kesilip kopartılmamalı, ayağa farklı müdahaleler yapılmamalıdır.
• Ayakkabılar yumuşak deriden olmalı ve ortopedik olmasına dikkat edilmelidir. Önü
açık ayakkabılar giyilmemelidir.
• Tırnaklar düz kesilmelidir. Keserken zedelenmemeli ve derin kesilmemelidir.
• Yalın ayakla gezilmemelidir
• Ayaklar çok sıcak ya da soğuk ortamlardan korunmalıdır
• Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalı ve nemlendirilmelidir
• Ayaklar her gün yıkandıktan sonra altları dahil (hasta kendisi ayna tutarak) yara,
çatlak, kızarıklık, su toplaması yönünden kontrol edilmelidir.
• Temiz ve pamuklu çorap giyilmelidir.
• Ayakta oluşan nasır ya da sertlik kesilip kopartılmamalı, ayağa farklı müdahaleler yapılmamalıdır.
• Ayakkabılar yumuşak deriden olmalı ve ortopedik olmasına dikkat edilmelidir. Önü
açık ayakkabılar giyilmemelidir.
Soru 58
''Sağlıklı insanların idrarında günde ...... mg albuminden daha az albumin atılmaktadır. İdrarda atılan albumin miktarının günde ........... mg düzeyinde olması mikroalbuminüri varlığını gösterir. Albumin atılımı ......... mg üzerinde olduğu zaman makroalbuminüri adını alır ve durumun ağırlaştığını gösterir.''
Yukarıda verlen cümledeki boşlukları doldurunuz.
Yukarıda verlen cümledeki boşlukları doldurunuz.
Seçenekler
A
25 mg, 30-300 mg, 300 mg
B
25 mg, 30-400 mg, 400 mg
C
25 mg, 30-500 mg, 500 mg
D
25 mg, 30-600 mg, 600 mg
E
25 mg, 30-700 mg, 700 mg
Açıklama:
Sağlıklı insanların idrarında günde 25 mg albuminden daha az albumin atılmaktadır. İdrarda atılan albumin miktarının günde 30-300 mg düzeyinde olması mikroalbuminüri varlığını gösterir. Albumin atılımı 300 mg üzerinde olduğu zaman makroalbuminüri adını alır ve durumun ağırlaştığını gösterir.
Soru 59
Bir diyeti olan hasta aşağıdaki şıklardan hangilerine dikkat etmelidirler?
I-Ölçülü, planlı ve bilinçli yemelidir.
II-Diyet DM hastalarında tedavinin en önemli unsurudur.
III-Diyete uyumda gıda değişimi önemlidir.
I-Ölçülü, planlı ve bilinçli yemelidir.
II-Diyet DM hastalarında tedavinin en önemli unsurudur.
III-Diyete uyumda gıda değişimi önemlidir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Bir diyeti olan hasta;
• Ölçülü, planlı ve bilinçli yemelidir.
• Diyet DM hastalarında tedavinin en önemli unsurudur.
• Diyete uyumda gıda değişimi önemlidir. Bu nedenle değişim listeleri önerilir.
• Ölçülü, planlı ve bilinçli yemelidir.
• Diyet DM hastalarında tedavinin en önemli unsurudur.
• Diyete uyumda gıda değişimi önemlidir. Bu nedenle değişim listeleri önerilir.
Soru 60
İnsülin şişe açıldıktan sonra buzdolabında kaç ay süre ile saklanabilir?
Seçenekler
A
5
B
7
C
3
D
9
E
12
Açıklama:
İnsülin şişe açıldıktan sonra yüksek sıcaklıkta ya da arabada etkisini kaybedebilir. Şişe açıldıktan sonra buzdolabında 3 ay oda ısısında 1 ay saklanabilir.
Soru 61
ADA Diyabet Tanı Kriterleri (2010)'ne göre en az kaç saatlik açlık sonrası plazma
glukozu ≥126 mg/dl olmalıdır?
glukozu ≥126 mg/dl olmalıdır?
Seçenekler
A
4
B
6
C
8
D
10
E
12
Açıklama:
ADA Diyabet Tanı Kriterleri (2010)
1. HbA1C >%6.5 ya da
2. En azından 8 saatlik açlık sonrası plazma
glukozu ≥126 mg/dl
3. 75 gr oral glukoz testi sırasında plazma
glukozu ≥ 200 mg/dl
4. Kan şekeri yüksek olan bir hastada rastgele
bir plazma glukoz düzeyinin ≥ 200 mg/dl
1. HbA1C >%6.5 ya da
2. En azından 8 saatlik açlık sonrası plazma
glukozu ≥126 mg/dl
3. 75 gr oral glukoz testi sırasında plazma
glukozu ≥ 200 mg/dl
4. Kan şekeri yüksek olan bir hastada rastgele
bir plazma glukoz düzeyinin ≥ 200 mg/dl
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi diyabetin saptanmasında en geçerli yöntemdir?
Seçenekler
A
Oral glukoz tolerans testi
B
Post-prandial kan şekeri ölçümü
C
Açlık kan şekeri (AKŞ) ölçülmesi
D
İdrarda glikoz ölçülmesi
E
İdrarda keton ölçülmesi
Açıklama:
Oral glukoz tolerans testi OGTT diyabetin saptanmasında en geçerli yöntemdir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi gebelikte ortaya çıkan ve doğumdan sonra düzelen diyabet tipidir?
Seçenekler
A
Tip I D
B
İnsüline Bağımlı Diyabet
C
İnsüline Bağımlı Olmayan Diyabet
D
Prediyabet (Gizli şeker)
E
Gestasyonel Diyabet
Açıklama:
Gestasyonel Diyabet
Gebelikte ortaya çıkan ve doğumdan sonra düzelen diyabet tipidir. Ancak gestasyonel diyabetli kadınların yaşamlarının ileriki dönemlerinde tip 2 diyabet riski %30-50 oranındadır ve düzenli olarak takip edilmelidirler. Gebelik sonrası kişinin sağlıklı beslenmeye özen göstermesi, fiziksel aktivitesini arttırması diyabet riskini azaltabilir. Bu diyabet tipi bazen doğumu takiben kalıcı da olabilmektedir. Gestasyonel diyabet tanısı için gebelere 24 28.gebelik haftalarında şeker yükleme testi yapılmaktadır.
Gebelikte ortaya çıkan ve doğumdan sonra düzelen diyabet tipidir. Ancak gestasyonel diyabetli kadınların yaşamlarının ileriki dönemlerinde tip 2 diyabet riski %30-50 oranındadır ve düzenli olarak takip edilmelidirler. Gebelik sonrası kişinin sağlıklı beslenmeye özen göstermesi, fiziksel aktivitesini arttırması diyabet riskini azaltabilir. Bu diyabet tipi bazen doğumu takiben kalıcı da olabilmektedir. Gestasyonel diyabet tanısı için gebelere 24 28.gebelik haftalarında şeker yükleme testi yapılmaktadır.
Soru 64
Tip 2 diyabet genellikle kaç yaşından sonra görülür?
Seçenekler
A
18
B
35
C
45
D
55
E
60
Açıklama:
İnsülin hormonu miktarı azsa veya dokularda insüline karşı direnç varsa, bu diyabete de Tip 2 diyabet denir. Diyabet hastalığının gelişmesinde hem genetik hem çevresel faktörler rol oynamaktadır. Ancak tip 2 diyabetin en önemli risk faktörleri fazla kilo ve hareketsiz yaşam tarzıdır. Dolayısıyla son yıllarda obezitenin (şişmanlık) giderek yaygınlaşması diyabet oranlarındaki artış ile doğrudan ilişkilidir.
En sık görülen diyabet tipi Tip 2 diyabettir (%90). Genellikle 35 yaşından sonra görülür. Tip
2 diyabetli hastalar diyet, egzersiz ve ağızdan alınan ilaçlarla tedavi edilebilir. Gerekirse hastalığın ilerleyen dönemlerinde insülin kullanabilirler
En sık görülen diyabet tipi Tip 2 diyabettir (%90). Genellikle 35 yaşından sonra görülür. Tip
2 diyabetli hastalar diyet, egzersiz ve ağızdan alınan ilaçlarla tedavi edilebilir. Gerekirse hastalığın ilerleyen dönemlerinde insülin kullanabilirler
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi DM’nin kronik komplikasyonlarından birisidir?
Seçenekler
A
Üriner Enfeksiyon
B
Mikrovasküler komplikasyonlar
C
Hipoglisemi
D
Hiperglisemi
E
Diyabetik ayak
Açıklama:
DM’nin kronik komplikasyonları:
• Mikrovasküler komplikasyonlar (diyabetik nöropati, retinopati, nefropati)
• Makrovasküler komplikasyonlar (koroner arter hastalığı, serebral arter hastalığı, periferik arter hastalığı, renal arter hastalığı)
• Mikrovasküler komplikasyonlar (diyabetik nöropati, retinopati, nefropati)
• Makrovasküler komplikasyonlar (koroner arter hastalığı, serebral arter hastalığı, periferik arter hastalığı, renal arter hastalığı)
Soru 66
Hipoglisemi durumunda hastanın bilinci kapalı ise acil müdahale nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Ağızdan şeker içeren gıdalar verilir ve hastanın yutması gözlenir.
B
Diyette değişim yapılır.
C
İdrar takibi yapılır.
D
Damar yolunu açılır ve %0.9’lık NaCl’nin başlanması gerekir.
E
Damar yolu ile %25- 50 dekstroz ve cilt altı glukagon 0.5-1 mg verilir.
Açıklama:
Hipoglisemi Durumunda Acil Müdahale:
Hastanın bilinci kapalı ise: Ağızdan şeker ya da başka bir şey verilemez (hasta sorulara ya da diğer uyaranlara cevap vermiyorsa bilinci kapalı demektir). Sağlık bakım biriminde damar yolu ile %25- 50 dekstroz ve cilt altı glukagon 0.5-1 mg verilir.
Hastanın bilinci kapalı ise: Ağızdan şeker ya da başka bir şey verilemez (hasta sorulara ya da diğer uyaranlara cevap vermiyorsa bilinci kapalı demektir). Sağlık bakım biriminde damar yolu ile %25- 50 dekstroz ve cilt altı glukagon 0.5-1 mg verilir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi glukozun 600 mg/dl fazla olması, serum osmolaritesinin 310 mosm/kg önemli olması, asidozun olmaması, serum bikarbonatının 15 nEq/l’den fazla olması ve nadiren plazmada ve idrarda keton cisimciklerinin görülmesi ile karakterizedir?
Seçenekler
A
Diyabetik Ketoasidoz
B
Retinopati
C
Hiperozmolar Hiperglisemik Non-Ketotik Koma (HHNK)
D
Hipoglisemi
E
Hiperglisemi
Açıklama:
Hiperozmolar Hiperglisemik Non-Ketotik Koma (HHNK)
Çoğunlukla Tip 2 DM’de görülür. Glukozun 600 mg/dl fazla olması, serum osmolaritesinin 310 mosm/kg önemli olması, asidozun olmaması, serum bikarbonatının 15 nEq/l’den fazla olması ve nadiren plazmada ve idrarda keton cisimciklerinin görülmesi ile karakterizedir. İnsülin eksikliği ve yetersiz sıvı alımı nedenlerindendir ve yaşlılarda sıklıkla gelişebilir. Kan şekerinin yükselmesi hücrelerden daha fazla su çekilmesine neden olarak güçsüzlük, poliüri, polidipsi, nörolojik bulgular, hemiparezi, hemianopsi gelişmesine neden olabilir. Tedavide hızlıca damar yolunu açmak ve %0.9’lık NaCl’nin başlanması gerekmektedir. İdrar çıkışı izlenmelidir.
Çoğunlukla Tip 2 DM’de görülür. Glukozun 600 mg/dl fazla olması, serum osmolaritesinin 310 mosm/kg önemli olması, asidozun olmaması, serum bikarbonatının 15 nEq/l’den fazla olması ve nadiren plazmada ve idrarda keton cisimciklerinin görülmesi ile karakterizedir. İnsülin eksikliği ve yetersiz sıvı alımı nedenlerindendir ve yaşlılarda sıklıkla gelişebilir. Kan şekerinin yükselmesi hücrelerden daha fazla su çekilmesine neden olarak güçsüzlük, poliüri, polidipsi, nörolojik bulgular, hemiparezi, hemianopsi gelişmesine neden olabilir. Tedavide hızlıca damar yolunu açmak ve %0.9’lık NaCl’nin başlanması gerekmektedir. İdrar çıkışı izlenmelidir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi DM tanısı alan ve uzun yıllar diyabetik olarak yaşayan bireylerde gelişen kronik komplikasyonlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Romatolojik hastalıklar
B
Retinopati (Göz üzerine etki)
C
Nöropati
D
Nefropati
E
Mide ve barsak sorunları
Açıklama:
DM tanısı alan ve uzun yıllar diyabetik olarak yaşayan bireylerde kronik komplikasyonların gelişme riski yüksektir. hastalıklar bu grupta yer almaz.
Soru 69
DM hastalarının glukoz tüketimi için egzersiz süresi en az kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
1,5 saat
B
1 saat
C
45 dakika
D
30 dakika
E
10 dakika
Açıklama:
DM’de egzersiz tedavinin önemli basamaklarından biridir. Glukoz tüketimi için egzersiz
süresi en az 10 dakika olmalıdır. Haftada en az 3 defa ve 30 dakika sürmesi gerekmektedir.
süresi en az 10 dakika olmalıdır. Haftada en az 3 defa ve 30 dakika sürmesi gerekmektedir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi insülin uygulama bölgelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Karın
B
Ayak tabanı
C
Bacaklar
D
Kollar
E
Kalça
Açıklama:
İnsülin Uygulama Bölgeleri:
İnsülin emilimini etkileyen birçok faktör vardır. Bunlar arasında insülin yapılan bölge, çevre sıcaklığı, egzersiz ya da masaj yapılması emilimi etkileyebilir. İnsülin uygulamasında bir hafta sağ, bir hafta sol bölge ya da aynı bölgede 3 cm aralıkla enjeksiyon yapılabilir.
Karın (hızlı emilim ve aktivitelerden az etkilenme): Göbek deliğinin etrafında bir el boşluğu kalacak şekilde enjeksiyon yapılabilir.
Bacaklar: İyluk ön ve yan yüzleri (yavaş emilim ve kolay uygulama)
Kollar: Üst kol lateral yüzleri (bacaklara göre daha hızlı emilim ve büyük çocuklarda uygun)
Kalça: Üst dış kadran (en yavaş emilim ve küçük çocuklarda uygun)
Ayak tabanı bu bölgelerden birisi değildir.
İnsülin emilimini etkileyen birçok faktör vardır. Bunlar arasında insülin yapılan bölge, çevre sıcaklığı, egzersiz ya da masaj yapılması emilimi etkileyebilir. İnsülin uygulamasında bir hafta sağ, bir hafta sol bölge ya da aynı bölgede 3 cm aralıkla enjeksiyon yapılabilir.
Karın (hızlı emilim ve aktivitelerden az etkilenme): Göbek deliğinin etrafında bir el boşluğu kalacak şekilde enjeksiyon yapılabilir.
Bacaklar: İyluk ön ve yan yüzleri (yavaş emilim ve kolay uygulama)
Kollar: Üst kol lateral yüzleri (bacaklara göre daha hızlı emilim ve büyük çocuklarda uygun)
Kalça: Üst dış kadran (en yavaş emilim ve küçük çocuklarda uygun)
Ayak tabanı bu bölgelerden birisi değildir.
Soru 71
Açlık kan şekeri ölçülmeden önce kişinin en az kaç saat bir şey yememesi gerekir?
Seçenekler
A
6
B
8
C
10
D
12
E
14
Açıklama:
Açlık kan şekeri ölçülecek kişinin en az 8 saat boyunca bir şey yememesi gerekir. Ayrıca hastaya bu süre içinde IV yolla dekstroz içeren sıvılar verilmemelidir.
Soru 72
Diyabetin saptanmasında en geçerli yöntem olarak kabul edilen test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdrarda glikoz ölçülmesi
B
İdrarda keton ölçülmesi
C
Açlık kan şekeri (AKŞ) ölçülmesi
D
Post-prandial kan şekeri ölçümü (tokluk kan glukozu)
E
Oral glukoz tolerans testi (OGTT)
Açıklama:
Oral glukoz tolerans testi (OGTT) diyabetin saptanmasında en geçerli yöntem olarak kabul edilmektedir.
Soru 73
Yaşlılarda tokluk kan şekeri referansı ne kadardır?
Seçenekler
A
100 mg/dl
B
120 mg/dl
C
140 mg/dl
D
150 mg/dl
E
160 mg/dl
Açıklama:
Yemek sonrası da sağlıklı genç bir bireyde kan şekerinin 100 mg/dl geçmemesi gerekir. Yaşlılarda önerilen tokluk kan şekeri <140 mg/dl’dir.
Soru 74
1. HbA1c değeri hastanın son üç ay için kan şekeri yüksekliği hakkında bilgi verir.
2. HbA1c değeri %8.5 altında olmalıdır.
3. Hasta için diyet ve ilaç (insülin ve oral antidiyabetik ilaçlar dahil) kısıtlaması yoktur.
Yukarıda glikozillenmiş hemoglobin ölçümü (HbA1c) ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. HbA1c değeri %8.5 altında olmalıdır.
3. Hasta için diyet ve ilaç (insülin ve oral antidiyabetik ilaçlar dahil) kısıtlaması yoktur.
Yukarıda glikozillenmiş hemoglobin ölçümü (HbA1c) ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Glikozillenmiş hemoglobin ölçümü (HbA1c): Uzun süreli hiperglisemi durumunda bazı hemoglobulinler eritrositlerin yaşam süresi boyunca glikoz ile birleşerek glikolize hemoglobini oluştururlar. HbA1c değeri hastanın son üç ay için kan şekeri yüksekliği hakkında bilgi verir ve %6.5 altında olmalıdır. Hasta için diyet ve ilaç (insülin ve oral antidiyabetik ilaçlar dahil) kısıtlaması yoktur. Venöz kandan 5 mm alınır ve özel bir tüpe konularak buz içinde laboratuara gönderilir. Yaşlı DM hastalarında <%7.5 düzeylerinde olması önerilmektedir.
Soru 75
1. Tip 2 diyabetin en önemli risk faktörleri fazla kilo ve hareketsiz yaşam tarzıdır.
2. En sık görülen diyabet tipi Tip 2 diyabettir.
3. Genellikle çocuk ya da genç erişkin çağda ortaya çıkar.
Yukarıda tip iki diyabetle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. En sık görülen diyabet tipi Tip 2 diyabettir.
3. Genellikle çocuk ya da genç erişkin çağda ortaya çıkar.
Yukarıda tip iki diyabetle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Diyabet hastalığının gelişmesinde hem genetik hem çevresel faktörler rol oynamaktadır. Ancak tip 2 diyabetin en önemli risk faktörleri fazla kilo ve hareketsiz yaşam tarzıdır. Dolayısıyla son yıllarda obezitenin (şişmanlık) giderek yaygınlaşması diyabet oranlarındaki artış ile doğrudan ilişkilidir. En sık görülen diyabet tipi Tip 2 diyabettir (%90). Genellikle 35 yaşından sonra görülür. Tip 2 diyabetli hastalar diyet, egzersiz ve ağızdan alınan ilaçlarla tedavi edilebilir. Gerekirse hastalığın ilerleyen dönemlerinde insülin kullanabilirler.
Soru 76
Yaşlılarda kan şekerinin kaçın altına düşmesi hipoglisemi için risk oluşturur?
Seçenekler
A
30 mg/dl
B
50 mg/dl
C
70 mg/dl
D
80 mg/dl
E
90 mg/dl
Açıklama:
Normalde gençlerde hipoglisemi kan şekerinin 50 mg/dl ya da altına düşmesidir. Ancak yaşlılarda 70 mg/dl altına düşmesinin risk oluşturabileceği belirtilmektedir.
Soru 77
1. Fazla insülin alımı
2. Yetersiz beslenme
3. Fazla egzersiz yapma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hipoglisemiye sebep olabilir?
2. Yetersiz beslenme
3. Fazla egzersiz yapma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hipoglisemiye sebep olabilir?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Normalde gençlerde hipoglisemi kan şekerinin 50 mg/dl ya da altına düşmesidir. Ancak yaşlılarda 70 mg/dl altına düşmesinin risk oluşturabileceği belirtilmektedir. Bu duruma verilen dozdan fazla insülin alınması ya da oral antidiyabetik ajanların (insülin dışı şeker ilaçlarının) unutularak fazla alınması, çok fazla egzersiz yapma, yetersiz besin alma gibi nedenlerle gelişebilir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi hiperglisemi belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Daha fazla susama
B
İştahsızlık
C
Uyku hali
D
Yaraların geç iyileşmesi
E
Deride kuruma
Açıklama:
Hiperglisemi belirtileri;
• Daha fazla susama
• Daha fazla acıkma
• Sık idrar çıkma ve gece idrara çıkma
• Uyku hali
• Yaraların geç iyileşmesi
• Deride kuruma
Hastada bu belirtiler varsa derhal kan şekeri ölçülmelidir. Geçici kan şekeri yükselmelerinde diyette değişim ya da stresle baş etme yöntemleri kontrolü sağlayabilir. Kan şekeri yüksekse hastanın diyetine uyması, İlaçlarını düzenli kullanması, düzenli egzersiz yapması, her gün kan şekeri kontrol etmesi sağlanmalıdır.
• Daha fazla susama
• Daha fazla acıkma
• Sık idrar çıkma ve gece idrara çıkma
• Uyku hali
• Yaraların geç iyileşmesi
• Deride kuruma
Hastada bu belirtiler varsa derhal kan şekeri ölçülmelidir. Geçici kan şekeri yükselmelerinde diyette değişim ya da stresle baş etme yöntemleri kontrolü sağlayabilir. Kan şekeri yüksekse hastanın diyetine uyması, İlaçlarını düzenli kullanması, düzenli egzersiz yapması, her gün kan şekeri kontrol etmesi sağlanmalıdır.
Soru 79
Kan şekeri kaçın altındaysa hastaya egzersiz yaptırılmaz?
Seçenekler
A
100
B
110
C
120
D
130
E
140
Açıklama:
Egzersiz öncesi kan şekeri 100’ün altında ya da 240’ın üzerinde ise egzersiz yapılmaz.
Soru 80
1. Kullanılmayan insülinler dondurucuda saklanmalıdır.
2. İnsülin şişe açıldıktan sonra yüksek sıcaklıkta ya da arabada etkisini kaybedebilir.
3. Şişe açıldıktan sonra buzdolabında 3 ay oda ısısında 1 ay saklanabilir.
Yukarıda insülinin saklanmasıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. İnsülin şişe açıldıktan sonra yüksek sıcaklıkta ya da arabada etkisini kaybedebilir.
3. Şişe açıldıktan sonra buzdolabında 3 ay oda ısısında 1 ay saklanabilir.
Yukarıda insülinin saklanmasıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
İnsülinler aşırı sıcak yoksa oda ısısında birkaç hafta kalabilir. Ancak kullanılmayan insülinler buzdolabında 2-8 derecede saklanmalı, fakat asla dondurulmamalıdır. İnsülin şişe açıldıktan sonra yüksek sıcaklıkta ya da arabada etkisini kaybedebilir. Şişe açıldıktan sonra buzdolabında 3 ay oda ısısında 1 ay saklanabilir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi diabetus mellitusun komplikasyonlarından değildir?
Seçenekler
A
Çoklu ilaç kullanımı
B
Fiziksel bozukluk
C
Üriner inkontinans
D
Düşmeye bağlı yaralanmalar
E
Kalıcı ağrılar
Açıklama:
YAŞLILARDA DİYABETES MELLİTUS
DM çoklu ilaç kullanımı, üriner inkontinans, düşmeye bağlı yaralanmalar ve
kalıcı ağrılar koplikasyonlardan iken fiziksel bozukluk değildir.
DM çoklu ilaç kullanımı, üriner inkontinans, düşmeye bağlı yaralanmalar ve
kalıcı ağrılar koplikasyonlardan iken fiziksel bozukluk değildir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi diabetus mellitus olmayı sağlayan risk faktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
Glukoz intöleransı
B
Pankreastan insülin sekresyonunda azalma
C
İdrar yolu enfeksiyonu
D
Kilo alımı
E
Hareketsizlik
Açıklama:
YAŞLILARDA DİYABETES MELLİTUS
Glukoz intöleransı, pankreastan insülin sekresyonunda azalma, kilo alımı, hareketsizlik Dm risk faktörlerindenken idrar yolu enfeksiyonu risk faktörlerinden değildir.
Glukoz intöleransı, pankreastan insülin sekresyonunda azalma, kilo alımı, hareketsizlik Dm risk faktörlerindenken idrar yolu enfeksiyonu risk faktörlerinden değildir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi diabetus mellitusun belirtilerinden değildir?
Seçenekler
A
Sık idrara çıkmak (poliüri),
B
Çok su içmek (polidipsi),
C
Çok fazla yemek (polifaji),
D
Kilo artışı
E
Bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve bulantı/kusmadır.
Açıklama:
YAŞLILARDA DİYABETES MELLİTUS
Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (polidipsi), çok fazla yemek (polifaji),bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve ulantı/kusma DM belirtileri iken kilo artışından çok kile verme DM belirtisidir.
Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (polidipsi), çok fazla yemek (polifaji),bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve ulantı/kusma DM belirtileri iken kilo artışından çok kile verme DM belirtisidir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi diabetus mellutusu tanılamak için kullanılan en etkili labaratuvar testidir?
Seçenekler
A
Açlık kan şekeri
B
Tokluk kan şekeri
C
İdrarda glikoz
D
Oral glukoz tolerans testi
E
İdrarde keton
Açıklama:
DM’de Laboratuvar Testleri
DM yi tesbit eden en etkili test Oral glukoz tolerans testidir.
DM yi tesbit eden en etkili test Oral glukoz tolerans testidir.
Soru 85
Aşaiğıdakilerden hangisi dip II diabet riski altında değildir?
Seçenekler
A
Genetik faktörler
B
Hareketsiz yaşam,
C
Gebelikte diyabet öyküsü
D
Hipertansiyon
E
Kötü huylu kolesterol
Açıklama:
diyabetin kronik komplikasyonları
Obezite, hareketsiz yaşam, gebelikte diyabet öyküsü, hipertansiyon, kötü huylu kolesterol dip II diabet riski altındayken genetik faktörler risk faktörü değildir.
Obezite, hareketsiz yaşam, gebelikte diyabet öyküsü, hipertansiyon, kötü huylu kolesterol dip II diabet riski altındayken genetik faktörler risk faktörü değildir.
Soru 86
DM hastalarında ayak bakımında dikkat edileceklerden değildir?
Seçenekler
A
Tırnaklar düz kesilmelidir.
B
Yalın ayakla gezilmeli
C
Ayaklar çok sıcak ya da soğuk ortamlardan korunmalıdır
D
Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalı ve nemlendirilmelidir
E
Ayaklar her gün yara, çatlak, kızarıklık, su toplaması yönünden kontrol edilmelidir.
Açıklama:
Diabetik ayak
DM hastalarında ayak bakımında dikkat edilecek unsurlar tırnaklar düz kesilmeli, Ayaklar çok sıcak ya da soğuk ortamlardan korunmalıdır, Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalı ve nemlendirilmelidir, Ayaklar her gün yara, çatlak, kızarıklık, su toplaması yönünden kontrol edilmeli ve Yalın ayakla gezilmemelidir.
DM hastalarında ayak bakımında dikkat edilecek unsurlar tırnaklar düz kesilmeli, Ayaklar çok sıcak ya da soğuk ortamlardan korunmalıdır, Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalı ve nemlendirilmelidir, Ayaklar her gün yara, çatlak, kızarıklık, su toplaması yönünden kontrol edilmeli ve Yalın ayakla gezilmemelidir.
Soru 87
DM hastalarının beslenmesinde dikkat edileceklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Karbonhidrat alımı sıfırlanmalıdır.
B
Günlük kalori gereksinimi 1800-2500 kkal arasında planlanmalıdır
C
Kalori hesabı yaşlı DM hastasının kilosuna göre yapılmalıdır
D
Ara öğünlerde süt ve süt ürünleri ile birlikte bir meyve tüketmesi önerilmelidir
E
Yeterli miktarda su tüketilmesine özen gösterilmelidir
Açıklama:
DM hastalarının beslenmesinde karbonhidrat alımı sıfırlanmamalıdır her besin dengeli şekilde alınmalıdır.
Soru 88
DM hastalarına önerilen Egzersiz le ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlı bireylerde düşme ve duyu sorunları nedeniyle ağır egzersizler sakıncalı olabilir
B
Egzersizler aç ya da tok değil ana öğünlerden en az 1.5-2 saat sonra yapılmalıdır.
C
Haftada en az 3 defa ve 30 dakika sürmesi gerekmektedir.
D
Glukoz tüketimi için egzersiz süresi en az 30 dakika olmalıdır.
E
Göz ve böbrek sorunları olan DM hastalarına hiç egzersiz önerilmez
Açıklama:
Egzersiz (Fiziksel Aktivite)
DM de egzersiz süresi ağır olmamalıdır.
DM de egzersiz süresi ağır olmamalıdır.
Soru 89
Aşağıdaki bölgelerden hangisine insülün uygulanamaz?
Seçenekler
A
Bacakların uyluk ön ve yan yüzleri
B
Göbek deliğinin etrafında bir el boşluğu kalacak şekilde enjeksiyon yapılabilir.
C
Kolların üst kol yüzleri
D
Kalçanın üst dış kadranı
E
Damar içine uygulanır
Açıklama:
İnsülin Tedavisi
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi diyabetin kronik komplikasyonlarından değildir?
Seçenekler
A
Retinopati
B
Nöropati
C
Diyabetik nefropati
D
Mide ve barsak sorunları
E
Obezite
Açıklama:
Retinopati, Nöropati, Diyabetik nefropati, Mide ve barsak sorunları diyabetin kronik komplikasyonlarıyken obezite değildir.
Soru 91
Diyabet belirtilerine ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sık idrara çıkmama
B
Çok su içmek
C
Kilo kaybı
D
Bitkinlik/yorgunluk
E
Kuru deri
Açıklama:
Diyabet Belirtileri: Sık idrara çıkmak, çok su içmek, çok fazla yemek, kilo kaybı, sık enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve bulantı/kusmadır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi tip 2 diyabetes melitus için doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Ömür boyu insülin kullanmak zorundadır.
B
Genellikle çocuk ya da genç erişkin çağda ortaya çıkar.
C
Diyabet belirtileri aniden başlar.
D
Ketoasidoz koması sık gelişir.
E
Diyabet belirtileri yavaş yavaş başlar.
Açıklama:
İnsüline Bagımlı Olmayan Diyabet(Tip 2 DM): İnsülin hormonu miktarı azsa veya dokularda insüline karşı direnç varsa, bu diyabete de Tip 2 diyabet denir. Diyabet hastalığının gelişmesinde hem genetik hem çevresel faktörler rol oynamaktadır. Ancak tip 2 diyabetin en önemli risk faktörleri fazla kilo ve hareketsiz yaşam tarzıdır. Dolayısıyla son yıllarda obezitenin (şişmanlık) giderek yaygınlasması diyabet oranlarındaki artıs ile doğrudan ilişkilidir. En sık görülen diyabet tipi Tip 2 diyabettir.
Soru 93
Tip II diyabetes melitus ortalama kaç yaşından sonra görülmektedir?
Seçenekler
A
25
B
35
C
45
D
15
E
20
Açıklama:
Insüline Bagımlı Olmayan Diyabet (Tip 2 DM): Genellikle 35 yaşından sonra görülür. Tip 2 diyabetli hastalar diyet, egzersiz ve ağızdan alınan ilaçlarla tedavi edilebilir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi Gestasyonel Diyabet için yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Gebelikte ortaya çıkar.
B
Gebelik sonrası takip edilmelidirler.
C
Yaşamlarının ileriki dönemlerinde tip 2 diyabet riski artar.
D
24-28. Gebelik haftalarında şeker yükleme testi yapılmaktadır.
E
Doğumdan sonra kesinlikle düzelmeyen bir diyabet türüdür.
Açıklama:
Gestasyonel Diyabet: Gebelikte ortaya çıkan ve doğumdan sonra düzelen diyabet tipidir. Ancak gestasyonel diyabetli kadınların yaşamlarının ileriki dönemlerinde tip 2 diyabet riski %30-50 oranındadır ve düzenli olarak takip edilmelidirler. Gebelik sonrası kişinin sağlıklı beslenmeye özen göstermesi, fiziksel aktivitesini arttırması diyabet riskini azaltabilir. Bu diyabet tipi bazen doğumu takiben kalıcı da olabilmektedir. Gestasyonel diyabet tanısı için gebelere
24-28.gebelik haftalarında şeker yükleme testi yapılmaktadır.
24-28.gebelik haftalarında şeker yükleme testi yapılmaktadır.
Soru 95
Aşağıdaki seçeneklerden hangileri yaşlı DM Hastalarında DM kontrolünü sağlayan faktörlerdir?
I- Duyu değişiklikleri
II- Gıda hazırlamada ve gıda emilimindeki değişiklikler
III- Susamama ve açlık hissindeki değişimler
IV- Nörolojik ve psikiyatrik sorunlar
I- Duyu değişiklikleri
II- Gıda hazırlamada ve gıda emilimindeki değişiklikler
III- Susamama ve açlık hissindeki değişimler
IV- Nörolojik ve psikiyatrik sorunlar
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I,II ve IV
D
II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Yaşlı DM Hastalarında DM Kontrolünü Etkileyen Faktörler: Duyu değişiklikleri
Gıda hazırlamada ve gıda emilimindeki değişiklikler
Susama ve açlık hissinde değişiklikler
Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında değişiklikler
Diğer hastalıkların etkisi
Egzersiz ve hareket yeteneğinin azalması
İlaçlar
Nörolojik ve psikiyatrik sorunlar
Sosyal faktörler
Gıda hazırlamada ve gıda emilimindeki değişiklikler
Susama ve açlık hissinde değişiklikler
Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında değişiklikler
Diğer hastalıkların etkisi
Egzersiz ve hareket yeteneğinin azalması
İlaçlar
Nörolojik ve psikiyatrik sorunlar
Sosyal faktörler
Soru 96
Glukometrenin kullanımında yapılması gerekenler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sıralamayla verilmiştir?
I. İlk kan silinir ve parmak sıkılarak ikinci kan emici bölgeye damlatılır.
II. Eller yıkanır.
III. Ölçüm yapılacak parmak alkollü pamuk ile silinmelidir.
IV. Şeker ölçüm cihazına stribi takılır, damla işaretinin gelmesi beklenir.
I. İlk kan silinir ve parmak sıkılarak ikinci kan emici bölgeye damlatılır.
II. Eller yıkanır.
III. Ölçüm yapılacak parmak alkollü pamuk ile silinmelidir.
IV. Şeker ölçüm cihazına stribi takılır, damla işaretinin gelmesi beklenir.
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
III, IV, II, I
C
I, III, II, IV
D
IV, III,II, I
E
II, III, I, IV
Açıklama:
Glukometre Nasıl Kullanılır? Glukometreyi kullanmaya başlamadan önce hasta ve ölçüm yapacak kişi ellerini yıkamalıdır. Eller yıkandıktan sonra ölçüm yapılacak parmak alkollü pamuk ile silinmelidir. Şeker ölçüm cihazına stribi takılır, damla işareti çıktıktan sonra parmak delinerek kan gelmesi beklenir. İlk kan silinir ve parmak sıkılarak ikinci kan emici bölgeye damlatılarak ölçüm yapılır
Soru 97
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hiperglisemi nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Uygun dozda ilaç kullanılmaması
B
Doz atlanması
C
Uykusuzluk
D
Diyete uyulmaması
E
Egzersiz yapılmaması
Açıklama:
Hiperglisemi Belirtileri;
• Daha fazla susama
• Daha fazla acıkma
• Sık idrar çıkma ve gece idrara çıkma
• Uyku hali
• Yaraların geç iyileşmesi
• Deride kuruma
• Daha fazla susama
• Daha fazla acıkma
• Sık idrar çıkma ve gece idrara çıkma
• Uyku hali
• Yaraların geç iyileşmesi
• Deride kuruma
Soru 98
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi diyabetin kronik komplikasyonlarından değildir?
Seçenekler
A
Seröz Otit
B
Retinopati
C
Nörapati
D
Diyabetik nefropati
E
Mide ve bağırsak sorunları
Açıklama:
Diyabetin Kronik Komplikasyonları;
- Retinopati
- Nörapati
- Diyabetik nefropati
- Mide ve bağırsak sorunları
Soru 99
İnsülin şişesi açıldıktan sonra buzdolabında ne kadar süre saklanabilir?
Seçenekler
A
Bir ay
B
Üç ay
C
İki ay
D
Dört ay
E
Beş ay
Açıklama:
İnsülin Tedavisi: İnsülinler aşırı sıcak yoksa oda ısısında birkaç hafta kalabilir. Ancak kullanılmayan insülinler buzdolabında 2-8 derecede saklanmalı, fakat asla
dondurulmamalıdır. İnsülin şişe açıldıktan sonra yüksek sıcaklıkta ya da arabada etkisini kaybedebilir. Şişe açıldıktan sonra buzdolabında 3 ay oda ısısında 1 ay saklanabilir.
dondurulmamalıdır. İnsülin şişe açıldıktan sonra yüksek sıcaklıkta ya da arabada etkisini kaybedebilir. Şişe açıldıktan sonra buzdolabında 3 ay oda ısısında 1 ay saklanabilir.
Soru 100
DM hastalarında egzersiz tedavileri ana öğünlerden en az ne kadar süre sonra yaptırılmalıdır?
Seçenekler
A
Yarım saat sonra
B
15 dakika sonra
C
45 dakika sonra
D
1,5-2 saat sonra
E
1 saat sonra
Açıklama:
Egzersiz (Fiziksel Aktivite): Egzersizler aç ya da tok değil ana öğünlerden en az 1.5-2 saat sonra yapılmalıdır
Soru 101
Aşağıdaki şıklarda verilenlerden hangisi diyabet belirtisi olamaz?
Seçenekler
A
Çok su içmek
B
Kilo kaybı
C
Çok fazla yemek
D
Sık idrara çıkmak
E
Sürekli kaşınmak
Açıklama:
Diyabetes mellitus (DM) yani şeker hastalığı, vücutta üretilen insülin eksiklği sonucu ortaya çıkan kan şekerinin yükselmesi durumudur. Bu hastalığı belirtileri:
Sık idrara çıkmak
Çok su içmek
Çok fazla yemek
Kilo kaybı
Sık enfeksiyonlar
Bitkinlik
Kuru deri
Bulantı ve kusmadır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Sık idrara çıkmak
Çok su içmek
Çok fazla yemek
Kilo kaybı
Sık enfeksiyonlar
Bitkinlik
Kuru deri
Bulantı ve kusmadır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 102
I. Çok su içme
II. Bilişsel düzeyde değişim
III. Kilo kaybı
IV. Çok idrara çıkma
V. Kronik enfeksiyon
Yukarıda verilenlerden hangileri özellikle yaşlılarda Diyabetes Mellitus'a işaret eden komplikasyonlardandır?
II. Bilişsel düzeyde değişim
III. Kilo kaybı
IV. Çok idrara çıkma
V. Kronik enfeksiyon
Yukarıda verilenlerden hangileri özellikle yaşlılarda Diyabetes Mellitus'a işaret eden komplikasyonlardandır?
Seçenekler
A
II-III-V
B
I-IV-V
C
II-IV
D
I-III-IV
E
IV-V
Açıklama:
Yaşlılarda DM’nin klinik görünümü gençlerden farklıdır. Yaşlılık döneminde çok su içme (polidipsi), poliüri (çok idrara çıkma) gibi diyabetin klasik semptomları çok belirgin seyretmeyebilir ve başka hastalıklarla karışabilir. Bu nedenle yaşlılarda sağlık merkezine başvuru diyabetin komplikasyonları (kilo kaybı, kronik enfeksiyon, bilişsel düzeyde değişim) nedeniyle olabilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 103
Herhangi bir kronik hastalığı olmayan yaşlılarda önerilen açlık kan şekeri değerleri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
70-130 mg/dl
B
90-130 mg/dl
C
90-100 mg/dl
D
70-100 mg/dl
E
100-130 mg/dl
Açıklama:
Başka bir kronik hastalığı olmayan DM’li yaşlılarda önerilen açlık kan şekeri 90-130 mg/dl, gece ise 90-150 mg/dl’dir. Çoklu kronik hastalık ya da günlük yaşam aktivitelerinde azalma, hafif-orta bilişsel azalma olan yaşlılarda hedef açlık 90-150 mg/dl, gece ise 100-180 mg/dl’dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 104
Öncesinde sadece su içilebilen ve 12 saat hiçbir şey yenilmemesi gereken ve diyabetin saptanmasında en geçerli yöntem olan ölçüm çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanda keton ölçülmesi
B
Açlık kan şekeri ölçülmesi
C
Oral glikoz tolerans testi
D
İnsülin duyarlılık testi
E
Post-prandial kan şekeri ölçümü
Açıklama:
Oral glukoz tolerans testi (OGTT): Bu test diyabetin saptanmasında en geçerli yöntem olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte bu testi yatağa bağımlılık, enfeksiyon, travma, bazı ilaçlar ve stres etkileyebilmektedir. Bu testten önce sadece su içilebilir ve 12 saat hiçbir şey yenilmemesi gerekir. Doğru cevap C'dir.
Soru 105
Yaşlılarda daha sık görülen ve asıl nedenlerinden biri hareketsiz yaşam olan diyabet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsüline Bağımlı Diyabet
B
Gestasyonel Diyabet
C
Prediyabet
D
İnsüline Bağımlı Olmayan Diyabet
E
Pedidiyabet
Açıklama:
İnsüline Bağımlı Olmayan Diyabet (Tip 2 DM), toplumun yaşlanmasıyla birlikte hızla artmaktadır ve yaşlılarda sıklıkla tip 2 DM ortaya çıkmaktadır. Tip 2 diyabetin en önemli risk faktörleri fazla kilo ve hareketsiz yaşam tarzıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi diyabetin akut komplikasyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Retinopati
B
Diyabetik ayak
C
Nefropati
D
Serebral arter hastalığı
E
Hiperglisemi
Açıklama:
DM'nin akut metabolik komplikasyonları arasında; ketoasidoz koması, hiperglisemi ve hipoglisemi koması vardır. Doğru cevap E'dir.
Soru 107
Hipoglisemi gelişen yaşlının bilinci yerinde ise bakım elemanının ilk olarak yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hastaya bir adet kesme şeker vermek.
B
En yakın sağlık kuruluşuna götürmek.
C
Hastanın elini yüzünü yıkamak.
D
Hastaya tuzlu ayran içirmek.
E
Hastaya oksijen vermek.
Açıklama:
Hipoglisemi gelişme riskine karşı bakım verenler eğitilmelidir. Hastanın bilinci yerindeyse bir adet kesme şeker ya da bir bardak meyve suyu verebileceği, hasta baygınsa ve uyarılara cevap vermiyorsa en yakın sağlık kuruluşuna götürmesi hakkında bilgi verilmelidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 108
Diyabetik ketoasidozda hastanın nefesinde aseton kokusu olması aşağıdakilerden hangisine işaret eder?
Seçenekler
A
Kandaki şeker miktarının artmasına
B
Kandaki asit miktarının artmasına
C
Kandaki şeker miktarının azalmasına
D
Kandaki asit miktarının azalmasına
E
Kandaki insülin miktarının azalmasına
Açıklama:
Diyabetik ketoasidozda hastaların nefeslerinde aseton kokusu olabilir. Bu durum kanda asit miktarının artmasına işaret eder ve asidoz gelişebilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 109
Diyabetin yol açtığı ve hastanın çok soğuk ya da çok sıcağı hissedememesi sonucu yanık ve donma olaylarıyla karşılaşmasına neden olan komplikasyon türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Retinopati
B
Nefropati
C
Diyabetik ayak
D
Non-Ketotik Koma
E
Nöropati
Açıklama:
Nöropati olan hastalar çok sıcak ya da çok soğuk ısıyı hissedemez ve bu nedenle hastalarda yanıklar ya da donmalar meydana gelebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi diyabetik ayak rahatsızlığı olan hastanın yapmaması gereken bir davranış biçimidir?
Seçenekler
A
Ayaklarını ılık su ile yıkamak
B
Ayağı yaralara karşı kontrol etmek
C
Ayakları yıkandıktan sonra kurulamak
D
Çıplak ayakla dolaşmak
E
Pamuklu çorap giymek
Açıklama:
DM hastalarında ayak bakımı;
- Tırnaklar düz kesilmelidir. Keserken zedelenmemeli ve derin kesilmemelidir.
- Yalın ayakla gezilmemelidir.
- Ayaklar çok sıcak ya da soğuk ortamlardan korunmalıdır.
- Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalı ve nemlendirilmelidir.
- Ayaklar her gün yıkandıktan sonra altları dahil (hasta kendisi ayna tutarak) yara, çatlak, kızarıklık, su toplaması yönünden kontrol edilmelidir.
- Temiz ve pamuklu çorap giyilmelidir
- Ayakta oluşan nasır ya da sertlik kesilip kopartılmamalı, ayağa farklı müdahaleler yapılmamalıdır.
- Ayakkabılar yumuşak deriden olmalı ve ortopedik olmasına dikkat edilmelidir. Önü açık ayakkabılar giyilmemelidir.
Soru 111
İnsülin pompası kullanan hastalarda en fazla önerilen vücut bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karın
B
Bacaklar
C
Kollar
D
Kalça
E
Göğüs
Açıklama:
İnsülin pompası kullanan hastalarda en fazla önerilen bölgeler abdomen ve sırtın arka bölümüdür. Böylece emilim hızı daha sabit kalmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 112
Diyabet tanı yöntemlerinin bazı uygulama yöntemleri bulunmaktadır. Oral glukoz tolerans testinin uygulanışı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İdrarda glikoz ve keton ölçümü yapılır.
B
Bu test yapılmadan önce kişi sekiz saat bir şey yemez ve dekstroz içeren sıvılar verilmez.
C
Yemek sonrası yapılan ölçümdür.
D
Bu testten önce sadece su içilebilir ve 12 saat hiçbir şey yenilmemesi
gerekir.
gerekir.
E
Açlık kan şekeri 90-130 mg/dl olması gerekir.
Açıklama:
Oral glukoz tolerans testi (OGTT): Bu test diyabetin saptanmasında en geçerli yöntem olarak kabul edilmektedir. Bu testten önce sadece su içilebilir ve 12 saat hiçbir şey yenilmemesi gerekir. Testin başlangıcında açlık kan şekeri ölçmek için kan ve idrar örneği alınır. Sonrasında suda çözünmüş glikoz verilir. Dolayısıyla doğru cevap D' seçeneğidir.
Soru 113
Diyabetin gelişmesinde hem genetik hem çevresel faktörler etkili olabilmektedir. Fakat önemli risk faktörleri arasında kilo ve hareketsiz yaşam etkili olmaktadır. Son yıllarda obezitenin artması diyabetteki artışla doğrudan ilgilidir. Verilen bilgilere göre kiloya bağlı diyabet türü hangisidir?
Seçenekler
A
Tip I DM
B
Tip 2 DM
C
Gestasyonel Diyabet
D
Prediyabet
E
Gizli şeker
Açıklama:
Diyabetin pek çok çeşidi olmakla birlikte kiloya ve hareketsiz yaşama bağlı olarak gelişen ve günümüzde obeziteye bağlı olarak yaygınlaşan diyabet türü İnsüline Bağımlı Olmayan Diyabet yani Tip 2 DM olarak bilinir. doğru cevap B'dir.
Soru 114
Glukometreyi kullanmadan önce yapılması gerekenler sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Eller yıkanır, ölçüm yapılacak olan parmak alkollü pamukla silinir, şeker ölçüm cihazına stribi takılır, damla işareti çıktıktan sonra parmak delinerek kan alınır, ilk kan silinir ve ikinci kan emici bölgeye damlatılır.
B
Eller yıkanır, ölçüm yapılacak olan parmak kuru bir pamukla silinir,şeker ölçüm cihazına stribi takılır ve hemen parmak delinerek ölçüm yapılır.
C
Eller yıkanır, ölçüm yapılacak olan parmak alkollü pamukla silinir,ölçüm cihazına stribi takılır, parmak delinerek kan alınır ve tekrar alkolü pamukla silinir.
D
Eller yıkanır, başparmakla kan alınacak olan parmağa bası yapılır, ölçüm cihazına stribi takılır, parmak delinerek kan gelmesi beklenir.
E
Eller yıkanır, alkollü pamuk yardımıyla temizlenir, cihazda damla işareti çıktıktan sonra parmak delinerek kan alınma işlemi tamamlanır.
Açıklama:
Glukometreyi kullanmaya başlamadan önce eller yıkanır ve sonra ölçüm yapılacak parmak alkollü pamuk ile silinir. Şeker ölçüm cihazına stribi takılır, damla işareti çıktıktan sonra parmak delinerek kan gelmesi beklenir. İlk kan silinir ve parmak sıkılarak ikinci kan emici bölgeye damlatılarak ölçüm yapılır. Doğru cevap A' seçeneğidir.
Soru 115
Hipoglisemiye acil müdahale durumunda hastanın bilinci nasıl kontrol edilir ve eğer bilinci açıksa nasıl müdahale edilir?
Seçenekler
A
Gözlerinin açık olup olmadığına bakılır ve yarım bardak su verilir.
B
Sorulara cevap verebiliyorsa ve yutabiliyorsa meyve suyu ya da dört çay kaşığı şeker verilir.
C
Ellerini hareket ettirebiliyorsa hemen hastaneye götürülür.
D
Sorulara cevap veriyorsa damar yolu ile %25- 50 dekstroz ve cilt altı glukagon 0.5-1 mg verilir.
E
Sorulara cevap veriyorsa ve yutabiliyorsa bir bardak suya limon sıkılır ve içirilir.
Açıklama:
Hipoglisemiye acil müdahale durumunda hasta sorulara cevap veriyorsa ve yutabiliyorsa meyve suyu ya da dört çay kaşığı şeker verilir. Sonrasında hastanın yutup yutmadığı gözlenir. Doğru cevap B'dir.
Soru 116
Diyabetik Ketoasidozun en belirgin belirtilerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baş dönmesi
B
Açlık hissi
C
Burun kanaması
D
Nefeslerinde aseton kokusu olması
E
Ağız kenarlarında yaralar olması
Açıklama:
Diyabetik Ketoasidozun en belirgin belirtilerinden biri nefeslerinde aseton kokusunun olmasıdır. Bu kanda sit miktarının arttığını ve asidoz geliştiğini gösterir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 117
Diyabetin retinopati etkisi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
Seçenekler
A
Ayakta kasları tutarak kaslarda zayıflığa yol açar ve ayak tabanında ağırlık dağılımı-
nın bozulmasına neden olur.
nın bozulmasına neden olur.
B
Terleme azalması, deri kuruluğuna ve deride çatlamalara yol açarak ayakta ülser gelişmesine yol açar.
C
Böbreklerden geçmesi gereken kan akımında artış meydana gelir ve böbrek boyutları büyümesidir.
D
Gözde irisin parasempatik ve sempatik uyarımın kaybı nedeniyle pupil (göz bebeği) reaksiyonu azalmasıdır.
E
Mideyi kontrol eden sinirlerin etkilenmesine bağlı olarak mide hareketlerinin yavaşlamasıdır.
Açıklama:
Diyabetin retinopati etkisi gözde irisin parasempatik ve sempatik uyarımın kaybı nedeniyle pupil (göz bebeği) reaksiyonunun azalmasıdır. Bu durumda hastalar karanlığa uyum sağlamada güçlük çekerler ve hastaların ortamının iyi aydınlatılması gerekir. Bu durumda doğru cevap D'dir.
Soru 118
İnsüline bağımlı olan diyabet hastalarında öğünler nasıl düzenlenmelidir?
Seçenekler
A
3 ana 3 ara öğün
B
4 ana 4 ara öğün
C
2 ana 2 ara öğün
D
5 an 5 ara öğün
E
6 ana 6 ara öğün
Açıklama:
İnsüline bağımlı olan diyabet hastalarında öğünler 3 ana ve 3 ara olarak düzenlenir. Ara öğünler sabah 10-11, öğleden sonra 15-16, gece 22-23 saatlerinde verilmelidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi insülin uygulama bölgelerinden biridir?
Seçenekler
A
Ayakların alt bölgesi
B
Sol el parmak üstü
C
Boynun arka bölgesi
D
Kolların üst kol lateral yüzleri
E
Göğüs iç bölgesi
Açıklama:
İnsülin uygulama bölgeleri karın, bacaklar, kollar ve kalçadır.
Karın:Göbek deliğinin etrafında bir el boşluğu kalacak şekilde
Bacaklar: İyluk ön ve yan yüzleri
Kollar: Üst kol lateral yüzleri
Kalça: Üst dış kadrandır. Doğru cevap D'dir.
Karın:Göbek deliğinin etrafında bir el boşluğu kalacak şekilde
Bacaklar: İyluk ön ve yan yüzleri
Kollar: Üst kol lateral yüzleri
Kalça: Üst dış kadrandır. Doğru cevap D'dir.
Soru 120
Diyabet hastaları egzersiz yaparken ayak sağlığını korumak için ne yapmalıdır?
Seçenekler
A
Egzersiz yaparken sandalet ya da terlik kullanmalıdır.
B
Sivri burun ayakkabı ve uzun çoraplar kullanılmalıdır.
C
Burnu kapalı ayakkabı ve pamuklu çorap kullanılmalıdır.
D
Düz taban ayakkabı ile çorap giyilmemelidir.
E
Yüksek taban ayakkabı kullanılmalı ve egzersiz kısa tutulmalıdır.
Açıklama:
Diyabet hastalarında kolaylıkla ayak yarası görülebileceği için burnu kapalı ayakkabılarla pamuklu çoraplar tercih edilmelidir. Doğru cevap C' dir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi şeker hastalığını tanımlamak için kullanılamaz?
Seçenekler
A
Akut bir hastalıktır.
B
İnsülin eksikliği sonucu ortaya çıkar.
C
Metabolik bir hatalıktır.
D
Kronik bir hastalıktır.
E
Kan şekerinin yükselmesi sonucu ortaya çıkar.
Açıklama:
Diyabetes mellitus (DM) yani şeker hastalığı, vücutta üretilen insülin eksikliği sonucu ortaya çıkan kan şekerinin yükselmesi ve bundan kaynaklanan çok su içme, çok idrara çıkma gibi bulgularla karakterize olan kronik ve metabolik bir hastalıktır.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda daha fazla DM (Diyabetes mellitus) gelişimine neden olabilir?
Seçenekler
A
B12 eksikliği
B
Kemik erimesi
C
Ülser
D
Koah
E
Glikoz intöleransı
Açıklama:
Yaşlılarda karbonhidrat metaboliz- ma bozuklukları, glukoz intöleransı (şekerin hüc- reler tarafından alınamaması), pankreastan insülin sekresyonunda azalma gibi nedenlerle daha fazla DM gelişebilmektedir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi diyabetin belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Poliüri
B
Polidipsi
C
Polifaji
D
Bitkinlik
E
Baş dönmesi
Açıklama:
Diyabet Belirtileri
Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (po- lidipsi), çok fazla yemek (polifaji), kilo kaybı, sık enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve bulantı/kusmadır.
Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (po- lidipsi), çok fazla yemek (polifaji), kilo kaybı, sık enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve bulantı/kusmadır.
Soru 124
Polifajinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sık idrara çıkmak
B
Çok su içmek
C
Çok fazla yemek yemek
D
Kilo almak
E
Çabuk yorulmak
Açıklama:
Diyabet Belirtileri
Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (po- lidipsi), çok fazla yemek (polifaji), kilo kaybı, sık enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve bulantı/kusmadır.
Sık idrara çıkmak (poliüri), çok su içmek (po- lidipsi), çok fazla yemek (polifaji), kilo kaybı, sık enfeksiyonlar, bitkinlik/yorgunluk, kuru deri ve bulantı/kusmadır.
Soru 125
Açlık kan şekeri (AKŞ) ölçülecek kişinin en az kaç saat boyunca birşey yememesi gerekir?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
AKŞ ölçülecek kişinin en az 8 saat boyunca bir şey yememesi gerekir.
Soru 126
Diyabetin saptanmasında en geçerli yöntem olarak kabul edilen test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Post-prandial kan şekeri ölçümü
B
Oral glukoz tolerans testi
C
Açlık kan şekeri (AKŞ)
D
İnsülin duyarlılık testi
E
Kanda keton ölçülmü
Açıklama:
Oral glukoz tolerans testi (OGTT): Bu test diyabetin saptanmasında en geçerli yöntem olarak kabul edilmektedir.
Soru 127
Oral glukoz tolerans testi (OGTT) yapılacak kişi kaç saat hiçbir şey yememelidir?
Seçenekler
A
10
B
11
C
12
D
13
E
14
Açıklama:
Bu testten önce sadece su içilebilir ve 12 saat hiçbir şey yenilmemesi gerekir.
Soru 128
İnsülinin pankreasta hiç üretilmediği ya da çok az üretildiği diyabet tipine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tip 1 DM
B
Tip 2 DM
C
Gestasyonel Diyabet
D
Prediyabet
E
Gizli Şeker
Açıklama:
İnsüline Bağımlı Diyabet (Tip I DM): İnsülinin pankreasta hiç üretilmediği ya da çok az üretildiği diyabet tipidir.
Soru 129
Gebelikte ortaya çıkan ve doğumdan sonra düzelen diyabet tipine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tip 1 DM
B
Tip 2 DM
C
Gestasyonel Diyabet
D
Prediyabet
E
Gizli Şeker
Açıklama:
Gestasyonel Diyabet: Gebelikte ortaya çıkan ve doğumdan sonra düzelen diyabet tipidir.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi DM'un makrovasküler komplikasyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Nörapati
B
ateroskleroz ve sekelleri
C
felç
D
myokard infarktüsü
E
gangren
Açıklama:
DM’un organ ve sistemlerde oluşturduğu değişiklikler DM’un kronik komplikasyonları (nöropati, nefropati, retino- pati) makrovasküler komplikasyonları (ateroskleroz ve sekelleri- felç, myokard infarktüsü, gangren) ana başlıkları altında toplanmaktadır.
Soru 131
Glukozun hücre içine girmesine ve hücrede glikojen (şeker depolanmasına) oluşmasına neden olan hormon hangisidir?
Seçenekler
A
Glukagon
B
Dopamin
C
İnsülin
D
Melatonin
E
Serotonin
Açıklama:
Glukozun hücre içine girmesine ve hücrede glikojen (şeker depolanmasına) oluşmasına neden olan hormon insülindir. Doğru cevap C'dir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi diyabet belirtisi değildir?
Seçenekler
A
Polidipsi
B
Poliüri
C
Polifaji
D
Obezite
E
Kuru deri
Açıklama:
Obezite diyabet belirtisi değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 133
AKŞ ölçülecek kişinin en az kaç saat boyunca bir şey yememesi gerekir?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
AKŞ ölçülecek kişinin en az 8 saat boyunca bir şey yememesi gerekir. Doğru cevap E'dir.
Soru 134
Diyabetin saptanmasında en geçerli yöntem hangisidir?
Seçenekler
A
Post-prandial kan şekeri ölçümü
B
Oral glukoz tolerans testi
C
Açlık kan şekeri ölçülmesi
D
Glikozillenmiş hemoglobin ölçümü
E
Kanda keton ölçülmesi
Açıklama:
Diyabetin saptanmasında en geçerli yöntem Oral glukoz tolerans testi'dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 135
Gebelikte ortaya çıkan ve doğumdan sonra düzelen diyabet tipi hangisidir?
Seçenekler
A
Prediyabet
B
İnsüline bağımlı
C
İnsüline bağımlı olmayan
D
Gestasyonel
E
Tip II
Açıklama:
Gebelikte ortaya çıkan ve doğumdan sonra düzelen diyabet tipi gestasyonel diyabettir. Doğru cevap D'dir.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi diyabetin akut komplikasyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Hiperglisemi
B
Nöropati
C
Retinopati
D
Nefropati
E
Diyabetik ayak
Açıklama:
Hiperglisemi diyabetin akut komplikasyonlarından biridir. Doğru cevap A'dır.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi diyabetin mikrovasküler komplikasyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Koroner arter hastalığı
B
Hipoglisemi
C
Nefropati
D
Diyabetik ayak
E
Hiperglisemi
Açıklama:
Nefropati diyabetin mikrovasküler komplikasyonlarından biridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 138
Glukozun 600 mg/dl fazla olması, serum osmolaritesinin 310 mosm/kg önemli olması, asidozun olmaması, serum bikarbonatının 15 nEq/l’den fazla olması ve nadiren plazmada ve idrarda keton cisimciklerinin görülmesi ile karakterize olan diyabet komplikasyonu hangisidir?
Seçenekler
A
Diyabetik Ketoasidoz
B
Hipoglisemi
C
Hiperozmolar Hiperglisemik Non-Ketotik Koma
D
Diyabetik ayak
E
Retinopati
Açıklama:
Glukozun 600 mg/dl fazla olması, serum osmolaritesinin 310 mosm/kg önemli olması, asidozun olmaması, serum bikarbonatının 15 nEq/l’den fazla olması ve nadiren plazmada ve idrarda keton cisimciklerinin görülmesi ile karakterize olan diyabet komplikasyonu Hiperozmolar Hiperglisemik Non-Ketotik Koma'dır. Doğru cevap C'dir.
Soru 139
Diyabette egzersiz tedavisinde egzersizler ana öğünlerden en az kaç saat sonra yapılmalıdır?
Seçenekler
A
3-3.5
B
4.5-5
C
1-2
D
1.5-2
E
0.5-1
Açıklama:
Diyabette egzersiz tedavisinde egzersizler ana öğünlerden en az 1.5-2 saat sonra yapılmalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 140
En yavaş emilime sahip ve küçük çocuklarda uygun insülin uygulama bölgesi hangisidir?
Seçenekler
A
Kalça
B
Kol
C
Ayak
D
Bacak
E
Karın
Açıklama:
En yavaş emilime sahip ve küçük çocuklarda uygun insülin uygulama bölgesi kalçadır. Doğru cevap A'dır.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi, KOAH’ın (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kronik inflamasyon olması
B
Uzun süre devam etmesi
C
İlerleyici olması
D
Hastaların büyük çoğunluğunun 50 yaş üstü olması
E
Tedavi edilemez olması
Açıklama:
KOAH, “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı”nın baş harflerinden oluşan kısaltma olup, kronik: uzun süredir devam eden, obstrüktif: tıkayıcı/daraltıcı anlamına gelmektedir. Kronikobstrüktif akciğer hastalığı, toksikgaz ve partiküllere karşı havayolları ve akciğerlerinkronik inflamasyonuolup, genellikle ilerleyici ve kalıcı hava akımı kısıtlanması ile karakterize, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. KOAH’da toksik gaz ve partiküllere maruz kalma sonucu akciğerlerde inflamasyon meydana gelir. İnflamasyon sonucunda aşırı mukus üretimi, hava yollarında fibrozis, daralma, akciğer parankim yapıda ve damarlarda hasar oluşur. Bütün bunlar hava hapsine ve hava akımının kısıtlanmasına yol açar.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) genellikle ilerleyici ve kalıcı hava akımı kısıtlanması ile karakterize, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. KOAHyaşlılarda sık görülen bir hastalıktır. KOAH genellikle 50’lili yaşların sonu ve 60 yaşlarındaki bireylerde ortaya çıktığı için hastaların büyük çoğunluğu yaşlı grubunda yer almaktadır. Bubölümde KOAH’darisk faktörleri, semptomlar, tanı, tedavi ve bakım yöntemleri ele alınmaktadır.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) genellikle ilerleyici ve kalıcı hava akımı kısıtlanması ile karakterize, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. KOAHyaşlılarda sık görülen bir hastalıktır. KOAH genellikle 50’lili yaşların sonu ve 60 yaşlarındaki bireylerde ortaya çıktığı için hastaların büyük çoğunluğu yaşlı grubunda yer almaktadır. Bubölümde KOAH’darisk faktörleri, semptomlar, tanı, tedavi ve bakım yöntemleri ele alınmaktadır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi, kronik obstrüktif akciğer hastalığı’nın (KOAH) en önemli nedeni olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Toksit gaz maruziyeti
B
Kişisel yatkınlık
C
Partiküllere maruz kalma
D
Sigara içme
E
Alkol kullanma
Açıklama:
KOAH, genetik yatkınlık ve çevresel etkenlerle etkileşim sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Sigara içme hastalığın en önemli nedeni olmakla birlikte toksik gaz ve partiküllere maruziyet önemli risk faktörleridir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri, KOAH’ın (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) ortaya çıkmasında etkili olan risk faktörlerindendir?
- Genetik yatkınlık
- Toksik gaz ve partiküllere maruz kalma
- Alkol kullanımı
- Stres ve psikolojik etkenler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
KOAH’ın (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) risk faktörleri:
KOAH, genetik yatkınlık ve çevresel etkenlerle etkileşim sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Sigaraiçme hastalığın en önemli nedeni olmakla birlikte toksik gaz ve partiküllere maruziyet önemli risk faktörleridir. Söz konusu risk faktörlerine ilave olarak yaş ve cinsiyet, düşük sosyoekonomik durum, yetersiz beslenme, enfeksiyonlar, akciğerlerin büyüme ve gelişimindeki sorunlar hastalığın ortaya çıkmasında etkili olan diğer risk faktörleridir. Pasif sigara içiciliği ve dış ortam hava kirliliği KOAH gelişiminde daha az önemli olup, hastalığın kötüleşmesine neden olurlar.
KOAH, genetik yatkınlık ve çevresel etkenlerle etkileşim sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Sigaraiçme hastalığın en önemli nedeni olmakla birlikte toksik gaz ve partiküllere maruziyet önemli risk faktörleridir. Söz konusu risk faktörlerine ilave olarak yaş ve cinsiyet, düşük sosyoekonomik durum, yetersiz beslenme, enfeksiyonlar, akciğerlerin büyüme ve gelişimindeki sorunlar hastalığın ortaya çıkmasında etkili olan diğer risk faktörleridir. Pasif sigara içiciliği ve dış ortam hava kirliliği KOAH gelişiminde daha az önemli olup, hastalığın kötüleşmesine neden olurlar.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri, kronik obstrüktif akciğer hastalığının en önemli semptomlarındandır?
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Öksürük
- Anksiyete
- Balğam çıkarma
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, III ve V
Açıklama:
KOAH’ta görülen en önemli semptomlar nefes darlığı, öksürük ve balgam çıkarmadır.
Diğer Semptomlar: Göğüs ağrısı, yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı, hipoksi, siyanoz, ödem, baş ağrısı, anksiyete ve depresyon KOAH’da görülen diğer semptomlardır.
Diğer Semptomlar: Göğüs ağrısı, yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı, hipoksi, siyanoz, ödem, baş ağrısı, anksiyete ve depresyon KOAH’da görülen diğer semptomlardır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH) semptomlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Kilo alma
B
Göğüs ağrısı
C
Öksürük
D
Balgam çıkarma
E
Baş ağrısı
Açıklama:
KOAH’ta görülen en önemli semptomlar nefes darlığı, öksürük ve balgam çıkarmadır. Diğer Semptomlar: Göğüs ağrısı, yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı, hipoksi, siyanoz, ödem, baş ağrısı, anksiyete ve depresyon KOAH’da görülen diğer semptomlardır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri, kronik obstrüktif akciğer hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçlardandır?
- Aspirin
- Antikolinerjikler
- İnsülin
- Beta -2 agonistler
- Teofilin
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II, III ve IV
D
II, III ve V
E
II, IV ve V
Açıklama:
KOAH’ıntedavisinde bronkodilatörler (antikolinerjikler, beta-2 agonistler, teofilin), kortikosteroidler, fosfodiesteraz-4 inhibitörleri, mukolitikler ve antibiyotikler kullanılmaktadır.
Soru 7
Etki sürelerine göre kısa ve uzun etkili olarak tanımlanan, KOAH tedavisinde kullanılan ve en sık görülen yan etkisi titreme olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnhalerkortikosteroidler
B
Antikolinerjikler
C
Beta 2 agonistler
D
Teofilin
E
Mukolitikler
Açıklama:
Beta-2 agonistler, bronş düz kaslarının gevşemesini sağlarlar. Etki sürelerine göre kısa ve uzun etkili olarak tanımlanan Beta-2 agonistler, genellikle inhalasyon yoluyla verilmekle birlikte, oral ve parenteral yolla verilen şekilleri de vardır. Beta-2 agonistlerin yan etkileri; temel yan etki titremedir. Diğer yan etkiler ise çarpıntı, baş ağrısı, bulantı ve kusmadır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi, kronik obstrüktif akciğer hastalığının tedavisinde kullanılan non- farmakolojik tedavi yöntemlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hasta eğitimi
B
Antibiyotik tedavisi
C
Pulmoner rehabilitasyon
D
Uzun süreli oksijen tedavisi
E
Evde uzun süreli mekanik ventilasyon
Açıklama:
Non-Farmakolojik Tedavi
KOAH’da kullanılan non-farmakolojik yöntemler hasta eğitimi, pulmoner rehabilitasyon, uzun süreli oksijen tedavisi ve evde uzun süreli mekanik ventilasyondur.
KOAH’da kullanılan non-farmakolojik yöntemler hasta eğitimi, pulmoner rehabilitasyon, uzun süreli oksijen tedavisi ve evde uzun süreli mekanik ventilasyondur.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri, KOAH tedavisinde önemli bir yer teşkil eden Pulmoner Rehabilitasyonun temel amaçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Semptomları azaltmak
B
Hastanın fonksiyonel ve emosyonel durumu optimize etmek
C
Hastalığın sistemik etkilerini geri döndürerek ya da stabilize ederek sağlıkla ilişkili harcamaları azaltmak
D
Hastanın fazla kilolarından kurtulmasını sağlamak
E
Uzun dönem sağlıkla ilişkili davranış değişikliğini sağlayabilmek
Açıklama:
Pulmoner Rehabilitasyonun temel amaçları;
- Semptomları azaltmak,
- Hastanın fonksiyonel ve emosyonel durumu optimize ederek günlük yaşama katılımı ve yaşam kalitesini arttırmak,
- Hastalığın sistemik etkilerini geri döndürerek ya da stabilize ederek sağlıkla ilişkili harcamaları azaltmak,
- Uzun dönem sağlıkla ilişkili davranış değişikliğini sağlayabilmektir.
Soru 10
KOAH’lılara hastalıkla baş edebilmeleri ve sağlıklı kalmaları için çeşitli egzersizler önerilir. Aşağıdakilerden hangisi, KOAH’lı hastalara önerilen egzersiz programlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Yürüme
B
Yüzme
C
Bisiklete binme
D
Aerobik egzersizler
E
Kol-bacak kaslarını güçlendirme egzersizleri
Açıklama:
Egzersiz Eğitimi
KOAH’lı hastaların, kendilerine uygun egzersiz programının belirlenmesi için bir pulmoner rehabilitasyon merkezine başvurmaları gerekir. KOAH’lı hastalara önerilen egzersiz programları genellikle yürüme ve bisiklete binme gibi aerobik egzersizler ile kol- bacak kaslarını güçlendirme egzersizlerini içerir.
KOAH’lı hastaların, kendilerine uygun egzersiz programının belirlenmesi için bir pulmoner rehabilitasyon merkezine başvurmaları gerekir. KOAH’lı hastalara önerilen egzersiz programları genellikle yürüme ve bisiklete binme gibi aerobik egzersizler ile kol- bacak kaslarını güçlendirme egzersizlerini içerir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri KOAH hastalığında hava hapsine ve hava akımının kısıtlanmasına yol açan nedenlerdendir?
I. Akciğerlerde inflamasyon
II. Aşırı mukus üretimi
III. Hava yollarında genişleme
IV. Damarlarda hasar
I. Akciğerlerde inflamasyon
II. Aşırı mukus üretimi
III. Hava yollarında genişleme
IV. Damarlarda hasar
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, III, IV
D
I, II, IV
E
I, II, III
Açıklama:
KOAH’da tok- sik gaz ve partiküllere maruz kalma sonucu akciğerlerde inflamasyon meydana gelir. İnflamasyon sonucunda aşırı mukus üretimi, hava yollarında fibrozis, daralma, akciğer parankim yapıda ve damarlarda hasar oluşur. Bütün bunlar hava hapsine ve hava akımının kısıtlanmasına yol açar.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi KOAH hastalığında risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sigara içme
B
İleri yaş
C
Obezite
D
Yoksulluk
E
Enfeksiyonlar
Açıklama:
KOAH, genetik yatkınlık ve çevresel etkenlerle etkileşim sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Sigara içme hastalığın en önemli nedeni olmakla birlikte toksik gaz ve partiküllere maruziyet önemli risk faktörleridir. Söz konusu risk faktörlerine ilave olarak yaş ve cinsiyet, düşük sosyoekonomik durum, yetersiz beslenme, enfeksiyonlar, akciğerlerin büyüme ve gelişimindeki sorunlar hastalığın ortaya çıkmasında etkili olan diğer risk faktörleridir. Pasif sigara içiciliği ve dış ortam hava kirliliği KOAH gelişiminde daha az önemli olup, hastalığın kötüleşmesine neden olurlar.
Soru 13
Hangi vitamin türünün eksikliği KOAH gelişiminde önemli bir role sahiptir?
Seçenekler
A
A
B
B6
C
B12
D
D
E
K
Açıklama:
A, C ve E vitamini eksikliği ile alkol kullanımı KOAH gelişiminde önemli bir role sahiptir.
Soru 14
Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. Alfa -1 antitripsin düzeyi düşük olan kişilerde KOAH gelişebilir.
II. Günümüzde KOAH erkeklerde daha sık görülür.
III. Kimyasallara maruz kalmak KOAH gelişmesine neden olur.
IV. Sosyoekonomik düzeyin yüksek olması KOAH riskini yükseltir.
V. Gebelik döneminde annenin sigara içmesi çocukta KOAH gelişme riskini arttırır.
I. Alfa -1 antitripsin düzeyi düşük olan kişilerde KOAH gelişebilir.
II. Günümüzde KOAH erkeklerde daha sık görülür.
III. Kimyasallara maruz kalmak KOAH gelişmesine neden olur.
IV. Sosyoekonomik düzeyin yüksek olması KOAH riskini yükseltir.
V. Gebelik döneminde annenin sigara içmesi çocukta KOAH gelişme riskini arttırır.
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, V
D
II, III, IV
E
I, III, V
Açıklama:
KOAH’ta en iyi bilinen genetik risk faktörü alfa-1antitripsin eksikliğidir ve hastaların %1-2’sinde görülür. Alfa -1 antitripsin akciğerin harabiyetini önler. Alfa -1 antitripsin düzeyi düşük olan kişilerde KOAH gelişebilir. İç ve dış ortam hava kirliliği, mesleki toz ve kimyasallara maruz kalmak KOAH gelişmesine ve hastalığın kötüleşmesine neden olan önemli risk faktörleridir. KOAH’ın geçmişte erkeklerde daha sık görüldüğü ancak son 20 yılda kadınlarda ve erkeklerle aynı oranda görüldüğü belirtilmektedir. Yoksulluk risk faktörlerine maruz kalma olasılığını artırdığı için KOAH gelişiminde önemli bir role sahiptir. Gebelik ve çocukluk döneminde akciğer büyümesini etkileyen herhangi bir faktör (annenin sigara içmesi, çocukluk döneminde aktif veya pasif sigara dumanına maruz kalma, çocukluk astımı ve çocukluk dönemi solunum yolu enfeksiyonları vb.), KOAH’ın gelişme riskini arttırmaktadır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi/ hangileri KOAH semptomlarındandır?
I. Göğüs ağrısı
II. Kilo artışı
III. İştahta artış
IV. Baş ağrısı
V. Depresyon
I. Göğüs ağrısı
II. Kilo artışı
III. İştahta artış
IV. Baş ağrısı
V. Depresyon
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, III, V
D
I, IV, V
E
III, IV, V
Açıklama:
Göğüs ağrısı, yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı, hipoksi, siyanoz, ödem, baş ağrısı, anksiyete ve depresyon KOAH’da görülen diğer semptomlardır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi KOAH tedavisinde kullanılan bronkodilatörlerden biridir?
Seçenekler
A
Antikolinerjikler
B
Kortikosteroidler
C
Fosfodiesteraz-4 inhibitörleri
D
Mukolitikler
E
Antibiyotikler
Açıklama:
Günümüzde kullanılan bronkodilatörler; antikolinerjikler, beta-2 agonistler ve teofilindir.
Soru 17
KOAH tedavisinde uzun süre ve yüksek dozda kullanılması sonucu deride ekimoz ve berelenme, kemik erimesi, kas erimeleri, mide şikayetleri, kilo alma, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, katarakt ve glokom gibi yan etkiler gösteren farmakolojik tedavi hangisidir?
Seçenekler
A
Bronkodilatörler
B
Kortikosteroidler
C
Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri
D
Beta-2 agonistler
E
Teofilin
Açıklama:
Sistemik kortikosteroidlerin uzun süre ve yüksek dozda kullanılması sonucu deride ekimoz ve berelenme, kemik erimesi, kas erimeleri, mide şikayetleri, kilo alma, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, katarakt ve glokom gibi yan etkiler görülebilmektedir.
Soru 18
KOAH tedavisinde hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılan farmakolojik tedavi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antibiyotikler
B
Kortikosteroidler
C
Beta-2 agonistler
D
Mukolitikajanlar
E
Antikolinerjikler
Açıklama:
Mukolitikler hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır.
Soru 19
KOAH'lı hastanın bakımında dikkat edilecek konular ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
I. Hava kirliliğinin olduğu günlerde dışarı çıkılmamalıdır.
II. Her yıl influenza(grip) aşısı yapılmalıdır.
III. Balgamın çıkarılması için bitkisel çaylar tüketilmelidir.
IV. Evde kullanılan yakıt maddeleri ortamdan uzaklaştırılmalıdır.
I. Hava kirliliğinin olduğu günlerde dışarı çıkılmamalıdır.
II. Her yıl influenza(grip) aşısı yapılmalıdır.
III. Balgamın çıkarılması için bitkisel çaylar tüketilmelidir.
IV. Evde kullanılan yakıt maddeleri ortamdan uzaklaştırılmalıdır.
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, III
D
II, III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
Isınmak veya yemek pişirmek için kullanılan odun, kömür ve gaz gibi zararlı maddelerin ortamdan uzaklaştırılması gerekir. Evin ilaçlanması ve boyanması durumunda evde bulunulmamalı ve ilaç ve boyanın etkileri temizlenmelidir. Hava kirliliğinin olduğu günlerde dışarı çıkılmamalıdır. KOAH’lı hastaların çoğu her yıl gribin sık görüldüğü dönemlerde hastalanırlar. Gribe yakalanmak çoğunlukla pnömoniye zemin hazırlar. Bu nedenle KOAH’lı hastalara her yıl influenza(grip) aşısı yapılmalıdır. Fazla balgam olduğu zamanlarda bol su içilerek hazırlık yapılmalıdır. Nefes sakin oluncaya ve hırıltı geçinceye kadar beklenmeli, iki, üç derin nefes alıp sessizce verdikten sonra ağız açık olarak bir iki defa öksürülmelidir. Göğüste balgamın oluşturduğu hırıltı hissedilerek, hafif bir gayretle küçük küçük öksürerek balgam atılmaya çalışılmalıdır. Derin nefes alma ve öksürme basamakları bir veya iki kez tekrarlanmalıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri KOAH’lı hastaların egzersizlerini sonlandırması gereken durumlardandır?
I. Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
II. Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
III. Soğuk soğuk terleme olması
IV. Hırıltının aşırı bir şekilde artması
I. Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
II. Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
III. Soğuk soğuk terleme olması
IV. Hırıltının aşırı bir şekilde artması
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, III
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Egzersizin Sonlandırılması Gereken Durumlar
- Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
- Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
- Soğuk soğuk terleme olması
- Hırıltının aşırı bir şekilde artması
- Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması
- Çok yorgunluk hissedilmesi' dir.
Soru 21
KOAH hastalığı hangi yaşların sonunda ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
20li yaşlar
B
30lu yaşlar
C
40lı yaşlar
D
50li yaşlar
E
60lı yaşlar
Açıklama:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) genellikle ilerleyici ve kalıcı hava akımı kısıtlanması
ile karakterize, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir
hastalıktır. KOAHyaşlılarda sık görülen bir hastalıktır. KOAH genellikle 50’lili yaşların sonu ve 60
yaşlarındaki bireylerde ortaya çıktığı için hastaların
büyük çoğunluğu yaşlı grubunda yer almaktadır. Doğru Cevap D'dir.
ile karakterize, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir
hastalıktır. KOAHyaşlılarda sık görülen bir hastalıktır. KOAH genellikle 50’lili yaşların sonu ve 60
yaşlarındaki bireylerde ortaya çıktığı için hastaların
büyük çoğunluğu yaşlı grubunda yer almaktadır. Doğru Cevap D'dir.
Soru 22
KOAH son yirmi yılda cinisyete bağlı olarak nasıl bir seyir izlemiştir?
Seçenekler
A
Kadınlarda daha sık ortaya çıkmıştır.
B
Erkeklerde daha sık ortaya çıkmıştır.
C
Kadın ve erkeklerde aynı oranda ortaya çıkmıştır.
D
50 yaş altı kadınlarda daha sık ortaya çıkmıştır.
E
50 yaş altı erkeklerde daha sık ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Yaş ve cinsiyet: Yaş, KOAH için önemli bir risk
faktörü olarak tanımlanmaktadır. Yaşlanma ile akciğer harabiyeti arttığı için,bu harabiyetin yaşam
boyu toplam maruziyeten mi, yoksa yaşlanmaya
mı bağlı olduğu konusu çok iyi bilinmemektedir.
KOAH’ın geçmişte erkeklerde daha sık görüldüğü
ancak son 20 yılda kadınlarda ve erkeklerle aynı
oranda görüldüğü belirtilmektedir
Doğru Cevap C'dir.
faktörü olarak tanımlanmaktadır. Yaşlanma ile akciğer harabiyeti arttığı için,bu harabiyetin yaşam
boyu toplam maruziyeten mi, yoksa yaşlanmaya
mı bağlı olduğu konusu çok iyi bilinmemektedir.
KOAH’ın geçmişte erkeklerde daha sık görüldüğü
ancak son 20 yılda kadınlarda ve erkeklerle aynı
oranda görüldüğü belirtilmektedir
Doğru Cevap C'dir.
Soru 23
Aşağıdaki enfeksiyon türlerinden hangisi KOAH hastalığının ortaya çıkmasında önemli rol oynamaktadır?
Seçenekler
A
Solunum yolu enfeksiyonları
B
Viral hepatitler
C
HIV
D
Tifo
E
Brusella
Açıklama:
Enfeksiyonlar: Özellikle hayatın erken dönemlerinde geçirilen solunum yolu enfeksiyonlarının
KOAH riskini artırdığı belirtilmektedir. Hastalarda gelişen solunum yolu enfeksiyonları KOAH
ataklarına neden olmaktadır. Doğru Cevap A'dır.
KOAH riskini artırdığı belirtilmektedir. Hastalarda gelişen solunum yolu enfeksiyonları KOAH
ataklarına neden olmaktadır. Doğru Cevap A'dır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi KOAH ortaya çıkmadan yıllar önce görülmeye başlanmaktadır?
Seçenekler
A
Nefes darlığı
B
Balgam çıkarma
C
Burun akıntısı
D
Mide bulantısı
E
Baş ağrısı
Açıklama:
KOAH’ta balgam çıkarma hastalık ortaya çıkmadan yıllar önce başlamaktadır. Başlangıçta sabahları görülürken ilerleyen süreçte günün diğer
saatlerinde de görülmektedir. Ataklar dışında mukoid özellikte olan balgamın miktarı azdır. Hastalığın kronikleşmesiyle balgamın günlük miktarı artar ve kıvamı koyulaşır. Balgam miktarının artması ve renginin sarı veya yeşile dönmesi solunum yolu enfeksiyonunu gösteren bir bulgudur. Doğru Cevap B'dir.
saatlerinde de görülmektedir. Ataklar dışında mukoid özellikte olan balgamın miktarı azdır. Hastalığın kronikleşmesiyle balgamın günlük miktarı artar ve kıvamı koyulaşır. Balgam miktarının artması ve renginin sarı veya yeşile dönmesi solunum yolu enfeksiyonunu gösteren bir bulgudur. Doğru Cevap B'dir.
Soru 25
KOAH'nın başlangıcında genelde aşağıdakilerden hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Nebulizatörler
B
Antihistaminikler
C
Bronkodilatörler
D
Antiseptikler
E
Probiyotikler
Açıklama:
Bronkodilatörler sıklıkla KOAH’ın başlangıç tedavisinde kullanılırlar. Tek başına ve ya başka ilaçlarla kombine edilerek kullanılırlar. Bu ilaçlar kalıcı, kötüleşen semptomların tedavisi ve hastalığın ilerlemesini önlemek amacıyla düzenli olarak kullanılmaktadır. Tedaviye yanıt, kullanılan ilaçların etkinliğine, ilacın yan etkilerine, kişinin inhaler kullanma tekniğine ve ilaca uyumuna bağlıdır.
İnhaler kullanma teknikleri her hastaya mutlaka öğretilmeli ve kontrol edilmelidir. Doğru Cevap C'dir.
İnhaler kullanma teknikleri her hastaya mutlaka öğretilmeli ve kontrol edilmelidir. Doğru Cevap C'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır?
Seçenekler
A
Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri
B
Nebulizatörler
C
Bronkodilatörler
D
Kortikosteroidler
E
Mukolitikajanlar
Açıklama:
Mukolitikajanlar
Mukolitikler hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır. Doğru Cevap E'dir.
Mukolitikler hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır. Doğru Cevap E'dir.
Soru 27
Hasta eğitimi, pulmoner rehabilitasyon, uzun süreli oksijen tedavisi ve evde uzun süreli mekanik ventilasyon hangi yöntemlerdendir?
Seçenekler
A
Non-Farmakolojik Tedavi
B
Palyatif bakım
C
Farmakolojik tedavi
D
Alternatif tedavi
E
Fitoterapi
Açıklama:
Non-Farmakolojik Tedavi
KOAH’da kullanılan non-farmakolojik yöntemlerhasta eğitimi, pulmoner rehabilitasyon, uzun süreli oksijen tedavisi ve evde uzun süreli mekanik ventilasyondur. Doğru Cevap A'dır.
KOAH’da kullanılan non-farmakolojik yöntemlerhasta eğitimi, pulmoner rehabilitasyon, uzun süreli oksijen tedavisi ve evde uzun süreli mekanik ventilasyondur. Doğru Cevap A'dır.
Soru 28
KOAH'lı hastalara her yıl mevsim geçişinde aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?
Seçenekler
A
Tüberküloz aşısı
B
Zatürre aşısı
C
Grip aşısı
D
Hepatit aşısı
E
Tetanoz aşısı
Açıklama:
Aşı: KOAH’lı hastaların çoğu her yıl gribin sık görüldüğü dönemlerde hastalanırlar. Gribe yakalanmak çoğunlukla pnömoniye zemin hazırlar. Bu nedenle KOAH’lı hastalara her yıl influenza(grip) aşısı yapılmalıdır. Pnömokok aşısı tüm 65 yaş üstü KOAH hastalarına ve FEV1oranı %40 altında olan
hastalarda yaşa bakılmaksızın yapılmalıdır. Doğru Cevap C'dir.
hastalarda yaşa bakılmaksızın yapılmalıdır. Doğru Cevap C'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi solunum sıkıntısının çok fazla olduğu durumlarda ilaçları
havayollarına daha iyi iletebilmek amacıyla kullanılmaktadır?
havayollarına daha iyi iletebilmek amacıyla kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Handihaler
B
turbuhaler
C
aerosol
D
diskus
E
Nebulizatör
Açıklama:
Nebulizatör Tedavisi: Nebulizatör, solunum
sıkıntısının çok fazla olduğu durumlarda ilaçları
havayollarına daha iyi iletebilmek amacıyla kullanılmaktadır.
• Nebulizatörün kullanım kılavuzu dikkatli
bir şekilde okunmalıdır.
• Nebulizatör ağızlıkla veya maskeyle kullanılabilir. Acil durumlarda maske tercih edilmelidir.
• Nebulizatörün düğmesi açıldıktan sonra sakin birşekilde nefes alıp verilmelidir.
• Nebulizasyondan sonra yüz yıkanmalıdır.
• Nebulizatörün kılavuzda belirtildiği şekilde
temizlenmediği takdirde mikroplar için uygun bir ortam olabilmektedir.
• Temizlemeden önce ürünün elektrik bağlantısı kesilmelidir.
• Nebulizatör nemli bir bezle 2-3 günde bir
silinerek tozlarını alınmalıdır. Temizlik su
ile nemlendirilmiş bir bez ile yapılmalıdır.
Temizlik bezine sabun veya temizleyici
maddeler sürülmemelidir.
Doğru Cevap E'dir.
sıkıntısının çok fazla olduğu durumlarda ilaçları
havayollarına daha iyi iletebilmek amacıyla kullanılmaktadır.
• Nebulizatörün kullanım kılavuzu dikkatli
bir şekilde okunmalıdır.
• Nebulizatör ağızlıkla veya maskeyle kullanılabilir. Acil durumlarda maske tercih edilmelidir.
• Nebulizatörün düğmesi açıldıktan sonra sakin birşekilde nefes alıp verilmelidir.
• Nebulizasyondan sonra yüz yıkanmalıdır.
• Nebulizatörün kılavuzda belirtildiği şekilde
temizlenmediği takdirde mikroplar için uygun bir ortam olabilmektedir.
• Temizlemeden önce ürünün elektrik bağlantısı kesilmelidir.
• Nebulizatör nemli bir bezle 2-3 günde bir
silinerek tozlarını alınmalıdır. Temizlik su
ile nemlendirilmiş bir bez ile yapılmalıdır.
Temizlik bezine sabun veya temizleyici
maddeler sürülmemelidir.
Doğru Cevap E'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sık yemek yenmemelidir
B
Yemek yerken öne eğilerek oturulmalıdır
C
Posalı yiyecek tercih edilmemelidir
D
Yemekler hızlı yenilmelidir
E
Sıvı alımı arttırılmalıdır
Açıklama:
KOAH’lı Hastaların Beslenme
Konusunda Dikkat Etmesi Gerekenler
• Çok yemek yenildiğinde solunum sıkıntısı
yaşanabileceği için az ve sık beslenilmedir.
• Yemekler yavaş ve iyi çiğnenerek yenilmelidir.
• Yemek yerken dik oturulmalıdır.
• Çiğneme ve yutmayı kolaylaştırmak için
yumuşak ve sulu besinler tercih edilmelidir.
• Fazla sıvı alınması solunum yollarının nemlenmesini, mukusun yumuşamasını ve kolay atılmasını sağlar. Bu nedenle sıvı alımı
artırılmalıdır.
• Posalı yiyecekler kabızlığı ve ıkınmayı önlediği için posalı (lifli) besinlerin alımı artırılmalıdır.
• Gaz yapıcı yiyecek ve içecekler midenin
gerilmesine neden olarak solunumu zorlaştırdığı için gaz yapıcı yiyecek ve içeceklerin
alımı azaltılmalıdır. Doğru Cevap E'dir.
Konusunda Dikkat Etmesi Gerekenler
• Çok yemek yenildiğinde solunum sıkıntısı
yaşanabileceği için az ve sık beslenilmedir.
• Yemekler yavaş ve iyi çiğnenerek yenilmelidir.
• Yemek yerken dik oturulmalıdır.
• Çiğneme ve yutmayı kolaylaştırmak için
yumuşak ve sulu besinler tercih edilmelidir.
• Fazla sıvı alınması solunum yollarının nemlenmesini, mukusun yumuşamasını ve kolay atılmasını sağlar. Bu nedenle sıvı alımı
artırılmalıdır.
• Posalı yiyecekler kabızlığı ve ıkınmayı önlediği için posalı (lifli) besinlerin alımı artırılmalıdır.
• Gaz yapıcı yiyecek ve içecekler midenin
gerilmesine neden olarak solunumu zorlaştırdığı için gaz yapıcı yiyecek ve içeceklerin
alımı azaltılmalıdır. Doğru Cevap E'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi KOAH ‘ın risk faktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
Toksik gaz ve partiküllere maruziyet
B
Düşük sosyoekonomik durum
C
Yetersiz beslenme
D
Yaşlılık
E
Zayıf olmak
Açıklama:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Risk Faktörleri
Toksik gaz ve partiküllere maruziyet, düşük sosyoekonomik durum, yetersiz beslenme, yaşlılık ve şişman olmak KOAH'da risk faktörlerindenken zayıf olmak risk faktörü değildir.
Toksik gaz ve partiküllere maruziyet, düşük sosyoekonomik durum, yetersiz beslenme, yaşlılık ve şişman olmak KOAH'da risk faktörlerindenken zayıf olmak risk faktörü değildir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi KOAH ‘ın semptomlarından değildir?
Seçenekler
A
Öksürük
B
Nefes darlığı
C
Fazla yemek yeme
D
Balgam çıkarma
E
Göğüste sıkıntı
Açıklama:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Semptomlar
Öksürük, Nefes darlığı, Balgam çıkarma, Göğüste sıkıntı KOAH'ın semptomlarındanken fazla yemek yeme değildir.
Öksürük, Nefes darlığı, Balgam çıkarma, Göğüste sıkıntı KOAH'ın semptomlarındanken fazla yemek yeme değildir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi KOAH ‘ın farmakolojik tedavisinde kullanılan ilaçlardan değildir?
Seçenekler
A
Bronkodilatatör
B
Diüretikler
C
Kortikosteroidler
D
Mukolitikajanlar
E
Antibiyotikler
Açıklama:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Tedavi
Bronkodilatatör, Kortikosteroidler, Mukolitikajanlar, Antibiyotikler KOAH'ta kullanılan ilaçlardandır. Diüretikler değildir.
Bronkodilatatör, Kortikosteroidler, Mukolitikajanlar, Antibiyotikler KOAH'ta kullanılan ilaçlardandır. Diüretikler değildir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi KOAH ‘ın tedavisinde kullanılan non-farmakolojik etken değildir?
Seçenekler
A
Pulmoner Rehabilitasyon
B
Hasta eğitimi
C
Uzun Süreli Oksijen Tedavisi
D
İlaç kullanımı
E
Cerrahi Tedavi
Açıklama:
Non-Farmakolojik Tedavi
KOAH ‘ın tedavisinde kullanılan non-farmakolojik etkenler pulmoner rehabilitasyon, hasta eğitimi, uzun süreli oksijen tedavisi, cerrahi tedavi iken ilaç kullanımı farmakolojik etkendir.
KOAH ‘ın tedavisinde kullanılan non-farmakolojik etkenler pulmoner rehabilitasyon, hasta eğitimi, uzun süreli oksijen tedavisi, cerrahi tedavi iken ilaç kullanımı farmakolojik etkendir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’lı hastanın bakımında dikkat edilmesi gereken konulardan değildir?
Seçenekler
A
Akciğerleri temizleme teknikleri
B
Egzersiz yapma teknikleri
C
Solunum egzersizleri
D
Oksijen tedavisi
E
Enerji tasarrufu teknikleri
Açıklama:
Dikkat edilecek noktalar
KOAH’lı hastanın bakımında dikkat edilmesi gereken konulardan akciğerleri temizleme teknikleri, solunum egzersizleri, oksijen tedavisi ve enerji tasarrufu teknikleri iken egzersiz bu hastalarda kısıtlıdır.
KOAH’lı hastanın bakımında dikkat edilmesi gereken konulardan akciğerleri temizleme teknikleri, solunum egzersizleri, oksijen tedavisi ve enerji tasarrufu teknikleri iken egzersiz bu hastalarda kısıtlıdır.
Soru 36
KOAH’ın Risk Faktörlerinden Kaçınma başlığı altına hangi faktör giremez?
Seçenekler
A
Sigara içilmesi
B
İlaçlama yapıldığında ortamda bulunmamak
C
Toz maskesi kullanılması
D
Bulunulan ortamın sık sık havalandırılması
E
Grip aşısı yaptırmak
Açıklama:
Risk Faktörlerinden Kaçınma
Toz maskesi kullanılması, İlaçlama yapıldığında ortamda bulunmamak, Bulunulan ortamın sık sık havalandırılması, Grip aşısı yaptırmak risk faktörlerindenken sigara içmek değildir.
Toz maskesi kullanılması, İlaçlama yapıldığında ortamda bulunmamak, Bulunulan ortamın sık sık havalandırılması, Grip aşısı yaptırmak risk faktörlerindenken sigara içmek değildir.
Soru 37
KOAH hastaları için Diyafragmatik Solunumla ilgili bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Bir el önde göğüs kafesinin hemen altında diğer el de göğüs kemiğinin üzerinde olacak şekilde konur.
B
Nefes alıp verilmeli ve solunum kaslarının hareketleri hissedilmelidir.
C
Rahat bir pozisyon seçilmeli
D
Sık sık derin bir nefes alındıktan sonra kontrollü olarak nefes verilmelidir
E
Dinlenmeli ve dinledikten sonra bu işlem 2-3 kez tekrarlanmalıdır.
Açıklama:
Solunum Egzersizleri
KOAH hastaları için Diyafragmatik Solunumla ilgili bilgiler rahat bir pozisyon seçilmeli, bir el önde göğüs kafesinin hemen altında diğer el de göğüs kemiğinin üzerinde olacak şekilde konur., nefes alıp verilmeli ve solunum kaslarının hareketleri hissedilmeli ve dinlenmeli ve dinledikten sonra bu işlem 2-3 kez tekrarlanmalıdır.
KOAH hastaları için Diyafragmatik Solunumla ilgili bilgiler rahat bir pozisyon seçilmeli, bir el önde göğüs kafesinin hemen altında diğer el de göğüs kemiğinin üzerinde olacak şekilde konur., nefes alıp verilmeli ve solunum kaslarının hareketleri hissedilmeli ve dinlenmeli ve dinledikten sonra bu işlem 2-3 kez tekrarlanmalıdır.
Soru 38
KOAH hastaları için egzersizin sonlandırılması gereken durumlar aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
B
Soğuk soğuk terleme olması
C
Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
D
Hırıltının azalması
E
Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması
Açıklama:
Egzersiz Eğitimi
Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması, Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması, Soğuk soğuk terleme olması, Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması egzersizi durdurmayı gerektiren nedenlerdir.
Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması, Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması, Soğuk soğuk terleme olması, Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması egzersizi durdurmayı gerektiren nedenlerdir.
Soru 39
KoAH hastaları için enerji tasarrufu tekniklerinden değildir?
Seçenekler
A
Banyo tabureye oturarak, duş kullanarak yapılmalı ve banyo sonrası kurulanmak için bornoz kullanılmalıdır.
B
Ev içinde taşınması gereken tüm malzemeler tekerlekli bir masa veya araba ile itilerek gerekli yerlere götürülmelidir.
C
Giyinme, duş alma, makyaj yapma, yemek pişirme ve benzeri aktiviteler oturarak yapılmalıdır.
D
Ev içinde sürekli kullanılan malzemeler kolay ulaşılabilecek yerlere konulmalıdır.
E
Eğilme, gerilme ve uzanma gibi hareketler yapılmalıdır.
Açıklama:
KOAH hastalarının enerji tasarrufu teknikleri; Banyo tabureye oturarak, duş kullanarak yapılmalı ve banyo sonrası kurulanmak için bornoz kullanılmalıdır, Ev içinde taşınması gereken tüm malzemeler tekerlekli bir masa veya araba ile itilerek gerekli yerlere götürülmelidir, Giyinme, duş alma, makyaj yapma, yemek pişirme ve benzeri aktiviteler oturarak yapılmalıdır, Ev içinde sürekli kullanılan malzemeler kolay ulaşılabilecek yerlere konulmalıdır. Eğilme, gerilme ve uzanma gibi hareketler yapılmamalıdır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi KOAH hastalarında enfeksiyonun belirtilerinden değildir?
Seçenekler
A
Balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi
B
Balgam miktarında artma
C
Daha sık veya daha şiddetli öksürme hissi
D
Aktiviteveya istirahat durumunda kısa kısa soluk almak
E
Soğuk algınlığına ait belirtilerin olmaması
Açıklama:
Atakların (Alevlenmeler) Erken Fark Edilmesi
KOAH hastalarında enfeksiyonun belirtileri; Balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi, Balgam miktarında artma, Daha sık veya daha şiddetli öksürme hissi, Aktiviteveya istirahat durumunda kısa kısa soluk almak iken soğuk algınlığına ait belirtilerin olmaması değildir.
KOAH hastalarında enfeksiyonun belirtileri; Balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi, Balgam miktarında artma, Daha sık veya daha şiddetli öksürme hissi, Aktiviteveya istirahat durumunda kısa kısa soluk almak iken soğuk algınlığına ait belirtilerin olmaması değildir.
Soru 41
Kronik obstrüktif akciğer hastalığında aşağıdaki seçeneklerden hangisi risk faktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
Genetik yatkınlık
B
Yaş ve cinsiyet
C
Yeterli ve sağlıklı beslenme
D
Enfeksiyonlar
E
Toksik gaz ve partiküllere maruziyet.
Açıklama:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Risk Faktörleri:
Genetik yatkınlık
Toksik gaz ve partiküllere maruziyet
Yaş ve cinsiyet
Düşük sosyoekonomik durum
Yetersiz beslenme
Enfeksiyonlar
Akciğerlerin büyüme ve gelişimindeki sorunlar
Genetik yatkınlık
Toksik gaz ve partiküllere maruziyet
Yaş ve cinsiyet
Düşük sosyoekonomik durum
Yetersiz beslenme
Enfeksiyonlar
Akciğerlerin büyüme ve gelişimindeki sorunlar
Soru 42
Koah hastalığının tedavisi kaç grupta toplanır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Bir
Açıklama:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Tedavi: KOAH’ın tedavisi ilaç tedavisi(farmakolojik), ilaç dışı tedavi (nonfarmakolojik) ve cerrahi tedavi olarak 3 grupta toplanabilir.
Soru 43
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Non-Farmokolojik tedavi yöntemlerindendir?
Seçenekler
A
Antibiyotikler
B
Uzun süreli oksijen tedavisi
C
Fosfodiesteraz
D
4 İnhibitörleri
E
Kortikosteroidler
Açıklama:
Farmakolojik tedavi: KOAH’ıntedavisindebronkodilatörler (antikolinerjikler, beta-2 agonistler, teofilin), kortikosteroidler, fosfodiesteraz-4 inhibitörleri, mukolitikler ve antibiyotikler kullanılmaktadır.
Soru 44
Koah hastalarının fonksiyonel, emosyonel durumlarını düzeltmeyi ve sağlığı geliştirici davranışlar kazandırmayı hedefleyen, hastanın değerlendirmesini takiben her hasta için özel olarak belirlenen egzersiz eğitimi, eğitim ve davranış değişikliği geliştirme gibi yaklaşımları içeren kapsamlı uygulamanın karşılığı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Uzun süreli oksijen tedavisi
B
Hasta eğitimi
C
Evde uzun süreli mekanik ventilasyon
D
Pulmoner Rehabilitasyon
E
Kortikosteroidler
Açıklama:
Pulmoner Rehabilitasyon: Pulmoner rehabilitasyon, KOAH hastalarının fonksiyonel, emosyonel durumlarını düzeltmeyi ve sağlığı geliştirici davranışlar kazandırmayı hedefleyen, hastanın değerlendğrmesini takiben her hasta için özel olarak belirlenen egzersiz eğitimi, eğitim ve davranış değişikliği geliştirme gibi yaklaşımları içerenkapsamlı bir uygulamadır.
Soru 45
Uykuda geçecek süreyi de içine alacak şekilde günde 15 saat ve üzeri oksijen verilen KOAH tedavisi aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzun süreli oksijen tedavisi
B
Evde uzun süreli mekanik ventilasyon
C
Kortikosteroidler
D
Pulmoner rehabilitasyon
E
Hasta eğitimi
Açıklama:
Uzun Süreli Oksijen Tedavisi: Uzun süreli oksijen tedavisi çok ağır KOAH’lı hastaların temel tedavilerinden biridir. Uykuda geçecek süreyi de içine alacak şekilde günde 15 saat ve üzeri oksijen verilmektedir.
Soru 46
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı tedavisinde mukolitikajanlar hangi amaçla kullanılır?
Seçenekler
A
Uzun dönem sağlıkla ilişkili davranış değişikliğini sağlayabilmek amacıyla kullanılır.
B
Solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır.
C
Oksijen ihtiyacını gidermek amacıyla kullanılır.
D
Depresyonu azaltmak amacıyla kullanılır.
E
Davranış değişikliğini sağlamak amacıyla kullanılır.
Açıklama:
Mukolitikajanlar; hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır.
Soru 47
KOAH'lı hastalara her yıl pnömokok aşısı hangi yaş üstü için yapılmalıdır?
Seçenekler
A
50 yaş üstü.
B
55 yaş üstü.
C
60 yaş üstü.
D
70 yaş üstü.
E
65 yaş üstü.
Açıklama:
Aşı: KOAH’lı hastaların çoğu her yıl gribin sık görüldüğü dönemlerde hastalanırlar. Gribe yakalanmak çoğunlukla pnömoniye zemin hazırlar. Bu nedenle KOAH’lı hastalara her yıl influenza(grip) aşısı yapılmalıdır. Pnömokok aşısı tüm 65 yaş üstü KOAH hastalarına ve FEV1 oranı %40 altında olan hastalarda yaşa bakılmaksızın yapılmalıdır.
Soru 48
KOAH hastalarında görülen atak nedeni olan enfeksiyon belirtilerinden değildir?
Seçenekler
A
Balgamın beyaz olması.
B
Balgam miktarının artması.
C
Nefes darlığının artması.
D
Solunum sırasında hışıltılı solunum olması.
E
Daha sık ve şiddetli öksürme.
Açıklama:
Enfeksiyonun belirtileri;
• Balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi
• Balgam miktarında artma
• Daha sık veya daha şiddetli öksürme hissi
• Aktiviteveya istirahat durumunda kısa kısa soluk almak
• Solunum sırasında hışıltı sesinin olması
• Soğuk algınlığına ait belirtilerin olması (burun akıntısı, boğaz ağrısı, titreme ve ateş)
• Nefesdarlığında artıştır.
• Ağır ataklar hasta için korkutucudur ve paniğe neden olur. Atak olması durumunda günlük kullanılan ilaçlar yetersiz kalır ve hastaneye gitmek gerekir.
• Balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi
• Balgam miktarında artma
• Daha sık veya daha şiddetli öksürme hissi
• Aktiviteveya istirahat durumunda kısa kısa soluk almak
• Solunum sırasında hışıltı sesinin olması
• Soğuk algınlığına ait belirtilerin olması (burun akıntısı, boğaz ağrısı, titreme ve ateş)
• Nefesdarlığında artıştır.
• Ağır ataklar hasta için korkutucudur ve paniğe neden olur. Atak olması durumunda günlük kullanılan ilaçlar yetersiz kalır ve hastaneye gitmek gerekir.
Soru 49
Koah hastalarını ataklarını daha çok hangi aylarda yaşarlar?
Seçenekler
A
Yaz ayları.
B
Sonbahar ayları.
C
Kış ayları.
D
Her ay.
E
İlkbahar ayları.
Açıklama:
Atakların (Alevlenmeler) Erken Fark Edilmesi: Alevlenmeler genellikle enfeksiyonun neden olduğu, KOAH’ınbelirti ve bulguların kötüleştiği durumdur. KOAH hastaları yılda yaklaşık 1-4 kez alevlenme yaşarlar. Ataklar daha çok kış aylarında olmakla birlikte herhangi bir zamanda da olabilir?
Soru 50
KOAH' lı hastalarda oksijen tedavisi alınırken dikkat edilmesi gereken kurallardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Önerilen oksijen akış hızının dışına çıkılmamalıdır.
B
Oksijen tedavisi günde en az 8-12 saat uygulanmalıdır.
C
Oksijen konsantiratörüne düzenli bakım yapılmalıdır.
D
Nazal kanül temiz tutulmalıdır.
E
Nazal nemlendiriciler temiz tutulmalıdır.
Açıklama:
Oksijen Tedavisi Alırken Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar:
• Oksijentedavisinin günde en az 15-16 saat (özellikle geceleri) uygulanması gerekir.
• Önerilen oksijen akış hızının dışına çıkılmamalıdır.
• Oksijen konsantratörünün düzenli bakımı yapılmalıdır.
• Nasalkanülve nemlendiriciler temiz tutulmalı, kirlendiğinde değiştirilmelidir.
• Oksijen gazının yanma özelliği olduğu için oksijen cihazlarının yanında kibrit, çakmak yakılmamalı ve sigara içilmemelidir. Ayrıca oksijen tüpü veya konsantratörü ocak ve soba gibi yanıcı cihazlardan en az 2 metre uzakta tutulmalıdır.
• Oksijentedavisinin günde en az 15-16 saat (özellikle geceleri) uygulanması gerekir.
• Önerilen oksijen akış hızının dışına çıkılmamalıdır.
• Oksijen konsantratörünün düzenli bakımı yapılmalıdır.
• Nasalkanülve nemlendiriciler temiz tutulmalı, kirlendiğinde değiştirilmelidir.
• Oksijen gazının yanma özelliği olduğu için oksijen cihazlarının yanında kibrit, çakmak yakılmamalı ve sigara içilmemelidir. Ayrıca oksijen tüpü veya konsantratörü ocak ve soba gibi yanıcı cihazlardan en az 2 metre uzakta tutulmalıdır.
Soru 51
Obstrüktif kelimesi ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Bunaltıcı
B
Tıkayıcı
C
Yaralayıcı
D
Kesici
E
Sökücü
Açıklama:
Obstrüktif kavramı, tıkayıcı/daraltıcı anlamına gelmektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı'nın (KOAH) günümüzdeki risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Genetik yatkınlık
B
Cinsiyet
C
Yoksulluk
D
Enfeksiyonlar
E
Çocukluk astımı
Açıklama:
KOAH’ın geçmişte erkeklerde daha sık görüldüğü ancak son 20 yılda kadınlarda ve erkeklerle aynı oranda görüldüğü belirtilmektedir. Bu nedenler günümüzde risk faktörü olarak kabul edilmemektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı'nda (KOAH) bireyin hastaneye başvuru yapmasından etken olan öncelikli semptomdur?
Seçenekler
A
Öksürük
B
Balgam çıkarma
C
Hışıltılı Solunum
D
Yorgunluk
E
Nefes darlığı
Açıklama:
KOAH’ta görülen kronik ve ilerleyici nefes darlığı hastanın hastaneye gitmesine neden olan önemli bir semptomdur. Önceleri eforla ortaya çıkan nefes darlığı, hastalık ilerledikçe hastanın günlük yaşam aktivitelerini engelleyecek boyuta ulaşmaktadır. Diğer seçeneklerde sunulan semptomlar da KOAH'a ait olmakla birlikte, bireyleri hastaneye başvuruya zorlayan belirgin semptom nefes darlığı yaşamalarıdır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi, KOAH'ın tedavisindeki amaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hastalık semptomlarını azaltmak
B
Hastalığın ilerlemesini önlemek
C
Akut atakları önlemek
D
Genetik geçişi engellemek
E
Yaşam süresini artırmak
Açıklama:
KOAH’tatedavinin amaçları, hastalığın ilerlemesini önlemek, semptomları azaltmak, egzersiz kapasitesini artırmak, akut atakları önlemek ve tedavi etmek, uzun süreli solunum fonksiyonlarını korumak, komplikasyonları azaltmak, solunum yolu enfeksiyonlarını önlemek, yaşam kalitesini ve yaşam süresini artırmaktır. Genetik geçişi engellemek bu amaçlardan biri değildir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 55
KOAH hastalarının fonksiyonel, emosyonel durumlarını düzeltmeyi ve sağlığı geliştirici davranışlar kazandırmayı hedefleyen, hastanın değerlendirmesini takiben her hasta için özel olarak belirlenen egzersiz eğitimi, eğitim ve davranış değişikliği geliştirme gibi yaklaşımları içeren kapsamlı uygulamaya verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oksijen tedavisi
B
Mukolitikajan
C
Pulmoner rehabilitasyon
D
Cerrahi tedavi
E
Hasta eğitimi
Açıklama:
Açıklaması verilen kavram, KOAH hastaları için düzenlenen non-farmakolojik tedaviler arasında yer alan "Pulmoner Rehabilitasyon"dur. Doğru yanıt C'dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi, KOAH tedavisinde yararlanılan Beta-2 agonistlerin temel yan etkisidir?
Seçenekler
A
Solunum darlığı
B
Terleme
C
İştahsızlık
D
Titreme
E
Kilo artışı
Açıklama:
Beta-2 agonistlerin yan etkileri arasında, temel yan etki titremedir. Diğer yan etkiler ise çarpıntı, baş ağrısı, bulantı ve kusmadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi, kronik obstrüktif akciğer hastalığında (KOAH) yararlanılan oksijen tedavisi kapsamında dikkat edilmesi gereken kurallardan biri değildir?
Seçenekler
A
Oksijen konsantratörünün düzenli bakımı yapılmalıdır.
B
Nasalkanül ve nemlendiricilertemiz tutulmalı, kirlendiğinde değiştirilmelidir.
C
Oksijen cihazlarının yanında kibrit, çakmak yakılmamalı ve sigara içilmemelidir.
D
Önerilen oksijen akış hızının dışına çıkılmamalıdır.
E
Oksijen tedavisi özellikle gün içerisinde uygulanmalıdır.
Açıklama:
Oksijen tedavisinin günde en az 15-16 saat ve özellikle geceleri uygulanması gerekmektedir. Diğer seçeneklerde verilen bilgiler doğrudur. Doğru yanıt E'dir.
Soru 58
Solunum sıkıntısının çok fazla olduğu durumlarda ilaçları havayollarına daha iyi iletebilmek amacıyla kullanılan cihaza verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Handihaler
B
Nebulizatör
C
İnhaler
D
Diskus
E
Turbuhaler
Açıklama:
Soruda açıklaması verilen cihaza verilen isim, nebuzilatördür. Doğru yanıt B'dir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi, KOAH'lı hastaların beslenmeleri ile ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Yutmanın kolaylaşması için yatay durumda yemek yenilmelidir.
B
Lifli yiyeceklerden uzak durulmalıdır.
C
Katı yiyecekler tercih edilmelidir.
D
Sıvı alımı artırılmalıdır.
E
Yeme aralıkları uzatılmalıdır.
Açıklama:
Fazla sıvı alınması solunum yollarının nemlenmesini, mukusun yumuşamasını ve kolay atılmasını sağladığından, sıvı alımı artırılmalıdır. Posalı (lifli) yiyeceklerin alımı artırılmalı, dik pozisyonda yemek yenmeli, yumuşak ve sulu besinler tercih edilmeli, çok yemek yenildiğinde solunum sıkıntısı yaşanabileceği için az ve sık beslenilmedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 60
"Bu cihazlar ortam havasını alarak pozitif basınç ile akciğerlere gönderirler. Gerekli durumlarda oksijen konsantratörü ile birlikte kullanılarak oksijenden zenginleştirilmiş basınçlı hava ile tedavi uygulanabilir. Cihazın basınç ayarları sadece doktor tarafından belirlenir."
Yukarıda açıklaması verilen ve KOAH tedavisinde yararlanılan cihazın adı nedir?
Yukarıda açıklaması verilen ve KOAH tedavisinde yararlanılan cihazın adı nedir?
Seçenekler
A
Solunum destek cihazı
B
Handihaler
C
Turbuhaler
D
Diskus
E
Aeresol
Açıklama:
Soruda açıklaması verilen cihaz, solunum destek cihazıdır. Diğer seçeneklerde verilen kavramlar ise kuru toz inhaler çeşitleridir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi KOAH olan bir bireyin genetik yatkınlık faktörüne sahip olduğunu gösterir?
Seçenekler
A
Aşırı mukus üretimi
B
Alfa-1 antitripsin eksikliği
C
A, C ve E vitamini eksikliği
D
Akciğerlerin kronik inflamasyonu
E
Akciğer harabiyeti
Açıklama:
KOAH’ta en iyi bilinen genetik risk faktörü alfa-1antitripsin eksikliğidir ve hastaların %1-2’sinde görülür. Alfa -1 antitripsin akciğerin harabiyetini önler. Alfa -1 antitripsin düzeyi düşük olan kişilerde KOAH gelişebilir. A, Cve E vitamini eksikliği ile alkol kullanımı KOAH gelişiminde önemli bir role sahiptir. Ayrıca malnütrisyon ve kilo kaybının solunum kas kitlesinde kayba yol açtığı bildirilmektedir. Yaş, KOAH için önemli bir risk faktörü olarak tanımlanmaktadır. Yaşlanma ile akciğer harabiyeti arttığı için bu harabiyetin yaşam boyu toplam maruziyeten mi, yoksa yaşlanmaya mı bağlı olduğu konusu çok iyi bilinmemektedir. KOAH’da toksik gaz ve partiküllere maruz kalma sonucu akciğerlerde inflamasyon meydana gelir. İnflamasyon sonucunda aşırı mukus üretimi, hava yollarında fibrozis, daralma, akciğer parankim yapıda ve damarlarda hasar oluşur. Doğru yanıt B’dir.
Soru 62
KOAH hastasının günlük yaşam aktivitelerini engelleyen en önemli sempton aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Öksürük
B
Yorgunluk
C
Nefes darlığı
D
Balgam çıkarma
E
Göğüste sıkıntı hissi
Açıklama:
KOAH’ta görülen kronik ve ilerleyici nefes darlığı hastanın hastaneye gitmesine neden olan önemli bir semptomdur. Önceleri eforla ortaya çıkan nefes darlığı, hastalık ilerledikçe hastanın günlük yaşam aktivitelerini engelleyecek boyuta ulaşmaktadır. Doğru yanıt C’ dir.
Soru 63
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının tanılanmasında kullanılan en etkili yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayrıntılı tıbbi öykü
B
Fiziksel muayene
C
Geçirilen komplikasyonlar
D
Kronik semptomlar
E
Spirometrik ölçümler
Açıklama:
KOAH’ın tanısında öykü, fizik muayene ve spirometrik ölçümler önemlidir. KOAH düşünülen her olguda detaylı birtıbbi öykü alınmalı ve kronik semptomlar, sigara içme durumu, mesleki maruziyet, iç/dış ortam havakirliliği, kronik akciğer hastalıklarına ilişkin aile öyküsü, alevlenmeler, hastaneye yatışlar, komorbiditeler, komplikasyonlar ve kullandığı ilaçlar sorgulanmalıdır. KOAH hastaların değerlendirilmesinde fizik muayene önemlidir, ancak tanısal değeri düşüktür. KOAH tanı ve değerlendirmesinde spirometrenin önemli bir yeri vardır. Spirometre ile zorlu vital kapasite (FVC), bu manevranın 1. saniyesinde dışarı verilen hava hacmi (FEV1) ölçülmekte ve FEV1/FVC oranı hesaplanmaktadır. Spirometrik ölçümler yaş, boy, cins ve ırka göre belirlenen referans değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilir. FEV1/FVC <%70 ise hastada hava akımı kısıtlanmasının olduğu doğrulanmakta ve hasta KOAH olarak değerlendirilmektedir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’ın farmakolojik tedavisinde kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Fosfodiesteraz-4 inhibitörleri
B
Mekanik Ventilasyon
C
Akciğer Transplantasyonu
D
Pulmoner Rehabilitasyon
E
Oksijen Tedavisi
Açıklama:
KOAH’ın tedavisinde bronkodilatörler (antikolinerjikler, beta-2 agonistler, teofilin), kortikosteroidler, fosfodiesteraz-4 inhibitörleri, mukolitikler ve antibiyotikler kullanılmaktadır. KOAH’da kullanılan non -farmakolojik yöntemler hasta eğitimi, pulmoner rehabilitasyon, uzun süreli oksijen tedavisi ve evde uzun süreli mekanik ventilasyondur. KOAH hastalarına uygulanan cerrahi girişimler arasında, büllektomi, akciğer volüm azaltıcı cerrahi (AVAC) ve akciğer transplantasyonu yer almaktadır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 65
KOAH’ın tanılanmasından sonra hasta eğitiminde göz önünde bulundurulması gereken en önemli prensip aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hasta yakınlarını bilgilendirme
B
Hastayı bilgilendirme
C
Aktif yaşamı destekleme
D
Kendi kendini tedavi etme
E
Hastane ortamında tedavi
Açıklama:
Tanı konduktan sonra hasta ve yakınları hastalık hakkında bilgilendirilmeli, hastanın tedaviye etkin olarak katılımı sağlanmalı ve hasta olabildiğince aktif bir yaşam sürmeye teşvik edilmelidir. Eğitim hastalık şiddetine göre bireyselleştirilmeli ve bir program dahilinde hastalık ilerledikçe ortaya çıkan gereksinimlere göre sürdürülmelidir. Bir uzman denetimi ve desteği altında hastalığa özgü, kendi kendini tedavi prensiplerine uygun olarak gerçekleştirilecek eğitimle, tedavinin etkinliği arttırılabilir. İdeal bir KOAH tedavisinde, hasta eğitimi mutlaka yer almalıdır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 66
Riskli ortamlarda çalışan bireylerin risk faktörlerine maruz kalmaları aşağıdakilerden hangisi uygulandığında minumuma indirilebilir?
Seçenekler
A
Zorunlu maske kullanımı
B
Sık aralıklı molalar
C
Diyafragmatik solunum
D
Büzük dudak solunumu
E
Bol su içimi
Açıklama:
Metal işçiliğinde, ulaşım sektöründe, odun-kömür işçiliğinde, kağıt imalatında, çimento, tekstil ve tahıl işlerinde çalışanların toz maskesi gibi kişisel koruma önlemlerini almaları gerekir. Bu iş kollarında çalışanların sigara içmemelerinin sağlanması önemlidir. Çünkü sigara içimi solunan maddelerin zararlı etkilerini artırmaktadır. Isınmak veya yemek pişirmek için kullanılan odun, kömür ve gaz gibi zararlı maddelerin ortamdan uzaklaştırılması gerekir. Evin ilaçlanması ve boyanması durumunda evde bulunulmamalı ve ilaç ve boyanın etkileri temizlenmelidir. Hava kirliliğinin olduğu günlerde dışarı çıkılmamalıdır. KOAH’lı hastalara diyafragmatik solunum ve büzük dudak solunumu teknikleri öğretilmeli ve hastaların bu teknikleri doğru bir şekilde yapmaları sağlanmalıdır. KOAH’lı hastalar balgam çıkarmaya başlamadan önce bol su içerek hazırlık yapmalıdır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 67
- Nasalkanül ve nemlendiriciler temiz tutulmalıdır.
- Oksijen tedavisi günde 15-16 saat uygulanmalıdır.
- Oksijen konsantratörünün düzenli bakımı yapılmalıdır.
- Alınan nefes yavaşça büzülmüş dudaklardan üflenmelidir.
- Konsantratör ocak veya sobadan en az 2 metre uzakta durmalıdır.
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, III, IV ve V
C
I, II, III ve V
D
I, IV ve V
E
Yalnız V
Açıklama:
KOAH’lı hastaların oksijen tedavisi alırken dikkat edilmesi gereken kurallar şöyle sıralanabilir: Oksijen tedavisinin günde en az 15-16 saat (özellikle geceleri) uygulanması gerekir. Önerilen oksijen akış hızının dışına çıkılmamalıdır. Oksijen kosantratörünün düzenli bakımı yapılmalıdır. Nasalkanül ve nemlendiriciler temiz tutulmalı, kirlendiğinde değiştirilmelidir. Oksijen cihazlarının yanında kibrit, çakmak yakılmamalı ve sigara içilmemelidir. Ayrıca oksijen tüpü veya konsantratörü ocak ve soba gibi yanıcı cihazlardan en az 2 metre uzakta tutulmalıdır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 68
Bazı KOAH hastalarının kullandıkları ilacı hissetmemelerinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ağızlıkla veya maskeyle kullanılması
B
Tatsız ve kokusuz kuru toz halinde olması
C
Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması
D
Çok yorgunluk hissedilmesi
E
İlacın düzenli kullanılması
Açıklama:
Çok yorgunluk hissedilmesi, eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması KOAH’lı hastaların egzersizi sonlandırması gereken durumlardandır. Nebulizatör ağızlıkla veya maskeyle kullanılabilir. Acil durumlarda maske tercih edilmelidir. KOAH’lı hastalarda kullanılan inhalasyon yöntemleri kullanılır. Kuru Toz inhaler; ilacın kuru toz içeren şeklidir. Handihaler, turbuhaler, aerosol, diskus gibi çeşitleri vardır. Çok iyi manevra kabiliyeti gerektirmezler bu nedenle nefes alıp verme gücü çok az olan hastalarda bile fayda sağlarlar. Bazı hastalar ilacı hissetmediklerinden yakınırlar ki bu ilacın tatsız ve kokusuz kuru toz halinde olmasına bağlıdır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’lı hastaların beslenmesinde dikkat edilmesi gerekenlerden biridir?
Seçenekler
A
Devamlı kullanılan malzemelere kolayca ulaşılmalı
B
Yemek yedikten bir saat sonra hareket edilmeli
C
Eğilme, gerilme ve uzanma hareketleri yapılmamalı
D
Yemek pişirme aktiviteleri oturarak yapılmalı
E
Günlük su (sıvı) alımı artırılmalı
Açıklama:
KOAH’lı hastaların beslenme konusunda dikkat edilmesi gerekenler şöyle sıralanabilir: Çok yemek yenildiğinde solunum sıkıntısı yaşanabileceği için az ve sık beslenilmelidir. Yemekler yavaş ve iyi çiğnenerek yenilmelidir. Yemek yerken dik oturulmalıdır. Çiğneme ve yutmayı kolaylaştırmak için yumuşak ve sulu besinler tercih edilmelidir. Fazla sıvı alınması solunum yollarının nemlenmesini, mukusun yumuşamasını ve kolay atılmasını sağlar. Bu nedenle sıvı alımı artırılmalıdır. Posalı yiyecekler kabızlığı ve ıkınmayı önlediği için posalı (lifli) besinlerin alımı artırılmalıdır. Gaz yapıcı yiyecek ve içecekler midenin gerilmesine neden olarak solunumu zorlaştırdığı için gaz yapıcı yiyecek ve içeceklerin alımı azaltılmalıdır. Yüksek karbonhidratlı besinler (şekerli, nişastalı ve unlu besinler) solunum güçlüğüne yol açabileceğinden bu besinler mümkün olduğunca az tüketilmelidir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 70
- Burun akıntısı, boğaz ağrısı
- Balgam miktarının artması
- Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
- Dinlenme sırasında kısa kısa soluk alması
- Sık ve şiddetli öksürmesi
Seçenekler
A
I, II, IV ve V
B
I, III, IV ve V
C
III, IV ve V
D
I, II ve III
E
Yalnız IV
Açıklama:
Alevlenmeler genellikle enfeksiyonun neden olduğu, KOAH’ın belirti ve bulguların kötüleştiği durumdur. KOAH hastaları yılda yaklaşık 1-4 kez alevlenme yaşarlar. Ataklar daha çok kış aylarında olmakla birlikte herhangi bir zamanda da olabilir. En sık görülen atak nedeni enfeksiyonlardır. Atakların erken fark edilmesi için enfeksiyon gelişip gelişmediği kontrol edilmelidir. Enfeksiyon belirtileri; balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi, balgam miktarında artma, daha sık veya daha şiddetli öksürme hissi, aktivite veya istirahat durumunda kısa kısa soluk almak, solunum sırasında hışıltı sesinin olması, soğuk algınlığına ait belirtilerin olması (burun akıntısı, boğaz ağrısı, titreme ve ateş), nefes darlığında artıştır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi ilerleyici ve kalıcı hava akımı kısıtlanması ile karakterize, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır?
Seçenekler
A
AIDS
B
Kanser
C
KOAH
D
Verem
E
Hepatit
Açıklama:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) genellikle ilerleyici ve kalıcı hava akımı kısıtlanması ile karakterize, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. KOAH yaşlılarda sık görülen bir hastalıktır. KOAH genellikle 50’lili yaşların sonu ve 60 yaşlarındaki bireylerde ortaya çıktığı için hastaların büyük çoğunluğu yaşlı grubunda yer almaktadır.
Soru 72
I. Akciğerin uzun süre devam eden inflamasyonudur.
II. Neredeyse her 20 ölümün birinden sorumludur.
III. Hava yollarında daralmaya sebep olur.
IV. Henüz bir tedavisi bulunamamıştır.
Yukarıdakilerden hangileri Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı’nın (KOAH) özellikleridir?
II. Neredeyse her 20 ölümün birinden sorumludur.
III. Hava yollarında daralmaya sebep olur.
IV. Henüz bir tedavisi bulunamamıştır.
Yukarıdakilerden hangileri Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı’nın (KOAH) özellikleridir?
Seçenekler
A
I ve IV
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
KOAH, toksik gaz ve partiküllere karşı havayolları ve akciğerlerin kronik inflamasyonu olup, genellikle ilerleyici ve kalıcı hava akımı kısıtlanması ile karakterize, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. İnflamasyon sonucunda aşırı mukus üretimi, hava yollarında fibrozis, daralma, akciğer parankim yapıda ve damarlarda hasar oluşur. Küresel Hastalık Yükü Çalışması verilerine göre, KOAH yılda 2.9 milyon kişinin ölümüne neden olmaktadır. Dünyada 3. ölüm nedeni ve tüm ölümlerin %5.5’inden sorumludur. Doğru cevap C’dir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’a sebep olan etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Alfa -1 antitripsin'in varlığı
B
A, C ve E vitamini eksikliği
C
Düşük sosyoekonomik durum
D
Sigara ve tütün kullanımı
E
Geçirilmiş enfeksiyonlar
Açıklama:
KOAH’ta en iyi bilinen genetik risk faktörü alfa -1 antitripsin eksikliğidir ve hastaların %1-2’sinde görülür. Alfa -1 antitripsin akciğerin harabiyetini önler. Alfa -1 antitripsin düzeyi düşük olan kişilerde KOAH gelişebilir. Dolayısıyla Alfa -1 antitripsinin kendisi değil, eksikliği KOAH’a sebep olan etmenlerden biridir. Doğru cevap A’dır.
Soru 74
I. Öksürük
II. Anksiyete
III. Nefes darlığı
IV. Balgam çıkarma
V. Hışıltılı solunum
Yukarıdakilerden hangileri KOAH’ın en temel semptomlarıdır?
II. Anksiyete
III. Nefes darlığı
IV. Balgam çıkarma
V. Hışıltılı solunum
Yukarıdakilerden hangileri KOAH’ın en temel semptomlarıdır?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, II ve IV
C
III, IV ve IV
D
I, III, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
KOAH’ta görülen en önemli semptomlar nefes darlığı, öksürük, balgam çıkarma, hışıltılı solunum ve göğüste sıkıntı hissidir. Diğer taraftan göğüs ağrısı, yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı, hipoksi, siyanoz, ödem, baş ağrısı, anksiyete ve depresyon KOAH’da görülen diğer semptomlardır. Doğru cevap D’dir.
Soru 75
________ ile zorlu vital kapasite (FVC), bu manevranın 1. saniyesinde dışarı verilen hava hacmi (FEV1) ölçülebilir ve FEV1/FVC oranı hesaplanabilir.
Yukarıdaki cümleyi KOAH’ın tanısında kullanılan aşağıdaki hangi araç doğru bir şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümleyi KOAH’ın tanısında kullanılan aşağıdaki hangi araç doğru bir şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Akciğer röntgeni
B
Spirometre
C
Stereofotogrametri
D
Ekokardiyografi
E
Efor testi
Açıklama:
KOAH tanı ve değerlendirmesinde spirometrenin önemli bir yeri vardır. Spirometre ile zorlu vital kapasite (FVC), bu manevranın 1. saniyesinde dışarı verilen hava hacmi (FEV1) ölçülmekte ve FEV1/FVC oranı hesaplanmaktadır. Spirometrik ölçümler yaş, boy, cins ve ırka göre belirlenen referans değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilir. FEV1/FVC <%70 ise hastada hava akımı kısıtlanmasının olduğu doğrulanmakta ve hasta KOAH olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap B’dir.
Soru 76
I. Psikoterapi
II. Farmalolojik tedavi
III. Nonfarmakolojik tedavi
IV. Cerrahi tedavi
Yukarıdakilerden hangileri KOAH’ın tedavisinde kullanılan yöntemlerdir?
II. Farmalolojik tedavi
III. Nonfarmakolojik tedavi
IV. Cerrahi tedavi
Yukarıdakilerden hangileri KOAH’ın tedavisinde kullanılan yöntemlerdir?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
KOAH’ın tedavisi ilaç tedavisi (farmakolojik), ilaç dışı tedavi (nonfarmakolojik) ve cerrahi tedavi olarak 3 grupta toplanabilir. Psikoterapi ise bunlardan biri değildir. Doğru cevap E’dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi KOAH'lı hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır?
Seçenekler
A
Antibiyotikler
B
Bronkodilatörler
C
Kortikosteroidler
D
Mukolitikajanlar
E
Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri
Açıklama:
Antibiyotikler sadece enfeksiyona bağlı alevlenmelerin tedavisinde kullanılır. Bronkodilatörler, bronşları genişleterek hastaların daha fazla oksijen almalarını sağlayan ilaçlardır. İnhale kortikosteroidler inflamasyonu azaltmak için, sistemik kortikosteroidler ise atakların tedavisinde kullanılmaktadır. Fosfodiesteraz-4 inhibitörlerinin başlıca etkisi inflamasyonu baskılamaktır. Mukolitikler ise hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır. Doğru cevap D’dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’lı hastaların bakımında dikkat edilmesi gereken konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Oksijen tedavisi
B
Doğru beslenme
C
Cerrahi müdahale
D
Solunum egzersizleri
E
Etkili inhalasyon yöntemleri
Açıklama:
KOAH’lı hastanın bakımında dikkat edilmesi gereken konular şunlardır:
- Risk faktörlerinden kaçınma
- Akciğerleri temizleme teknikleri
- Solunum egzersizleri
- Oksijen tedavisi
- Etkili inhalasyon yöntemleri
- Egzersizin eğitimi
- Doğru beslenme
- Enerji tasarrufu teknikleri
- Atakların erken fark edilmesi
Soru 79
I. Önerilen oksijen akış hızının dışına çıkılmamalıdır.
II. Oksijen tedavisinin günde en fazla 1-2 saat uygulanması gerekir.
III. Oksijen konsantratörünün düzenli bakımı yapılmalıdır.
IV. Oksijen tedavisi özellikle gündüzleri uygulanmalıdır.
V. Nasalkanülve nemlendiriciler temiz tutulmalı, kirlendiğinde değiştirilmelidir.
Yukarıdakilerden hangileri oksijen tedavisi alırken dikkat edilmesi gereken konulardır?
II. Oksijen tedavisinin günde en fazla 1-2 saat uygulanması gerekir.
III. Oksijen konsantratörünün düzenli bakımı yapılmalıdır.
IV. Oksijen tedavisi özellikle gündüzleri uygulanmalıdır.
V. Nasalkanülve nemlendiriciler temiz tutulmalı, kirlendiğinde değiştirilmelidir.
Yukarıdakilerden hangileri oksijen tedavisi alırken dikkat edilmesi gereken konulardır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve V
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Oksijen tedavisi alırken dikkat edilmesi gereken kurallar şunlardır:
- Oksijen tedavisinin günde en az 15-16 saat (özellikle geceleri) uygulanması gerekir.
- Önerilen oksijen akış hızının dışına çıkılmamalıdır.
- Oksijen konsantratörünün düzenli bakımı yapılmalıdır.
- Nasalkanülve nemlendiriciler temiz tutulmalı, kirlendiğinde değiştirilmelidir.
- Oksijen gazının yanma özelliği olduğu için oksijen cihazlarının yanında kibrit, çakmak yakılmamalı ve sigara içilmemelidir. Ayrıca oksijen tüpü veya konsantratörü ocak ve soba gibi yanıcı cihazlardan en az 2 metre uzakta tutulmalıdır.
Soru 80
I. Az ve sık beslenilmelidir.
II. Sıvı alımı azaltılmalıdır.
III. Karbonhidratlı besinler azaltılmalıdır.
IV. Posalı yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri KOAH’lı hastaların beslenme konusunda dikkat etmesi gereken noktalardır?
II. Sıvı alımı azaltılmalıdır.
III. Karbonhidratlı besinler azaltılmalıdır.
IV. Posalı yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri KOAH’lı hastaların beslenme konusunda dikkat etmesi gereken noktalardır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
KOAH’lı hastaların beslenme konusunda dikkat etmesi gereken noktalar şunlardır:
- Çok yemek yenildiğinde solunum sıkıntısı yaşanabileceği için az ve sık beslenilmedir.
- Yemekler yavaş ve iyi çiğnenerek yenilmelidir.
- Yemek yerken dik oturulmalıdır.
- Çiğneme ve yutmayı kolaylaştırmak için yumuşak ve sulu besinler tercih edilmelidir.
- Fazla sıvı alınması solunum yollarının nemlenmesini, mukusun yumuşamasını ve kolay atılmasını sağlar. Bu nedenle sıvı alımı artırılmalıdır.
- Posalı yiyecekler kabızlığı ve ıkınmayı önlediği için posalı (lifli) besinlerin alımı artırılmalıdır.
- Gaz yapıcı yiyecek ve içecekler midenin gerilmesine neden olarak solunumu zorlaştırdığı için gaz yapıcı yiyecek ve içeceklerin alımı azaltılmalıdır.
- Yüksek karbonhidratlı besinler (şekerli, nişastalı ve unlu besinler) solunum güçlüğüne yol açabileceğinden bu besinler mümkün olduğunca az tüketilmelidir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’ta enfeksiyona bağlı atakların belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
El ve parmaklarda uyuşma
B
Balgam miktarında artış
C
Burun akıntısı, boğaz ağrısı, titreme ve ateş
D
Nefes darlığında artış
E
Daha sık veya şiddetli öksürme hissi
Açıklama:
KOAH’ta enfeksiyonun belirtileri şunlardır:
- Balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi
- Balgam miktarında artma
- Daha sık veya daha şiddetli öksürme hissi
- Aktivite veya istirahat durumunda kısa kısa soluk almak
- Solunum sırasında hışıltı sesinin olması
- Soğuk algınlığına ait belirtilerin olması (burun akıntısı, boğaz ağrısı, titreme ve ateş)
- Nefes darlığında artıştır.
Soru 82
- Sigara
- Toksik gaz
- Sosyoekonomik durum
- Cinsiyet
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II
C
III, IV
D
I, II, III
E
Hepsi
Açıklama:
KOAH, genetik yatkınlık ve çevresel etkenlerle etkileşim sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Sigaraiçme hastalığın en önemli nedeni olmakla birlikte toksik gaz ve partiküllere maruziyet önemli risk faktörleridir. Söz konusu risk faktörlerine ilave olarak yaş ve cinsiyet, düşük sosyoekonomik durum, yetersiz beslenme, enfeksiyonlar, akciğerlerin büyüme ve gelişimindeki sorunlar hastalığın ortaya çıkmasında etkili olan diğer risk faktörleridir. Pasif sigara içiciliği ve dış ortam hava kirliliği KOAH gelişiminde daha az önemli olup, hastalığın kötüleşmesine neden olurlar. Bu bağlamda doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 83
KOAH, Türkiye’de solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerde kaçıncı sırada yer almaktadır ?
Seçenekler
A
İkinci
B
Beşinci
C
Üçüncü
D
Altıncı
E
Onuncu
Açıklama:
KOAH, Türkiye’de solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerde üçüncü sırada yer almaktadır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Risk Faktörleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yetersiz beslenme
B
Düşük sosyoekonomik durum
C
Genetik yatkınlık
D
Toksik gaz ve partiküllere maruziyet
E
Spor yapmama
Açıklama:
Spor yapmamak Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Risk Faktörleri arasında yer almaz.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Koah hastalığının en önemli nedeni olarak bilinmektedir?
Seçenekler
A
Sigara içmek
B
Yetersiz beslenme
C
Enfeksiyonlar
D
Alfa-1antitripsin eksikliği
E
Kimyasallara maruz kalmak
Açıklama:
KOAH, genetik yatkınlık ve çevresel etkenlerle etkileşim sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Sigara içme hastalığın en önemli nedeni olmakla birlikte toksik gaz ve partiküllere maruziyet önemli risk faktörleridir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi KOAH da görülen semptomlar arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Nefes darlığı
B
Öksürük
C
Baş ağrısı
D
Kilo alma
E
Anksiyete
Açıklama:
Koah hastalarında iştahsızlık dolayısıylada kilo kaybı görülür, bu yüzden kilo alma şıkkı yanlıştır
Soru 87
Bir kişinin KOAH olarak değerlendirilmesi için spirometri sonucu FEV1/FVC oranı kaçın altında olmalıdır?
Seçenekler
A
90
B
80
C
70
D
60
E
50
Açıklama:
KOAH tanı ve değerlendirmesinde spirometrenin önemli bir yeri vardır. Spirometre ile zorlu vital kapasite (FVC), bu manevranın 1. saniyesinde dışarı verilen hava hacmi (FEV1) ölçülmekte ve FEV1/FVC oranıhesaplanmaktadır. Spirometrik ölçümler yaş, boy, cins ve ırka göre belirlenen referans değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilir. FEV1/FVC <%70 ise hastada hava akımı kısıtlanmasının olduğu doğrulanmakta ve hasta KOAH olarak değerlendirilmektedir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi Koah hastalığında hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır?
Seçenekler
A
Antibiyotikler
B
Mukolitikajanlar
C
Bronkodilatörler
D
Kortikosteroidler
E
Antikolinerjikler
Açıklama:
Mukolitikler hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır.
Soru 89
Koah tedavisinde antibiyotikler ne için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla
B
Enfeksiyona bağlı alevlenmelerin tedavisinde
C
İnflamasyonu baskılamak amacıyla
D
Bronş düz kaslarının gevşemesi amacıyla
E
Atakların azaltılması amacıyla
Açıklama:
KOAH’ta antibiyotikler sadece enfeksiyona bağlı alevlenmelerin tedavisinde kullanılmalıdır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’da kullanılan non-farmakolojik yöntemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Pulmoner rehabilitasyon
B
Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri
C
Kortikosteroidler
D
Bronkodilatörler
E
Mukolitikajanlar
Açıklama:
KOAH’da kullanılan non-farmakolojik yöntemlerhasta eğitimi, pulmoner rehabilitasyon, uzun süreli oksijen tedavisi ve evde uzun süreli mekanik ventilasyondur.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’da kullanılan farmakolojik yöntemler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
evde uzun süreli mekanik ventilasyonu
B
uzun süreli oksijen tedavisi
C
pulmoner rehabilitasyon
D
Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri
E
Hasta eğitimi
Açıklama:
Hasta eğitimi, pulmoner rehabilitasyon, uzun süreli oksijen tedavisi ve evde uzun süreli mekanik ventilasyonu koah’da kullanılan non-farmakolojik yöntemler arasında yer alır. Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri ise farmakolojik yöntemler arasındadır
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi koah hastalarının uyguladıkları egzersizin sonlandırılması gereken durumlar biri değildir?
Seçenekler
A
Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
B
Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
C
Soğuk soğuk terleme olması
D
Hırıltının aşırı bir şekilde azalması
E
Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması
Açıklama:
Hırıltının azalması uygulanan egzersizin hastaya faydalı olduğunun göstergesidir, bu yüzden egzersizin sonlardırması gerekmez.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’ın belirti ve bulguların kötüleşmesine sebep olan enfeksiyonların belirtileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
B
Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
C
Balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi
D
Soğuk soğuk terleme olması
E
Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması
Açıklama:
Enfeksiyonun belirtileri; Balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi , Balgam miktarında artma , Daha sık veya daha şiddetli öksürme hissi ,Aktiviteveya istirahat durumunda kısa kısa soluk almak , Solunum sırasında hışıltı sesinin olması , Soğuk algınlığına ait belirtilerin olması (burun akıntısı, boğaz ağrısı, titreme ve ateş) , Nefes darlığında artıştır.
Soru 94
Aşağıdaki ilaçlardan hangisi KOAH için uygulanan farmakolojik tedavide kullanılan kısa etkili Beta-2 agonistlerdendir?
Seçenekler
A
İpratropium bromür
B
Salbutamol
C
Simetidin
D
Roflumilast
E
Teofilin
Açıklama:
Beta-2 agonistler, bronş düz kaslarının gevşemesini sağlarlar. Etki sürelerine göre kısa ve uzun etkili olarak tanımlanan Beta-2 agonistler, genel- likle inhalasyon yoluyla verilmekle birlikte, oral ve parenteral yolla verilen şekilleri de vardır. Kısa etkili Beta-2agonistler; salbutamol ve terbutalin en sık kullanılan kısa etkili Beta-2 agonist- lerdir.
Soru 95
- Egzersiz sonrasında soğuma hareketleri yapılmalı
- Egzersiz esnasında kalın kıyafetler giyilmeli
- Yemekten sonra 15 dk sonra yapılmalı
- Egzersiz yaparken yeterli sıvı alınmalı
Seçenekler
A
I, IV
B
II, III
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
Hepsi
Açıklama:
Egzersiz Yapılmasında Uyulması Gereken Kurallar
- Egzersizden önce ısınma sonrasında soğuma hareketleri yapılmalıdır.
- Egzersiz sırasında hafif kıyafetler ve sporayakkabısı giyilmelidir.
- Egzersiz yemek yedikten en az bir saat sonrayapılmalıdır.
- Egzersiz yaparken yeterli sıvı alınmalıdır.
- Egzersiz olarak yürüyüş yapılacaksa mümkün olduğunca düz yolda veya zeminde yapılmalıdır.
- Soğuk havalarda dışarda egzersiz yapmakyerine kapalı alanlar tercih edilmelidir.
Soru 96
- Göğüste baskı hissi
- Soğuk terleme
- Sırtta ağrı
- Hırıltının aşırı artışı
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
Hepsi
Açıklama:
Egzersizin Sonlandırılması Gereken Durumlar
Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
- Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
- Soğuk soğuk terleme olması
- Hırıltının aşırı bir şekilde artması
- Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması
- Çok yorgunluk hissedilmesi
Soru 97
- Yaslanarak yemek yemek
- Sık sık ve az az yemek
- Sıvı alımını azaltmak
- Lifli gıdalar yemek
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
Hepsi
Açıklama:
KOAH’lı Hastaların Beslenme Konusunda Dikkat Etmesi Gerekenler
- Çok yemek yenildiğinde solunum sıkıntısıyaşanabileceği için az ve sık beslenilmedir.
- Yemekler yavaş ve iyi çiğnenerek yenilmelidir.
- Yemek yerken dik oturulmalıdır.
- Çiğneme ve yutmayı kolaylaştırmak içinyumuşak ve sulu besinler tercih edilmelidir.
- Fazla sıvı alınması solunum yollarının nemlenmesini, mukusun yumuşamasını ve kolay atılmasını sağlar. Bu nedenle sıvı alımı artırılmalıdır.
- Posalı yiyecekler kabızlığı ve ıkınmayı önlediği için posalı (lifli) besinlerin alımı artırılmalıdır.
- Gaz yapıcı yiyecek ve içecekler mideningerilmesine neden olarak solunumu zorlaştırdığı için gaz yapıcı yiyecek ve içeceklerin alımı azaltılmalıdır.
- Yüksek karbonhidratlı besinler (şekerli, nişastalı ve unlu besinler) solunum güçlüğüne yol açabileceğinden bu besinler mümkün olduğunca az tüketilmelidir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’lı hastanın bakımında dikkat edilmesi gereken konular arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kuru hava tedavisi
B
Beslenme
C
İnhalasyon yöntemi
D
Egzersiz
E
Ekciğer temizleme teknikleri
Açıklama:
KOAH’lı hastanın bakımında dikkat edilmesi gereken konular;
- Risk faktörlerinden kaçınma
- Akciğerleri temizleme teknikleri
- Solunum egzersizleri
- Oksijen tedavisi
- Etkiliinhalasyon yöntemleri
- Egzersizin eğitimi
- Doğru beslenme
- Enerji tasarrufu teknikleri
- Atakların erken fark edilmesidir.
Soru 99
- Bir el göğüs kafesinin hemen altında olmalı
- Hızlı derin bir nefes alınmalı
- Kontrollü nefes verilmeli
- Egzersiz arka arkaya 5-6 kere yapılmalı
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
Hepsi
Açıklama:
Diyafragmatik Solunum
- Rahat bir pozisyon seçilmeli
- Bir el önde göğüs kafesinin hemen altındadiğer el de göğüs kemiğinin üzerinde olacak şekilde konulduktan sonra, nefes alıp verilmeli ve solunum kaslarının hareketleri hissedilmelidir.
- Yavaş derin bir nefes alındıktan sonra kont- rollü olarak nefes verilmelidir
- Dinlenmeli ve dinledikten sonra bu işlem2-3 kez tekrarlanmalıdır.
Soru 100
KOAH'lı hastalara pnömokok aşısı yaşa bakılmaksızın yapılması için FEV1oranı kaçın altında olmalıdır?
Seçenekler
A
% 70
B
% 60
C
% 50
D
% 40
E
% 30
Açıklama:
KOAH’lı hastaların çoğu her yıl gribin sık görüldüğü dönemlerde hastalanırlar. Gribe yakalanmak çoğunlukla pnömoniye zemin hazırlar. Bu nedenle KOAH’lı hastalara her yıl influenza (grip) aşısı yapılmalıdır. Pnömokok aşısı tüm 65 yaş üstü KOAH hastalarına ve FEV1 oranı % 40 altında olan hastalarda yaşa bakılmaksızın yapılmalıdır.
Soru 101
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı genellikle hangi yaş gruplarında görülür?
Seçenekler
A
10-20
B
20-30
C
30-40
D
40-50
E
50-60
Açıklama:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) genellikle ilerleyici ve kalıcı hava akımı kısıtlanması ile karakterize, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. KOAHyaşlılarda sık görülen bir hastalıktır. KOAH genellikle 50’lili yaşların sonu ve 60 yaşlarındaki bireylerde ortaya çıktığı için hastaların büyük çoğunluğu yaşlı grubunda yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 102
Kronik obstrüktif akciğer hastalığında nefes darlığı, öksürük ve balgam çıkarma gibi semptomlar daha çok günün hangi saatlerinde yoğun olarak hissedilmektedir?
Seçenekler
A
Öğle saatlerinde
B
Sabah saatlerinde
C
Akşam saatlerinde
D
Gece saatlerinde
E
Yatsı saatlerinde
Açıklama:
KOAH’ta görülen en önemli semptomlar nefes darlığı, öksürük ve balgam çıkarmadır. Semptomlar gün içinde değişkenlik göstermekte ve sabah saatlerinde daha yoğun hissedilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 103
Kronik obstrüktif akciğer hastalığında tanı konulmasında en güvenilir yöntem hangisidir?
Seçenekler
A
Mesleki maruziyet
B
Sigara içme durumu
C
Spirometre sonuçları
D
İç/dış ortam hav kirliliği
E
Akciğer hastalıklarına dair aile öyküsü
Açıklama:
KOAH tanı ve değerlendirmesinde spirometrenin önemli bir yeri vardır. Spirometre ile zorlu vital kapasite (FVC), bu manevranın 1. saniyesinde dışarı verilen hava hacmi (FEV1) ölçülmekte ve FEV1/FVC oranıhesaplanmaktadır. Spirometrik ölçümler yaş, boy, cins ve ırka göre belirlenen referans değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilir. FEV1/FVC <%70 ise hastada hava akımı kısıtlanmasının olduğu doğrulanmakta ve hasta KOAH olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 104
- Mukolitikajanlar
- Pulmoner Rehabilitasyon
- Kortikosteroidler
- Bronkodilatörler
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,II
D
I,III,IV
E
II,IV
Açıklama:
KOAH’ıntedavisindebronkodilatörler (antikolinerjikler, beta-2 agonistler, teofilin), kortikosteroidler, fosfodiesteraz-4 inhibitörleri, mukolitikler ve antibiyotikler kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 105
Kronik obstrüktif akciğer hastalığında hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla hangi tedavi uygulanmalıdır?
Seçenekler
A
Mukolitikajanlar
B
Antibiyotikler
C
Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri
D
Kortikosteroidler
E
Bronkodilatörler
Açıklama:
Mukolitikler hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında hastanın bakımında dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Risk faktörlerinden kaçınma
B
Hastanın Yaşı
C
Akciğerleri temizleme teknikleri
D
Solunum egzersizleri
E
Doğru beslenme
Açıklama:
KOAH’lı hastanın bakımında dikkat edilmesi gereken konular;
1. Risk faktörlerinden kaçınma
2. Akciğerleri temizleme teknikleri
3. Solunum egzersizleri
4. Oksijentedavisi
5. Etkiliinhalasyon yöntemleri
6. Egzersizin eğitimi
7. Doğru beslenme
8. Enerji tasarrufu teknikleri
9. Atakların erken fark edilmesidir.
Doğru cevap B'dir.
1. Risk faktörlerinden kaçınma
2. Akciğerleri temizleme teknikleri
3. Solunum egzersizleri
4. Oksijentedavisi
5. Etkiliinhalasyon yöntemleri
6. Egzersizin eğitimi
7. Doğru beslenme
8. Enerji tasarrufu teknikleri
9. Atakların erken fark edilmesidir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 107
- Handihaler
- Diskus
- Turbuhaler
- Aeresol
Seçenekler
A
Doğru Beslenme Yöntemleri
B
Akciğerleri Temizleme Yöntemleri
C
Solunum Egzersizleri
D
Oksijen Tedavisi
E
İnhalasyon Yöntemleri
Açıklama:
KOAH’lı hastalarda kullanılan inhalasyon yöntemleri aşağıda verilmiştir.
- Ölçülü Doz inhalerKullanımı
- Kuru Toz inhaler
- Handihaler Kullanımı
- Turbuhaler Kullanımı
- Diskus Kullanımı
- Aeresol Kullanımı
- Nebulizatör Tedavisi
Soru 108
Bir kronik obstrüktif akciğer hastası egzersiz sırasında göğüste ağrı, baş dönmesi ve soğuk terleme semptomları göstermektedir. Öncelikle yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Egzersize bir ara verip tekrar devam edilmelidir
B
Tansiyon ölçülmelidir
C
Egzersiz sonlandırılmalıdır
D
İlaç tedavisine başlanmalıdır
E
Yiyecek bir şeyler verilmelidir
Açıklama:
Egzersizin Sonlandırılması Gereken Durumlar:
• Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
• Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
• Soğuk soğuk terleme olması
• Hırıltının aşırı bir şekilde artması
• Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması
• Çok yorgunluk hissedilmesi
Doğru cevap C'dir.
• Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
• Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
• Soğuk soğuk terleme olması
• Hırıltının aşırı bir şekilde artması
• Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması
• Çok yorgunluk hissedilmesi
Doğru cevap C'dir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’lı hastaların beslenme konusunda dikkat etmesi gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yemek yerken yatılmalıdır
B
Çok yemek yenildiğinde solunum sıkıntısı yaşanabileceği için az ve sık beslenilmelidir.
C
Posalı yiyecekler kabızlığı ve ıkınmayı önlediği için posalı (lifli) besinlerin alımı artırılmalıdır.
D
Çiğneme ve yutmayı kolaylaştırmak için yumuşak ve sulu besinler tercih edilmelidir.
E
Yemekler yavaş ve iyi çiğnenerek yenilmelidir
Açıklama:
KOAH’lı Hastaların Beslenme Konusunda Dikkat Etmesi Gerekenler
• Çok yemek yenildiğinde solunum sıkıntısı yaşanabileceği için az ve sık beslenilmedir.
• Yemekler yavaş ve iyi çiğnenerek yenilmelidir.
• Yemek yerken dik oturulmalıdır.
• Çiğneme ve yutmayı kolaylaştırmak için yumuşak ve sulu besinler tercih edilmelidir.
• Fazla sıvı alınması solunum yollarının nemlenmesini, mukusun yumuşamasını ve kolay
atılmasını sağlar. Bu nedenle sıvı alımı artırılmalıdır.
• Posalı yiyecekler kabızlığı ve ıkınmayı önlediği için posalı (lifli) besinlerin alımı artırılmalıdır.
• Gaz yapıcı yiyecek ve içecekler midenin gerilmesine neden olarak solunumu zorlaştırdığı için gaz yapıcı yiyecek ve içeceklerin alımı azaltılmalıdır.
• Yüksek karbonhidratlı besinler (şekerli, nişastalı ve unlu besinler) solunum güçlüğüne
yol açabileceğinden bu besinler mümkün olduğunca az tüketilmelidir.
Doğru cevap A'dır.
• Çok yemek yenildiğinde solunum sıkıntısı yaşanabileceği için az ve sık beslenilmedir.
• Yemekler yavaş ve iyi çiğnenerek yenilmelidir.
• Yemek yerken dik oturulmalıdır.
• Çiğneme ve yutmayı kolaylaştırmak için yumuşak ve sulu besinler tercih edilmelidir.
• Fazla sıvı alınması solunum yollarının nemlenmesini, mukusun yumuşamasını ve kolay
atılmasını sağlar. Bu nedenle sıvı alımı artırılmalıdır.
• Posalı yiyecekler kabızlığı ve ıkınmayı önlediği için posalı (lifli) besinlerin alımı artırılmalıdır.
• Gaz yapıcı yiyecek ve içecekler midenin gerilmesine neden olarak solunumu zorlaştırdığı için gaz yapıcı yiyecek ve içeceklerin alımı azaltılmalıdır.
• Yüksek karbonhidratlı besinler (şekerli, nişastalı ve unlu besinler) solunum güçlüğüne
yol açabileceğinden bu besinler mümkün olduğunca az tüketilmelidir.
Doğru cevap A'dır.
Soru 110
- Ev içinde sürekli kullanılan malzemeler kolay ulaşılabilecek yerlere konulmalıdır.
- Eğilme, gerilme ve uzanma gibi hareketler mümkün olduğunca az yapılmalıdır.
- Yemek yedikten sonra yiyeceklerin sindirilmesine yardımcı olmak için dinlenilmelidir.
- Banyo tabureye oturarak, duş kullanarak yapılmalı ve banyo sonrası kurulanmak için bornoz kullanılmalıdır.
Seçenekler
A
Hastanın ekonomisine katkı sağlamak
B
Hastanın sosyal ilişkilerini geliştirmek
C
Hastanın iyileşmesini hızlandırmak
D
Hastanın daha az enerji harcamasını sağlamak
E
Hastaya teşhis koymayı kolaylaştırmak
Açıklama:
Aşağıda verilen basit önlemlerle gün içinde harcanan enerji en aza indirilebilir.
Ev içinde taşınması gereken tüm malzemeler tekerlekli bir masa veya araba ile itilerek gerekli yerlere götürülmelidir. Giyinme, duş alma, makyaj yapma, yemek pişirme ve benzeri aktiviteler oturarak yapılmalıdır. Ev içinde sürekli kullanılan malzemeler kolay
ulaşılabilecek yerlere konulmalıdır. Eğilme, gerilme ve uzanma gibi hareketler mümkün olduğunca az yapılmamalıdır. Yemek yedikten sonra yiyeceklerin sindirilmesine yardımcı olmak için dinlenilmelidir. Banyo tabureye oturarak, duş kullanarak yapılmalı ve banyo sonrası kurulanmak için bornoz kullanılmalıdır. İhtiyaç duyulduğunda mutlaka dinlenilmelidir. Doğru cevap D'dir.
Ev içinde taşınması gereken tüm malzemeler tekerlekli bir masa veya araba ile itilerek gerekli yerlere götürülmelidir. Giyinme, duş alma, makyaj yapma, yemek pişirme ve benzeri aktiviteler oturarak yapılmalıdır. Ev içinde sürekli kullanılan malzemeler kolay
ulaşılabilecek yerlere konulmalıdır. Eğilme, gerilme ve uzanma gibi hareketler mümkün olduğunca az yapılmamalıdır. Yemek yedikten sonra yiyeceklerin sindirilmesine yardımcı olmak için dinlenilmelidir. Banyo tabureye oturarak, duş kullanarak yapılmalı ve banyo sonrası kurulanmak için bornoz kullanılmalıdır. İhtiyaç duyulduğunda mutlaka dinlenilmelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi kapağı çıkarılan ilacı dik tutarak tabanı bir kez ileri bir kez geri
çevirdikten sonra tık sesi duyulan inhalasyon yöntemidir?
çevirdikten sonra tık sesi duyulan inhalasyon yöntemidir?
Seçenekler
A
Turbuhaler kullanımı
B
Nebulizatör tedavisi
C
Diskus kullanımı
D
Kuru toz inhaler
E
Aeresol kullanımı
Açıklama:
Turbuhaler kullanımı şu şekildedir; Kapağı çıkarıp turbuhaleri dik tutarak tabanı bir kez ileri bir kez geri
çevirdikten sonra tık sesi duyulacaktır. Bu ilacın hazneye geldiğinin göstergesidir. Nefesi verip akciğerleri tamamen boşalttıktan sonra turbuhaler ağza alınıp mümkün oldukça derin, hızlı ve kuvvetli bir nefes alınıp ve nefes l0 sn tutulduktan sonra verilmelidir. Doğru cevap A şıkkıdır.
çevirdikten sonra tık sesi duyulacaktır. Bu ilacın hazneye geldiğinin göstergesidir. Nefesi verip akciğerleri tamamen boşalttıktan sonra turbuhaler ağza alınıp mümkün oldukça derin, hızlı ve kuvvetli bir nefes alınıp ve nefes l0 sn tutulduktan sonra verilmelidir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 112
Çok ağır KOAH'lı bir hastaya günde kaç saat oksijen verilmektedir?
Seçenekler
A
2 saat
B
5 saat
C
8 saat
D
11 saat
E
15 saat
Açıklama:
Uzun süreli oksijen tedavisi çok ağır KOAH’lı hastaların temel tedavilerinden biridir. Uykuda geçecek süreyi de içine alacak şekilde günde 15 saat ve üzeri oksijen verilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi hastanın fonksiyonel ve emosyonel durumunu optimize ederek günlük yaşama katılımı ve yaşam kalitesini arttırmayı amaçlayan KOAH tedavi yöntemidir?
Seçenekler
A
Mukolitikajanlar
B
Antibiyotikler
C
Pulmoner Rehabilitasyon
D
Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri
E
Kortikosteroidler
Açıklama:
Pulmoner Rehabilitasyonun temel amaçları; Semptomları azaltmak, hastanın fonksiyonel ve emosyonel durumu optimize ederek günlük yaşama katılımı ve yaşam kalitesini arttırmak, hastalığın sistemik etkilerini geri döndürerek ya da stabilize ederek sağlıkla ilişkili harcamaları azaltmak, uzun dönem sağlıkla ilişkili davranış değişikliğini sağlayabilmektir. Doğru cevap C'dir.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi mukolitikajanların kullanım amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Solunum yollarındaki balgamın atılmasını kolaylaştırmayı amaçlamaktadır.
B
Başlıca amacı inflamasyonu baskılamaktır.
C
Enfeksiyona bağlı alevlenmelerin tedavisi amacı ile kullanılmaktadır.
D
Atakların tedavisinde kullanılması amaçlanmaktadır.
E
İnflamasyonu azaltmak için kullanılmaktadır.
Açıklama:
Mukolitikler hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla
kullanılır. Doğru cevap A'dır.
kullanılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’lı bir hastanın bakımında dikkat edilmesi gereken konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Etkiliinhalasyon yöntemleri
B
Olabildiğince çok uyku uyuma
C
Akciğerleri temizleme teknikleri
D
Doğru beslenme
E
Enerji tasarrufu teknikleri
Açıklama:
KOAH’lı hastanın bakımında dikkat edilmesi gereken konular; risk faktörlerinden kaçınma, akciğerleri temizleme teknikleri, solunum egzersizleri, oksijen tedavisi, etkiliinhalasyon yöntemleri, egzersizin eğitimi, doğru beslenme, enerji tasarrufu teknikleri, atakların erken fark edilmesidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 116
Aşağıda verilen hangi önlem gün içinde harcanan enerji miktarını indirgemez?
Seçenekler
A
Ev içinde taşınması gereken tüm malzeme- ler tekerlekli bir masa veya araba ile itilerek gerekli yerlere götürülmelidir.
B
Ev içinde sürekli kullanılan malzemeler kolay ulaşılabilecek yerlere konulmalıdır.
C
Yemek yedikten sonra yiyeceklerin sindirilmesine yardımcı olmak için hafif bir yürüyüş yapılmalıdır.
D
Banyo tabureye oturarak, duş kullanarak yapılmalı ve banyo sonrası kurulanmak için bornoz kullanılmalıdır
E
İhtiyaç duyulduğunda mutlaka dinlenilmelidir.
Açıklama:
Aşağıda verilen basit önlemlerle gün içinde har- canan enerji en aza indirilebilir.
- Ev içinde taşınması gereken tüm malzemeler tekerlekli bir masa veya araba ile itilerek gerekli yerlere götürülmelidir.
- Giyinme, duş alma, makyaj yapma, yemek pişirme ve benzeri aktiviteler oturarak ya- pılmalıdır.
- Ev içinde sürekli kullanılan malzemeler kolay ulaşılabilecek yerlere konulmalıdır.
- Eğilme, gerilme ve uzanma gibi hareketler mümkün olduğunca az yapılmamalıdır.
- Yemek yedikten sonra yiyeceklerin sindiril- mesine yardımcı olmak için dinlenilmelidir.
- Banyo tabureye oturarak, duş kullanarak yapılmalı ve banyo sonrası kurulanmak için bornoz kullanılmalıdır.
- İhtiyaç duyulduğunda mutlaka dinlenilmelidir.
Soru 117
KOAH Enfeksiyonun belirtileri arasında hangileri yer alır?
- Balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi ve miktarında artma
- Daha sık veya daha şiddetli öksürme hissi
- Aktivite veya istirahat durumunda kısa kısa soluk almak
- Solunum sırasında hışıltı sesinin olması
- Ültiker’e benzer belirtilerin olması (deride kabarıklık, basmakla solan, etrafı kızarık, sınırları belirgin kaşıntılı döküntüleri).
Seçenekler
A
I,II ve III
B
I,II,III ve IV
C
III,IV ve V
D
I,II,IV ve V
E
I,III,IV ve V
Açıklama:
Enfeksiyonun belirtileri;
- Balgamın sarı yeşil renge dönüşmesi
- Balgam miktarında artma
- Daha sık veya daha şiddetli öksürme hissi
- Aktiviteveya istirahat durumunda kısa kısa soluk almak
- Solunum sırasında hışıltı sesinin olması
- Soğuk algınlığına ait belirtilerin olması (burun akıntısı, boğaz ağrısı, titreme ve ateş)
- Nefesdarlığında artıştır.
- Ağır ataklar hasta için korkutucudur ve paniğe neden olur. Atak olması durumunda günlük kullanılan ilaçlar yetersiz kalır ve hastaneye gitmek gerekir.
Soru 118
KOAH hastaları yılda yaklaşık kaç kez alevlenme yaşarlar?
Seçenekler
A
1-2
B
1-4
C
4-8
D
6-10
E
10-30
Açıklama:
KOAH hastaları yılda yaklaşık 1-4 kez alevlenme yaşarlar.
Soru 119
KOAH hastaları egzersizi sonlandırılması gereken durumlar arasında hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Nabzın belli oranda artması
B
Baş dönmesi ya da mide bulantısı
C
Soğuk soğuk terleme
D
Hırıltının aşırı bir şekilde artması
E
Eklem veya kaslarda aşırı ağrı
Açıklama:
Egzersizin Sonlandırılması Gereken Durumlar
- Göğüste ağrı yada baskı hissinin olması
- Baş dönmesi ya da mide bulantısı olması
- Soğuk soğuk terleme olması
- Hırıltının aşırı bir şekilde artması
- Eklem veya kaslarda aşırı ağrı olması
- Çok yorgunluk hissedilmesi
Soru 120
Nebulizatör seti düzenli ve kullanım yoğunluğuna bağlı olarak ne sıklıkla değiştirilmelidir?
Seçenekler
A
3 günde bir
B
Haftada bir
C
14 günde bir
D
15 ile 30 günde bir
E
6 ayda bir
Açıklama:
Nebulizatör seti düzenli ve kullanım yoğunluğuna bağlı olarak 15 gündebir veya ayda bir değiştirilmelidir.
Soru 121
KOAH’lı hastalarda kullanılan inhalasyon yöntemleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Ölçülü Doz inhaler kullanımı
B
Kuru Toz inhaler
C
Diskus Kullanımı
D
Aeresol Kullanımı
E
OksijenTedavisi
Açıklama:
KOAH’lı hastalarda kullanılan inhalasyon yöntemleri şunlardır;
Ölçülü Doz inhaler kullanımı
Kuru Toz inhaler
Handihaler Kullanımı
Turbuhaler Kullanımı
Diskus Kullanımı
Aeresol Kullanımı
Nebulizatör Tedavisi
Ölçülü Doz inhaler kullanımı
Kuru Toz inhaler
Handihaler Kullanımı
Turbuhaler Kullanımı
Diskus Kullanımı
Aeresol Kullanımı
Nebulizatör Tedavisi
Soru 122
KOAH’lı hastaların çoğu her yıl gribin sık görüldüğü dönemlerde hastalanırlar. Buna bağlı olarak 65 yaş ve üstü FEV1oranı %40 altında olan hastalara hangi aşı yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Pnömokok aşısı
B
Oral polio aşısı
C
Meningokok aşısı
D
Difteri aşısı
E
Tetanoz aşısı
Açıklama:
KOAH’lı hastaların çoğu her yıl gribin sık görüldüğü dönemlerde hastalanırlar. Gribe yaka- lanmak çoğunlukla pnömoniye zemin hazırlar. Bu nedenle KOAH’lı hastalara her yıl in uenza(grip) aşısı yapılmalıdır. Pnömokok aşısı tüm 65 yaş üstü KOAH hastalarına ve FEV1oranı %40 altında olan hastalarda yaşa bakılmaksızın yapılmalıdır.
Soru 123
Türkiye’de halen kaç merkezde pulmoner rehabilitasyon hizmeti verilmektedir?
Seçenekler
A
1-3
B
5
C
8-10
D
10-15
E
22
Açıklama:
Türkiye’de halen 8-10 merkezde pulmoner rehabilitasyon hizmeti verildiği, yıllık hasta kapasi- tesinin 700-800’ü geçmediği ve bu koşullarda ül- kemizde KOAH’lı hastalarda yaygın bir pulmoner rehabilitasyon uygulamasını hayata geçirme olana- ğının bulunmadığı belirtilmektedir.
Soru 124
KOAH’ın farmakoljik tedavisinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
bronkodilatörler
B
kortikosteroidler
C
Pulmoner
D
mukolitikler
E
antibiyotikler
Açıklama:
KOAH’ın tedavisinde bronkodilatörler (antikolinerjikler, beta-2 agonistler, teofilin), kortikosteroidler, fosfodiesteraz-4 inhibitörleri, mukolitikler ve antibiyotikler kullanılmaktadır.
Soru 125
KOAH’ta görülen semptomlar arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?
Seçenekler
A
hipoksi
B
siyanoz
C
ödem
D
kilo artışı
E
anksiyete ve depresyon
Açıklama:
KOAH’ta görülen en önemli semptomlar nefes darlığı, öksürük ve balgam çıkarmadır. Göğüs ağrısı, yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı, hipoksi, siyanoz, ödem, baş ağrısı, anksiyete ve depresyon KOAH’da görülen diğer semptomlardır.
Soru 126
I. Genetik yatkınlık
II. Sigara içmek
III. A,C ve E vitamini eksikliği
IV. Hızlı kilo alma
Yukarıdakilerden hangileri kronik obstrüktif akciğer hastalığında risk faktörlerindendir?
II. Sigara içmek
III. A,C ve E vitamini eksikliği
IV. Hızlı kilo alma
Yukarıdakilerden hangileri kronik obstrüktif akciğer hastalığında risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
II-IV
D
I-II-III
E
II-III-IV
Açıklama:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığının risk gruplarına baktığımızda, vitamin eksiklikleri, yetersiz beslenme, kişinin sigara kullanımı, toksik gaz ve partiküllere maruz kalma gibi maddeler dikkatimizi çekmektedir. Fakat bu durumlar arasında hızlı kilo almak yer almadığından doğru cevap D'dir.
Soru 127
I. Nefes darlığı
II. Öksürük
III. Anksiyete
IV. Hışıltılı solunum
Yukarıda verilen maddelerden hangileri kronik obstrüktif akciğer hastalığında görülen semptomlardandır?
II. Öksürük
III. Anksiyete
IV. Hışıltılı solunum
Yukarıda verilen maddelerden hangileri kronik obstrüktif akciğer hastalığında görülen semptomlardandır?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Nefes darlığı,öksürük,anksiyete ve hışıltılı solunum kronik obstrüktif akciğer hastalığında görülen semptomlardandır. KOAH’ta görülen en önemli semptomlar nefes darlığı, öksürük ve balgam çıkarmadır. Bu nedenle doğru cevap E'dir.
Soru 128
Koah hastalığının tanısının konmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
KOAH hastaların değerlendirilmesinde fizik muayenenin tanısal değeri yüksektir.
B
KOAH tanı ve değerlendirmesinde spirometrenin önemli bir yeri vardır.
C
Spirometrik ölçümler yaş, boy, cins ve ırka göre belirlenen referans değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilir.
D
KOAH düşünülen her olguda detaylı bir tıbbi öykü mutlaka alınmalıdır.
E
FEV1/FVC <%70 ise hastada hava akımı kısıtlanmasının olduğu doğrulanarak KOAH tanısı konur.
Açıklama:
KOAH hastaların değerlendirilmesinde fizik muayene önemlidir, ancak tanısal değeri düşüktür. Solunum fonksiyonları belirgin bir şekilde bozuluncaya kadar, hava akımı kısıtlanmasına ait fizik muayene bulguları ortaya çıkmaz. Bu nedenle doğru cevap A'dır.
Soru 129
I. Hastalığı sona erdirmek
II. Semptomları azaltmak
III. Yaşam kalitesini arttırmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri KOAH’ta tedavinin amaçlarındandır?
II. Semptomları azaltmak
III. Yaşam kalitesini arttırmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri KOAH’ta tedavinin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
II-III
E
I-III
Açıklama:
KOAH’ta tedavinin amaçları, hastalığın ilerlemesini önlemek, semptomları azaltmak, egzersiz kapasitesini artırmak, akut atakları önlemek ve tedavi etmek, uzun süreli solunum fonksiyonlarını korumak, komplikasyonları azaltmak, solunum yolu enfeksiyonlarını önlemek, yaşam kalitesini ve yaşam süresini artırmaktır. Tamamen tedavi mümkün olmadığından doğru cevap D'dir.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi KOAH’ta sadece enfeksiyona bağlı alevlenmelerin tedavisinde kullanılmalıdır?
Seçenekler
A
Kortikosteroidler
B
Mukolitikler
C
Antibiyotikler
D
Bronkodilatörler
E
Fosfodiesteraz-4 inhibitörleri
Açıklama:
KOAH’ta antibiyotikler sadece enfeksiyona bağlı alevlenmelerin tedavisinde kullanılmalıdır. Bu nedenle doğru cevap C'dir.
Soru 131
Hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılan farmakolojik tedavi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bronkodilatörler
B
Mukolitikler
C
Kortikosteroidler
D
Antibiyotikler
E
Fosfodiesteraz-4 inhibitörleri
Açıklama:
Mukolitikler hastanın solunum yollarında biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılır. Bu nedenle doğru cevap B'dir.
Soru 132
KOAH’lı hastaların hava kirliliğinin olduğu günlerde dışarı çıkmamasının sağlanması hastanın bakımında dikkat edilmesi gereken konulardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Doğru beslenme
B
Egzersiz eğitimi
C
Solunum egzersizleri
D
Akciğerleri temizleme teknikleri
E
Risk faktörlerinden kaçınma
Açıklama:
Risk faktörlerinden kaçınma da bireyler maruziyetten kaçınarak metal işçiliğinde,ulaşım sektöründe, odun-kömür işçiliğinde, kağıt imalatında, çimento, tekstil ve tahıl işlerinde çalışıyorlarsa toz maskesi gibi kişisel koruma önlemlerini almaları gerekir. Hava kirliliğinin olduğu günlerde dışarı çıkmamaları gerekir. Sigarayı bırakıp, her yıl grip aşısı yaptırmaları gerekir. Bu nedenle doğru cevap E'dir.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi akciğerleri temizleme teknikleriyle ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
Sırt üstü yatılarak balgamın hareketlenmesine yardımcı olunabilir.
B
Yerçekiminin balgam akışına yardım ettiği pozisyonlarla hava yolları sekresyonlardan temizlenebilir.
C
Her iki tarafa yan yatılarak aynı zamanda solunum egzersizleri yapılarak balgam hareketlendirilebilir.
D
Fazla balgam olduğu zamanlarda bol su içilerek hazırlık yapılmalıdır.
E
Derin nefes alma ve öksürme basamakları bir veya iki kez tekrarlanmalıdır.
Açıklama:
Fazla balgam olduğu zamanlarda bol su içilerek hazırlık yapılmalıdır. Nefes sakin oluncayave hırıltı geçinceye kadar beklenmeli, iki, üç derin nefes alıp sessizce verdikten sonra ağız açık olarak bir iki defa öksürülmelidir. Göğüste balgamın oluşturduğu hırıltı hissedilerek, hafif bir gayretle küçük küçük öksürerek balgam atılmaya çalışılmalıdır. Derin nefes alma ve öksürme basamakları bir veya iki kez tekrarlanmalıdır. Yerçekiminin balgam akışına yardım ettiği pozisyonlar alınarak hava yolları sekresyonlardan temizlenebilir. Her iki tarafa yan yatılarak aynı zamanda solunum egzersizleri yapılarak balgam hareketlendirilebilir. Sekresyonlar üst hava yollarına ulaştığı zaman derin bir nefes alışı sonrası kuvvetli nefes vererek atılabilir. Fakat sırt üstü yatmak balgamı hareketlendirmek için izlenen yollardan değildir. Bu nedenle doğru cevap A'dır.
Soru 134
I. Az ve sık beslenmelilerdir.
II.Yemek yerken dik oturulmalıdır.
III. Az sıvı alınmalıdır.
IV. Posalı (lifli) besinlerin alımı artırılmalıdır.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri KOAH'lı hastaların beslenmesi hususunda dikkat etmesi gerekenlerdendir?
II.Yemek yerken dik oturulmalıdır.
III. Az sıvı alınmalıdır.
IV. Posalı (lifli) besinlerin alımı artırılmalıdır.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri KOAH'lı hastaların beslenmesi hususunda dikkat etmesi gerekenlerdendir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Fazla sıvı alınması solunum yollarının nemlenmesini, mukusun yumuşamasını ve kolay atılmasını sağlar. Bu nedenle sıvı alımı artırılmalıdır. Bu nedenle doğru cevap E'dir.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi KOAH'lı hastalarda görülen ataklarla ilgili doğru değildir?
Seçenekler
A
En sık görülen atak nedeni enfeksiyonlardır.
B
Ataklar daha çok yaz aylarında görülür.
C
Balgam miktarında artış enfeksiyon belirtilerinden biridir.
D
Atak olması durumunda günlük kullanılan ilaçlar yetersiz kalır.
E
Şiddetli öksürük de enfeksiyon belirtisi olarak değerlendirilebilir.
Açıklama:
KOAH hastaları yılda yaklaşık 1-4 kez alevlenme yaşarlar. Ataklar daha çok kış aylarında olmakla birlikte herhangi bir zamanda da olabilir. En sık görülen atak nedeni enfeksiyonlardır. Enfeksiyon belirtileri olarak; balgamın sarı yeşile dönmesi ve miktarındaki artış, öksürüğün şiddetlenmesi ve nefes darlığı sayılabilir. Bu nedenle doğru cevap B'dir.
Soru 136
İç ve dış ortam hava kirliliği, mesleki toz ve kimyasallara maruz kalmanın bu hastalıkta en yaygın risk faktörü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaş ve cinsiyet
B
Toksik gaz ve partiküllere maruziyet
C
Akciğerlerin büyüme ve gelişimindeki sorunlar
D
Yetersiz beslenme
E
Düşük sosyoekonomik durum
Açıklama:
KOAH’ın en yaygın risk faktörü sigara dumanıdır. Sigara içenlerde, içmeyenlere oranla solunum
yolu hastalıkları ve akciğer fonksiyon bozuklukları daha fazla görülür. Diğer tip tütün kullanımı
(pipo, puro, nargile vb.) ve çevresel tütün dumanı akciğerlerin inhale partikül ve gaz yükünü artırarak
solunum yolu hastalıklarına ve KOAH gelişmesine neden olur. İç ve dış ortam hava kirliliği, mesleki toz
ve kimyasallara maruz kalmak KOAH gelişmesine ve hastalığın kötüleşmesine neden olan önemli risk
faktörleridir. Doğru cevap B şıkkıdır.
yolu hastalıkları ve akciğer fonksiyon bozuklukları daha fazla görülür. Diğer tip tütün kullanımı
(pipo, puro, nargile vb.) ve çevresel tütün dumanı akciğerlerin inhale partikül ve gaz yükünü artırarak
solunum yolu hastalıklarına ve KOAH gelişmesine neden olur. İç ve dış ortam hava kirliliği, mesleki toz
ve kimyasallara maruz kalmak KOAH gelişmesine ve hastalığın kötüleşmesine neden olan önemli risk
faktörleridir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi KOAH hastalığının genellikle başlangıç aşamasında kullanılan farmakolojik tedavi yöntemidir?
Seçenekler
A
Pulmoner Rehabilitasyon
B
Antibiyotikler
C
Bronkodilatörler
D
Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri
E
Kortikosteroidler
Açıklama:
Bronkodilatörler sıklıkla KOAH’ın başlangıç tedavisinde kullanılırlar. Tek başına ve ya başka ilaçlarla kombine edilerek kullanılırlar. Bu ilaçlar kalıcı, kötüleşen semptomların tedavisi ve hastalığın ilerlemesini önlemek amacıyla düzenli olarak kullanılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi KOAH hastalığının tedavisi için kullanılan non-farmakolojik yöntemlerden bir tanesidir?
Seçenekler
A
Pulmoner Rehabilitasyon
B
Mukolitikajanlar
C
Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri
D
Antibiyotikler
E
Kortikosteroidler
Açıklama:
KOAH’da kullanılan non-farmakolojik yöntemler hasta eğitimi, pulmoner rehabilitasyon, uzun süreli oksijen tedavisi ve evde uzun süreli mekanik ventilasyondur. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi etkili inhalasyon yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Pulmoner
B
Kortikosteroid
C
Mukolitikajan
D
Aeresol
E
Bronkodilatör
Açıklama:
KOAH’lı hastalarda kullanılan inhalasyon yöntemleri; ölçülü doz inhaler kullanımı, kuru toz inhaler, handihaler kullanımı, turbuhaler kullanımı, diskus kullanımı, aeresol kullanımı ve nebulizatör tedavisidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 140
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) genellikle hangi yaş aralığındaki bireylerde ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
40'lı yaşların sonu ve 50 yaşlarındaki bireylerde
B
50'li yaşların sonu ve 60 yaşlarındaki bireylerde
C
60'lı yaşların sonu ve 70 yaşlarındaki bireylerde
D
70'li yaşların sonu ve 80 yaşlarındaki bireylerde
E
80'li yaşların sonu ve 90 yaşlarındaki bireylerde
Açıklama:
KOAH genellikle 50’lili yaşların sonu ve 60 yaşlarındaki bireylerde ortaya çıktığı için hastaların büyük çoğunluğu yaşlı grubunda yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 141
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) insanların ölüm nedenleri arasında kaçıncı sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Birinci
B
İkinci
C
Üçüncü
D
Dördüncü
E
Beşinci
Açıklama:
Küresel Hastalık Yükü Çalışması verilerine göre, KOAH yılda 2.9 milyon kişinin ölümüne neden olmaktadır. Dünyada 3. ölüm nedenive tüm ölümlerin %5.5’inden sorumlu olan KOAH, Türkiye’de solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerde üçüncü sırada yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 142
Aşağıda sıralanan seçeneklerden hangisi Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)'ın belirtileri arasında değildir?
Seçenekler
A
Yüksek ateş
B
Öksürük
C
Nefes darlığı
D
Balgam çıkarma
E
Hırıltılı solunum ve göğüste sıkıntı hissi
Açıklama:
KOAH'ın belirtileri;
Yüksek ateş bu belirtiler arasında bulunmamaktadır. Doğru cevap A'dır.
- Öksürük,
- Balgam çıkarma,
- Hırıltılı solunum ve göğüste sıkıntı hissi,
- Nefes darlığı olarak sıralanmaktadır.
Yüksek ateş bu belirtiler arasında bulunmamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)'a yakalanmada en önemli nedendir?
Seçenekler
A
Enfeksiyonlara maruz kalma
B
Partiküllere maruz kalma
C
Yetersiz beslenme
D
Sigara içme
E
Toksik gazlara maruz kalma
Açıklama:
Sigara içme hastalığın en önemli nedeni olmakla birlikte toksik gaz ve partiküllere maruziyet önemli risk faktörleridir. Söz konusu risk faktörlerine ilave olarak yaş ve cinsiyet, düşük sosyoekonomik durum, yetersiz beslenme, enfeksiyonlar, akciğerlerin büyüme ve gelişimindeki sorunlar hastalığın ortaya çıkmasında etkili olan diğer risk faktörleridir. Pasif sigara içiciliği ve dış ortam hava kirliliği KOAH gelişiminde daha az önemli olup, hastalığın kötüleşmesine neden olurlar. Doğru cevap D'dir.
Soru 144
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi KOAH’ın tedavisinde kullanılan farmakolojik tedavi yöntemleri arasındadır?
Seçenekler
A
Oksijen Tedavisi
B
Evde Uzun Süreli Mekanik Ventilasyon
C
Pulmoner Rehabilitasyon
D
Hasta Eğitimi
E
Kortikosteroidler
Açıklama:
KOAH’ın farmakolojik tedavisinde bronkodilatörler (antikolinerjikler, beta-2 agonistler, teofilin), kortikosteroidler, fosfodiesteraz-4 inhibitörleri, mukolitikler ve antibiyotikler kullanılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 145
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi KOAH’ın tedavisinde başvurulan ilaç dışı tedaviler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kortikosteroidler
B
Antibiyotikler
C
Pulmoner Rehabilitasyon
D
Fosfodiesteraz-4 İnhibitörleri
E
Mukolitikajanlar
Açıklama:
KOAH’da kullanılan non-farmakolojik yöntemlerhasta eğitimi, pulmoner rehabilitasyon, uzun süreli oksijen tedavisi ve evde uzun süreli mekanik ventilasyondur. Doğru cevap C'dir.
Soru 146
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi KOAH'lı hastalarda başvurulan solunum egzersizlerinden "büzük dudak solunumu" egzersizinin basamakları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Rahat bir pozisyon seçilmelidir.
B
Bir el önde göğüs kafesinin hemen altında diğer el de göğüs kemiğinin üzerinde olacak şekilde konulmalıdır.
C
Yavaş derin bir nefes alındıktan sonra kontrollü olarak nefes verilmelidir.
D
Nefes alıp verilmeli ve solunum kaslarının hareketleri hissedilmelidir.
E
- Nefesin dışarı çıkması için güç harcanmamalı ve nefes kesilene kadar dudaklardan üflenmelidir.
Açıklama:
Büzük Dudak Solunumu'nun aşamaları şunlardır:
- Önce burundan yavaşça nefes alınmalı. Islık çalacakmış gibi dudaklar büzülüp, nefes
yavaşça büzülmüş olan dudaklardan üflenmelidir. - Nefesin dışarı çıkması için güç harcanmamalı ve nefes kesilene kadar işlem sürdürülmelidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 147
Ortam havasını filtreleyerek alındığı ve biriktirilen oksijen gazının nazal kanül (burundan ince bir hortum) vasıtasıyla hastaya gönderildiği oksijen tedavisi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Venturi maske
B
Oksijen konsantratörü
C
Basit yüz maskesi
D
Oksijen tüpü
E
Aerosol maske
Açıklama:
Oksijen konsantratörü ortam havasını filtreleyerek alır ve biriktirilen oksijen gazı nazal kanül (burundan ince bir hortum) vasıtasıyla hastaya gönderilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 148
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi oksijen tedavisi alırken dikkat edilmesi gereken kurallardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Önerilen oksijen akış hızının dışına çıkılmamalıdır.
B
Oksijen konsantratörünün düzenli bakımı yapılmalıdır.
C
Nasalkanül ve nemlendiriciler temiz tutulmalı, kirlendiğinde değiştirilmelidir.
D
Oksijen tedavisinin günde en az 8-10 saat (özellikle geceleri) uygulanması gerekir.
E
Oksijen gazının yanma özelliği olduğu için oksijen cihazlarının yanında kibrit, çakmak yakılmamalı ve sigara içilmemelidir.
Açıklama:
Oksijen tedavisi alırken dikkat edilmesi gereken kurallar şunlardır:
- Oksijen tedavisinin günde en az 15-16 saat (özellikle geceleri) uygulanması gerekir.
- Önerilen oksijen akış hızının dışına çıkılmamalıdır.
- Oksijen konsantratörünün düzenli bakımı yapılmalıdır.
- Nasal kanül ve nemlendiriciler temiz tutulmalı, kirlendiğinde değiştirilmelidir.
- Oksijen gazının yanma özelliği olduğu için oksijen cihazlarının yanında kibrit, çakmak yakılmamalı ve sigara içilmemelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 149
- Handihaler, turbuhaler, aerosol, diskus gibi çeşitleri vardır. Çok iyi manevra kabiliyeti gerektirmezler bu nedenle nefes alıp verme gücü çok az olan hastalarda bile fayda sağlarlar. Bazı hastalar ilacı hissetmediklerinden yakınırlar ki bu ilacın tatsız ve kokusuz olmasına bağlıdır.
Seçenekler
A
Ölçülü Doz İnhaler Kullanımı
B
Kuru Toz İnhaler Kullanımı
C
Handihaler Kullanımı
D
Turbunhaler Kullanımı
E
Diskus Kullanımı
Açıklama:
Kuru toz inhaler, ilacın kuru toz içeren şeklidir. Handihaler, turbuhaler, aerosol, diskus gibi çeşitleri vardır. Çok iyi manevra kabiliyeti gerektirmezler bu nedenle nefes alıp verme gücü çok az olan hastalarda bile fayda sağlarlar. Bazı hastalar ilacı hissetmediklerinden yakınırlar ki bu ilacın tatsız ve kokusuz kuru toz halinde olmasına bağlıdır. Doğru cevap B'dir.
Ünite 7
Soru 1
Tüm SVH’lerin yaklaşık yüzde kaçı iskemiye bağlıdır?
Seçenekler
A
%50-55
B
%60-65
C
%70-75
D
%80-85
E
%90-95
Açıklama:
Tüm SVH’lerin yaklaşık %80- 85’i iskemiye bağlıdır
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Hemorajik SVH'de kanamanın nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
hipertansiyon
B
kalp krizi
C
anevrizma (damarlarda yırtılma)
D
diabet
E
travma
Açıklama:
Hemorajik SVH iskemi ve kafa içi basınçta artışa neden olabilir. Şiddetli baş
ağrısı, bulantı-kusma gelişebilmektedir. Belirtiler genellikle ani başlar ve hasta hızla kötüleşmektedir. Kanama nedenleri arasında hipertansiyon (yüksek tansiyon), anevrizma (damarlarda yırtılma), diabet ve travmalar sayılabilmektedir.
ağrısı, bulantı-kusma gelişebilmektedir. Belirtiler genellikle ani başlar ve hasta hızla kötüleşmektedir. Kanama nedenleri arasında hipertansiyon (yüksek tansiyon), anevrizma (damarlarda yırtılma), diabet ve travmalar sayılabilmektedir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangileri SVH uyarıcı belirtilerindendir?
- Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
- Duyma ve tat alma kaybı
- Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
- Ağızdan kan gelmesi
- Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
Seçenekler
A
2-3-4
B
1-3-5
C
1-2-3
D
4-5
E
2-5
Açıklama:
SVH Uyarıcı Belirtileri
Beş önemli uyarıcı belirtisi bulunmaktadır.
• Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
• Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
• Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
• Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
• Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Beş önemli uyarıcı belirtisi bulunmaktadır.
• Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
• Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
• Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
• Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
• Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi SVH’a Bağlı Gelişebilecek Komplikasyonlardandır?
Seçenekler
A
kaslarda kasılma
B
sertlik
C
ağrılı kas spazmı
D
denge ve koordinasyon bozukluğu
E
nöbetler
Açıklama:
SVH’a Bağlı Gelişebilecek
Komplikasyonlar
• Aspirasyon pnömonisi
• Derin ven trombozu ve akciğer embolisi
• Bası yarası
• Nöbetler
• Sinirlilik
• Enfeksiyonlar
• Düşmeler ve kazalar
• İdrar ve gaita problemleri
• Yutma güçlüğü ve yeterince beslenememe
• Hareket sorunları
• Konuşma sorunları
Komplikasyonlar
• Aspirasyon pnömonisi
• Derin ven trombozu ve akciğer embolisi
• Bası yarası
• Nöbetler
• Sinirlilik
• Enfeksiyonlar
• Düşmeler ve kazalar
• İdrar ve gaita problemleri
• Yutma güçlüğü ve yeterince beslenememe
• Hareket sorunları
• Konuşma sorunları
Soru 5
Ağız içi sekresyonların temizlenmesi, başın yana çevrilmesi, nazogastrik
tüp takılması gibi girişimler yapılabilir.
Yukarıda açıklaması verilen SVH’ın akut tedavisinde alınacak önlemlerden hangisidir?
tüp takılması gibi girişimler yapılabilir.
Yukarıda açıklaması verilen SVH’ın akut tedavisinde alınacak önlemlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aspirasyonun önlenmesi
B
Hava yolu açıklığının sağlanması
C
Hipoksi (oksijen seviyesinin azalması) ve hiperkapninin (karbondioksit seviyesinin artması) önlenmesi
D
Kan basıncının kontrolü
E
Kardiyak (Kalp) izlemi
Açıklama:
Aspirasyonun önlenmesi: Ağız içi sekresyonların
temizlenmesi, başın yana çevrilmesi, nazogastrik
tüp takılması gibi girişimler yapılabilir.
temizlenmesi, başın yana çevrilmesi, nazogastrik
tüp takılması gibi girişimler yapılabilir.
Soru 6
Özellikle akut dönemde nabızların ve kan basıncının izlenmesi önemlidir.
Yukarıda tanımlanan SVH’ın akut tedavisinde alınacak önlemlerden hangisidir?
Yukarıda tanımlanan SVH’ın akut tedavisinde alınacak önlemlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hava yolu açıklığının sağlanması
B
Aspirasyonun önlenmesi
C
Kan basıncının kontrolü
D
Kardiyak (Kalp) izlemi
E
Hipoksi (oksijen seviyesinin azalması) ve hiperkapninin (karbondioksit seviyesinin artması) önlenmesi
Açıklama:
Kardiyak (Kalp) izlemi: Özellikle akut dönemde
nabızların ve kan basıncının izlenmesi önemlidir.
nabızların ve kan basıncının izlenmesi önemlidir.
Soru 7
Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma hangi bilinç düzeyinde gerçekleşir?
Seçenekler
A
Bilinçli olma
B
Stupor
C
Letarji
D
Vejetatif
E
Koma
Açıklama:
Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve
farkında olma
farkında olma
Soru 8
Aşağıdakilerden hangileri dil ve iletişim sorunu olan hastalarda yapılması gereken davranışlarındandır?
- Alçak sesle, hastanın yüzüne bakılarak tane
tane kelimelerle konuşulması - Yüksek sesle hızlı bir şekilde konuşulması
- Hastanın kendini ifade etmesinin sağlanması ve hastaya zaman tanınması
- Gerekirse yardımcı iletişim tekniklerinin
kullanılması - Hastanın sadece sözlü iletişim kurmasının sağlanması
Seçenekler
A
1-2-3
B
1-3-4
C
2-4
D
1-5
E
2-4-5
Açıklama:
Dil ve iletişim sorunu olan hastalarda;
• Alçak sesle, hastanın yüzüne bakılarak tane
tane kelimelerle konuşulması
• Hastanın kendini ifade etmesinin sağlanması ve hastaya zaman tanınması
• Gerekirse yardımcı iletişim tekniklerinin
kullanılması
• Hasta yazabiliyorsa yazarak iletişim kurulması ile ilgili eğitim verilmelidir.
• Alçak sesle, hastanın yüzüne bakılarak tane
tane kelimelerle konuşulması
• Hastanın kendini ifade etmesinin sağlanması ve hastaya zaman tanınması
• Gerekirse yardımcı iletişim tekniklerinin
kullanılması
• Hasta yazabiliyorsa yazarak iletişim kurulması ile ilgili eğitim verilmelidir.
Soru 9
Disfaji nedir?
Seçenekler
A
yutma güçlüğü
B
akciğer enflamasyonu
C
(beslenme yetersizliği
D
sıvı kaybı
E
ishal
Açıklama:
Disfaji (yutma güçlüğü) ya da yutmada bozulma SVH hastalarının yaklaşık üçte biri ya da yarısında görülür, hastada aspirasyon riski (besinlerin
solunum yoluna kaçması) ya da pnömoni (akciğer
enflamasyonu), malnutrisyon (beslenme yetersizliği) ve dehidratasyona (sıvı kaybı) neden olur
solunum yoluna kaçması) ya da pnömoni (akciğer
enflamasyonu), malnutrisyon (beslenme yetersizliği) ve dehidratasyona (sıvı kaybı) neden olur
Soru 10
İnme sonrası hastalarda ortaya çıkan kanamayı durudurmak için aşağıdakilerden hangileri yapılmalıdır?
- jilet kullanılmalı
- travma ve çarpmalardan uzak durulmalı
- vücuda bası yapılmamalı
- gaitanın içeriği sindirilmiş kan yönünden kontrol
edilmeli
Seçenekler
A
2-4
B
1-3
C
3-5
D
4-5
E
1-2
Açıklama:
Bu nedenle hastalara uygulanan invaziv işlemlerden sonra kanama durana kadar ( en az beş saniye) bası yapılmalı, hasta çarpmalardan ve travmalardan korunmalı, deri(peteşi: deride nokta şeklinde kanama, purpura:
deride mercimek büyüklüğünde kanama, ekimoz: deride büyük morluklar), mukoz membranlar ve diş etleri kanama yönünden kontrol edilmeli, gaitanın içeriği sindirilmiş kan yönünden kontrol edilmeli, jilet kullanılmamalı ve aileler bu konuda bilgilendirilmelidir.
deride mercimek büyüklüğünde kanama, ekimoz: deride büyük morluklar), mukoz membranlar ve diş etleri kanama yönünden kontrol edilmeli, gaitanın içeriği sindirilmiş kan yönünden kontrol edilmeli, jilet kullanılmamalı ve aileler bu konuda bilgilendirilmelidir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi serebrovasküler hastalığa bağlı olarak gelişebilecek komplikasyomlardandır?
Seçenekler
A
Kuvvetsizlik/zayıflık
B
Kaslarda kasılma
C
Denge ve koordinasyon bozukluğu
D
Konuşulanı zorlukla anlama
E
Aspirasyon pnömonisi
Açıklama:
Aspirasyon pnömonisi, serebrovasküler hastalığa bağlı olarak gelişebilecek komplikasyomlardandır. Cevap E'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi serebrovasküler hastalıkların değiştirilemeyen risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Sigara
B
Kalp hastalıkları
C
İlaç kullanma
D
Yaş
E
Migren
Açıklama:
Yaş, cinsiyet, ırk, ve genetik gibi sıralanabilen faktörler değiştirilemeyen risk faktörleridir. Cevap D'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi serebrovasküler hastalıkların değiştirilebilen risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Sigara
D
Irk
E
Aile öyküsü
Açıklama:
Sigara, kalp hastalıkları ve hipertansiyon gibi etkenler, değiştirilebilen faktörlerdendir. Cevap C'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi serebrovasküler hastalıkların uyarıcı belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
C
Alkol kullanımı
D
Sigara
E
Kalp hastalıkları
Açıklama:
Serebrovasküler hastalıkların beş uyarıcı belirtisi bulunmaktadır.
- Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
- Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
- Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
- Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
- Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Cevap B'dir.
- Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
- Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
- Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
- Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
- Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Cevap B'dir.
Soru 15
Hastanın uyanık fakat farkında olmaması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vejetatif (bitkisel hayat)
B
Koma
C
Stupor
D
Letarji
E
Bilinçli olma
Açıklama:
Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında olmama durumudur. Cevap A'dır.
Soru 16
Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış bilinç düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilinçli olma
B
Letarji
C
Vejetatif (bitkisel hayat)
D
Koma
E
Stupor
Açıklama:
Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış bilinç düzeyidir. Cevap E'dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi bir konstipasyon bakım konusudur?
Seçenekler
A
Alçak sesle, hastanın yüzüne bakılarak tane tane kelimelerle konuşulması
B
Ailenin hastaya kızmaması, anlayışlı olması gibi doğrudan destek sağlaması
C
İnkontinans nedeniyle sıvı alımının kısıtlanmaması
D
Yeşil meyve ve sebze tüketimi
E
Yatak başı komod (tekerlekli ortası delik sandalye) kullanımı
Açıklama:
SVH hastalarının önemli bir kısmında görülür ancak hastanın bilişsel farkındalığı ve mobilizasyonu iyi ise çoğunluğunda iki hafta içinde düzelir. Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak (yeşil sebze ve meyve tüketimi) buna yönelik bakım konularındandır. Cevap D'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi dil ve iletişim bozuklukları yaşayan hastaya uygulanır?
Seçenekler
A
Hastanın ve ailenin bellek yetersizlikleri ile ilgili kaygılarının tartışılması
B
Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak
C
Hastanın kendini ifade etmesinin sağlanması ve hastaya zaman tanınması
D
Posalı gıda alımını artırmak
E
Egzersiz ve aktiviteyi artırmak
Açıklama:
Hastanın kendini ifade etmesinin sağlanması ve hastaya zaman tanınması dil ve iletişim bozuklukları yaşayan hastaya uygulanır. Cevap C'dir.
Soru 19
Bellek geliştirici aktiviteler olan zihinsel aktiviteyi artırıcı kitap okuma, bulmaca çözme, satranç oynama, hafızayı güçlendirici diğer oyunları oynama gibi etkinlikler konusunda hasta ve ailesinin teşvik edilmesi aşağıdakilerden hangisinin bakım yöntemidir?
Seçenekler
A
Üriner Sistem Sorunları
B
Bilişsel Sorunlar
C
Beslenme Sorunları
D
Konstipasyon
E
Deri Bakımı ve Bası Yaralarının Önlenmesi
Açıklama:
Bellek geliştirici aktiviteler olan zihinsel aktiviteyi artırıcı kitap okuma, bulmaca çözme, satranç oynama, hafızayı güçlendirici diğer oyunları oynama gibi etkinlikler konusunda hasta ve ailesinin teşvik edilmesi bilişsel sorun yaşayan hastalar için uygulanan bakım yöntemidir. Cevap B'dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi deri bakımı ve bası yaralarının önlenmesi için uygulanır?
Seçenekler
A
Kemik çıkıntıları ve basınç bölgelerine doktorun önerisine göre krem sürülmeli
B
Ağız içinde yara olup olmadığı kontrol edilmeli ve işlemler yumuşak şekilde yapılmalı
C
Hastanın yiyeceği yutup yutmadığını nazikçe ağzını açarak kontrol etmek
D
Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak
E
Posalı gıda alımını artırmak
Açıklama:
Kemik çıkıntıları ve basınç bölgelerine doktorun önerisine göre krem sürmek, deri bakımı ve bası yaralarının önlenmesi için uygulanır. Cevap A'dır.
Soru 21
Bir hastaya SVH tanısı konması için nörolojik semptomların en az kaç saat sürmesi gereklidir?
Seçenekler
A
3
B
6
C
12
D
24
E
72
Açıklama:
Nörolojik semptomlar 24 saatten uzun sürüyorsa, SVH tanısı konmakta, 24 saatten daha kısa süreli bölgesel nörolojik defisit ya da geçici İskemik Atak (GİA) olarak tanımlanmaktadır.
Soru 22
- SVH tüm yaş gruplarını etkileyebilir.
- SVH, iskemik ve hemorajik olarak sınıflandırılmaktadır.
- SVH, Türkiye’de dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm nedenleri arasında kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada yer almaktadır.
- SVH’ın klinik görünümü tek tiptir. Bu nedenle benzer tıbbi müdahale ve bakım gerektirir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
İnsan beyninin karmaşık anatomisi ve damarlanması nedeniyle SVH’ın klinik görünümü farklılık gösterir. Bu nedenle birbirinin aynısı SVH yoktur ve hepsi bireyselleşmiş bakım gerektirir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi İskemik SVH’nin Tromboz tipinin artırıcı rol oynayan risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Beyin kan akımında yavaşlama
B
Damar yapısında değişiklikler
C
Pıhtılaşma bozuklukları
D
Hiperlipidemi
E
Hipertansiyon
Açıklama:
Beyin kan akımında yavaşlama, damar yapısında değişiklikler, pıhtılaşma bozuklukları ile hiperlipidemi (kan kolesterol seviyesinin artması) vb. risk faktörleri artırıcı rol oynamaktadır. Hipertansiyon, Hemorojik SVH türünün en önemli nedenidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi SVH’da değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Irk
B
Yaş
C
Cinsiyet
D
Diabetes mellitus
E
Ailede SVH ya da geçici iskemik atak öyküsü
Açıklama:
Diabetes mellitus, SVH’da değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir. Diğer seçeneklerdeki faktörler değiştirilemeyen risk faktörleridir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi SVH’da kesinleşmiş değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sigara
B
Migren
C
Enfeksiyon
D
Alkol kullanımı
E
İlaç kullanımı ve bağımlılığı
Açıklama:
Sigara kullanımı, SVH’da kesinleşmiş değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir. Diğer seçeneklerdeki faktörler, değiştirilebilir kesinleşmemiş veya yeni risk faktörleridir.
Soru 26
- Vücudun karşı tarafında hemipleji
- Baş ve gözlerin lezyonun olduğu tarafa doğru kayması
- Yazı yazma yeteneğinin kaybı olmaksızın okuma kaybı
- Etkilenen bölgenin karşı tarafındaki vücut bölgesinde his kaybı
Yukarıdakilerden hangileri anterior serebral arter etkilenmesine bağlı ortaya çıkabilecek belirtiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Yazı yazma yeteneğinin kaybı olmaksızın okuma kaybı (aleksi), posterior serebral dolaşım etkilenmesine bağlı ortaya çıkabilecek bir belirtidir.
Soru 27
“Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma” hangi bilinç seviyesini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Bilinçli olma
B
Letarji
C
Stupor
D
Vejetatif
E
Koma
Açıklama:
Bilinç Düzeyleri; 1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma 2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma 3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış 4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında değil 5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
Soru 28
Eğer sakıncası yoksa, SVH sonrasında hastaların hareket sorunlarını çözümlemek için en erken ne zaman rehabilitasyon programına alınması önerilmektedir?
Seçenekler
A
İlk 24 saat içinde
B
İlk 48 saat içinde
C
Bir hafta sonra
D
İki hafta sonra
E
Bir ay sonra
Açıklama:
SVH sonrasında hareket sorunlarını çözümlemek için eğer sakıncası yoksa hastaların ilk 24 saat içinde rehabilitasyon programına alınması önerilmektedir.
Soru 29
“………. merkezi sinir sistemindeki hasara bağlı gelişen motor konuşma bozukluğudur. Hastalarda telaffuz ve anlaşılabilirlik kusuru vardır. Anlama, okuma ve yazma genellikle tamdır.”
Aşağıdakilerden hangisi, yukarıda tanımı verilen konuşma bozukluğudur?
Aşağıdakilerden hangisi, yukarıda tanımı verilen konuşma bozukluğudur?
Seçenekler
A
Dizartri
B
Afazi
C
Kekemelik
D
Disleksi
E
Konuşma apraksisi
Açıklama:
Dizartri merkezi sinir sistemindeki hasara bağlı gelişen motor konuşma bozukluğudur. Hastalarda telaffuz ve anlaşılabilirlik kusuru vardır. Dizartride anlama, okuma ve yazma genellikle tamdır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi SVH hastalarının deri sorunlarını önlemek adına yapılacak doğru bir harekettir?
Seçenekler
A
Pudra kullanmak
B
Havalı yatak kullanmamak
C
Kemik çıkıntılarına masaj yapmak
D
Hastanın nevresimi kuru ve gergin tutmak
E
Yatağa bağımlı hastalara gün aşırı pozisyon değişimi uygulamak
Açıklama:
Pudra derideki gözenekleri kapatıp yara oluşmasına neden olur. Bu nedenle pudra kullanılmamalıdır. Basıncı azalttığı ve dolaşımı hızlandırdığı için havalı yatak kullanılmalı. Kemik çıkıntılarına masaj yapılmamalıdır. Ayrıca yatağa bağımlı hastalara 2 saatte bir pozisyon değişimi uygulanmalıdır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi SVH'nin değiştirilemeyen risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Metabolik sendrom
B
Enfeksiyon
C
Aile öyküsü/genetik
D
Hiperlipidemi
E
Uykuda solunum bozuklukları
Açıklama:
Değiştirilemeyen risk faktörleri; Yaş, Cinsiyet, Irk, Aile öyküsü/genetik, Ailede SVH ya da geçici iskemik atak öyküsü olarak değerlendirilebilir. Diğer seçenekler değiştirilebilir risk faktörleridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi SVH uyarıcı belirtileri arasında değildir?
Seçenekler
A
Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
B
Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
C
Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
D
Ani mide bulantısı
E
Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı)
Açıklama:
Mide bulantısı SVH uyarıcı belirtileri arasında değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 33
- Metabolik sendrom
- Cinsiyet
- Pıhtılaşma hastalıkları
- Hipertansiyon
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Cinsiyet, değiştirilemeyen risk faktörüdür. Hipertansiyon ise değiştirilebilen kesinleşmiş risk faktörüdür.
Değiştirilebilen Kesinleşmemiş veya Yeni Risk Faktörleri: Metabolik sendrom, Alkol kullanımı, İlaç kullanımı ve bağımlılığı, Pıhtılaşma hastalıkları, Doğum kontrol hapı kullanımı, Enfeksiyon, Migren, Uykuda solunum bozuklukları. Doğru cevap B'dir.
Değiştirilebilen Kesinleşmemiş veya Yeni Risk Faktörleri: Metabolik sendrom, Alkol kullanımı, İlaç kullanımı ve bağımlılığı, Pıhtılaşma hastalıkları, Doğum kontrol hapı kullanımı, Enfeksiyon, Migren, Uykuda solunum bozuklukları. Doğru cevap B'dir.
Soru 34
SVH, tüm dünyada ölüm nedenleri arasında kaçıncı sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
SVH tüm dünyada ölüm nedenleri arasında ön sırada yer almaktadır. Dünyada ikinci sırada ölüm nedeni olarak bildirilen SVH, Türkiye’de de dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm nedenleri arasında %24.7’lik yüzde ile kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada yer almaktadır.
Soru 35
Kalpten ya da ekstrakraniyal karotis arterlerden beyine gelen pıhtılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tromboz
B
Hemoraji
C
İnme
D
Emboli
E
Travma
Açıklama:
Emboli: İnme olgularının %30’undan emboli sorumludur. Emboli kalpten ya da
ekstrakraniyal karotis arterlerden beyine gelebilen pıhtılardır.
ekstrakraniyal karotis arterlerden beyine gelebilen pıhtılardır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi SVH'da değiştirilebilen risk faktörleri içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cins
C
Sigara
D
Irk
E
Aile öyküsü
Açıklama:
- SVH’da Değiştirilebilen Risk Faktörleri
a. Kesinleşmiş Faktörler
Hipertansiyon
Diabetes mellitus
Kalp hastalıkları
Hiperlipidemi
Sigara
b. Kesinleşmemiş veya Yeni Risk
Faktörleri
Metabolik sendrom
Alkol kullanımı
İlaç kullanımı ve bağımlılığı
Pıhtılaşma hastalıkları
Doğum kontrol hapı kullanımı
Enfeksiyon
Migren
Uykuda solunum bozuklukları
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi SVH'da uyarıcı belirtiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Baş dönmesi
B
Ani şiddetli ve açıklanamayan göğüs ağrısı
C
Denge kaybı
D
Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
E
Ani bilinç bulanıklığı
Açıklama:
SVH Uyarıcı Belirtileri
Beş önemli uyarıcı belirtisi bulunmaktadır.
• Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
• Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
• Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
• Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
• Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Beyinde oluşan hasarın yerine ve büyüklüğüne göre SVH’ın belirtiler değişmektedir. Beynin hangi alanını
tutulduysa, sorunlar vücudun o bölüm tarafından yönetilen kısımlarında görülmektedir.
Beş önemli uyarıcı belirtisi bulunmaktadır.
• Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
• Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
• Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
• Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
• Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Beyinde oluşan hasarın yerine ve büyüklüğüne göre SVH’ın belirtiler değişmektedir. Beynin hangi alanını
tutulduysa, sorunlar vücudun o bölüm tarafından yönetilen kısımlarında görülmektedir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi SVH'a bağlı gelişebilecek komplikasyonlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sinirlilik
B
Enfeksiyonlar
C
Nöbetler
D
Bası yarası
E
Yüzeyel Ven Trombozu
Açıklama:
SVH’a Bağlı Gelişebilecek
Komplikasyonlar
• Aspirasyon pnömonisi
• Derin ven trombozu ve akciğer embolisi
• Bası yarası
• Nöbetler
• Sinirlilik
• Enfeksiyonlar
• Düşmeler ve kazalar
• İdrar ve gaita problemleri
• Yutma güçlüğü ve yeterince beslenememe
• Hareket sorunları
• Konuşma sorunları
Komplikasyonlar
• Aspirasyon pnömonisi
• Derin ven trombozu ve akciğer embolisi
• Bası yarası
• Nöbetler
• Sinirlilik
• Enfeksiyonlar
• Düşmeler ve kazalar
• İdrar ve gaita problemleri
• Yutma güçlüğü ve yeterince beslenememe
• Hareket sorunları
• Konuşma sorunları
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi SVH geçiren kişilerde görülen bilinç düzeyi çeşitlerinden değildir?
Seçenekler
A
Tremor
B
Stupor
C
Letarji
D
Bitkisel hayat
E
Koma
Açıklama:
SVH sonrası hasta çeşitli bilinç düzeylerinde
olabilir. Hastada bilinç değerlendirmesi yapılarak
bilinçsiz hasta bakımı yapılması gerekir.
Bilinç Düzeyleri;
1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve
farkında olma
3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma
ve farkında olma durumu baskılanmış
4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında
değil
5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
olabilir. Hastada bilinç değerlendirmesi yapılarak
bilinçsiz hasta bakımı yapılması gerekir.
Bilinç Düzeyleri;
1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve
farkında olma
3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma
ve farkında olma durumu baskılanmış
4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında
değil
5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
Soru 40
Vücudun bir tarafındaki kaslarda görülen kuvvet kaybına ne denir?
Seçenekler
A
Sinerji
B
Hemiparezi
C
Hemipleji
D
Stupor
E
Letarji
Açıklama:
Paralizi hemipleji (vücudun bir tarafında görülen güç kaybı) ve hemiparezi (Vücudun bir tarafındaki kaslardaki görülen kuvvet kaybı) istemli hareketlerde motor kontrolün azalmasına neden olur. Bu nedenle hastalarda ciddi anlamda hareketlerde bozulma ve özbakım aktivitelerini gerçekleştirmede sorunlar gelişebilir. Eğer sakıncası yoksa hastaların ilk 24 saat içinde rehabilitasyon programına alınması önerilmektedir.
Soru 41
Önceden öğrenilmiş motor becerileri komutla ya da taklit yoluyla yapma becerisinin kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ataksi
B
Konrektür
C
Apraksi
D
Paralizi
E
Letarji
Açıklama:
Apraksi önceden öğrenilmiş motor becerileri komutla ya da taklit yoluyla yapma becerisinin eksikliği olarak tanımlanır. Sağ beyin küresindeki inmeden sonra olur. Anlama ya da paralizi ile ilgili olmaksızın motor hareket ya da becerileri planlama
ya da uygulamada görülen sorundur. Bu durum hastanın daha isteksiz olmasına ve daha fazla bağımlı olmasına neden olabilir.
ya da uygulamada görülen sorundur. Bu durum hastanın daha isteksiz olmasına ve daha fazla bağımlı olmasına neden olabilir.
Soru 42
SVH sonrası gelişen konstipasyon için gereken bakım konularındandır?
Seçenekler
A
Lifli gıda alımını azaltmak
B
Posalı gıda alımını azaltmak
C
Sabahları aç karnına soğuk su tüketimini arttırmak
D
Egzersizleri azaltmak
E
Düzenli dışlılama alışkanlığı sağlamak
Açıklama:
SVH sonrası konstipasyonun tedavisi üriner inkontinans tedavisinden daha kolaydır. Probleme bağlı olarak dışkının yumuşatılması ve uyarımın artırılması için hacminin artırılması gerekebilir. Buna yönelik bakım konuları;
• Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak (yeşil sebze
ve meyve tüketimi)
• Posalı gıda alımını artırmak (kuru fasülye,
nohut, mercimek)
• Egzersiz ve aktiviteyi artırmak
• Düzenli dışkılama alışkanlığı (her gün aynı
saatte, örneğin kahvaltı sonrası dışkılama
alışkanlığı)
• Sabahları aç karnına ılık su tüketimi, kayısı
ve erik kompostosu gibi yiyecekler yardımcı
olabilir.
• Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak (yeşil sebze
ve meyve tüketimi)
• Posalı gıda alımını artırmak (kuru fasülye,
nohut, mercimek)
• Egzersiz ve aktiviteyi artırmak
• Düzenli dışkılama alışkanlığı (her gün aynı
saatte, örneğin kahvaltı sonrası dışkılama
alışkanlığı)
• Sabahları aç karnına ılık su tüketimi, kayısı
ve erik kompostosu gibi yiyecekler yardımcı
olabilir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi bası yaralarını önlenmesi içinyapılması gereken bakım konularından değildir?
Seçenekler
A
Hastanın nevresimi kuru ve gergin olmalı.
B
Kemik çıkıntılarına masaj yapılmalı
C
Pudra kullanılmamalı
D
Havalı yatak kullanılmalı
E
Yatağa bağımlı hastalarda iki saatte bir pozisyon değiişimi uygulamalı
Açıklama:
SVH sonrası gelişen motor güç kaybı, hareketsizlik, duyu kaybı, kas tonüsü kaybı, denge ve postür bozukluğu ve algılama bozukluğu, inkontinans gibi nedenlerle deri bakımı önem kazanmaktadır. Bu nedenle deri bütünlüğünün korunması ve bağımsızlığın üst düzeyde sürdürülmesi önemlidir ve hastanın durumuna göre deri bakımı yapılmalıdır.Hastanın nevresimi kuru ve gergin olmalı.
• Hastanın dışkı ve idrar tutmama nedeni ile nevresimlerinin ıslanması derinin ıslanmasına ve yumuşamasına yol açar böylelikle yatak yarası açılması kolaylaşır.
• Basıncı azalttığı ve dolaşımı hızlandırdığı için havalı yatak kullanılmalı.
• Kemik çıkıntıları ve basınç bölgelerine doktorun önerisine göre krem sürülmeli.
• Kemik çıkıntılarına masaj yapılmamalı,
• Pudra derideki gözenekleri kapatıp yara oluşmasına neden olur. Bu nedenle pudra kullanılmamalı.
• Yatağa bağımlı hastalara 2 saatte bir pozisyondeğişimi uygulanmalı.
• Hastanın dışkı ve idrar tutmama nedeni ile nevresimlerinin ıslanması derinin ıslanmasına ve yumuşamasına yol açar böylelikle yatak yarası açılması kolaylaşır.
• Basıncı azalttığı ve dolaşımı hızlandırdığı için havalı yatak kullanılmalı.
• Kemik çıkıntıları ve basınç bölgelerine doktorun önerisine göre krem sürülmeli.
• Kemik çıkıntılarına masaj yapılmamalı,
• Pudra derideki gözenekleri kapatıp yara oluşmasına neden olur. Bu nedenle pudra kullanılmamalı.
• Yatağa bağımlı hastalara 2 saatte bir pozisyondeğişimi uygulanmalı.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi SVH tipleri için doğru değildir?
Seçenekler
A
Beynin bir bölgesine kan sağlayan arterin (atardamarın) daralması veya tıkanması sonucu o bölgeye kan gitmemesi nedeniyle gelişen patolojik duruma iskemik SVH denir.
B
Tüm SVH’lerin yaklaşık %80- 85’i iskemiye bağlıdır.
C
Serebral infarktlar (damar tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik (sertleşmiş) bir damarın tıkanması sonucu ortaya çıkmış olup buna tromboz denir.
D
Tromboz kalpten ya da ekstrakraniyal karotis arterlerden beyine gelebilen pıhtılardır.
E
Hemorajik SVH zayıf beyin kan damarlarının yırtılmasını ve beyin içine ya da kafatası içinde bulunan boşluklara kanama sürecini ifade eder.
Açıklama:
D seçeneğinde tromboz değil emboli anlatılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri SVH’a bağlı gelişebilecek komplikasyonlar arasındadır?
- Aspirasyon pnömonisi
- Derin ven trombozu ve akciğer embolisi
- Bası yarası
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tüm maddeler SVH’a bağlı gelişebilecek komplikasyonlar arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi SVH’ın genel akut tedavisinde alınacak önlemlerden değildir?
Seçenekler
A
Hava yolu açıklığının sağlanması
B
Acil triyajın sağlanması
C
Aspirasyonun önlenmesi
D
Kardiyak (Kalp) izlemi
E
Hipoksi (oksijen seviyesinin azalması)
Açıklama:
Acil triyajın sağlanması genel akut tedavisinde alınacak önlemlerden değil, acil bakım esnasında uygulanacak önlemlerdendir. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
Bir kişi SVH sonrası uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma durumundaysa, hasta bilinç düzeylerinden hangisini yaşamaktadır?
Seçenekler
A
Bilinçli olma
B
Letarji
C
Stupor
D
Vejetatif
E
Koma
Açıklama:
Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
"Mesane irrigasyonuna neden olabilecek kafeinli içeceklerden (çay, kahve) uzak durma" hangi tür sorunlar yaşayan hastaların bakımı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Duyusal
B
Bilişsel
C
Üriner sistem
D
Dil ve iletişim
E
Konstipasyon
Açıklama:
Üriner inkontinansı olan hastada bakım mesane irrigasyonuna neden olabilecek kafeinli içeceklerden (çay, kahve) uzak durulur. Doğru cevap C'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi deri bakımı ve bası yaralarının önlenmesi için yapılacaklar ile ilgili yanlıştır?
Seçenekler
A
Basıncı azalttığı ve dolaşımı hızlandırdığı için havalı yatak kullanılmalı.
B
Kemik çıkıntıları ve basınç bölgelerine doktorun önerisine göre krem sürülmeli
C
Pudra derideki gözenekleri kapatıp yara oluşmasına engel olur. Bu nedenle pudra kullanılmalı.
D
Yatağa bağımlı hastalara 2 saatte bir pozisyon değişimi uygulanmalı.
E
Havalı yatakla birlikte uygun şekilde bakım yapılmalı ve pozisyon değişikliği sağlanmalı
Açıklama:
Pudra derideki gözenekleri kapatıp yara oluşmasına neden olur. Bu nedenle pudra kullanılmamalı. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri SVH sonrası hastalarda ya da yakınlarında ortaya çıkabilecek psiko-sosyal sorunlardandır?
- patolojik gülme ve ağlama
- depresyon
- aşırı sosyalleşme
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
SVH sonrası hem hastada hem de yakınlarında depresyon (depresyon kişinin daha önce zevk alarak yapmış olduğu aktivitelerden zevk alamaması), patolojik gülme ve ağlama (gülme ve ağlamanın kontrolüz ve istemsiz olması), yalnızlık, rol ve sosyal çevre kaybı ve iş kaybı gibi sorunlar yaygındır. Doğru cevap C'dir.
Soru 51
'Serebral infarktlar (damar
tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik (sertleşmiş) bir damarın tıkanması sonucu ortaya
çıkmış olup buna ..........denir.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik (sertleşmiş) bir damarın tıkanması sonucu ortaya
çıkmış olup buna ..........denir.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emboli
B
Hemorajik
C
Tromboz
D
Patofizyoloji
E
Hiçbiri
Açıklama:
Tromboz: Tromboz serebral iskeminin
(beyin dokusunun beslenememesinin) en
yaygın tipidir. Serebral infarktlar (damar
tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik (sertleşmiş) bir damarın tıkanması sonucu ortaya
çıkmış olup buna tromboz denir. Tıkanma
serebral damarların servikal veya intrakranial bölümünde olabilmektedir. Burada beyin
kan akımında yavaşlama, damar yapısında
değişiklikler, pıhtılaşma bozuklukları ile
hiperlipidemi (kan kolesterol seviyesinin
artması) vb.
(beyin dokusunun beslenememesinin) en
yaygın tipidir. Serebral infarktlar (damar
tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik (sertleşmiş) bir damarın tıkanması sonucu ortaya
çıkmış olup buna tromboz denir. Tıkanma
serebral damarların servikal veya intrakranial bölümünde olabilmektedir. Burada beyin
kan akımında yavaşlama, damar yapısında
değişiklikler, pıhtılaşma bozuklukları ile
hiperlipidemi (kan kolesterol seviyesinin
artması) vb.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi SVH Uyarıcı Belirtilerinden biridir?
Seçenekler
A
Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
B
Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
C
Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
D
Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
E
Hepsi
Açıklama:
SVH Uyarıcı Belirtileri
Beş önemli uyarıcı belirtisi bulunmaktadır.
• Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
• Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
• Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
• Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
• Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Beş önemli uyarıcı belirtisi bulunmaktadır.
• Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
• Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
• Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
• Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
• Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Anrerior serebral arter ile ilgili doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Abuli: konuşma ya da harekette azalma
B
Etkilenen beyin bölgesinde hemipleji
C
Motor afazi, işitsel anlamada azalma
D
Ayak düşmesi
E
Vücudun karşı tarafında hemipleji (istemli hareketlerin kaybı, felç)
Açıklama:
Vücudun karşı tarafında hemipleji (istemli hareketlerin kaybı, felç)
Ayak düşmesi
Baş ve gözlerin lezyonun olduğu tarafa doğru kayması
El kavramada güçlük
Etkilenen bölgenin karşı tarafındaki vücut bölgesinde his kaybı (hemianestezi)
Tekdüze duygulanım/yüz ifadesi
Dürtüsellik
Abuli: konuşma ya da harekette azalma
Amnezi (hafıza kaybı)
Motor afazi, işitsel anlamada azalma
Ayak düşmesi
Baş ve gözlerin lezyonun olduğu tarafa doğru kayması
El kavramada güçlük
Etkilenen bölgenin karşı tarafındaki vücut bölgesinde his kaybı (hemianestezi)
Tekdüze duygulanım/yüz ifadesi
Dürtüsellik
Abuli: konuşma ya da harekette azalma
Amnezi (hafıza kaybı)
Motor afazi, işitsel anlamada azalma
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi SVH Etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Kuvvetsizlik/zayıflık (hemiparezi) ya da güç
kaybı/paralizi (hemipleji),
kaybı/paralizi (hemipleji),
B
Denge ve koordinasyon bozukluğu,
C
Konuşulanı zorlukla anlama ya da yazma,
doğru harfleri bilme fakat açık bir şekilde
söyleyememeyi içeren dil kullanma problemi,
doğru harfleri bilme fakat açık bir şekilde
söyleyememeyi içeren dil kullanma problemi,
D
Vücudun bir tarafında duyuların farkında
olmama/ hissetmeme
olmama/ hissetmeme
E
Hepsi
Açıklama:
SVH Etkileri
• Kuvvetsizlik/zayıflık (hemiparezi) ya da güç
kaybı/paralizi (hemipleji),
• Kaslarda kasılma, sertlik, ağrılı kas spazmı,
• Denge ve koordinasyon bozukluğu,
• Konuşulanı zorlukla anlama ya da yazma,
doğru harfleri bilme fakat açık bir şekilde
söyleyememeyi içeren dil kullanma problemi,
Vücudun bir tarafında duyuların farkında
olmama/ hissetmeme,
• Ağrı, batma ya da duyu kusuru,
• Düşünme, dikkat ya da öğrenme ile ilgili
hafıza problemleri,
• SVH etkilerinin farkında olmama,
• Yutma güçlüğü,
• Barsak veya mesane kontrolüne ilişkin
problemler,
• Yorgunluk,
• Cinsel disfonksiyon,
• Hisleri kontrol etmede zorluk,
• Depresyon,
• Günlük işlerini yapmada zorlanmadır.
• Kuvvetsizlik/zayıflık (hemiparezi) ya da güç
kaybı/paralizi (hemipleji),
• Kaslarda kasılma, sertlik, ağrılı kas spazmı,
• Denge ve koordinasyon bozukluğu,
• Konuşulanı zorlukla anlama ya da yazma,
doğru harfleri bilme fakat açık bir şekilde
söyleyememeyi içeren dil kullanma problemi,
Vücudun bir tarafında duyuların farkında
olmama/ hissetmeme,
• Ağrı, batma ya da duyu kusuru,
• Düşünme, dikkat ya da öğrenme ile ilgili
hafıza problemleri,
• SVH etkilerinin farkında olmama,
• Yutma güçlüğü,
• Barsak veya mesane kontrolüne ilişkin
problemler,
• Yorgunluk,
• Cinsel disfonksiyon,
• Hisleri kontrol etmede zorluk,
• Depresyon,
• Günlük işlerini yapmada zorlanmadır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi akut SVH hastalarının acil bakımında yapılan işlemlerden biridir?
Seçenekler
A
nme ve geçici iskemik atak (GİA) belirtilerinin erken tanınması ve erken müdahale
B
112 ile irtibat ve ambulansın erken yönlendirilmesi
C
Hastanenin önceden haberdar edilmesi ve
uygun şekilde transfer
uygun şekilde transfer
D
Acil triyajın sağlanması
E
Hepsi
Açıklama:
astalarının acil bakımı dört basamakta gerçekleşir:
1. İnme ve geçici iskemik atak (GİA) belirtilerinin erken tanınması ve erken müdahale
2. 112 ile irtibat ve ambulansın erken yönlendirilmesi
3. Hastanenin önceden haberdar edilmesi ve
uygun şekilde transfer
4. Acil triyajın sağlanması
1. İnme ve geçici iskemik atak (GİA) belirtilerinin erken tanınması ve erken müdahale
2. 112 ile irtibat ve ambulansın erken yönlendirilmesi
3. Hastanenin önceden haberdar edilmesi ve
uygun şekilde transfer
4. Acil triyajın sağlanması
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi SVH’da Akut Genel Tedavilerden biridir?
Seçenekler
A
Hipoksi (oksijen seviyesinin azalması) ve hiperkapninin (karbondioksit seviyesinin artması) önlenmesi
B
Kan basıncının kontrolü
C
Kardiyak (Kalp) izlemi
D
Hava yolu açıklığının sağlanması
E
Hepsi
Açıklama:
SVH’da Akut Tedavi
Genel Tedavi
SVH’ın akut tedavisinde alınacak önlemler;
Hava yolu açıklığının sağlanması: Hava yollarında bulunan tükrük ve kusmuk gibi birikmiş
sekresyonların aspire edilmesi, solunum yolunun
açıklığının sağlanmasıdır.
Aspirasyonun önlenmesi: Ağız içi sekresyonların
temizlenmesi, başın yana çevrilmesi, nazogastrik
tüp takılması gibi girişimler yapılabilir.
Hipoksi (oksijen seviyesinin azalması) ve hiperkapninin (karbondioksit seviyesinin artması) önlenmesi: Hava yollarının açıklığının sağlanması, oksijen tedavisinin başlanması ve gerekirse mekanik
ventilasyon ile oksijen satürasyonun %90’ın üzerinde tutulması gibi girişimlerdir.
Kan basıncının kontrolü: Kan basıncının hızlı
düşürülmesi serebral perfüzyonun (beyin kan akımının) azalması ve nörolojik defisitin (yetersizlik)
artmasına neden olacağından ilk 72 saat süresince
sakıncalıdır. Bu süre içinde kan basıncı dikkatle izlenmelidir.
Kardiyak (Kalp) izlemi: Özellikle akut dönemde
nabızların ve kan basıncının izlenmesi önemlidir.
Genel Tedavi
SVH’ın akut tedavisinde alınacak önlemler;
Hava yolu açıklığının sağlanması: Hava yollarında bulunan tükrük ve kusmuk gibi birikmiş
sekresyonların aspire edilmesi, solunum yolunun
açıklığının sağlanmasıdır.
Aspirasyonun önlenmesi: Ağız içi sekresyonların
temizlenmesi, başın yana çevrilmesi, nazogastrik
tüp takılması gibi girişimler yapılabilir.
Hipoksi (oksijen seviyesinin azalması) ve hiperkapninin (karbondioksit seviyesinin artması) önlenmesi: Hava yollarının açıklığının sağlanması, oksijen tedavisinin başlanması ve gerekirse mekanik
ventilasyon ile oksijen satürasyonun %90’ın üzerinde tutulması gibi girişimlerdir.
Kan basıncının kontrolü: Kan basıncının hızlı
düşürülmesi serebral perfüzyonun (beyin kan akımının) azalması ve nörolojik defisitin (yetersizlik)
artmasına neden olacağından ilk 72 saat süresince
sakıncalıdır. Bu süre içinde kan basıncı dikkatle izlenmelidir.
Kardiyak (Kalp) izlemi: Özellikle akut dönemde
nabızların ve kan basıncının izlenmesi önemlidir.
Soru 57
SVH sonrası hasta çeşitli bilinç düzeylerinde
olabilir. Hastada bilinç değerlendirmesi yapılarak
bilinçsiz hasta bakımı yapılması gerekir. Aşağıda verilen bilgilerden hangisi bu hastaların bilinç düzeyleriyle ilgili doğru bir bilgi değildir?
olabilir. Hastada bilinç değerlendirmesi yapılarak
bilinçsiz hasta bakımı yapılması gerekir. Aşağıda verilen bilgilerden hangisi bu hastaların bilinç düzeyleriyle ilgili doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
B
Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve
farkında olma
farkında olma
C
Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış
D
Koma: Uyanık fakat farkında değil
E
Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında değil
Açıklama:
Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi bilinçsiz hasta bakımıyla ilgilidir?
Seçenekler
A
Bilinçsiz hastanın nörolojik ve fiziksel durumu değerlendirilmelidir
B
Hastanın solunumu ve dolaşımı değerlendirilir
C
Göz hareketleri ve vücut pozisyonu nasıl
D
Anormal hareketler var mı
E
Hepsi
Açıklama:
Bilinçsiz hastada;
1. Bilinçsiz hastanın nörolojik ve fiziksel durumu değerlendirilmelidir.
2. Hastanın solunumu ve dolaşımı değerlendirilir.
3. Göz hareketleri ve vücut pozisyonu nasıl
4. Anormal hareketler var mı
5. İnkontinans var mı değerlendirilir.
1. Bilinçsiz hastanın nörolojik ve fiziksel durumu değerlendirilmelidir.
2. Hastanın solunumu ve dolaşımı değerlendirilir.
3. Göz hareketleri ve vücut pozisyonu nasıl
4. Anormal hareketler var mı
5. İnkontinans var mı değerlendirilir.
Soru 59
Agnozisi olan SVH hastaları banyo yapma, tıraş olma,
makyaj ve saç tarama gibi günlük yaşam aktiviteleri
(GYA) sırasında vücudunun etkilenen tarafını görmezden gelebilir.
Tüm bu nedenlerle yaşlılarda düşme sorunu
gelişme riski yüksektir. Bakım veren bu sorunları
dikkate alarak düşmeyi önleyecek girişimlerde bulunmalıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu girişimlerden biridir?
makyaj ve saç tarama gibi günlük yaşam aktiviteleri
(GYA) sırasında vücudunun etkilenen tarafını görmezden gelebilir.
Tüm bu nedenlerle yaşlılarda düşme sorunu
gelişme riski yüksektir. Bakım veren bu sorunları
dikkate alarak düşmeyi önleyecek girişimlerde bulunmalıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu girişimlerden biridir?
Seçenekler
A
Hasta ve yakınlarına oda tanıtım yapılmalı,
çağrı zili kullanımı ve düşme riski hakkında
bilgi verilmeli ve odanın düzenlemesi hastaya uygun şekilde yapılmalı
çağrı zili kullanımı ve düşme riski hakkında
bilgi verilmeli ve odanın düzenlemesi hastaya uygun şekilde yapılmalı
B
Hasta odalarında ve diğer kullanım alanlarında, hastaların çarpmasını ve düşmesini
önleyecek şekilde düzenlemeler yapılmalı
önleyecek şekilde düzenlemeler yapılmalı
C
Yatağın seviyesi yaşlıya uygun olmalı
D
Hastaya aktiviteleri için zaman tanınmalı ve
acele ettirilmemeli
acele ettirilmemeli
E
Hepsi
Açıklama:
Agnozi vücudun paralizi olan tarafının farkındalığında eksiklik ya da belirgin bir ilgisizlik ve
etkilenen taraftaki çevrenin ihmali/göz ardı edilmesi şeklinde bir algı eksikliği şeklinde tanımlanmaktadır (aleksi: yazılı metni tanımada yetersizlik,
anosognozi: yetersizlikleri reddetme). Ayrıca agnozisi olan SVH hastaları banyo yapma, tıraş olma,
makyaj ve saç tarama gibi günlük yaşam aktiviteleri
(GYA) sırasında vücudunun etkilenen tarafını görmezden gelebilir.
Tüm bu nedenlerle yaşlılarda düşme sorunu
gelişme riski yüksektir. Bakım veren bu sorunları
dikkate alarak düşmeyi önleyecek girişimlerde bulunmalıdır. Bu girişimler;
• Hasta ve yakınlarına oda tanıtım yapılmalı,
çağrı zili kullanımı ve düşme riski hakkında
bilgi verilmeli ve odanın düzenlemesi hastaya uygun şekilde yapılmalı
• Hasta odalarında ve diğer kullanım alanlarında, hastaların çarpmasını ve düşmesini
önleyecek şekilde düzenlemeler yapılmalı
• Yatağın seviyesi yaşlıya uygun olmalı
• Hasta yataktan kademeli şeklide kaldırılmalı
• Tekerlekli sandalyeye oturtma esnasında
düşmemesi için kemer kullanılmalı ve sandalyenin ayakları kilitlenmeli
• Hasta ayakta durmakta zorlanıyorsa walker
ya da baston gibi yardımcı araçlarla hasta
desteklenmeli
• Hastaya aktiviteleri için zaman tanınmalı ve
acele ettirilmemeli
etkilenen taraftaki çevrenin ihmali/göz ardı edilmesi şeklinde bir algı eksikliği şeklinde tanımlanmaktadır (aleksi: yazılı metni tanımada yetersizlik,
anosognozi: yetersizlikleri reddetme). Ayrıca agnozisi olan SVH hastaları banyo yapma, tıraş olma,
makyaj ve saç tarama gibi günlük yaşam aktiviteleri
(GYA) sırasında vücudunun etkilenen tarafını görmezden gelebilir.
Tüm bu nedenlerle yaşlılarda düşme sorunu
gelişme riski yüksektir. Bakım veren bu sorunları
dikkate alarak düşmeyi önleyecek girişimlerde bulunmalıdır. Bu girişimler;
• Hasta ve yakınlarına oda tanıtım yapılmalı,
çağrı zili kullanımı ve düşme riski hakkında
bilgi verilmeli ve odanın düzenlemesi hastaya uygun şekilde yapılmalı
• Hasta odalarında ve diğer kullanım alanlarında, hastaların çarpmasını ve düşmesini
önleyecek şekilde düzenlemeler yapılmalı
• Yatağın seviyesi yaşlıya uygun olmalı
• Hasta yataktan kademeli şeklide kaldırılmalı
• Tekerlekli sandalyeye oturtma esnasında
düşmemesi için kemer kullanılmalı ve sandalyenin ayakları kilitlenmeli
• Hasta ayakta durmakta zorlanıyorsa walker
ya da baston gibi yardımcı araçlarla hasta
desteklenmeli
• Hastaya aktiviteleri için zaman tanınmalı ve
acele ettirilmemeli
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinansı olan hastada bakımı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Hastada daha önce inkontinans varlığının
sorgulanması, aldığı çıkardığı sıvı kaydı,
günde kaç kez mesanesini boşalttığı hakkında bilgi alınmalı
sorgulanması, aldığı çıkardığı sıvı kaydı,
günde kaç kez mesanesini boşalttığı hakkında bilgi alınmalı
B
İnkontinans nedeniyle sıvı alımının kısıtlanmaması (sakıncası yoksa)
C
Yatak başı komod (tekerlekli ortası delik
sandalye) kullanımı
sandalye) kullanımı
D
Hastanın perine bölgesinin uygun şekilde
temizlenmesi (her bölgenin ayrı ayrı temizlenmesi, gaita ile bulaşın önlenmesi)
temizlenmesi (her bölgenin ayrı ayrı temizlenmesi, gaita ile bulaşın önlenmesi)
E
Hepsi
Açıklama:
Üriner inkontinansı olan hastada bakım;
• Hastada daha önce inkontinans varlığının
sorgulanması, aldığı çıkardığı sıvı kaydı,
günde kaç kez mesanesini boşalttığı hakkında bilgi alınmalı
• İnkontinans nedeniyle sıvı alımının kısıtlanmaması (sakıncası yoksa)
• Yatak başı komod (tekerlekli ortası delik
sandalye) kullanımı
• Mesane irrigasyonuna neden olabilecek kafeinli içeceklerden (çay, kahve) uzak durma
• İşeme günlüğü tutma
• Hastanın perine bölgesinin uygun şekilde
temizlenmesi (her bölgenin ayrı ayrı temizlenmesi, gaita ile bulaşın önlenmesi)
• Hastada daha önce inkontinans varlığının
sorgulanması, aldığı çıkardığı sıvı kaydı,
günde kaç kez mesanesini boşalttığı hakkında bilgi alınmalı
• İnkontinans nedeniyle sıvı alımının kısıtlanmaması (sakıncası yoksa)
• Yatak başı komod (tekerlekli ortası delik
sandalye) kullanımı
• Mesane irrigasyonuna neden olabilecek kafeinli içeceklerden (çay, kahve) uzak durma
• İşeme günlüğü tutma
• Hastanın perine bölgesinin uygun şekilde
temizlenmesi (her bölgenin ayrı ayrı temizlenmesi, gaita ile bulaşın önlenmesi)
Soru 61
Serebrovasküler hastalık özellikle aşağıdaki organlardan hangisinde görülen bir hastalıktır?
Seçenekler
A
Beyin
B
Kalp
C
Akciğer
D
Karaciğer
E
Mide
Açıklama:
Serebrovasküler hastalıklar (SVH), inme, felç ya da beyin krizi, apoplexy olarak adlandırılabilir. SVH travma dışı bir nedenle beynin bir bölümüne olan kan akımının yavaşlaması ya da durmasına yol açan bir durumdan kaynaklanan beyin hasarıdır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi SVH’da değiştirilemeyen risk faktörleri içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Kalp hastalıkları
C
Ailede SVH yada geçici iskemik
D
Pıhtılaşma hastalıkları
E
Uykuda solunum bozuklukları
Açıklama:
Ailede SVH yada geçici iskemik SVH’da değiştirilemeyen risk faktörleri içinde yer almaktadır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi SVH'nın uyarıcı belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
B
Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
C
Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
D
Konuşma ve anlamada güçlük
E
Kalp çarpıntısı.
Açıklama:
Kalp çarpıntısı SVH'nın uyarıcı belirtilerinden biri değildir.
Soru 64
SVH'da korunma ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini söylemek doğru olmaz?
Seçenekler
A
Riski belirlemek için aile öyküsünün alınması
B
İlaçları uygun şekilde kullanma
C
Fiziksel aktivitelerin azaltılması
D
Sigara ve alkol içmeme
E
60 yaş üstü bireylerin tansiyonu 150/90 altında olmalı
Açıklama:
Obez olanların kilo vermesi ve fiziksel aktivitelerin artırılmasını içerir.
Soru 65
Ağız içi sekresyonların temizlenmesi, başın yana çevrilmesi, nazogastrik tüp takılması gibi girişimler, SVH'nın akut tedavisinde alınacak hangi önlemin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Hava yolu açıklığının sağlanması
B
Aspirasyonun önlenmesi
C
Hipoksi ve hiperkapninin önlenmesi
D
Kan basıncının kontrolü
E
Kardiyak (Kalp) izlemi
Açıklama:
Aspirasyonun önlenmesi: Ağız içi sekresyonların temizlenmesi, başın yana çevrilmesi, nazogastrik tüp takılması gibi girişimler yapılabilir.
Soru 66
“Hasta hem uyanık değildir hem de farkında değildir” hangi bilinç seviyesini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Bilinçli olma
B
Stupor
C
Vejetatif
D
Koma
E
Letarji
Açıklama:
Koma: Komadaki hasta hem uyanık değildir hem de farkında değildir.
Soru 67
Kontraktür nedir?
Seçenekler
A
Hareket zorluğu yaşanmasıdır
B
Ağrılı bir komplikasyondur
C
Kasların yetersizliğidir
D
Dengede bozulmadır
E
Motor kontrolün azaltılmasıdır
Açıklama:
Kontraktür SVH sonrası en ağrılı komplikasyonlardandır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi önceden öğrenilmiş motor becerileri komutla ya da taklit yoluyla yapma becerisinin eksikliği olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Agnozi
B
Spastisite
C
Apraksi
D
Afazi
E
Dizartri
Açıklama:
Apraksi önceden öğrenilmiş motor becerileri komutla ya da taklit yoluyla yapma becerisinin eksikliği olarak tanımlanır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi SVH sonrası konuşma ve anlamada azalmayı tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir?
Seçenekler
A
Afazi
B
Dizartri
C
Disfaji
D
Apraksi
E
Agnozi
Açıklama:
Afazi SVH sonrası konuşma ve anlamada azalmayı tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir.
Soru 70
Aşağıdaki terimlerden hangisi beslenme yetersizliği anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Disfaji
B
Aspirasyon
C
Pnömoni
D
Dehidratasyon
E
Malnutrisyon
Açıklama:
Malnutrisyon (beslenme yetersizliği)
Soru 71
Serebrovasküler hastalıklar, hangi organın bir bölümüne olan kan akımının yavaşlaması ya da durmasına yol açan bir durumdan kaynaklanır?
Seçenekler
A
Karaciğer
B
Akciğer
C
Beyin
D
Kalp
E
Böbrek
Açıklama:
Serebrovasküler hastalıklar (SVH), inme, felç ya da beyin krizi, apoplexy olarak adlandırılabilir. SVH travma dışı bir nedenle beynin bir bölümüne olan kan akımının yavaşlaması ya da durmasına yol açan bir durumdan kaynaklanan beyin hasarıdır.
Soru 72
İnme olgularının % kaçından emboli sorumludur?
Seçenekler
A
%30’dan.
B
%40’dan.
C
%35’den.
D
%50’den.
E
%20’den.
Açıklama:
Emboli: İnme olgularının %30’undan emboli sorumludur.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi, SVH’nin Beş önemli uyarıcı belirtisi arasında bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı.
B
Mide bulantısı ve Kusma.
C
Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı.
D
Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık.
E
Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “SVH Uyarıcı Belirtileri” konu başlığını tekrar inceleyiniz.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi, SVH’a Bağlı Gelişebilecek Komplikasyonlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Nöbetler.
B
Sinirlilik.
C
Düşmeler ve kazalar.
D
Depresyon.
E
Aspirasyon pnömonisi.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “SVH’a Bağlı Gelişebilecek Komplikasyonlar” konu başlığını tekrar inceleyiniz.
Soru 75
Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma, aşağıdaki hangi bilinç düzeyiyle tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Bilinçli olma.
B
Koma.
C
Stupor.
D
Vejetatif.
E
Letarji.
Açıklama:
Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma.
Soru 76
Hani durumdaki hasta hem uyanık hem de farkında değildir?
Seçenekler
A
Letarji.
B
Bilinçli olma.
C
Koma.
D
Vejetatif.
E
Supor
Açıklama:
Komadaki hasta hem uyanık hem de farkında değildir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi, Dil ve iletişim sorunu olan hastalarda yapılan uygulamalardan biridir?
Seçenekler
A
Çağrışım yoluyla hatırlama gibi aktiviteler öğretilir.
B
Egzersiz ve aktiviteyi artırmak.
C
Hastanın kendini ifade etmesinin sağlanması ve hastaya zaman tanınması.
D
Ailenin hastaya kızmaması, anlayışlı olması gibi doğrudan destek sağlaması.
E
Hastanın ve ailenin bellek yetersizlikleri ile ilgili kaygılarının tartışılması.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Dil ve İletişim Bozuklukları” konu başlığını tekrar inceleyiniz.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi, inme sonrası çok yaygındır?
Seçenekler
A
Görme
B
Koklama
C
His Kaybı
D
Algı
E
Konuşma
Açıklama:
İnme sonrası duyu (his) kaybı çok yaygındır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi, İnkontinans olan hastalarda perine bakımı arasında yapılan uygulamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Uygun bir kabın içine ılık sabunlu su hazırlanmalıdır.
B
İşlem 3 kez tekrar edilmeli ve kullanılan pedler sıklıkla değiştirilmeli.
C
İçten dışa doğru temizlenmeli.
D
İşlemden önce eller yıkanmalı ve eldiven giyilmeli.
E
Dıştan içe doğru temizlenmeli.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Üriner Sistem Sorunları” konu başlığını tekrar inceleyiniz.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi, İnme hastalarında ağız bakımı arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Silme işlemi bittikten sonra silinen bölgeler duru su ile temizlenmeli.
B
Tüple beslenme sırasında besinleri yavaş vermek.
C
20 cm boyutunda kesilmiş gazlı bezler dil basacağına (yemek kaşığı sapı olabilir) sarılmalı.
D
Hasta yan yatırılarak işlem yapan kişiye yüzünün dönük olması sağlanmalı.
E
Dudaklarda kuruma ve çatlamayı önlemek için dudaklara nemlendirici sürülmeli.
Açıklama:
Cevabınız yanlış ise lütfen “Beslenme Sorunları” konu başlığını tekrar inceleyiniz.
Soru 81
SHV tanısı koyabilmek için nörolojik semptomların ne kadar süre devam etmesi gerekir?
Seçenekler
A
5 saat
B
12 saat
C
18 saat
D
20 saat
E
1 günden fazla
Açıklama:
SVH travma dışı bir nedenle beynin bir bölümüne olan kan akımının yavaşlaması ya da durmasına yol açan bir durumdan kaynaklanan beyin hasarıdır. Kan akımı kesintiye uğradığında beyin oksijen ve besin desteğinden mahrum kalır ve hücre ölümü oluşur. Bu durumda bilişsel, duyuşsal, motor ve duygusal sorunlar ortaya çıkar. Nörolojik semptomlar 24 saatten uzun sürüyorsa, SVH tanısı konmaktadır.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi İskemik SHV'nin nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Apoplexy
B
Tromboz
C
Felç
D
İnme
E
Beyin krizi
Açıklama:
İskemik SVH’da iki ana neden söz konusudur; a. Tromboz b. Emboli
Soru 83
Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. SHV Türkiye'de dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm nedenleri arasında ilk sırada gelir.
II. SHV tüm yaş gruplarını etkileyebilir.
III. SHV erkeklerde daha çok gözlemlenmektedir.
IV. 65 yaş üstü bireylerde SVH daha sık gözlenir.
V. SHV bireyi bağımsız durumdan bağımlı duruma getirir.
I. SHV Türkiye'de dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm nedenleri arasında ilk sırada gelir.
II. SHV tüm yaş gruplarını etkileyebilir.
III. SHV erkeklerde daha çok gözlemlenmektedir.
IV. 65 yaş üstü bireylerde SVH daha sık gözlenir.
V. SHV bireyi bağımsız durumdan bağımlı duruma getirir.
Seçenekler
A
I, II, III
B
III, IV, V
C
I, III, V
D
II, IV, V
E
I, II, IV
Açıklama:
Dünyada ikinci sırada ölüm nedeni olarak bildirilen SVH, Türkiye’de de dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm nedenleri arasında %24.7’lik yüzde ile kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada yer almaktadır. Dünya Sağlık Örgütü global sağlık tahminleri raporunda ölümlerin 6.7 milyonunun SVH nedeniyle geliştiğini belirtmiştir. SVH tüm yaş gruplarını etkileyebilir. Bununla birlikte 65 yaş üstü bireylerde SVH daha sıktır ve 55 yaş üstü hem erkek hem de kadınlarda iki katına kadar çıkmaktadır.
SVH sonrası bireylerin %10’u tamamen, %25’i minör yetersizliklerle, %40’ı özel bakım gerektiren orta/ciddi düzeyde yetersizlikler deneyimlemekte ve %10’u ise uzun süreli bakım kurumlarında bakıma gereksinim duymaktadır. SVH beyini etkile- mesi nedeniyle bireyi bağımsız durumdan bağımlı duruma getirmekte ve bireyde fiziksel, sosyal ve ekonomik kayıplara yol açmaktadır.
SVH sonrası bireylerin %10’u tamamen, %25’i minör yetersizliklerle, %40’ı özel bakım gerektiren orta/ciddi düzeyde yetersizlikler deneyimlemekte ve %10’u ise uzun süreli bakım kurumlarında bakıma gereksinim duymaktadır. SVH beyini etkile- mesi nedeniyle bireyi bağımsız durumdan bağımlı duruma getirmekte ve bireyde fiziksel, sosyal ve ekonomik kayıplara yol açmaktadır.
Soru 84
Kalpten ya da ekstrakraniyal karotis arterlerden beyine gelebilen pıhtılara ne isim verilir?
Seçenekler
A
Tromboz
B
Serebral infarktlar
C
Emboli
D
Serebral iskemi
E
Anevrizma
Açıklama:
İnme olgularının %30’undan emboli sorumludur. Emboli kalpten ya da ekstrakraniyal karotis arterlerden beyine gelebilen pıhtılardır. Pıhtı beyne ulaşınca ilerler ve küçük bir damarı tıkayarak SVH’a neden olur.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri Hemorajik SVH'nin nedenlerindendir?
I. Diabet
II. Hipertansiyon
III. Emboli
IV. Tromboz
V. Anevrizma
I. Diabet
II. Hipertansiyon
III. Emboli
IV. Tromboz
V. Anevrizma
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, II, III
D
I, II, V
E
II, III, IV
Açıklama:
Hemorajik SVH zayıf beyin kan damarlarının yırtılmasını ve beyin içine ya da kafatası içinde bulunan boşluklara kanama sürecini ifade eder. Kanama nedenleri arasında hipertansiyon (yüksek tansiyon), anevrizma (damarlarda yırtılma), diabet ve travmalar sayılabilmektedir. Literatürde yetişkinlerde görülen hemorojik SVH türünün en önemli nedeninin hipertansiyon olduğu bilinmektedir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri SVH’da değiştirilemeyen risk faktörlerindendir?
I. Yaş
II. Sigara
III. Hipertansiyon
IV. Aile öyküsü
V. Enfeksiyon
I. Yaş
II. Sigara
III. Hipertansiyon
IV. Aile öyküsü
V. Enfeksiyon
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, IV
D
II, V
E
III, V
Açıklama:
SVH risk faktörleri değiştirilebilir ya da değiştirilemez risk faktörleri olarak sınıflandırılır. Değiştirilemeyen Risk Faktörleri yaş, cinsiyet, ırk, aile öyküsü/genetik, ailede SVH ya da geçici iskemik atak öyküsüdür.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri SVH’da değiştirilebilen risk faktörlerindendir?
I. Yaş
II. Sigara
III. Hipertansiyon
IV. Aile öyküsü
V. Enfeksiyon
I. Yaş
II. Sigara
III. Hipertansiyon
IV. Aile öyküsü
V. Enfeksiyon
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
II, V
D
I, III, IV
E
II, III, V
Açıklama:
SVH risk faktörleri değiştirilebilir ya da değiştirilemez risk faktörleri olarak sınıflandırılır. Değiştirilebilen Risk Faktörleri şunlardır:
- Kesinleşmiş Faktörler: Hipertansiyon, Diabetes mellitus, Kalp hastalıkları, Hiperlipidemi, Sigara
- Kesinleşmemiş veya Yeni Risk Faktörleri
Metabolik sendrom, Alkol kullanımı, İlaç kullanımı ve bağımlılığı, Pıhtılaşma hastalıkları, Doğum kontrol hapı kullanımı, Enfeksiyon
Migren, Uykuda solunum bozuklukları
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi orta serebral arterde meydana gelen SHV belirtisidir?
Seçenekler
A
El kavramada güçlük
B
Amnezi (hafıza kaybı)
C
İdrar yapma problemleri
D
Okuma kaybı (aleksi)
E
İşitsel anlamada azalma
Açıklama:
Orta serebral arterde meydana gelen SHV belirtleri şunlardır:
- Etkilenen bölgenin karşı tarafında hemipleji, hemianestezi, hemianopsi (görme sorunu)
- Baş ve gözlerin etkilenen beyin tarafına doğru dönmesi
- Yutma güçlüğü
- İdrar yapma problemleri
- Konuşma bozukluğu, konuşmada sesin alçaklık ve yüksekliğini ayarlayamama
- Giyinme sorunları
- Etkilenen beyin bölgesinde hemipleji
- Konuşulan dili anlamada yetersizlik
- Bozuklukların farkında olmama
Soru 89
Nabızların ve kan basıncının izlenmesi SVH’ın akut tedavisinde alınacak ne tür önlemlerdir?
Seçenekler
A
Hava yolu açıklığının sağlanması
B
Aspirasyonun önlenmesi
C
Hipoksi ve hiperkapninin önlenmesi
D
Kan basıncının kontrolü
E
Kardiyak izlemi
Açıklama:
Kardiyak (kalp) izlemi ile nabızların ve kan basıncının izlenmesi SVH’ın akut tedavisinde alınacak önlemlerdendir.
Soru 90
Uyanık fakat farkında olmayan hastalar hangi bilinç düzeyindedir?
Seçenekler
A
Bilinçli
B
Letarji
C
Stupor
D
Vejetatif
E
Koma
Açıklama:
Bilinç Düzeyleri;
1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma
3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış
4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında değil
5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma
3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış
4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında değil
5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
Soru 91
Serebrovasküler hastalık tanısının konulabilmesi için nörolojik semptomların kaç saatten uzun sürmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
6
B
12
C
18
D
24
E
48
Açıklama:
Serebrovasküler hastalıklar (SVH), inme, felç ya da beyin krizi, apoplexy olarak adlandırılabilir. SVH travma dışı bir nedenle beynin bir bölümüne olan kan akımının yavaşlaması ya da durmasına yol açan bir durumdan kaynaklanan beyin hasarıdır. Kan akımı kesintiye uğradığında beyin oksijen ve besin desteğinden mahrum kalır ve hücre ölümü oluşur. Bu durumda bilişsel, duyuşsal, motor ve duygusal sorunlar ortaya çıkar.
Nörolojik semptomlar 24 saatten uzun sürüyorsa, SVH tanısı konmakta, 24 saatten daha kısa süreli bölgesel nörolojik defisit ya da geçici İskemik Atak (GİA) olarak
tanımlanmaktadır ve önem taşımaktadır.
Nörolojik semptomlar 24 saatten uzun sürüyorsa, SVH tanısı konmakta, 24 saatten daha kısa süreli bölgesel nörolojik defisit ya da geçici İskemik Atak (GİA) olarak
tanımlanmaktadır ve önem taşımaktadır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi iskemik SVH'nin ana nedenlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Anevrizma
B
Tromboz
C
Beyin içine ya da kafatası içinde bulunan boşluklara kanama
D
Menenjit
E
Dehidrasyon
Açıklama:
Beynin bir bölgesine kan sağlayan arterin (atardamarın) daralması veya tıkanması sonucu o bölgeye kan gitmemesi nedeniyle gelişen patolojik duruma iskemik SVH denir. Tüm SVH’lerin yaklaşık %80- 85’i iskemiye bağlıdır. İskemik SVH’da iki ana neden söz konusudur; a. Tromboz b. Emboli
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi SVH uyarıcı belirtilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İdrar kaçırma
B
Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
C
Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
D
Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
E
Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Açıklama:
SVH Uyarıcı Belirtileri
Beş önemli uyarıcı belirtisi bulunmaktadır.
• Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
• Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
• Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
• Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
• Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Beş önemli uyarıcı belirtisi bulunmaktadır.
• Vücudun bir tarafında yüz, kol ve bacakta ani güçsüzlük ve zayıflık
• Baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı
• Ani, şiddetli ve açıklanamayan baş ağrısı
• Ani konfüzyon (bilinç bulanıklığı) ve konuşma ve anlamada güçlük
• Bir ya da her iki gözde görmede bozulma
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi SVH’da korunmada ikinci basamakta yer alır?
Seçenekler
A
Aile öyküsünün alınması
B
Obez olanların kilo vermesi
C
Düzenli ilaç kullanımının sağlanması
D
Diyette sodyum (tuzun) kısıtlanması
E
Rehabilitasyon hizmetleri
Açıklama:
Tüm kronik hastalıklarda olduğu gibi SVH’da korunma üç basamaklıdır.
I. Koruma; Riski belirlemek için aile öyküsünün alınması, kan basıncının düzenli takip
edilmesi, 60 yaş üstü bireylerin tansiyonu 150/90 altında olmalı, sigaradan uzak durulmalı, kötü huylu kolesterolün azaltılması, kalp hastalıklarının tedavi edilmesi, diyette sodyum (tuzun) kısıtlı olması, obez olanların kilo vermesi ve fiziksel aktivitelerin artırılması olarak sıralanabilir.
II. Koruma: Kan basıncı, kan şekeri (diyabet hastaları için), LDL kontrolü, sigara ve alkol içmeme, hareketi artırma, ilaçları uygun şekilde kullanma gibi davranışsal faktörleri içerir.
III. Koruma: Rehabilitasyon hizmetlerini içerir.
I. Koruma; Riski belirlemek için aile öyküsünün alınması, kan basıncının düzenli takip
edilmesi, 60 yaş üstü bireylerin tansiyonu 150/90 altında olmalı, sigaradan uzak durulmalı, kötü huylu kolesterolün azaltılması, kalp hastalıklarının tedavi edilmesi, diyette sodyum (tuzun) kısıtlı olması, obez olanların kilo vermesi ve fiziksel aktivitelerin artırılması olarak sıralanabilir.
II. Koruma: Kan basıncı, kan şekeri (diyabet hastaları için), LDL kontrolü, sigara ve alkol içmeme, hareketi artırma, ilaçları uygun şekilde kullanma gibi davranışsal faktörleri içerir.
III. Koruma: Rehabilitasyon hizmetlerini içerir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi SVH’a bağlı gelişebilecek komplikasyonlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
İşitme güçlüğü
B
Konuşma sorunları
C
Derin ven trombozu ve akciğer embolisi
D
Nöbetler
E
Enfeksiyonlar
Açıklama:
SVH’a Bağlı Gelişebilecek Komplikasyonlar
• Aspirasyon pnömonisi
• Derin ven trombozu ve akciğer embolisi
• Bası yarası
• Nöbetler
• Sinirlilik
• Enfeksiyonlar
• Düşmeler ve kazalar
• İdrar ve gaita problemleri
• Yutma güçlüğü ve yeterince beslenememe
• Hareket sorunları
• Konuşma sorunları
• Aspirasyon pnömonisi
• Derin ven trombozu ve akciğer embolisi
• Bası yarası
• Nöbetler
• Sinirlilik
• Enfeksiyonlar
• Düşmeler ve kazalar
• İdrar ve gaita problemleri
• Yutma güçlüğü ve yeterince beslenememe
• Hareket sorunları
• Konuşma sorunları
Soru 96
SVH'da öncelikli olarak belirtilerinin bilinmesi ve erken tanı önemlidir. SVH’ın ilk 3 saatinde ilaç uygulanabilen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antibiyotik
B
Lipid düşürücü
C
Aspirin
D
Antihistaminik
E
Pıhtı eritici
Açıklama:
SVH’ın erken tanınması:
SVH’ın ilk 3 saatinde pıhtı eritici ilaç uygulanabildiğinden öncelikli olarak belirtilerinin bilinmesi ve erken tanı önemlidir. Sağlık çalışanları cincinati hastane öncesi SVH skalası gibi kolay yöntemlerle SVH ayırt edilebilir.
Cincinati Hastane öncesi SVH skalası ile yüzde asimetri (yüzün bir tarafa kayması), kolun düşmesi (hastanın gözü kapalıyken iki kolunu 10 sn yukarda tutması) ve anormal konuşma (yanlış ya da anlaşılmaz cümleler) ile hastane öncesi SVH ayırt edilebilir.
SVH’ın ilk 3 saatinde pıhtı eritici ilaç uygulanabildiğinden öncelikli olarak belirtilerinin bilinmesi ve erken tanı önemlidir. Sağlık çalışanları cincinati hastane öncesi SVH skalası gibi kolay yöntemlerle SVH ayırt edilebilir.
Cincinati Hastane öncesi SVH skalası ile yüzde asimetri (yüzün bir tarafa kayması), kolun düşmesi (hastanın gözü kapalıyken iki kolunu 10 sn yukarda tutması) ve anormal konuşma (yanlış ya da anlaşılmaz cümleler) ile hastane öncesi SVH ayırt edilebilir.
Soru 97
Trombolitik, antiagregan ve antikoagülan tedavinin en önemli yan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sinir ucu iltihaplanması
B
Görme kaybı
C
Yumuşak doku iltihaplanması
D
Hastanın kanamaya yatkın olması
E
Hastanın kusması
Açıklama:
Trombolitik, antiagregan ve antikoagülan tedavi: Tıkanan damarlarda pıhtının açılması için, trombositlerin kümeleşmesinin önlenmesi amacıyla uygulanmaktadır. Bu tedaviler için doku plazminajön aktivatörü (tPA), aspirin ve heparin kullanılabilir. Bu tedavilerin en önemli yan etkisi hastanın kanamaya yatkın olmasıdır. Heparin kullanan hastada INR takibi ya da protrombin zamanı takibi yapılmalıdır.
Soru 98
SVH sonrası hastanın tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış hali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilinçli olma
B
Letarji
C
Vejetatif
D
Koma
E
Stupor
Açıklama:
SVH sonrası hasta çeşitli bilinç düzeylerinde olabilir. Hastada bilinç değerlendirmesi yapılarak bilinçsiz hasta bakımı yapılması gerekir.
Stupor: Hastanın tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış halidir.
Stupor: Hastanın tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış halidir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi önceden öğrenilmiş motor becerileri komutla ya da taklit yoluyla yapma becerisinin eksikliğidir?
Seçenekler
A
Subluksasyon
B
Apraksi
C
Agnozi
D
Aleksi
E
Anosognozi
Açıklama:
Apraksi önceden öğrenilmiş motor becerileri komutla ya da taklit yoluyla yapma becerisinin
eksikliği olarak tanımlanır.
Sağ beyin küresindeki inmeden sonra olur. Anlama ya da paralizi ile ilgili olmaksızın motor hareket ya da becerileri planlama ya da uygulamada görülen sorundur. Bu durum hastanın daha isteksiz olmasına ve daha fazla bağımlı olmasına neden olabilir.
eksikliği olarak tanımlanır.
Sağ beyin küresindeki inmeden sonra olur. Anlama ya da paralizi ile ilgili olmaksızın motor hareket ya da becerileri planlama ya da uygulamada görülen sorundur. Bu durum hastanın daha isteksiz olmasına ve daha fazla bağımlı olmasına neden olabilir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi SVH hastalarının karşılaştığı beslenme sorunlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Konstipasyon
B
Disfaji
C
Aspirasyon
D
Pnömoni
E
Malnutrisyon
Açıklama:
Beslenme Sorunları
Disfaji (yutma güçlüğü) ya da yutmada bozulma SVH hastalarının yaklaşık üçte biri ya da yarısında görülür, hastada aspirasyon riski (besinlerin solunum yoluna kaçması) ya da pnömoni (akciğer enflamasyonu), malnutrisyon (beslenme yetersizliği) ve dehidratasyona (sıvı kaybı) neden olur. Yaşlılarda malnutrisyon yaygındır ve SVH bu durumu ağırlaştırabilir. Malnutrisyon daha yavaş iyileşme ve kötü sonuçlarla ilgilidir.
Disfaji (yutma güçlüğü) ya da yutmada bozulma SVH hastalarının yaklaşık üçte biri ya da yarısında görülür, hastada aspirasyon riski (besinlerin solunum yoluna kaçması) ya da pnömoni (akciğer enflamasyonu), malnutrisyon (beslenme yetersizliği) ve dehidratasyona (sıvı kaybı) neden olur. Yaşlılarda malnutrisyon yaygındır ve SVH bu durumu ağırlaştırabilir. Malnutrisyon daha yavaş iyileşme ve kötü sonuçlarla ilgilidir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi hemorajik svh’ın nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Anevrizma
C
Diabet
D
Travmalar
E
İnme
Açıklama:
Hemorajik svh'ın nedenleri hipertansiyon, anevrizma, diabet, travmalar iken inme sonuçlarındandır.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi svh’ın değiştirilemeyen risk faktörleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Alkol kullanımı
D
Aile öyküsü/genetik
E
Ailede SVH ya da geçici iskemik
Açıklama:
Svh risk faktörleri
Yaş, cinsiyet, aile öyküsü/genetik, ailede SVH ya da geçici iskemi değiştirilemeyen risk faktörlerindenken alkol kullanımı değiştirilebilir risk faktörüdür.
Yaş, cinsiyet, aile öyküsü/genetik, ailede SVH ya da geçici iskemi değiştirilemeyen risk faktörlerindenken alkol kullanımı değiştirilebilir risk faktörüdür.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi svh’ın birincil koruma kapsamımda yer almaz?
Seçenekler
A
Kan basıncının düzenli takip edilmesi
B
Sigaradan uzak durmak
C
Kötü huylu kolesterolün artırılması
D
Kalp hastalıklarının tedavi edilmesi
E
Obez olanların kilo vermesi ve fiziksel aktivitelerin artırılması
Açıklama:
SVH Korunma
Kan basıncının düzenli takip edilmesi, sigaradan uzak durmak, kalp hastalıklarının tedavi edilmesi, obez olanların kilo vermesi ve fiziksel aktivitelerin artırılması svh'ın koruma faktörleri arasındayken kötü huylu kolesterolün artırılmasından çok azaltılması birincil koruma faktörüdür.
Kan basıncının düzenli takip edilmesi, sigaradan uzak durmak, kalp hastalıklarının tedavi edilmesi, obez olanların kilo vermesi ve fiziksel aktivitelerin artırılması svh'ın koruma faktörleri arasındayken kötü huylu kolesterolün artırılmasından çok azaltılması birincil koruma faktörüdür.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi svh’ın ikincil koruma kapsamımda yer almaz?
Seçenekler
A
Kan şekerini düzenlemek
B
LDL yi düşürmek
C
Kan basıncını takip etmek
D
Hareketi artırma
E
İlaçları uygun şekilde kullanma
Açıklama:
SVH Korunma
Kan basıncını takip etmek, kan şekerini düzenlemek, hareketi artırma, ilaçları uygun şekilde kullanma svh'ın ikincil koruma faktörlerindenken LDL yi düşürmek değil yükseltmek ikincil koruma faktörüdür.
Kan basıncını takip etmek, kan şekerini düzenlemek, hareketi artırma, ilaçları uygun şekilde kullanma svh'ın ikincil koruma faktörlerindenken LDL yi düşürmek değil yükseltmek ikincil koruma faktörüdür.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi svh’ın etkilerinden değildir?
Seçenekler
A
Kuvvetsizlik/zayıflık
B
Kaslarda kasılma, sertlik, ağrılı kas spazmı
C
Denge ve koordinasyon bozukluğu
D
Dil kullanma problemi yaşama
E
Uygu problemi yaşama
Açıklama:
SVH Korunma
Kuvvetsizlik/zayıflık, kaslarda kasılma, sertlik, ağrılı kas spazmı, denge ve koordinasyon bozukluğu, dil kullanma problemi yaşama svh'ın etkisi iken uyku problemi yaşama svh'ın etkisi değildir.
Kuvvetsizlik/zayıflık, kaslarda kasılma, sertlik, ağrılı kas spazmı, denge ve koordinasyon bozukluğu, dil kullanma problemi yaşama svh'ın etkisi iken uyku problemi yaşama svh'ın etkisi değildir.
Soru 106
SVH dünyada ölüm nedenleri arasında kaçıncı sırada yer alır?
Seçenekler
A
Birinci
B
İkinci
C
Üçüncü
D
Dördüncü
E
Beşinci
Açıklama:
SEREBROVASKÜLER HASTALIK: SVH tüm dünyada ölüm nedenleri arasında ön
sırada yer almaktadır. Dünyada ikinci sırada ölüm nedeni olarak bildirilen SVH, Türkiye’de de dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm nedenleri arasında %24.7’lik yüzde ile kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada yer almaktadır.
sırada yer almaktadır. Dünyada ikinci sırada ölüm nedeni olarak bildirilen SVH, Türkiye’de de dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm nedenleri arasında %24.7’lik yüzde ile kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada yer almaktadır.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangileri İslemik SVH risk faktörleri arasında yer alır?
1-Damar yapısındaki değişiklikler
2-Pıhtılanma bozuklukları
3-Kan akımında hızlanma
4-Hiperlipidemi
1-Damar yapısındaki değişiklikler
2-Pıhtılanma bozuklukları
3-Kan akımında hızlanma
4-Hiperlipidemi
Seçenekler
A
1 ve 2
B
2 ve 4
C
1, 2 ve 3
D
1, 2 ve 4
E
2, 3 ve 4
Açıklama:
Beynin bir bölgesine kan sağlayan arterin (atardamarın) daralması veya tıkanması sonucu o bölgeye kan gitmemesi nedeniyle gelişen patolojik duruma
iskemik SVH denir. Tüm SVH’lerin yaklaşık %80- 85’i iskemiye bağlıdır. İskemik SVH’da iki ana neden söz konusudur; a. Tromboz b. Emboli
a. Tromboz: Tromboz serebral iskeminin en yaygın tipidir. Serebral infarktlar (damar tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik bir damarın tıkanması sonucu ortaya
çıkmış olup buna tromboz denir. Tıkanma serebral damarların servikal veya intrakranial bölümünde olabilmektedir. Burada beyin kan akımında yavaşlama, damar yapısında değişiklikler, pıhtılaşma bozuklukları ile hiperlipidemi (kan kolesterol seviyesinin artması) vb. risk faktörleri artırıcı rol oynamaktadır.
iskemik SVH denir. Tüm SVH’lerin yaklaşık %80- 85’i iskemiye bağlıdır. İskemik SVH’da iki ana neden söz konusudur; a. Tromboz b. Emboli
a. Tromboz: Tromboz serebral iskeminin en yaygın tipidir. Serebral infarktlar (damar tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik bir damarın tıkanması sonucu ortaya
çıkmış olup buna tromboz denir. Tıkanma serebral damarların servikal veya intrakranial bölümünde olabilmektedir. Burada beyin kan akımında yavaşlama, damar yapısında değişiklikler, pıhtılaşma bozuklukları ile hiperlipidemi (kan kolesterol seviyesinin artması) vb. risk faktörleri artırıcı rol oynamaktadır.
Soru 108
Hemorajik tip SVH'nın en önemli nedeni nedir?
Seçenekler
A
Travma
B
Anevrizma
C
Hipertansiyon
D
Hiperlipidemi
E
Diyabet
Açıklama:
Hemorajik SVH: Kanama nedenleri arasında hipertansiyon (yüksek tansiyon), anevrizma (damarlarda yırtılma), diabet ve travmalar sayılabilmektedir. Literatürde yetişkinlerde görülen hemorojik SVH türünün en önemli nedeninin hipertansiyon olduğu bilinmektedir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi SVH için değiştirilebilen risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Sigara
B
Yaş
C
Cinsiyet
D
Aile öyküsü
E
Irk
Açıklama:
SVH Risk Faktörleri: SVH’ın %80’i önlenebilir nedenlerle gelişmektedir. SVH risk faktörleri değiştirilebilir ya da değiştirilemez risk faktörleri olarak sınflandırılır. Değşitirilemeyen Risk Faktörleri: Yaş, cinsiyet, ırk, aile öyküsü/genetik, ailede SVH ya da geçici iskemik atak öyküsü
Soru 110
SVH sonrası en fazla iyileşme hangi aylarda görülmektedir?
Seçenekler
A
6-12 ay arasında
B
6. ayda
C
İlk 3-6 ayda
D
12-18 ay arasında
E
18 ay sonrasında
Açıklama:
SVH İyilesme Süreci: En fazla iyileşme SVH sonrası ilk 3-6 ayda görülür ve zamanla azalır. Bu nedenle SVH sonrası yapılan rehabilitasyon ve bakım önemlidir. Bu durum 6 ay sonrası iyileşme olmadığını göstermez, ancak ilk 6 aydaki kadar hızlı iyileşme olmaz.
Soru 111
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi SVH'da ikincil koruma içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kan basıncı kontrolü
B
İlaçları uygun şekilde kullanma
C
Sigara ve alkol kullanmama
D
Obez olanların kilo vermesi
E
Kan şekeri kontrolü
Açıklama:
SVH Korunma: Tüm kronik hastalıklarda oldugu gibi SVH’da korunma üç basamaklıdır. I.koruma hastalığın ortaya çıkmasının önlenmesi, II. Koruma hastalığın uygun şekilde tedavisi, III. Koruma rehabilitasyonu içerir.
II. Koruma: Kan basıncı, kan sekeri (diyabet hastaları için), LDL kontrolü, sigara ve alkol içmeme, hareketi artırma, ilaçları uygun şekilde kullanma gibi davranışsal faktörleri içerir.
II. Koruma: Kan basıncı, kan sekeri (diyabet hastaları için), LDL kontrolü, sigara ve alkol içmeme, hareketi artırma, ilaçları uygun şekilde kullanma gibi davranışsal faktörleri içerir.
Soru 112
"Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış" olarak açıklanan bilinç seviyesi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Letarji
B
Stupor
C
Vejatatif
D
Koma
E
Bilinçli olma
Açıklama:
Bilinç Düzeyleri;
1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma
3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış
4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında değil
5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma
3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış
4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında değil
5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
Soru 113
SVH sonrası en ağrılı komplikasyon aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dengede bozulma
B
Kontraktür
C
Paralizi
D
Hemiparezi
E
Hemipleji
Açıklama:
Kontraktür SVH sonrası en ağrılı komplikasyonlardandır. Kontraktür kasları ve eklemleri destekleyen dokuların fibrozisi ve kısalması sonucu olusan, pasif gerilmeye karşı yüksek direnç gösterme ve sabit kalma durumudur. Bu nedenle hastalarda hareket zorluğu gelişebilir.
Soru 114
Önceden öğrenilmiş motor becerileri komutla ya da taklit yoluyla yapma becerisinin eksikliğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Afazi
B
Hemipleji
C
Apraksi
D
Hemiparezi
E
Letarji
Açıklama:
Duyusal Sorunlar: Apraksi önceden öğrenilmiş motor becerileri komutla ya da taklit yoluyla yapma becerisinin eksikliği olarak tanımlanır. Sağ beyin küresindeki
inmeden sonra olur. Anlama ya da paralizi ile ilgili olmaksızın motor hareket ya da becerileri planlama ya da uygulamada görülen sorundur.
inmeden sonra olur. Anlama ya da paralizi ile ilgili olmaksızın motor hareket ya da becerileri planlama ya da uygulamada görülen sorundur.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi konstipasyon sorunu olan SVH hastalarına verilebilecek bakım içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Düzenli dışkılama alışkanlığı
B
Egzersiz ve aktiviteyi azaltmak
C
Yeterli sıvı ve lif alımını arttırmak
D
Sabahları aç karnına ılık su tüketimi
E
Posalı gıda alımını arttırmak
Açıklama:
Konstipasyon: SVH sonrası konstipasyonun tedavisi üriner inkontinans tedavisinden daha kolaydır. Probleme bağlı olarak dışkının yumuşatılması ve uyarımın artırılması için hacminin artırılması gerekebilir.
Buna yönelik bakım konuları;
• Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak (yeşil sebze ve meyve tüketimi)
• Posalı gıda alımını artırmak (kuru fasülye, nohut, mercimek)
• Egzersiz ve aktiviteyi artırmak
• Düzenli dışkılama alışkanlığı (her gün aynı saatte, örneğin kahvaltı sonrası dışkılama alışkanlığı)
• Sabahları aç karnına ılık su tüketimi, kayısı ve erik kompostosu gibi yiyecekler yardımcı olabilir.
Buna yönelik bakım konuları;
• Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak (yeşil sebze ve meyve tüketimi)
• Posalı gıda alımını artırmak (kuru fasülye, nohut, mercimek)
• Egzersiz ve aktiviteyi artırmak
• Düzenli dışkılama alışkanlığı (her gün aynı saatte, örneğin kahvaltı sonrası dışkılama alışkanlığı)
• Sabahları aç karnına ılık su tüketimi, kayısı ve erik kompostosu gibi yiyecekler yardımcı olabilir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi Serebrovasküler hastalıklar için doğrudur?
Seçenekler
A
24 saat içinde müdahale edilmezse ölümle sonuçlanır.
B
İstemik Atak olarak da bilinir.
C
En çok görüldüğü yaşlar orta yaşlardır
D
Bireylere göre değişiklik gösterirler.
E
Beyin travması sonucu ortaya çıkar.
Açıklama:
Serebrovasküler hastalıklar (SVH), inme, felç ya da beyin krizi, apoplexy olarak adlandırılabilir. SVH travma dışı bir nedenle beynin bir bölümüne olan kan akımının yavaşlaması ya da durmasına yol açan bir durumdan kaynaklanan beyin hasarıdır. Kan akımı kesintiye uğradığında beyin oksijen ve besin desteğinden mahrum kalır ve hücre ölümü oluşur. Bu durumda bilişsel, duyuşsal, motor ve duygusal sorunlar ortaya çıkar. Nörolojik semptomlar 24 saatten uzun sürüyorsa, SVH tanısı konmakta, 24 saatten daha kısa süreli bölgesel nörolojik defisit ya da geçici İskemik Atak (GİA) olarak tanımlanmaktadır ve önem taşımaktadır. SVH tüm dünyada ölüm nedenleri arasında ön sırada yer almaktadır. Dünyada ikinci sırada ölüm nedeni olarak bildirilen SVH, Türkiye’de de dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm nedenleri arasında %24.7’lik yüzde ile kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada yer almaktadır. Dünya Sağlık Örgütü global sağlık tahminleri raporunda ölümlerin 6.7 milyonunun SVH nedeniyle geliştiğini belirtmiştir. SVH tüm yaş gruplarını etkileyebilir. Bununla birlikte 65 yaş üstü bireylerde SVH daha sıktır ve 55 yaş üstü hem erkek hem de kadınlarda iki katına kadar çıkmaktadır.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi Trombozu tetikleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
hiperlipidemi
B
kardiyak
C
beyin kan akımında yavaşlama
D
damar yapısında değişiklikler
E
pıhtılaşma bozuklukları
Açıklama:
Tromboz: Tromboz serebral iskeminin (beyin dokusunun beslenememesinin) en yaygın tipidir. Serebral infarktlar (damar tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik (sertleşmiş) bir damarın tıkanması sonucu ortaya çıkmış olup buna tromboz denir. Tıkanma serebral damarların servikal veya intrakranial bölümünde olabilmektedir. Burada beyin kan akımında yavaşlama, damar yapısında değişiklikler, pıhtılaşma bozuklukları ile hiperlipidemi (kan kolesterol seviyesinin artması) vb. risk faktörleri artırıcı rol oynamaktadır
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi SVH de değiştirilemeyen risk faktörlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Metabolik sendrom
B
Sosyoekonomik faktörler
C
Hiperlipidemi
D
Aile öyküsü
E
Kalp hastalıkları
Açıklama:
Sayfa 97 tablo 7.1
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi III basamak SVH korunmasını içerir?
Seçenekler
A
Rehabilitasyon hizmetleri
B
kalp hastalıklarının tedavi edilmesi
C
LDL kontrolü
D
hareketi artırma
E
Barsak veya mesane kontrolü
Açıklama:
Tüm kronik hastalıklarda olduğu gibi SVH’da korunma üç basamaklıdır.
I.koruma hastalığın ortaya çıkmasının önlenmesi, II. Koruma hastalığın uygun şekilde tedavisi, III. Koruma rehabilitasyonu içerir. I. Koruma; Riski belirlemek için aile öyküsünün alınması, kan basıncının düzenli takip edilmesi, 60 yaş üstü bireylerin tansiyonu 150/90 altında olmalı, sigaradan uzak durulmalı, kötü huylu kolesterolün azaltılması, kalp hastalıklarının tedavi edilmesi, diyette sodyum (tuzun) kısıtlı olması, obez olanların kilo vermesi ve fiziksel aktivitelerin artırılması olarak sıralanabilir. II. Koruma: Kan basıncı, kan şekeri (diyabet hastaları için), LDL kontrolü, sigara ve alkol içmeme, hareketi artırma, ilaçları uygun şekilde kullanma gibi davranışsal faktörleri içerir. III. Koruma: Rehabilitasyon hizmetlerini içerir.
I.koruma hastalığın ortaya çıkmasının önlenmesi, II. Koruma hastalığın uygun şekilde tedavisi, III. Koruma rehabilitasyonu içerir. I. Koruma; Riski belirlemek için aile öyküsünün alınması, kan basıncının düzenli takip edilmesi, 60 yaş üstü bireylerin tansiyonu 150/90 altında olmalı, sigaradan uzak durulmalı, kötü huylu kolesterolün azaltılması, kalp hastalıklarının tedavi edilmesi, diyette sodyum (tuzun) kısıtlı olması, obez olanların kilo vermesi ve fiziksel aktivitelerin artırılması olarak sıralanabilir. II. Koruma: Kan basıncı, kan şekeri (diyabet hastaları için), LDL kontrolü, sigara ve alkol içmeme, hareketi artırma, ilaçları uygun şekilde kullanma gibi davranışsal faktörleri içerir. III. Koruma: Rehabilitasyon hizmetlerini içerir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi SVH’a bağlı gelişebilecek komplikasyonlardan değildir?
Seçenekler
A
Aspirasyon pnömonisi
B
Düşmeler ve kazalar
C
İdrar ve gaita problemleri
D
akciğer embolisi
E
Cinsel disfonksiyon
Açıklama:
SVH’a Bağlı Gelişebilecek Komplikasyonlar
• Aspirasyon pnömonisi
• Derin ven trombozu ve akciğer embolisi
• Bası yarası
• Nöbetler
• Sinirlilik
• Enfeksiyonlar
• Düşmeler ve kazalar
• İdrar ve gaita problemleri
• Yutma güçlüğü ve yeterince beslenememe
• Hareket sorunları
• Konuşma sorunları
• Aspirasyon pnömonisi
• Derin ven trombozu ve akciğer embolisi
• Bası yarası
• Nöbetler
• Sinirlilik
• Enfeksiyonlar
• Düşmeler ve kazalar
• İdrar ve gaita problemleri
• Yutma güçlüğü ve yeterince beslenememe
• Hareket sorunları
• Konuşma sorunları
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi beyne giden oksijenin azalması anlamında kullanılan terimdir?
Seçenekler
A
serebral perfüzyon
B
antikoagülan
C
hiperkapni
D
Hipoksi
E
oksijen satürasyonu
Açıklama:
Hipoksi (oksijen seviyesinin azalması) ve hiperkapninin
(karbondioksit seviyesinin artması) önlenmesi:Hava yollarının açıklığının sağlanması, oksijen tedavisinin başlanması ve gerekirse mekanik
ventilasyon ile oksijen satürasyonun %90’ın üzerinde
tutulması gibi girişimlerdir.
(karbondioksit seviyesinin artması) önlenmesi:Hava yollarının açıklığının sağlanması, oksijen tedavisinin başlanması ve gerekirse mekanik
ventilasyon ile oksijen satürasyonun %90’ın üzerinde
tutulması gibi girişimlerdir.
Soru 122
Eğer bir SVHli hasta uykulu bir halde ise ama uyarılarak uyanabiliyorsa hangi bilinç seviyesindedir?
Seçenekler
A
konstipasyon
B
İnkontinans
C
Letarji
D
Vejetatif
E
Stupor
Açıklama:
SVH sonrası hasta çeşitli bilinç düzeylerinde olabilir. Hastada bilinç değerlendirmesi yapılarak bilinçsiz hasta bakımı yapılması gerekir.
Bilinç Düzeyleri;
1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve
farkında olma
3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma
ve farkında olma durumu baskılanmış
4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında
değil
5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
Bilinç Düzeyleri;
1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve
farkında olma
3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma
ve farkında olma durumu baskılanmış
4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında
değil
5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi SVH sonrası görülen hareket sorunlarından biri değildir?
Seçenekler
A
hemiparezi
B
plazminajön
C
Kontraktür
D
Ataksi
E
hemipleji
Açıklama:
Paralizi hemipleji (vücudun bir tarafında görülen güç kaybı) ve hemiparezi (Vücudun bir tarafındaki kaslardaki görülen kuvvet kaybı) istemli hareketlerde motor kontrolün azalmasına neden olur. Bu nedenle hastalarda ciddi anlamda hareketlerde bozulma ve özbakım aktivitelerini gerçekleştirmede sorunlar gelişebilir. Eğer sakıncası yoksa hastaların ilk 24 saat içinde rehabilitasyon programına alınması önerilmektedir. Ataksi senkronize hareketleri gerçekleştirmek için kasların yetersizliğidir. Ataksili hastalar rehabilitasyonda önemli gelişmeler göstermektedir. Dengede bozulma, SVH hem ayakta
durma hem de oturma dengesini bozabilir. İyileşme döneminde fizik tedavi ve yürüme eğitimi ile denge sorunları düzelebilir. Bu dönemde en önemli sorun düşmeler ve travmalardır.
Kontraktür SVH sonrası en ağrılı komplikasyonlardandır. Kontraktür kasları ve eklemleri destekleyen dokuların fibrozisi ve kısalması sonucu oluşan, pasif gerilmeye karşı yüksek direnç gösterme ve sabit kalma durumudur. Bu nedenle hastalarda hareket zorluğu gelişebilir. Bu nedenle kontraktürlerin
önlenmesi ve erken rehabilitasyona başlamak önemlidir. Bu nedenle atel ve alçı kullanılabilir.
durma hem de oturma dengesini bozabilir. İyileşme döneminde fizik tedavi ve yürüme eğitimi ile denge sorunları düzelebilir. Bu dönemde en önemli sorun düşmeler ve travmalardır.
Kontraktür SVH sonrası en ağrılı komplikasyonlardandır. Kontraktür kasları ve eklemleri destekleyen dokuların fibrozisi ve kısalması sonucu oluşan, pasif gerilmeye karşı yüksek direnç gösterme ve sabit kalma durumudur. Bu nedenle hastalarda hareket zorluğu gelişebilir. Bu nedenle kontraktürlerin
önlenmesi ve erken rehabilitasyona başlamak önemlidir. Bu nedenle atel ve alçı kullanılabilir.
Soru 124
Önceden öğrenilmiş motor becerileri komutla ya da taklit yoluyla yapma becerisinin eksikliği olarak tanımlanan sağlık problemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Apraksi
B
Agnozi
C
Spastisite
D
Afazi
E
Disfaji
Açıklama:
Apraksi önceden öğrenilmiş motor becerileri komutla ya da taklit yoluyla yapma becerisinin eksikliği olarak tanımlanır. Sağ beyin küresindeki
inmeden sonra olur. Anlama ya da paralizi ile ilgili olmaksızın motor hareket ya da becerileri planlama ya da uygulamada görülen sorundur. Bu durum
hastanın daha isteksiz olmasına ve daha fazla bağımlı olmasına neden olabilir.
inmeden sonra olur. Anlama ya da paralizi ile ilgili olmaksızın motor hareket ya da becerileri planlama ya da uygulamada görülen sorundur. Bu durum
hastanın daha isteksiz olmasına ve daha fazla bağımlı olmasına neden olabilir.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi SVH sonrası görülen beslenme sorunlarından biri değildir?
Seçenekler
A
malnutrisyon
B
dehidratasyon
C
aspirasyon
D
ekimoz
E
Disfaji
Açıklama:
Disfaji (yutma güçlüğü) ya da yutmada bozulma SVH hastalarının yaklaşık üçte biri ya da yarısında görülür, hastada aspirasyon riski (besinlerin
solunum yoluna kaçması) ya da pnömoni (akciğer enflamasyonu), malnutrisyon (beslenme yetersizliği) ve dehidratasyona (sıvı kaybı) neden olur. Yaşlılarda malnutrisyon yaygındır ve SVH bu durumu ağırlaştırabilir. Malnutrisyon daha yavaş iyileşme ve kötü sonuçlarla ilgilidir
solunum yoluna kaçması) ya da pnömoni (akciğer enflamasyonu), malnutrisyon (beslenme yetersizliği) ve dehidratasyona (sıvı kaybı) neden olur. Yaşlılarda malnutrisyon yaygındır ve SVH bu durumu ağırlaştırabilir. Malnutrisyon daha yavaş iyileşme ve kötü sonuçlarla ilgilidir
Soru 126
I. Serebral infarktlar (damar tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik (sertleşmiş)
bir damarın tıkanması sonucu ortaya çıkmış olup buna emboli denir.
II. İskemik SVH, zayıf beyin kan damarlarının yırtılmasını ve beyin içine ya da kafatası içinde bulunan boşluklara kanama sürecini ifade eder.
III. Emboli kalpten ya da ekstrakraniyal karotis arterlerden beyine gelebilen pıhtılardır.
IV. Tromboz serebral iskeminin (beyin dokusunun beslenememesinin) en yaygın tipidir.
Yukarıda SVH tiplerine ilişkin verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
bir damarın tıkanması sonucu ortaya çıkmış olup buna emboli denir.
II. İskemik SVH, zayıf beyin kan damarlarının yırtılmasını ve beyin içine ya da kafatası içinde bulunan boşluklara kanama sürecini ifade eder.
III. Emboli kalpten ya da ekstrakraniyal karotis arterlerden beyine gelebilen pıhtılardır.
IV. Tromboz serebral iskeminin (beyin dokusunun beslenememesinin) en yaygın tipidir.
Yukarıda SVH tiplerine ilişkin verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
- Serebral infarktlar (damar tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik (sertleşmiş) bir damarın tıkanması sonucu ortaya çıkmış olup buna tromboz denir.
- Hemorajik SVH zayıf beyin kan damarlarının yırtılmasını ve beyin içine ya da kafatası içinde bulunan boşluklara kanama sürecini ifade eder.
- Emboli kalpten ya da ekstrakraniyal karotis arterlerden beyine gelebilen pıhtılardır.
- Tromboz serebral iskeminin (beyin dokusunun beslenememesinin) en yaygın tipidir.
Görüldüğü üzere, I ve II numaralı maddelerde verilen bilgiler yanlıştır. Bu nedenle cevap, III ve IV numaralı maddeleri içeren C seçeneğidir.
- Hemorajik SVH zayıf beyin kan damarlarının yırtılmasını ve beyin içine ya da kafatası içinde bulunan boşluklara kanama sürecini ifade eder.
- Emboli kalpten ya da ekstrakraniyal karotis arterlerden beyine gelebilen pıhtılardır.
- Tromboz serebral iskeminin (beyin dokusunun beslenememesinin) en yaygın tipidir.
Görüldüğü üzere, I ve II numaralı maddelerde verilen bilgiler yanlıştır. Bu nedenle cevap, III ve IV numaralı maddeleri içeren C seçeneğidir.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi SVH’da değiştirilemeyen risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Aile öyküsü
B
Metabolik sendrom
C
Pıhtılaşma hastalıkları
D
Diabetes mellitus
E
Hiperlipidemi
Açıklama:
SVH’da Değiştirilemeyen Risk Faktörleri:
- Yaş
- Cinsiyet
- Irk
- Aile öyküsü/genetik
- Ailede SVH ya da geçici iskemik atak öyküsü
SVH’da Değiştirilebilen Risk Faktörleri:
> Kesinleşmiş Faktörler
- Hipertansiyon
- Diabetes mellitus
- Kalp hastalıkları
- Hiperlipidemi
- Sigara
> Kesinleşmemiş veya Yeni Risk Faktörleri
- Metabolik sendrom
- Alkol kullanımı
- İlaç kullanımı ve bağımlılığı
- Pıhtılaşma hastalıkları
- Doğum kontrol hapı kullanımı
- Enfeksiyon
- Migren
- Uykuda solunum bozuklukları
Görüldüğü üzere aile öyküsü, SVH’da değiştirilemeyen risk faktörleri arasındadır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
- Yaş
- Cinsiyet
- Irk
- Aile öyküsü/genetik
- Ailede SVH ya da geçici iskemik atak öyküsü
SVH’da Değiştirilebilen Risk Faktörleri:
> Kesinleşmiş Faktörler
- Hipertansiyon
- Diabetes mellitus
- Kalp hastalıkları
- Hiperlipidemi
- Sigara
> Kesinleşmemiş veya Yeni Risk Faktörleri
- Metabolik sendrom
- Alkol kullanımı
- İlaç kullanımı ve bağımlılığı
- Pıhtılaşma hastalıkları
- Doğum kontrol hapı kullanımı
- Enfeksiyon
- Migren
- Uykuda solunum bozuklukları
Görüldüğü üzere aile öyküsü, SVH’da değiştirilemeyen risk faktörleri arasındadır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi orta serebral arter etkilenmesine bağlı ortaya çıkan SVH belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Abuli
B
El kavramada güçlük
C
Amnezi
D
Giyinme sorunları
E
Tekdüze duygulanım
Açıklama:
SVH Belirtileri - orta serebral arter:
- Etkilenen bölgenin karşı tarafında hemipleji, hemianestezi, hemianopsi (görme sorunu)
- Baş ve gözlerin etkilenen beyin tarafına doğru dönmesi
- Yutma güçlüğü İdrar yapma problemleri
- Konuşma bozukluğu, konuşmada sesin alçaklık ve yüksekliğini ayarlayamama
- Giyinme sorunları
- Etkilenen beyin bölgesinde hemipleji
- Konuşulan dili anlamada yetersizlik
- Bozuklukların farkında olmama
Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
- Etkilenen bölgenin karşı tarafında hemipleji, hemianestezi, hemianopsi (görme sorunu)
- Baş ve gözlerin etkilenen beyin tarafına doğru dönmesi
- Yutma güçlüğü İdrar yapma problemleri
- Konuşma bozukluğu, konuşmada sesin alçaklık ve yüksekliğini ayarlayamama
- Giyinme sorunları
- Etkilenen beyin bölgesinde hemipleji
- Konuşulan dili anlamada yetersizlik
- Bozuklukların farkında olmama
Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 129
I. Riski belirlemek için aile öyküsünün alınması
II. İlaçları uygun şekilde kullanma
III. Obez olanların kilo vermesi
IV. Rehabilitasyon hizmetleri
Yukarıdakilerden hangileri SVH'da birinci basamak koruma önlemlerindendir?
II. İlaçları uygun şekilde kullanma
III. Obez olanların kilo vermesi
IV. Rehabilitasyon hizmetleri
Yukarıdakilerden hangileri SVH'da birinci basamak koruma önlemlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Tüm kronik hastalıklarda olduğu gibi SVH’da korunma üç basamaklıdır. I.koruma hastalığın ortaya çıkmasının önlenmesi, II. Koruma hastalığın uygun şekilde tedavisi, III. Koruma rehabilitasyonu içerir.
I. Koruma; Riski belirlemek için aile öyküsünün alınması, kan basıncının düzenli takip edilmesi, 60 yaş üstü bireylerin tansiyonu 150/90 altında olmalı, sigaradan uzak durulmalı, kötü huylu kolesterolün azaltılması, kalp hastalıklarının tedavi edilmesi, diyette sodyum (tuzun) kısıtlı olması, obez olanların kilo vermesi ve fiziksel aktivitelerin artırılması olarak sıralanabilir.
Görüldüğü üzere, II ve IV numaralı maddelerde verilenler birinci basamak koruma kapsamında değildir. Bu nedenle doğru cevap I ve III numaralı maddeleri içeren B seçeneğidir.
I. Koruma; Riski belirlemek için aile öyküsünün alınması, kan basıncının düzenli takip edilmesi, 60 yaş üstü bireylerin tansiyonu 150/90 altında olmalı, sigaradan uzak durulmalı, kötü huylu kolesterolün azaltılması, kalp hastalıklarının tedavi edilmesi, diyette sodyum (tuzun) kısıtlı olması, obez olanların kilo vermesi ve fiziksel aktivitelerin artırılması olarak sıralanabilir.
Görüldüğü üzere, II ve IV numaralı maddelerde verilenler birinci basamak koruma kapsamında değildir. Bu nedenle doğru cevap I ve III numaralı maddeleri içeren B seçeneğidir.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi SVH’ın akut tedavisinde alınacak önlemlerden değildir?
Seçenekler
A
Aspirasyonun önlenmesi
B
Kan basıncının kontrolü
C
Kardiyak izlemi
D
Hipoksi ve hiperkapninin önlenmesi
E
Trombolitik, antiagregan ve antikoagülan tedavi
Açıklama:
SVH’ın akut tedavisinde alınacak önlemler;
- Hava yolu açıklığının sağlanması
- Aspirasyonun önlenmesi
- Hipoksi (oksijen seviyesinin azalması) ve hiperkapninin (karbondioksit seviyesinin artması) önlenmesi
- Kan basıncının kontrolü
- Kardiyak (Kalp) izlemi
Trombolitik, antiagregan ve antikoagülan tedavi ise iskemik SVH tedavisinde uygulanan spesifik tedavi kapsamındadır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
- Hava yolu açıklığının sağlanması
- Aspirasyonun önlenmesi
- Hipoksi (oksijen seviyesinin azalması) ve hiperkapninin (karbondioksit seviyesinin artması) önlenmesi
- Kan basıncının kontrolü
- Kardiyak (Kalp) izlemi
Trombolitik, antiagregan ve antikoagülan tedavi ise iskemik SVH tedavisinde uygulanan spesifik tedavi kapsamındadır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 131
Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış bilinç düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Letarji
B
Bilinçli olma
C
Vejetatif
D
Stupor
E
Koma
Açıklama:
Bilinç Düzeyleri;
1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma
3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış
4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında değil
5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.
1. Bilinçli olma; uyanık ve farkında olma
2. Letarji: Uyarılarak uyanma, uykulu hal ve farkında olma
3. Stupor: Tekrarlayan ağrılı uyarılarla uyanma ve farkında olma durumu baskılanmış
4. Vejetatif (bitkisel hayat): Uyanık fakat farkında değil
5. Koma: hem uyanık hem de farkında değil.
Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi bilişsel sorunları olan hastalarda bakım ile ilgili uygulanması gerekenlerden değildir?
Seçenekler
A
Hastanın ve ailenin bellek yetersizlikleri ile ilgili kaygılarının tartışılması
B
Gevşeme ve hayal kurma tekniklerinin kullanılması
C
Alçak sesle, hastanın yüzüne bakılarak tane tane kelimelerle konuşulması
D
Çağrışım yoluyla hatırlama gibi aktivitelerin öğretilme
E
Hastalara not tutma, çeşitli cihazlar ile hatırlatıcı ipuçları kullanımı önerilmesi
Açıklama:
Bilişsel sorunları olan hastalarda bakım:
• Hastanın ve ailenin bellek yetersizlikleri ile ilgili kaygılarının tartışılması
• Hastanın konsantre olma güçlüğü varsa gevşeme ve hayal kurma tekniklerinin kullanılması
• Bellek geliştirici aktiviteler olan zihinsel aktiviteyi artırıcı kitap okuma, bulmaca çözme (sudoku), satranç oynama, hafızayı güçlendirici diğer oyunları oynama gibi etkinlikler konusunda hasta ve ailesinin teşvik edilmesi
• Çağrışım yoluyla hatırlama gibi aktiviteler öğretilir
• Hastalara unutkanlık için, genellikle not tutma, çeşitli cihazlar (saat, cep telefonu kullanma), hatırlatıcı ipuçları kullanımı önerilmesi
• İlaç kullanan hastalar için, ayrıntılı tedavi şemaları ya da ilaç kullanımı saatlerini üzerinde belirten ilaç kutuları önerilmesi
• Ailenin hastaya kızmaması, anlayışlı olması gibi doğrudan destek sağlaması
• Hastanın bakımından sorumlu olan kişilerin bu konuda eğitilmesi gerekmektedir.
Alçak sesle, hastanın yüzüne bakılarak tane tane kelimelerle konuşulması dil ve iletişim sorunu olan hastalarda bakım ile ilgili uygulanması gerekenlerdendir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
• Hastanın ve ailenin bellek yetersizlikleri ile ilgili kaygılarının tartışılması
• Hastanın konsantre olma güçlüğü varsa gevşeme ve hayal kurma tekniklerinin kullanılması
• Bellek geliştirici aktiviteler olan zihinsel aktiviteyi artırıcı kitap okuma, bulmaca çözme (sudoku), satranç oynama, hafızayı güçlendirici diğer oyunları oynama gibi etkinlikler konusunda hasta ve ailesinin teşvik edilmesi
• Çağrışım yoluyla hatırlama gibi aktiviteler öğretilir
• Hastalara unutkanlık için, genellikle not tutma, çeşitli cihazlar (saat, cep telefonu kullanma), hatırlatıcı ipuçları kullanımı önerilmesi
• İlaç kullanan hastalar için, ayrıntılı tedavi şemaları ya da ilaç kullanımı saatlerini üzerinde belirten ilaç kutuları önerilmesi
• Ailenin hastaya kızmaması, anlayışlı olması gibi doğrudan destek sağlaması
• Hastanın bakımından sorumlu olan kişilerin bu konuda eğitilmesi gerekmektedir.
Alçak sesle, hastanın yüzüne bakılarak tane tane kelimelerle konuşulması dil ve iletişim sorunu olan hastalarda bakım ile ilgili uygulanması gerekenlerdendir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinansı olan hastada bakım ile ilgili uygulanması gerekenlerden biridir?
Seçenekler
A
Egzersiz ve aktiviteyi artırmak
B
Sabahları aç karnına ılık su tüketimi
C
Posalı gıda alımını artırmak
D
Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak
E
Yatak başı komod kullanımı
Açıklama:
Üriner inkontinansı olan hastada bakım;
• Hastada daha önce inkontinans varlığının sorgulanması, aldığı çıkardığı sıvı kaydı,
günde kaç kez mesanesini boşalttığı hakkında bilgi alınmalı
• İnkontinans nedeniyle sıvı alımının kısıtlanmaması (sakıncası yoksa)
• Yatak başı komod (tekerlekli ortası delik sandalye) kullanımı
• Mesane irrigasyonuna neden olabilecek kafeinli içeceklerden (çay, kahve) uzak durma
• İşeme günlüğü tutma
• Hastanın perine bölgesinin uygun şekilde temizlenmesi (her bölgenin ayrı ayrı temizlenmesi, gaita ile bulaşın önlenmesi)
Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.
• Hastada daha önce inkontinans varlığının sorgulanması, aldığı çıkardığı sıvı kaydı,
günde kaç kez mesanesini boşalttığı hakkında bilgi alınmalı
• İnkontinans nedeniyle sıvı alımının kısıtlanmaması (sakıncası yoksa)
• Yatak başı komod (tekerlekli ortası delik sandalye) kullanımı
• Mesane irrigasyonuna neden olabilecek kafeinli içeceklerden (çay, kahve) uzak durma
• İşeme günlüğü tutma
• Hastanın perine bölgesinin uygun şekilde temizlenmesi (her bölgenin ayrı ayrı temizlenmesi, gaita ile bulaşın önlenmesi)
Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 134
Yetişkinlerde görülen hemorojik SVH türünün en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anevrizma
B
Diyabet
C
Travma
D
Hipertansiyon
E
Kalp krizi
Açıklama:
Literatürde yetişkinlerde görülen hemorojik SVH türünün en önemli nedeninin hipertansiyon olduğu bilinmektedir.
Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi posterior serebral dolaşım etkilenmesine bağlı olarak ortaya çıkan SVH belirtisidir?
Seçenekler
A
Abuli
B
Aleksi
C
İdrar yapma problemleri
D
Motor afazi
E
Yutma güçlüğü
Açıklama:
SVH Belirtileri - Posterior serebral dolaşım
Yazı yazma yeteneğinin kaybı olmaksızın okuma kaybı (aleksi)
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Yazı yazma yeteneğinin kaybı olmaksızın okuma kaybı (aleksi)
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 136
Serebrovasküler hastalıklar (SVH) tanısı koymak için nörolojik semptomlar kaç saatten uzun sürmesi beklenir?
Seçenekler
A
48
B
72
C
12
D
24
E
30
Açıklama:
Nörolojik semptomlar 24 saatten uzun sürüyorsa, SVH tanısı konmakta, 24 saatten daha kısa süreli bölgesel nörolojik defisit ya da geçici İskemik Atak (GİA) olarak tanımlanmaktadır ve önem taşımaktadır.
Soru 137
Serebrovasküler hastalıklar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
SVH tüm dünyada ölüm nedenleri arasında ön sırada yer almaktadır.
B
Dünyada ikinci sırada ölüm nedeni olarak bildirilir.
C
SVH, Türkiye’de de kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada yer almaktadır.
D
Dünya Sağlık Örgütü global sağlık tahminleri raporunda ölümlerin 6.7 milyonunun SVH nedeniyle geliştiğini belirtmiştir.
E
80 yaş üstü kişilerde görülen SHV'ların çoğu birbirinin aynısıdır.
Açıklama:
İskemik ve hemorajik olarak sınıflandırılmaktadır. İnsan beyninin karmaşık anatomisi ve damarlanması nedeniyle SVH’ın klinik görünümü farklılık gösterir. Bu nedenle birbirinin aynısı SVH yoktur ve hepsi bireyselleşmiş tıbbi ve bakım gerektirir.
Soru 138
Tüm SVH’lerin içinde iskemik SHV oranı yaklaşık olarak nedir?
Seçenekler
A
%10-15
B
%50-60
C
%40-45
D
%80-85
E
%95-97
Açıklama:
Beynin bir bölgesine kan sağlayan arterin (atardamarın) daralması veya tıkanması sonucu o bölgeye kan gitmemesi nedeniyle gelişen patolojik duruma iskemik SVH denir. Tüm SVH’lerin yaklaşık %80- 85’i iskemiye bağlıdır.
Soru 139
Serebral iskeminin (beyin dokusunun beslenememesinin) en yaygın tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tromboz
B
Emboli
C
Hemorojik SHV
D
Patofizyoloji
E
Anevrizma
Açıklama:
Tromboz: Tromboz serebral iskeminin (beyin dokusunun beslenememesinin) en yaygın tipidir. Serebral infarktlar (damar tıkanıklığı) çoğu kez aterosklerotik (sertleşmiş) bir damarın tıkanması sonucu ortaya çıkmış olup buna tromboz denir.
Soru 140
Yetişkinlerde görülen hemorojik SVH türünün en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diyabet
B
Hipertansiyon
C
Hipotansiyon
D
Demans
E
Taşikardi
Açıklama:
Literatürde yetişkinlerde görülen hemorojik SVH türünün en önemli nedeninin hipertansiyon olduğu bilinmektedir.
Soru 141
Aşağıdakilerin hangisi değiştirilebilir SVH risk faktörüdür?
Seçenekler
A
Metabolik sendrom
B
Coğrafi alan
C
Uykuda solunum bozuklukları
D
İlaç kullanımı ve bağımlılığı
E
Sigara
Açıklama:
Değiştirilebilir SVH risk faktörleri:
Kesinleşmiş Faktörler
Hipertansiyon
Diabetes mellitus
Kalp hastalıkları
Hiperlipidemi
Sigara
b. Kesinleşmemiş veya Yeni Risk
Faktörleri
Metabolik sendrom
Alkol kullanımı
İlaç kullanımı ve bağımlılığı
Pıhtılaşma hastalıkları
Doğum kontrol hapı kullanımı
Enfeksiyon
Migren
Uykuda solunum bozukluklar
Kesinleşmiş Faktörler
Hipertansiyon
Diabetes mellitus
Kalp hastalıkları
Hiperlipidemi
Sigara
b. Kesinleşmemiş veya Yeni Risk
Faktörleri
Metabolik sendrom
Alkol kullanımı
İlaç kullanımı ve bağımlılığı
Pıhtılaşma hastalıkları
Doğum kontrol hapı kullanımı
Enfeksiyon
Migren
Uykuda solunum bozukluklar
Soru 142
Özellikle akut dönemde nabızların ve kan basıncının izlenmesi SVH'nin akut tedavisinde alınabilecek hangi önleme dahildir?
Seçenekler
A
Hava yolu açıklığının sağlanması
B
Aspirasyonun önlenmesi
C
Hipoksi (oksijen seviyesinin azalması) ve hiperkapninin (karbondioksit seviyesinin artması) önlenmesi
D
Kan basıncının kontrolü
E
Kardiyak (Kalp) izlemi
Açıklama:
KSVH’ın akut tedavisinde alınacak önlemlerden birisi olan Kardiyak (Kalp) izlemi: Özellikle akut dönemde nabızların ve kan basıncının izlenmesi önemlidir.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi SVH sonrası konstipasyonun tedavisi konularından değildir?
Seçenekler
A
Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak (yeşil sebze ve meyve tüketimi)
B
Posalı gıda alımını artırmak (kuru fasülye, nohut, mercimek)
C
Egzersiz ve aktiviteyi artırmak
D
Hastanın perine bölgesinin uygun şekilde temizlenmesi (her bölgenin ayrı ayrı temizlenmesi, gaita ile bulaşın önlenmesi)
E
Düzenli dışkılama alışkanlığı (her gün aynı saatte, örneğin kahvaltı sonrası dışkılama
alışkanlığı)
alışkanlığı)
Açıklama:
SVH sonrası konstipasyonun tedavisi üriner inkontinans tedavisinden daha kolaydır. Probleme bağlı olarak dışkının yumuşatılması ve uyarımın artırılması için hacminin artırılması gerekebilir. Buna yönelik bakım konuları;
• Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak (yeşil sebze ve meyve tüketimi)
• Posalı gıda alımını artırmak (kuru fasülye, nohut, mercimek)
• Egzersiz ve aktiviteyi artırmak
• Düzenli dışkılama alışkanlığı (her gün aynı saatte, örneğin kahvaltı sonrası dışkılama
alışkanlığı)
• Sabahları aç karnına ılık su tüketimi, kayısı ve erik kompostosu gibi yiyecekler yardımcı olabilir.
Hastanın perine bölgesinin uygun şekilde temizlenmesi (her bölgenin ayrı ayrı temizlenmesi, gaita ile bulaşın önlenmesi) ise, İnkontinans olan hastalarda perine bakımıdır.
• Yeterli sıvı ve lif alımını artırmak (yeşil sebze ve meyve tüketimi)
• Posalı gıda alımını artırmak (kuru fasülye, nohut, mercimek)
• Egzersiz ve aktiviteyi artırmak
• Düzenli dışkılama alışkanlığı (her gün aynı saatte, örneğin kahvaltı sonrası dışkılama
alışkanlığı)
• Sabahları aç karnına ılık su tüketimi, kayısı ve erik kompostosu gibi yiyecekler yardımcı olabilir.
Hastanın perine bölgesinin uygun şekilde temizlenmesi (her bölgenin ayrı ayrı temizlenmesi, gaita ile bulaşın önlenmesi) ise, İnkontinans olan hastalarda perine bakımıdır.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi yutma sorunu olan SVH hastalarının bakımında yapılması beklenen bir hareket değildir?
Seçenekler
A
Yutma sorununu değerlendirmek
B
Hastanın yiyeceği yutup yutmadığını nazikçe ağzını açarak kontrol etmek
C
Hastaya dil ve konuşma terapistinin önerdiği egzersizleri yaptırmak
D
Hastanın durumu kötüleşirse doktoruna bilgi vermek
E
Beslenme sırasında; hastayı bir şeyler yerken yarı yatar pozisyona getirmek, yemek yemeden önce ağız bakımı yapmak
Açıklama:
Yutma sorunu olan SVH hastalarının bakımında: Beslenme sırasında; hastayı bir şeyler yerken oturur pozisyona getirmek, yemek yemeden önce ağız bakımı yapmak, kolay çiğnenebilecek ve yutulabilecek besinleri vermek, yapışkan ve zor yutulan besinleri vermemek, hastanın dil kontrolü bozulmuşsa pirinç bezelye gibi besinleri vermekten kaçınmak, hastaya bir seferde çok yemek vermemek, hastanın çiğnemesine ve yutmasına zaman tanımak doğru bir bakımdır.
Soru 145
SVH hastalarının yaklaşık üçte biri ya da yarısında görülen disfaji nedir?
Seçenekler
A
Depreyon
B
Tükenmişlik sendromu
C
Yutma güçlüğü
D
Unutkanlık
E
Hemoroid
Açıklama:
Disfaji (yutma güçlüğü) ya da yutmada bozulma SVH hastalarının yaklaşık üçte biri ya da yarısında görülür, hastada aspirasyon riski (besinlerin solunum yoluna kaçması) ya da pnömoni (akciğer enflamasyonu), malnutrisyon (beslenme yetersizliği) ve dehidratasyona (sıvı kaybı) neden olur.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismarı tiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar
C
Psikolojik İstismar
D
Ekonomik istismar
E
Kendi kendini istismar
Açıklama:
Kendi kendini istismar değil, ihmal etme vardır. O da Yaşlının kendi kendine dikkat ve özeni sağlamada yetersiz olmasıdır. Hij- yen kurallarını uygulamaması, içe kapanması, her türlü yardımı reddetmesi vb. davranışlar örnek olarak verilebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
75 yaş ve üzerinde olma
B
Kadın olma
C
Dul veya yalnız yaşama
D
İşsizlik
E
Kronik hastalığı bulunma
Açıklama:
İşsizlik, istismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörlerindendir. Diğer faktörler kişinin kendisinden kaynaklanır. Doğru cevap D'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi bireyin aile öyküsünde yaşlı istismar ve ihtimalini düşündürecek bulgulardan biridir?
Seçenekler
A
Farklı iyileşme sürelerinde değişik yaralar
B
Sık Sık acil başvuruları
C
Yoğun somatik şikayetler
D
Aile üyelerinin yaşlının maddi gücünü kullanması
E
Posttravmatik stres sendromu
Açıklama:
Aile üyelerinin yaşlının maddi gücünü kullanması aile öyküsündeki bulgulardandır. Diğer seçenekler sağlık öyküsünde bulunan bulgulardandır. Doğru cevap D'dir.
Soru 4
Aşağıdaki bulgulardan hangisi deride yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardandır?
Seçenekler
A
Dehidratasyon bulguları
B
Konjektival
C
Retinal Kanama
D
Göz altı morluğu
E
Görme kaybına rağmen gözlüğün olmaması
Açıklama:
Dehidratasyon derinin susuz kalmasıdır ve deride bulgulardandır. Doğru cevap A'dır.
Soru 5
Aşağıdakilerin hangisi yaşlılığa yüklenen anlamları açıklayan teorilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumsal Değişim Teorisi
B
İlişik Kesme Teorisi
C
Evrim Teorisi
D
Etkinlik Teorisi
E
Rol Bırakma Teorisi
Açıklama:
Evrim Teorisi insanoğlunun yaradılışını açıklayan bir teoridir, yani yaşlıların durumunu açıklamaz. Doğru cevap C'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerin hangisi istismar ve ihmal durumlarının engellenmesi için alınabilecek önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak
B
İstismar kurbanı yaşlı bireylerin nereden yardım alabilecekleri hakkında danışmanlık yapmak
C
Gerekli durumlarda kurumlara yerleştirilmeleri konusunda sektörler arası işbirliğinde bulunmak
D
Bağımlı yaşlısı olan ailelere farklı evlerde barınma sağlamak
E
Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin arttırılması ve bağımsızlığı için aileyi eğitmek, desteklemek ve cesaretlendirmek
Açıklama:
İstismar ve ihmal durumlarının engellenmesi için alınabilecek önlemlerden biri bağımlı yaşlısı olan ailelere sosyal iletişim ve destek sağlamak. Doğru cevap D'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi abdomende yaşlı istismarını ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biridir?
Seçenekler
A
işitme kaybı
B
Karaciğer veya dalakta organ yaralanmaları
C
Ağız hijyeninin kötü olması
D
Yoğun korku
E
Güvensizlik
Açıklama:
Abdomende yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri Karaciğer ve dalak gibi karın içi organ yaralanmalarıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi genitoüriner bölgede istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biridir?
Seçenekler
A
Üriner enfeksiyon
B
El ve ayaklarda bağ izleri
C
Dekübitüs yaralarının bulunması
D
Konuşmada bozulma
E
Konfüzyon
Açıklama:
Genitoüriner/rektal bölgede yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri üriner enfeksiyondur. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Otonom yanıtlar
B
Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme
C
Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları
D
Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
E
Korkulu/endişeli/hiper ya da hipoaktif
Açıklama:
Vital bulgularda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri Otonom yanıtlardır (kan basıncında ve nabız hızında yükseklik, fazla terleme ...). Diğerleri genel görünüşle alakalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi istismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörlerindendir?
I. Parasal ve tıbbi problemler
II. Evlilik çatışması
III. Madde bağımlısı olma
IV. İşsizlik
I. Parasal ve tıbbi problemler
II. Evlilik çatışması
III. Madde bağımlısı olma
IV. İşsizlik
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
I-II-III-IV
D
II-III-IV
E
III-IV
Açıklama:
Tüm faktörler istismar eden kişiden kaynaklanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
Yaşlı istismarı kaç şekilde gruplandırılabilir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Yaşlı istismarı şu şekilde gruplandırılabilir;
• Fiziksel istismar
• Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
• Psikolojik/duygusal istismar
• Ekonomik istismar/sömürü
Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
• Fiziksel istismar
• Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
• Psikolojik/duygusal istismar
• Ekonomik istismar/sömürü
Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 12
Parasal ya da kişisel yarar, kar veya kazanç sağlamak için yaşlının
kaynaklarının yetkisiz veya uygunsuz kullanımı hangi tip istismar olarak nitelendirilir?
kaynaklarının yetkisiz veya uygunsuz kullanımı hangi tip istismar olarak nitelendirilir?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Psikolojik
C
Cinsel
D
Ekonomik
E
Duygusal
Açıklama:
Ekonomik istismar/sömürü; parasal ya da kişisel yarar, kar veya kazanç sağlamak için yaşlının kaynaklarının yetkisiz veya uygunsuz kullanımıdır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 13
Yaşlı ihmali kaç başlık altında ele alınabilir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Yaşlı ihmali üç başlık altında ele alınabilir;
• Bakım vericinin ihmali
• Kendi kendini ihmal
• Terk etme
Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
• Bakım vericinin ihmali
• Kendi kendini ihmal
• Terk etme
Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangileri yaşlı istismarı ve ihmalinde bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörleri arasında yer alır?
- 75 yaş ve üzerinde olma
- Kadın olma
- Yaşanılan ev tipi
- Dul olma/yalnız yaşama
- Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
I,II,III,V
D
I,II,IV,V
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Yaşanılan ev tipi kişinin kendisinden kaynaklanan bir risk faktörü olmadığı için cevap D şıkkıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangileri yaşlı ihmal ve istismar belirtileri arasında yer alır?
- Yaralanma mekanizmasına uymayan öykü
- Öyküde sık travma hikayesi
- Madde bağımlılığı
- Bakım verene veya aile üyelerine aşırı bağımlılık
Seçenekler
A
I,II
B
III,IV
C
I,II,III
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Verilenlerin hepsi istismar ve ihmal belirtileri arasında yer aldığı için doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 16
"İstismar ve ihmale uğramış yaşlının yakınları, sağlık personeli ve yaşlıya hizmet veren kişiler tarafından erken dönemde fark edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması ile yaşlıların yaşamlarını yitirmelerinin, uğradıkları şiddete bağlı olarak kalıcı fiziksel sağlık sorunları oluşmasının ve yaşlı bireyin ruhsal sağlığının ve yaşam kalitesinin bozulmasını engellenmesidir."
Açıklanan durum ihmal ve istismarın engellenmesi içinde hangi tip koruma olarak yer almaktadır.
Açıklanan durum ihmal ve istismarın engellenmesi içinde hangi tip koruma olarak yer almaktadır.
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
İkincil koruma
C
Üçüncül koruma
D
Fiziksel koruma
E
Psikolojik koruma
Açıklama:
Tanım ikincil korumayı ifade ettiği için doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangileri yaşlı istismar ve ihmalinin engellenebilmesi için alınabilecek tedbirlerdendir?
- Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak
- İstismar kurbanı yaşlı bireylerin nereden yardım alabilecekleri hakkında danışmanlık yapmak
- Gerekli durumlarda kurumlara yerleştirilmeleri konusunda sektörler arası işbirliğinde bulunmak
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
Verilenlerin hepsi yaşlı istismarı ve ihmalin engellenmesi noktasında yapılabilecekler arasında yer aldığından doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 18
Genellikle stres altındaki ya da güç durumdaki bireye çevresindeki insanlar tarafından sağlanan yardım olarak tanımlanan ifade hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal destek
B
Yardım
C
Bakım
D
Rehabilitasyon
E
İlgi
Açıklama:
Sosyal destek genellikle stres altındaki ya da güç durumdaki bireye çevresindeki insanlar tarafından sağlanan yardım olarak kabul edilir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 19
"Yaşlı bireyin yaşamdaki etkinliğinin giderek azaldığı kabul edilmekle birlikte, toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile asıl toplumsal etkileşim azalmaktadır."
Bu bilgi hangi teori temelli bir görüş içermektedir?
Bu bilgi hangi teori temelli bir görüş içermektedir?
Seçenekler
A
Etkinlik
B
Rol bırakma
C
İlişki kesme
D
Toplumsal değişim
E
İzolasyon
Açıklama:
Etkinlik Teorisi
• Yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşam biçimi, sosyoekonomik durumu ve sağlık düzeyi belirler.
• Yaşlı bireyin yaşamdaki etkinliğinin giderek azaldığı kabul edilmekle birlikte, toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile asıl toplumsal etkileşim azalmaktadır.
olarak düşünüldüğünde doğru cevap A şıkkıdır.
• Yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşam biçimi, sosyoekonomik durumu ve sağlık düzeyi belirler.
• Yaşlı bireyin yaşamdaki etkinliğinin giderek azaldığı kabul edilmekle birlikte, toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile asıl toplumsal etkileşim azalmaktadır.
olarak düşünüldüğünde doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 20
"Herhangi bir istismar ve ihmal şüphesi durumunda, tanık olan kişinin bu durumu ilgili makamlara bildirmeleri, doktor, hemşire ya da sosyal hizmet uzmanı gibi sağlık personelinin ise TCK ........... maddeye göre adli olgu bildirimi yapmaları yasal bir zorunluluktur."
Boşluğa hangisi getirilirse doğru bir ifade olur?
Boşluğa hangisi getirilirse doğru bir ifade olur?
Seçenekler
A
263
B
270
C
280
D
293
E
380
Açıklama:
Herhangi bir istismar ve ihmal şüphesi durumunda, tanık olan kişinin bu durumu ilgili makamlara bildirmeleri, doktor, hemşire ya da sosyal hizmet uzmanı gibi sağlık personelinin ise TCK 280. maddeye göre adli olgu bildirimi yapmaları yasal bir zorunluluktur. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 21
“Kurbanları üzerinde ciddi fiziksel yaralanmalara ve uzun vadeli psikolojik sorunlara yol açabilen ciddi bir sorundur.” Şeklinde tanımlanan davranış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstismar
B
Tahribat
C
İhmal
D
Mobbing
E
Stres
Açıklama:
YAŞLIDA İHMAL VE İSTİSMAR
Yaşlı istismarı kurbanları üzerinde ciddi fiziksel yaralanmalara ve uzun vadeli psikolojik sorunlara yol açabilen ciddi bir sorundur.
Yaşlı istismarı kurbanları üzerinde ciddi fiziksel yaralanmalara ve uzun vadeli psikolojik sorunlara yol açabilen ciddi bir sorundur.
Soru 22
- Fiziksel istismar
- Cinsel istismar
- Psikolojik istismar
- Ekonomik istismar
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
YAŞLIDA İHMAL VE İSTİSMAR
Yaşlı istismarı şu şekilde gruplandırılabilir; • Fiziksel istismar • Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas • Psikolojik/duygusal istismar • Ekonomik istismar/sömürü.
Yaşlı istismarı şu şekilde gruplandırılabilir; • Fiziksel istismar • Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas • Psikolojik/duygusal istismar • Ekonomik istismar/sömürü.
Soru 23
“Yaşlı bireye bakan aile üyesi, bakıcı ya da yaşlının güvendiği birisi tarafından yaşlının kasıtlı olarak ağrı ve acı verici bir şekilde, uygunsuz bir ölçüde yaralanması, saldırıya uğraması, bir silahla tehdit edilmesi durumunda oluşur.” şeklinde tanımlanan istismar çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Fiziksel istismar
C
Duygusal istismar
D
Psikolojik istismar
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
YAŞLIDA İHMAL VE İSTİSMAR
Fiziksel istismar; yaşlı bireye bakan aile üyesi, bakıcı ya da yaşlının güvendiği birişi tarafından yaşlınınkasıtlı olarak ağrı ve acı verici bir şekilde, uygunsuz bir ölçüde yaralanması (örn; tırmalanma, ısırılma, tokatlanma, ittirilme, çarpma, şiddetli dövülme vb. ile), saldırıya uğraması, bir silahla (örn; bıçak, tabanca veya başka bir nesne ile) tehdit edilmesi durumunda oluşur.
Fiziksel istismar; yaşlı bireye bakan aile üyesi, bakıcı ya da yaşlının güvendiği birişi tarafından yaşlınınkasıtlı olarak ağrı ve acı verici bir şekilde, uygunsuz bir ölçüde yaralanması (örn; tırmalanma, ısırılma, tokatlanma, ittirilme, çarpma, şiddetli dövülme vb. ile), saldırıya uğraması, bir silahla (örn; bıçak, tabanca veya başka bir nesne ile) tehdit edilmesi durumunda oluşur.
Soru 24
Sahtecilik, para veya malın çalınması ya da kötüye kullanılması, vasiyet ya da vekaletnamenin uygunsuz kullanımı yaşlılara karşı yapılan hangi istismar türüdür?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Fiziksel istismar
C
Duygusal istismar
D
Ekonomik istismar
E
Psikolojik istismar
Açıklama:
YAŞLIDA İHMAL VE İSTİSMAR
Ekonomik istismar/sömürü; parasal ya da kişisel yarar, kar veya kazanç sağlamak için yaşlının kaynaklarının yetkisiz veya uygunsuz kullanımıdır. Örneğin; sahtecilik, para veya malın çalınması ya da kötüye kullanılması, vasiyet ya da vekaletnamenin uygunsuz kullanımı.
Ekonomik istismar/sömürü; parasal ya da kişisel yarar, kar veya kazanç sağlamak için yaşlının kaynaklarının yetkisiz veya uygunsuz kullanımıdır. Örneğin; sahtecilik, para veya malın çalınması ya da kötüye kullanılması, vasiyet ya da vekaletnamenin uygunsuz kullanımı.
Soru 25
- 75 yaş ve üzerinde olma
- Kadın olma
- Dul olma/yalnız yaşama
- Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
YAŞLIDA İHMAL VE İSTİSMAR
Yaşlı istismarı ve ihmalinde hem yaşlı hem de bakım veren açısından bazı risk faktörleri bulunmaktadır. Yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörleri; • 75 yaş ve üzerinde olma • Kadın olma • Dul olma/yalnız yaşama • Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma • Sosyal güvencenin olmaması • Ekonomik bağımlılık • Çocuğunun/akrabasının evindeikametetme • Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş ailede yaşama • Hafif/orta bilişsel bozukluğu olma (Alzheimer vb. rahatsızlıklar) • Kronik hastalığı bulunma/Fiziksel ve mental bozukluk Fiziksel engeli bulunma • Günlük yaşam etkinliklerinde yetersiz olma/başkalarına bağımlı olma • Aile içi ilişkilerinin kötü olması
Yaşlı istismarı ve ihmalinde hem yaşlı hem de bakım veren açısından bazı risk faktörleri bulunmaktadır. Yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörleri; • 75 yaş ve üzerinde olma • Kadın olma • Dul olma/yalnız yaşama • Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma • Sosyal güvencenin olmaması • Ekonomik bağımlılık • Çocuğunun/akrabasının evindeikametetme • Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş ailede yaşama • Hafif/orta bilişsel bozukluğu olma (Alzheimer vb. rahatsızlıklar) • Kronik hastalığı bulunma/Fiziksel ve mental bozukluk Fiziksel engeli bulunma • Günlük yaşam etkinliklerinde yetersiz olma/başkalarına bağımlı olma • Aile içi ilişkilerinin kötü olması
Soru 26
- Farklı iyileşme sürelerinde değişik yaralar
- Sık sık acil başvuruları
- Konstipasyon, diyare gibi eliminasyon bozuklukları
- Yoğun somatik şikayetler
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
YAŞLIDA İHMAL VE İSTİSMAR
Sağlık öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular; • Farklı iyileşme sürelerinde değişik yaralar • Sık sık acil başvuruları • Konstipasyon, diyare gibi eliminasyon bozuklukları • Yoğun somatik şikayetler • Yeme bozukluğu ve yeme alışkanlıklarında değişiklik • Madde bağımlılığı • Depresyon/intihar girişimi/düşük benlik saygısı • Posttravmatik stres sendromu • Yalnızlık/umutsuzluk hissetme • Kronik yorgunluk • Apati • Uyku bozuklukları • Psikiyatri kliniğine yatış
Sağlık öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular; • Farklı iyileşme sürelerinde değişik yaralar • Sık sık acil başvuruları • Konstipasyon, diyare gibi eliminasyon bozuklukları • Yoğun somatik şikayetler • Yeme bozukluğu ve yeme alışkanlıklarında değişiklik • Madde bağımlılığı • Depresyon/intihar girişimi/düşük benlik saygısı • Posttravmatik stres sendromu • Yalnızlık/umutsuzluk hissetme • Kronik yorgunluk • Apati • Uyku bozuklukları • Psikiyatri kliniğine yatış
Soru 27
“İstismar ve ihmale uğramış yaşlının yakınları, sağlık personeli ve yaşlıya hizmet veren kişiler tarafından erken dönemde farkedilmesiyle gerekli önlemlerin alınması ile yaşlıların yaşamlarını yitirmelerinin, uğradıkları şiddete bağlı olarak kalıcı fiziksel sağlık sorunları oluşmasının ve yaşlı bireyin ruhsal sağlığının ve yaşam kalitesinin bozulmasını engellenmesidir.” şeklinde tanımlanan koruma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birincil Korunma
B
İkincil Korunma
C
Üçüncül Korunma
D
Dördüncül Korunma
E
Beşincil Korunma
Açıklama:
YAŞLI İSTİSMAR VE İHMALİ DURUMUNDA YAKLAŞIM
İkincil Koruma İstismar ve ihmale uğramış yaşlının yakınları, sağlık personeli ve yaşlıya hizmet veren kişiler tarafından erken dönemde farkedilmesiyle gerekli önlemlerin alınması ile yaşlıların yaşamlarını yitirmelerinin, uğradıkları şiddete bağlı olarak kalıcı fiziksel sağlık sorunları oluşmasının ve yaşlı bireyin ruhsal sağlığının ve yaşam kalitesinin bozulmasını engellenmesidir.
İkincil Koruma İstismar ve ihmale uğramış yaşlının yakınları, sağlık personeli ve yaşlıya hizmet veren kişiler tarafından erken dönemde farkedilmesiyle gerekli önlemlerin alınması ile yaşlıların yaşamlarını yitirmelerinin, uğradıkları şiddete bağlı olarak kalıcı fiziksel sağlık sorunları oluşmasının ve yaşlı bireyin ruhsal sağlığının ve yaşam kalitesinin bozulmasını engellenmesidir.
Soru 28
- Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak
- İstismar kurbanı yaşlı bireylerin nereden yardım alabilecekleri hakkında danışmanlık yapmak
- Gerekli durumlarda kurumlara yerleştirilmeleri konusunda sektörler arası işbirliğinde bulunmak
- Bağımlı yaşlısı olan ailelere sosyal iletişim ve destek sağlamak
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
YAŞLI İSTİSMAR VE İHMALİ DURUMUNDA YAKLAŞIM
İstismar ve ihmali önlemede toplumsal yaklaşım önemlidir. Yaşlı istismar ve ihmallerinde en önemli sorun problemin farkında olunmaması ve saptanmasındaki zorluklardır. • Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak • İstismar kurbanı yaşlı bireylerin nereden yardım alabilecekleri hakkında danışmanlık yapmak • Gerekli durumlarda kurumlara yerleştirilmeleri konusunda sektörler arası işbirliğinde bulunmak • Bağımlı yaşlısı olan ailelere sosyal iletişim ve destek sağlamak • Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin arttırılması ve bağımsızlığı için aileyi eğitmek, desteklemek ve cesaretlendirmek • İstismara yol açan ailesel ve kişisel problemlerle başa çıkmak için tedavi ve danışmanlık hizmeti almaya cesaretlendirmek • Sağlık çalışanlarının anamnez alırken soracakları soruları doğru seçmesi, suçlayıcı, yargılayıcı olmaması ve ayrıntılı fizik bakı yapması • İstismarın nedenlerinin, sonuçlarının ve önlenmesinin araştırılması ya da araştırılmasına katkıda bulunulması • Hemşirelerin istismar ve ihmali önlemeye odaklanarak hemşirelik süreci ve planı geliştirmeleri, sosyal hizmet çalışanları ile yakın bir çalışma içinde olmaları • Her toplum şiddet olaylarına karşı hükümet programları, yasal düzenlemeler, medya, resmi ve gönüllü kuruluşlar, eğitim kurumları vb. aracılığıyla çalışmalar yapmalıdır.
İstismar ve ihmali önlemede toplumsal yaklaşım önemlidir. Yaşlı istismar ve ihmallerinde en önemli sorun problemin farkında olunmaması ve saptanmasındaki zorluklardır. • Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak • İstismar kurbanı yaşlı bireylerin nereden yardım alabilecekleri hakkında danışmanlık yapmak • Gerekli durumlarda kurumlara yerleştirilmeleri konusunda sektörler arası işbirliğinde bulunmak • Bağımlı yaşlısı olan ailelere sosyal iletişim ve destek sağlamak • Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin arttırılması ve bağımsızlığı için aileyi eğitmek, desteklemek ve cesaretlendirmek • İstismara yol açan ailesel ve kişisel problemlerle başa çıkmak için tedavi ve danışmanlık hizmeti almaya cesaretlendirmek • Sağlık çalışanlarının anamnez alırken soracakları soruları doğru seçmesi, suçlayıcı, yargılayıcı olmaması ve ayrıntılı fizik bakı yapması • İstismarın nedenlerinin, sonuçlarının ve önlenmesinin araştırılması ya da araştırılmasına katkıda bulunulması • Hemşirelerin istismar ve ihmali önlemeye odaklanarak hemşirelik süreci ve planı geliştirmeleri, sosyal hizmet çalışanları ile yakın bir çalışma içinde olmaları • Her toplum şiddet olaylarına karşı hükümet programları, yasal düzenlemeler, medya, resmi ve gönüllü kuruluşlar, eğitim kurumları vb. aracılığıyla çalışmalar yapmalıdır.
Soru 29
“Emeklilik ya da dulluk sonucunda bazı roller kaybolur. Bu durum bireyin ailesine, mesleğine/işine ve topluma ait oluşluluğunu olumsuz olarak etkiler.” Şeklinde tanımlanan yaşlılığa yüklenen anlamlar hangi teori ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Etkinlik Teorisi
B
Rol Bırakma Teorisi
C
İlişki Kesme Teorisi
D
Toplumsal Değişim Teorisi
E
Estetiklik Teorisi
Açıklama:
YAŞLI İSTİSMAR VE İHMALİ DURUMUNDA YAKLAŞIM
Rol Bırakma Teorisi • Emeklilik ya da dulluk sonucunda bazı roller kaybolur. • Bu durum bireyin ailesine, mesleğine/işine ve topluma ait oluşluluğunu olumsuz olarak etkiler.
Rol Bırakma Teorisi • Emeklilik ya da dulluk sonucunda bazı roller kaybolur. • Bu durum bireyin ailesine, mesleğine/işine ve topluma ait oluşluluğunu olumsuz olarak etkiler.
Soru 30
- İlgilenme
- Empati
- Değer verme
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
YAŞLI İSTİSMAR VE İHMALİ DURUMUNDA YAKLAŞIM
Sosyal destek, bireyin ilişkilerinin niceliği ya da niteliğinden çok, gereksinim duyduğu anda yardım alabileceği kişinin var olduğu algısıdır. Algılanan sosyal destek, bir anlamda, kişinin kendine biçtiği genel değerdir. Başkaları tarafından sevildiğini, sayıldığını, gerektiği zaman yardım bulacağını, ilişkilerinin doyum verici olduğunu düşünen kişinin algıladığı sosyal destek fazladır. Sosyal destek kapsamı içerisinde; duygusal destek; ilgilenme, empati, değer verme sayılabilir.
Sosyal destek, bireyin ilişkilerinin niceliği ya da niteliğinden çok, gereksinim duyduğu anda yardım alabileceği kişinin var olduğu algısıdır. Algılanan sosyal destek, bir anlamda, kişinin kendine biçtiği genel değerdir. Başkaları tarafından sevildiğini, sayıldığını, gerektiği zaman yardım bulacağını, ilişkilerinin doyum verici olduğunu düşünen kişinin algıladığı sosyal destek fazladır. Sosyal destek kapsamı içerisinde; duygusal destek; ilgilenme, empati, değer verme sayılabilir.
Soru 31
I. Kadın olma
II. Kronik hastalığı bulunma
III. Huzur evinde barınma
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri yaşlı istismarı ve ihmalinde risk faktörleri olarak düşünülebilir?
II. Kronik hastalığı bulunma
III. Huzur evinde barınma
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri yaşlı istismarı ve ihmalinde risk faktörleri olarak düşünülebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörleri;
• 75 yaş ve üzerinde olma
• Kadın olma
• Dul olma/yalnız yaşama
• Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
• Sosyal güvencenin olmaması
• Ekonomik bağımlılık
• Çocuğunun/akrabasının evindeikametetme
• Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş
ailede yaşama
• Hafif/orta bilişsel bozukluğu olma (Alzheimer vb. rahatsızlıklar)
• Kronik hastalığı bulunma/Fiziksel ve mental bozuklu
• Fiziksel engeli bulunma
• Günlük yaşam etkinliklerinde yetersiz
olma/başkalarına bağımlı olma
• Aile içi ilişkilerinin kötü olması
Huzur evinde barınma bu risk faktörlerinden biri değildir. Doğru cevap D'dir.
• 75 yaş ve üzerinde olma
• Kadın olma
• Dul olma/yalnız yaşama
• Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
• Sosyal güvencenin olmaması
• Ekonomik bağımlılık
• Çocuğunun/akrabasının evindeikametetme
• Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş
ailede yaşama
• Hafif/orta bilişsel bozukluğu olma (Alzheimer vb. rahatsızlıklar)
• Kronik hastalığı bulunma/Fiziksel ve mental bozuklu
• Fiziksel engeli bulunma
• Günlük yaşam etkinliklerinde yetersiz
olma/başkalarına bağımlı olma
• Aile içi ilişkilerinin kötü olması
Huzur evinde barınma bu risk faktörlerinden biri değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismarında istismar eden kişi ile ilgili risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Parasal sıkıntı içerisinde olması
B
Madde bağımlılığı
C
Şiddeti çözüm olarak algılaması
D
Evli olması
E
Daha önce istismara uğramış olması
Açıklama:
İstismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörleri:
• Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi
ve zorunlu yapması
• Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın
roller üstlenmesi
• Kişilik problemleri (düşünce ve davranışlarını
kontrol edememe, benlik saygısını yitirme)
• Yaşanılan ev tipi
• Parasal ve tıbbi problemler
• Ekonomik olarak yaşlı bireye bağımlı olası
• Evlilik çatışması
• İşsizlik
• Madde bağımlısı olma
• Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması
• Daha önceden kendisinin istismara maruz
kalması
• Aile içi dinamiklerinin bozulması
Evli olma bu risk faktörlerinden biri değildir. Doğru cevap D'dir.
• Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi
ve zorunlu yapması
• Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın
roller üstlenmesi
• Kişilik problemleri (düşünce ve davranışlarını
kontrol edememe, benlik saygısını yitirme)
• Yaşanılan ev tipi
• Parasal ve tıbbi problemler
• Ekonomik olarak yaşlı bireye bağımlı olası
• Evlilik çatışması
• İşsizlik
• Madde bağımlısı olma
• Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması
• Daha önceden kendisinin istismara maruz
kalması
• Aile içi dinamiklerinin bozulması
Evli olma bu risk faktörlerinden biri değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi aile öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biridir?
Seçenekler
A
Yeme bozukluğu
B
Ev dışında şiddet
C
Kronik yorgunluk
D
Uyku bozuklukları
E
Düşük benlik saygısı
Açıklama:
Ev dışında şiddet, aile öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biridir. Diğer şıklarda verilen durumlar ise sağlık öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 34
Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, kaç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 35
Telefon, para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlara maruz kalan yaşlı bir birey hangi tür istismara uğramıştır?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Psikolojik istismar
C
Fiziksel istismar
D
Kendi kendini ihmal
E
Terk etme
Açıklama:
Psikolojik/duygusal istismar; yaşlı birey zorlayıcı taktiklere ya da tehdit eylemlerine maruz kaldıktan sonra yaşlının travma deneyimlemesi ile oluşur. Örnek olarak aşağılama veya utandırma, telefon, para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlar, sosyal izolasyon, saygısızlık, ihtiyaçların önemsizleştirilmesi ya da göz ardı edilmesi, mallarını tahrip etme ya da zarar verme gibi davranışlar verilebilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 36
Yaşlı istismar ve ihmali ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İstismar ve ihmal her toplumda tüm yaşlı bireylerde görülebilir.
B
Yaşlılarda istismar ve ihmal önlenemez bir sorundur.
C
Fiziksel engeli bulunma, risk faktörlerinden biridir.
D
Sosyal güvencenin olmaması bir risk faktörüdür.
E
Yaşlı birey, istismarcının intikam almasından korkarak şikayetçi olmak
istemeyebilir.
istemeyebilir.
Açıklama:
istismar ve ihmal yaşlıları inciten, yaralayan, psikososyal sorunlara yol açan önlenebilir bir sorundur. Doğru cevap B'dir.
Soru 37
Hangisi yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek vital bulgulardan biridir?
Seçenekler
A
Aşırı zayıf olma
B
Yoğun somatik şikayetler
C
Apati
D
Yeme bozukluğu
E
Sık sık acil başvuruları
Açıklama:
Vital bulgularda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular; otonom yanıtlar (kan basıncında ve nabız hızında yükseklik, fazla terleme …) ve aşırı zayıf ya da aşırı kilolu olmadır. Diğer şıklarda verilen bulgular ise sağlık öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 38
I. Yaşlının beslenme gereksinimini sağlamada yetersizlik
II. Yaşlıyı sağlık ve güvenlik zararlarından korumada yetersizlik
III. Yaşlının tedaviyi reddetmesi
Yukarıda verilenlerden hangileri bakım vericinin ihmali olarak değerlendirilebilir?
II. Yaşlıyı sağlık ve güvenlik zararlarından korumada yetersizlik
III. Yaşlının tedaviyi reddetmesi
Yukarıda verilenlerden hangileri bakım vericinin ihmali olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşlının bedensel ihtiyaç duyduğu beslenme, giyinme, kişisel hijyen, ısınma, ekonomik kaynak gibi gereksinimlerinin karşılanmaması, yaşlının bedensel ve ruhsal sağlık gereksinimlerini sağlamada yetersizlik (bu yaşlının tedaviyi reddettiği durumları içermez), ilgi eksikliği, iletişim kurmaktan kaçınılması, yaşlıyı sağlık ve güvenlik zararlarından korumada yetersizlik gibi durumları içerir ancak bunlarla da sınırlandırılamaz. Doğru cevap A'dır.
Soru 39
I. Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme
II. Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
III. Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili
Yukarıdakilerden hangileri genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardır?
II. Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
III. Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili
Yukarıdakilerden hangileri genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Genel görünüşteyaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular şöyledir:
• Korkulu/endişeli/hiper ya da hipoaktif
• Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme
• Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları
• Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
• Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili
Doğru cevap E'dir.
• Korkulu/endişeli/hiper ya da hipoaktif
• Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme
• Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları
• Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
• Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili
Doğru cevap E'dir.
Soru 40
Aile, Kadın, Çocuk, Yaşlı ve Engelli Sosyal Destek Hattı'na hangi kısa numaradan ulaşılabilir?
Seçenekler
A
110
B
114
C
183
D
168
E
199
Açıklama:
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Alo 183 Aile, Kadın, Çocuk, Yaşlı ve Engelli Sosyal Destek Hattı, ihmal, istismar ve şiddet vakaları ihbarında durumun aciliyetini göz önünde tutarak, vakanın bulunduğu ilin acil müdahale ekip sorumlusuna, kolluk kuvvetlerine bildirmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireye yapılan fiziksel istismara bir örnektir?
Seçenekler
A
Sahtecilik
B
Silahla tehdit etme
C
Saygısızlık
D
Cinsel temas
E
Sosyal izolasyon
Açıklama:
Fiziksel istismar; yaşlı bireye bakan aile üyesi, bakıcı ya da yaşlının güvendiği birişi tarafından yaşlınınkasıtlı olarak ağrı ve acı verici bir şekilde, uygunsuz bir ölçüde yaralanması (örn; tırmalanma, ısırılma, tokatlanma, ittirilme, çarpma, şiddetli dövülme vb. ile), saldırıya uğraması, bir silahla (örn; bıçak, tabanca veya başka bir nesne ile) tehdit edilmesi durumunda oluşur.
Soru 42
Psikolojik istismar aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi ile oluşur?
Seçenekler
A
Parasal ya da kişisel yarar, kar veya kazanç sağlamak için yaşlının kaynaklarının yetkisiz veya uygunsuz kullanımı.
B
Bakım veren tarafından yaşlının kasıtlı olarak tehdit edilmesi.
C
Bakım veren tarafından yaşlının kasıtlı olarak yaralanması.
D
Yaşlı birey zorlayıcı taktiklere ya da tehdit eylemlerine maruz kaldıktan sonra yaşlının travma deneyimlemesi.
E
Yaşlının izni alınmaksızın gerçekleşen herhangi bir cinsel temas.
Açıklama:
Psikolojik/duygusal istismar; yaşlı birey zorlayıcı taktiklere ya da tehdit eylemlerine maruz kaldıktan sonra yaşlının travma deneyimlemesi ile oluşur.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi bakım vericinin ihmaline bir örnek değildir?
Seçenekler
A
Yaşlının tedaviyi reddetmesi.
B
Beslenme gereksiniminin karşılanmaması.
C
İletişim kurmaktan kaçınma.
D
İlgi eksikliği.
E
Sağlık gereksinimlerini sağlamada yetersizlik.
Açıklama:
Bakım vericinin ihmali; Yaşlının bedensel ihtiyaç duyduğu beslenme, giyinme, kişisel hijyen, ısınma, ekonomik kaynak gibi gereksinimlerinin karşılanmaması, yaşlının bedensel ve ruhsal sağlık gereksinimlerini sağlamada yetersizlik (bu yaşlının tedaviyi reddettiği durumları içermez), ilgi eksikliği, iletişim kurmaktan kaçınılması, yaşlıyı sağlık ve güvenlik zararlarından korumada yetersizlik gibi durumları içerir ancak bunlarla da sınırlandırılamaz.
Soru 44
I- Çocuğunun/akrabasının evinde ikamet etme. II- Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş ailede yaşama. III- 75 yaş ve üzerinde olma. IV- Madde bağımlısı olma.
Yukarıdakilerden hangileri yaşlı istismarı ve ihmalinde yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörleridir?
Yukarıdakilerden hangileri yaşlı istismarı ve ihmalinde yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörleridir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
I ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörleri;
- 75 yaş ve üzerinde olma,
- Kadın olma,
- Dul olma/yalnız yaşama,
- Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma,
- Sosyal güvencenin olmaması,
- Ekonomik bağımlılık,
- Çocuğunun/akrabasının evinde ikamet etme,
- Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş ailede yaşama,
- Hafif/orta bilişsel bozukluğu olma, (Alzheimer vb. rahatsızlıklar)
- Kronik hastalığı bulunma/Fiziksel ve mental bozukluk,
- Fiziksel engeli bulunma,
- Günlük yaşam etkinliklerinde yetersiz olma/başkalarına bağımlı olma,
- Aile içi ilişkilerinin kötü olması.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi aile öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biridir?
Seçenekler
A
Yoğun somatik şikayetler.
B
Uyku bozuklukları.
C
Aşırı zayıf ya da aşırı kilolu olma.
D
Güvensizlik.
E
İşsizlik/ekonomik güçsüzlük/yoksulluk.
Açıklama:
Aile öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
- Geçmişte ailede şiddet öyküsü,
- Madde bağımlılığı,
- Ev dışında şiddet,
- İşsizlik/ekonomik güçsüzlük/yoksulluk,
- Aile üyelerinin yaşlının maddi gücünü kullanması,
- Aile işlerinde yaşlıya yer vermeme,
- Ailedeki büyük kararlara katılamama.
Soru 46
I- Retinal kanama. II- Farklı iyileşme aşamalarında olan kırıklar. III- Ekstremitelerde hareket kısıtlılığı. IV- Özellikle el ve ayak bileklerinde bağ izleri.
Yukarıdakilerden hangileri kas-iskelet sisteminde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardır?
Yukarıdakilerden hangileri kas-iskelet sisteminde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Kas- iskelet sisteminde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
- Farklı iyileşme aşamalarında olan kırıklar,
- Ekstremitelerde hareket kısıtlılığı,
- Kontraktürler,
- Özellikle el ve ayak bileklerinde bağ izleri,
- Dekübitüs/bası yaralarının bulunması.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi istismar ve ihmal durumlarının engellenmesinde "birincil koruma" ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İstismar ve ihmale uğramış yaşlı bireyin ruhsal sağlığının ve yaşam kalitesinin bozulmasını engellenmesi.
B
İstismar ve ihmale uğramış yaşlının fark edilmesi.
C
Yaşlılara yönelik istismar ve ihmalin hiç oluşmamasını sağlamaya yönelik önlemler.
D
İstismar ve ihmale uğramış yaşlı bireylerin toplum yaşamına yeniden dönüşünün sağlanması.
E
Yaşlı bireyin rehabilitasyonu.
Açıklama:
Birincil koruma, yaşlılara yönelik istismar ve ihmalin hiç oluşmamasını sağlamaya yönelik önlemler yer alır. Bunlar daha çok ülke genelinde ve yerel düzeyde soruna yönelik makro düzeydeki düzenlemeleri içerir.
Soru 48
I- İstismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak. II- Gerekli durumlarda kurumlara yerleştirilmeleri konusunda sektörler arası işbirliğinde bulunmak. III- Bağımlı yaşlısı olan ailelere sosyal iletişim ve destek sağlamak. IV- İstismara yol açan ailesel ve kişisel problemlerle başa çıkmak için tedavi ve danışmanlık hizmeti almaya cesaretlendirmek.
Yukarıdakilerden hangileri istismar ve ihmal durumlarının engellenmesi için alınabilecek önlemlerdir?
Yukarıdakilerden hangileri istismar ve ihmal durumlarının engellenmesi için alınabilecek önlemlerdir?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yukarıda yazılı tüm bilgiler doğrudur. Bu bilgilere ek olarak alınabilecek önlemler aşağıdadır;
- İstismar kurbanı yaşlı bireylerin nereden yardım alabilecekleri hakkında danışmanlık yapmak.
- Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin arttırılması ve bağımsızlığı için aileyi eğitmek, desteklemek ve cesaretlendirmek.
- Sağlık çalışanlarının anamnez alırken soracakları soruları doğru seçmesi, suçlayıcı, yargılayıcı olmaması ve ayrıntılı fizik bakı yapması.
- İstismarın nedenlerinin, sonuçlarının ve önlenmesinin araştırılması ya da araştırılmasına katkıda bulunulması.
- Hemşirelerin istismar ve ihmali önlemeye odaklanarak hemşirelik süreci ve planı geliştirmeleri, sosyal hizmet çalışanları ile yakın bir çalışma içinde olmaları.
- Her toplum şiddet olaylarına karşı hükümet programları, yasal düzenlemeler, medya, resmi ve gönüllü kuruluşlar, eğitim kurumları vb. aracılığıyla çalışmalar yapmalıdır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi İlişik Kesme Teorisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülür.
B
Gelişen toplumlardaki yaşlıların yapabildikleri ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olamamaktadır.
C
Emeklilik ya da dulluk sonucunda bazı roller kaybolur.
D
Yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşam biçimi, sosyoekonomik durumu ve sağlık düzeyi belirler.
E
Toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile toplumsal etkileşim azalmaktadır.
Açıklama:
İlişki Kesme Teorisi;
- Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülür.
- Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç dünyalarına çekilir (aynı zamanda rollerin kaybı/azalması ile de ilgilidir).
Soru 50
I- Sosyal destek sosyal izolasyonu engeller. II- Düşük sosyal desteğin yaşlı ihmal ve istismarı üzerinde bir etkisi yoktur. III- Sosyal destek ile yaşlı insanların iyi olma dereceleri yükseltilebilir. IV- Aileden alınan sosyal destek depresyon görülme olasılığını azaltabilir.
Sosyal destek ile ilgili yukarıdakilerden hangilerini söylemek doğru olur?
Sosyal destek ile ilgili yukarıdakilerden hangilerini söylemek doğru olur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Düşük sosyal destek yaşlı ihmal ve istismarında risk faktörüdür. Sosyal izolasyon ve düşük sosyal destek yaşlı ihmal ve istismarında çok önemli risk faktörü olarak ele alınmalıdır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismar türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal istismar
B
Psikolojik/duygusal istismar
C
Ekonomik istismar/sömürü
D
Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
E
Fiziksel istismar
Açıklama:
Yaşlı istismarı şu şekilde gruplandırılabilir; • Fiziksel istismar • Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas • Psikolojik/duygusal istismar • Ekonomik istismar/sömürü
Soru 52
Yaşlı birey zorlayıcı taktiklere ya da tehdit eylemlerine maruz kaldıktan sonra yaşlının travma deneyimlemesi ile oluşan istismar türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Psikolojik/duygusal istismar
C
Ekonomik istismar/ sömürü
D
Sosyal istismar
E
Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
Açıklama:
Psikolojik/duygusal istismar; yaşlı birey zorlayıcı taktiklere ya da tehdit eylemlerine maruz kaldıktan sonra yaşlının travma deneyimlemesi ile oluşur.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi istismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması
B
Parasal ve tıbbi problemler
C
Sosyal güvencenin olmaması
D
Madde bağımlısı olma
E
Aile içi dinamiklerinin bozulması
Açıklama:
İstismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörleri; • Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması • Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi • Kişilik problemleri (düşünce ve davranışlarını kontrol edememe, benlik saygısını yitirme) • Yaşanılan ev tipi • Parasal ve tıbbi problemler • Ekonomik olarak yaşlı bireye bağımlı olası • Evlilik çatışması • İşsizlik • Madde bağımlısı olma • Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması • Daha önceden kendisinin istismara maruz kalması • Aile içi dinamiklerinin bozulması
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi aile öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Geçmişte ailede şiddet öyküsü
B
Aile üyelerinin yaşlının maddi gücünü kullanması
C
İşsizlik/ekonomik güçsüzlük/yoksulluk
D
Aile üyelerinin veya diğer bakım verenlerin uygunsuz reaksiyonları
E
Madde bağımlılığı
Açıklama:
Aile öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
• Geçmişte ailede şiddet öyküsü • Madde bağımlılığı • Ev dışında şiddet • İşsizlik/ekonomik güçsüzlük/yoksulluk • Aile üyelerinin yaşlının maddi gücünü kullanması • Aile işlerinde yaşlıya yer vermeme • Ailedeki büyük kararlara katılamama
• Geçmişte ailede şiddet öyküsü • Madde bağımlılığı • Ev dışında şiddet • İşsizlik/ekonomik güçsüzlük/yoksulluk • Aile üyelerinin yaşlının maddi gücünü kullanması • Aile işlerinde yaşlıya yer vermeme • Ailedeki büyük kararlara katılamama
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Genitoüriner/rektal bölgede yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Vajinal, anal, genital yaralar, çürükler, kanamalar
B
Üriner enfeksiyon
C
Gaita ve idrar içerisinde kaldığına dair bulgular
D
Cinsel yolla bulaşan hastalık bulguları
E
Dekübitüs/bası yaralarının bulunması
Açıklama:
Genitoüriner/rektal bölgede yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular; • Vajinal, anal, genital yaralar, çürükler, kanamalar • Üriner enfeksiyon • Cinsel yolla bulaşan hastalık bulguları • Gaita ve idrar içerisinde kaldığına dair bulgular
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi istismar durumunda dikkat edilmesi ve uyanık olunması gereken durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Anlatılanlar ve fizik muayene arasında uyumsuzluk varsa uyanık olun
B
Aç, kirli, bakıcısından korkmuş, vücudunda sık sık bereleri olan, sık sık hasta olan ya da şaşkın ve kafası karışmış görünen yaşlılar için uyanık olun
C
Sıkıntılı bir durumda görünen ancak bu konudaki soruları cevaplandırmakta isteksiz olan yaşlılar için uyanık olun
D
Daha fazla bilgi alamıyorsanız, size bir şeyler doğru gelmiyorsa muhtemelen değildir hislerinize güvenin
E
Yaşlı bireye gereksiz yere sakinleştirici veya uyku hapları verilmesi, bir odaya hapsedilmesi, yatağa ya da tekerlekli sandalyeye bağlanması durumunda uyanık olun
Açıklama:
Şu durumlarda uyanık olunmalı;
Sıkıntılı bir durumda görünen ancak bu konudaki soruları cevaplandırmakta isteksiz olan yaşlılar için uyanık olun. • Aç, kirli, bakıcısından korkmuş, vücudunda sık sık bereleri olan, sık sık hasta olan ya da şaşkın ve kafası karışmış görünen yaşlılar için uyanık olun. • Yaşlıdaki ani kişilik değişiklikleri (genel olarak zevk aldığı faaliyetlerde olağandışı gerginlik gösterme) istismarın bir belirtisi olabilir uyanık olun. • Bakıcının madde bağımlılığı ya da ruh sağlığı sorunları olduğu takdirde uyanık olun. • Bakıcının yaşlıya mali açıdan bağımlılığı varsa ve para hakkında sürekli endişe ediyorsa uyanık olun. • Bakıcının yaşlıya, size ya da yakınınızdaki herhangi bir kişiye karşı sözlü ve fiziksel tacizi olduysa uyanık olun • Yaşlı ve bakıcısı evlerine girilmesine izin vermiyorsa uyanık olun • Yaşlının evi ve çevresi bakımsız görünüyor, evden kötü kokular ve bağırışlar geliyorsa uyanık olun. • Yaşlı birey açıklanamayan anal veya vajinal kanamadan muzdarip ise, iç çamaşırları kanlı ve yırtılmış ise, göğüslerinin ve genital organlarının etrafında morluklar var ise, yaşlının açıklanamayan bir genital enfeksiyonu var ise cinsel istismar belirtisi olabilir uyanık olun. • Yaşlı bireye gereksiz yere sakinleştirici veya uyku hapları verilmesi, bir odaya hapsedilmesi, yatağa ya da tekerlekli sandalyeye bağlanması durumunda uyanık olun. • Yaşlı bireyin yemek/su, tıbbi yardım, baston, yürüteç, gözlük ve işitme cihazı gibi ihtiyacı bakıcısı tarafından reddediliyorsa uyanık olun. • Daha fazla bilgi alamıyorsanız, size bir şeyler doğru gelmiyorsa muhtemelen değildir hislerinize güvenin
Sıkıntılı bir durumda görünen ancak bu konudaki soruları cevaplandırmakta isteksiz olan yaşlılar için uyanık olun. • Aç, kirli, bakıcısından korkmuş, vücudunda sık sık bereleri olan, sık sık hasta olan ya da şaşkın ve kafası karışmış görünen yaşlılar için uyanık olun. • Yaşlıdaki ani kişilik değişiklikleri (genel olarak zevk aldığı faaliyetlerde olağandışı gerginlik gösterme) istismarın bir belirtisi olabilir uyanık olun. • Bakıcının madde bağımlılığı ya da ruh sağlığı sorunları olduğu takdirde uyanık olun. • Bakıcının yaşlıya mali açıdan bağımlılığı varsa ve para hakkında sürekli endişe ediyorsa uyanık olun. • Bakıcının yaşlıya, size ya da yakınınızdaki herhangi bir kişiye karşı sözlü ve fiziksel tacizi olduysa uyanık olun • Yaşlı ve bakıcısı evlerine girilmesine izin vermiyorsa uyanık olun • Yaşlının evi ve çevresi bakımsız görünüyor, evden kötü kokular ve bağırışlar geliyorsa uyanık olun. • Yaşlı birey açıklanamayan anal veya vajinal kanamadan muzdarip ise, iç çamaşırları kanlı ve yırtılmış ise, göğüslerinin ve genital organlarının etrafında morluklar var ise, yaşlının açıklanamayan bir genital enfeksiyonu var ise cinsel istismar belirtisi olabilir uyanık olun. • Yaşlı bireye gereksiz yere sakinleştirici veya uyku hapları verilmesi, bir odaya hapsedilmesi, yatağa ya da tekerlekli sandalyeye bağlanması durumunda uyanık olun. • Yaşlı bireyin yemek/su, tıbbi yardım, baston, yürüteç, gözlük ve işitme cihazı gibi ihtiyacı bakıcısı tarafından reddediliyorsa uyanık olun. • Daha fazla bilgi alamıyorsanız, size bir şeyler doğru gelmiyorsa muhtemelen değildir hislerinize güvenin
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Korkulu/endişeli/hiper ya da hipoaktif
B
Aşırı zayıf ya da aşırı kilolu olma
C
Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili
D
Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları
E
Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme
Açıklama:
Genel görünüşteyaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular; • Korkulu/endişeli/hiper ya da hipoaktif • Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme • Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları • Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme • Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara yönelik istismar ve ihmalin oluşmamasını sağlamaya yönelik önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aktif yaşlanmasının sağlanması ile üretkenliklerini koruyabilecekleri koşulların sağlanması
B
Yaşlılara yönelik şiddetin önlenmesi için caydırıcı nitelikte yasal düzenlemeler yapılması
C
Yaşlılar için bakım evlerinin oluşturulması
D
Yaşlıların aile bireyleri ile ilişkilerinin sağlıklı ve sağlam temellere oturtulması konusunda desteklenmesi
E
Yaşlıların sosyal dayanışma ağlarının desteklenmesi
Açıklama:
Yaşlılara yönelik istismar ve ihmalin hiç oluşmamasını sağlamaya yönelik önlemler yer alır. Bunlar daha çok ülke genelinde ve yerel düzeyde soruna yönelik makro düzeydeki düzenlemeleri içerir. Yaşlıların güçlendirilmesi, günlük yaşamda kendilerine yetebilecek ve ekonomik yönden bağımsızlıklarını, aktif yaşlanmasının sağlanması ile üretkenliklerini koruyabilecekleri koşulların sağlanması, yaşlıların sosyal dayanışma ağlarının desteklenmesi, yaşlıların aile bireyleri ile ilişkilerinin sağlıklı ve sağlam temellere oturtulması konusunda desteklenmesi, yaşlılara yönelik şiddetin önlenmesi için caydırıcı nitelikte yasal düzenlemeler yapılması gibi müdahaleler örnek verilebilir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismar ve ihmal durumunda problemin farkında olunmaması ve saptanmasındaki zorluklarda yapılması gereken durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak
B
Gerekli durumlarda kurumlara yerleştirilmeleri konusunda sektörler arası işbirliğinde bulunmak
C
Her toplum şiddet olaylarına karşı hükümet programları, yasal düzenlemeler, medya, resmi ve gönüllü kuruluşlar, eğitim kurumları vb. aracılığıyla çalışmalar yapmak
D
Sağlık çalışanlarının anamnez alırken soracakları soruları doğrudan aile bireylerinden veya yakınlarından alınması
E
Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin arttırılması ve bağımsızlığı için aileyi eğitmek, desteklemek ve cesaretlendirmek
Açıklama:
Yaşlı istismar ve ihmallerinde en önemli sorun problemin farkında olunmaması ve saptanmasındaki zorluklardır. • Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak • İstismar kurbanı yaşlı bireylerin nereden yardım alabilecekleri hakkında danışmanlık yapmak • Gerekli durumlarda kurumlara yerleştirilmeleri konusunda sektörler arası işbirliğinde bulunmak • Bağımlı yaşlısı olan ailelere sosyal iletişim ve destek sağlamak • Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin arttırılması ve bağımsızlığı için aileyi eğitmek, desteklemek ve cesaretlendirmek • İstismara yol açan ailesel ve kişisel problemlerle başa çıkmak için tedavi ve danışmanlık hizmeti almaya cesaretlendirmek • Sağlık çalışanlarının anamnez alırken soracakları soruları doğru seçmesi, suçlayıcı, yargılayıcı olmaması ve ayrıntılı fizik bakı yapması • İstismarın nedenlerinin, sonuçlarının ve önlenmesinin araştırılması ya da araştırılmasına katkıda bulunulması • Hemşirelerin istismar ve ihmali önlemeye odaklanarak hemşirelik süreci ve planı geliştirmeleri, sosyal hizmet çalışanları ile yakın bir çalışma içinde olmaları • Her toplum şiddet olaylarına karşı hükümet programları, yasal düzenlemeler, medya, resmi ve gönüllü kuruluşlar, eğitim kurumları vb. aracılığıyla çalışmalar yapmalıdır
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi sosyal destek kapsamı içerisinde yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Bilgi desteği (sadece bilgi değil aynı zamanda bir sorun karşısında öneri veya yeni bakış açıları sunma)
B
Ağ desteği
C
Maddi destek
D
Duygusal destek (ilgilenme, empati, değer verme)
E
Etkinlik desteği
Açıklama:
Sosyal destek kapsamı içerisinde; duygusal destek (ilgilenme, empati, değer verme), bilgi desteği (sadece bilgi değil aynı zamanda bir sorun karşısında öneri veya yeni bakış açıları sunma), maddi destek ve toplumsallaşmayı ve bir gruba ait olma duygusunu veren ağ desteği yer almaktadır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismarı değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Kötü niyetli cinsel temas
C
Psikolojik/Duygusal istismar
D
Bakım vericinin ihmali
E
Ekonomik istismar/Sömürü
Açıklama:
Yaşlı istismarı şu şekilde gruplandırılabilir;
- Fiziksel istismar
- Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
- Psikolojik/duygusal istismar
- Ekonomik istismar/sömürü
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi İstismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması
B
75 yaş ve üzerinde olma
C
Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi
D
Parasal ve tıbbi problemler
E
Ekonomik olarak yaşlı bireye bağımlı olası
Açıklama:
İstismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörleri;
- Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması
- Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi
- Kişilik problemleri (düşünce ve davranışlarını kontrol edememe, benlik saygısını yitirme)
- Yaşanılan ev tipi
- Parasal ve tıbbi problemler
- Ekonomik olarak yaşlı bireye bağımlı olası
- Evlilik çatışması
- İşsizlik
- Madde bağımlısı olma
- Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması
- Daha önceden kendisinin istismara maruz kalması
- Aile içi dinamiklerinin bozulması
Soru 63
Aşağıdakilerin hangisi Sağlık öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular arasında yer alır?
Seçenekler
A
Geçmişte ailede şiddet öyküsü
B
Ev dışında şiddet
C
Farklı iyileşme sürelerinde değişik yaralar
D
İşsizlik/ekonomik güçsüzlük/yoksulluk
E
Aile üyelerinin yaşlının maddi gücünü kullanması
Açıklama:
Sağlık öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
- Farklı iyileşme sürelerinde değişik yaralar
- Sık sık acil başvuruları
- Konstipasyon, diyare gibi eliminasyon bozuklukları
- Yoğun somatik şikayetler
- Yeme bozukluğu ve yeme alışkanlıklarında değişiklik
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Kişisel/ sosyal öyküde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Güçsüzlük hissi
B
Güvensizlik
C
Sosyal izolasyon/ ev dışına çıkmada azalma
D
Bakım verene veya aile üyelerine aşırı bağımlılık
E
Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş ailede yaşama
Açıklama:
Kişisel/ sosyal öyküde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
- Güçsüzlük hissi
- Güvensizlik
- Sosyal izolasyon/ ev dışına çıkmada azalma
- Bakım verene veya aile üyelerine aşırı bağımlılık
- Yoğun korku
- Sözel saldırganlık/negatif sözel iletişim
- Beden imajı bozukluğu
- Kronik fiziksel veya psikolojik yetersizlik öyküsü
- Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmede yetersizlik
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Kas- iskelet sisteminde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ağız hijyeninin kötü olması
B
Farklı iyileşme aşamalarında olan kırıklar
C
Ekstremitelerde hareket kısıtlılığı
D
Kontraktürler
E
Özellikle el ve ayak bileklerinde bağ izleri
Açıklama:
Kas- iskelet sisteminde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
• Ağız hijyeninin kötü olması
- Farklı iyileşme aşamalarında olan kırıklar
- Ekstremitelerde hareket kısıtlılığı
- Kontraktürler
- Özellikle el ve ayak bileklerinde bağ izleri
- Dekübitüs/bası yaralarının bulunması
• Ağız hijyeninin kötü olması
Soru 66
Konuşmada bozulma, Konfüzyon, Hiperaktifreflexler/Tremorlar gibi bulgular aşağıdaki hangi yaşlı istismarını düşündürmektedir?
Seçenekler
A
Kas- iskelet sisteminde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
B
Ağızda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
C
Nörolojik durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
D
Genitoüriner/rektal bölgede yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
E
Abdomende yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
Açıklama:
Nörolojik durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
- Konuşmada bozulma
- Konfüzyon
- Hiperaktifreflexler/Tremorlar
Soru 67
İp veya halat izleri, Ütü, sigara vb. yarattığı yanıklar, Yaralar, morluklar, çürükler, ödem, skar izi gibi bulgular aşağıdaki hangi yaşlı istismarını düşündürmektedir?
Seçenekler
A
Kas- iskelet sisteminde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
B
Deride yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
C
Nörolojik durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
D
Genitoüriner/rektal bölgede yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
E
Abdomende yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
Açıklama:
Deride yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
- İp veya halat izleri
- Ütü, sigara vb. yarattığı yanıklar
- Yaralar, morluklar, çürükler, ödem, skar izi
- Subduralhematom/Saç dökülmesi
- Deri bütünlüğü bozukluğu (dekübütüs, tedavi edilmemiş yaralar, idrar pişikleri)
- Dehidratasyon bulguları
Soru 68
Korkulu/endişeli/hiper ya da hipoaktif, Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme, Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları, Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme, Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili gibi bulgular aşağıdaki hangi yaşlı istismarını düşündürmektedir?
Seçenekler
A
Kas- iskelet sisteminde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
B
Deride yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
C
Nörolojik durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
D
Abdomende yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
E
Genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
Açıklama:
Genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
- Korkulu/endişeli/hiper ya da hipoaktif
- Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme
- Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları
- Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
- Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili
Soru 69
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Aile, Kadın, Çocuk, Yaşlı ve Engelli Sosyal Destek Hattı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alo 155
B
Alo 115
C
Alo 185
D
Alo 183
E
Alo 138
Açıklama:
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Alo 183 Aile, Kadın, Çocuk, Yaşlı ve Engelli Sosyal Destek Hattı, ihmal, istismar ve şiddet vakaları ihbarında durumun aciliyetini göz önünde tutarak, vakanın bulunduğu ilin acil müdahale ekip sorumlusuna, kolluk kuvvetlerine bildirmektedir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisinde yaşlılığa yüklenen anlamlardan, Toplumsal Değişim Teorisinden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Gelişen toplumlardaki yaşlıların yapabildikleri ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olamamaktadır.
B
Emeklilik ya da dulluk sonucunda bazı roller kaybolur.
C
Bu durum bireyin ailesine, mesleğine/işine ve topluma ait oluşluluğunu olumsuz olarak etkiler.
D
Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülür.
E
Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç dünyalarına çekilir
Açıklama:
Toplumsal Değişim Teorisi
- Gelişen toplumlardaki yaşlıların yapabildikleri ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olamamaktadır.
- Bu değişim hızına yetişmeyen ya da beklentileri karşılayamayan yaşlı birey de zaman zaman modası geçmiş bulunmaktadır.
- Bu durum yaşlı bireyin güvenlik, saygı, sevgi, ait olma ve tanınma gibi gereksinimlerini tehdit etmektedir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda görülen Psikolojik/duygusal istismarın kapsamında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
aşağılama veya utandırma
B
sosyal izolasyon
C
ihtiyaçların önemsizleştirilmesi ya da göz ardı edilmesi
D
mallarını tahrip etme ya da zarar verme
E
vasiyet ya da vekaletnamenin uygunsuz kullanımı
Açıklama:
Psikolojik/duygusal istismarda; aşağılama veya utandırma, telefon,
para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlar, sosyal izolasyon, saygısızlık, ihtiyaçların önemsizleştirilmesi ya
da göz ardı edilmesi, mallarını tahrip etme ya da zarar verme gibi davranışlar yer alır.
"vasiyet ya da vekaletnamenin uygunsuz kullanımı" ise Ekonomik istismar/sömürü kapsamındadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlar, sosyal izolasyon, saygısızlık, ihtiyaçların önemsizleştirilmesi ya
da göz ardı edilmesi, mallarını tahrip etme ya da zarar verme gibi davranışlar yer alır.
"vasiyet ya da vekaletnamenin uygunsuz kullanımı" ise Ekonomik istismar/sömürü kapsamındadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 72
I. Ekonomik bağımlılık
II. Aile içi dinamiklerinin bozulması
III. Kronik hastalığı bulunma
IV. Dul olma/yalnız yaşama
V. Parasal ve tıbbi problemler
Yukarıdakilerden hangileri, Yaşlı İstismar ve İhmalinde yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörlerindendir?
II. Aile içi dinamiklerinin bozulması
III. Kronik hastalığı bulunma
IV. Dul olma/yalnız yaşama
V. Parasal ve tıbbi problemler
Yukarıdakilerden hangileri, Yaşlı İstismar ve İhmalinde yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
I, III, IV, V
B
II, III, IV
C
I, III, IV
D
II, III, IV
E
I, IV, V
Açıklama:
Parasal ve tıbbi problemler ve Aile içi dinamiklerinin bozulması, İstismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörleridir.
I, III, IV. maddelerdeki problemler ise bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörlerindendir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
I, III, IV. maddelerdeki problemler ise bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörlerindendir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 73
- Korkulu/anksiyeteli/depresif olma
- İntihar düşüncesi
- Konsantrasyon güçlüğü/hafıza kaybı
Seçenekler
A
İlaç tedavisinde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
B
Mental durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
C
Nörolojik durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
D
Abdomende yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
E
Genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular
Açıklama:
Yaşlılarda görülen;
• Korkulu/anksiyeteli/depresif olma
• İntihar düşüncesi
• Konsantrasyon güçlüğü/hafıza kaybı gibi durumlar, "Mental durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardır".
Doğru cevap B seçeneğidir.
• Korkulu/anksiyeteli/depresif olma
• İntihar düşüncesi
• Konsantrasyon güçlüğü/hafıza kaybı gibi durumlar, "Mental durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardır".
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 74
Herhangi bir istismar ve ihmal şüphesi durumunda, tanık olan kişi veya kişilerin bu durumu ilgili yapmaları gerekenlerden değildir?
Seçenekler
A
İldeki Belediye Başkanlığına bildirim yapmaları
B
Alo 183 Aile, Kadın, Çocuk, Yaşlı ve Engelli Sosyal Destek Hattı’na bildirim yapmaları
C
Vakanın bulunduğu ilin acil müdahale ekip sorumlusuna bildirim yapmaları
D
Kolluk kuvvetlerine bildirim yapmaları
E
Sağlık personelinin TCK 280. maddeye göre adli olgu bildirimi yapmaları
Açıklama:
Herhangi bir istismar ve ihmal şüphesi durumunda, tanık olan kişi ve ya kişilerin bu durumla ilgili İldeki Belediye Başkanlığına bildirim yapmaları gerekmez ama B, C, D,E seçeneklerinde yer alan yer ve kurumlara bildirim yapmaları gerekir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 75
Yaşlılara yönelik istismar ve ihmalin önlenmesinde, İstismar ve ihmale uğramış yaşlı bireylerin toplum yaşamına yeniden dönüşünü sağlayacak, rehabilitasyon hizmetlerini kapsayan koruma aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal koruma
B
Birincil koruma
C
İkincil koruma
D
Üçüncül Koruma
E
Duygusal koruma
Açıklama:
Üçüncül Koruma aşaması, istismar ve ihmale uğramış yaşlı bireylerin toplum yaşamına yeniden dönüşünü sağlayacak, rehabilitasyon hizmetlerini kapsar.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi, istismar ve ihmal durumlarının engellenmesi için alınabilecek önlemler içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşlı bireyi, yaşam kalitesinin artırılması için sosyal kurumda kalması yönünde desteklemek ve cesaretlendirmek
B
İstismar kurbanı yaşlı bireylerin nereden yardım alabilecekleri hakkında danışmanlık yapmak
C
Bağımlı yaşlısı olan ailelere sosyal iletişim ve destek sağlamak
D
Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak
E
Hemşirelerin istismar ve ihmali önleme amaçlı sosyal hizmet çalışanları ile yakın bir çalışma içinde olmaları
Açıklama:
B, C, D, E seçeneklerinde verilen bilgiler, istismar ve ihmal durumlarının engellenmesi için alınabilecek önlemler içerisinde yer alırken A seçeneği konuyla ilgili bir ifade değildir. Çünkü Yaşlının sosyal bir kurumda kalması, ihmal ve istismarın önüne geçmez. O nedenle bir tedbir değildir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Yaşlı bireyi, yaşam kalitesinin arttırılması için sosyal kurumda kalması yönünde desteklemek ve cesaretlendirmek
Doğru cevap A seçeneğidir.
Yaşlı bireyi, yaşam kalitesinin arttırılması için sosyal kurumda kalması yönünde desteklemek ve cesaretlendirmek
Soru 77
Aşağıdaki teorilerin hangisi, yaşlılığın anlamını; “Emeklilik ya da dulluk gibi durumların bireyin; ailesine, mesleğine/işine ve topluma ait oluşluluğunu olumsuz olarak etkiler.” şeklinde açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Etkinlik Teorisi
B
Rol Bırakma Teorisi
C
İlişki Kesme Teorisi
D
Toplumsal Değişim Teorisi
E
Toplumdan Kopma Teorisi
Açıklama:
Rol Bırakma Teorisi'ne göre;
• Emeklilik ya da dulluk sonucunda bazı roller kaybolur.
• Bu durum bireyin ailesine, mesleğine/işine ve topluma ait oluşluluğunu olumsuz olarak etkiler.
Doğru cevap B seçeneğidir.
• Emeklilik ya da dulluk sonucunda bazı roller kaybolur.
• Bu durum bireyin ailesine, mesleğine/işine ve topluma ait oluşluluğunu olumsuz olarak etkiler.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 78
Sosyal destek kapsamı içerisinde yer alan, yaşlı bireye toplumsallaşma ve bir gruba ait olma duygusunu veren destek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duygusal destek
B
Bilgi desteği
C
Maddi destek
D
Ağ desteği
E
Sağlık desteği
Açıklama:
Bir sosyal ağ içinde bulunmanın bireylerin, ekonomik ve yasal sorunlar vb. olumsuz yaşantılardan kaçınmasına yardımcı olacağı ve olumlu duygular yaşamalarını sağlayacağı, toplumsallaşmayı ve bir gruba ait olma duygusunu yaşayacağı ifade edilmektedir.
D seçeneğindeki "ağ desteği" sorunun doğru cevabıdır.
D seçeneğindeki "ağ desteği" sorunun doğru cevabıdır.
Soru 79
Yaşlılarda, sosyal izolasyon ve yalnızlık duygusunu engellerken, fiziksel ve ruhsal sağlığının yanı sıra bağımsızlık ve sosyal katılımı üzerinde de olumlu etkiler yaratan sosyal destek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yakın arkadaş ya da komşular tarafından bakımının sağlanması
B
Sosyal kurumda yaşaması ve bakımının sosyal kurum tarafından sağlanması
C
Kendi evinde kalması ve bir bakıcı tarafından bakımının sağlanması
D
Yalnız yaşaması ve sorunlarıyla yalnız baş etmeye çalışması
E
Ailesi ile birlikte yaşaması, bakımının ailesi tarafından sağlanması
Açıklama:
Özellikle aileden alınan sosyal desteğin depresyon görülme olasılığını azalttığı gösterilmektedir. Yaşlıların ailesi ile birlikte yaşaması, bakımının ailesi tarafından sağlanması sosyal izolasyon ve yalnızlık duygusunu engellerken, fiziksel ve ruhsal sağlığın yanı sıra bağımsızlık ve sosyal katılım üzerinde de olumlu etkiler yaratır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi, yaşlı ihmal ve istismarında çok önemli risk faktörü olarak görülmektedir?
Seçenekler
A
Yaşlının sosyal güvencesinin olmaması
B
Ekonomik yetersizliklerde düşük sosyal destek
C
Sosyal izolasyon ve düşük sosyal destek
D
Yaşlının ailesi ile birlikte yaşaması
E
Fiziksel ve psikolojik sağlıkları için yetersiz sosyal destek
Açıklama:
Sosyal izolasyon ve düşük sosyal destek
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda görülen istismar türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar
C
Psikolojik istismar
D
Dinsel istismar
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Yaşlı istismarı şu şekilde gruplandırılabilir;
• Fiziksel istismar
• Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
• Psikolojik/duygusal istismar
• Ekonomik istismar/sömürü
• Fiziksel istismar
• Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
• Psikolojik/duygusal istismar
• Ekonomik istismar/sömürü
Soru 82
Yaşlıyı aşağılama ya da utandırma, telefon, para ya da diğer kaynaklara erişimini kısıtlama, ihtiyaçlarını önemsizleştirme gibi davranışlar barındıran istismar türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Ekonomik istismar
C
Psikolojik istismar
D
Medya istismarı
E
Fiziksel istismar
Açıklama:
Yaşlıya yönelik aşağılama veya utandırma, telefon, para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlar, sosyal izolasyon, saygısızlık, ihtiyaçların önemsizleştirilmesi ya da göz ardı edilmesi, mallarını tahrip etme ya da zarar verme gibi davranışlar psikolojik istismar davranışlarına örnektir.
Soru 83
I. Kadın olma,
II. Evlilik çatışması,
III. Madde bağımlısı olma
Yukarıdaki faktörlerden hangileri yaşlı istismarı ya da ihmalinde istismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörleri arasında yer almaktadır?
II. Evlilik çatışması,
III. Madde bağımlısı olma
Yukarıdaki faktörlerden hangileri yaşlı istismarı ya da ihmalinde istismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I. ve III.
B
II. ve III.
C
I., II. ve III.
D
Yalnız I.
E
Yalnız II
Açıklama:
Kadın olma yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan bir risk faktörüyken; evlilik çatışması ve madde bağımlılığı istismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörleridir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi hikayede yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aile üyelerinin veya diğer bakım verenlerin uygunsuz reaksiyonları
B
Yaralanma oluşumu ve tedavi arama arasında gecikmelerin olması
C
Anlatılanlar ve fizik muayene arasında uyumsuzluk
D
Soruları cevaplandırırken bakıcısına bakma
E
Yaralanmanın ciddiyetini abartarak anlatma
Açıklama:
Hikayede yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
• Yaralanma mekanizmasına uymayan öykü
• Yaralanma oluşumu ve tedavi arama arasında gecikmelerin olması
• Aile üyelerinin veya diğer bakım verenlerin
uygunsuz reaksiyonları
• Hasta ve bakım veren kişilerin olayın oluş
şekli hakkındaki açıklamalarının birbirine
uymaması
• Yaralanmanın ciddiyetini önemsememe
veya inkar etme
• Anlatılanlar ve fizik muayene arasında
uyumsuzluk
• Soruları cevaplandırırken bakıcısına bakma
• Öyküde sık travma hikayesidir.
• Yaralanma mekanizmasına uymayan öykü
• Yaralanma oluşumu ve tedavi arama arasında gecikmelerin olması
• Aile üyelerinin veya diğer bakım verenlerin
uygunsuz reaksiyonları
• Hasta ve bakım veren kişilerin olayın oluş
şekli hakkındaki açıklamalarının birbirine
uymaması
• Yaralanmanın ciddiyetini önemsememe
veya inkar etme
• Anlatılanlar ve fizik muayene arasında
uyumsuzluk
• Soruları cevaplandırırken bakıcısına bakma
• Öyküde sık travma hikayesidir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardandır?
Seçenekler
A
Kötü hijyen, uygunsuz ve yetersiz giyinme
B
Yeme bozukluğu ve yeme alışkanlıklarında değişiklik
C
Sık sık acil başvuruları
D
Bakım verene veya aile üyelerine aşırı bağımlılık
E
Deri bütünlüğünde bozukluk
Açıklama:
Genel görünüşteyaşlı istismar ve ihmalini
düşündürecek bulgular;
• Korkulu/endişeli/hiper ya da hipoaktif
• Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme
• Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları
• Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
• Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili şeklinde sıralanmaktadır.
düşündürecek bulgular;
• Korkulu/endişeli/hiper ya da hipoaktif
• Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme
• Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları
• Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
• Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili şeklinde sıralanmaktadır.
Soru 86
Sağlık öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardandır?
Seçenekler
A
Bakım verene veya aile üyelerine aşırı bağımlılık
B
Farklı iyileşme sürelerinde değişik yaralar
C
Depresyon/intihar girişimi/düşük benlik saygısı
D
Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmede yetersizlik
E
Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
Açıklama:
Sağlık öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular; Farklı iyileşme sürelerinde değişik yaralar, sık sık acil başvuruları, konstipasyon, diyare gibi eliminasyon bozuklukları, yoğun somatik şikayetler, yeme bozukluğu ve yeme alışkanlıklarında değişiklik, madde bağımlılığı, depresyon/intihar girişimi/düşük benlik saygısı, posttravmatik stres sendromu, yalnızlık/umutsuzluk hissetme, kronik yorgunluk, apati, uyku bozuklukları, psikiyatri kliniğine yatış görülebilmektedir.
Soru 87
İstismar ve ihmale uğramış yaşlı bireylerin toplum yaşamına yeniden dönüşünü sağlayacak, rehabilitasyon hizmetlerini kapsayan koruma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Temel koruma
B
Birincil koruma
C
İkincil koruma
D
Üçüncül koruma
E
Bütüncül koruma
Açıklama:
Üçüncül koruma istismar ve ihmale uğramış yaşlı bireylerin toplum yaşamına yeniden dönüşünü sağlayacak, rehabilitasyon hizmetlerini kapsar.
Soru 88
I. Yaşlıların sosyal dayanışma ağlarının desteklenmesi,
II. Yaşlının uğradığı şiddetin erken dönemde fark edilmesi ve kalıcı sorunların oluşumunun engellenmesi,
III. İstismar ve ihmale uğramış yaşlı bireylerin toplum yaşamına yeniden dönüşü için rehabilitasyon hizmetinin sağlanması,
IV. Yaşlılara yönelik şiddetin önlenmesi için caydırıcı nitelikte yasal düzenlemeler yapılması,
Yukarıdaki müdahalelerden hangisi/hangileri birincil korumaya örnektir?
II. Yaşlının uğradığı şiddetin erken dönemde fark edilmesi ve kalıcı sorunların oluşumunun engellenmesi,
III. İstismar ve ihmale uğramış yaşlı bireylerin toplum yaşamına yeniden dönüşü için rehabilitasyon hizmetinin sağlanması,
IV. Yaşlılara yönelik şiddetin önlenmesi için caydırıcı nitelikte yasal düzenlemeler yapılması,
Yukarıdaki müdahalelerden hangisi/hangileri birincil korumaya örnektir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
II ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Yaşlıların güçlendirilmesi, günlük yaşamda kendilerine yetebilecek ve ekonomik yönden bağımsızlıklarını, aktif yaşlanmasının sağlanması ile üretkenliklerini koruyabilecekleri koşulların sağlanması, yaşlıların sosyal dayanışma ağlarının desteklenmesi, yaşlıların aile bireyleri ile ilişkilerinin sağlıklı ve sağlam temellere oturtulması konusunda
desteklenmesi, yaşlılara yönelik şiddetin önlenmesi için caydırıcı nitelikte yasal düzenlemeler yapılması birincil korumaya örnek olarak verilebilir.
desteklenmesi, yaşlılara yönelik şiddetin önlenmesi için caydırıcı nitelikte yasal düzenlemeler yapılması birincil korumaya örnek olarak verilebilir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
B
75 yaş ve üzerinde olma
C
Evlilik çatışması
D
Kronik hastalığı bulunma
E
Sosyal güvencenin olmaması
Açıklama:
Yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk
faktörleri;
• 75 yaş ve üzerinde olma
• Kadın olma
• Dul olma/yalnız yaşama
• Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
• Sosyal güvencenin olmaması
• Ekonomik bağımlılık
• Çocuğunun/akrabasının evindeikametetme
• Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş
ailede yaşama
• Hafif/orta bilişsel bozukluğu olma (Alzheimer vb. rahatsızlıklar)
• Kronik hastalığı bulunma/Fiziksel ve mental bozukluktur.
faktörleri;
• 75 yaş ve üzerinde olma
• Kadın olma
• Dul olma/yalnız yaşama
• Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
• Sosyal güvencenin olmaması
• Ekonomik bağımlılık
• Çocuğunun/akrabasının evindeikametetme
• Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş
ailede yaşama
• Hafif/orta bilişsel bozukluğu olma (Alzheimer vb. rahatsızlıklar)
• Kronik hastalığı bulunma/Fiziksel ve mental bozukluktur.
Soru 90
Bu teoride yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülürken; yaşlı bireylerin fiziksel etkinliklerinin azaldığı ve toplumdan uzaklaşarak kendi iç dünyalarına çekildikleri ifade edilmektedir. Aşağıdaki teorilerden hangisi bu teoriyi yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
İlişki Kesme Teorisi
B
Toplumsal Değişim Teorisi
C
Etkinlik Teorisi
D
Rol Bırakma Teorisi
E
Geri Çekilme Teorisi
Açıklama:
İlişki Kesme Teorisi
• Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme
süreci olarak görülür.
• Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal
olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç
dünyalarına çekilir (aynı zamanda rollerin
kaybı/azalması ile de ilgili).
• Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme
süreci olarak görülür.
• Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal
olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç
dünyalarına çekilir (aynı zamanda rollerin
kaybı/azalması ile de ilgili).
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismarı türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
C
Psikolojik/duygusal istismar
D
Bakım vericinin ihmali
E
Ekonomik istismar/sömürü
Açıklama:
Yaşlı istismarı şu şekilde gruplandırılabilir;
- Fiziksel istismar
- Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
- Psikolojik/duygusal istismar
- Ekonomik istismar/sömürü
Soru 92
Aşağılama veya utandırma, telefon, para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlar, sosyal izolasyon ve saygısızlık yaşlılara yapılan hangi istismar türüne örnek gösterilir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Psikolojik/duygusal istismar
C
Cinsel istismar
D
Ekonomik istismar/sömürü
E
Terk etme
Açıklama:
Psikolojik/duygusal istismar; yaşlı birey zorlayıcı taktiklere ya da tehdit eylemlerine maruz kaldıktan sonra yaşlının travma deneyimlemesi ile oluşur. Örnek olarak aşağılama veya utandırma, telefon, para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlar, sosyal izolasyon, saygısızlık, ihtiyaçların önemsizleştirilmesi ya da göz ardı edilmesi, mallarını tahrip etme ya da zarar verme gibi davranışlar verilebilir.
Soru 93
- 75 yaş ve üzerinde olma
- Kadın olma
- Dul olma/yalnız yaşama
- Sosyal güvencenin olmaması
- Ekonomik bağımlılık
Seçenekler
A
I-II-IV
B
II-III-IV-V
C
I-III-V
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörleri;
- 75 yaş ve üzerinde olma
- Kadın olma
- Dul olma/yalnız yaşama
- Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
- Sosyal güvencenin olmaması
- Ekonomik bağımlılık
- Çocuğunun/akrabasının evinde ikamet etme
- Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş ailede yaşama
- Hafif/orta bilişsel bozukluğu olma (Alzheimer vb. rahatsızlıklar)
- Kronik hastalığı bulunma/Fiziksel ve mental bozukluk
- Fiziksel engeli bulunma
- Günlük yaşam etkinliklerinde yetersiz olma/başkalarına bağımlı olma
- Aile içi ilişkilerinin kötü olması
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yeme bozukluğu ve yeme alışkanlıklarında değişiklik
B
Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme
C
Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları
D
Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
E
Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili
Açıklama:
Genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
- Korkulu/endişeli/hiper ya da hipoaktif
- Kötü hijyen ve uygunsuz ve yetersiz giyinme
- Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları
- Yaklaşıldığı ya da dokunulduğunda irkilme
- Uygunsuz ve anksiyeteli beden dili
Soru 95
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Aile, Kadın, Çocuk, Yaşlı ve Engelli Sosyal Destek Hattı'nın numarası nedir?
Seçenekler
A
173
B
182
C
183
D
184
E
112
Açıklama:
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Alo 183 Aile, Kadın, Çocuk, Yaşlı ve Engelli Sosyal Destek Hattı, ihmal, istismar ve şiddet vakaları ihbarında durumun aciliyetini göz önünde tutarak, vakanın bulunduğu ilin acil müdahale ekip sorumlusuna, kolluk kuvvetlerine bildirmektedir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığa yüklenen anlamları açıklayan teorilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Etkinlik Teorisi
B
Rol Bırakma Teorisi
C
Aktif Yaşama Teorisi
D
İlişki Kesme Teorisi
E
Toplumsal Değişim Teorisi
Açıklama:
Yaşlılığa yüklenen anlamlar bazı teorilerle açıklanabilir;
Etkinlik Teorisi
Etkinlik Teorisi
- Yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşam biçimi, sosyoekonomik durumu ve sağlık düzeyi belirler.
- Yaşlı bireyin yaşamdaki etkinliğinin giderek azaldığı kabul edilmekle birlikte, toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile asıl toplumsal etkileşim azalmaktadır.
- Emeklilik ya da dulluk sonucunda bazı roller kaybolur.
- Bu durum bireyin ailesine, mesleğine/işine ve topluma ait oluşluluğunu olumsuz olarak etkiler.
- Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülür.
- Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç dünyalarına çekilir (aynı zamanda rollerin kaybı/azalması ile de ilgili)
- Gelişen toplumlardaki yaşlıların yapabildikleri ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olamamaktadır.
- Bu değişim hızına yetişmeyen ya da beklentileri karşılayamayan yaşlı birey de zaman zaman modası geçmiş bulunmaktadır.
- Bu durum yaşlı bireyin güvenlik, saygı, sevgi, ait olma ve tanınma gibi gereksinimlerini tehdit etmektedir.
Soru 97
Sosyal ilişki ölçümleri arkadaş sayısı, görüşülen kişiler arasında akrabaların oranı, yaşanılan bölgedeki örgütlere üyelik gibi sosyal ilişki ağının yapısal yönlerinden oluştuğunu savunan sosyal destek yaklaşımı hangisidir?
Seçenekler
A
Gereksinim duyan bireye yardım edebilecek kişilerin sayısı
B
Bireyin sosyal ilişkilerinin niteliği
C
Elde edilebilirlik algısı
D
Sosyal ilişkide bulunulan kişi sayısı
E
Bir gruba ait olma
Açıklama:
Sosyal desteği ilişkide bulunulan kişi sayısı olarak tanımlayan yaklaşımda; sosyal ilişki ölçümleri arkadaş sayısı, görüşülen kişiler arasında akrabaların oranı, yaşanılan bölgedeki örgütlere üyelik gibi sosyal ilişki ağının yapısal yönlerinden oluşmuştur.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi istismar sorgulamasında kullanılabilecek sorulardan değildir?
Seçenekler
A
İhtiyacınız olduğunda kimden yardım alıyorsunuz?
B
Sizi hiç odaya kilitlediler mi?
C
Yaşadığınız yerde kendinizi itilmiş hissediyor musunuz?
D
Bir yerinize hiç vuruldu mu ya da tartaklandınız mı?
E
Siz hiç birini bağladınız mı?
Açıklama:
İstismar sorgulamasında kullanılabilecek sorular;
- Yaşadığınız yerde kendinizi güvende hissediyor musunuz?
- Yaşadığınız yerde kendisinden korktuğunuz birisi var mı?
- İhtiyacınız olduğunda kimden yardım alıyorsunuz?
- Yemeklerinizi kim yapıyor?
- İlaçlarınızı almanız için size kim yardımcı oluyor?
- Para işlerinizle kim ilgileniyor?
- Ailenizle ya da bakıcınızla sık sık tartışır mısınız?
- Tartışmanız durumunda neler oluyor?
- Bir yerinize hiç vuruldu mu ya da tartaklandınız mı?
- Sizi hiç odaya kilitlediler mi?
- Hiç bağladılar mı?
- Hiç yemek yemeye zorlandınız mı?
- Sizin rızanız olmadan hiç mahrem yerlerinize dokundular mı?
- Kendinizi yalnız hissediyor musunuz?
- Yaşadığınız yerde kendinizi itilmiş hissediyor musunuz?
- Evde sizin bakımınızdan sorumlu kişiler sizi bakımevine göndermekle tehdit ettiler mi?
- Evde sizi tek başınıza bırakıyorlar mı?
- Yardıma ihtiyacınız olduğunda size bakanlar hep size yardım edecek durumda olamıyorlar mı?
- Size ait olan şeyleri size sormadan alıyorlar mı?
- Anlamadığınız ya da istemediğiniz belgeleri imzalamak zorunda bırakıldınız mı?
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismarı ve ihmalinde istismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması
B
75 yaş ve üzerinde olma
C
Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi
D
Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi
E
Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması
Açıklama:
İstismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörleri;
- Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması
- Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi
- Kişilik problemleri (düşünce ve davranışlarını kontrol edememe, benlik saygısını yitirme)
- Yaşanılan ev tipi
- Parasal ve tıbbi problemler
- Ekonomik olarak yaşlı bireye bağımlı olası
- Evlilik çatışması
- İşsizlik
- Madde bağımlısı olma
- Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması
- Daha önceden kendisinin istismara maruz kalması
- Aile içi dinamiklerinin bozulması
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıya yönelik istismar ve ihmal durumlarının engellenmesinde ikincil korunma aşamasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşlıların güçlendirilmesi
B
Yaşlının erken dönemde fark edilmesi
C
Sağlık personeli ve yaşlıya hizmet veren kişiler tarafından yaşamını yitirmesinin engellenmesi
D
Uğradıkları şiddete bağlı olarak kalıcı fiziksel sağlık sorunları oluşmasının engellenmesi
E
Yaşlı bireyin ruhsal sağlığının ve yaşam kalitesinin bozulmasını engellenmesi
Açıklama:
İstismar ve ihmale uğramış yaşlının yakınları, sağlık personeli ve yaşlıya hizmet veren kişiler tarafından erken dönemde farkedilmesive gerekli önlemlerin alınması ile yaşlıların yaşamlarını yitirmelerinin, uğradıkları şiddete bağlı olarak kalıcı fiziksel sağlık sorunları oluşmasının ve yaşlı bireyin ruhsal sağlığının ve yaşam kalitesinin bozulmasını engellenmesidir.
Soru 101
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yaşlı istismarı değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar/ Kötü niyetli cinsel temas
C
Psikolojik/duygusal istismar
D
Ekonomik istismar
E
Kendi kendini ihmal
Açıklama:
Yaşlı İstismarı ve Tipleri: Yaşlı istismarı şu şekilde gruplandırılabilir;
• Fiziksel istismar
• Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
• Psikolojik/duygusal istismar
• Ekonomik istismar/sömürü
• Fiziksel istismar
• Cinsel istismar/kötü niyetli cinsel temas
• Psikolojik/duygusal istismar
• Ekonomik istismar/sömürü
Soru 102
Aşağılama veya utandırma, telefon, para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlar, sosyal izolasyon, saygısızlık, ihtiyaçların önemsizleştirilmesi ya da göz ardı edilmesi, mallarını tahrip etme ya da zarar verme gibi davranışlar hangi istismar türüne örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Psikolojik/duygusal istismar
C
Cinsel istismar
D
Ekonomik istismar
E
Terk etme
Açıklama:
Psikolojik/duygusal istismar; yaşlı birey zorlayıcı taktiklere ya da tehdit eylemlerine maruz kaldıktan sonra yaşlının travma deneyimlemesi ile oluşur.
Örnek olarak aşağılama veya utandırma, telefon, para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlar, sosyal izolasyon,
saygısızlık, ihtiyaçların önemsizleştirilmesi ya da göz ardı edilmesi, mallarını tahrip etme ya da zarar verme gibi davranışlar verilebilir.
Örnek olarak aşağılama veya utandırma, telefon, para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlar, sosyal izolasyon,
saygısızlık, ihtiyaçların önemsizleştirilmesi ya da göz ardı edilmesi, mallarını tahrip etme ya da zarar verme gibi davranışlar verilebilir.
Soru 103
Öfkesini kontrol edemeyerek yaşlı bireyi ittirerek yaralanmasına neden olan bakıcı, hangi istismar türünü uygulamış olur?
Seçenekler
A
Kendi kendini ihmal
B
Psikolojik/duygusal istismar
C
Fiziksel istismar
D
Ekonomik istismar
E
Cinsel istismar
Açıklama:
Fiziksel istismar; yaşlı bireye bakan aile üyesi, bakıcı ya da yaşlının güvendiği birişi tarafından yaşlının kasıtlı olarak ağrı ve acı verici bir şekilde, uygunsuz bir ölçüde yaralanması (örn; tırmalanma, ısırılma, tokatlanma, ittirilme, çarpma, şiddetli dövülme vb. ile), saldırıya uğraması, bir silahla (örn; bıçak, tabanca veya başka bir nesne ile) tehdit edilmesi durumunda oluşur.
Soru 104
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yaşlı bireyin kendinden kaynaklanan risk faktörü verilmiştir?
Seçenekler
A
Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması
B
Daha önceden kendisinin istismara maruz kalması
C
Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi
D
Fiziksel engelinin bulunması
E
Evlilik çatışması
Açıklama:
Yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörleri;
• 75 yaş ve üzerinde olma
• Kadın olma
• Dul olma/yalnız yaşama
• Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
• Sosyal güvencenin olmaması
• Ekonomik bağımlılık
• Çocuğunun/akrabasının evinde ikamet etme
• Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş ailede yaşama
• Hafif/orta bilişsel bozukluğu olma (Alzheimer vb. rahatsızlıklar)
• Kronik hastalığı bulunma/Fiziksel ve mental bozukluk
• Fiziksel engeli bulunma
• Günlük yaşam etkinliklerinde yetersiz olma/başkalarına bağımlı olma
• Aile içi ilişkilerinin kötü olması
• 75 yaş ve üzerinde olma
• Kadın olma
• Dul olma/yalnız yaşama
• Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
• Sosyal güvencenin olmaması
• Ekonomik bağımlılık
• Çocuğunun/akrabasının evinde ikamet etme
• Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş ailede yaşama
• Hafif/orta bilişsel bozukluğu olma (Alzheimer vb. rahatsızlıklar)
• Kronik hastalığı bulunma/Fiziksel ve mental bozukluk
• Fiziksel engeli bulunma
• Günlük yaşam etkinliklerinde yetersiz olma/başkalarına bağımlı olma
• Aile içi ilişkilerinin kötü olması
Soru 105
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgulardan değildir?
Seçenekler
A
Yaralanma mekanizmasına uymayan öykü
B
Soruları cevaplarken bakıcısına bakma
C
Yaralanmanın ciddiyetini önemsememe veya inkâr etme
D
Aile üyelerinin veya diğer bakım verenlerin uygun reaksiyonları
E
Anlatılanlarla fizik muayene arasında uyumsuzluk
Açıklama:
Yaşlı İstismar ve İhmalinin Belirtileri: Hikayede yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
• Yaralanma mekanizmasına uymayan öykü
• Yaralanma oluşumu ve tedavi arama arasında gecikmelerin olması
• Aile üyelerinin veya diğer bakım verenlerin uygunsuz reaksiyonları
• Hasta ve bakım veren kişilerin olayın oluş şekli hakkındaki açıklamalarının birbirine uymaması
• Yaralanmanın ciddiyetini önemsememe veya inkar etme
• Anlatılanlar ve fizik muayene arasında uyumsuzluk
• Soruları cevaplandırırken bakıbakıcısına bakma
• Öyküde sık travma hikayesi
• Yaralanma mekanizmasına uymayan öykü
• Yaralanma oluşumu ve tedavi arama arasında gecikmelerin olması
• Aile üyelerinin veya diğer bakım verenlerin uygunsuz reaksiyonları
• Hasta ve bakım veren kişilerin olayın oluş şekli hakkındaki açıklamalarının birbirine uymaması
• Yaralanmanın ciddiyetini önemsememe veya inkar etme
• Anlatılanlar ve fizik muayene arasında uyumsuzluk
• Soruları cevaplandırırken bakıbakıcısına bakma
• Öyküde sık travma hikayesi
Soru 106
İstismar ve ihmale uğramış yaşlının yakınları, sağlık personeli ve yaşlıya hizmet veren kişiler tarafından erken dönemde farkedilmesive gerekli önlemlerin alınması ile yaşlıların yaşamlarını yitirmelerinin, uğradıkları şiddete bağlı olarak kalıcı fiziksel sağlık sorunları oluşmasının ve yaşlı bireyin ruhsal sağlığının ve yaşam kalitesinin bozulmasını engellenmesi olarak tanımlanan koruma şekli aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
Üçüncül koruma
C
İkincil koruma
D
Dördüncül koruma
E
Beşincil koruma
Açıklama:
İkincil Koruma: İstismar ve ihmale uğramış yaşlının yakınları, sağlık personeli ve yaşlıya hizmet veren kişiler tarafından erken dönemde farkedilmesive gerekli önlemlerin alınması ile yaşlıların yaşamlarını yitirmelerinin, uğradıkları şiddete bağlı olarak kalıcı fiziksel sağlık sorunları oluşmasının ve yaşlı bireyin ruhsal sağlığının ve yaşam kalitesinin bozulmasını engellenmesidir.
Soru 107
Aşağıda verilen seçeneklerden hangisinde istismar ve ihmal durumlarının engellenmesi için alınabilecek önlemler arasında değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin arttırılması ve bağımsızlığı için aileyi eğitmek, desteklemek ve cesaretlendirmek.
B
Sağlık çalışanlarının anamnez alırken soracakları soruları doğru seçmesi, suçlayıcı, yargılayıcı olmaması ve ayrıntılı fizik bakı yapması.
C
İstismarın nedenlerinin, sonuçlarının ve önlenmesinin araştırılması ya da araştırılmasına katkıda bulunulması.
D
Her toplum şiddet olaylarına karşı hükümet programları, yasal düzenlemeler,
medya, resmi ve gönüllü kuruluşlar, eğitim kurumları vb. aracılığıyla çalışmalar yapmalıdır.
medya, resmi ve gönüllü kuruluşlar, eğitim kurumları vb. aracılığıyla çalışmalar yapmalıdır.
E
Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmemek ve farkındalık yaratmamak
Açıklama:
İstismar ve İhmal Durumlarının Engellenmesi İçin Alınabilecek
Önlemler: İstismar ve ihmali önlemede toplumsal yaklaşım önemlidir. Yaşlı istismar ve ihmallerinde en önemli sorun problemin farkında olunmaması ve
saptanmasındaki zorluklardır.
Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak.
Her toplum şiddet olaylarına karşı hükümet programları, yasal düzenlemeler,
medya, resmi ve gönüllü kuruluşlar, eğitim kurumları vb. aracılığıyla çalışmalar yapmalıdır.
İstismarın nedenlerinin, sonuçlarının ve önlenmesinin araştırılması ya da araştırılmasına katkıda bulunulması.
Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin arttırılması ve bağımsızlığı için aileyi eğitmek, desteklemek ve cesaretlendirmek.
Sağlık çalışanlarının anamnez alırken soracakları soruları doğru seçmesi, suçlayıcı, yargılayıcı olmaması ve ayrıntılı fizik bakı yapması.
Önlemler: İstismar ve ihmali önlemede toplumsal yaklaşım önemlidir. Yaşlı istismar ve ihmallerinde en önemli sorun problemin farkında olunmaması ve
saptanmasındaki zorluklardır.
Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak.
Her toplum şiddet olaylarına karşı hükümet programları, yasal düzenlemeler,
medya, resmi ve gönüllü kuruluşlar, eğitim kurumları vb. aracılığıyla çalışmalar yapmalıdır.
İstismarın nedenlerinin, sonuçlarının ve önlenmesinin araştırılması ya da araştırılmasına katkıda bulunulması.
Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin arttırılması ve bağımsızlığı için aileyi eğitmek, desteklemek ve cesaretlendirmek.
Sağlık çalışanlarının anamnez alırken soracakları soruları doğru seçmesi, suçlayıcı, yargılayıcı olmaması ve ayrıntılı fizik bakı yapması.
Soru 108
Aşağıdaki istismar ve ihmal belirtilerinden hangisi, “Mental durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular”dan biridir?
Seçenekler
A
İntihar düşüncesi
B
Reçetelenmemiş ilaç kullanımı
C
Konuşmada bozulma
D
El ve ayaklarında bağ izleri
E
Cinsel yolla bulaşan hastalık bulguları
Açıklama:
Mental durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
• Korkulu/anksiyeteli/depresif olma
• İntihar düşüncesi
• Konsantrasyon güçlüğü/hafıza kaybı
• Korkulu/anksiyeteli/depresif olma
• İntihar düşüncesi
• Konsantrasyon güçlüğü/hafıza kaybı
Soru 109
1- Konuşmada bozukluk
2- Konfüzyon
3- Hiperaktifreflexler/Tremorlar
4- Gaita ve idrar içerisinde kaldığına dair bulgular
5- Üriner enfeksiyon
Yukarıda numaraları verilmiş bulgulardan hangileri nörolojik durumda yaşlı istismarı ve ihmalini düşündürür?
2- Konfüzyon
3- Hiperaktifreflexler/Tremorlar
4- Gaita ve idrar içerisinde kaldığına dair bulgular
5- Üriner enfeksiyon
Yukarıda numaraları verilmiş bulgulardan hangileri nörolojik durumda yaşlı istismarı ve ihmalini düşündürür?
Seçenekler
A
1, 2 ve 4
B
1, 3 ve 4
C
1, 4 ve 5
D
1, 2 ve 5
E
1,2 ve 3
Açıklama:
Nörolojik durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
• Konuşmada bozulma
• Konfüzyon
• Hiperaktifreflexler/Tremorlar
• Konuşmada bozulma
• Konfüzyon
• Hiperaktifreflexler/Tremorlar
Soru 110
“Yaşlılara Sosyal Destek” konusunda, yaşlılığa yüklenen anlamları açıklamaya çalışan teorilerden “Toplumsal Değişim Teorisi”, aşağıdaki anlatımların hangisindedir?
Seçenekler
A
Yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşam biçimi, sosyoekonomik durumu ve sağlık düzeyi belirler.
B
Gelişen toplumlardaki yaşlıların yapabildikleri ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olmamaktadır.
C
Yaşlının fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal olarak da bir uzaklaşma yaşar.
D
Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülür.
E
Emeklilik ya da dulluk sonucunda kimi roller kaybolur.
Açıklama:
Toplumsal Değişim Teorisi
• Gelişen toplumlardaki yaşlıların yapabildikleri ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olamamaktadır.
• Bu değişim hızına yetişmeyen ya da beklentileri karşılayamayan yaşlı birey de zaman zaman modası geçmiş bulunmaktadır.
• Bu durum yaşlı bireyin güvenlik, saygı, sevgi, ait olma ve tanınma gibi gereksinimlerini tehdit etmektedir
• Gelişen toplumlardaki yaşlıların yapabildikleri ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olamamaktadır.
• Bu değişim hızına yetişmeyen ya da beklentileri karşılayamayan yaşlı birey de zaman zaman modası geçmiş bulunmaktadır.
• Bu durum yaşlı bireyin güvenlik, saygı, sevgi, ait olma ve tanınma gibi gereksinimlerini tehdit etmektedir
Soru 111
Yaşlılarda gözlenemeyecek olan istismar tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar
C
Terk etme
D
Psikolojik istismar
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Yaşlıyı terk etme bir istismar tipi değildir
Soru 112
Bedensel temizliğine ve giyinmesine yardım edilmemesi, ruhsal sağlık gereksinimlerinin karşılanmaması durumunda, yaşlılarda ihmal edilen nedir?
Seçenekler
A
Bakım vericinin ihmali
B
Yaşlının kendi kendini ihmali
C
Fiziksel ihmal
D
Psikolojik ihmal
E
Terk etme
Açıklama:
Söz konusu ihmaller, bakıcının ihmalleridir.
Soru 113
Yaşlının anemnezisinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin yer alması, ihmal ve istismar varlığını göstermez?
Seçenekler
A
Yaralanma mekanizmasına uymayan öykü
B
Yaşlı bireyin öz güveninin yüksek olması
C
Yaralanmanın ciddiyetini önemsememe veya
inkar etme
inkar etme
D
Aile üyelerinin veya diğer bakım verenlerin uygunsuz
reaksiyonları
reaksiyonları
E
Yaralanma oluşumu ve tedavi arama arasında
gecikme yaşanması
gecikme yaşanması
Açıklama:
Yaşlı bireyin öz güveninin yüksek olması, ihmal ve istismar varlığının göstergesi değildir.
Soru 114
“Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği
yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu
yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta
gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla
kadar hapis cezası ile cezalandırılır” ifadesi, aşağıdaki
kanunlardan hangisinin kaçıncı maddesinde yer almaktadır?
yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu
yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta
gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla
kadar hapis cezası ile cezalandırılır” ifadesi, aşağıdaki
kanunlardan hangisinin kaçıncı maddesinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 280. maddesi
B
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 30. maddesi
C
12056 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun
38. maddesi
38. maddesi
D
24607 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 36.
maddesi
maddesi
E
25673 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun
80. maddesi
80. maddesi
Açıklama:
Söz konusu kanun ve maddesi A seçeneğindeki gibidir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıya yönelik istismar
ve ihmal durumlarının engellenmesi halinde birincil
korunma aşağıdakilerden hangisi olamaz?
ve ihmal durumlarının engellenmesi halinde birincil
korunma aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Seçenekler
A
Yaşlıların güçlendirilmesi
B
Yaşlıların ekonomik yönden bağımsızlıklarını
kazanması
kazanması
C
Aktif yaşlanmanın sağlanması ile üretkenliklerini
korumalarının sağlanması
korumalarının sağlanması
D
Yaşlıların uğradıkları şiddete bağlı olarak kalıcı
fiziksel sağlık sorunu yaşamalarının engellenmesi
fiziksel sağlık sorunu yaşamalarının engellenmesi
E
Yaşlılara yönelik şiddetin önlenmesi için yasal
düzenlemelerin yapılması
düzenlemelerin yapılması
Açıklama:
Yaşlıların uğradıkları şiddete bağlı olarak kalıcı
fiziksel sağlık sorunu yaşamalarının engellenmesi, birincil koruma değildir.
fiziksel sağlık sorunu yaşamalarının engellenmesi, birincil koruma değildir.
Soru 116
Yaşlılara yönelik istismar ve ihmalin engellenmesinde alınabilecek önlemlerden olmayan, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlı istismarı ve ihmali konusunda yaşlı bireyleri
bilgilendirmek
bilgilendirmek
B
Bağımlı yaşlısı bulunan ailelere sosyal iletişim
ve destek sağlamak
ve destek sağlamak
C
Yaşlı bireyin yaşam kalitesinin arttırılması
D
Sağlık çalışanlarının üstünkörü fizik bakı yapması
E
Gerekli durumlarda kurumlara yerleştirilmeleri
için sektörler arası işbirliğinde bulunmak
için sektörler arası işbirliğinde bulunmak
Açıklama:
Sağlık çalışanlarının üstünkörü fizik bakı yapması, Yaşlılara yönelik istismar ve ihmalin engellenmesinde alınabilecek önlemlerden değildir.
Soru 117
Hangisi sosyal destek kapsamı içerisinde değildir?
Seçenekler
A
Duygusal destek
B
Maddi destek
C
Bilgi desteği
D
Ağ desteği
E
Teknik destek
Açıklama:
Teknik destek, sosyal destek değildir.
Soru 118
Yaşlıların fiziksel bir engelinin bulunmamasına
rağmen kendine dikkat etmede ve öz bakımını
sağlamada yetersiz/isteksiz olması durumu
aşağıdakilerden hangisinin belirtisi olabilir?
rağmen kendine dikkat etmede ve öz bakımını
sağlamada yetersiz/isteksiz olması durumu
aşağıdakilerden hangisinin belirtisi olabilir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Kendi kendini ihmal
C
. Psikolojik/duygusal istismar
D
Bakım vericinin ihmali
E
Cinsel istismar
Açıklama:
Kendi kendini ihmal, yetersizlik belirtisidir.
Soru 119
Yaşlı istismar ve ihmalinde, risk faktörlerinden olmayan, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
75 yaş ve üzerinde olma
B
. Kadın olma
C
Sosyal güvence varlığı
D
Dul olma/yalnız yaşama
E
Geniş ailede yaşama
Açıklama:
Sosyal güvence varlığı, bir risk faktörü değildir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi istismar sorgulamasında
kullanılabilecek sorular arasında yer almaz?
kullanılabilecek sorular arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşadığınız yerde kendinizi güvende hissediyor
musunuz?
musunuz?
B
. Sizin rızanız olmadan hiç mahrem yerlerinize
dokundurlar mı?
dokundurlar mı?
C
Anlamadığınız ya da istemediğiniz belgeleri
imzalamak zorunda bırakıldınız mı?
imzalamak zorunda bırakıldınız mı?
D
Ailenizden birine şiddet uyguladınız mı?
E
Para işlerinizle kim ilgileniyor?
Açıklama:
Ailenizden birine şiddet uyguladınız mı? sorusu, istismar sorgulamasında kullanılamaz.
Soru 121
Yaşlı bireyin zorlayıcı taktiklere ya da tehdit eylemlerine maruz kalarak travma deneyimlemesi ile oluşan istismar çeşidine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Fiziksel istismar
C
Sömürü
D
Psikolojik istismar
E
Kapalı istismar
Açıklama:
Psikolojik/duygusal istismar; yaşlı birey zorlayıcı taktiklere ya da tehdit eylemlerine maruz kaldıktan sonra yaşlının travma deneyimlemesi ile oluşur. Örnek olarak aşağılama veya utandırma, telefon, para ya da diğer kaynaklara erişimi kısıtlayan ya da yasaklayan kontrol edici davranışlar, sosyal izolasyon, saygısızlık, ihtiyaçların önemsizleştirilmesi ya da göz ardı edilmesi, mallarını tahrip etme ya da zarar verme gibi davranışlar verilebilir.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismar ve ihmalinde yaşlı bireyin kendisinden kaynaklanan risk faktörleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Kadın olma
B
Dört ya da daha fazla kişi ile birlikte/geniş ailede yaşama
C
Ekonomik bağımlılık
D
Çocuğunun/akrabasının evinde ikamet etme
E
Yaralanma mekanizmasına uymayan öykü
Açıklama:
Yaralanma mekanizmasına uymayan öykü, hikayede yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular arasında yer almaktadır.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismar ve ihmalinin, istismar eden kişiden kaynaklandığı risk faktörüdür?
Seçenekler
A
Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması
B
Sosyal güvencenin olmaması
C
Çocuğunun/akrabasının evinde ikamet etme
D
Ekonomik bağımlılık
E
Eğitim seviyesi/hiç eğitim almamış olma
Açıklama:
İstismar eden kişiden kaynaklanan risk faktörleri;
• Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması
• Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi
• Kişilik problemleri (düşünce ve davranışlarını kontrol edememe, benlik saygısını yitirme)
• Yaşanılan ev tipi
• Parasal ve tıbbi problemler
• Ekonomik olarak yaşlı bireye bağımlı olası
• Evlilik çatışması
• İşsizlik
• Madde bağımlısı olma
• Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması
• Daha önceden kendisinin istismara maruz kalması
• Aile içi dinamiklerinin bozulması
• Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması
• Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi
• Kişilik problemleri (düşünce ve davranışlarını kontrol edememe, benlik saygısını yitirme)
• Yaşanılan ev tipi
• Parasal ve tıbbi problemler
• Ekonomik olarak yaşlı bireye bağımlı olası
• Evlilik çatışması
• İşsizlik
• Madde bağımlısı olma
• Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması
• Daha önceden kendisinin istismara maruz kalması
• Aile içi dinamiklerinin bozulması
Soru 124
Aile öyküsünde yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Geçmişte ailede şiddet öyküsü
B
Madde bağımlılığı
C
Aile işlerinde yaşlıya yer vermeme
D
Ailedeki büyük kararlara katılamama
E
Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları
Açıklama:
Kötü beslenme/stres ve yorgunluk bulguları Genel görünüşte yaşlı istismar ve ihmalini
düşündürecek bulgulardandır.
düşündürecek bulgulardandır.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismar ve ihmal durumlarının engellenmesi için alınabilecek önlemlerden değildir?
Seçenekler
A
Yaşlıların istismardan korunmaları konusunda yaşlıları bilgilendirmek ve farkındalık
yaratmak
yaratmak
B
Gerekli durumlarda kurumlara yerleştirilmeleri konusunda sektörler arası işbirliğinde
bulunmak
bulunmak
C
Bağımlı yaşlısı olan ailelere sosyal iletişim ve destek sağlamak
D
İstismarın nedenlerinin, sonuçlarının ve önlenmesinin araştırılması ya da araştırılmasına
katkıda bulunulması
katkıda bulunulması
E
Aç, kirli, bakıcısından korkmuş, vücudunda sık sık bereleri olan, sık sık hasta olan ya
da şaşkın ve kafası karışmış görünen yaşlılar için uyanık olmak
da şaşkın ve kafası karışmış görünen yaşlılar için uyanık olmak
Açıklama:
Aç, kirli, bakıcısından korkmuş, vücudunda sık sık bereleri olan, sık sık hasta olan ya
da şaşkın ve kafası karışmış görünen yaşlılar için uyanık olmak yaşlı istismar ve ihmalinin teşhisinde önemlidir.
da şaşkın ve kafası karışmış görünen yaşlılar için uyanık olmak yaşlı istismar ve ihmalinin teşhisinde önemlidir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi etkinlik teorisinin ortaya koyduğu bir düşüncedir?
Seçenekler
A
Emeklilik ya da dulluk sonucunda bazı roller kaybolur.
B
Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilmen süreci olarak görülür.
C
Yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşam biçimi, sosyoekonomik durumu ve sağlık
düzeyi belirler.
düzeyi belirler.
D
Gelişen toplumlardaki yaşlıların yapabildikleri ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları
denk olamamaktadır.
denk olamamaktadır.
E
Değişim hızına yetişmeyen ya da beklentileri karşılayamayan yaşlı birey de zaman
zaman modası geçmiş bulunmaktadır.
zaman modası geçmiş bulunmaktadır.
Açıklama:
Etkinlik Teorisi
• Yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşamnbiçimi, sosyoekonomik durumu ve sağlık
düzeyi belirler.
• Yaşlı bireyin yaşamdaki etkinliğinin giderekn azaldığı kabul edilmekle birlikte, toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile asıl toplumsa etkileşim azalmaktadır.
• Yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşamnbiçimi, sosyoekonomik durumu ve sağlık
düzeyi belirler.
• Yaşlı bireyin yaşamdaki etkinliğinin giderekn azaldığı kabul edilmekle birlikte, toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile asıl toplumsa etkileşim azalmaktadır.
Soru 127
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 280. madde: Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi sonucunda karşılaşacağı yaptırım aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Maaşının dörtte biri kesilir
B
İki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır
C
Bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır
D
6 aydan az hapis cezası ile cezalandırılırsa, bu ceza paraya çevrilir.
E
3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilebilir.
Açıklama:
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 280. madde: Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi 1. Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Soru 128
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 280. madde: Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi 1. Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Burada sözü edilen meslek mensupları hangileridir?
Seçenekler
A
Yalnızca hemşire ve sağlık hizmeti verenler.
B
Tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve sağlık hizmeti veren diğer kişiler.
C
Diş tabibi hariç tüm tabipler.
D
Yalnızca eczacı ve tabipler
E
Tabip ve hemşireler
Açıklama:
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 280. madde: Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi
1. Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
2. Sağlık mesleği mensubu deyiminden tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve sağlık hizmeti veren diğer kişiler anlaşılır.
1. Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
2. Sağlık mesleği mensubu deyiminden tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve sağlık hizmeti veren diğer kişiler anlaşılır.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi mental durumda yaşlı istismar ve ihmalini
düşündürecek bulgulardandır?
düşündürecek bulgulardandır?
Seçenekler
A
Konsantrasyon güçlüğü/hafıza kaybı
B
Konuşmada bozulma
C
Reçetelenmemiş ilaç kullanımı
D
Hekim direktiflerine uymama
E
Hiperaktifreflexler/Tremorlar
Açıklama:
Mental durumda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
• Korkulu/anksiyeteli/depresif olma
• İntihar düşüncesi
• Konsantrasyon güçlüğü/hafıza kaybı
• Korkulu/anksiyeteli/depresif olma
• İntihar düşüncesi
• Konsantrasyon güçlüğü/hafıza kaybı
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi vital bulgularda yaşlı istismar ve ihmalini
düşündürecek bulgular bir arada verilmiştir?
düşündürecek bulgular bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
Özellikle el ve ayak bileklerinde bağ izleri- Ekstremitelerde hareket kısıtlılığı
B
Cinsel yolla bulaşan hastalık bulguları-Üriner enfeksiyon
C
Geçmişte ailede şiddet öyküsü-Kontraktürler- Dekübitüs/bası yaralarının bulunması
D
Geçmişte ailede şiddet öyküsü-Aşırı zayıf ya da aşırı kilolu olma
E
Otonom yanıtlar-Aşırı zayıf ya da aşırı kilolu olma
Açıklama:
Vital bulgularda yaşlı istismar ve ihmalini düşündürecek bulgular;
• Otonom yanıtlar (kan basıncında ve nabız
hızında yükseklik, fazla terleme …)
• Aşırı zayıf ya da aşırı kilolu olma
• Otonom yanıtlar (kan basıncında ve nabız
hızında yükseklik, fazla terleme …)
• Aşırı zayıf ya da aşırı kilolu olma