Yaşlılık dönemindeki fiziksel gelişim alanındaki değişiklikler sonucunda fiziksel gücün azalması, vücutta güç kaybı ve defarmosyanların ortaya çıkması, duyusal kayıplar ve kronik hastalıkların ortaya çıkması, uyku düzeninde bozulmalar, psikomotor becerilerdeki kayıplar nedeniyle tepki zamanında artış gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bilişsel gelişim alanında ise sinir hücrelerinin kaybı veya azalması nedeniyle hafıza ve dikkat sorunları, muhakeme becerilerinin azalması gibi durumlarla karşılaşılmaktadır. Psikososyal gelişim alanında ise benlik kavramındaki değişiklikler, eş kaybı, akranların ölümü, emeklilik ve emeklilikle ortaya çıkan gelirde azalma, statüde değişiklik, huzurevinde veya yaşlı bakım evine yerleşmek zorunda kalma gibi değişiklikler bireylerin yaşamlarını güçleştirmekte, uyum düzeylerini düşürmektedir. Doğru yanıt E’dir.

Yaşlılık dönemindeki fiziksel gelişim alanındaki değişiklikler sonucunda fiziksel gücün azalması, vücutta güç kaybı ve defarmosyanların ortaya çıkması, duyusal kayıplar ve kronik hastalıkların ortaya çıkması, uyku düzeninde bozulmalar, psikomotor becerilerdeki kayıplar nedeniyle tepki zamanında artış gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Psikososyal gelişim alanında ise benlik kavramındaki değişiklikler, eş kaybı, akranların ölümü, emeklilik ve emeklilikle ortaya çıkan gelirde azalma, statüde değişiklik, huzurevinde veya yaşlı bakım evine yerleşmek zorunda kalma gibi değişiklikler bireylerin yaşamlarını güçleştirmekte, uyum düzeylerini düşürmektedir. Doğru yanıt B’dir.

Depresyonla Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu, depresif duygu durumu, ağlama, kederli olma, umutsuzluk ve çaresizlik gibi belirtilerle gözlenmektedir. Bu alt türde yer alan bireylerin depresyon belirtileri depresyon tanısı alacak kadar belirgin ve yoğun olmamakla birlikte, bireylerin yaşadıkları stresten olumsuz etkilenmiş ve işlevselliklerini yitirmiş olması nedeni ile psikolojik desteğe ve müdahaleye ihtiyaç duyması söz konusudur. Doğru yanıt A’dır.

Karışık veya Belirsiz Uyum Bozukluğu alt türünde ise duygusal ve davranışsal belirtiler aynı anda görülebileceği gibi, diğer uyum bozukluğu alt tiplerinin hiç birisinde yer almayan belirtiler de gözlenebilmektedir. Algılanan stres sonrasında sosyal çekilme ya da katılım beklenen etkinliklerde (çalışma hayatı) ketlenme yaşanması bunlardan bazılarıdır. Doğru yanıt E’dir.

Problem odaklı başa çıkma stratejileri, bireyin herhangi bir stres kaynağı ile karşılaştığında stres kaynağını ortadan kaldırmak ya da stres kaynağının etkisini azaltmak için doğrudan stres oluşturan olaya ya da duruma yönelik tepkilerini içermektedir. Problem odaklı stratejiler bireylerin aktif olmasını gerektiren, stresli durumla baş etme için planlama yapma, baş etmeyi olumsuz yönde etkileyen başka bir etkinliği durdurma, sorunun çözümünde kendisine yardımcı olacak destek mekanizmalarını harekete geçirme gibi durumun kontrolünü ele almaya yönelik yöntemlerle ortaya konmaktadır. Duygu odaklı başa çıkma stratejileri genellikle stres kaynağı kontrol edilemez, değiştirilemez olarak algılandığında daha fazla tercih edilmektedir. Problem odaklı başa çıkma stratejilerinin aksine, duygu odaklı başa çıkma stratejilerinde birey uyum sağlama sürecinde başarılı olmak için kendi düşünce ve duyguları üzerine odaklanmaktadır. Bireyler Durumu ya da Olayı Yeniden Yorumlama, Durumu Kabul Etme, Sosyal Karşılaştırma, Sosyal Destek Arama ve Bulma, Durumu Görmezden Gelme, Durumdan Kaçınma gibi yöntemleri kullanarak olumsuz duygularını kontrol etmeye, azaltmaya çalışmaktadırlar. Doğru yanıt B’dir.

Yaşlılığa uyum süreci; seçim yapma, telafi etme, etkili ya da fonksiyonel kılma olmak üzere üç bileşenle açıklanmaktadır. Seçim yapma süreci ile yaşlılar günlük yaşamlarında kendileri için çok önemli ve öne çıkan alanlara daha fazla odaklanmak için bazı etkinlikler, amaçlar veya boyutların sayısını azaltma yolunda adımlar atarlar. Kayıp ve azalan işlevselliklerinin yanı sıra, yaşamlarındaki zaman kısıtlılığı nedeni ile de yaşlılar kendileri için daha anlamlı amaçlarını ön plana çıkararak yaşamlarını daha anlamlı kılmaya çalışırlar. Bu kapsamda seçim yapma süreci yaşlıların aynı zamanda serbest zaman etkinliklerinde de kısıtlamalara gitmesine, bazı etkinlikleri diğerlerine tercih etmesine yol açmaktadır. Telafi etme ise yaşlılığın getirdiği kayıplarla ve olumsuzluklarla baş edebilmek, istenen düzeyde işlevsel olabilmek için yeni ve alternatif yollar, yöntemler kullanılması ile gerçekleştirilmektedir. Telafi etme stratejisi, aynı amaca ulaşmayı sağlayan alternatif kaynaklar ve yöntemler olduğunda kullanılmaktadır. Etkili ya da fonksiyonel kılma stratejisi ise bireylerin önemli bulduğu alanlarda işlevselliğini arttırmak için kendi kaynaklarını en üst seviyeye çıkarmak, daha da arttırmak ve zenginleştirmek için kullandığı bir yöntemdir. Bu stratejide birey bir kayıp yaşamamakta, yaşamına daha iyi uyum sağlamak için var olan kaynaklarını daha da geliştirip iyileştirmektedir. Doğru yanıt E’dir.

Yaşlılığa uyum süreci; seçim yapma, telafi etme, etkili ya da fonksiyonel kılma olmak üzere üç bileşenle açıklanmaktadır. Seçim yapma süreci ile yaşlılar günlük yaşamlarında kendileri için çok önemli ve öne çıkan alanlara daha fazla odaklanmak için bazı etkinlikler, amaçlar veya boyutların sayısını azaltma yolunda adımlar atarlar. Kayıp ve azalan işlevselliklerinin yanı sıra, yaşamlarındaki zaman kısıtlılığı nedeni ile de yaşlılar kendileri için daha anlamlı amaçlarını ön plana çıkararak yaşamlarını daha anlamlı kılmaya çalışırlar. Telafi etme ise yaşlılığın getirdiği kayıplarla ve olumsuzluklarla baş edebilmek, istenen düzeyde işlevsel olabilmek için yeni ve alternatif yollar, yöntemler kullanılması ile gerçekleştirilmektedir. Telafi etme stratejisi, aynı amaca ulaşmayı sağlayan alternatif kaynaklar ve yöntemler olduğunda kullanılmaktadır. Etkili ya da fonksiyonel kılma stratejisi ise bireylerin önemli bulduğu alanlarda işlevselliğini arttırmak için kendi kaynaklarını en üst seviyeye çıkarmak, daha da arttırmak ve zenginleştirmek için kullandığı bir yöntemdir. Bu stratejiyi diğer iki uyum stratejisinden ayıran en önemli özellik, bu stratejinin bir kayıp karşısında işe koşulmamasıdır. Aksine birey bir kayıp yaşamamakta, yaşamına daha iyi uyum sağlamak için var olan kaynaklarını daha da geliştirip iyileştirmektedir. Doğru yanıt A’dır.

Yaşama aktif katılım bireyin tüm yaşam alanlarında girişken, dışsal gözlemci gibi davranmak yerine yaşamın içinde olmasını, çaba ve emek harcayarak sürece dahil olmasını ifade etmektedir. Örneğin, bireyin sosyal yaşama tüm benliği ile katılması, çaba ve emek harcayarak kişilerarası ilişki ve iletişimlere yatırım yapması bireyin sosyal yaşama aktif katılmasını ve kendisini bir bütünün parçası olarak hissetmesini sağlamaktadır. Bireydeki bu aidiyet ve bağlılık duygusu ise bireyin kendisini daha güçlü hissetmesine ve stres kaynaklarına daha fazla direnç göstermesine imkân sağlamakta, sonuçta uyum sağlamasını kolaylaştırmaktadır. Doğru yanıt D’dir.

Kabullenmeyi aynı zamanda uyum sağlama sürecini kolaylaştıran bir diğer özellik ise yeniliklere açık olmadır. Yeniliklere açık olma, yaşlının fiziksel, bilişsel ve psikososyal gelişim alanlarındaki eski alışkanlıklarını bırakarak, bu alanlardaki değişimlere yönelik yeni tavır ve tutumlar geliştirmesini sağlamaktadır. Yeniliklere açık olmayan bir yaşlı ise eski alışkanlıklarına ve davranış örüntülerine saplanıp kalmakta, yeni durumlara direnç göstermekte, yeni duruma uyum sağlamak için harcayacağı enerjiyi direnmek için harcamakta ve sonunda direnişi başarısızlıkla sonuçlanınca da büyük bir olasılıkla tükenmişlik yaşamaktadır. Doğru yanıt C’dir.

Uyum bozukluğu belirtileri gösteren bir bireye daha etkili olarak yaklaşabilmek için öncelikle bireyin hangi olay ya da durumu stres verici olarak algıladığı belirlenmelidir. Daha sonra, bu olayı neye ya da kendisinin hangi özelliklerine dayanarak stres verici, tehdit edici olarak algıladığı saptanmalı, bir sonraki aşamada ise bireyin bu olaya uyum sağlaması için müdahale edilmelidir. Müdahale aşamasında, bireyin durumu ya da olayı yeni ve farklı bir bakış açısı ile anlamlandırması konusunda destek olunabileceği gibi, bireyin bu durumla baş etmesi için bir takım becerilerle donatılarak güçlendirilmesi de söz konusu olabilmektedir. Doğru yanıt C’dir.

Yaşlılar telafi etme süreci ile sağlıklarını ve bağımsızlıklarını sürdürmelerini sağlayan temel etkinliklere ve rutinlere daha fazla zaman ve enerji harcamakta veya yeni kaynaklar oluşturmaktadırlar. Örneğin, azalan fiziksel güçleri nedeni ile gün içerisinde daha çabuk yorulan yaşlılar enerjilerini geri kazanmak için fazla uyuklamaktadırlar. Bu yolla kaybolan enerjilerine geri kavuşmaktadırlar. Telafi etme stratejisi, aynı amaca ulaşmayı sağlayan alternatif kaynaklar ve yöntemler olduğunda kullanılmaktadı

Dürtü Kontrol Bozukluğu/Davranım Bozukluğu İle Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu ise daha çok davranışsal belirtiler şeklinde ortaya çıkmaktadır. Bireyler yaşadıkları stres sonrasında başkalarının haklarını gasp etme, okula devamsızlık yapma, kamu mallarına ya da başkalarının eşyalarına zarar verme, kumar oynama, kendisini veya başkalarını tehlikeye sokacak evden kaçma gibi davranışlarda bulunmaktadırlar. Doğru seçenek "D" dir.

Bir yaşlının sinir hücrelerinin zarar görmesi sonucunda görme yetisini kaybetmesi içsel kaynaklı önemli yaşam olaylarına örnek olarak verilebilir çünkü yaşlı vücudunda meydana gelen bu değişime göre yaşamında yeni düzenleme ve değişiklikler yaparak uyum sağlamak zorunda kalmaktadır. Öte yandan, aile üyelerinden birinin ölümü gibi bireyin dışındaki faktörlerden kaynaklanan olaylar da bireylerin derinden etkilenmesine yol açmakta ve yeni yaşamına uyum sağlaması için yeni düzenlemeler yapmasını gerektirmektedir.

Yeniden yorumlama stratejisinde olumsuz bir olayın olumlu olarak yeniden yorumlanması sürecinde gerçeğin çarpıtılmaması çok önemlidir. Önemli olan gerçeklik sınırları içerisinde olumlu alternatif düşünce ve çözüm üretilmesidir.

Bireylerin başa çıkma sürecinde pasif olduğu kaçma, durumu görmezden gelme gibi yöntemler bireyin uyum sağlamasına katkıda bulunmamaktadır. Dolayısıyla bireylerin stres kaynağını değiştiremediği durumlarda etkin bir şekilde duygu odaklı başa çıkma stratejilerini kullanmaları onların kendileri ve çevreleri ile barışık bir yaşam sürmelerini kolaylaştırmaktadır. Stres kaynağının birey tarafından kontrol edilemediği durumlarda problem odaklı başa çıkma stratejileri işlevselliğini yitirmektedir.

Yaşama aktif katılımla yakından ilişkili olan ve bireyin uyum bozukluğuna karşı koruyan bir diğer özellik ise Özerkliktir. Özerklik kendi kendini düzenleme, kontrol etme ve kendi yaşamı ile ilgili kritik ve önemli kararlar alabilme becerisi gibi özellikleri vurgulamaktadır. Yaşlıların yaşam kalitesi ile doğrudan ilişkili olan bağımsız olabilme, kendi yaşamını özerk biçimde sürdürebilme uyum sağlama sürecinde kritik öneme sahiptir.

Önem verdiği kişilerden (aile, arkadaş,eş) onay alan, değerli bulunan, kendisini sosyal bir yapının parçasıymış gibi hisseden bireyler kendilerini güçlü hissetmekte, zorluklar karşısında yılgınlığa düşmemektedirler. Bu nedenlerle sosyal destek yaşlıların uyum sağlama süreçlerini kolaylaştırmaktadır.

Problem odaklı başa çıkma stratejileri, bireyin herhangi bir stres kaynağı ile karşılaştığında stres kaynağını ortadan kaldırmak ya da stres kaynağının etkisini azaltmak için doğrudan stres oluşturan olaya ya da duruma yönelik tepkilerini içermektedir. Problem odaklı stratejiler bireylerin aktif olmasını gerektiren, stresli durumla baş etme için planlama yapma, baş etmeyi olumsuz yönde etkileyen başka bir etkinliği durdurma, sorunun çözümünde kendisine yardımcı olacak destek mekanizmalarını harekete geçirme gibi durumun kontrolünü ele almaya yönelik yöntemlerle ortaya konmaktadır.

Stresle başa çıkma stratejilerini problem odaklı ve duygu odaklı stratejiler olarak iki genel başlık altında ele almaktadır. Doğru cevap A'dır.

Duygu odaklı başa çıkma stratejileri genellikle stres kaynağı kontrol edilemez, değiştirilemez olarak algılandığında daha fazla tercih edilmektedir. Bu ne- denle duygu odaklı başa çıkma stratejileri doğrudan problem ve sıkıntı oluşturan stres kaynağına dönük değildir.Doğru cevap A'dır.

Bireyler Durumu ya da Olayı Yeniden Yorumlama, Durumu Kabul Etme, Sosyal Karşılaştırma, Sosyal Destek Arama ve Bulma, Durumu Görmezden Gelme, Durumdan Kaçınma gibi yöntemleri kullanarak olumsuz duygularını kontrol etmeye, azaltmaya çalışmaktadırlar. Doğru cevap E'dir.

Sosyal karşılaştırma stratejisi de yaşlılar arasında sıklıkla kullanılan, bireyin kendisini kendisinden daha kötü durumda olan akranları ile karşılaştırarak gerçekleştirdiği duygu odaklı bir stratejidir. Doğru cevap B'dir.

Gerçekçi amaçlar belirlendiğinde yaşlılarda ‘işe yaramazlık’ duygusu da ortadan kalkacağı için yaşam kaliteleri de yükselecektir. Doğru cevap A'dır.

Telafi etme stratejisi, aynı amaca ulaşmayı sağlayan alternatif kaynaklar ve yöntemler olduğunda kullanılmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Yaşlılığa uyum süreci Seçim Yapma, Telafi Etme, Etkili ya da Fonksiyonel Kılma olmak üzere üç bileşenle açıklanmaktadır. Doğru seçenek E’dir.

Uyum, genel olarak bireyin kendisinde ya da çevresinde meydana gelen değişikliklere yönelik olarak tepki vererek kendisini yeni durumlara uydurması olarak tanımlanabilir. Doğru cevap C’dir.

Gelişim görevleri ilgili yaş grubunun gelişimsel özellikleri, toplumun ve kültürün beklentileri ve bireyin kendi hedefleri ve amaçları tarafından belirlenip şekillendirilmektedir. Doğru cevap D’dir.

Bireylerin gelişim özellikleri ve yaşamla ilgili hedeflerini, bireylerin gelişim görevlerinde vurgulanan yeni rollerini ve sorumluluklarını üstlenmelerini mümkün kılan sürece hazırbulunuşluk süreci denir.

Uyum, bireyin ortaya çıkan dengesizliği gidermek için sergilediği davranışlar sonrasında ulaştığı geçici dengelilik durumudur.

Yaşlılığa uyum süreci Seçim Yapma, Telafi Etme, Etkili ya da Fonksiyonel Kılma olmak üzere üç bileşenle açıklanmaktadır.

Gelişim görevlerinin fonksiyonları içinde bulunulan gelişim döneminde bireylerden beklenen kazanımların edinilmesi, sonraki gelişim dönemlerine hazırlık yapılması ve bireyin öz güven ve yeterlilik duygusunu kazanmasıdır
Gelişim görevlerinin fonksiyonları; içinde bulunulan gelişim döneminde bireylerden beklenen kazanımların edinilmesi, sonraki gelişim dönemlerine hazırlık yapılması ve bireyin öz güven ve yeterlilik duygusunu kazanmasıdır.

Yaşlılık dönemindeki fiziksel gelişim alanındaki değişiklikler sonucunda fiziksel gücün azalması, vücutta güç kaybı ve defarmosyanların ortaya çıkması, duyusal kayıplar ve kronik hastalıkların ortaya çıkması, uyku düzeninde bozulmalar, psikomotor becerilerdeki kayıplar nedeniyle tepki zamanında artış gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bilişsel gelişim alanında ise sinir hücrelerinin kaybı veya azalması nedeniyle hafıza ve dikkat sorunları, muhakeme becerilerinin azalması gibi durumlarla karşılaşılmaktadır. Psikososyal gelişim alanında ise benlik kavramındaki değişiklikler, eş kaybı, akranların ölümü, emeklilik ve emeklilikle ortaya çıkan gelirde azalma, statüde değişiklik, huzurevinde veya yaşlı bakım evine yerleşmek zorunda kalma
Psikososyal gelişim alanında ise benlik kavramındaki değişiklikler, eş kaybı, akranların ölümü, emeklilik ve emeklilikle ortaya çıkan gelirde
azalma, statüde değişiklik, huzurevinde veya yaşlı bakım evine yerleşmek zorunda kalma gibi değişiklikler bireylerin yaşamlarını güçleştirmekte, uyum düzeylerini düşürmektedir

Dürtü Kontrol Bozukluğu/Davranım Bozukluğu İle Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu ise daha çok davranışsal belirtiler şeklinde ortaya çıkmaktadır. Bireyler yaşadıkları stres sonrasında başkalarının haklarını gasp etme, okula devamsızlık yapma, kamu mallarına ya da başkalarının eşyalarına zarar verme, kumar oynama, kendisini veya başkalarını tehlikeye sokacak evden kaçma gibi davranışlarda bulunmaktadırlar
Dürtü Kontrol Bozukluğu/Davranım Bozukluğu İle Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu ise daha çok davranışsal belirtiler şeklinde ortaya çıkmaktadır. Bireyler yaşadıkları stres sonrasında başkalarının
haklarını gasp etme, okula devamsızlık yapma, kamu mallarına ya da başkalarının eşyalarına zarar verme, kumar oynama, kendisini veya başkalarını tehlikeye sokacak evden kaçma gibi davranışlarda bulunmaktadırlar.

Trafikte sıkışmak, yoğun iş programı nedeni ile işleri yetiştirememek, cep telefonunu kaybetmek, kilo sorunları ile uğraşmak, iş arkadaşı ile geçinmeye çalışmak, eşler arasındaki kültürel farklılıklar, reddedilme korkusu gibi birbirinden çok farklı durumlar çok dramatik olmayan ancak bireyin stres yaşamasına yol açan gündelik olaylar arasında yer almaktadır. Emeklilikse ÖNEMLİ YAŞAM OLAYLARI NDANDIR
Emeklilik, yaşlıların sosyal yaşamında bir dizi değişim gerçekleştirmesine yol açan önemli yaşam olaylarındandır. Emeklilikle birlikte zaman açısından yaşanılan kısıtlamalar ortadan kalkmakta, bireylerin daha fazla boş zamanı kalmaktadır.

Sosyal karşılaştırma stratejisi de yaşlılar arasında sıklıkla kullanılan, bireyin kendisini kendisinden daha kötü durumda olan akranları ile karşılaştırarak gerçekleştirdiği duygu odaklı bir stratejidir Bireyler stresle farklı şekillerde baş etseler de bu yöntemler ortak noktalarına göre belli şekillerde gruplanmakta ve sınıflandırılmaktadır. Bireyin başa çıkma sürecindeki etkinlik düzeyini ele alan sınıflama biçimi aktif başa çıkma ve pasif başa problem odaklı ve duygu odaklı

Özerklik kendi kendini düzenleme, kontrol etme ve kendi yaşamı ile ilgili kritik ve önemli kararlar alabilme becerisi gibi özellikleri vurgulamaktadır

Bilişsel gelişim alanında sinir hücrelerinin kaybı veya azalması nedeniyle hafıza ve dikkat sorunları, muhakeme becerilerinin azalması gibi durumlarla karşılaşılmaktadır
Bilişsel gelişim alanında ise sinir hücrelerinin kaybı veya azalması nedeniyle hafıza ve dikkat sorunları, muhakeme becerilerinin azalması gibi durumlarla karşılaşılmaktadır

Ayşe teyze örneğinde, Ayşe teyzenin yardım alma davranışını “yaşamı kolaylaştırma” olarak yeniden tanımlaması sonucunda yaşadığı olumsuz duygu düzeyini düşürmesi, durumu ya da olayı yeniden yorumlama stratejisine örnek olarak verilebilir.

Bireylerin yaşadıkları stres sonrasında başkalarının haklarını gasp etme, okula devamsızlık yapma, kamu mallarına ya da başkalarının eşyalarına zarar verme gibi belirtilerle ortaya çıkan uyum bozukluğu türü, Dürtü Kontrol Bozukluğu İle Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğudur.

Bireyler Durumu ya da Olayı Yeniden Yorumlama, Durumu Kabul Etme, Sosyal Karşılaştırma, Sosyal Destek Arama ve Bulma, Durumu Görmezden Gelme, Durumdan Kaçınma gibi yöntemleri kullanarak olumsuz duygularını kontrol etmeye, azaltmaya çalışmaktadırlar.

Duygu odaklı başa çıkma stratejileri genellikle stres kaynağı kontrol edilemez, değiştirilemez olarak algılandığında daha fazla tercih edilmektedir.

Sosyoekonomik seviyesi düşük bir bölgede yaşamak yaşlıların uyumu açısından önemli bir dışsal risk faktörüdür.

“İçedönüklük” özelliği bireylerin uyumunu kolaylaştıran kişilik özellikleri altında yer almaktadır.

Bireyin ortaya çıkan dengesizliği gidermek için sergilediği davranışlar sonrasında ulaştığı geçici dengelilik durumuna uyum adı verilir.

Aşırı sevinçle seyreden davranışlar uyum bozukluğunun alt türlerinden biri değildir.

Daha çok çocukluk ve ergenlik dönemindeki bireylerde daha sık görünen uyum bozukluğu alt türü olan davranım bozukluğu ile birlikte seyreden uyum bozukluğudur.

Kendi kendini düzenleme kontrol etme ve kendi yaşamı ile ilgili kritik kararlar alabilme becerisi gibi özellikleri Özerklik içermektedir.

Yaşlıların yaşama bağlanmalarına, gelecekten umutlu olmalarına imkan sağlanması amaçlılığın özelliğidir.

Kabullenmek bireyin yaptıklarından pişmanlık duymaması şimdiki yaşamından memnuniyet duyması sağlar.

Yaşlılığa uyum süreci Seçim Yapma, Telafi Etme, Etkili ya da Fonksiyonel Kılma olmak üzere üç bileşenle açıklanmaktadır. Telafi Etme, yaşlılığın getirdiği kayıplarla ve olumsuzluklarla baş edebilmek, istenen düzeyde işlevsel olabilmek için yeni ve alternatif yollar, yöntemler kullanılması ile gerçekleştirilmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Uyum bozukluğu belirlenebilen, somut bir psikososyal stres kaynağı ya da yaşamdaki değişiklikler karşısında gösterilen geçici uyumsuzluk tepkisi olarak tanımlanmaktadır. Uyum bozukluklarının diğer psikolojik bozukluklardan en önemli farklılığı, uyumsuz davranışların mutlaka ve mutlaka bir stres algısına dayalı davranış örüntülerini içermesidir. Uyum bozuklukları farklı nitelik ve farklı büyüklükteki psikososyal stres faktörleri sonucunda ortaya çıkmakta, bu nedenle uyum bozuklukları stres tepki sendromu olarak ele alınmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Yaşlılarda yaşamın hiçbir alanından kaçmama, Yaşama Aktif Katılım da uyumu kolaylaştıran önemli bir faktördür. Özerklik kendi kendini düzenleme, kontrol etme ve kendi yaşamı ile ilgili kritik ve önemli kararlar alabilme becerisi gibi özellikleri vurgulamaktadır. Kabullenme; en önemli gelişim özelliklerinden birisi olan bireyin geçmişini kabul etmesi, yaptıklarından pişmanlık duymaması, şimdiki yaşamından da memnuniyet duyması yaşlıların yaşamdan ve kendisinden beklentilerini düşürmesine yol açmakta, kendisini baskı altında hissetmesini engellemektedir. Diğer tüm davranışlar gibi uyum sağlamaya yönelik davranışları da etkileyen ve bireysel farklılıkların temelinde yer alan kişilik özelliklerinin uyum sürecine etkisi dikkatle incelenmiş, dışadönük kişilik özelliğine sahip yaşlıların içedönüklere oranla yaşlılığın neden olduğu değişimlere daha kolay uyum sağladığı ortaya konmuştur. Dışa dönük bireyler çevresindeki insanlarla daha fazla iletişime geçen, konuşkan insanlar oldukları için yaşama daha aktif olarak katılmaktadırlar. Yeniliklere açık olma, yaşlının fiziksel, bilişsel ve psikososyal gelişim alanlarındaki eski alışkanlıklarını bırakarak, bu alanlardaki değişimlere yönelik yeni tavır ve tutumlar geliştirmesini sağlamaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Bireyler Durumu ya da Olayı Yeniden Yorumlama, Durumu Kabul Etme, Sosyal Karşılaştırma, Sosyal Destek Arama ve Bulma, Durumu Görmezden Gelme, Durumdan Kaçınma gibi yöntemleri kullanarak olumsuz duygularını kontrol etmeye, azaltmaya çalışmaktadırlar. Sosyal karşılaştırma stratejisi de yaşlılar arasında sıklıkla kullanılan, bireyin kendisini kendisinden daha kötü durumda olan akranları ile karşılaştırarak gerçekleştirdiği duygu odaklı bir stratejidir. Böylece, kişi kendisini daha iyi hisseder ve yaşama tutunur. Sosyal destek arama ve bulma stratejisiyle ise bireyler olumsuz duygularını güvendikleri kişilerle paylaşarak, onların desteğini alarak olumsuz duygularının yoğunluğunu ve olumsuz etkisini azaltmaya çalışmaktadırlar. Doğru cevap B şıkkıdır.

Uyum bozukluğu belirtilerindeki bu çeşitlilik ve farklılık nedeni ile uyum bozukluğunun altı alt türü belirlenmiştir. Alt türler Depresyonla Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu, Kaygıyla Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu, Depresyon ve Kaygı İle Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu, Dürtü Kontrol Bozukluğu/Davranım Bozukluğu İle Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu ve Karışık veya Belirsiz Uyum Bozukluğu olarak adlandırılmaktadır. Kaygıyla Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu; sinirlilik, endişeli olma, sinirden titreme ve seğirme, sürekli kötü bir şeyler olacak beklentisi ve bağlandıkları yer ve kişilerden ayrılma korkusu gibi belirtilerle tanımlanmaktadır. Bu alt türde tanı alan bireylerin belirtileri kendisi için rahatsızlık oluşturup işlevselliğini bozsa da herhangi bir kaygı bozukluğu tanısı alması için yeterli gelmemektedir. Bu nedenle psikolojik destek ve psikiyatrik yardım sunmak için bu tanı kullanılmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Strese karşı gösterilen tepkilerin uyum bozukluğu olarak nitelendirilmesi için tepkilerin; stres kaynağının ortaya çıkışından itibaren üç ay içerisinde gözlenmesi, stres faktörüne gösterilmesi beklenen tepkiden fazla ya da aşırı olması ve bireyin günlük yaşamındaki işlevselliğinde azalmaya neden olması gerekmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Bazı yaşam olayları, kazanç-kayıp açısından değerlendirilmektedir. Kazanç olarak algılanan değişikliklere büyükanne/büyükbaba olmayı örnek verebiliriz çünkü büyükanne ya da büyükbaba olan birey var olan rollerine yeni bir rol eklemektedir. Örneğin evlilik eş rolünün kazanımı, toplumsal statüde değişiklik, gelirin artması gibi getirilerinin yanı sıra eşin ve evin sorumluluğunu üstlenme, özgürlüğün sınırlanması, eşin yakın ve akrabalarıyla ilişki ve iletişim kurmak zorunda olma gibi nedenlerle olumsuzlukları da içermektedir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, kayıp gibi olumsuz olayların yanı sıra olumlu olayların da uyum bozukluklarına yol açabileceğidir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Emeklilik, yaşlıların sosyal yaşamında bir dizi değişim gerçekleştirmesine yol açan önemli yaşam olaylarındandır. Kendi yaşamını tek başına sürdüremeyecek olmanın kendisi önemli bir yaşam olayı olmasına rağmen, başka yaşam olaylarının da tetikleyicisi olabilmektedir. Evinden ayrılma, bakım evine yerleşme, yetişkin çocukları ile yaşamak zorunda kalma kendi yaşamını sürdürememenin doğurgusu olan yaşam olaylarındandır. Kayıplar ise, maddi (mal/para kaybı) veya manevi (yakınının ölmesi) gibi durumlardan oluşmakta ve yaşlılar için ciddi stres ve kaygı kaynağı olabilmektedir. Psikomotor becerilerindeki yavaşlamalar nedeni ile kaslarını eskisi kadar hünerli olarak kullanamayan yaşlılar, daha yavaş hareket etmekte, uyarıcılara tepki verme süreleri uzamakta, bu nedenle araba kullanma gibi psikomotor becerilerin kullanımını gerektiren etkinlikleri yapamaz hâle gelmektedirler. Örneğin, kırmızı ışığı gördükten sonra frene basma süresi eskisine oranla daha uzun sürede gerçekleşmekte, bu nedenle trafik kazasına karışma olasılıkları yükselmektedir. Psikomotor becerilerindeki zayıflamanın yanı sıra sinir hücrelerinin kaybı nedeni ile duyularında ortaya çıkan kayıplar da yaşlıların yaşamında ciddi değişiklikler yapmasına ve stres tepkisine yol açmaktadır. İşitme kaybı yaşayan bir yaşlı, kişiler arası ilişkilerinde yeteri kadar iyi duyamadığı için etkileşime giremeyebilmekte, etkileşime girmeye çalıştığında da karşı tarafı anlayamadığı için engellenmişlik yaşayarak öfkelenebilmekte, yüksek sesle konuştuklarında da onlara, “Sağır mı var? Ne bağırıyorsunuz?” şeklinde tepki gösterebilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Bir yaşlının sinir hücrelerinin zarar görmesi sonucunda görme yetisini kaybetmesi içsel kaynaklı önemli yaşam olaylarına örnek olarak verilebilir çünkü yaşlı vücudunda meydana gelen bu değişime göre yaşamında yeni düzenleme ve değişiklikler yaparak uyum sağlamak zorunda kalmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Özerklik kendi kendini düzenleme, kontrol etme ve kendi yaşamı ile ilgili kritik ve önemli kararlar alabilme becerisi gibi özellikleri vurgulamaktadır. Yaşlıların yaşam kalitesi ile doğrudan ilişkili olan bağımsız olabilme, kendi yaşamını özerk biçimde sürdürebilme uyum sağlama sürecinde kritik öneme sahiptir. Bu nedenle yaşlıların fiziksel ve bilişsel alanlardaki yeterlik ve becerilerini koruması, bilişsel ve fiziksel fonksiyonelliği sürdürebilmesi ve sağlığını koruması yaşlıların uyum sağlama sürecini kolaylaştırmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Gelişim görevlerinin fonksiyonları; içinde bulunulan gelişim döneminde bireylerden beklenen kazanımların edinilmesi, sonraki gelişim dönemlerine hazırlık yapılması ve bireyin öz güven ve yeterlilik duygusunu kazanmasıdır. Doğru cevap C'dir.

Gelişim görevlerinin en önemli belirleyicisi herhangibir yaş grubundaki bireylerin genel yeterlilik ve becerileridir.

Ayşe'nin ailesinin torun beklentisi, bireyin içinde yaşadığı toplumun veya kültürün yaş grubundaki bireylerden yerine getirmesini talep ettiği genel beklentiler içeriside yer almaktadır.

Yaşlılık dönemindeki fiziksel gelişim alanındaki değişiklikler sonucunda fiziksel gücün azalması, vücutta güç kaybı ve defarmosyanların ortaya çıkması, duyusal kayıplar ve kronik hastalıkların ortaya çıkması, uyku düzeninde bozulmalar, psikomotor becerilerdeki kayıplar nedeniyle tepki zamanında artış gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Sinir hücresi kaybı, bilişsel gelişim sorunlarıyla daha doğrudan ilişkilidir.
Doğrı cevap E'dir.

Bilişisel gelişim alanı bağlamında, sinir hücrelerinin sayısı azaldıkça; hafıza, dikkat ve muhakeme becerileri zayıflayabilir. Doğru cevap D'dir.

Yaşlılığa uyum süreci Seçim Yapma Telafi Etme Etkili ya da Fonksiyonel Kılma olmak üzere üç bileşenle açıklanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Telafi etme stratejisi, aynı amaca ulaşmayı sağlayan alternatif kaynaklar ve yöntemler olduğunda kullanılmaktadır. Burada Fatma hanım, uyku satini arttırarak ev işlerine yetmeyen enerjisini telafi etmenin bir başka yolunu bulmuştur. Doğru cevap C'dir.

Uyum bozukluğu belirtilerindeki bu çeşitlilik ve farklılık nedeni ile uyum bozukluğunun altı alt türü belirlenmiştir. Alt türler
Depresyonla Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu
Kaygıyla Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu
Depresyon ve Kaygı İle Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu,
Dürtü Kontrol Bozukluğu/Davranım Bozukluğu İle Birlikte Seyreden Uyum Bozukluğu
Karışık veya Belirsiz Uyum Bozukluğu
Doğru cevap A'dır.

Fatma teyze kendi yemek yapamadığı için istediği zamanlarda yemek yaptırmak için bir yardımcıdan ücretli olarak destek alabilir ve böylece hem düzeninin bozulmasından dolayı yaşadığı stres kaynağını kontrol edebilecek hem de çocuklarına yük olma düşüncesinden dolayı yaşadığı olumsuz duygularını azaltma şansı bulacaktır. Bu durumda, yemek yapamama problemine dayalı stresle baş etmenin yolunu bulmuştur. Cevap E'dir.

Özerklik kendi kendini düzenleme, kontrol etme ve kendi yaşamı ile ilgili kritik ve önemli kararlar alabilme becerisi gibi özellikleri vurgulamaktadır. Doğru cevap D'dir.

Gelişim görevlerinin fonksiyonları; içinde bulunulan gelişim döneminde bireylerden beklenen kazanımların edinilmesi, sonraki gelişim dönemlerine hazırlık yapılması ve bireyin öz güven ve yeterlilik duygusunu kazanmasıdır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Bireylerin gelişim sürecinde başarılı şekilde ilerlemesi öncelikle bireylerin bilişsel, duygusal ve davranışsal gelişim alanlarındaki yeterliliklerine bağlıdır. Bu nedenle gelişim görevlerinin en önemli belirleyicisi herhangi bir yaş grubundaki bireylerin genel yeterlilik ve becerileridir.
Gelişim görevlerinin bir diğer belirleyicisi ise bireyin içinde yaşadığı toplumun veya kültürün bu yaş grubundaki bireylerden yerine getirmesini talep ettiği genel beklentilerdir.
Gelişim görevlerinin kişiye özgü olan ve bireysel farklılıkların en belirgin olduğu belirleyicileri ise bireylerin yaşam amaçları, istekleri ve değerleridir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Psikososyal gelişim alanında ise benlik kavramındaki değişiklikler, eş kaybı, akranların ölümü, emeklilik ve emeklilikle ortaya çıkan gelirde azalma, statüde değişiklik, huzurevinde veya yaşlı bakım evine yerleşmek zorunda kalma gibi değişiklikler bireylerin yaşamlarını güçleştirmekte, uyum düzeylerini düşürmektedir. Bununla birlikte yaşlılık dönemindeki bireyler de gelişimsel süreçte kayıpların yanı sıra sanılanın aksine birtakım kazançlar da elde etmektedirler. Yaşlılık döneminde çocukların evden ayrılması, iş yaşamının emeklilikle birlikte sona ermesi gibi nedenlerle yaşamının pek çok alanında sorumluluğu azalan bireyler sakin ve dingin bir yaşama adım atmaktadırlar. Doğru cevap E seçeneğidir.

Yaşlılık dönemindeki değişimler sonrasında kendisine yeni uğraşlar edinemeyen, önceki çalışma yaşamındaki rolleri yeni rollerle telafi edemeyen ve yalnızlaşan bireylerin uyum sorunu yaşama olasılıkları yükselmektedir. Başka bir ifadeyle kendisine daha fazla zaman kaldığında, kendisini gözden geçirip, geçmiş yaşamından ve yaptığı seçimlerden dolayı hoşnut olmayan, yoğun pişmanlık ve hayıflanma yaşayan bireyler kendilerine ve yaşamlarına ilişkin bu memnuniyetsizliği gidermek için ne zaman ne de güçleri olmadığını görerek, kendilerine ve çevrelerine olumsuz tutum ve tavırlar sergilemektedirler. Bu anlamda bireylerin bu dönemde yaşamlarını değerlendirme biçimlerine göre benlik bütünlüğüne veya tam tersine bir umutsuzluğa kapılabilecekleri söylenebilir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Uyum, bireyin ortaya çıkan dengesizliği gidermek için sergilediği davranışlar sonrasında ulaştığı geçici dengelilik durumudur. Başka bir ifadeyle uyum, genel olarak bireyin kendisinde ya da çevresinde meydana gelen değişikliklere yönelik olarak tepki vererek kendisini yeni durumlara uydurması olarak tanımlanmaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Yaşlılığa uyum süreci Seçim Yapma, Telafi Etme, Etkili ya da Fonksiyonel Kılma olmak üzere üç bileşenle açıklanmaktadır. Telafi etme, yaşlılığın getirdiği kayıplarla ve olumsuzluklarla baş edebilmek, istenen düzeyde işlevsel olabilmek için yeni ve alternatif yollar, yöntemler kullanılması ile gerçekleşleştirilmektedir. Telafi etme stratejisi, aynı amaca ulaşmayı sağlayan alternatif kaynaklar ve yöntemler olduğunda kullanılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Yaşlanmanın getirdiği kayıplarla karşılaşan bireyler, seçim yapma süreci ile daha az etkinliğe yönelerek kalan enerjilerini zorunlu ve kendileri için hayati öneme sahip olan etkinliklerine ayırabilmekte, böylece sağlıklı ve bağımsız yaşama olasılıklarını ve uyum sağlama düzeylerini yükseltmektedirler. Doğru cevap D seçeneğidir.

Uyum bozukluklarının diğer psikolojik bozukluklardan en önemli farklılığı, uyumsuz davranışların mutlaka ve mutlaka bir stres algısına dayalı davranış örüntülerini içermesidir. Birey uyum bozukluğu göstermeden önce mutlaka bir stres kaynağı ile karşı karşıya kalmakta, bu stres kaynağı ile baş etmek için verdiği işlevsel olmayan tepkiler nedeni ile uygunsuz ve kendisinden beklenmeyen biçimlerde tepki vermektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Strese karşı gösterilen tepkilerin uyum bozukluğu olarak nitelendirilmesi için tepkilerin; stres kaynağının ortaya çıkışından itibaren üç ay içerisinde gözlenmesi, stres faktörüne gösterilmesi beklenen tepkiden fazla ya da aşırı olması ve bireyin günlük yaşamındaki işlevselliğinde azalmaya neden olması gerekmektedir. Ancak herhangi başka bir sorunu da beraberinde içermesi gerekmemektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Yaşlılık dönemindeki bireylerin kişilik özelliği olarak dışa dönük olmaları, özerklikleri, yaşama aktif katılım göstermeleri, yeniliklere açık olmaları ve işlevsel başa çıkma becerilerini kullanmaları, uyumu kolaylaştıran faktörler arasında yer almaktadır.
Diğer tüm davranışlar gibi uyum sağlamaya yönelik davranışları da etkileyen ve bireysel farklılıkların temelinde yer alan kişilik özelliklerinin uyum sürecine etkisi dikkatle incelenmiş, dışadönük kişilik özelliğine sahip yaşlıların içedönüklere oranla yaşlılığın neden olduğu değişimlere daha kolay uyum sağladığı ortaya konmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Etkili ya da Fonksiyonel Kılma stratejisi ise bireylerin önemli bulduğu alanlarda işlevselliğini arttırmak için kendi kaynaklarını en üst seviyeye çıkarmak, daha da arttırmak ve zenginleştirmek için kullandığı bir yöntemdir. Bu stratejiyi diğer iki uyum stratejisinden ayıran en önemli özellik, bu stratejinin bir kayıp karşısında işe koşulmamasıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Bireylerin yaşamlarındaki ciddi ve önemli değişiklikler sonrasında uyum sağlaması gereken büyük değişimler Önemli Yaşam Olayları olarak adlandırılmaktadır. Önemli yaşam olayları bireylerin yeterlilik ve kapasitelerini kullanarak baş etmeleri gereken ve bireyler üzerinde ciddi düzeyde baskı ve stres oluşturan olaylar ve durumlardır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Gelişim sürecindeki diğer dönemlerden farklı olarak daha çok kayıplarla anılan yaşlılık dönemindeki bireylerin kronolojik yaşları gereği de bazı önemli yaşam olaylarını yaşama olasılıkları diğer yaş gruplarına oranla daha yüksektir. Fiziksel gelişim alanındaki kayıp ve çöküşler nedeni ile sağlıkla ilgili ciddi değişiklikler, yeme ve uyku alışkanlıklarında ciddi değişimler, yaşlıların tamamına yakınında gözlenen önemli yaşam olaylarındandır. Psikomotor becerilerindeki yavaşlamalar nedeni ile kaslarını eskisi kadar hünerli olarak kullanamayan yaşlılar, daha yavaş hareket etmekte, uyarıcılara tepki verme süreleri uzamakta, bu nedenle araba kullanma gibi psikomotor becerilerin kullanımını gerektiren etkinlikleri yapamaz hâle gelmektedirler. Psikomotor becerilerindeki zayıflamanın yanı sıra sinir hücrelerinin kaybı nedeni ile duyularında ortaya çıkan kayıplar da yaşlıların yaşamında ciddi değişiklikler yapmasına ve stres tepkisine yol açmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Bireylerin başa çıkma sürecinde pasif olduğu kaçma, durumu görmezden gelme gibi yöntemler bireyin uyum sağlamasına katkıda bulunmamaktadır.Doğru cevap E seçeneğidir.

Bütün bireyler gelişimsel görevleri açısından aynı görevlere, yaşam açısından eşin ölümü, yakın arkadaşların ölümü, bağımsızlığını kaybetme, emekli olma, büyükanne ve büyükbaba olma gibi benzer yaşam olayları yaşayıp benzer değişikliklere maruz kalsalar da bu değişimlere farklı tepkiler göstermektedirler. Tepkilerdeki bireysel farklılıklar da bireylerin farklı uyum davranışları sergilemelerinden kaynaklanmakta, farklı düzeylerde uyum sağlamalarına yol açmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.