Yaşlılarda Çatışma ve Stres Yönetimi II - Yaşlı Bakımı

Ünite 1

Soru 1

Aşağıda verilen yaşlılık belirtilerinden hangisi diğerlerinden farklıdır?

Unutkanlık yaşaması ve geçmişi düşünmesi

Çevreye karşı alıngan bir tutum içerisinde olma

Kendini işe yaramaz olarak görme

Sürekli kendini yalnız hissetme

Çevresinde gelişen olaylara kayıtsız kalma

Açıklama:

Yaşlı İle Birlikte Yaşamak: Giriş
Unutkanlık yaşaması ve geçmişi düşünmesi, biyolojik yaşlanmanın sonucudur. Diğerleri ise yaşlanmanın getirdiği psikolojik problemlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi ‘’Birincil Bakıcıların’’ özelliklerinden biri olamaz?

Manevi olarak doyum yaşamaya çalışırlar.

Bakım işini gönüllülük esasına göre yaparlar.

Yaşlıların sorunlarından duygusal olarak az etkilenirler.

Bir gelir elde etmek amacıyla bakım vermezler.

Yıpranma payları oldukça yüksektir.

Açıklama:

Yaşlı İle Birlikte Yaşamak - Yaşlı Bakımı İle İlgilenen Kişiler
belli bir ücret karşılığında profesyonel yaşlı bakım hizmeti verenler, yaşlının hastalığından ya da diğer sorunlarından duygusal olarak yaşlının yakınlarına oranla daha az etkilenirler.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Yaşlı yakınlarının karşılaştığı güçlüklerin en başta gelen kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Bakım verenin bir ücret alamaması

Bakım verenin diğer işlerini yapamaması

Bakım verenin eğitim düzeyi

Bakım verenin cinsiyeti

Bakım verenin duygusal yönden etkilenmesi

Açıklama:

Yaşlı İle Birlikte Yaşamak - Yaşlı Yakını Olmak İle Profesyonel Bakıcı Olmak Arasındaki Farklar
Yaşlı bakımı ile ilgilenen yaşlı yakınları yaşlı ile olan akrabalıkları nedeniyle duygusal yönden daha çok etkilenmektedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımında ‘’öznel yük’’ kavramına örnektir?

Hasan Bey’in yaşlı annesini tedaviye götürürken özel aracı olmadığı için sadece taksi ile götürmek zorunda kalması

Mehmet Beyin yaşlı babasının sürekli yemek yeme ihtiyacı duyması

Ayşe Hanımın yaşlı annesine bakmak zorunda kalması nedeniyle çalıştığı işinden sık sık izin alması

Ayten Hanımın yaşlı annesinin çocukça yorumlar yapması, soru sorması

Ali Beyin yaşlı ve hasta babasının sürekli altına kaçırması nedeniyle hasta külodu almak zorunda kalması

Açıklama:

Yaşlı İle Birlikte Yaşamak - Bakım Yükü
Ayten Hanımın yaşlı annesinin çocukça yorumlar yapması, soru sorması öznel yük kavramına örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Sevgi Hanım, yaşı elli sekiz olmasına karşın yaşlı ağabeyi ile ilgilenmek zorunda kalmıştır. Herhangi bir maaşının olmaması ve üstüne üstlük okuryazar olmaması gibi nedenlerden dolayı çok zorlanmaktadır. Kadın olduğu için geleneksel kültürde uzun yıllar evdeki işlerden sorumlu tutulmuştur. Dışarıdaki işlerden hiç sorumlu olmamış ve hiçbir deneyim kazanmamıştır. Ama şimdi ağabeyinin hastalığı ile ilgili olarak çeşitli kurumlara başvurmak, yazışmaları takip etmek, ilaçları takip etmek gibi işleri hem maddi hem de manevi olarak zorlanarak yapmaktadır.
Yazıda hasta ve yaşlı birine bakım veren kişinin aşağıdaki özelliklerinden hangisinden söz edilmemiştir?

İnanç sistemi

Eğitim durumu

Ekonomik yapısı

Cinsiyeti

Yaşlıya olan yakınlığı

Açıklama:

Yaşlı İle Birlikte Yaşamak - Bakım Yükünü Etkileyen Faktörler - Bakım Verenden Kaynaklanan Faktörler
Bakım verenin yaşı, etnik kökeni, cinsiyeti, yaşlıya olan yakınlığı, bakım vermeye gönüllü olup olmaması, eğitim durumu, ekonomik yapısı, hastalığının olup olmaması, baş etme yetenekleri, inançları, sosyal desteği, yaşadığı toplumun kültürel özellikleri bakım verene ait faktörler arasında sayılabilir. Yazıda Sevgi Hanımın inançlarından söz edilmemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların yaşadıkları işlevsel yetersizliklerden biridir?

Konuşma ve anlama gibi faaliyetleri gerçekleştirememe

Ev içinde bir yerden bir yere gidememe

Sürekli yemek yeme isteme

Yattığı yeri yadırgama

İdrar tutamaması nedeniyle altını bağlama

Açıklama:

Yaşlı İle Birlikte Yaşamak - Bakım Yükünü Etkileyen Faktörler - Yaşlılardan Kaynaklanan Faktörler
Yaşlılara ait faktörler bilişsel yetersizlikler, işlevsel yetersizlikler ve davranışsal sorunlar şeklinde üç ayrı başlıkta toplanmaktadır. Bilişsel yetersizlikler; yaşlının düşünme, konuşma ve anlama gibi zihinsel faaliyetleri gerçekleştirememesidir. İşlevsel yetersizlikler; yaşam içindeki bedene ait bazı işlevlerin yerine getirilememesidir. Ev içinde bir yerden bir yere gidememe buna örnektir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıda verilen yaşlılarla ilgili genellemelerden hangisi yanlıştır?

Yaşlılar akranları ile bir arada olmayı istedikleri, gençlerle anlaşamayacakları düşüncesi yaygın bir düşüncedir.

Yaşlılar, yaşlanmaya ve zihinsel değişimine bağlı olarak, hoşgörülü ve esnek değildirler.

Yaşlılar, yakınlarından çok profesyonel bakıcılar ya da bakımevleri tarafından bakılmasının uygun olacağı düşüncesi içindedirler.

Yaşla birlikte fiziksel ve yaşlılığın durağan ve değişmez bir dönem olduğu düşünülür.

Geride kalanlara nasıl bir miras bırakacakları kaygısı ve kendilerinden sonra nelerin değişebileceği düşüncesi yaygındır.

Açıklama:

Yaşlı İle Birlikte Yaşamanın Getirdikleri - yaşlı İle Birlikte yaşamanın Aile İlişkileri Açısından Getirdikleri
Yaşlıların çoğu, çok önemli bir zorunluluk olmadığı sürece yakınları tarafından bakılmak isterler.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Johari Penceresine göre, kişinin bilinçli olarak bazı yanlarını gizlediği ve kişinin bildiği ancak başkalarının bilmediği alandır?

Bilinmeyen alan

Açık alan

Kapalı alan

Bilinen alan

Saklı alan

Açıklama:

Yaşlı İle Birlikte Yaşamanın Getirdikleri - yaşlı İle Birlikte yaşamanın Aile İlişkileri Açısından Getirdikleri
Saklı alan

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bakım verenin kendini sürekli yorgun hissetmesi, gereksiz yere sinirlenmesi, stres altında olduğunu düşünmesi ve arada da olsa unutkanlık yaşaması aşağıdaki durumlardan hangisiyle açıklanabilir?

Yaşlılık

Umutsuzluk

Sosyal olamamak

Tükenmişlik

Ekonomik durumlar

Açıklama:

Yaşlı Bakımının Götürdükleri - Bakım Vermeye Bağlı Olarak Ortaya Çıkan Psikolojik Sorunlar
Tükenmişlik

Doğru Cevap: D

Soru 10

Yaşlıların yaşlılığa uyum sağlayabilmelerinde aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

Yaşlı bakımında destek alınabilecek kurumlarla gerektiğinde işbirliği yapmak

Yaşlıların onurlarını düşünmek, onlara şevkatle, sevgiyle ve acıyarak yaklaşmak

Yaşlılara karşı içten, alçak gönüllü, yumuşak başlı ve tahammüllü olmak

Yaşlıların da bir birey olduğunu unutmadan dikkatle dinlemek, konuşmada acele etmemek

Gerektiğinde yapabileceği çalışmalara ve etkinliklere yaşlıları da katmak

Açıklama:

Bakıcıların Ahlaki ve Manevi Değerlerinin Başa Çıkmadaki Rolü - Ne Yapalım, Ne Yapmayalım?
Yaşlıların onurları gözetilmeli, onlara sevgiyle yaklaşılmalı; ancak acımak yanlış olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

"Sağlığı bozulmuş ileri yaştaki yaşlıların bakımının yalnızca evlat ya da evlatlar tarafından yapılması yetişkin evladın da sosyo-psikolojik sorunlar yaşamasına yol açabilmektedir."
Yukarıdaki ifadenin literatürdeki karşılığı nedir?

Maddi sorumluluk

Psikolojik yük

Maddi yük

Manevi yük

Kültürel sorumluluk

Açıklama:

Sağlığı bozulmuş ileri yaştaki yaşlıların bakımının yalnızca evlat ya da evlatlar tarafından yapılması yetişkin evladın da sosyo-psikolojik sorunlar yaşamasına yol açabilmektedir. Literatürde “manevi yük” olarak kuramsallaştırılan bu durum, yetişkin evladın işine, eşine, çocuklarına ve kendisine ayırabileceği zamanın yeterli olmamasına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

"Kişilerin kişisel yaşam özgürlüklerinden vazgeçmeden, yakınları ile olan sevgi, saygı ve sorumluluk bağlarını yaşatmasına ......... denir."
Yukarıda boş bırakılan alana gelmesi gereken uygun kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bağlılık

Bağımlılık

Bağlanma

Manevi yük

Maddi yük

Açıklama:

Kişiler arası bağlılık; kişilerin kişisel yaşam özgürlüklerinden vazgeçmeden, yakınları ile olan sevgi, saygı ve sorumluluk bağlarını yaşatmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

2016 yılı verilerine göre Türkiye’de yaşlılara hizmet veren kuruluş sayısı kaçtır?

197

297

397

497

597

Açıklama:

2016 yılı itibarıyla Türkiye’de yaşlılara hizmet veren kuruluşlar ve sayıları; Bakanlığa bağlı huzurevleri (107), diğer bakanlıklara bağlı huzurevleri (2), belediyelere bağlı huzurevleri; (20), dernek ve vakıflara bağlı huzurevleri (31), özel huzurevleri (130), azınlıklara ait huzurevleri(7) olmak üzere bu kurumların toplam sayısı 297, bakılan yaşlı sayısı ise 19596’dır. Yaşlıların bakımı ile ilgilenen ister aileler olsun ister kurumlar, bu görev kişilere önemli sorumluluklar yüklemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

"Yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmeye .......... denir."
Yukarıdaki boş bırakılan yere gelmesi uygun olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bakıcı tutmak

Manevi yük

Maddi yük

Bakım vermek

Bakım muhtaçlığı

Açıklama:

Bakım vermek; yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmek olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

"Kişinin fiziksel sağlığı, sosyal ilişkileri ve bağımsız yaşayabilme durumuna ........... denir."
Yukarıda boş bırakılan yere gelmesi gereken uygun kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşam alanı

Yaşamsal faaliyet

Yaşam kalitesi

Yaşanabilirlik

Yaşam sınırı

Açıklama:

Yaşam kalitesi; kişinin fiziksel sağlığı, sosyal ilişkileri ve bağımsız yaşayabilme durumunu içine alır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

I. Aile ilişkilerini güçlendirme
II. Sosyal problemler
III. Fiziksel sağlık problemleri
IV. Ülke ekonomisine katkı
Yukarıdakilerden hangileri bakım yükünün getirdiği etkilerdendir?

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve III

II ve IV

Açıklama:

“Yük”, bakım verenin üstlendiği bakımın ortaya çıkardığı fiziki yorgunlukların yanında psikolojik sıkıntı, fiziksel sağlık problemleri, ekonomik problemler, sosyal problemler, aile ilişkilerinin bozulması ve kontrolün kendinde olmadığı duygusunu yaşama gibi subjektif ve objektif olumsuz sonuçlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

I. Etnik kökenler
II. Fiziksel özellikler
III. İnançlar
IV. Siyasi görüş
Yukarıda verilenlerden hangileri bakım verenden kaynaklanan faktördendir?

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve III

II ve IV

Açıklama:

Bakım verenin yaşı, etnik kökeni, cinsiyeti, yaşlıya olan yakınlığı, bakım vermeye gönüllü olup olmaması, eğitim durumu, ekonomik yapısı, hastalığının olup olmaması, baş etme yetenekleri, inançları, sosyal desteği, yaşadığı toplumun kültürel özellikleri bakım verene ait faktörler arasında sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

"Kişinin açığa çıkardığı alanları ile açığa çıkarmadığı, kendi içinde sakladığı alanları gösteren açıklamaya ............. denir."
Yukarıdaki boş bırakılan yere gelmesi gereken uygun kavram hangisidir?

Bakıma muhtaçlık

Bakım vermek

Johari penceresi

Yaşlılık eşiği

Yaşlılık yaklaşımı

Açıklama:

Johari Penceresi, kişinin açığa çıkardığı alanları ile açığa çıkarmadığı, kendi içinde sakladığı alanları göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

I. Açık alan
II. Kör alan
III. Kapalı alan
IV. Özel alan
Yukarıda verilenlerden hangileri Johari Penceresi fikrinin aşamalarındandır?

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve III

Yalnız II

Açıklama:

Johari Penceresinde, iki veya daha fazla kişi arasında, bu kişilerin birbirleri hakkındaki bilgileri ön plana çıkmaktadır. Bu bilgiler dört pencere şeklindedir. Her pencerenin bir adı vardır. Açık alan, kör alan, saklı alan ve bilinmeyen alan olan bu pencereler şöyle açıklanabilir:
Açık Alan: Kişinin kendi tarafından da başkaları tarafından da bilinen alandır. Bu alanda insanlar umutlarını, beklentilerini ya da korkularını çekinmeden diğer insanlarla paylaşmaktadırlar.
Kör Alan: Bu alan başkaları tarafından bilinen ancak kişinin bilmediği alanıdır. Baş- kalarının bir kişi hakkında edindiği izlenimlerle ilgilidir.
Saklı Alan: Bu alan kişinin bildiği ancak başkalarının bilmediği alandır. Kişi, bilinçli olarak bazı yanlarını gizlemek istemektedir.
Bilinmeyen Alan: Bu alan ise kişinin de başkalarının da bilmediği, karanlık alandır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

"Bireyin kendini kabul etmesi, saygı duyması, kendine güvenmesi ve inanması biçiminde ifade edilen düşünce, duygu ve davranışların bütününe .......... denir."
Yukarıda boş bırakılan alana gelmesi gereken uygun kavram hangisidir?

Johari penceresi

Bakım verme

Benlik saygısı

Yaşlılara saygı

Benlik bilinci

Açıklama:

Benlik saygısı; bireyin kendini kabul etmesi, saygı duyması, kendine güvenmesi ve inanması biçiminde ifade edilen düşünce, duygu ve davranışların bir bütünüdür. Benlik saygısı bireyin toplumdaki rolü ve ilişkileri ile yakından ilgilidir. Yaşlılık ise bireyin toplumdaki rolü ve ilişkilerinde önemli değişmelerin yaşandığı bir dönemdir. Fiziksel ve zihinsel yeteneklerdeki kayıplar yaşlı bireyin kendini kabulünü ve benlik saygısının düşmesini kolaylaştırır, bağımlılık ve yetersizlik duygusuna neden olur.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Sağlığı bozulmuş ileri yaştaki yaşlıların bakımının yalnızca evlat ya da evlatlar tarafından yapılması olağan bir durumdur. Gelişmiş ülkelerde ve gelişmekte olan ülkemizde ailede yaşayan bireylerin bakımından ve ev işlerinin yürütülmesinden sorumlu olan kişi bir de çalışma yaşamı ile meşgul olunca bazı durumlar ortaya çıkmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu sonuçlardan birisi değildir?

sosyo-psikolojik sorunlar yaşama

artan roller ve bakan kişiye ağır yük

ev içi sorumlulukların yerine getirilmesinde aksama

aile içi çatışmalar görülmesi

kişinin toplumdaki yerinin zarar görmesi

Açıklama:

Sağlığı bozulmuş ileri yaştaki yaşlıların bakımının yalnızca evlat ya da evlatlar tarafından yapılması yetişkin evladın da sosyo-psikolojik sorunlar yaşamasına yol açabilmektedir. Gelişmiş ülkelerde ve gelişmekte olan ülkemizde ailede yaşayan bireylerin bakımından ve ev işlerinin yürütülmesinden sorumlu olan kişinin çalışma yaşamına katılması durumuyla artan rolleri, bakan kişiye ağır yük getirmiş ve ev içi sorumluluklarının yerine getirilmesinde aksamalara yol açmıştır. Bu durum kişileri olumsuz etkilediği gibi yetişkin çocukları ve yaşlı ebeveyni de etkilemiş ve aile içi çatışmalara yol açmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Toplum, ailesi tarafından yalnız bırakılan yaşlının evlatlarını kınar. Bunların altında “ataya saygı ve sahip olma” sorumluluğu yatmaktadır. Ancak günümüzde, “yaşlı bireyin de yalnız yaşamasının ve tercih hakkını kullanmasının” olumlu bir değer olarak kabulü ortaya çıkmıştır. Bunun en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

yaşanan hızlı sosyal değişimler

ekonomik gücün azalması

kadınların çalışma hayatına girmesi

geleneksel ve göreneklerin yitirilmesi

farklı kültürlerin taklit edilmesi

Açıklama:

Geleneksel aile yapımızda, yetişkin çocuklar ana babasına ölünceye kadar bakma, etkileşimi sürdürme ve yalnız bırakmama çabasındadır. Çünkü toplum, ailesi tarafından yalnız bırakılan yaşlının evlatlarını kınar. Bunların altında “ataya saygı ve sahip olma” sorumluluğu yatmaktadır. Ancak, yaşanan hızlı sosyal değişimler “yaşlı bireyin de yalnız yaşamasının ve tercih hakkını kullanmasının” olumlu bir değer olarak kabul edilmesini kolaylaştırmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık dönemi ile ilgili olarak söylenemez?

Fizyolojik ve ruhsal değişimler ortaya çıkar

Geleneklere ve toplumsal değerlere bağlılık artar.

Ruhsal yönden çevreye karşı ilgisizlik oluşabilir.

İnsanlar rol ve bulunduğu konum açısından pasif hâle gelir.

Yaşamdan zevk almama gibi değişimler oluşabilir.

Açıklama:

Yaşlılık yaşam süresinde gelişme ve olgunlaşmayı takip eden genetik yapı ve çevre arasındaki etkileşimin en üst düzeyde görüldüğü fizyolojik ve ruhsal değişimlerin ortaya çıkmasıdır. Bir insan kendini yaşlı gibi hissediyorsa yaşlı gibi davranıyorsa “yaşlanmış” demektir. Bu da ruhsal yönden çevreye karşı ilgisizlik, içe kapanma, yaşamdan zevk almama gibi değişimlerle kendini belli eder. Yaşlılık bireyin fiziksel görünüm, güç, rol ve bulunduğu konum açısından pasif hâle geldiği bir dönem olarak tanımlanırken bu dönemi yaşayan insanların ruhsal ve fiziksel durumlarına yönelik yaklaşımın diğer yaş gruplarına olan yaklaşımdan farklı olması gerekliliği vurgulanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Yaşlılık konusundaki en önemli sosyal sorun aşağıdakilerden hangisidir?

yaşlıların toplumdan uzaklaşması

bakacak kimselerin eğitimi

yaşlıların bakımı

toplumun yaşlılara karşı tutumu

yaşlılarla ilgili hukuki düzenlemelerin eksikliği

Açıklama:

Yaşlılık konusundaki en önemli sosyal sorun yaşlıların bakımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, kişinin fiziksel sağlığı, sosyal ilişkileri ve bağımsız yaşayabilme durumunu içine alır?

bakım hizmeti

sağlık güvencesi

ortalama yaşam süresi

yaşam kalitesi

refah düzeyi

Açıklama:

Yaşam kalitesi; kişinin fiziksel sağlığı, sosyal ilişkileri ve bağımsız yaşayabilme durumunu içine alır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Yaşlı bakımı ile ilgilenen kişiler, birincil bakıcılar ve ikincil bakıcılar olarak sınıflandırılabilir. Aşağıdakilerden hangisi birincil bakıcılar ile ilgili olarak söylenemez?

Yarı veya tam zamanlı olarak bir ücret karşılığında bakım verir.

Aile içindeki üyelerden seçilen kişilerdir.

Bu işi profesyonel olarak ve bir gelir karşılığında yapmazlar.

Bakım işini gönüllü olarak sürdürürler.

Yıpranma payları daha yüksek olan bir gruptur.

Açıklama:

Yaşlı bakımı ile ilgilenen kişiler, birincil bakıcılar ve ikincil bakıcılar olarak sınıflandırılabilir.
Birincil bakıcılar, aile içindeki üyelerden seçilen profesyonel olarak, bir gelir karşılığında bu işi yapmayan ve yaşlı ile yaşayan veya yaşamayan bakıcılardır. Bu kişiler genellikle evlat, eş veya yakın akraba olabilmektedir. Bakım işini gönüllü olarak ya da yaşlının bakacak kimsesi yoksa zorunlu olarak yapmak durumunda olan kişilerdir. Bakım işini yürütmekten dolayı herhangi bir karşılık almazlar. Manevi olarak doyum yaşamaya çalışırlar. Yıpranma payları daha yüksek olan bir gruptur.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesini, bireylerin yaşadıkları kültür ve değer sistemi içinde yaşamdaki yerlerine ilişkin bireysel algılamaları olarak tanımlamaktadır. Bu bireysel algılamalar arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

yaşamdan beklentileri

ulaşmak istediği amaçlar

bakım hizmeti

yaşadığı standartlar

ilgiler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 28

fedakarlık düzeyi

bakım yükü

ödün verme

sorumluluk bilinci

yaşam kalitesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 29

Yaşlı kişinin düşünme, konuşma ve anlama gibi zihinsel faaliyetleri gerçekleştirememesi durumu aşağıdakilerden hangisidir?

bilişsel yetersizlikler

sosyal yetersizlikler

davranışsal sorunlar

işlevsel yetersizlikler

psikolojik sorunlar

Açıklama:

Bilişsel yetersizlikler; yaşlının düşünme, konuşma ve anlama gibi zihinsel faaliyetleri gerçekleştirememesi.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Yaşlının gence deneyim aktarması, gencin de yaşlıyı yenilemesi olasıdır. Gencin bedensel enerjisi ve dinamizminin, yaşlının bilgeliği ile bütünleşmesi aşağıdakilerden en çok hangisini sağlamaktadır?

Gelenek ve göreneklerin toplumda yeri güçlenir.

Ülke ekonomisini canlandırır.

Çocuklar anne-babalarının yaşamında ebeveyn rolüne geçer.

Daha üretken ve yaratıcı toplum oluşturulabilir.

Ailedeki yaşlı üyelerin geleneksel rolleri değişime uğrar.

Açıklama:

Yaşlının gence deneyim aktarması, gencin de yaşlıyı yenilemesi olasıdır. Gencin bedensel enerjisi, dinamizmi, yaşlının bilgeliği ile bütünleşerek daha üretken ve yaratıcı toplum oluşturulabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi gayriresmî ücretli bakım kaynaklarından birisidir?

Yetişkin çocuklar

Ücretli bakım hizmeti

Hane halkı dışında yaşayan bir akraba

Refah ve sağlık hizmetleri sağlayan kent kurumları

Komşular yakın çevre

Açıklama:

Genellikle toplumsal bakım kaynakları gayriresmî ücretli (bireyin sahip olduğu ekonomik kaynaklardan bireysel bakım için ödeme yapılarak alınan ücretli bakım hizmeti), (eş, yetişkin çocuklar-genellikle kız çocuklar, hane halkı dışında yaşayan bir akraba-genellikle kız kardeş, arkadaş ya da komşular yakın çevre gibi) gayriresmî ücretsiz ve resmî ücretli (refah ve sağlık hizmetleri sağlayan kent kurumları, kent hizmeti olarak inşa edilmiş kurumlardan yararlanmak) olarak sınıflandırılmaktadır. Yaşlı bakımı ya kurumlar ya da aile ve akrabalar tarafından gerçekleştirilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi birincil bakıcılar tanımına giren ifadelerden birisi değildir?

Manevi olarak doyum yaşamaya çalışırlar

Gelir karşılığında bu işi yapmazlar

Yarı veya tam zamanlı olarak bir ücret karşılığında bakım veren
kişilerdir

Yıpranma payları daha yüksek olan bir gruptur

Bakım işini gönüllü olarak ya da yaşlının bakacak kimsesi yoksa zorunlu olarak yapmak durumunda olan kişilerdir

Açıklama:

İkincil bakıcılar ise yarı veya tam zamanlı olarak bir ücret karşılığında bakım veren kişilerdir. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi bakım yükünü ifade eden kavramlardan birisi değildir?

Fiziki yorgunluk

Psikolojik sıkıntı

Sosyal hizmetleri koordine etme

Ekonomik problemler

Aile ilişkilerinin bozulması

Açıklama:

“Yük”, bakım verenin üstlendiği bakımın ortaya çıkardığı fiziki yorgunlukların yanında psikolojik sıkıntı, fiziksel sağlık problemleri, ekonomik problemler, sosyal problemler, aile ilişkilerinin bozulması ve kontrolün kendinde olmadığı duygusunu yaşama gibi subjektif ve objektif olumsuz sonuçlardır. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 34

Özel arabası olmayan Mehmet Bey babasını tedavi için bir yere götürürken sadece taksi ile götürmek zorunda kalmaktadır, cümlesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Bakım verme

Birincil bakıcı

İkincil bakıcı

Nesnel yük

Öznel yük

Açıklama:

Nesnel yük; ailenin, yaşlının durumuna bağlı olarak yapmakta zorlandığı günlük işlerine yardımcı olma, ulaşım gibi vakit ayırmayı gerektirecek durumlar ile gelir kaybı ve sosyal etkinliklerin kısıtlanmasına yol açacak yaşam düzenindeki değişimlerdir. Örneğin özel arabası olmayan Mehmet Bey babasını tedavi için bir yere götürürken sadece taksi ile götürmek zorunda kalmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Sevgi Hanım, yaşı 58 olmasına rağmen yaşlı ağabeyi ile ilgilenmek zorunda kalmıştır. Herhangi bir maaşının olmaması ve üstüne üstlük okuryazar olmaması gibi nedenlerden dolayı zorlanmaktadır. Kadın olduğu için geleneksel kültürde uzun yıllar evdeki işlerden sorumlu tutulmuştur. Dışarıdaki işlerden hiç sorumlu olmamış ve hiçbir deneyim kazanmamıştır. Ama şimdi ağabeyinin hastalığı ile ilgili olarak çeşitli kurumlara başvurmak, yazışmaları takip etmek, ilaçları takip etmek gibi işleri hem maddi hem manevi olarak zorlanarak yapmaktadır.
Yukarıdaki açıklama bakım yükünü etkileyen faktörlerden hangisine örnektir?

Nesnel yük

Öznel yük

Bakım verenden kaynaklanan yük

Yaşlılardan kaynaklanan yük

Aile ilişkilerinden kaynaklanan yük

Açıklama:

Bakım Verenden Kaynaklanan Faktörler; Bakım verenin yaşı, etnik kökeni, cinsiyeti, yaşlıya olan yakınlığı, bakım vermeye gönüllü olup olmaması, eğitim durumu, ekonomik yapısı, hastalığının olup olmaması, baş etme yetenekleri, inançları, sosyal desteği, yaşadığı toplumun kültürel özellikleri bakım verene
ait faktörler arasında sayılabilir. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 36

Öğretmen Selma, hasta annesinin bakımı ile ilgilenmeye başladığından bu yana, evdeki yaşamının çok daha düzenli bir hâl aldığını ve bu durumun kendisine iyi hissettirdiğini belirtmektedir. Bu durum aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Yaşlılardan Kaynaklanan Faktörler

Bakım Verenden Kaynaklanan Faktörler

Bakım Yükünü Etkileyen Faktörler

Yaşlı Yakınlarının ve Bakım Verenlerin Yaşam Kalitesi

Yaşlı ile Birlikte Yaşamanın Aile İlişkileri Açısından Getirdikleri

Açıklama:

Yaşlı ile Birlikte Yaşamanın Aile İlişkileri Açısından Getirdikleri; Bu tür bir sorumluluk bakım veren kişinin kendini daha değerli hissetmesi, birinin yaşamı açısından önemli bir konumda görmesi yaşamından daha çok doyum almasına sebep olabilir. Yaşlı ve yaşlı yakını birbirlerinin varlıklarından mutluluk duyarak yaşam doyumu sağlayabilir. Örneğin Öğretmen Selma, hasta annesinin bakımı ile ilgilenmeye başladığından bu yana, evdeki yaşamının çok daha düzenli bir hâl aldığını ve bu durumun kendisine iyi hissettirdiğini belirtmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımı ile ilgilenenlerin memnuniyet ve tatmin kaynağı olarak vurgulanan temel unsurlardan birisi değildir?

Bakıcı ve yaşlı arasındaki kişiler arası ilişki dinamikleri ve bakan yakının bu bakım
işini içsel bir istekle yapması

Birinin bakımını yüklenmek kişinin kendi ile gurur duyması ve bu şekilde benlik
saygısını koruması önemli bir memnuniyet kaynağıdır

Bakım veren kişinin bu işi gönüllü olarak yapması olumsuz sonuçları önlemektedir.

Yaşlıya yoğun bakım verdikleri kişinin kim olduğuna bakmaksızın bakım zorlukları yaşadıklarında uygun ve işe yarar çözüm yollarını bularak problemlerle başa çıkmayı başardıklarını ve kendilerini güçlü hissettiklerini belirtmişlerdir.

Hoşgörülü ve esnek olamamayı yaşlılığa özgü bir özellik olarak değil bir kişilik
özelliği olarak düşünülür.

Açıklama:

Yaşlı bakımı ile ilgilenenlerin memnuniyet ve tatmin kaynağı olarak üç temel unsur vurgulanmaktadır (Baran, 2004).
a. Bakıcı ve yaşlı arasındaki kişiler arası ilişki dinamikleri ve bakan yakının bu bakım işini içsel bir istekle, gönüllü olarak yapması olumsuz sonuçları önlemektedir.
b. Birinin bakımını yüklenmek kişinin kendi ile gurur duyması ve bu şekilde benlik saygısını koruması önemli bir memnuniyet kaynağıdır.
c. Yaşlı bakımı ile ilgilenen kişilerin kim oldukları da önemlidir. Ancak araştırmalar, yaşlıya bakım veren kişinin, yoğun bakım verdikleri kişinin kim olduğuna bakmaksızın bakım zorlukları yaşadıklarında uygun ve işe yarar çözüm yollarını bularak problemlerle başa çıkmayı başardıklarını ve kendilerini güçlü hissettiklerini belirtmişlerdir. Doğru cevap E seçeneğidir

Doğru Cevap: E

Soru 38

"Kişinin bildiği ancak başkalarının bilmediği alandır. Kişi, bilinçli olarak bazı yanlarını gizlemek istemektedir."
Yukarıdaki ifadeler Johari Pencerelerinden hangisinin açıklamasıdır?

Açık alan

Kör alan

Saklı alan

Bilinmeyen alan

Kapalı alan

Açıklama:

Saklı Alan: Bu alan kişinin bildiği ancak başkalarının bilmediği alandır. Kişi, bilinçli
olarak bazı yanlarını gizlemek istemektedir. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 39

Murat Bey ailesinin tek çocuğu olarak büyümüştü. Hayatı boyunca
çevresinde onu koruyup kollayan anne ve babası vardı. Bu yüzden kendisi ile ilgili güçlü yanlar konusunda hiçbir zaman bir fikri olmamıştı. Kendisini tanımlaması istense “Ben güçsüzüm, benim organizasyon yeteneğim pek de gelişmemiş” diyen bir orta yaşlı evlattı.
Yukarıdaki açıklama hangi Johari Penceresine örnek olabilir?

Açık alan

Bilinmeyen alan

Kör alan

Karanlık alan

Saklı alan

Açıklama:

Bilinmeyen Alan: Bu alan ise kişinin de başkalarının da bilmediği, karanlık alandır. Murat Bey ailesinin tek çocuğu olarak büyümüştü. Hayatı boyunca
çevresinde onu koruyup kollayan anne ve babası vardı. Bu yüzden kendisi ile ilgili güçlü yanlar konusunda hiçbir zaman bir fikri olmamıştı. Kendisini tanımlaması istense “Ben güçsüzüm, benim organizasyon yeteneğim pek de gelişmemiş” diyen bir orta yaşlı evlattı. Anne ve babasıyla 50 yaşından sonra birlikte yaşamaya başladığında yaptığı işler, çözdüğü problemlere kendi bile şaşıyor, yarım yüzyıldan sonra kendimi mi keşfediyorum diye ifade ediyordu. Murat Bey bilinmeyen alanını keşfetmekteydi. Doğru cevap B seçeneğidir

Doğru Cevap: B

Soru 40

İğneleyici davranışlar, alkol ve ilaç kullanımında artış ve problem çözmede
çaresizlik yaşamak gibi sorunlar, bakım verenlerin yaşadığı güçlüklerden hangisinin içerisinde yer almaktadır?

Bakım Verenler Kadın Olduğunda Yaşanan Sorunlar

Bakım Verenlerin Yaşlı ile Yakınlık Dereceleri ile İlgili Güçlükler

Fiziksel Güçlükler

Duygusal Güçlükler

Sosyal Güçlükler

Açıklama:

Duygusal Güçlükler; Duygusal alanda huzursuzluk, uykusuzluk, benlik saygısında azalma, sosyal izolasyon, depresyon, iğneleyici davranışlar, alkol ve ilaç kullanımında artış ve problem çözmede çaresizlik yaşamaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Hasan Bey 85 yaşındadır ve çeşitli sağlık sorunları yaşamaktadır. Hasan Bey’e 60 yaşındaki kızı Sevim yardımcı olmaktadır. Ancak Sevim eşine ve çocuklarına yeterli zaman ayıramadığı için kaygı duymaktadır. Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?

Kişiler arası bağlılık

Bağımlılık

Manevi yük

Bağlılık

Bireysel bağımsızlık

Açıklama:

Kişinin yaşamının son döneminde alışkın olduğu ortamda ve kendi alışkanlıklarını sürdürerek yaşama isteği her kültürde kabul görmekte ve benimsenmektedir. Sağlığı bozulmuş ileri yaştaki yaşlıların bakımının yalnızca evlat ya da evlatlar tarafından yapılması yetişkin evladın da sosyo-psikolojik sorunlar yaşamasına yol açabilmektedir. Literatürde “manevi yük” olarak kuramsallaştırılan bu durum, yetişkin evladın işine, eşine, çocuklarına ve kendisine ayırabileceği zamanın yeterli olmamasına neden olmaktadır. Evli yetişkin evlatlarda bu duruma daha sık rastlanmakta ve sorun tüm sosyoekonomik düzeylerde yaşanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Gelişmiş toplumlarda yaşlıların yaşam tercihi genelde aşağıdakilerden hangisidir?

Kız çocuklarından biri ile yaşamak.

Kardeş ile yaşamak.

Torunlardan biri ile yaşamak.

Özerk yaşamak

Bakıcı ile yaşamak.

Açıklama:

Gelişmiş toplumlarda yalnız yaşamak, yaşlılar için bazı güçlüklere yol açsa bile, onların kendi kurdukları yaşam düzenini bozmak istemedikleri ve kendi ortamlarında özerk yaşamayı tercih ettikleri bilinmektedir. Ancak, belki ülkemiz için bu görüş ve uygulamaların yaygınlaşması zaman alacaktır. Fakat sosyal değişimle birlikte yalnız yaşayan yaşlı bireylerin sayısının ve ortalama yaşam süresinin artması, bu konu ile ilgili önlemlerin alınması ve destek sistemlerinin artırılması gereksinimini gündeme getirmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi ikincil bakıcıların özelliklerinden biri değildir?

Yarı veya tam zamanlı olarak bir ücret karşılığında bakım verirler.

Bakım işi ile ilgili eğitim almış olabilirler.

Yaşlının sağlık durumundan duygusal olarak daha az etkilenirler.

Hizmet alanlarını belirleyip sınırlarını koyarlar.

Genellikle evlat, eş veya yakın akraba olabilmektedirler.

Açıklama:

İkincil bakıcılar ise yarı veya tam zamanlı olarak bir ücret karşılığında bakım veren kişilerdir. Bu kişiler bazen bakım işi ile ilgili eğitim almış olabilirler. Yaşlının sağlık ve temizlik hizmetlerini yürütmek üzere beceriler kazanmışlardır. Bazıları da eğitim almadan bakım işini yürütürler. Yaşlının gözetimini yapmak, sağlık ve yaşam bakım hizmetlerini en sağlıklı ve düzenli şekilde yapmak üzere ücret karşılığı bu hizmeti yürütürler. Bu kişiler, yaşlıyla kan bağına sahip olmayan kişilerden olursa yaşlının yaşlılığa ya da hastalığına bağlı değişimlerinden duygusal olarak daha az etkilenirler. Hizmet alanlarını belirleyip sınırlarını koyarlar. Ülkemizde evde bakım hizmeti sunan kuruluşların sayısının son derece yetersiz olması, genel sağlık sistemine entegre bir evde bakım hizmetinin bulunmaması, evde bakım hizmetlerinin maliyetinin sağlık güvencesi sağlayan kurumlar tarafından karşılanmaması, bakım gerektiren kişiler için evde bakılabileceği hâlde hastaneye ya da rehabilitasyon merkezlerine başvurulmasına neden olmaktadır. Ayrıca bakım verenlerin bakım verme konusundaki bilgilerinin yetersiz olması, evde bakılan kişilerin yaşam sürelerinde kısalmaya neden olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Yaşlı bakımı ile ilgilenen yaşlı yakınlarının yaşlının bakımını gerektiği gibi giderememelerinin nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Ücret karşılığında bu hizmeti vermeleri.

Bakımı belirli bir görev ve sorumluluk bilinci ile götürmeleri.

Sosyal yaşamlarından ödün vermek durumunda kalmamaları.

Yaşlının yaşadığı zorlukları daha doğru değerlendirip düzenlemeleri.

Duygusal olarak daha çok etkilenmeleri.

Açıklama:

Yaşlı bakımı ile ilgilenen yaşlı yakınları ise yaşlı ile olan akrabalıkları nedeniyle duygusal olarak daha çok etkilenecek ve bakım işinin gereklerini duygusal etkilenmeler nedeniyle gerektiği gibi gerçekleştiremeyecektir. Fedakarlık düzeyini abartabilecek ve kendi yaşamından ve sağlığından ödünler vermeye hazır olacaktır. Bu işi herhangi bir karşılık almadan yaptığı için zaman zaman çökkünlük, motivasyon düşüklüğü gibi sorunlar yaşayacaklardır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi bakım yükü kavramı içerisinde yer almaz?

Fiziksel yorgunluklar

Maddi ve duygusal destek

Psikolojik sıkıntılar

Ekonomik problemler

Aile ilişkilerinde yaşanan problemler

Açıklama:

Yaşlı bakımı ile ilgilenenlerin, uzun süreli ve yinelemelerle giden hastalığa sahip bireylerle yaşamaları sonucunda kendi işlevsellikleri ile ilgili olarak da bazı sorunlar yaşamaları kaçınılmazdır. Buna bağlı olarak ailelerin çeşitli alanlarda (ekonomik, sosyal, arkadaşlık ilişkileri, psikolojik) yaşadıkları sorunlardan kaynaklanan sorumluluk yüklenmeleri, “bakım yükü” olarak kavramsallaştırılmaktadır. “Yük”, bakım verenin üstlendiği bakımın ortaya çıkardığı fiziki yorgunlukların yanında psikolojik sıkıntı, fiziksel sağlık problemleri, ekonomik problemler, sosyal problemler, aile ilişkilerinin bozulması ve kontrolün kendinde olmadığı duygusunu yaşama gibi subjektif ve objektif olumsuz sonuçlardır. Bakım veren kişi evde bakımın en önemli unsurudur. Bu nedenle bakım verenin yükünün artması evde bakım verme desteğini tehlikeye sokabilmektedir. Kişinin bakım vermeye başlamadan önce yaşam kalitesinin çok farklı olması bakım yükü ile ilişkilidir. Bakım veren kişinin tamamen değişen yaşam koşulları sebebi ile bakım yükünde bir artış oluşması olağan bir durumdur. Gerek yaşam kalitesi gerek bakım yükü değerlendirildiğinde bakım verene ait faktörler; yaşı etnik kökeni cinsiyeti yaşlıya olan yakınlık, bakım vermeye gönüllü olup olmama, eğitim durumu, ekonomik yapı, fizyolojik olarak bir soruna sahip olma durumu, stres ile başa çıkma yetileri, inançla, sosyal destek, yaşadığı toplumun kültürel özellikleri önemli değişkenler olarak kabul edilebilir. Bakım verenlerin yük düzeyinin yüksek olduğu durumlarda yaşlıların da gerek fiziksel gerek ruhsal sorunları daha sık ifade ettikleri görülmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi öznel yükle ilişkilidir?

Kişisel temizlik

Ulaşım

Bitkinlik

Gelir kaybı

Sosyal etkinlikler

Açıklama:

Öznel yükle ise yaşlıyla ilgili olarak yaşanan öznel sıkıntı düzeyi, üzüntü, kaygı, bitkinlik gibi duygusal tepkiler anlatılmak istenilmektedir. Bakım gerektiren durumların farklı özellikleri incelendiğinde bakım gerektiren durumun özelliklerinin ve bakım sağlayan kişiden kaynaklanan faktörlerin bakım verenin yükünde etkili oldukları görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi kör alanı tanımlamaktadır?

Başkaları tarafından bilinen, ancak kişinin bilmediği alanıdır.

Kişinin kendi tarafından da başkaları tarafından da bilinen alandır.

Kişinin bildiği, ancak başkalarının bilmediği alandır.

Kişinin de başkalarının da bilmediği, karanlık alandır.

Kişinin bilinçli olarak bazı yanlarını gizlediği alandır.

Açıklama:

Kör Alan: Bu alan başkaları tarafından bilinen ancak kişinin bilmediği alanıdır. Başkalarının bir kişi hakkında edindiği izlenimlerle ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Yaşlıya bakım verme nedeniyle bakım hizmeti sunan bireylerde hazımsızlık, iştahta değişim, düzensiz yemek yeme, baş ağrısı gibi somatik şikayetler yaşanması hangi tür güçlük çektiklerini göstermektedir?

Duygusal

Sosyal

Psikolojik

Fiziksel

Ekonomik

Açıklama:

Fiziksel Güçlükler: Yaşlıya bakım verme nedeniyle bakım hizmeti sunan bireylerde hazımsızlık, iştahta değişim, düzensiz yemek yeme, baş ağrısı gibi somatik şikayetler artabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Yaşama ümit bağlama amacıyla Tanrıya yönelen biri aşağıdaki başa çıkma yollarından hangisini kullandığı söylenebilir?

Fiziksel destek

Dini inanç

Sosyal bakım

Bireysel güç

Kişiler arası bağlılık

Açıklama:

Yaşama ümit bağlama ihtiyacı: Bakıma muhtaç ya da bakım hizmeti sunan bireyin yaşama umudu ne kadar yüksekse hastalık ya da engelle başa çıkma ihtimali de o kadar yüksek olur. Hayata tutunma yolunda önemli bir güç kaynağı olan umut, tutum ve davranışların en temel güdüleyicisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Huzursuzluk, uykusuzluk, benlik saygısında azalma, sosyal izolasyon hangi tür güçlükler içerisinde yer alır?

Duygusal

Sosyal

İş ile ilgili

Fiziksel

Ekonomik

Açıklama:

Duygusal Güçlükler: Duygusal alanda huzursuzluk, uykusuzluk, benlik saygısında azalma, sosyal izolasyon, depresyon, iğneleyici davranışlar, alkol ve ilaç kullanımında artış ve problem çözmede çaresizlik yaşamaktadır. En yaygın görülen belirtiler ise stres ve anksiyetede artma olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Kişilerin kişisel yaşam özgürlüklerinden vazgeçmeden, yakınları ile olan sevgi, saygı ve sorumluluk bağlarını yaşatması aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımlılık

Kişiler arası bağlılık

Bakım

Bireysel bağımsızlık

Pasif bağımlılık

Açıklama:

Kişiler arası bağlılık; kişilerin kişisel yaşam özgürlüklerinden vazgeçmeden, yakınları ile olan sevgi, saygı ve sorumluluk bağlarını yaşatmasıdır. Bağımlılık ise, bireylerin bireysel özgürlüklerini hiçe sayarak başkalarının istek ve arzularına yönelik bir hayat sürdürmeleridir. Ailede bireysel bağımsızlık ve kişiler arası bağlılık yerine karşılıklı bağımlılığın kabul gördüğü ülkemizde, önce çocuğun ana-babaya bağımlılığı, yaşlılıkta da ana-babanın yetişkin çocuklarına bağımlılığı desteklenir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Bireylerin bireysel özgürlüklerini hiçe sayarak başkalarının istek ve arzularına yönelik bir hayat sürdürmeleri aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımlılık

Kişiler arası bağlılık

Yaşlı Yakını

Pasif bağlılık

Sosyo-psikolojik sorunlar

Açıklama:

Ailede bireysel bağımsızlık ve kişiler arası bağlılık yerine karşılıklı bağımlılığın kabul gördüğü ülkemizde, önce çocuğun ana-babaya bağımlılığı, yaşlılıkta da ana-babanın yetişkin çocuklarına bağımlılığı desteklenir. Kişiler arası bağlılık; kişilerin kişisel yaşam özgürlüklerinden vazgeçmeden, yakınları ile olan sevgi, saygı ve sorumluluk bağlarını yaşatmasıdır. Bağımlılık ise, bireylerin bireysel özgürlüklerini hiçe sayarak başkalarının istek ve arzularına yönelik bir hayat sürdürmeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmek aşağıdakilerden hangisidir?

Birincil bakıcı

Kişiler arası bağlılık

Bağımlılık

Bakım vermek

Yaşlı Yakını Olmak

Açıklama:

Bakım vermek; yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve des- tek olmak üzere harekete geçmek olarak tanımlanır. Yakınların bakım hizmeti vermesi, yaşlı birine yakınları tarafından sadece fiziksel hareket anlamında yardım sağlamak ola- rak anlaşılsa da bu bakım faaliyeti yaşlının var olan potansiyelini kullanarak hem fiziksel, hem duyuşsal hem de duygusal desteklemeyi içine alır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aile içindeki üyelerden seçilen profesyonel olarak, bir gelir karşılığında bu işi yapmayan ve yaşlı ile yaşayan veya yaşamayan bakıcılar aşağıdakilerden hangisidir?

Gönüllü bakıcılar

İkincil bakıcılar

Birincil bakıcılar

Zorunlu bakıcılar

Pasif bakıcılar

Açıklama:

Birincil bakıcılar, aile içindeki üyelerden seçilen profesyonel olarak, bir gelir karşılığında bu işi yapmayan ve yaşlı ile yaşayan veya yaşamayan bakıcılardır. Bu kişiler genellikle evlat, eş veya yakın akraba olabilmektedir. Bakım işini gönüllü olarak ya da yaşlının bakacak kimsesi yoksa zorunlu olarak yapmak durumunda olan kişilerdir. Bakım işini yü- rütmekten dolayı herhangi bir karşılık almazlar. Manevi olarak doyum yaşamaya çalışırlar. Yıpranma payları daha yüksek olan bir gruptur.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Yarı veya tam zamanlı olarak bir ücret karşılığında bakım veren kişiler hangileridir?

Birincil bakıcılar

İkincil bakıcılar

Zorunlu bakıcılar

Pasif bakıcılar

Amatör bakıcılar

Açıklama:

İkincil bakıcılar ise yarı veya tam zamanlı olarak bir ücret karşılığında bakım veren kişilerdir. Bu kişiler bazen bakım işi ile ilgili eğitim almış olabilirler. Yaşlının sağlık ve temizlik hizmetlerini yürütmek üzere beceriler kazanmışlardır. Bazıları da eğitim almadan bakım işini yürütürler. Yaşlının gözetimini yapmak, sağlık ve yaşam bakım hizmetlerini en sağlıklı ve düzenli şekilde yapmak üzere ücret karşılığı bu hizmeti yürütürler.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Ailenin, yaşlının durumuna bağlı olarak yapmakta zorlandığı günlük işlerine yardımcı olma, ulaşım gibi vakit ayırmayı gerektirecek durumlar ile gelir kaybı ve sosyal etkinliklerin kısıtlanmasına yol açacak yaşam düzenindeki değişimler aşağıdakilerden hangisidir?

Fiziksel yük

Sağlık Yükü

Öznel yük

Nesnel yük

Özerk yük

Açıklama:

Nesnel yük; ailenin, yaşlının durumuna bağlı olarak yapmakta zorlandığı günlük iş- lerine yardımcı olma, ulaşım gibi vakit ayırmayı gerektirecek durumlar ile gelir kaybı ve sosyal etkinliklerin kısıtlanmasına yol açacak yaşam düzenindeki değişimlerdir. Örneğin özel arabası olmayan Mehmet Bey babasını tedavi için bir yere götürürken sadece taksi ile götürmek zorunda kalmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Yaşlıyla ilgili olarak yaşanan öznel sıkıntı düzeyi, üzüntü, kaygı, bitkinlik gibi duygusal tepkiler aşağıdakilerden hangisidiri?

Öznel yük

Nesnel yük

Sağlık Yükü

Pasif yük

Zorunlu Yük

Açıklama:

Öznel yükle ise yaşlıyla ilgili olarak yaşanan öznel sıkıntı düzeyi, üzüntü, kaygı, bit- kinlik gibi duygusal tepkiler anlatılmak istenilmektedir. Bakım gerektiren durumların farklı özellikleri incelendiğinde bakım gerektiren durumun özelliklerinin ve bakım sağlayan kişiden kaynaklanan faktörlerin bakım verenin yükünde etkili oldukları görülmektedir. Örneğin Ayşe Hanım annesinin kıvrak zekasına yıllarca hayran olmuştur. Ancak, annesinin son zamanlarda üç yaşındaki çocuk gibi yorumlar yapması Ayşe Hanım’ın yüreğini parçalamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Kişinin kendi tarafından da başkaları tarafından da bilinen alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Açık Alan

Kör Alan

Saklı Alan

Bilinmeyen Alan

Dar alan

Açıklama:

Açık Alan: Kişinin kendi tarafından da başkaları tarafından da bilinen alandır. Bu alanda insanlar umutlarını, beklentilerini ya da korkularını çekinmeden diğer insanlarla paylaşmaktadırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Kişinin de başkalarının da bilmediği kendilerine ait alan hangisidir?

Dar alan

Bilinmeyen Alan

Açık Alan

Kör Alan

Saklı Alan

Açıklama:

Bilinmeyen Alan: Bu alan ise kişinin de başkalarının da bilmediği, karanlık alandır. Sağlıklı bir iletişim sürecinde geliştirilmesi gereken en önemli alanlardan bir tanesi açık alan’dır. Kişinin kendisi ve başkaları tarafından bilinenler ne kadar çok olursa diğer bireylerle yapacağı paylaşımların miktarı da bir o kadar artacaktır. Bunun için bireyin benlik algısını geliştirmesi, ilişkilerinde samimi ve güven verici olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Kendine odaklı olmak, sadece kendi ihtiyaç ve isteklerine odaklı olmak gibi rahatsız edici durum hangisidir?

Öznel yük

Bencillik

Depresyon

Stres

Tükenmişlik

Açıklama:

Bencillik: Kendine odaklı olmak, sadece kendi ihtiyaç ve isteklerine odaklı olmak demektir. Yaşlılık dönemine özgü genel özellikler olmasına karşın, tüm bireyler bireysel özel- likleri doğrultusunda farklılıklar gösterirler. Yaşlı bireylerin yaşamlarındaki dinamizm gitmiş yerini durağanlık almıştır. Bu nedenle, düşüncelerinde, davranışlarında ve alışkan- lıklarında değişim güçleşir, yenilikler onlara zaman zaman kaygı verici hâle gelir, bazen de ürkütür. Yaşlılıkta düşünceler çoğu zaman “ben merkez”lidir ve bu zaman zaman bencillik olarak nitelenir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmeye ne ad ?

Bakım vermek

Bağımlılık

Kişiler arası bağlılık

Bakım kaynağı

Fiziksel destek

Açıklama:

Bakım vermek; yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmek olarak tanımlanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aile içindeki üyelerden seçilen profesyonel olarak, bir gelir karşılığında bu işi yapmayan ve yaşlı ile yaşayan veya yaşamayan bakıcılara ne ad verilir?

Evde bakım

Birincil bakıcılar

Bakım rolü

İkincil bakıcılar

Duygusal destek

Açıklama:

Birincil bakıcılar, aile içindeki üyelerden seçilen profesyonel olarak, bir gelir karşılığında bu işi yapmayan ve yaşlı ile yaşayan veya yaşamayan bakıcılardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Bireylerin yaşadıkları kültür ve değer sistemi içinde yaşamdaki yerlerine ilişkin bireysel algılamaları olan tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşlı bakımı

Bakım vermek

Yaşam kalitesi

Bağımlılık

Mutluluk kavramı

Açıklama:

Yaşam kalitesi kavramı çok geniş kapsamlı ve oldukça karmaşık bir kavramdır. Yaşam kalitesi kavramı ilk kez Thorndike tarafından, sosyal çevrenin bireye yansıyan tepkisi olarak tanımlamıştır. Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesini, bireylerin yaşadıkları kültür ve değer sistemi içinde yaşamdaki yerlerine ilişkin bireysel algılamaları olarak tanımlamakta- dır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Bakıcı ve yaşlı arasındaki kişiler arası ilişki dinamikleri ve bakan yakının bu bakım işini içsel bir istekle, gönüllü olarak yapması olumsuz sonuçları önlemektedir.

Birinin bakımını yüklenmek kişinin kendi ile gurur duyması ve bu şekilde benlik saygısını koruması önemli bir memnuniyet kaynağıdır.

Yaşlı bakımı ile ilgilenen kişilerin kim oldukları da önemlidir.

Yaşlı bakımı ile ilgilenenlerin memnuniyet ve tatmin kaynağı çeşitli unsurlarla şekillenebilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi yaşlı bakımı ile ilgilenenlerin memnuniyet ve tatmin kaynağı olan temel unsurlar arasında sayılır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yaşlı bakımı ile ilgilenenlerin memnuniyet ve tatmin kaynağı olarak üç temel unsur vurgulanmaktadır.

Bakıcı ve yaşlı arasındaki kişiler arası ilişki dinamikleri ve bakan yakının bu bakım işini içsel bir istekle, gönüllü olarak yapması olumsuz sonuçları önlemektedir.

Birinin bakımını yüklenmek kişinin kendi ile gurur duyması ve bu şekilde benlik saygısını koruması önemli bir memnuniyet kaynağıdır.

Yaşlı bakımı ile ilgilenen kişilerin kim oldukları da önemlidir. Ancak araştırmalar, yaşlıya bakım veren kişinin, yoğun bakım verdikleri kişinin kim olduğuna bakmaksızın bakım zorlukları yaşadıklarında uygun ve işe yarar çözüm yollarını bularak problemlerle başa çıkmayı başardıklarını ve kendilerini güçlü hissettiklerini belirtmişlerdir.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Yaşlının düşünme, konuşma ve anlama gibi zihinsel faaliyetleri gerçekleştirememesine ne ad verilir?

Bilişsel yetersizlik

İşlevsel yetersizlik

İşbirliği

Durağanlık

Açık alan

Açıklama:

Bilişsel yetersizlikler; yaşlının düşünme, konuşma ve anlama gibi zihinsel faaliyetleri gerçekleştirememesi. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Geleneksel cinsiyet rolleri kavramı bağlamında toplumsal kalıp yargılara göre herhangi bir insanla ilgili beklentilerin neler olacağı doğrudan cinsiyete bağlıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kadınlardan beklenen özelliklerden değildir?

Sabırlı olmak

Anlayışlı olmak

Evi çekip çevirmek

İnsan ilişkilerini düzenlemek

Ailelerini geçindirmek

Açıklama:

Geleneksel cinsiyet rolleri’ne göre; toplumsal kalıp yargılarına göre herhangi bir insanla ilgili beklentilerin neler olacağı doğrudan cinsiyete bağlıdır. Buna göre erkeklerden güçlü olmaları, ailelerini geçindirmeleri, çevre üzerinde belirli bir etkinlik ve kontrol sağlamaları; kadınlardan ise sabırlı, anlayışlı olmaları, evi çekip çevirmeleri, insan ilişkilerini düzenlemeleri beklenmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Kişinin kendisine ve çevresine yönelik saldırgan davranışlar göstermesi durumuna ne ad verilir?

Sanrı-Varsanı

Tükenmişlik

Hastalık

Fiziksel Agresyon

Bakım

Açıklama:

Fiziksel Agresyon: kişinini kişinin kendisine ve çevresine yönelik saldırgan davranışlar göstermesi. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Hayat, acı çekme ve ölüm kavramlarını anlamlandırma ve yaşamın temel amacını keşfetme çabası üzerine manevi güç bulma ihtiyacı

Yaşama ümit bağlama ihtiyacı

Bireyin iç dünyasında aşkın bir güce, yaratıcıya inanma ve ona güven duyma ihtiyacı

Yaşlıya bakım hizmeti sunan birey manevi ihtiyacını insani ilişkiler yoluyla ya da aşkın güce yönelme şeklinde karşılama yoluna gidebilir. Destek arayışının adresi farklı olsa da insanın bir takım temel manevi ihtiyacına cevap bulmaya çalıştığı belirtilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi insanın maneviyat arayışı ile ilgili temel unsurları arasında sayılır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yaşlıya bakım hizmeti sunan birey manevi ihtiyacını insani ilişkiler yoluyla ya da aşkın güce yönelme şeklinde karşılama yoluna gidebilir. Destek arayışının adresi farklı olsa da, insanın üç tür temel manevi ihtiyacına cevap bulmaya çalıştığı belirtilmektedir. İnsanın maneviyat arayışı ile ilgili temel unsurları şu şekilde sıralanmıştır.

Hayat, acı çekme ve ölüm kavramlarını anlamlandırma ve yaşamın temel amacını keşfetme çabası üzerine manevi güç bulma ihtiyacı: Yaşamı anlamlandırma çabası- nın insanın en temel güdüsü olduğu belirtilmiştir.

Yaşama ümit bağlama ihtiyacı: Bakıma muhtaç ya da bakım hizmeti sunan bireyin yaşama umudu ne kadar yüksekse hastalık ya da engelle başa çıkma ihtimali de o kadar yüksek olur. Hayata tutunma yolunda önemli bir güç kaynağı olan umut, tutum ve davranışların en temel güdüleyicisidir.

Bireyin iç dünyasında aşkın bir güce, yaratıcıya inanma ve ona güven duyma ihtiyacı: Olağanüstü durumlarla karşılaşan birey, manevi destek amacıyla bağlantı içinde olduğu insanların kendisi gibi yetersiz olduğunun farkına vardığında yoğun çaresizlik duygusu yaşar.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Yaşlılar ile birlikte yaşamanın zorlukları ya da buna bağlı kayıpları olmaktadır. Bu zor süreci kolaylaştırmak için aşağıdakilerden hangisi uygulanmaz?

Yaşlının onurunu gözetin

Dikkatle dinleyin

Empatik olun

Cesaretlendirilmeye ihtiyaç duyup duymadıklarını anlamaya çalışın

Yaşlıları faaliyetlerinizden ayrı tutun

Açıklama:

Yaşlılar ile birlikte yaşamanın zorlukları ya da buna bağlı kayıpları olmaktadır. Bu zor süreci kolaylaştırmak için aşağıdakileri gerçekleştirmeye dikkat ediniz.

Yaşlının onurunu gözetin. “Birbirinizi eleştirmeyin ve temiz duygularla ricada bulunun.”

Dikkatle dinleyin. “Herkes dinlemeye hevesli olsun, fakat konuşmakta acele etmeyin.”

Empatik olun. “Birbirinize duygudaş olarak, kardeş sevgisiyle, derin bir şefkatle, alçak gönüllülükle davranarak, aynı düşüncede birleşin. Kötülüğe kötülükle, hakarete hakaretle” karşılık vermeyin.

Cesaretlendirilmeye ihtiyaç duyup duymadıklarını anlamaya çalışın. “Yerinde söylenen söz; oyulmuş gümüşün içinde altın elmalar gibidir.”

Faaliyetlerinize onları da dâhil edin.

Pratik yardım sunun. “Ne sözle ne de dille; işle ve hakikatle severek destek verin.”

Tahammüllü olun. “İçten şefkat, iyilik, alçak gönüllülük, yumuşak başlılık ve tahammül niteliklerini gösterin.”

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Diğer insanların ihtiyaçlarını ve algılarını anlamak için kişiler arası ilişkilerin desteklenmesine ön ayak olmak.

Diğer insanların öğrenmelerine katkı sağlamak veya çevre şartlarıyla daha etkili bir şekilde mücadele etmesini sağlamak.

Başkalarının problemlerini azaltmak veya çözmek.

Yukarıdakilerden hangisi yardımlaşma sürecine bakılmaksızın dayanışmanın olduğu her alanda temel hedefler arasında bulunur?

Yalnız III

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Empati, yaşlı bakımı ile ilgilenenler için önemli bir başa çıkma yoludur. Yardımlaşma sürecine bakılmaksızın dayanışmanın olduğu her alanda temelde üç hedef bulunmaktadır:

Diğer insanların ihtiyaçlarını ve algılarını anlamak için kişiler arası ilişkilerin desteklenmesine ön ayak olmak,

Diğer insanların öğrenmelerine katkı sağlamak veya çevre şartlarıyla daha etkili bir şekilde mücadele etmesini sağlamak,

Başkalarının problemlerini azaltmak veya çözmek.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Bireylerin bireysel özgürlüklerini hiçe sayarak başkalarının istek ve arzularına yönelik bir hayat sürdürmeleri olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımlılık

Kişisel bağlılık

Kişiler arası bağlılık

Bireysel güç

Bağlanma

Açıklama:

Kişiler arası bağlılık; kişilerin kişisel yaşam özgürlüklerinden vazgeçmeden, yakınları ile olan sevgi, saygı ve sorumluluk bağlarını
yaşatmasıdır. Bağımlılık ise, bireylerin bireysel özgürlüklerini hiçe sayarak başkalarının istek ve arzularına yönelik bir hayat sürdürmeleridir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Yaşlılık konusundaki en önemli sosyal sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşlıların depresyonu

Yaşlıların bakımı

Yaşlıların hastalıkları

Yaşlıların huzuru

Yaşlıların arkadaşlıları

Açıklama:

Yaşlılık genetik bir programla düzenlenen, organizmayı yapısal ve işlevsel değişimlerle ölüme götüren olaylar toplamıdır. Yaşlılık konusundaki en önemli sosyal sorun yaşlıların bakımıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmek olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bakım verme

Sağlık bakımı

Sosyal Bakım

Fiziksel destek

Birincil Bakım

Açıklama:

Bakım vermek; yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmek olarak tanımlanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Yaşlıya bakım verenin yükünü etkileyen faktörleri bakım verene ait faktörler ve yaşlıya ait faktörler olarak ayırmak mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi yaşlıya ait faktörler arasında yer alır?

Bakım verenin yaşı

Bakım verenin etnik kökeni

Bakım verenin cinsiyeti

Bilişsel yetersizlikler

Bakım verenin eğitim durumu

Açıklama:

Yaşlılara ait faktörler ise bilişsel yetersizlikler, işlevsel yetersizlikler ve davranışsal sorunlar şeklinde üç ayrı başlıkta toplanabilir.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Johari Penceresi ve alanları düşünüldüğünde kişinin bildiği, ancak başkalarının bilmediği alan aşağıdakilerden hangisidir?

Açık alan

Kör alan

Saklı alan

Dar alan

Bilinmeyen alan

Açıklama:

Saklı Alan: Bu alan kişinin bildiği ancak başkalarının bilmediği alandır. Kişi, bilinçli olarak bazı yanlarını gizlemek istemektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Bakım verende sağlık sorunları

Bakım verende sosyal sorunları

Bakım verende ekonomik sorunları

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bakımının götürdükleri arasında yer alır?

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

I-II ve III

Açıklama:

Yaşlı bakımı ile birlikte bakım verenlerin yaşamlarında da birtakım değişimler gerçekleşmektedir. Bu değişimler elbette bakım verenin hayatını daha zorlu ve sorunlu hâle getirebilmektedir. Yaşlıya bakım verenin sağlık, sosyal ve ekonomik sorunlar yaşaması beklenebilir bir durumdur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi bakımı üstlenenlerin yaşadığı sıkıntıyı artıran değişkenler arasında yer almaz?

Yaşlı ile bakımını üstlenen kişi arasındaki ilişki

Bakım verenin cinsiyeti

Yaşlının iletişim kurma yetersizliği

Yaşlının sevdiği yemekler

Yaşlının hastalığının düzeyi

Açıklama:

Bakımı üstlenenlerin yaşadığı sıkıntıyı birçok değişken artırabilir.
İlk olarak yaşlının hastalığının düzeyi, yaşlının iletişim kurma yetersizliği, yaşlının hastalığıyla ilgili kişilik özelliklerindeki değişiklikler, davranışsal ve psikolojik belirtiler gibi değişkenler hastanın bakımını üstlenenlerin yaşadığı sıkıntıyı artırmaktadır.
İkinci olarak da bakım verenin cinsiyeti, başarılı olamama korkusu, idealleri, fiziksel ve psikolojik sağlıkta bozulma gibi değişkenleri sıkıntıya yol açmaktadır.
Üçüncü olarak yaşlı ile bakımını üstlenen kişi arasındaki ilişki, bakımı üstlenenin yaşadığı sıkıntının düzeyini etkilemektedir. Yapılan bir çalışmaya göre bakım veren ve yaşlı arasındaki ilişki yakınlığının tükenmişlik düzeyini etkilemekte, ayrıca bu durum dolaylı olarak yaşlıya yansımakta ve bakım verenin sıkıntısı ve yaşlısıyla arasındaki ilişkinin kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Yaşlıya bakım verme güçlükleri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi fiziki güçlükler arasında yer alır?

Düzensiz yemek yeme

Duygusal alanda huzursuzluk

Benlik saygısında azalma

Sosyal izolasyon

Depresyon

Açıklama:

Fiziksel Güçlükler
Yaşlıya bakım verme nedeniyle bakım hizmeti sunan bireylerde hazımsızlık, iştahta değişim, düzensiz yemek yeme, baş ağrısı gibi somatik şikayetler artabilmektedir. Ayrıca kronik yorgunluk, vücut ağrılarında artış ya da azalma, uyku düzensizliği, kas ağrısı, konsantrasyon zorluğu, giyim ve kuşamda dağınıklılık ve bakım veren bireyin kendi bakımına yeterli zaman ayıramaması sebebiyle sağlığında bozulmalar görülmektedir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Kişiye her şeyin yabancı gelmesi, var olmanın anlamsızlaşması, gereksiz gelmesi hâli olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Empati

Dinî inanç

Varoluşsal boşluk

Sosyal destek

Tükenmişlik

Açıklama:

Varoluşsal boşluk ;Kişiye her şeyin yabancı gelmesi, var olmanın anlamsızlaşması, gereksiz gelmesi hâlidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Yaşlı bakımı için özel huzur evlerinden alınan bakım hizmeti aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Gayriresmi ücretli

Gayriresmi ücretsiz

Resmi ücretli

Resmi ücretsiz

Gönüllü

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 81

Bireylerin bireysel özgürlüklerini hiçe sayarak başkalarının istek ve arzularına yönelik bir hayat sürdürmelerine ne ad verilir?

Bağımlılık

Bağlılık

Kişilerarası bağlılık

Sorumluluk

Bağlanma

Açıklama:

Bağımlılık ise, bireylerin bireysel özgürlüklerini hiçe sayarak başkalarının istek ve arzularına yönelik bir hayat sürdürmeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmeye ne ad verilir?

Sosyal bakım

İlgilenmek

Bakım vermek

Sağlık bakımı

Birincil bakım

Açıklama:

Bakım vermek; yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmek olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Kişilerin yaşlı bakımında maddi yönden zorlanmaları nasıl tanımlanır?

Nesnel yük

Öznel yük

Sorumluluk

Hasta yükü

Bakım yükü

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Johari Penceresinde yer alan bölmelerden biri değildir?

Açık alan

Kör alan

Saklı alan

Bilinmeyen alan

Kişisel alan

Açıklama:

Her pencerenin bir adı vardır. Açık alan, kör alan, saklı alan ve bilinmeyen alandır.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Bakım veren kişilerin duygusal yönden yorgun hissetmelerine ne ad verilir?

Sıkıntı

Tükenmişlik

Yorgunluk

Mutsuzluk

Gerginlik

Açıklama:

Tükenmişlik: bireylerin, duygusal yönden kendilerini tükenmiş hissetmeleri, aşırı duygusal yorgunluk.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Bakım verenlerin eğlendirici ve boş zaman aktivitelerinin kısıtlanmasına ne ad verilir?

Ekonomik güçlük

Duygusal güçlük

Fiziksel güçlük

Sosyal güçlük

İş ile ilgili güçlük

Açıklama:

Aile, arkadaş ilişkileri ya da sosyal etkinliklerinden fedakarlık eden öncül bakım verenin, eğlendirici ve boş zaman aktiviteleri kısıtlanmakta, bu nedenle de sosyal destekte azalma, kendilerini bakım rolünde yalnız bırakılmış hissetme ve izolasyon yaşama olasılığı artmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı ile birlikte yaşamanın faydalarından değildir?

Bakım veren kişinin kendini daha değerli hissetmesi

Kendini güçlü hissetmesi

Farklı kişi ve kurumlarla iş birliği içinde olması

Manevi doygunluk hissetmesi

Sosyal güçlük yaşaması

Açıklama:

Birincil bakım veren, yaşlının her gün sürekli olarak asıl bakımını sağlayan kişi olabileceği gibi bakımı sağlayacak düzenlemeyi yapan ve bakım işini düzenleyen ve bu düzenin işlemesinden sorumlu olan kişi de olabilir. Bu tür bir sorumluluk
bakım veren kişinin kendini daha değerli hissetmesi, birinin yaşamı açısından önemli bir konumda görmesi yaşamından daha çok doyum almasına sebep olabilir. Yaşlı ve yaşlı yakını birbirlerinin varlıklarından mutluluk duyarak yaşam doyumu sağlayabilir. Günlük yaşam içinde yaşlı yakını birçok sorunla karşılaşabilir. Bu sorunlarla baş etmek zorunda kalması ona güçlü olduğu duygusunu yaşatabilir. Yaşlı kaliteli bir yaşam sürmek için farklı kişi ve kurumlarla iş birliği içinde olmak zorunda kalabilir. Bu durum çevresinin bilinçli
bir şekilde zenginleşmesine de yardım eder.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Yaşlıya bakım verme nedeniyle bakım hizmeti sunan bireylerde hazımsızlık, iştahta değişim, düzensiz yemek yeme, baş ağrısı gibi şikayetlerin artması aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Duygusal güçlük

Sosyal güçlük

Fiziksel güçlük

Ekonomik güçlük

İş ile ilgili güçlük

Açıklama:

Fiziksel Güçlükler: Yaşlıya bakım verme nedeniyle bakım hizmeti sunan bireylerde hazımsızlık, iştahta değişim, düzensiz yemek yeme, baş ağrısı gibi somatik şikayetler artabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi ikincil bakıcıya örnektir?

Evlat

Eş

Çocuk

Yakın akraba

Hasta bakıcı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 90

Yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmek olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bakım vermek

Bağımlılık

Manevi güç

Yakın olmak

Bakım yükü

Açıklama:

Bakım vermek; yardıma ihtiyacı olan birine günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve destek olmak üzere harekete geçmek olarak tanımlanır. Yakınların bakım hizmeti vermesi, yaşlı birine yakınları tarafından sadece fiziksel hareket anlamında yardım sağlamak olarak anlaşılsa da bu bakım faaliyeti yaşlının var olan potansiyelini kullanarak hem fiziksel, hem duyuşsal hem de duygusal desteklemeyi içine alır. Bu bakım rolü herhangi bir maddi karşılık beklemeden yaşlıyı her yönden destekleyici rolü içermektedir. Yaşlının özürlülük derecesinin artması yanında tedavide kullanılan ilaçlara bağlı oluşan bazı yan etkiler nedeni ile özellikle hareket yeteneği önemli ölçüde azalmakta ve günlük yaşam kalitesi olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu nedenlerle yaşlıların büyük bir kısmı hastalıklarının belli dönemlerinden sonra başkalarının yardım ve bakımına ihtiyaç duyar duruma gelebilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımı ile ilgilenen ikincil bakıcılardan biridir?

Evlat

Yeğen

Yakın akraba

Karı-koca

Ücretli yardımcı

Açıklama:

Yaşlı Bakımı ile İlgilenen Kişiler Yaşlı bakımı ile ilgilenen kişiler, birincil bakıcılar ve ikincil bakıcılar olarak sınıflandırılabilir. Birincil bakıcılar, aile içindeki üyelerden seçilen profesyonel olarak, bir gelir karşılığında bu işi yapmayan ve yaşlı ile yaşayan veya yaşamayan bakıcılardır. Bu kişiler genellikle evlat, eş veya yakın akraba olabilmektedir. Bakım işini gönüllü olarak ya da yaşlının bakacak kimsesi yoksa zorunlu olarak yapmak durumunda olan kişilerdir. Bakım işini yürütmekten dolayı herhangi bir karşılık almazlar. Manevi olarak doyum yaşamaya çalışırlar. Yıpranma payları daha yüksek olan bir gruptur. Gupta (2000) bakım veren ile bakım alan yaşlı arasındaki ilişki kalitesi arttıkça bakım yükünün azaldığını saptamıştır. Kadın bakıcılarda bakım yükü erkeklere oranla daha da azalmaktadır. Ayrıca kadın bakıcılar erkeklere oranla daha fazla yük algılamaktadırlar. Yaşlı bireyin sağlık sorunlarının artması bakıcı yükünün fazla algılanmasına neden olmaktadır. İkincil bakıcılar ise yarı veya tam zamanlı olarak bir ücret karşılığında bakım veren kişilerdir. Bu kişiler bazen bakım işi ile ilgili eğitim almış olabilirler. Yaşlının sağlık ve temizlik hizmetlerini yürütmek üzere beceriler kazanmışlardır. Bazıları da eğitim almadan bakım işini yürütürler. Yaşlının gözetimini yapmak, sağlık ve yaşam bakım hizmetlerini en sağlıklı ve düzenli şekilde yapmak üzere ücret karşılığı bu hizmeti yürütürler. Bu kişiler, yaşlıyla kan bağına sahip olmayan kişilerden olursa yaşlının yaşlılığa ya da hastalığına bağlı değişimlerinden duygusal olarak daha az etkilenirler. Hizmet alanlarını belirleyip sınırlarını koyarlar. Ülkemizde evde bakım hizmeti sunan kuruluşların sayısının son derece yetersiz olması, genel sağlık sistemine entegre bir evde bakım hizmetinin bulunmaması, evde bakım hizmetlerinin maliyetinin sağlık güvencesi sağlayan kurumlar tarafından karşılanmaması, bakım gerektiren kişiler için evde bakılabileceği hâlde hastaneye ya da rehabilitasyon merkezlerine başvurulmasına neden olmaktadır. Ayrıca bakım verenlerin bakım verme konusundaki bilgilerinin yetersiz olması, evde bakılan kişilerin yaşam sürelerinde kısalmaya neden olmaktadır (Yaşar, 2009).

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin kapsadığı özelliklerden biri değildir?

Fiziksel sağlık

Psiko-sosyal durum

Bağımsızlık düzeyi

Akademik başarı

Sosyal ilişkiler

Açıklama:

Yaşam kalitesi; kişinin fiziksel sağlığı, psiko-sosyal durumu, bağımsızlığının düzeyi, sosyal ilişkileri, kişisel inançları ve yaşadığı çevrenin özelliklerini kapsayan geniş bir içeriğe sahiptir. Yaşam kalitesi sadece sağlık durumu, yaşam stili, yaşam doyumu, akıl sağlığı ya da mutluluk kavramları ile eş anlamlı olmayıp, çok boyutludur. Yaşamın bir alanındaki kalitesi diğer alanları da etkileyecektir. Örneğin yaşlı yakınına sürekli bakım veren bir kadın kendisi fiziksel olarak bağımsız bir birey olsa da bakım verme durumundan dolayı sosyal katılımı düşük olacaktır. Sürekli bakım verme yaşam kalitesini düşürebilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Yaşlı bakımında profesyonel olarak bakım hizmeti verenlere dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bakımı belirli bir görev ve sorumluluk bilinciyle sürdürmek

Bakım işinin zorluklarını duygusal açıdan hissetmek

Kendi yaşamından ve sağlığından ödünler vermek

Çökkünlü ve motivasyon düşüklüğü gibi sorunlar yaşamak

Yaşlı bakımını herhangi bir karşılık almadan yapmak

Açıklama:

Yaşlı bakımında yaşlı yakının verdiği bakım hizmeti ile profesyonel olarak bir ücret karşılığında bu hizmeti veren kişiler arasında farklılıklar olmaktadır. Profesyonel olarak bakım verenler, bakım işinin zorluklarını duygusal açıdan daha az hissetmekte, bakımı belirli bir görev ve sorumluluk bilinci ile götürebilmektedir. Bu görevi belirli zaman dilimleri içinde iş olarak yaptığı için sosyal yaşamından ödün vermek zorunda kalmamaktadır. Bakmakla yükümlü olduğu yaşlının yakını olmaması dolayısıyla, yaşlının yaşadığı zorlukları daha doğru değerlendirip düzenlemeleri olduğu gibi gerçekleştirebilmektedir. Yaşlı bakımı ile ilgilenen yaşlı yakınları ise yaşlı ile olan akrabalıkları nedeniyle duygusal olarak daha çok etkilenecek ve bakım işinin gereklerini duygusal etkilenmeler nedeniyle gerektiği gibi gerçekleştiremeyecektir. Fedakarlık düzeyini abartabilecek ve kendi yaşamından ve sağlığından ödünler vermeye hazır olacaktır. Bu işi herhangi bir karşılık almadan yaptığı için zaman zaman çökkünlük, motivasyon düşüklüğü gibi sorunlar yaşayacaklardır.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi nesnel bakım yüklerinden biridir?

Bitkinlik

Sıkıntı düzeyi

Gelir kaybı

Kaygı

Üzüntü

Açıklama:

Bakım yükü nesnel ve öznel yük biçiminde gruplanabilmektedir
Nesnel yük; ailenin, yaşlının durumuna bağlı olarak yapmakta zorlandığı günlük işlerine yardımcı olma, ulaşım gibi vakit ayırmayı gerektirecek durumlar ile gelir kaybı ve sosyal etkinliklerin kısıtlanmasına yol açacak yaşam düzenindeki değişimlerdir. Örneğin özel arabası olmayan Mehmet Bey babasını tedavi için bir yere götürürken sadece taksi ile götürmek zorunda kalmaktadır.
Öznel yükle ise yaşlıyla ilgili olarak yaşanan öznel sıkıntı düzeyi, üzüntü, kaygı, bitkinlik gibi duygusal tepkiler anlatılmak istenilmektedir. Bakım gerektiren durumların farklı özellikleri incelendiğinde bakım gerektiren durumun özelliklerinin ve bakım sağlayan kişiden kaynaklanan faktörlerin bakım verenin yükünde etkili oldukları görülmektedir. Örneğin Ayşe Hanım annesinin kıvrak zekasına yıllarca hayran olmuştur. Ancak, annesinin son zamanlarda üç yaşındaki çocuk gibi yorumlar yapması Ayşe Hanım’ın yüreğini parçalamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi bakım yükünü etkileyen faktörlerden "yaşlılardan kaynaklanan faktörler"e aittir?

Etnik köken

Davranışsal sorunlar

Yaşlıya olan yakınlık

Eğitim durumu

Baş etme yetenekleri

Açıklama:

Bakım Verenden Kaynaklanan Faktörler Bakım verenin yaşı, etnik kökeni, cinsiyeti, yaşlıya olan yakınlığı, bakım vermeye gönüllü olup olmaması, eğitim durumu, ekonomik yapısı, hastalığının olup olmaması, baş etme yetenekleri, inançları, sosyal desteği, yaşadığı toplumun kültürel özellikleri bakım verene ait faktörler arasında sayılabilir. Örneğin Sevgi Hanım, yaşı 58 olmasına rağmen yaşlı ağabeyi ile ilgilenmek zorunda kalmıştır. Herhangi bir maaşının olmaması ve üstüne üstlük okuryazar olmaması gibi nedenlerden dolayı zorlanmaktadır. Kadın olduğu için geleneksel kültürde uzun yıllar evdeki işlerden sorumlu tutulmuştur. Dışarıdaki işlerden hiç sorumlu olmamış ve hiçbir deneyim kazanmamıştır. Ama şimdi ağabeyinin hastalığı ile ilgili olarak çeşitli kurumlara başvurmak, yazışmaları takip etmek, ilaçları takip etmek gibi işleri hem maddi hem manevi olarak zorlanarak yapmaktadır.
Yaşlılardan Kaynaklanan Faktörler Yaşlılara ait faktörler ise bilişsel yetersizlikler, işlevsel yetersizlikler ve davranışsal sorunlar şeklinde üç ayrı başlıkta toplanabilir. Bakım gerektiren yaşlılığın niteliği bu faktörlerden biri olarak bakım veren yükü üzerinde etkili olmaktadır. Bunlar içinde davranışsal sorunlar bakım verenlerin yükünü en fazla etkileyen faktörlerdendir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Kışinin bildiği ancak başkalarının bilmediği alan aşağıdakilerden hangisidir?

Açık alan

Kör alan

Saklı alan

Bilinmeyen alan

Görünen alan

Açıklama:

Yaşlı ile yaşarken evlatların da kendileri hakkında da keşiflerde bulunabileceklerini Johari Penceresi ile açıklayabiliriz. Kişinin kendi ile iletişiminde bahsedilmesi gereken önemli konulardan biri de kendini tanıma ve dışarıya yansıtma derecesini gösteren Johari Penceresi’dir. Johari Penceresi, kişinin açığa çıkardığı alanları ile açığa çıkarmadığı, kendi içinde sakladığı alanları göstermektedir. Johari Penceresinde, iki veya daha fazla kişi arasında, bu kişilerin birbirleri hakkındaki bilgileri ön plana çıkmaktadır. Bu bilgiler dört pencere şeklindedir. Her pencerenin bir adı vardır. Açık alan, kör alan, saklı alan ve bilinmeyen alan olan bu pencereler şöyle açıklanabilir:
Açık Alan: Kişinin kendi tarafından da başkaları tarafından da bilinen alandır. Bu alanda insanlar umutlarını, beklentilerini ya da korkularını çekinmeden diğer insanlarla paylaşmaktadırlar.
Kör Alan: Bu alan başkaları tarafından bilinen ancak kişinin bilmediği alanıdır. Başkalarının bir kişi hakkında edindiği izlenimlerle ilgilidir.
Saklı Alan: Bu alan kişinin bildiği ancak başkalarının bilmediği alandır. Kişi, bilinçli olarak bazı yanlarını gizlemek istemektedir.
Bilinmeyen Alan: Bu alan ise kişinin de başkalarının da bilmediği, karanlık alandır.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara ait bilişsel yetersizliklerden biridir?

Yürüyememek

Konuşamamak

Tuvalete gidememek

Temizliğini yapamamak

Hareket edememek

Açıklama:

Bilişsel yetersizlikler; yaşlının düşünme, konuşma ve anlama gibi zihinsel faaliyetleri gerçekleştirememesi. İşlevsel yetersizlikler; yaşam içindeki bedene ait bazı işlevlerin yerine getirilememesi. Örneğin yürüyememe, tuvalete gidememe, vb. Yaşlıların kendi başlarına hareket etme zorluğu yaşamaları, ev içinde bir yerden bir yere gidememe ve kendi bakımını yapmakta zorluklar yaşama. Tuvalete gitme, temizliğini yapamama gibi kişiye ait özel işler.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Kişinini kişinin kendisine ve çevresine yönelik saldırgan davranışlar göstermesi aşağıdaki kavramlardan hangisine karşılık gelmektedir?

Sanrı-varsanrı

Fiziksel agresyon

Tükenmişlik

Depresyon

Motivasyon

Açıklama:

Fiziksel Agresyon: kişinini kişinin kendisine ve çevresine yönelik saldırgan davranışlar göstermesi

Doğru Cevap: B

Soru 99

Yaşlıya bakım verme nedeniyle bakım hizmeti sunan bireylerde hazımsızlık, iştahta de-ğişim, düzensiz yemek yeme, baş ağrısı gibi somatik şikayetlerin artması aşağıdaki güçlüklerden hangisiyle ilgilidir?

Yakınlık derecesiyle ilgili güçlükler

Fiziksel güçlükler

Duygusal güçlükler

Sosyal güçlükler

Ekonomik güçlükler

Açıklama:

Fiziksel Güçlükler
Yaşlıya bakım verme nedeniyle bakım hizmeti sunan bireylerde hazımsızlık, iştahta de-ğişim, düzensiz yemek yeme, baş ağrısı gibi somatik şikayetler artabilmektedir. Ayrıca kronik yorgunluk, vücut ağrılarında artış ya da azalma, uyku düzensizliği, kas ağrısı, kon-santrasyon zorluğu, giyim ve kuşamda dağınıklılık ve bakım veren bireyin kendi bakı-mına yeterli zaman ayıramaması sebebiyle sağlığında bozulmalar görülmektedir. Bakım verenlerin, vermeyenlere göre daha fazla hastalık, hastalık belirtileri, sağlık hizmeti kul-lanımı, kardiovasküler sorun gibi fiziksel sağlıkta değişiklikler yaşadıkları saptanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Ülkemizde aile içi ilişkilerde aşağıdaki durumlardan hangisi genel olarak kabul görmekte ve desteklenmektedir?

Bireysel bağımsızlık

Kişiler arası bağlılık

Özgürlük

Bağımlılık

Özerklik

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 101

Yaşam süresinde gelişme ve olgunlaşmayı takip eden genetik yapı ve çevre arasındaki etkileşimin en üst düzeyde görüldüğü fizyolojik ve ruhsal değişimlerin ortaya çıkmasına ne ad verilir?

Olgunluk

Yaşlılık

Yetişkinlik

Kendini gerçekleştirme

Kişisel dönüşüm

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 102

Aile içindeki üyelerden seçilen profesyonel olarak, bir gelir karşılığında bu işi yapmayan ve yaşlı ile yaşayan veya yaşamayan bakıcılara ne ad verilir?

Gönüllü bakıcılar

İkincil bakıcılar

Amatör bakıcılar

Aile içi bakıcılar

Birincil bakıcılar

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıdaki kavramlardan hangisi kişinin fiziksel sağlığı, psiko-sosyal durumu, bağımsızlığının düzeyi, sosyal ilişkileri, kişisel inançları ve yaşadığı çevrenin özelliklerini kapsayan geniş bir içeriğe sahiptir?

Mutluluk

Fiziksel sağlık

Yaşam kalitesi

Akıl sağlığı

Yaşam doyumu

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 104

Ailenin, yaşlının durumuna bağlı olarak yapmakta zorlandığı günlük işlerine yardımcı olma, ulaşım gibi vakit ayırmayı gerektirecek durumlar ile gelir kaybı ve sosyal etkinliklerin kısıtlanmasına yol açacak yaşam düzenindeki değişimlere ne ad verilir?

Nesnel yük

Bakım yükü

Yük

Aile yükü

Öznel yük

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 105

Yaşlı ile yaşarken evlatların da kendileri hakkında da keşiflerde bulunabileceklerini Johari Penceresi ile açıklanmaktadır. Bu pencerenin kapsadığı alanlardan hangisi başkaları tarafından bilinen ancak kişinin bilmediği alanıdır ve başkalarının bir kişi hakkında edindiği izlenimlerle ilgilidir?

Açık alan

Kör alan

Saklı alan

Bilinmeyen alan

Gizli alan

Açıklama:

Kör alan; başkaları tarafından bilinen ancak kişinin bilmediği alanıdır. Başkalarının bir kişi hakkında edindiği izlenimlerle ilgilidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Kişinini kişinin kendisine ve çevresine yönelik saldırgan davranışlar göstermesine ne ad verilir?

Bencillik

Sanrı-Varsanı

Tükenmişlik

Fiziksel agresyon

Antipati

Açıklama:

Fiziksel agresyon; kişinini kişinin kendisine ve çevresine yönelik saldırgan davranışlar göstermesidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Yaşlıya bakım sunarken fedakarlık eden öncül bakım verenin, eğlendirici ve boş zaman aktivitelerinin kısıtlanması aşağıdaki kavramlardan hangisinin kapsamı içerisinde yer almaktadır?

Fiziksel güçlük

Duygusal güçlük

İş ile ilgili güçlükler

Ekonomik güçlük

Sosyal güçlük

Açıklama:

Yaşlıya bakım verme, sosyal ve kişiler arası problemlere de yol açmaktadır. Bakım verenler yaşamlarını genellikle bakım verdiklerinin gereksinimleri doğrultusunda düzenleyebilir ya da aile üyeleri tarafından böyle bir düzenleme yapması beklenebilir. Aile, arkadaş ilişkileri ya da sosyal etkinliklerinden fedakarlık eden öncül bakım verenin, eğlendirici ve boş zaman aktiviteleri kısıtlanmakta, bu nedenle de sosyal destekte azalma, kendilerini bakım rolünde yalnız bırakılmış hissetme ve izolasyon yaşama olasılığı artmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Bireyin kendini kabul etmesi, kendine güvenmesi ve inanması biçiminde ifade edilen düşünce, duygu ve davranışların bir bütününe ne ad verilir?

Bencillik

Empati

Benlik saygısı

Sanrı

Benlik

Açıklama:

Benlik saygısı; bireyin kendini kabul etmesi, saygı duyması, kendine güvenmesi ve inanması biçiminde ifade edilen düşünce, duygu ve davranışların bir bütünüdür. Benlik saygısı bireyin toplumdaki rolü ve ilişkileri ile yakından ilgilidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi bakım işi ile ilgilenen kişilerin stres ve anksiyetesini azaltan etkenlerdendir?

Manevi inançlar

Benlik saygısı

Ekonomik olarak güçlü olmak

Yaşam kalitesi

Fiziksel sağlık düzeyi

Açıklama:

Manevi inançlar bakım işi ile ilgilenen kişilerin stres ve anksiyetesini azaltan etkenlerdendir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi bağımlılık olarak gösterilemez?

Ayşe hanımın şeker hastası annesine bakması

Fatih beyin amcasına hastaneye giderken eşlik etmesi

Leyla hemşirenin felçli Süleyman beyin bakımı ile görevlendirilmesi

Kadir beyin oğlu, gelini ve torunlarıyla birlikte yaşaması

Hasan beyin komşunun hasta olduğu dönemlerde kendisine yemek götürmesi

Açıklama:

Ailede bireysel bağımsızlık ve kişiler arası bağlılık yerine karşılıklı bağımlılığın kabul gördüğü ülkemizde, önce çocuğun ana-babaya bağımlılığı, yaşlılıkta da ana-babanın yetişkin çocuklarına bağımlılığı desteklenir. Kişiler arası bağlılık; kişilerin kişisel yaşam özgürlüklerinden vazgeçmeden, yakınları ile olan sevgi, saygı ve sorumluluk bağlarını yaşatmasıdır. Bağımlılık ise, bireylerin bireysel özgürlüklerini hiçe sayarak başkalarının istek ve arzularına yönelik bir hayat sürdürmeleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Gayri resmi ücretli kaynaklar
Gayri resmi ücretsiz kaynaklar
Resmî ücretli kaynaklar

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri toplumsal yaşlı akım kaynakları arasında gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi birincil bakıcılara ilişkin doğru bir bilgidir?

Yarı veya tam zamanlı olarak bir ücret karşılığında bakım veren kişilerdir.

Bakım işi ilgili mutlaka eğitim almış olmaları gerekmektedir.

Bu kişiler, yaşlıyla kan bağına sahip olmayan kişilerden olursa yaşlının yaşlılığa ya da hastalığına bağlı değişimlerinden duygusal olarak daha az etkilenirler.

Hizmet alanlarını belirleyip sınırlarını koyarlar.

Bakım verenlerin bakım verme konusundaki bilgilerinin yetersiz olması, evde bakılan kişilerin yaşam sürelerinde kısalmaya neden olmaktadır.

Açıklama:

Birincil bakıcılar, aile içindeki üyelerden seçilen profesyonel olarak, bir gelir karşılığında bu işi yapmayan ve yaşlı ile yaşayan veya yaşamayan bakıcılardır. Bu kişiler genellikle evlat, eş veya yakın akraba olabilmektedir. Bakım işini gönüllü olarak ya da yaşlının bakacak kimsesi yoksa zorunlu olarak yapmak durumunda olan kişilerdir. Bakım işini yürütmekten dolayı herhangi bir karşılık almazlar. Manevi olarak doyum yaşamaya çalışırlar. Yıpranma payları daha yüksek olan bir gruptur. Gupta (2000) bakım veren ile bakım alan yaşlı arasındaki ilişki kalitesi arttıkça bakım yükünün azaldığını saptamıştır. Kadın bakıcılarda bakım yükü erkeklere oranla daha da azalmaktadır. Ayrıca kadın bakıcılar erkeklere oranla daha fazla yük algılamaktadırlar. Yaşlı bireyin sağlık sorunlarının artması bakıcı yükünün fazla algılanmasına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi ikincil bakıcılara ilişkin doğru bir bilgidir?

Aile içindeki üyelerden seçilen profesyonel olarak, bir gelir karşılığında bu işi yapmayan ve yaşlı ile yaşayan veya yaşamayan bakıcılardır.

Bakım işini gönüllü olarak ya da yaşlının bakacak kimsesi yoksa zorunlu olarak yapmak durumunda olan kişilerdir.

Yıpranma payları daha yüksek olan bir gruptur.

Bakım veren ile bakım alan yaşlı arasındaki ilişki kalitesi arttıkça bakım yükü artmaktadır.

Yaşlı bireyin sağlık sorunlarının artması bakıcı yükünün fazla algılanmasına neden olmaktadır.

Açıklama:

İkincil bakıcılar ise yarı veya tam zamanlı olarak bir ücret karşılığında bakım veren kişilerdir. Bu kişiler bazen bakım işi ile ilgili eğitim almış olabilirler. Yaşlının sağlık ve temizlik hizmetlerini yürütmek üzere beceriler kazanmışlardır. Bazıları da eğitim almadan bakım işini yürütürler. Yaşlının gözetimini yapmak, sağlık ve yaşam bakım hizmetlerini en sağlıklı ve düzenli şekilde yapmak üzere ücret karşılığı bu hizmeti yürütürler. Bu kişiler, yaşlıyla kan bağına sahip olmayan kişilerden olursa yaşlının yaşlılığa ya da hastalığına bağlı değişimlerinden duygusal olarak daha az etkilenirler. Hizmet alanlarını belirleyip sınırlarını koyarlar. Ülkemizde evde bakım hizmeti sunan kuruluşların sayısının son derece yetersiz olması, genel sağlık sistemine entegre bir evde bakım hizmetinin bulunmaması, evde bakım hizmetlerinin maliyetinin sağlık güvencesi sağlayan kurumlar tarafından karşılanmaması, bakım gerektiren kişiler için evde bakılabileceği hâlde hastaneye ya da rehabilitasyon merkezlerine başvurulmasına neden olmaktadır. Ayrıca bakım verenlerin bakım verme konusundaki bilgilerinin yetersiz olması, evde bakılan kişilerin yaşam sürelerinde kısalmaya neden olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 114

Ülkemizde evde bakım hizmeti sunan kuruluşların sayısının son derece yetersiz olması
Genel sağlık sistemine entegre bir evde bakım hizmetinin bulunmaması
Evde bakım hizmetlerinin maliyetinin sağlık güvencesi sağlayan kurumlar tarafından karşılanmaması

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bakım gören kişinin evde bakılmak yerine hastanede veya rehabilitasyon merkezlerine başvurmasının nedenleri arasında gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ülkemizde evde bakım hizmeti sunan kuruluşların sayısının son derece yetersiz olması, genel sağlık sistemine entegre bir evde bakım hizmetinin bulunmaması, evde bakım hizmetlerinin maliyetinin sağlık güvencesi sağlayan kurumlar tarafından karşılanmaması, bakım gerektiren kişiler için evde bakılabileceği hâlde hastaneye ya da rehabilitasyon merkezlerine başvurulmasına neden olmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 115

Fiziksel, maddi ve duygusal destek verme
Sağlık bakımını ve aldığı bazı sosyal hizmetleri koordine etme
Yıkanma, beslenme, tuvalete gitme, giyinme vb. kişisel bakımında yardım etme
Ulaşımını, alışverişini, küçük ev işlerini yapma
Aynı evi paylaşma

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bakım verme kapsamına girmektedir?

I ve II

III ve V

II, IV ve V

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Bakım verme; tek bir yardım çeşidi ile sınırlı olmayıp fiziksel, maddi ve duygusal destek vermeyi, sağlık bakımını ve aldığı bazı sosyal hizmetleri koordine etmeyi, ilaç alımı, tedavisini takip etme vb. gündelik sağlık bakımını, yıkanma, beslenme, tuvalete gitme, giyinme vb. kişisel bakımı, ulaşımını, alışverişini, küçük ev işlerini yapmayı, para yönetimini, maddi yardımı ve aynı evi paylaşmayı kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi başkaları tarafından bilinen ancak kişinin bilmediği alanı ifade etmektedir?

Açık alan

Kör alan

Saklı alan

Bilinmeyen alan

Bilinen alan

Açıklama:

Yaşlı ile yaşarken evlatların da kendileri hakkında da keşiflerde bulunabileceklerini Johari Penceresi ile açıklayabiliriz. Kişinin kendi ile iletişiminde bahsedilmesi gereken önemli konulardan biri de kendini tanıma ve dışarıya yansıtma derecesini gösteren Johari Penceresi’dir. Johari Penceresi, kişinin açığa çıkardığı alanları ile açığa çıkarmadığı, kendi içinde sakladığı alanları göstermektedir. Johari Penceresinde, iki veya daha fazla kişi arasında, bu kişilerin birbirleri hakkındaki bilgileri ön plana çıkmaktadır. Bu bilgiler dört pencere şeklindedir. Her pencerenin bir adı vardır. Açık alan, kör alan, saklı alan ve bilinmeyen alan olan bu pencereler şöyle açıklanabilir:
Açık Alan: Kişinin kendi tarafından da başkaları tarafından da bilinen alandır. Bu alanda insanlar umutlarını, beklentilerini ya da korkularını çekinmeden diğer insanlarla paylaşmaktadırlar.
Kör Alan: Bu alan başkaları tarafından bilinen ancak kişinin bilmediği alanıdır. Başkalarının bir kişi hakkında edindiği izlenimlerle ilgilidir.
Saklı Alan: Bu alan kişinin bildiği ancak başkalarının bilmediği alandır. Kişi, bilinçli olarak bazı yanlarını gizlemek istemektedir.
Bilinmeyen Alan: Bu alan ise kişinin de başkalarının da bilmediği, karanlık alandır.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Duygusal stres
Fiziksel hastalık
Sosyal aktivitelere katılımda azalma
Aile üyeleri ile ilişkilerde güçlükler
Ekonomik ve iş yaşamında güçlükler

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bakım verme güçlüğü olarak gösterilebilir?

I ve II

III ve V

II, IV ve V

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Bakım verme güçlüğü; fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunlar olmak üzere çok boyutlu tepkiler olarak kabul edilmektedir. Bakım verme güçlüğü; bakım veren kişinin bakım vermede zorlanması, gerilmesi, kendisini yaşlı, kronik hastalığı olan veya yetersizliği olan aile üyesine karşı baskı altında hissetmesi ya da yük altına girmesi ile ortaya çıkar. Yapılan çalışmalarda, yaşlı bakımını üstlenen, yaşlı yakını ve aile üyesi olan bakım verenlerin duygusal stres, fiziksel hastalık, sosyal aktivitelere katılımda azalma, aile üyeleri ile ilişkilerde, ekonomik ve iş yaşamından pek çok güçlük yaşadıkları belirlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi kişinin de başkalarının da bilmediği alanı ifade etmektedir?

Açık alan

Kör alan

Saklı alan

Bilinmeyen alan

Bilinen alan

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarla birlikte yaşama sürecini kolaylaştıracak önerilerden biri değildir?

Yaşlının onurunu gözetin.

Dikkatle dinleyin.

Empati kurmaktan kaçının.

Eş ve diğer aile üyelerinden yardım almaya özen gösterin.

Sosyal aktivitelerde yer alarak kendinizi toplumla iç içe tutun.

Açıklama:

Yaşlılar ile birlikte yaşamanın zorlukları ya da buna bağlı kayıpları olmaktadır. Bu zor süreci kolaylaştırmak için aşağıdakileri gerçekleştirmeye dikkat ediniz.

Yaşlının onurunu gözetin. “Birbirinizi eleştirmeyin ve temiz duygularla ricada bulunun.”
Dikkatle dinleyin. “Herkes dinlemeye hevesli olsun, fakat konuşmakta acele etmeyin.”
Empatik olun. “Birbirinize duygudaş olarak, kardeş sevgisiyle, derin bir şefkatle, alçak gönüllülükle davranarak, aynı düşüncede birleşin. Kötülüğe kötülükle, hakarete hakaretle” karşılık vermeyin.
Cesaretlendirilmeye ihtiyaç duyup duymadıklarını anlamaya çalışın. “Yerinde söylenen söz; oyulmuş gümüşün içinde altın elmalar gibidir.”
Faaliyetlerinize onları da dâhil edin.
Pratik yardım sunun. “Ne sözle ne de dille; işle ve hakikatle severek destek verin.”
Tahammüllü olun. “İçten şefkat, iyilik, alçak gönüllülük, yumuşak başlılık ve tahammül niteliklerini gösterin.”
Eş ve diğer aile üyeleri gibi güvenilir kişilerin olması sizin bu sorunlarla baş etmenize yardım eder. Onlardan yardım almaya özen gösterin.
Sosyal aktivitelerde yer alarak kendinizi toplumla iç içe tutun.
Yaşlı bakımında destek alabileceğiniz kurumlar olduğunu unutmayın.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Hangisi yaşlı bireylerde görülen durumlardan biri değildir?

Çevreye karşı daha az istekli olma

Çevreye karşı alıngan olma

Çevreye karşı ilgisiz olma

Kendini yalnız hissetme

Sosyalleşme eğiliminde olma

Açıklama:

Yaşlı bireyler geçmişe göre yaşamındaki olaylarla ilgilenmeye daha az istekli olma, çevreye karşı alıngan bir tutum içinde olma, çevresinde gelişen olaylara karşı ilgisizlik ya da abartılı ilgi, işe yaramazlık düşüncesi, karamsarlık, yalnızlık hissi gibi problemler görülebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Hangisi yaşlı bakımı ile ilgilenen birincil bakıcılardan biridir?

Yakın akrabalar

İş arkadaşları

Komşular

Doktorlar

Hemşireler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 122

Hangisi yaşlı yakını olmak ile profesyonel bakıcı olmak arasındaki farklardan biri değildir?

Profesyonel bakıcılar, duygusal açıdan daha az zorluk hissederler.

Profesyonel bakıcılar, bakım işini belirli zaman dilimleri içinde iş olarak görürler.

Profesyonel bakıcılar sosyal yaşamından ödün vermek zorunda kalmazlar.

Profesyonel bakıcılar, motivasyon düşüklüğü yaşarlar.

Yaşlı yakınları, duygusal olarak daha çok etkilenir.

Açıklama:

Yaşlı yakınları bu işi herhangi bir karşılık almadan yaptığı için zaman zaman çökkünlük, motivasyon düşüklüğü gibi sorunlar yaşayacaklardır.

Doğru Cevap: D

Soru 123

Cannor ve Davidson (2003)’a göre yük kavramı kaç grupta ele alınmıştır?

Açıklama:

Yük kavramı Cannor ve Davidson (2003)’a göre birbirinden ayrı düşünülemeyecek olan nesnel yük ve öznel yük olmak üzere iki grupta incelenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 124

Hangisi yaşlı bakımında kişiye nesnel yük olabilecek durumlardan biridir?

Ayşe Hanım'ın annesini özel arabayla hastaneye götürmesi

Arabası olmayan Ahmet Bey'in hasta babasını taksi ile hastaneye götürmesi

Mehmet Bey'in yaşlı babasını ambulansla hastaneye götürmesi

Aslı Hanım'ın yaşlı annesi ile birlikte alışveriş yapması

Yasemin Hanım'ın yaşlı babası ile geziye gitmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 125

Hangisi yaşlı bir bireyle yaşayan birinin yaşayabileceği öznel yüklerden biri değildir?

Sıkıntı

Üzüntü

Kaygı

Umursamazlık

Bitkinlik

Açıklama:

Öznel yükle yaşlıyla ilgili olarak yaşanan öznel sıkıntı düzeyi, üzüntü, kaygı, bitkinlik gibi duygusal tepkiler anlatılmak istenilmektedir. Bakım gerektiren durumların farklı özellikleri incelendiğinde bakım gerektiren durumun özelliklerinin ve bakım sağlayan kişiden kaynaklanan faktörlerin bakım verenin yükünde etkili oldukları görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 126

Hangisi bakım yükünü etkileyen bakım veren kişiden kaynaklanan faktörlerden biri değildir?

Bakım verenin yaşı

Bakım verenin etnik kökeni

Bakım verenin cinsiyeti

Bakım verenin bilişsel yetersizliği

Bakım verenin yaşlıya olan yakınlığı

Açıklama:

Bakım verenin yaşı, etnik kökeni, cinsiyeti, yaşlıya olan yakınlığı, bakım vermeye gönüllü olup olmaması, eğitim durumu, ekonomik yapısı, hastalığının olup olmaması, baş etme yetenekleri, inançları, sosyal desteği, yaşadığı toplumun kültürel özellikleri bakım verene ait faktörler arasında sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 127

Hangisi bakım yükünü etkileyen yaşlıdan kaynaklanan bilişsel yetersizliklerden biridir?

Temizliğini yapamama

Banyo yapamama

Düşünememe

Tuvalete gidememe

Yürüyememe

Açıklama:

Bakım yükünün yaşlılardan kaynaklandığı bilişsel yetersizlikler; yaşlının düşünme, konuşma ve anlama gibi zihinsel faaliyetleri gerçekleştirememesi şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 128

Johari Penceresinde, iki veya daha fazla kişi arasında, bu kişilerin birbirleri hakkındaki bilgileri ön plana çıkmaktadır. Bu bilgiler kaç pencereden oluşmaktadır?

Açıklama:

Johari Penceresinde, iki veya daha fazla kişi arasında, bu kişilerin birbirleri hakkındaki bilgileri ön plana çıkmaktadır. Bu bilgiler dört pencere şeklindedir. Her pencerenin bir adı vardır. Bu pencereler; açık alan, kör alan, saklı alan ve bilinmeyen alan şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Ünite 2

Soru 1

Beş Faktör Kişilik Kuramı’na göre kişilik özelliklerinden hangisi sosyal etkileşim ve aktivitelere eğilim anlamına gelmektedir?

Dışa dönüklük

İçe dönüklük

Yumuşak başlılık

Nörotizm

Öz denetim ve gelişime açıklık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 2

Depresif ve hüzünlü olma, gerginlik, kaygılı olma, sıklıkla duygusal iniş çıkışlar yaşama, tedirginlik, huzursuzluk ve sabırsızlık gibi kişilik özellikleri Beş Faktör Kişilik Kuramındaki ana özelliklerden hangisine girer?

Dışa dönüklük

İçe dönüklük

Yumuşak başlılık

Nörotizm

Öz denetim ve Gelişime açıklık

Açıklama:

Nörotizm kişilik özelliği, depresif ve hüzünlü olma, gerginlik, kaygılı olma, sıklıkla duygusal iniş çıkışlar yaşama, tedirginlik, huzursuzluk ve sabırsızlık gibi kişilik özelliklerini kapsamaktadır (Bacanlı ve diğerleri, 2009; Benet-Martinez ve John, 1998). Nörotik kişiler, genellikle anksiyete, depresyon, kızgınlık, sıkıntı gibi olumsuz duygular ve mantıklı olmayan düşünceler ve başa çıkma mekanizmalarında yetersizlik hissetmektedirler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Bireyin problemi çözmek için yapılabilecek bir şeyler olup olmadığına bakmaksızın, ilgili hedeflerle zihinsel ve davranışsal olarak meşgul olmama ve durumu açıkça inkâr etme gibi çabalarla stresle başa çıkmaya çalıştığı kişilik özelliği hangisidir?

A tipi kişilik özelliği

B tipi kişilik özelliği

İyimserlik kişilik özelliği

Kötümserlik kişilik özelliği

Tarafsız kişilik özelliği

Açıklama:

İyimser ve kötümser kişilik özelliklerine sahip kişilerin, stres verici olaylara ilişkin tepkilerini karşılaştıran araştırma bulguları, iyimserlerin daha çok problem odaklı başa çıkma stratejilerini kullandıklarını, eğer problem odaklı başa çıkma stratejisini kullanmak olanaklı değilse durumu kabul etme, mizahı kullanma ve duruma farklı yorumlar getirme gibi duygu odaklı başa çıkma stratejilerine yöneldiklerini göstermiştir. Buna karşın, kötümserlerin, problemi çözmek için yapılabilecek bir şeyler olup olmadığına bakmaksızın, ilgili hedeflerle zihinsel ve davranışsal olarak meşgul olmama ve durumu açıkça inkâr etme gibi çabalarla stresle başa çıkmaya çalıştıkları belirtilmektedir (Scheier, Carver ve Bridges, 1994; Akt. Türküm, 2000). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

"Bireyin sahip olduğu özellikleri değerlendirmesi sonucu kendine yönelik hissettiği duygu" tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Psikolojik sağlamlık

Kendilik değeri

Empatik beceriler

Mizahı kullanma becerisi

Düşünme yanlılığı

Açıklama:

Kendilik değeri, bireyin sahip olduğu özellikleri değerlendirmesi sonucu kendine yönelik hissettiği duygudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Ahmet bey karşıdaki kişinin duygu ve düşüncelerini anlamak konuşunda çok başarılıyken, özdeşim kurmak, yandaş olmak ve hak vermek konusunda başarısızdır. Bu örneğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sempati duygusuna sahip, empati duygusana sahip değildir.

Mizah duygusu güçlü, empati duygusuna sahiptir.

Sempati duygusuna sahip değil, mizah duygusu zayıf.

Düşünme yanlılığı kuvvetli, sempati duygusuna sahip.

Empati duygusuna sahip, sempati duygusuna sahip değil.

Açıklama:

Empati, karşıdaki kişinin duygu ve düşüncelerin anlaşılması için yapılırken sempati ise karşıdaki kişiyle özdeşim kurmak, yandaş olmak ve hak vermek için yapılır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi bakıcıların kullandıkları dört başa çıkma tepkisinden biri değildir?

Aktif başa çıkma

Olumlu yeniden yapılandırma

Kabul etme

İnkar etme

Görmezden gelme

Açıklama:

Bakıcıların kullandıkları dört başa çıkma tepkisi, aktif başa çıkma, olumlu yeniden yapılandırma, kabul etme ve inkar etmedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Geleneksel kültürlerde kadın bakıcıların, yaşlı anne-babasına ya da eşine bakmak yerine kendi isteklerine zaman ayırmaları nasıl görülmektedir?

Kendini gerçekleştirmede etkili

Stresten kurtarıcı

Bencillik olarak

Alışılmışın dışına çıkmak

Kişinin eğlenmesinin pozitifliği

Açıklama:

Geleneksel kültürlerde kadın bakıcıların, yaşlı anne-babasına ya da eşine bakmak yerine kendi isteklerine zaman ayırmaları bencillik, suçluluk ve utanç duyguları hissettirmektedir (Weinblatt ve Navon, 1995). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi bireysel kültürlerin özelliklerinden biridir?

Aile bağları kuvvetlidir.

Komşuluk bağları kuvvetlidir.

Ben duygusu önemlidir.

Örf ve adetler önemlidir.

Geleneklere bağlılık önemlidir.

Açıklama:

Bireysel kültürde, kültürel aktarımın nesiller boyu devam etmesinden çok bireylerin gelişimlerine önem verilir. Bu kültürdeki bireyler, birbirlerinin gelişimlerini desteklemekten sorumludurlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bakıcının fiziksel rahatsızlığı ile ilgili bir kavramdır?

Depresyon

Kaygı

Kaçınma

Diabet

Asabiyet

Açıklama:

Bakıcının fiziksel sağlığının bakıcılıktan dolayı oluşan stres ve sonuçları arasında aracı
olduğu ifade edildiği gibi, bakıcılık stresi sonucu yaşandığı da belirtilmektedir. Yapılan
çalışmalar; kalp krizi, kalp hastalıkları, diabet ve artrit gibi kronik fiziksel rahatsızlıkların bakıcılarda iki kat fazla görüldüğünü belirtmektedirler (Ho ve diğerleri, 2005 ). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangi özelliğe sahip yaşlıya bakım verilmesi diğerlerine göre daha kolaydır?

Hobileri olan

Kendisiyle barışık olmayan

Asabi olan

Otorite kurmak isteyen

Diğerleriyle geçinmeyen

Açıklama:

Uyumlu, sakin, kendiyle ve çevreyle barışık, hobileri ve meşguliyetleri olan yaşlılarla birlikte yaşamak ve bakım vermek daha kolay görünmektedir. Bunun aksine kendisiyle ve diğerleriyle barışık olmayan, geçinemeyen, asabi, sürekli otorite kurmak isteyen yaşlılara bakım vermek oldukça stres verici olduğu gibi bakım verenlerin hayatını da yaşam kalitesini de zorlaştırmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Beş Faktör Kişilik Kuramı'na göre sosyal etkileşim ve aktivitelere eğilimi olan, enerjik, coşkulu yapıdaki insanlar hangi kişilik sınıfına dahil edilebilir?

Dışa dönüklük

İçe dönüklük

Yumuşak başlılık

Nörotizm

Gelişime açıklık

Açıklama:

Dışa dönüklük, sosyal etkileşim ve aktivitelere eğilim anlamına gelmektedir. Dışa dönük kişilik özelliği, enerjik, konuşkan, sıcakkanlı, heyecanlı, coşkulu ve sosyal olma gibi özelliklerden oluşmaktadır. Dışa dönük insanlar sosyal, aktif, konuşkan, kişi odaklı, iyimser ve heyecan arama özellikleri sergilemektedirler. Dışa dönük bireyler insanlarla kolay ilişki kurabilen, insanlarla olmayı seven, iş birliğine yatkın, sempatik bireyler olarak değerlendirilmektedir. Dışa dönük bakıcılar, yaşlıyla iletişim kurarak onun hoşça zaman geçirmesini sağlarken kendileri de geniş sosyal çevrelerinden kolaylıkla destek alabilme özelliğindedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 12

I.İyi huylu
II.Sert
III.Nazik
IV.Dürüst
V.İçine kapanık
VI.Merhametli
VII.Depresif
Yukarıda verilen özelliklerden hangileri yumuşak başlı kişilik özellileridir?

I,II,V,VII

I,III,IV,VI

II,III,V,VII

I,II,III,VII

II,III,V,VII

Açıklama:

Yumuşak başlılık, iyi kalpli, iyi huylu, nazik, saygılı, ince, güvenli, yardımsever, bağıslayıcı, esnek, açık kalpli, saf ve dürüst olarak tanımlanmaktadır (Bacanlı ve ark., 2009). Yumuşak başlılık düzeyi yüksek olan bireyler diğer insanları seven, verici ve merhametli bireyler olarak değerlendirilmektedir (Somer ve ark., 2002). Bakıcılıkta yumuşak başlılığın tükenmişliği azalttığı bilinmektedir (Melo ve diğerleri, 2011). Yumuşak başlılık düzeyi düşük olan bireyler ise kindar, kibirli, inatçı, rekabetçi, geçimsiz, uzlaşması zor bireyler olarak değerlendirilmektedir (Bacanlı ve ark., 2009; Costa ve McCrae, 1995). Yumuşak başlılık özelliği düşük bakıcılar, hastalarla iş birlikçi bir ilişki kurmakta güçlük yaşayabilmektedirler. Bu bağlamda Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Kısa sürede çok başarılı olmak isteyen, agresif, sabırsız, işlerine düşkün bireyler hangi kişilik tipi kapsamında değerlendirilebililer?

E tipi

D tipi

C tipi

B tipi

A tipi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 14

Bireyin kendine yönelik geliştirdiği olumlu ya da olumsuz olarak varsayılan tutum-görüş-davranışa ne ad verilir?

Psikolojik sağlamlık

Empatik beceriler

Kendilik değeri

Mizahı kullanma becerisi

Kişiler arası ilişki tarzı

Açıklama:

Kendilik değeri, bireyin kendine yönelik geliştirdiği olumlu ya da olumsuz olarak varsayılan bir tutum, görüş, davranış olarak ele alınmaktadı. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımıyla ilgilenen kişilerde gözlenen olumlu sonuçlardan biri değildir?

İlişki kalitesinde artış

Yeterlilik duyguları

Kişisel büyüme

Hastalık riski

Başarı ve ustalık duygusu

Açıklama:

Yaşlı bakımıyla ilgilenen bakıcılar ve bakıcı olmayan kişilerin karşılaştırıldığı bir ça- lışma, bakıcıların genel sağlık problemleri konusunda daha fazla risk taşıdıkları, psiko- lojik sağlıklarının olumsuz etkilendiği, hayata daha olumsuz ve daha öfkeli baktıklarını ortaya koymuştur (Vitaliano, Zhang ve Scanlan, 2003). Bir taraftan da çalışmalar, uzun süreden beri yaşlı aile üyelerine bakım veren kişilerin, bakıcılık rolüyle ilgili doyum ve huzur duydukları, yeterlilik, başarı ve ustalık duygularında artış olduğu, yaşamı anlamlı ve amaçlı buldukları, kişisel büyüme gerçekleştirdikleri ve yaşlıyla ilişkilerinin kalitesinin arttığını vurgulamaktadırlar

Doğru Cevap: D

Soru 16

Beş Faktör Kişilik Kuramı, “__________ yaklaşımına” dayanmaktadır ve kişiliğin ölçülmesinde bireylerin kendilerini ve diğerlerini tanımlamada kullandıkları “sıfatlardan” yararlanmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

yeterlilik

bireysellik

özellik

toplumsallık

akademik

Açıklama:

Kişilik, bireyin doğuştan getirdiği ve yaşantı sonucu kazandığı, onu diğer bireylerden ayıran özelliklerin tamamı olarak tanımlanabilir. Kişilik, bireyin farklı durumlarda ortaya koyduğu davranışları açıklayan, sürekliliği olan, kişiler arası, duygusal, motivasyonel, deneyime dayalı etkileşim tarzı olarak tanımlanmıştır. Kişiliği açıklayan Beş Faktör Kişilik Kuramı, A/B tipi kişilik özellikleri, iyimserlik-kötümserlik kişilik özellikleri gibi farklı yaklaşımlar vardır.
Beş Faktör Kişilik Kuramı, “özellik yaklaşımına” dayanmaktadır ve kişiliğin ölçülmesinde bireylerin kendilerini ve diğerlerini tanımlamada kullandıkları “sıfatlardan” yararlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

İyi kalpli, iyi huylu, nazik, saygılı, ince, güvenli, yardımsever, bağışlayıcı, esnek, açık kalpli, saf ve dürüsttür. Diğer insanları seven, verici ve merhametli birey olarak değerlendirilmektedir.
Beş faktörlü kişilik kuramına göre, yukarıda verilen bilgiler aşağıdaki kişilik kuramı özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?

İçe dönüklük

Dışa dönüklük

Gelişime açıklık

Öz denetim

Yumuşak başlılık

Açıklama:

Yumuşak başlılık, iyi kalpli, iyi huylu, nazik, saygılı, ince, güvenli, yardımsever, bağıslayıcı, esnek, açık kalpli, saf ve dürüst olarak tanımlanmaktadır. Yumuşak başlılık düzeyi yüksek olan bireyler diğer insanları seven, verici ve merhametli bireyler olarak değerlendirilmektedir. Bakıcılıkta yumuşak başlılığın tükenmişliği azalttığı bilinmektedir. Yumuşak başlılık düzeyi düşük olan bireyler ise kindar, kibirli, inatçı, rekabetçi, geçimsiz, uzlaşması zor bireyler olarak değerlendirilmektedir. Yumuşak başlılık özelliği düşük bakıcılar, hastalarla iş birlikçi bir ilişki kurmakta güçlük yaşayabilmektedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 18

"_________kişilik özelliği, depresif ve hüzünlü olma, gerginlik, kaygılı olma, sıklıkla duygusal iniş çıkışlar yaşama, tedirginlik, huzursuzluk ve sabırsızlık gibi kişilik özelliklerini kapsamaktadır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Yumuşak başlı

İçe dönük

Nörotizm

Gelişime açık

Dışa dönük

Açıklama:

Nörotizm kişilik özelliği, depresif ve hüzünlü olma, gerginlik, kaygılı olma, sıklıkla duygusal iniş çıkışlar yaşama, tedirginlik, huzursuzluk ve sabırsızlık gibi kişilik özelliklerini kapsamaktadır. Nörotik kişiler, genellikle anksiyete, depresyon, kızgınlık, sıkıntı gibi olumsuz duygular ve mantıklı olmayan düşünceler ve başa çıkma mekanizmalarında yetersizlik hissetmektedirler. Bu kişiler sıklıkla karmaşık duygularla uğraşmak zorunda olduklarından, daha çok kurun- tulu düşünceler ve düşmanca tepkiler gibi uygun olmayan başa çıkma mekanizmalarına başvurmaktadırlar. Nörotik kişiler, belirsiz çevresel koşullarda olumsuz değerlendirmeler yapma eğilimindedirler. Bu kişilik özelliğinde bakıcılar hasta- lara sabırsız, öfkeli ve rahatsız edici şekilde yaklaşmakta ve hasta ile oluşan problemleri görmezden gelerek ya da çevreyle ilgili belirsiz durumlarda karşı çıkarak baş etme eği- limindedirler. Ayrıca nörotik kişilik özelliğindeki kişiler, kendi kaygılarını, olumsuz düşüncelerini çevresindekilere de bulaştırma eğilimindedirler. Bu nedenle nörotik bakıcıların hasta davranışlarıyla başa çıkmada daha uyumsuz stratejiler kullandıkları ve daha yüksek düzeyde depresyon ve tükenmişlik yaşadıkları belirtilmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi A tipi kişilik özelliğine sahip bireylerin ortak özelliklerinden biri değildir?

Dengeli

Sabırsız

Enerjik

Saldırgan

Rekabeti seven

Açıklama:

A tipi kişilik özelliğindeki kişiler, enerjik, sabırsız, rekabeti
seven, saldırgan ve düşmanca duygulara sahipken, B tipi kişilik özelliğindeki kişiler ise daha rahat, dengeli ve uzlaşmacı tavır içindedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Bireyin kendine yönelik geliştirdiği olumlu ya da olumsuz olarak varsayılan tutum, görüş ve davranışlara ne ad verilir?

Düşünme yanlılığı

Bakıcı doyumu

Kendilik değeri

Mizahı kullanma becerisi

Psikolojik sağlamlık

Açıklama:

Kendilik değeri, bireyin kendine yönelik geliştirdiği olumlu ya da olumsuz olarak varsayılan bir tutum, görüş, davranış olarak ele alınmaktadır. Bu görüş, kişinin kendi değerine ya da yeterliliğine ilişkin sahip olduğu inançtan kaynaklanmaktadır. Kendilik değeri, insanların kendilerine ve hayata bakış açılarını, olaylar karşısındaki tavırlarını ve davranışlarını belirleyen en önemli kişilik özelliklerinden biridir. Bu özellik kişiliğin ve sosyal uyumun en önemli belirleyicilerindendir. Pek çok kuramcı, kişinin kendisine ve çevreye yönelik düşünce ve davranışlarının, kendisi hakkındaki görüş ve duygularından etkilendiğini kabul etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Zorluklarla, stresle ve kayıplarla mücadele etme becerisi, sıkıntılı koşullar altındayken gösterilen içsel ve dışsal uyum, hoşa gitmeyen hayat olayları ya da yaşanan stresle başa çıkma ve bu olumsuz duruma uyum sağlama becerisine ne ad verilir?

Kendilik değeri

Öz saygı

Psikolojik sağlamlık

Empatik beceri

Düşünme yanlılığı

Açıklama:

Yaşam sürecinde gelişen kişisel özellikler olarak tanımlanan psikolojik sağlamlık, son zamanlarda baş etme, hayatta kalma, zor durumların üstesinden gelme yeteneği olarak ele alınmaktadır. Daha geniş bir bakış açısıyla psikolojik sağlamlık, zorluklarla, stresle ve kayıplarla mücadele etme becerisi, sıkıntılı koşullar altındayken gösterilen içsel ve dışsal uyum, hoşa gitmeyen hayat olayları ya da yaşanan stresle başa çıkma ve bu olumsuz du- ruma uyum sağlama becerisi olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

I. Besleyici ilişki tarzı
II. Ketleyici ilişki tarzı
III. Çatışmalı ilişki tarzı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri karşılıklı saygı ve empatiye dayalıdır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kişiler arası ilişki tarzı, bireyin çeşitli ilişki ve durumlarda sergilediği genel davranış eğilimi ve kişilik örüntüsünü temsil etmektedir. Ketleyici ilişki tarzı gibi olumsuz kişiler arası ilişki tarzları, bireylerin hayat kalitesini ve yaşam doyumunu olumsuz yönde etkilemekte, ilişkilerinde çatışma ve sorun yaşamalarına zemin hazırlamaktadır. Besleyici ilişki tarzı gibi olumlu ilişki tarzları da, bireylerin yaşam kalitesini ve yaşam doyumunu olumlu etkilemekte, ilişkilerinde çatışma yaşadıklarında olumlu çözümler bulmalarını sağlamaktadır.
Ketleyici ilişki tarzı, kişiler arası ilişkilerde saygı ve empatiden yoksun, karşılıklı çıkar ve üstünlük kurmaya dayanan bir ilişki tarzıdır. Ketleyici ilişki tarzına sahip olan kişiler, karşısındakinin görüşlerini dikkate almaz, insanlara sözle sataşır, kendini kolayca kaybedip öfkelenir, başkalarıyla alay eder, kendini başkalarından üstün görür ve her fırsatta bunu göstermekten çekinmezler.
Besleyici ilişki tarzı, karşılıklı saygı ve empatiye dayalı bir ilişki tarzıdır. Besleyici iliş- ki tarzını benimseyenler, istek ve ihtiyaçlarını karşısındakine açıkça beli eder, ona saygı duyduğunu ve onu kabullendiğine ilişkin mesajlar verir, neşeli ve yapıcı şakalar yapar, otomatik tepkilerini erteleyebilir ve kendini kaybetmeden, düşünce ve duygularını dürüstçe paylaşabilir ve yapıcı konuşabilir. Besleyici ilişki, karşılıklı anlayışla sağlanırken, ketleyici ilişkide zorlama, yönetme isteği ve baskı vardır. Dolayısıyla besleyici ilişki tarzları bireylerin birbirlerini daha iyi anlamalarına yardımcı olurken, ketleyici ilişki tarzları tam tersi bir etki yaratarak sağlıklı bir ilişki sürdürmeyi güçleştirmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımından sorumlu kişinin sosyal destek kaynaklarından biri değildir?

Komşular

Arkadaş çevresi

Aile

İstatistiksel veriler

İş arkadaşları

Açıklama:

Sosyal bir varlık olan insanoğlu, yaşam boyu sosyal desteğe ihtiyaç duymaktadır. Sosyal destek, bireye; aile, arkadaş, komşular ve kurumdan sağlanan fiziksel ve psikolojik bir yardım olarak tanımlanır. Sosyal destek, bireylerin sevgi, şefkat, yeterlik, benlik saygısı, bir gruba ait olma gibi sosyal gereksinimleri karşılayarak fizik ve ruh sağlığını olumlu bir biçimde etkilemektedir.
Bireyin ailesi, arkadaşları, komşuları, iş arkadaşları, akrabaları, bireyin içinde yaşadığı toplum ve uzman kimseler, o bireyin sosyal destek kaynaklarını oluşturmaktadır. Sosyal destek kaynaklarının bireylere maddi, duygusal ve zihinsel destekler gibi farklı şekillerde yardım sağladığı belirtilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

I. Fiziksel aktivitelerde bulunmak
II. Hobilere zaman ayırmak
III. Sağlıklı bir diyet uygulamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bakımından sorumlu kişinin kendine bakım davranışlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kendine bakım davranışları, aile üyeleri ve profesyonel bakıcıların, bir uzman desteği olsun ya da olmasın sağlığı geliştirme ve koruma, hastalıkları önleme, hastalıkların üstesinden gelebilme etkinlikleri ya da yeterlikleridir (WHO, 2009). Kendine bakım davranışları sağlığı geliştirme etkinlikleri, beslenme, fiziksel etkinlik ve sağlık sorumluluğu ve ilaç alma, randevu tutma gibi hastalığın kontrolü ve önleme etkinlikleridir.
Bakıcıların hissettikleri stres düzeyleri, kendine bakım davranışlarını etkilemektedir. Konuyla ilgili yapılan bir çalışmada, bakıcıların algıladığı stres düzeyi ve kendine bakım davranışları arasında ilişki bulunmuştur. Stres düzeyleri yüksek olan bakıcıların daha az fiziksel etkinlik yaptıkları ve daha az diyete uydukları görülmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Suna teyze çocukları ziyaretine gelmediği için üzülmüş ve bakıcı Ayşe hanıma bağırarak "Sen de git" diye seslenmiştir. Bakıcı Ayşe hanım, Suna teyzenin yerine kendini koyarak, ona "Üzüldüğünü anlıyorum." demiştir. Bu durumda Ayşe hanım aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmiştir?

Sempati

Empati

Uysallık

Fedakarlık

Anlayış

Açıklama:

Bireyin kendini diğer bireyin yerine geçici olarak koyarak onu anlaması ve bunu ona hissettirmesi empati olarak adlandırılır. Ayşe hanım, Suna hanımın yerine kendini koymuş ve onu anlamaya çalışmştır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Olayların komik yönlerine odaklanarak olduğundan farklı görmemize, böylece başa çıkma gücümüzü kullanmamıza ortam yaratan özelliğe ne ad verilir?

Mizah

Komedi

Sempati

Empati

Hayal gücü

Açıklama:

Mizah; olayların komik yönlerine odaklanarak olduğundan farklı görmemize, böylece başa çıkma gücümüzü kullanmamıza ortam yaratan özelliktir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımı yapan kişilerin sosyal destek kaynaklarından yaralanmasına bir örnek olarak verilemez?

Bakıcının arkadaşlarıyla konuşması

Bakıcının ailesiyle vakit geçirmesi

Bakıcının bir hobi edinmesi

Bakıcının tüm zamanını yaşlıya ayırması

Bakıcının bir uzmandan bilgi ve fikir alması

Açıklama:

Yaşlı bakımı yapan kişilerin çevrelerindeki kişilerden destek almaları sosyal destek kaynakları olarak düşünülebilir ancak tüm vaktini yaşlı kişiye ayırmaları bakıcının stresle başa çıkmasını güçleştirecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Almanya’da yaşayan 80 yaşındaki Adolf bey yaşlılık bakımı için çocukları yerine huzurevine gitmiştir. Adolf bey hangi kültüre aittir?

Geleneksel kültür

Bireysel kültür

Sosyal kültür

Aile odaklı kültür

Genç odaklı kültür

Açıklama:

Geleneksel kültürlerde aile bağları kuvvetli olduğundan yaşlı bakımı genellikle aile üyeleri tarafından sağlanır.Bireysel kültürlerde kültürel aktarımın nesiller boyu devam etmesinden çok bireylerin gelişimlerine önem verilir. Bu kültürdeki bireyler, birbirlerinin gelişimlerini desteklemekten sorumludurlar. Yaşlıların bakımı geleneksel kültürlerde olduğu gibi aile üyeleri tarafından birncil görev olarak algılanmaz. Bu nedenle yaşlıların bakımı, aile üyelerinin kişisel gelişimini engelleyeceği düşüncesiyle yaşlıların kendi talepleriyle kurumlarda yapılır.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Babasına saygı gösteren, onunla hoş vakit geçirip sorunlarını dinleyen yardımcı olan, empati kurup babasıyla vakit geçirirken mutlu olan Ali ve babası arasında ne tür bir ilişki tarzı vardır?

Rekabetçi

Ket vurucu

Duygusal

Karşılıklı çıkara dayalı

Besleyici

Açıklama:

Besleyici ilişki tarzı, karşılıklı saygı ve empatiye dayalı bir ilişki tarzıdır. Besleyici ilişki tarzını benimseyenler, istek ve ihtiyaçlarını karşısındakine açıkça beli eder, ona saygı duyduğunu ve onu kabullendiğine ilişkin mesajlar verir, neşeli ve yapıcı şakalar yapar, otomatik tepkilerini erteleyebilir ve kendini kaybetmeden, düşünce ve duygularını dürüstçe paylaşabilir ve yapıcı konuşabilir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Kişiler arası ilişkilerde saygı ve empatiden yoksun, karşılıklı çıkar ve üstünlük kurmaya dayanan ilişki tarzına ne ad verilir?

Besleyici

Ketleyici

Rekabetçi

Çıkarcı

Bencil

Açıklama:

Ketleyici ilişki tarzı, kişiler arası ilişkilerde saygı ve empatiden yoksun, karşılıklı çıkar ve üstünlük kurmaya dayanan bir ilişki tarzıdır. Ketleyici ilişki tarzına sahip olan kişiler, karşısındakinin görüşlerini dikkate almaz, insanlara sözle sataşır, kendini kolayca kaybedip öfkelenir, başkalarıyla alay eder, kendini başkalarından üstün görür ve her fırsatta bunu göstermekten çekinmezler. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Beş Faktör Kişilik Kuramı’na göre temel kişilik özelliklerinden birisi değildir?

Dışa dönüklük

İçe dönüklük

Yumuşak başlılık

Nörotizm

Psikolojik sağlamlık

Açıklama:

Beş Faktör Kişilik Kuramı’na göre kişilik özellikleri; dışa dönüklük, içe dönüklük, yumuşak başlılık, nörotizm, öz denetim ve gelişime açıklık olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Beş Faktör Kişilik Kuramı'na göre sosyal, aktif, konuşkan, kişi odaklı, iyimser ve heyecan arama özelliklerini sergileyen bireyler hangi temel kişilik özelliğini göstermektedirler?

İçe dönük

Yumuşak başlılık

Dışa dönük

Nörotik

Kendilik değeri

Açıklama:

Dışa dönük insanlar sosyal, aktif, konuşkan, kişi odaklı, iyimser ve heyecan arama özellikleri sergilemektedirler.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Beş Faktör Kişilik Kuramı'na göre depresif ve hüzünlü olma, gerginlik, kaygılı olma, sıklıkla duygusal iniş çıkışlar yaşama, tedirginlik, huzursuzluk ve sabırsızlık gibi kişilik özellikleri hangi temel kişilik özelliğini kapsar?

Nörotizm

Öz denetim

Gelişime açıklık

İçe dönüklük

Dışa dönüklük

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 34

Beş Faktör Kişilik Kuramı kişilik özelliklerinden hangisini sergileyen bakıcıların, bakıcı tükenmişliği ve depresyonunu sıklıkla yaşadıkları belirtilmektedir?

Öz denetim özelliği olan bireyler

Gelişime açıklık özelliği olan bireyler

Nörotik bireyler

İçe dönük bireyler

Yumuşak başlı bireyler

Açıklama:

Nörotik kişilik özelliğine sahip kişilerin, bakıcı tükenmişliği ve depresyonu sıklıkla yaşadıkları, dışa dönük ve yumuşak başlı kişilik özelliğindeki kişilerin bu sorunları daha az yaşadıkları belirtilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Bireyin sahip olduğu özellikleri değerlendirmesi sonucu kendine yönelik hissettiği duyguya ne denir?

Psikolojik sağlamlık

Kendilik değeri

Empatik beceri

Mizahı kullanma becerisi

Düşünme yanlılığı

Açıklama:

Kendilik değeri, bireyin sahip olduğu özellikleri değerlendirmesi sonucu kendine yönelik hissettiği duygudur.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Bireyin kendini diğer bireyin yerine geçici olarak koyarak onu anlaması ve bunu ona hissettirmesi süreci nedir?

Psikolojik sağlamlık

Empati

Mizahı kullanma becerisi

Düşünme yanlılığı

Ketleyici ilişki tarzı

Açıklama:

Empati, bireyin kendini diğer bireyin yerine geçici olarak koyarak onu anlaması ve bunu ona hissettirmesi sürecidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi ketleyici ilişki tarzına sahip kişilere ait bir davranıştır?

İnsanlara sözle sataşma

İsteklerini karşısındakine açıkça belli etme

Neşeli ve yapıcı şakalar yapma

Otomatik tepkilerini erteleyebilme

Düşünce ve duygularını dürüstçe paylaşma

Açıklama:

Ketleyici ilişki tarzına sahip olan kişiler, karşısındakinin görüşlerini dikkate almaz, insanlara sözle sataşır, kendini kolayca kaybedip öfkelenir, başkalarıyla alay eder, kendini başkalarından üstün görür ve her fırsatta bunu göstermekten çekinmezler.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi bakıcıların kullandıkları başa çıkma tepkilerinden biri değildir?

Aktif başa çıkma

Olumlu yeniden yapılandırma

Kabul etme

Düşünme yanlılığı

İnkar etme

Açıklama:

Bakıcıların kullandıkları dört başa çıkma tepkisi, aktif başa çıkma, olumlu yeniden yapılandırma, kabul etme ve inkar etmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi bireye verilen bir zihinsel destek faktörüdür?

Rehberlik etme

Şefkat

Saygı

Kabul görme

Maddi yardım

Açıklama:

Zihinsel destek, bireye kişisel ve çevresel birtakım sorunlarla ilgili olarak bilgi, yol gösterme ve rehberlik etme gibi davranışları kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Kişilerin birbirlerine yönelik mesajlarını, karşı tarafı suçlamadan, kendi duygu ve düşüncelerini aktararak iletme yoluna ne denir?

Ben dili

Olumsuz iletişim

Etkisiz iletişim

Aktif başa çıkma

Kendine bakım

Açıklama:

Ben dili, kişilerin birbirlerine yönelik mesajlarını, karşı tarafı suçlamadan, kendi duygu ve düşüncelerini aktararak iletme yoludur.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi beş faktör kişilik kuramının kişilik özelliklerinden biri değildir?

Dışa dönüklük

İçe dönüklük

Yumuşak başlılık

Nörotizm

Empatik

Açıklama:

Beş Faktör Kişilik Kuramının kişilik özellikleri, dışa dönüklük, içe dönüklük, yumuşak başlılık, nörotizm, özdenetim ve gelişime açıklık olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Beş Faktör Kişilik Kuramına göre depresif ve hüzünlü olma, gerginlik, kaygılı olma, sıklıkla duygusal iniş çıkışlar yaşama, tedirginlik, huzursuzluk ve sabırsızlık gibi kişilik özelliklerini kapsayan kişilik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Dışa dönüklük

İçe dönüklük

Yumuşak başlılık

Nörotizm

Öz denetim

Açıklama:

Nörotizm kişilik özelliği, depresif ve hüzünlü olma, gerginlik, kaygılı olma, sıklıkla duygusal iniş çıkışlar yaşama, tedirginlik, huzursuzluk ve sabırsızlık gibi kişilik özelliklerini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Beş Faktör Kişilik Kuramına göre dikkat dağıtıcı faktörlere ve sıkılmaya rağmen bir göreve devam edebilme yeteneğini ve özellikle sabırlı olmayı yansıtan kişilik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Dışa dönüklük

Öz denetim

İçe dönüklük

Yumuşak başlılık

Gelişime açıklık

Açıklama:

Öz denetim özelliğindeki insanlar, yeterlilik, düzen, görevşinaslık, başarı çabası, öz disiplin ve tedbirlilik gibi özelliklere sahiptir. Öz disiplin, dikkat dağıtıcı faktörlere ve sıkılmaya rağmen bir göreve devam edebilme yeteneğini ve özellikle sabırlı olmayı yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi B tipi kişilik özelliklerinden biridir?

Rahat

Enerjik

Sabırsız

Rekabetçi

Saldırgan

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 45

Kişinin sahip olduğu fiziksel, bilişsel, sosyal, kişilik özelliklerini düşünerek kendine ilişkin olumlu ya da olumsuz değerlendirmeleri aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Kendilik değeri

Düşünme yanlılığı

Benlik algısı

Psikolojik sağlamlığı

Empatik becerileri

Açıklama:

Benlik algısı, kişinin sahip olduğu fiziksel, bilişsel, sosyal, kişilik özelliklerini düşünerek kendine ilişkin olumlu ya da olumsuz algısıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Bireylerin zor yaşam koşullarına uyum sağlamalarını kolaylaştıran bireysel nitelikler ve durumsal faktörler, risk veya sıkıntılı bir duruma maruz kalmayı gerektiren gelişimsel, dinamik bir süreç olarak tanımlanan kişisel eğilim aşağıdakilerden hangisidir?

Öz denetim

Yumuşak başlılık

Gelişime açıklık

Psikolojik sağlamlık

Empati

Açıklama:

Psikolojik sağlamlık, bireylerin zor yaşam koşullarına uyum sağlamalarını kolaylaştıran bireysel nitelikler ve durumsal faktörler, risk veya sıkıntılı bir duruma maruz kalmayı gerektiren gelişimsel, dinamik bir süreç olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Bireyin engellenme veya çatışma yoluyla ihtiyaçları doyumsuz kaldığında ortaya çıkan aşırı kaygı durumunda kişiliğinin bütünlüğünü korumaya yönelik yaptığı davranış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Psikolojik sağlamlık

Empati gösterme

Savunma mekanizması

Gelişime açıklık

Dışa dönüklük

Açıklama:

Savunma mekanizması, bireyin engellenme veya çatışma yoluyla ihtiyaçları doyumsuz kaldığında ortaya çıkan aşırı kaygı durumunda kişiliğinin bütünlüğünü korumaya yönelik yaptığı davranış biçimleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Kişiler arası ilişkilerde saygı ve empatiden yoksun, karşılıklı çıkar ve üstünlük kurmaya dayanan bir ilişki tarzı aşağıdakilerden hangisidir?

Ketleyici ilişki tarzı

Besleyici ilişki tarzı

Empatik ilişki tarzı

Bağımlı ilişki tarzı

Savunmacı ilişki tarzı

Açıklama:

Ketleyici ilişki tarzı, kişiler arası ilişkilerde saygı ve empatiden yoksun, karşılıklı çıkar ve üstünlük kurmaya dayanan bir ilişki tarzıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Bakıcının bakıcılıkla ilgili rollerini, sorumluluklarını bildiği, bu rolleri ustalıkla yerine getirmede başarılı olduğu öz yeterlik duygusu aşağıdakilerden hangisidir?

Besleyici öz yeterlik

Objektif öz yeterlik

Empatik öz yeterlik

Ketleyici öz yeterlik

Subjektif öz yeterlik

Açıklama:

Objektif öz yeterlilikte, bakıcı bakıcılıkla ilgili rollerini, sorumluluklarını bilir, bu rolleri ustalıkla yerine getirmede başarılıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi bakıcıların kullandıkları başa çıkma tepkilerinden biri değildir?

Aktif başa çıkma

Kabul etme

Olumlu yeniden yapılandırma

İnkar etme

Savunma mekanizmaları kullanma

Açıklama:

Bakıcıların kullandıkları dört başa çıkma tepkisi, aktif başa çıkma, olumlu yeniden yapılandırma, kabul etme ve inkar etmedir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Yaşlı annesine bakım vermeyi çeşitli faktörlerden dolayı stresli olarak değerlendiren, bu duruma uyum sağlamayan ve annesine karşı sabırsız, öfkeli ve rahatsız edici şekilde yaklaşan birinin kişilik özellikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Nörotizm - A Tipi - Kötümser

İçe dönüklük - B Tipi - Kötümser

Öz denetim - A Tipi - İyimser

Dışa dönüklük - B Tipi - İyimser

İçe dönüklük - B Tipi - Kötümser

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır. Nörotizm kişilik özelliğindeki kişiler hastalara karşı sabırsız, öfkeli ve rahatsız edici şekilde yaklaşmakta ve hasta ile oluşan problemleri görmezden gelerek ya da çevreyle ilgili belirsiz durumlarda karşı çıkarak baş etme eğilimindedirler. Ve A tipi davranış biçimine sahip bireyler agresif, sabırsız ve işlerine düşkündürler. Kötümser kişiler de olumludan çok olumsuza odaklanır. Soruda verilen örnek A şıkkında yer alan özelliklere uymaktadır. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Nörotizm - A Tipi - Kötümser

Doğru Cevap: A

Soru 52

“Bireyin sahip olduğu özellikleri değerlendirmesi sonucu kendine yönelik hissettiği duygudur.”
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Benlik algısı

Psikolojik sağlamlık

İyimserlik

Kendilik değeri

Savunma mekanizması

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır. Kendilik değeri, bireyin kendine yönelik geliştirdiği olumlu ya da olumsuz olarak varsayılan bir tutum, görüş, davranış olarak ele alınmaktadır. Yani bireyin sahip olduğu özellikleri değerlendirmesi sonucu kendine yönelik hissettiği duygudur. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Karşıdaki kişinin duygu ve düşüncelerini anlamaktır.

Karşıdaki kişiyle özdeşim kurmak, yandaş olmak ve hak vermek için yapılır.

Etkili şekilde yardım etmeyi engellemektedir.

Yukarıda ifadelerden hangisi ya da hangileri sempatinin temel özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

II - III

I - II

I - II - III

Açıklama:

Doğru C şıkkıdır. I numaralı ifade de yer alan özellik empatiye aittir ve diğer ifadeler sempatiye aittir. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
II - III

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi düşünme yanlılığı eğiliminin özelliklerindendir?

Hemen felaketleştirme yaparak durumu daha kötü algılama eğiliminde olabilmekte ve baş etmek için problem odaklı tepkiler vermemektedir.

Kişiler arası ilişkilerde saldırgan bir şekilde alay ve küçümseme kullanılır.

Karşıdakinin duygu durumunu uzun süreli paylaşmayı sağladığı için yardım etmeyi engellemektedir.

Sıkıntılı koşullar altındayken gösterilen içsel ve dışsal uyum, hoşa gitmeyen hayat olayları ya da yaşanan stresle başa çıkma ve bu olumsuz duruma uyum sağlama becerisi olarak tanımlanmaktadır.

Kişinin sahip olduğu fiziksel, bilişsel, sosyal kişilik özelliklerini düşünerek kendine ilişkin olumlu ya da olumsuz algısıdır.

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır. B şıkkında yer aşan tanım saldırgan mizaha, C şıkkında yer alan tanım sempatiye, D şıkkında yer alan tanım psikolojik sağlamlığa ve E şıkkında yer alan tanım ise benlik algısına aittir. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Hemen felaketleştirme yaparak durumu daha kötü algılama eğiliminde olabilmekte ve baş etmek için problem odaklı tepkiler vermemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi ketleyici ilişki tarzını benimseyen birinin özelliklerinden biridir?

İstek ve ihtiyaçlarını karşısındakine açıkça belli eder.

Otomatik tepkilerini erteleyebilir.

Düşünce ve duygularını dürüstçe paylaşabilir.

Neşeli ve yapıcı şakalar yapar.

Yönetme isteği ve baskı vardır.

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır. A, B, C ve D şıklarında yer alan ifadeler besleyici ilişki tarzının özelliklerindendir. Yalnızca E şıkkı ketleyici ilişki tarzının özelliklerinden biridir. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
Yönetme isteği ve baskı vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

“Kişilerin birbirlerine yönelik mesajlarını, karşı tarafı suçlamadan, kendi duygu ve düşüncelerini aktararak iletme yoludur.”
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kendine bakım

Ben dili

Empati

Sempati

Savunma mekanizması

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. Açık şekilde ben dilini kullanarak iletişim kurmak, hem anlaşılmayı hem de karşı tarafı suçlamamayı içerir. Kişilerin birbirlerine yönelik mesajlarını, karşı tarafı suçlamadan, kendi duygu ve düşüncelerini aktararak iletme yoludur. Bu sebeple doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi bakıcının serbest zaman etkinliklerine zaman ayırmasına örnektir?

Sağlıklı beslenme

Spor yapma

Randevu tutma

Sinemaya gitme

Sağlık sorumluluğu

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır. A, B, C ve E şıklarında yer alan davranışlar kendine bakım davranışlarına örnektir. D şıkkında yer alan davranış ise bir sosyal faaliyettir ve serbest zaman etkinliğine zaman ayırma davranışıdır. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Sinemaya gitme

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı yakınlarının ve bakıcısının bakım vermesini etkileyen sosyal destek kaynaklarından biri değildir?

Aile

Arkadaş

Komşular

Kurum

Eğitim

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır. Sosyal bir varlık olan insanoğlu, yaşam boyu sosyal desteğe ihtiyaç duymaktadır. Sosyal destek, bireye; aile, arkadaş, komşular ve kurumdan sağlanan fiziksel ve psikolojik bir yardım olarak tanımlanır. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
Eğitim

Doğru Cevap: E

Soru 59

Duygu odaklı başa çıkma

Ağlama nöbetleri

Kaçınma

Yukarıdaki ifadelerin hangisi ya da hangileri kaygı düzeyi yüksek bakıcıların kullandığı başa çıkma stratejilerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

I - III

II - III

I - II - III

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. Çalışmalarda kaygı düzeyi yüksek bakıcıların duygu odaklı başa çıkma ve kaçınma, ağlama nöbetlerine girme gibi işlevsel olmayan başa çıkma stratejilerini kullandıkları görülmüştür. Bu sebeple doğru cevap B şıkkıdır.
I - II - III

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi bakıcıya en az stres veren hasta tiplerinden biridir?

Felçli hastalar

Demans hastaları

Hobileri ve meşguliyetleri olan yaşlılar

Sürekli otorite kurmak isteyen yaşlılar

Kalp hastaları

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır. Uyumlu, sakin, kendiyle ve çevreyle barışık, hobileri ve meşguliyetleri olan yaşlılarla birlikte yaşamak ve bakım vermek daha kolay görünmektedir. Bu sebeple de bu kişilerle ilgilenen bakıcılarda stres seviyesi düşük olmaktadır. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi depresif ve hüzünlü olma, gerginlik, kaygılı olma, sıklıkla duygusal iniş çıkışlar yaşama, tedirginlik, huzursuzluk ve sabırsızlık gibi özellikleri kapsayan kişilik özelliğidir?

Nörotizm

İçe dönüklük

Dışa dönüklük

Yumuşak başlılık

Gelişime açıklık

Açıklama:

Nörotizm kişilik özelliği, depresif ve hüzünlü olma, gerginlik, kaygılı olma, sıklıkla duygusal iniş çıkışlar yaşama, tedirginlik, huzursuzluk ve sabırsızlık gibi kişilik özelliklerini kapsamaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi A tipi kişilik tipinin özelliklerinden biridir?

Rahat, uysal, daha az rekabetçidirler.

Daha az saldırgandırlar.

Kolay kolay sinirlenmez ve tedirgin olmazlar.

Yaptıkları işten zevk almayı bilirler.

Daha streslidirler ve stresin etkileriyle başa çıkmakta zorlanırlar.

Açıklama:

A tipi davranış biçimine sahip bireyler, agresif, sabırsız ve işlerine düşkündürler. Pek çok güdüye sahiptir ve mümkün olduğu kadar çok kısa sürede mümkün olduğu kadar başarılı olmak istemektedirler. Bu kişiler zaman baskısından hoşlanmakta ve aceleci tavır takınarak kendilerini sürekli bir şeyler yapmak zorunda hissetmektedirler. Bu özellikleriyle birlikte bu kişilerin, zamanlarını çok iyi yönettiği söylenemez. Tatilde bile hareketsizliği sevmedikleri, rahat insanlara kızdıkları ve oldukça yoğun çalışıp, mesai arkadaşlarından da aynı şeyi bekledikleri görülmektedir. Bu kişiler kendilerini çoğu zaman başka insanlara göre daha enerjik hissetmektedirler. Beklemeye hiç tahammülleri yoktur. A tipi kişilikler, hareketli, dürtü ve ihtiras sahibi, rekabeti seven, saldırgan, düşmanca duygulara ve benmerkezci özelliklere daha çok sahiptirler.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Kendilik değeri
Empatik beceri düzeyi
Mizahı kullanma becerisi
Bakıcı ustalığı
Eğitim durumu

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bakıcıların bakıcılıkla ilgili görevlerini ve ortaya çıkan sorunları değerlendirmesini ve baş etmesini etkilemektedir?

I ve IV

III ve V

I, II ve III

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Yaşlıyla ilgilenen aile üyeleri ve bakıcıların sahip oldukları kendilik değeri, empatik beceri düzeyi, mizahı kullanma becerisi, düşünme yanlılığı, kişiler arası ilişki tarzı, bakıcı ustalığı ve öz yeterliliği gibi kişisel eğilimleri, bakıcılıkla ilgili görevlerini ve ortaya çıkan sorunları değerlendirmesini ve baş etmesini etkilemektedir. Ayrıca yaşlı yakınları ve bakıcıların aile ilişkileri ve cinsiyet, yaş, eğitim durumu gibi demografik özellikleri de yaşadıkları stresle başa çıkmalarını etkilemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Bakıcının kendilik değerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kendilik değeri, bireyin kendine yönelik geliştirdiği olumlu ya da olumsuz tutum, görüş, davranıştır.

Kendilik değerinin yüksekliği sağlıklı ilişki kurmasına olanak sağlar.

Kendilik değerinin abartılmış olsa bile yüksek olması sağlıklıdır.

Kendilik değeri düşük olan birey haksızlığa uğrasa bile itiraz edemeye bilmektedir.

Kendilik değeri düşüklüğü problem çözmede başarısızlık doğurabilir.

Açıklama:

Kendilik değerinin yüksekliği olumlu davranışlara yol açarken abartılmış, gerçekçi temellere dayanmayan kendilik değerinin de sağlıklı olmadığı kabul edilmektedir. Sağlıklı kendilik değeri, bireyin kendisini öznel ve gerçekçi olarak kabul etme çabalarına dayanmaktadır. Kişinin kendisini gerçekçi olarak algılamasına değinen Cigman (2004), gerçekçi temellere dayanarak bireyin, güçlü yönlerini kullanması, güçsüz yönlerini geliştirmesi için çabalaması ve sınırlılıklarını kabul etmesinin önemli olduğunu vurgulamaktadır. Gerçekçi temellere dayanmayan kendilik değeri, çarpık ve abartılmış olacağından, kendini gerçekçi olarak algılamayan bireylerin kendilik değerinin yüksek olmasının ve bu durumun yarattığı iyilik hâlinin sağlıksız olduğu belirtilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi ketleyici ilişki tarzına sahip bireyin özelliklerinden biri değildir?

Saygı ve empatiden yoksundur.

Karşısındakinin görüşlerini dikkate almaz.

İnsanlara sözle sataşır.

Sakindir ve kolayca saldırganlaşmaz.

Başkalarıyla alay eder.

Açıklama:

Ketleyici ilişki tarzı, kişiler arası ilişkilerde saygı ve empatiden yoksun, karşılıklı çıkar ve üstünlük kurmaya dayanan bir ilişki tarzıdır. Ketleyici ilişki tarzına sahip olan kişiler, karşısındakinin görüşlerini dikkate almaz, insanlara sözle sataşır, kendini kolayca kaybedip öfkelenir, başkalarıyla alay eder, kendini başkalarından üstün görür ve her fırsatta bunu göstermekten çekinmezler.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi bakıcının en önemli özelliğidir?

Cinsiyeti

Yaşı

Kişilik özelliği

Eğitimi

Yakınlığı

Açıklama:

Kurumda bakıcı olarak çalışmak için enerjik olmaları açısından gençlerin, tecrübeli olmaları açısında ileri yaşlıların uygun olduğu söylenebilir. Cinsiyet açısından bakım işi daha çok kadınların görevi olarak görülse de hemşirelik gibi bir çok meslekte erkeklerin de çok iyi iş çıkardıkları söylenebilir. Bakıcı özelliklerinde hepsinden daha önemli özelliğin eğitim olduğu vurgulanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Davranışları sağlığı geliştirme etkinlikleri
Beslenme
Fiziksel etkinlik
Sağlık sorumluluğu ve ilaç alma
Hastalığın kontrolü ve önleme

Kendine bakım davranışları yukarıdakilerden hangisini/hangilerini kapsar?

I ve III

II ve V

I, III ve V

I, II, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Kendine bakım davranışları, aile üyeleri ve profesyonel bakıcıların, bir uzman desteği olsun ya da olmasın sağlığı geliştirme ve koruma, hastalıkları önleme, hastalıkların üstesinden gelebilme etkinlikleri ya da yeterlikleridir. Kendine bakım davranışları sağlığı geliştirme etkinlikleri, beslenme, fiziksel etkinlik ve sağlık sorumluluğu ve ilaç alma, randevu tutma gibi hastalığın kontrolü ve önleme etkinlikleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi bakıcıların kullandıkları başa çıkma tepkilerinden biri değildir?

Aktif başa çıkma

Analiz etme

Olumlu yeniden yapılandırma

Kabul etme

İnkar etme

Açıklama:

Bakıcıların kullandıkları dört başa çıkma tepkisi, aktif başa çıkma, olumlu yeniden yapılandırma, kabul etme ve inkar etmedir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel kültürde bakıcılığa ilişkin yanlış bir bilgidir?

Aile bireylerinin yalnızca kendinden sorumlu olduğu algısının daha başat olarak kabul edildiği görülmektedir.

Yaşlılara iş birliği içinde ailede bakılmaya çalışılır.

Aile üyeleri birbirine yakın mesafelerde oturarak, yaşlı bakımıyla ilgilenen kişinin iş yükünü hafifletmeye çalışırlar.

Yaşlılara bakım veren kişilerin daha az stres ve tükenmişlik yaşadıkları, yaşam doyumlarının daha yüksek olduğu görülmüştür.

Bakıcıların sosyal destek kaynaklarını ulaşılabilir olarak algılamaları, bakıcıların başa çıkma kapasitelerini artırmaktadır.

Açıklama:

Yapılan çalışmalarda geleneksel kültürdeki bakıcıların aile bağlarına önem verdiği, aile bireylerinin birbirinden sorumlu olduğu algısının daha başat olarak kabul edildiği görülmektedir. Geleneksel kültürde aile ve akraba bağları güçlü olduğundan yaşlılara iş birliği içinde ailede bakılmaya çalışılır. Aile üyeleri birbirine yakın mesafelerde oturarak, yaşlı bakımıyla ilgilenen kişinin iş yükünü hafifletmeye çalışırlar. Bu nedenle geleneksel kültürde yaşlılara bakım veren kişilerin daha az stres ve tükenmişlik yaşadıkları, yaşam doyumlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Kültürel özellikler, kişinin başa çıkma tepkilerini de belirlemektedir. Geleneksel kültürde aile bağlarının güçlü olması bakıcıların sosyal destek kaynaklarını ulaşılabilir olarak algılamaları, bakıcıların başa çıkma kapasitelerini artırmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi bakıcının, bakıcılık etkinliklerinden ve sorumluluklarından dolayı olumlu duygular hissetmesini ifade etmektedir?

Bakıcı ustalığı

Bakıcı doyumu

Düşünme yanlılığı

Empatik beceri

Mizahı kullanma becerisi

Açıklama:

Bakıcı doyumu/memnuniyeti, bakıcının, bakıcılık etkinliklerinden ve sorumluluklarından dolayı olumlu duygular hissetmesidir.

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdaki stres faktörlerinden hangisi kaynağı itibariyle diğerlerinden farklıdır?

Bakım alanın yaşadığı yerin fiziksel özellikleri

Bakıcının yaşadığı yerin fiziksel özellikleri

Bakıcının yaşlı ile kalıp kalmaması

Yaşlının davranışsal bozuklukları

Bakıcının çalışma koşulları

Açıklama:

Bakım verilen fiziksel çevreden kaynaklanan stres faktörleri, bakım alanın yaşadığı yerin fiziksel özellikleri, bakıcının yaşadığı yerin fiziksel özellikleri, yaşlı ile kalıp kalmaması ve bakıcının çalışma koşullarından oluşmaktadır. Bakım alan yaşlının özelliklerinden kaynaklanan stres faktörleri ise yaşlının bilişsel, fonksiyonel ve davranışsal bozuklukları, bakıcıyla önceki ilişki kalitesi ve dışarıdan profesyonel destek alıp almadığı gibi faktörlerden oluşur. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdaki stres faktörlerinden hangisi kaynağı itibariyle diğerlerinden farklıdır?

Bakıcının ruhsal geçmişi

Bakıcının kişilik özellikleri

Bakıcının yaşadığı yerin fiziksel özellikleri

Bakıcının finansal kaynakları

Bakıcının yaşlıyla önceki ilişkileri

Açıklama:

Bakım verilen fiziksel çevreden kaynaklanan stres faktörleri, bakım alanın yaşadığı yerin fiziksel özellikleri, bakıcının yaşadığı yerin fiziksel özellikleri, yaşlı ile kalıp kalmaması ve bakıcının çalışma koşullarından oluşmaktadır. Bakıcının özelliklerinden kaynaklı stres faktörleri ise bakıcının ruhsal ve fiziksel geçmişi ve şimdiki durumu, kişilik özellikleri ve başa çıkma tepkileri, rolleri, finansal kaynakları, bakıcılık konusundaki bilgisi, yaşlıyla önceki ilişkilerinden oluşmaktadır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi subjektif stres kaynaklarından biridir?

Yakınlığın kaybı

Yaşlının bilişsel bozukluğu

Yaşlının problemli davranışları

Günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık

Hasta direnci

Açıklama:

Objektif Stres Kaynakları: Yaşlının bilişsel bozukluğu, Yaşlının problemli davranışları, Günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık ve hasta direnci
Subjektif Stres Kaynakları: Bakım verenlerin rol yüklenmesi, Bakım verenlerin rol esareti, Yakınlığın kaybı
Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi intrapsişik stres kaynaklarından biridir?

Yakınlığın kaybı

Aile ilişkilerinin bozulması

İş çatışması

Benlik kaybı

Hasta direnci

Açıklama:

BİRİNCİL STRES KAYNAKLARI
Objektif Stres Kaynakları: Yaşlının bilişsel bozukluğu, Yaşlının problemli davranışları, Günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık ve hasta direnci
Subjektif Stres Kaynakları: Bakım verenlerin rol yüklenmesi, Bakım verenlerin rol esareti, Yakınlığın kaybı
İKİNCİL STRES KAYNAKLARI
Birincil Kaynaklar: Aile ilişkilerinin bozulması, İş çatışması, İş kaybı, Mali sorunlar
İntrapsişik Stres Kaynaklar: Benlik kaybı, Bakıcılık yeterliliğinin olmayışı
Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Pearlin ve meslektaşlarının geliştirdiği bakıcı stresi ve başa çıkma modelinde yer alan faktörlerden biri değildir?

Stresin geçmişi ve bağlamsal faktörleri

Stres yapıcılar

Aracılar

Sonuçlar

Bakıcı değerlendirmesi

Açıklama:

Pearlin ve Diğerlerinin Geliştirdiği Bakıcı Stresi ve Başa Çıkma Modeli: Bakım verenlerin stres modeli Pearlin ve meslektaşları tarafından (Pearlin, Mullan, Semple ve Skaff, 1990), demanslı hastalara bakan bakıcılar için geliştirilmiş olmakla birlikte, tüm bakım verenlerin stres sürecine yönelik kavramsal bir model sunmaktadır. Model, stres ve başa çıkma sürecinin, stresin geçmişi ve bağlamsal faktörleri, stres yapıcılar, aracılar ve sonuçları olmak üzere dört faktörden etkilendiğini göstermektedir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Pearlin ve meslektaşlarının geliştirdiği bakıcı stresi ve başa çıkma modeline göre bakıcının demografik ve tanımlanmış özelliklerini, bakıcının bakım alan ile ilişkisini ve bakım sunulan çevrenin özelliklerini içeren faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Stresin geçmişi ve bağlamsal faktörleri

Stres yapıcılar

Bakıcı değerlendirmesi

Aracılar

Sonuçlar

Açıklama:

Bakım verenlerin stres modeli Perlina ve meslektaşları tarafından (Pearlin, Mullan, Semple ve Skaff, 1990), demanslı hastalara bakan bakıcılar için geliştirilmiş olmakla birlikte, tüm bakım verenlerin stres sürecine yönelik kavramsal bir model sunmaktadır. Model, stres ve başa çıkma sürecinin, stresin geçmişi ve bağlamsal faktörleri, stres yapıcılar, aracılar ve sonuçları olmak üzere dört faktörden etkilendiğini göstermektedir. Doğru yanıt E’dir. Stresin geçmişi ve bağlamsal faktörler, bakıcının demografik ve tanımlanmış özelliklerini, bakıcının bakım alan ile ilişkisini ve bakım sunulan çevrenin özelliklerini içerir. Stres yapıcılar ise bakıcıda strese neden olan faktörlere karşılık gelmektedir. Aracılar ise stres faktörleri ve sonuçları arasındaki karşılıklı ilişkiyi düzenleyen ya da değiştirmeye yardımcı olan sosyal, bireysel ya da maddi kaynaklardır. Aracılar, stres faktörlerinin olumsuz etkilerini azaltan faktörlerdir. Sonuçlar ise bütün bu faktörlerin etkileşimi sonucu bakıcının fiziksel, sosyal, psikolojik sağlığına karşılık gelir. Yaşlı bakımıyla birlikte bakım işiyle ilgilenen aile üyelerinde ve bakıcılarda depresyon, öfke, kaygı gibi duygusal sonuçlar, baş ve vücut ağrılarının artması gibi fiziksel sıkıntılar görülebilir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Pearlin ve meslektaşlarının geliştirdiği bakıcı stresi ve başa çıkma modeline göre stres faktörlerinin olumsuz etkilerini azaltan faktörler aşağıdakilerden hangisidir?

Stresin geçmişi ve bağlamsal faktörleri

Stres yapıcılar

Aracılar

Sonuçlar

Bakıcı değerlendirmesi

Açıklama:

Bakım verenlerin stres modeli Perlina ve meslektaşları tarafından (Pearlin, Mullan, Semple ve Skaff, 1990), demanslı hastalara bakan bakıcılar için geliştirilmiş olmakla birlikte, tüm bakım verenlerin stres sürecine yönelik kavramsal bir model sunmaktadır. Model, stres ve başa çıkma sürecinin, stresin geçmişi ve bağlamsal faktörleri, stres yapıcılar, aracılar ve sonuçları olmak üzere dört faktörden etkilendiğini göstermektedir. Doğru yanıt E’dir. Stresin geçmişi ve bağlamsal faktörler, bakıcının demografik ve tanımlanmış özelliklerini, bakıcının bakım alan ile ilişkisini ve bakım sunulan çevrenin özelliklerini içerir. Stres yapıcılar ise bakıcıda strese neden olan faktörlere karşılık gelmektedir. Aracılar ise stres faktörleri ve sonuçları arasındaki karşılıklı ilişkiyi düzenleyen ya da değiştirmeye yardımcı olan sosyal, bireysel ya da maddi kaynaklardır. Aracılar, stres faktörlerinin olumsuz etkilerini azaltan faktörlerdir. Örneğin sosyal desteği olan bakıcı, bakım vermekten dolayı kısıtlanan sosyal ilişkisine, sosyal desteği olmayandan daha çabuk uyum sağlayabilir ve bu durumdan daha az etkilenebilir. Sonuçlar ise bütün bu faktörlerin etkileşimi sonucu bakıcının fiziksel, sosyal, psikolojik sağlığına karşılık gelir. Yaşlı bakımıyla birlikte bakım işiyle ilgilenen aile üyelerinde ve bakıcılarda depresyon, öfke, kaygı gibi duygusal sonuçlar, baş ve vücut ağrılarının artması gibi fiziksel sıkıntılar görülebilir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

ABC-X Stres ve Başa Çıkma Modelinde C sembolü aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Stres içeren olay

Strese verilen anlam

Sosyal destek kaynakları

Güçlü yönler

Bakıcının yaşam doyumu

Açıklama:

ABC-X Stres ve Başa Çıkma Modeli: Reuben Hill (1949) tarafından geliştirilmiş Stres ve Başa çıkma Modeli dört faktörü içermektedir. A, stres içeren olayı; B, kaynaklar veya güçlü yönleri; C, algı ve strese verilen anlamı ve X ise stres sonucunu içermektedir. Modelde A olarak isimlendirilen stres olaylarını, bakım verilen yaşlının olumsuz davranışları, bilişsel bozukluğu, günlük yaşam aktivitelerinde bakıcıya bağımlılığı, bakım vermede geçirilen zaman oluşturmaktadır. B olarak isimlendirilen kaynaklar ve güçlü yönleri, başa çıkma davranışlarını ve sosyal destek kaynaklarını ifade etmektedir. C olarak isimlendirilen algı, stres yaşantısının algısı, X olarak isimlendirilen stres sonucu ise bakıcının fiziksel sağlığı ve yaşam doyumunu ifade etmektedir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

72 yaşında demans hastası olan Aydın Bey'in gençliğinden bu yana eşi ve çocuklarına sergilediği asabi tavırlar hastalığından sonra daha da artmıştır. Aydın Bey'in bakımını dört çocuğu arasında tek çalışmayan Aslı Hanım üstlenmiştir. Ancak bu bakım süreci birkaç ay içerisinde Aslı Hanım'ın sinirlerinin iyice yıpranmasına ve ağlama krizlerine neden olmaya başlamıştır.
Yukarıda verilen örnek olayda aşağıda verilen stres faktörlerinden hangisi ön plandadır?

Bakım verilen fiziksel çevreden kaynaklanan stres faktörleri

Bakım alan yaşlının özelliklerinden kaynaklanan stres faktörleri

Bakıcının özelliklerinden kaynaklı stres faktörleri

Ailevi ve sosyal destek ağlarından kaynaklı stres faktörleri

Sosyo-kültürel içerikle ilgili stres faktörleri

Açıklama:

Bakıcılar, bakım verme sürecinde bakım verilen fiziksel çevre, bakım alan yaşlının özellikleri, bakıcının güçlü ya da zayıf yönleri, ailevi ve sosyal destek kaynakları, sosyokültürel faktörler olmak üzere pek çok faktörden etkilenmektedirler. Bakım verilen fiziksel çevreden kaynaklanan stres faktörleri, bakım alanın yaşadığı yerin fiziksel özellikleri, bakıcının yaşadığı yerin fiziksel özellikleri, yaşlı ile kalıp kalmaması ve bakıcının çalışma koşullarından oluşmaktadır. Bakım alan yaşlının özelliklerinden kaynaklanan stres faktörleri ise yaşlının bilişsel, fonksiyonel ve davranışsal bozuklukları, bakıcıyla önceki ilişki kalitesi ve dışarıdan profesyonel destek alıp almadığı gibi fakörlerden oluşur. Bakıcının özelliklerinden kaynaklı stres faktörleri ise bakıcının ruhsal ve fiziksel geçmişi ve şimdiki durumu, kişilik özellikleri ve başa çıkma tepkileri, rolleri, finansal kaynakları, bakıcılık konusundaki bilgisi, yaşlıyla önceki ilişkilerinden oluşmaktadır. Ailevi ve sosyal destek ağlarından kaynaklı stres faktörleri ise bakıcının başka kişilerden somut, bilişsel ve duygusal destek alıp almamalarıdır. Sosyo-kültürel içerikle ilgili stres kaynakları ise bakıcılıkla ilgili inançlar ve beklentiler, ulaşılabilen kaynaklar, programlar, engeller, erişimler ve fırsatlar diğer stres kaynaklarıdır. Soru kökünde yer alan örnekte Aslı Hanım'ı zorlayan durum, babasının asabi tavırlarıdır. Buna göre stres kaynağı bakım alan yaşlının özellikleri ile ilgilidir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

78 yaşındaki annesini hastalanınca eşi ve çocukları ile yaşadığı eve getiren Aylin Hanım son zamanlarda sıklıkla hayatının altüst olduğu düşüncesine kapılmaktadır. Bu durumun en önemli nedeni, annesini eve getirdikten eşiyle arasının bozulması ve çocuklarıyla da yeterince ilgilenemediği için vicdan azabı duymasıdır.
Buna göre Aylin Hanım'ın yaşadığı olumsuz durumun temel nedeni aşağıda verilen stres faktörlerinden hangisidir?

Bakım verilen fiziksel çevreden kaynaklanan stres faktörleri

Bakım alan yaşlının özelliklerinden kaynaklanan stres faktörleri

Bakıcının özelliklerinden kaynaklı stres faktörleri

Ailevi ve sosyal destek ağlarından kaynaklı stres faktörleri

Sosyo-kültürel içerikle ilgili stres faktörleri

Açıklama:

Bakıcılar, bakım verme sürecinde bakım verilen fiziksel çevre, bakım alan yaşlının özellikleri, bakıcının güçlü ya da zayıf yönleri, ailevi ve sosyal destek kaynakları, sosyokültürel faktörler olmak üzere pek çok faktörden etkilenmektedirler. Bakım verilen fiziksel çevreden kaynaklanan stres faktörleri, bakım alanın yaşadığı yerin fiziksel özellikleri, bakıcının yaşadığı yerin fiziksel özellikleri, yaşlı ile kalıp kalmaması ve bakıcının çalışma koşullarından oluşmaktadır. Bakım alan yaşlının özelliklerinden kaynaklanan stres faktörleri ise yaşlının bilişsel, fonksiyonel ve davranışsal bozuklukları, bakıcıyla önceki ilişki kalitesi ve dışarıdan profesyonel destek alıp almadığı gibi fakörlerden oluşur. Bakıcının özelliklerinden kaynaklı stres faktörleri ise bakıcının ruhsal ve fiziksel geçmişi ve şimdiki durumu, kişilik özellikleri ve başa çıkma tepkileri, rolleri, finansal kaynakları, bakıcılık konusundaki bilgisi, yaşlıyla önceki ilişkilerinden oluşmaktadır. Ailevi ve sosyal destek ağlarından kaynaklı stres faktörleri ise bakıcının başka kişilerden somut, bilişsel ve duygusal destek alıp almamalarıdır. Sosyo-kültürel içerikle ilgili stres kaynakları ise bakıcılıkla ilgili inançlar ve beklentiler, ulaşılabilen kaynaklar, programlar, engeller, erişimler ve fırsatlar diğer stres kaynaklarıdır. Soru kökünde verilen örnekte Aylin Hanım, kendi ailesinden somut veya duygusal herhangi bir destek alamamakta ve bu durum Aylin Hanım'ın psikolojisini olumsuz yönde etkilemektedir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

I. Maddi kaynaklar
II. Ruhsal ve fiziksel sağlık geçmişi
III. Duygusal destek
IV. Bakıcının yaşadığı yer
Yukarıda verilenlerden hangileri bakıcının güçlü veya zayıf özelliklerinden kaynaklanan stres faktörleri arasında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Bakıcının güçlü veya zayıf özelliklerinden kaynaklanan stres faktörleri arasında; ruhsal ve fiziksel sağlık geçmişi ve şimdiki işlevselliği, kişilik özellikleri ve başa çıkma stratejileri, çoklu rolleri, maddi kaynaklar, bakıcılık konusunda bilgi ya da geçmişi ile bakım alanla önceki ilişkileri gibi faktörler yer almaktadır. I ve II numaralı faktörler bunlardandır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Daha önce hiçbir hasta veya yaşlıya bakma deneyimi olmayan Efe Bey, 68 yaşında hastalanan babasına bakmaya başlamıştır. Ancak bu konuda deneyimi olmadığı gibi yeterliliği de olmadığını hisseden Efe Bey bir süre sonra benlik kaybı yaşamaya başlamıştır.
Buna göre Efe Bey'in yaşadığı durum aşağıda verilen stres kaynaklarından hangisi kapsamında yer almaktadır?

Birincil stres kaynakları

Objektif stres kaynakları

Subjektif stres kaynakları

İntrapsişik stres kaynakları

Psiko-sosyal stres kaynakları

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 13

Demans hastası olan Özgür Bey, kendisinin bakımını üstlenen oğlu Hakan Bey ve torunları ile yaşamaya başlamıştır. Bu durumdan dolayı düzenleri değişen Hakan Bey ve çocukları bir de Özgür Bey'in sürekli küfür ve hakaretlerine maruz kalmaktadır. Özgür Bey'in asabi ve kırıcı tavırları işlerin daha da zorlaşmasına neden olmaktadır.
Bu bilgilere göre Hakan Bey'in yaşadığı zorluk, aşağıdaki stres kaynaklarından hangisi kapsamında yer almaktadır?

Objektif stres kaynakları

Subjektif stres kaynakları

İkincil stres kaynakları

İntrapsişik stres kaynakları

Psiko-sosyal stres kaynakları

Açıklama:

Herhangi bir durumun stresli olarak algılanıp algılanmamasını, koşulların özellikleri kadar kişilerin sahip olduğu özellikler de belirlemektedir. Yaşlı bakımıyla ilgilenen aile üyeleri ve bakıcılar, bakıcılıkla ilgili koşulları bilişsel süreçlerinden geçirerek ve öznel algılarını katarak değerlendirmektedirler. Bu kişileri etkileyen stres faktörleri birincil stres faktörleri ve ikincil stres faktörleri olarak ikiye ayrılmaktadır. Koşullara yönelik değerlendirmeler birincil stres faktörlerini, koşulların algılanmasıyla ilgili değerlendirmeler ise ikincil stres faktörlerini oluşturmaktadır. Birincil stres faktörleri objektif ve subjektif stres kaynakları olarak ikiye ayrılır. Yaşlıya bakım veren kişilerin, yaşlının özellikleri ve bakıcı koşullarından nasıl etkilendiği objektif stres faktörleri olarak adlandırılır. Yaşlının bilişsel bozukluğu ve derecesi, problemli davranışları, günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılık derecesi, hasta direnci ve yaşlıya bakım verilen koşullar objektif stres kaynaklarıdır. Örnek olayda verilen stres kaynağı da yaşlının problemleri davranışları ile ilgili olduğundan objektif stres kaynakları arasında yer almaktadır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Eşinin hasta annesine bakmak zorunda kalan Emel Hanım, bu durumdan hiç hoşnut değildir. Eşi Erhan Bey'in diğer kardeşlerinin, annelerine olan ilgisizliklerinden sürekli şikayet etmekte ve çoğu zaman yorgunluğunun acısını eşinden çıkarmaktadır.
Bu bilgilere göre Emel Hanım'ın yaşadığı durum aşağıdaki birincil stres kaynaklarından hangisini örneklendirmektedir?

Günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık ve hasta direnci

Yaşlının bilişsel bozukluğu

Bakım verenlerin rol yüklenmesi

Bakım verenlerin rol esareti

Yakınlığın kaybı

Açıklama:

Bakım verenlerin rol esareti; yaşlı bakımıyla ilgilenen aile üyelerinin yaşlı bakım rolünü gönülsüz yapmaları sonucu hoş olmayan duygular hissetmeleridir. Bu duygu, aile üyesinin başka bir şeyi yapmayı tercih ederken yaşlıya bakmak zorunda kalması sonucu yaşanır. Rol esareti, rolün güçlüğü ya da stresli olması ile ilgili değildir, daha çok yaşlı bakım rolünü üstlenmeye isteksizlik ile ilgili bir kavramdır. Bu durum kişinin yapmak istedikleri ile yapmak zorunda oldukları arasındaki gerginlikten ortaya çıkmaktadır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Schulz ve Salthouse’un stres ve başa çıkma modelinde stres faktörleri ve sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi etkilidir?

Yaşlının hastalığı

Benlik kaybı

Potansiyel bakıcının değerlendirmesi

Bakıcının yeterlikleri

Bağlamsal faktörler

Açıklama:

Schulz ve Salthouse’un stres ve başa çıkma modelinde stres faktörleri ve sonuçları arasında potansiyel bakıcının değerlendirmeleri etkilidir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aydın Bey'in bakımını üstlendiği yaşlı annesi Meliha Hanım, annesinin, tek başına yapabileceği yemek yeme, elini yıkama gibi etkinliklerde bile Aydın Bey'i yanında istemektedir. Meliha Hanım'ın bu tavrı Pearlin ve diğerlerinin geliştirdiği bakıcı stresi ve başa çıkma modelindeki hangi faktörü örneklendirmektedir?

Stresin geçmişi

Bağlamsal faktörler

Aracılar

Sonuçlar

Stres yapıcılar

Açıklama:

Model, stres ve başa çıkma sürecinin, stresin geçmişi ve bağlamsal faktörleri, stres yapıcılar, aracılar ve sonuçları olmak üzere dört faktörden etkilendiğini göstermektedir. Bu faktörlerden biri olan stres yapıcılar bakıcıda strese neden olan faktörlere karşılık gelmektedir. Örneğin, yaşlının etkinliklerinde bakıcıya bağımlılığı, yaşlının bilişsel özellikleri stres faktörleri olabilmektedir. Örnek olayda verilen durum, stres yapıcılara işaret etmektedir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Yaşlı bir komşusunun bakımını üstlenen Aysel Hanım, daha önce böyle bir deneyimi olmaması nedeniyle karşılaştığı her sorunda paniğe kapılmakta ve bu durumla başa çıkamayacağını düşünmektedir. Aysel Hanım'ın bu olumsuz değerlendirmesi, Lazarus’un stresle başa çıkma modelinin hangi ögesi kapsamında yer almaktadır?

Stres faktörleri

Bakıcının stresi değerlendirmesi

Bakıcının başa çıkma tepkileri

Hasta-yaşlı özelliğini içeren stres kaynakları

Bakıcının özellikleri ve kaynakları

Açıklama:

Lazarus ve Folkman (1984), DeLongis ve O’Brien (1990) ve Ramsey’in (1990) geliştirdikleri Genel Stresle Başa çıkma Modeli sonradan bakıcıların stresle başa çıkma modeli olarak düzenlenmiştir. Bu modelde yer alan bağlayıcı ögelerden biri, bakıcının stresi değerlendirmesidir. Bakıcının stresi değerlendirmesi, karşılaştığı durumlarla başa çıkabileceği ya da başa çıkamayacağına ilişkin algısını ifade etmektedir. Örnek olayda Aysel Hanım'ın karşılaştığı zorluklarla başa çıkamayacağını düşünmesi, modelin bu ögesi kapsamında yer almaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Yaşlı yakını ve bakıcılarının, stresle başa çıkma sürecinde probleme olumlu yönde bakma yolunu tercih etmeleri hangi stresle başa çıkma tepkisini kullandıklarına işaret etmektedir?

Problem odaklı başa çıkma

Duygu odaklı başa çıkma

Sosyal destek arama

Dini odaklı başa çıkma

Yeniden yapılandırma

Açıklama:

yaşlı yakını veya bakıcılarının başvurduğu stresle başa çıkma tepkileri; problem odaklı başa çıkma, duygu odaklı başa çıkma, sosyal destek, dinî odaklı başa çıkma ve bilişsel yeniden yapılandırma olarak gruplandırılabilir. Bunlardan yeniden yapılandırma var olan problem durumuna olumlu yönünden bakmayı içerir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Lazarus’un stresle başa çıkma modelinde bakıcının karşılaştığı durumlarla başa çıkabileceği ya da başa çıkamayacağına ilişkin algısına ne ad verilmektedir?

İlişkinin kalitesi

Bakıcının özellikleri ve kaynaklar

Bakıcının stresi değerlendirmesi

Bakıcının başa çıkma tepkileri

Yaşlı özellikleri ve kaynaklar

Açıklama:

Bu modele göre hasta-yaşlı özellikleri ve bilişsel işlevselliği içeren kaynaklar, hastanın işlevsellik düzeyi ya da yardıma gereksinim düzeyi, hastanın davranışsal problemleri, hastalığın seyri, yaşı, cinsiyeti, ırkı, kültür, sosyo-ekonomik özellikleri, sahip olduğu sosyal kaynakların niceliği ve niteliği gibi faktörlerdir. Daha önceki ve şimdiki ilişkinin kalitesi ise daha önceki yıllarda ve şimdi hasta ve hasta bakıcı arasındaki ilişkinin kalitesini ifade eder. Bakıcının özellikleri ve kaynakları ise bakıcının ne kadar süredir bakıcılık yaptığı, hasta-yaşlı ile olan ilişkisi, bakım vermeye yönelik verdiği anlam ve değer, kişilik özellikleri, yaş, cinsiyet, kültür, sosyo ekonomik düzey, fiziksel ve duygusal sağlığı, psikiyatrik geçmişi, sosyal kaynakların niteliği ve niceliğini ifade eder. Yaşlı ve bakıcı arasındaki ilişkilerin kalitesi bakıcının stres faktörlerini değerlendirmesini ve başa çıkma tepkilerini etkilemektedir. Bakıcının stresi değerlendirmesi, karşılaştığı durumlarla başa çıkabileceği ya da başa çıkamayacağına ilişkin algısıdır. Başa çıkma tepkileri ise problem odaklı, duygu odaklı ya da her ikisinin birleşimi olan başa çıkma tepkileridir. Sonuçlar ise hem olumlu hem de olumsuz olabilir. Bakıcının depresyonu, yaşam doyumunun ve iyi oluşun azalması, fiziksel sağlığın, sosyal aktivitelerinin azalması ve aile çatışmalarının artması olumsuz sonuçlara örnektir. Kendine saygının, kendilik doyumunun, diğer aile üyelerine olumlu rol model olması ve yaşlıya kimin nasıl baktığı endişesinin olmaması olumlu sonuçlara örnektir. Bakıcılığın olumlu sonuçları ise bakım verilen kişi ya da diğer aile üyeleriyle ilişkinin gelişmesi, benlik saygısının, takdir duygusunun, zevk duygusunun ve amaç ya da anlamlandırma duygusunun artması, bakım verilen kişinin daha da kötüye gitmemesi için önlem almanın artması olduğu belirtilmiştir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Önceki ilişki kalitesi
Depresyon
Yaşlının işlevselliği
Stres değerlendirmesi

Yukarıdakilerden hangisi Lazarus ve diğerlerinin geliştirdiği bakıcı stresi ve başa çıkma modelinin rezive edilmiş halinde yer alan ara bulucu değişkenlerdendir?

I ve II

I ve IV

III ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Lazarus ve diğerlerinin geliştirdiği bakıcı stresi ve başa çıkma modelinin rezive edilmiş halinde;
Yaşlıdan kaynaklı stres kaynakları: Yaşlının işlevselliği ve yaşlının bilişsel fonksiyonu
Ara bulucu değişkenler: Önceki ilişki kalitesi, stres değerlendirmesi ve başa çıkma stratejileri
Sonuçlar: Tükenmişlik, depresyon ve iyi oluş şeklindedir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Yaşlı bakımıyla uzun süre ilgilenen aile üyelerinin ölüm riski diğer insanlara göre yüzde kaç daha fazladır?

% 30

% 36

% 45

% 57

% 63

Açıklama:

Araştırmalar, yaşlı bakımının aile üyelerinin yaşam
kalitesini düşürmekle kalmayıp fiziksel ve psikolojik sağlığını da olumsuz etkilediğini belirtmektedirler (Belmin, 2003; Boziki ve diğerleri, 2006; Koopmanschap, 2004). Ayrıca
yaşla birlikte demans, Alzheimer gibi hastalıkları olan yaşlılara bakım vermek aile üyeleri
ve bakıcılar için özellikle zorlayıcı olabilmektedir. Öyle ki, yaşlı bakımıyla uzun süre ilgilenen aile üyelerinin ölüm riskinin diğer insanlara göre % 63 daha fazla olduğu araştırma bulguları arasındadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Yaşlı bakımıyla ilgilenen aile üyeleri ve bakıcıların yaşadıkları stres faktörleri kaç gruba ayrılmaktadır?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımı sürecinde karşılaşılabilecek stres kaynaklarından değildir?

Bakım verilen fiziksel çevre

Bakım alan yaşlının özellikleri

Bakıcının zayıf ve güçlü yönleri

Bakıcının ekonomik koşullarının iyi olması

Ailevi ve sosyal destek kaynakları

Açıklama:

Yaşlı yakınları ve bakıcılarında, bakım verilen fiziksel çevre, bakım alan yaşlının özellikleri, bakıcının
güçlü ya da zayıf yönleri, ailevi ve sosyal destek kaynakları, sosyokültürel faktörler stres
kaynakları olabilmektedir. Bakıcının ekonomik koşullarının iyi olması bu faktörler arasında yer almaz.Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı yakınlarının ve bakıcılarının karşılaştıkları birincil stres kaynakları arasındadır?

Aile ilişkilerinin bozulması

Yaşlının problemli davranışları

İş kaybı

İş çatışması

Mali sorunlar

Açıklama:

Yaşlı yakınlarının ve bakıcılarının karşılaştıkları birincil stres kaynakları ikiye ayrılır:
Objektif Stres Kaynakları
Yaşlının bilişsel bozukluğu
Yaşlının problemli davranışları
Günlük yaşam etkinliklerinde
bağımlılık ve hasta direnci
Subjektif Stres Kaynakları
Bakım verenlerin rol yüklenmesi
Bakım verenlerin rol esareti
Yakınlığın kaybı
İkincil stres kaynakları da aynı şekilde ikiye ayrılır:
Birincil Kaynaklar
Aile ilişkilerinin bozulması
İş çatışması
İş kaybı
Mali sorunlar
İntrapsişik Stres Kaynakları
Benlik kaybı
Bakıcılık yeterliliğinin olmayışı
Soruda birincil stres kaynaklarından biri sorulduğu için cevap "Yakınlığın kaybı" yani B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi bakım veren kişilerin karşılaştıkları objektif stres kaynaklarından değildir?

Yaşlının hafıza kaybı

Yaşlının konuşma bozukluğu

Yemek verilen hastaların yemek verilmediğini iddia etmesi

Rol yüklemesi

Hasta direnci

Açıklama:

Objektif Stres Kaynakları
Yaşlıya bakım veren kişilerin, yaşlının özellikleri ve bakıcı koşullarından nasıl etkilendiği
objektif stres faktörleri olarak adlandırılır. Yaşlının bilişsel bozukluğu ve derecesi, problemli davranışları, günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılık derecesi, hasta direnci ve yaşlıya bakım verilen koşullar objektif stres kaynaklarıdır.Bilişsel bozukluğu olan
hastaların yemek yedikleri hâlde “bana yemek vermiyorsunuz” diye suçlamaları, ilaçlarını
almadıkları hâlde “ilaçlarımı az önce aldım” gibi söylemleri bakıcıların işlerini daha da
zorlaştırmakta ve stres kaynağı oluşturmaktadır Subjektif stres kaynakları; rol yüklemesi, rol esareti, yakınlığın kaybı olarak isimler alır.
Rol yüklemesi subjektif stres kaynakları arasında yer aldığından cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi subjektif stres kaynaklarından biri olan rol yüklenmesi ile ilgilidir?

Bakım veren kişilerin eş, anne vb. olarak da görevlerinin olması

Annesinin bakımını üstlenen bayanın anne kız ilişkisini kaybetmesi

Anne ve babasının bakımını üstlenen birisinin yabancı birine bakıyormuş gibi hissetmesi

Aile üyelerinin yaşlı bakımını gönülsüz yapması

Bakım yapılan yaşlıyla vakit geçirmek istenmemesi

Açıklama:

Annesinin bakımını üstlenen bayanın anne kız ilişkisini kaybetmesi ve Anne -babasının bakımını üstlenen birisinin yabancı birine bakıyormuş gibi hissetmesi yakınlığın kaybı, Aile üyelerinin yaşlı bakımını gönülsüz yapması ve bakım yapılan yaşlıyla vakit geçirmek istenmemesi bakım verenlerin rol esareti, Bakım veren kişilerin eş , anne vs olarak da görevlerinin olması ise rol yüklenmesi ile ilgili olduğundan doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi ikincil stres kaynaklarının içinde yer alan gruplardan biri değildir?

Aile ilişkilerinin bozulması

Yakınlığın kaybı

İş çatışması

İş kaybı

İntrapsişik stres kaynakları

Açıklama:

Yaşlı bakımı ile ilgili stres kaynakları, kişinin aile, çalışma ve finansal ilişkilerini de olumsuz etkilemektedir. İkincil stres
kaynakları; aile ilişkilerinin bozulması, iş çatışması, iş kaybı, mali sorunlar ve intrapsişik
stres kaynakları olarak gruplandırılır. Yakınlığın kaybı bu gruplar arasında yer almadığı için cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Yaşlı bakımının yaşlı yakınları ile bakıcılarının yaşamlarına olumsuz etkisi kaç genel başlık altında toplanabilir?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Yaşlı bakımının uzun süreli olduğu ve günün büyük bölümünü kapladığı düşünülürse
bakım verenler genellikle olumsuz sonuçlarla karşılaşabilirler. Genel olarak, bakım vermenin olumsuz etkileri, zamanında yaşam tarzının ihlali, bakıcı / bakım alıcının ilişkisi,
ruh sağlığı ve fiziksel sağlığı olmak üzere dört genel başlık altında toplanabilir (Rhonda
ve diğerleri, 2007). Bununla birlikte yaşlı bakımının aile üyeleri ve bakıcılarda olumlu
sonuçlara yol açtığı da görülmektedir.
Bu yüzden cevap 4 yani C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

I. Stresin geçmişi ve bağlamsal faktörleri
II. Stres yapıcılar
III. Aracılar
IV. Aracıların sonuçları
V. Kurumun statüsü
Yukarıda verilenlerden hangileri Perlina ve meslektaşları tarafından geliştirilen tüm bakım verenlerin stres sürecine yönelik kavramsal modele göre stresle başa çıkmada etkilenilen faktörler arasındadır?

II, III ve V

I, II, III ve IV

I ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 30

Bakıcının bakıcılık sorumluluklarını paylaşmak için aile üyeleriyle toplantılar düzenlenmesi aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

Bakıcının kendisiyle ilgilenmesi

Bakıcının yardım istemesi ve yardım kabul etmesi

Bakıcının gerçekçi amaçlar belirlemesi

Bakıcının sınırlarını belirlemesi

Bakıcının diğer insanlarla bir arada olması

Açıklama:

Bakıcının gerçekçi amaçlar belirlemesi: Genelikle bakıcıların amacı, bakım verdikleri
yaşlıların yaşam kalitesini arttırmak, fiziksel bakım ve güvenliğini sağlamaktır. Bakıcının sınırlarını belirlemesi: Çoğu zaman bakıcılığın görev ve sorumlulukları var
olan sorumluluklara ilave yük getirir. Bakıcının yardım istemesi ve yardım kabul etmesi: Yardım almaya direnmek bakıcı
stresi ve depresyonunun en bilinen nedenidir. Bakıcının sınırlarını bilmesi ve sınırlarının
ötesinde birinden yardım istemesi güçlü bireyin özelliklerindendir Bakıcının diğer insanlarla bir arada olması: Bakıcılık sorumluluklarını paylaşmak
için aile üyeleriyle toplantılar düzenlenmelidir. Bu toplantılar bakıcının yaşadığı problemleri ve çözüm yollarını tartışmayı, bakıcılık görevlerini paylaşmayı sağlar.
Tanıma göre cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Psikoloji bilim dalında strese ilişkin en tanınmış ve birçok çalışmaya temel oluşturmuş kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Descartes

Lazarus

Nietzsche

Fromm

Kierkegaard

Açıklama:

Psikoloji bilim dalında strese ilişkin en tanınmış ve birçok çalışmaya temel oluşturmuş yaklaşımlardan biri Lazarus’a aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Lazarus’un geliştirdiği kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Psikanalitik kuram

Bilişsel kuram

Sistem kuramı

Varoluşcu yaklaşım

Etkileşim kuramı

Açıklama:

Lazarus’un geliştirdiği Etkileşim Kuramı’na göre stres; birey tarafından onun kaynaklarını aşan ve zorlayan, iyilik durumunu tehlikeye sokan bir durum olarak değerlendirilen çevre ve birey arasındaki ilişki olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Bakıcının ruhsal ve fiziksel geçmişi ve şimdiki durumu, kişilik özellikleri ve başa çıkma tepkileri, rolleri, finansal kaynakları aşağıdaki hangi stres kaynağına girmektedir?

Bakım verilen fiziksel çevreden kaynaklanan stres faktörleri

Bakım alan yaşlının özelliklerinden kaynaklanan stres faktörleri

Bakıcının özelliklerinden kaynaklı stres faktörleri

Ailevi ve sosyal destek ağlarından kaynaklı stres faktörleri

Sosyo-kültürel içerikle ilgili stres kaynakları

Açıklama:

Bakıcının özelliklerinden kaynaklı stres faktörleri bakıcının ruhsal ve fiziksel geçmişi ve şimdiki durumu, kişilik özellikleri ve başa çıkma tepkileri, rolleri, finansal kaynakları, bakıcılık konusundaki bilgisi, yaşlıyla önceki ilişkilerinden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Yaşlı bakımıyla ilgilenen aile üyelerinin yaşlı bakım rolünü gönülsüz yapmaları sonucu hoş olmayan duygular hissetmeleri aşağıdakilerden hangi stres kaynağını ifade etmektedir?

Bakım verenlerin rol esareti

Yaşlının problemli davranışları

Yaşlının bilişsel bozukluğu

Bakım verenlerin rol yüklenmesi

Yakınlığın kaybı

Açıklama:

Bakım verenlerin rol esareti; yaşlı bakımıyla ilgilenen aile üyelerinin yaşlı bakım rolünü gönülsüz yapmaları sonucu hoş olmayan duygular hissetmeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Yaşlının bilişsel bozukluğu nedeniyle yakınlarını hatırlamaması sonucu oluşan stres bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Yakınlığın kaybı

Bakım verenlerin rol esareti

Bakım verenlerin rol yüklenmesi

Günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık ve hasta direnci

Yaşlının problemli davranışları

Açıklama:

Yakınlığın kaybı; yaşlının bilişsel bozukluğu nedeniyle yakınlarını hatırlamaması sonucu oluşur. Bilişsel bozukluğu olan hastalarda hafıza kayıplarıyla birlikte kişilik ve davranışlarda da değişim gerçekleşir. Yaşlının çevresindekileri tanımamasıyla birlikte aile üyeleri ile yaşlı arasındaki ilişki de değişmeye başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı yakınları ve bakıcıların karşılaştıkları ikincil stres kaynaklarından biridir?

Günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık ve hasta direnci

Bakım verenlerin rol yüklenmesi

Bakım verenlerin rol esareti

Yakınlığın kaybı

Aile ilişkilerinin bozulması

Açıklama:

Aile ilişkilerinin bozulması ikincil stres kaynağıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Bakım verme koşullarının, bakım veren aile üyelerinde benlik kaybı, bakıcılık yeterliliğinin olmayışı duygularına neden olması sonucu yaşanan stres faktörlerine ne denmektedir?

İkincil stres kaynakları

Subjektif stres kaynakları

İntrapsişik stres kaynakları

Objektif stres kaynakları

Birincil stres kaynakları

Açıklama:

İntrapsişik stres kaynakları, bakım verme koşullarının, bakım veren aile üyelerinde benlik kaybı, bakıcılık yeterliliğinin olmayışı duygularına neden olması sonucu yaşanan stres faktörlerine denir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Bakım ihtiyacını ortaya çıkaran stresli durumlarda ardışık ve döngüsel bir model sunan stres modeli kim tarafından geliştirilmiştir?

Reuben Hill

Schulz ve Salthouse

Pearlin

Lazarus

Ramsey

Açıklama:

Schulz ve Salthouse’un Stres ve Başa Çıkma Modeli: Bu stres modeli Schulz ve Salthouse tarafından bakıcılara yönelik olarak geliştirilmiştir. Bu stres modeli, bakım ihtiyacını ortaya çıkaran stresli durumlarda ardışık ve döngüsel bir model sunmaktadır. Bu modele göre potansiyel bakıcı öncelikle durumu
değerlendirmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Demanslı hastalara bakan bakıcılar için geliştirilmiş olmakla birlikte, tüm bakım verenlerin stres sürecine yönelik olan modeli kim geliştirmiştir?

Pearlin, Mullan, Semple ve Skaff

Schulz ve Salthouse

Reuben Hill

Lazarus

O’Brien

Açıklama:

Bakım verenlerin stres modeli Perlina ve meslektaşları tarafından (Pearlin, Mullan, Semple ve Skaff), demanslı hastalara bakan bakıcılar için geliştirilmiş olmakla birlikte, tüm bakım verenlerin stres sürecine yönelik kavramsal bir model sunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Yancura ve Aldwin başa çıkma tepkilerini kaç başlık altında gruplandırmışlardır?

Açıklama:

Yancura ve Aldwin başa çıkma tepkilerini beş başlık altında gruplandırmışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi birincil stres kaynaklarından biri değildir?

Yaşlının bilişsel bozukluğu

Yaşlının problemli davranışları

Benlik kaybı

Bakım verenlerin rol yüklenmesi

Yakınlığın kaybı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 42

Stresi, bireyin sahip olduğu kaynaklarıyla çevre arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi bağlamında ele alan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Etkileşim kuramı

Biyo-davranışsal kuram

Nörobilişsel kuram

Yapılandırmacı kuram

Doğuştancı kuram

Açıklama:

Psikoloji bilim dalında strese ilişkin en tanınmış ve birçok çalışmaya temel oluşturmuş yaklaşımlardan biri Lazarus’a aittir. Lazarus’un geliştirdiği Etkileşim Kuramı’na göre stres; birey tarafından onun kaynaklarını aşan ve zorlayan, iyilik durumunu tehlikeye sokan bir durum olarak değerlendirilen çevre ve birey arasındaki ilişki olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi, birincil stres kaynağı olarak değerlendirilmektedir?

Aile ilişkilerinin bozulması

İş çatışması

İş kaybı

Mali sorunlar

Yaşlının bilişsel bozukluğu

Açıklama:

Birincil stres kaynakları, yaşlının bilişsel bozukluğu, yaşlının problemli davranışları, günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık ve hasta direnci, bakım verenlerin rol yüklenmesi, bakım verenlerin rol esareti ve yakınlığın kaybıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aile üyelerinin yaşlı bakım rolünü gönülsüz yapmaları sonucu hoş olmayan duygular hissetmeleri durumu hangi kategoride ele alınmaktadır?

Bakım verenin rol yüklenmesi

Bakım verenlerin rol esareti

Bakım verenle yakınlığın kaybı

Bakım verenin muhtaçlığı

Bakım verenin direnci

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 45

Bakım verme koşullarının, bakım veren aile üyelerinde benlik kaybı, bakıcılık yeterliliğinin olmayışı duygularına neden olması sonucu yaşanan stres faktörleri, hangi tür stres faktörleridir?

Subjektif stres faktörleri

Objektif stres faktörleri

İntrapsişik stres kaynakları

İkincil stres kaynakları

Birincil stres kaynakları

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdaki stres modellerinin hangisinde stres faktörleri ve sonuçları arasında potansiyel bakıcının değerlendirmesi etkili olarak görülmektedir?

Etkileşimsel Kurama Göre Stres ve Başa Çıkma Modeli

ABC-X Stres ve Başa Çıkma Modeli

Pearlin ve Diğerlerinin Geliştirdiği Bakıcı Stresi ve Başa Çıkma Modeli

Schulz ve Salthouse’un Stres ve Başa Çıkma Modeli

Lazarus ve Diğerlerinin Stresle Başa Çıkma Modeli

Açıklama:

Schulz ve Salthouse’un Stres ve Başa Çıkma Modeli'nde, stres faktörleri ve sonuçları arasında potansiyel bakıcının değerlendirmesi etkilidir. Potansiyel bakıcı, durumu olumlu bakış açısıyla değerlendirirse stres faktörleri olumsuz sonuçlara yol açmamakta, olumsuz bakış açısıyla değerlendirirse stres faktörleri olumsuz sonuçlara yol açmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 47

Pearlin ve Diğerlerinin Geliştirdiği Bakıcı Stresi ve Başa çıkma Modeli'ne göre yaşlıya sosyal destek sağlanması modelin hangi kısmını oluşturmaktadır?

Stresin geçmişi

Bağlama dayalı faktörler

Stres yapıcılar

Aracılar

Sonuçlar

Açıklama:

Pearlin ve Diğerlerinin Geliştirdiği Bakıcı Stresi ve Başa çıkma Modeli'ne göre sosyal destek kaynakları ve bakıcı özyeterliliği aracılar kısmını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

I. Stresle başa çıkma tepkileri, problem odaklı, duygu odaklı,sosyal destek, dinî odaklı, bilişsel yeniden yapılandırma olarak gruplandırılabilir.
II.Problem odaklı başa çıkma, stres kaynağının hemen uzaklaştırılmasını içermektedir.
III. Sosyal destek arama, en son uygulanabilecek başa çıkma tekniğidir.
IV. Yeniden yapılandırmada, var olan problem durumuna olumlu yönünden bakılır.
Yancura ve Aldwin'in stresle başa çıkma tepkileri konusundaki çalışmaları kapsamında yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

II ve IV

Açıklama:

Başa çıkma tepkileri, beş başlık altında gruplandırmışlardır. Bunlar, problem odaklı başa çıkma, duygu odaklı başa çıkma, sosyal destek, dinî odaklı başa çıkma ve bilişsel yeniden yapılandırma olarak isimlendirilmektedir. Problem odaklı başa çıkma, plan yaparak problem çözmeyi içermektedir. Duygu odaklı , duygusal tepkilerle problemin üstesinden gelmeye çalışır. Sosyal destek arama, problem çözmek için başkalarından yardım almayı gerektirir. Dinî odaklı başa çıkma, yüksek güç arayarak ve duayla yardım isteyerek problemin üstesinden gelmeye çalışır. Yeniden yapılandırma ise var olan problem durumuna olumlu yönünden bakmayı içerir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi, bakıcıların iyi oluşlarını olumsuz etkilemektedir?

Bakıcıların olumlu bilişsel değerlendirme yapması

Bakıcıların psikolojik sağlamlığının desteklenmesi

Bakıcıların dini odaklı başa çıkması

Bakıcıların bakımlığa olumlu anlam atfetmesi

Bakıcıların kaçınma davranışları sergilemesi

Açıklama:

Bakıcılarla yapılan çalışmalarda, olumlu bilişsel değerlendirme, dini odaklı başa çıkma, bakıcılığı olumlu anlamlandırma tepkileri kullanmanın bakıcının iyi oluşunu artırdığı, depresyon düzeylerini azalttığı ve bakıcı ile yaşlı arasındaki ilişki kalitesini artırdığı, aile üyelerinden alınan desteğin ise bakıcının psikolojik sağlamlığını artırdığı, ikincil stresi azalttığı görülmüştür. Tersine alkol alma, ağlama gibi kaçınmacı başa çıkma tepkilerinin bakıcıların depresyon düzeylerini artırdığı görülmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımı ile ilgilenen kişinin kaçınması gereken bir davranıştır?

Gerçekçi beklentiler sunmak

Sınır koymamak

Yardım istemek

Kendisiyle ilgilenmek

Sosyal destek almak

Açıklama:

Uzmanlar yaşlı bakımıyla ilgilenen kişilere, stresin zararlı etkilerini kontrol etmek için beş öneride bulunmuşlardır. Bunlar: Gerçekçi amaçlar ve beklentiler belirleyin, sınırlarınızı oluşturun, yardım isteyin ve yardım kabul edin, kendinizle ilgilenin, diğer insanlarla bir arada olun.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi, ABC-X Stres ve Başa Çıkma Modeli'nde bulunmayan bir yapıdır?

Stres olayları

Aracılar

Kaynaklar

Stres yaşantısının algısı

Sonuçlar

Açıklama:

Modelde, stres olayları, kaynaklar ve güçlü yönleri, stres yaşantısının algısı, stres sonucu yer almaktadır. Aracılar, Pearlin ve Diğerlerinin Geliştirdiği Bakıcı Stresi ve Başa Çıkma Modeli'nde yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi bakıcının özelliklerinden kaynaklı stres faktörlerinden biri değildir?

Bakıcının ruhsal ve fiziksel geçmişi

Kişilik özellikleri

Bakıcılıkla ilgili inanç ve beklentiler

Finansal kaynakları

Bakıcılık konusundaki bilgisi

Açıklama:

Bakıcının özelliklerinden kaynaklı stres faktörleri ise bakıcının ruhsal ve fiziksel geçmişi ve şimdiki durumu, kişilik özellikleri ve başa çıkma tepkileri, rolleri, finansal kaynakları, bakıcılık konusundaki bilgisi, yaşlıyla önceki ilişkilerinden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi birincil stres kaynaklarındandır?

Aile ilişkilerinin bozulması

İş çatışması

İş kaybı

Mali sorunlar

Yaşlının problemli davranışları

Açıklama:

Birincil Stres Kaynakları:
Objektif Stres Kaynakları: yaşlının bilişsel bozukluğu, yaşlının problemli davranışları, günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık ve hasta direnci
Sübjektif Stres Kaynakları: bakım verenlerin rol yüklenmesi, bakım verenlerin rol esareti, yakınlığın kaybı

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi ikincil stres kaynaklarındandır?

Benlik kaybı

Yaşlının bilişsel bozukluğu

Hasta direnci

Günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık

Yakınlığın kaybı

Açıklama:

İkincil Stres Kaynakları:
Birincil Kaynaklar: Aile ilişkilerinin bozulması, iş çatışması, iş kaybı, mali sorunlar
İntrapsişik Stres Kaynakları: benlik kaybı, bakıcılık yeterliliğinin olmayışı

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımının olumlu etkilerinden biridir?

Zamanında yaşam tarzının ihlali

Bakıcı/bakım alıcının ilişkisinin bozulması

Bakıcı doyumunun artması

Ruh sağlığının bozulması

Fiziksel sağlığın bozulması

Açıklama:

Yaşlı bakımının uzun süreli olduğu ve günün büyük bölümünü kapladığı düşünülürse bakım verenler genellikle olumsuz sonuçlarla karşılaşabilirler. Genel olarak, bakım vermenin olumsuz etkileri, zamanında yaşam tarzının ihlali, bakıcı / bakım alıcının ilişkisi, ruh sağlığı ve fiziksel sağlığı olmak üzere dört genel başlık altında toplanabilir.
Yaşlılara bakım vermek bazen olumlu sonuçlara da neden olmaktadır. Bakıcı doyumu ve mutluluğu, bakıcıların bakım verme rolüne verdiği subjektif anlamla ilişkilidir. Bazı bakıcılar, yaşlılara bakım verme yaşantısının kendilerine çok şey kattığını, adeta kendilik gelişimine katkıda bulunduğunu belirtmektedirler.

Doğru Cevap: C

Soru 56

ABC-X Stres ve Başa Çıkma Modelinde “B” aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir?

Stres olayları

Kaynaklar ve güçlü yönleri

Stres yaşantısının algısı

Stres yoğunluğu

Stres sonucu

Açıklama:

Modelde A olarak isimlendirilen stres olaylarını, bakım verilen yaşlının olumsuz davranışları, bilişsel bozukluğu, günlük yaşam aktivitelerinde bakıcıya bağımlılığı, bakım vermede geçirilen zaman oluşturmaktadır. B olarak isimlendirilen kaynaklar ve güçlü yönleri, başa çıkma davranışlarını ve sosyal destek kaynaklarını ifade etmektedir. C olarak isimlendirilen algı, stres yaşantısının algısı, X olarak isimlendirilen stres sonucu ise bakıcının fiziksel sağlığı ve yaşam doyumunu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Bakıcının yaşlının yaşadığı zorlukları görebilmeyi ve anlayabilmeyi sağlayan stratejiler kullanması

Bakıcının yaptığı işi doyumlu ve anlamlı bulması

Bakıcının problemleri etkili şekilde çözebilme yeteneğini ifade edebilmesi

Bakıcılığın kişisel yararlarını keşfetmesi

Bakıcının kendi sınırlarını kabul etmesi

Yukarıdakilerden hangileri yaşlı bakımıyla ilgilenen kişilerin, sağlıklı olabilmeleri ve sağlıklarını sürdürebilmeleri için sahip olmaları gereken özellikler arasında gösterilebilir?

I ve IV

III ve V

II, III ve IV

I, II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Bakıcının bakım alan yaşlının bakış açısından bakabilmeyi, bakım alanla empati kurarak, onun yaşadığı zorlukları görebilmeyi ve anlayabilmeyi sağlayan stratejiler kullanması,

Bakıcının yaptığı işi doyumlu ve anlamlı bulması,

Bakıcının başarılarını tanımlayabilmesi, problemleri etkili şekilde çözebilme yeteneğini, yaşlılara yardım etme davranışını ifade edebilmesi,

Bakıcılığın kişisel yararlarını keşfetmesi,

5. Bakıcının kendi sınırlarını kabul etmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımı ile ilgilenenlere verilebilecek önerilerden biri değildir?

Gerçekçi amaçlar ve beklentiler belirleyin

Empati kurmaktan kaçının

Sınırlarınızı oluşturun

Yardım isteyin ve yardım kabul edin

Kendinizle ilgilenin

Açıklama:

Uzmanlar yaşlı bakımıyla ilgilenen kişilere, stresin zararlı etkilerini kontrol etmek için beş öneride bulunmuşlardır. Bunlar:

Gerçekçi amaçlar ve beklentiler belirleyin,
Sınırlarınızı oluşturun,
Yardım isteyin ve yardım kabul edin,
Kendinizle ilgilenin,
5. Diğer insanlarla bir arada olun.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi başkalarından yardım almayı içeren başa çıkma tepkisidir?

Problem odaklı başa çıkma

Duygu odaklı başa çıkma

Sosyal destek arama

Dini odaklı başa çıkma

Yeniden yapılandırma

Açıklama:

Problem odaklı başa çıkma, plan yaparak problem çözmeyi içermektedir. Duygu odaklı , duygusal tepkilerle problemin üstesinden gelmeye çalışır. Sosyal destek arama, problem çözmek için başkalarından yardım almayı gerektirir. Dinî odaklı başa çıkma, yüksek güç arayarak ve duayla yardım isteyerek problemin üstesinden gelmeye çalışır. Yeniden yapılandırma ise var olan problem durumuna olumlu yönünden bakmayı içerir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi var olan problem durumuna olumlu yönden bakmayı içeren başa çıkma tepkisidir?

Problem odaklı başa çıkma

Duygu odaklı başa çıkma

Sosyal destek arama

Dini odaklı başa çıkma

Yeniden yapılandırma

Açıklama:

Problem odaklı başa çıkma, plan yaparak problem çözmeyi içermektedir. Duygu odaklı, duygusal tepkilerle problemin üstesinden gelmeye çalışır. Sosyal destek arama, problem çözmek için başkalarından yardım almayı gerektirir. Dinî odaklı başa çıkma, yüksek güç arayarak ve duayla yardım isteyerek problemin üstesinden gelmeye çalışır. Yeniden yapılandırma ise var olan problem durumuna olumlu yönünden bakmayı içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi ailevi ve sosyal destek ağlarından kaynaklı stres faktörlerinden biridir?

Somut destek

Ruhsal ve fiziksel sağlık

Maddi kaynaklar

Bakım alanın yaşadığı yer

Bakıcının çalışma durumu

Açıklama:

Ailevi ve sosyal destek ağlarından kaynaklı stres faktörleri ise bakıcının başka kişilerden somut, bilişsel ve duygusal destek alıp almamalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi sosyo-kültürel içerikle ilgili stres kaynaklarından biridir?

Bakıcının yaşadığı yer

Duygusal destek

Bakım alanın yaşadığı yer

Bakıcılıkla ilgili belirli inançlar ve beklentiler

Bilişsel destek

Açıklama:

Sosyo-kültürel içerikle ilgili stres kaynakları ise bakıcılıkla ilgili inançlar ve beklentiler, ulaşılabilen kaynaklar, programlar, engeller, erişimler ve fırsatlar diğer stres kaynaklarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi subjektif stres kaynaklarından biridir?

Benlik kaybı

Bakıcılık yeterliliğinin olmayışı

Aile ilişkilerinin bozulması

Yaşlının problemli davranışları

Bakım verenlerin rol yüklenmesi

Açıklama:

Subjektif stres kaynakları, bakım verenlerin rol yüklenmesi, bakım verenlerin rol esareti, yakınlığın kaybıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Bakım vermeyle ilgili görev ve sorumlulukların yaşlı bakımıyla ilgilenen kişiler tarafından aşırı yüklenmesi sonucu hissedilen içsel yaşantılara ne ad verilir?

Benlik kaybı

Bakım verenlerin rol yüklenmesi

Günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık ve hasta direnci

Yakınlığın kaybı

Bakım verenlerin rol esareti

Açıklama:

Bakım verenlerin rol yüklenmesi, bakım vermeyle ilgili görev ve sorumlulukların yaşlı bakımıyla ilgilenen kişiler tarafından aşırı yüklenmesi sonucu hissedilen içsel yaşantılardır

Doğru Cevap: B

Soru 65

Yaşlının bilişsel bozukluğu nedeniyle yakınlarını hatırlamamasına ne denir?

Yakınlığın kaybı

Bakım verenlerin rol yüklenmesi

Benlik kaybı

Aile ilişkilerinin bozulması

Yaşlının problemli davranışları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi ikincil stres kaynaklarından biridir?

Günlük yaşam etkinliklerinde bağımlılık ve hasta direnci

İş çatışması

Bakım verenlerin rol yüklenmesi Bakım verenlerin rol esareti

Yakınlığın kaybı

Yaşlının bilişsel bozukluğu

Açıklama:

İkincil stres kaynakları; aile ilişkilerinin bozulması, iş çatışması, iş kaybı, mali sorunlar ve intrapsişik stres kaynakları olarak gruplandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Yaşlı yakınları ve bakıcılarına yönelik stres ve başa çıkma modellerinden hangisi bakıcılara yönelik olarak geliştirilmiştir?

Schulz ve Salthouse’un Stres ve Başa Çıkma Modeli

İntrapsişik Stres Modeli

ABC-X Stres ve Başa Çıkma Modeli

Pearlin ve Diğerlerinin Geliştirdiği Bakıcı Stresi ve Başa Çıkma Modeli

Lazarus ve Diğerlerinin Stresle Başa Çıkma Modeli

Açıklama:

Schulz ve Salthouse’un Stres ve Başa Çıkma Modeli: Schulz ve Salthouse (1999) tarafından bakıcılara yönelik olarak geliştirilmiştir. Bu stres modeli, bakım ihtiyacını ortaya çıkaran stresli durumlarda ardışık ve döngüsel bir model sunmaktadır. Bu modele göre potansiyel bakıcı öncelikle durumu değerlendirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımıyla ilgilenen kişilerin sahip olmaları gereken özelliklerden biri değildir?

Bakıcının yaptığı işi doyumlu ve anlamlı bulması

Bakıcılığın kişisel yararlarını keşfetmesi

Bakıcının başarılarını tanımlayabilmesi

Bakıcının kendi sınırlarını zorlaması

Bakıcının yaşlılara yardım etme davranışını ifade edebilmesi

Açıklama:

Osterkamp (1989) yaşlı bakımıyla ilgilenen kişilerin, sağlıklı olabilmeleri ve sağlıklarını sürdürebilmeleri için bazı özelliklere sahip olmaları gerektiğini belirtmektedir. Bu özellikler: 1. Bakıcının bakım alan yaşlının bakış açısından bakabilmeyi, bakım alanla empati kurarak, onun yaşadığı zorlukları görebilmeyi ve anlayabilmeyi sağlayan stratejiler kullanması, 2. Bakıcının yaptığı işi doyumlu ve anlamlı bulması, 3. Bakıcının başarılarını tanımlayabilmesi, problemleri etkili şekilde çözebilme yeteneğini, yaşlılara yardım etme davranışını ifade edebilmesi, 4. Bakıcılığın kişisel yararlarını keşfetmesi, 5. Bakıcının kendi sınırlarını kabul etmesi.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi intrapsişik stres kaynaklarından biridir?

Yaşlının bilişsel bozukluğu

Bakıcılık yeterliliğinin olmayışı

Yaşlının problemli davranışları

Bakım verenlerin rol esareti

Aile ilişkilerinin bozulması

Açıklama:

İntrapsişik stres kaynakları ise bakım verme sorumluluklarının aile üyelerinin içsel süreçlerini etkilemesiyle ilgili bir kavramdır. Zorlayan bakım verme koşulları ve yaşlı talepleri aile üyelerinde stres faktörleri oluşturmakta ve bu durum benlik kaybı, bakıcılık yeterliliğinin olmayışı gibi benliğin olumlu yanlarını azaltma eğilimindedir

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

Yaşam doyumu
Olumlu duygular
Düşük düzeyde olumsuz duygular

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri öznel iyi oluş kavramını açıklayan temel öğeler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Öznel iyi oluş kavramı yaşam doyumu, olumlu duygular ve düşük düzeyde olumsuz
duygular olmak üzere üç temel ögeyle birlikte açıklanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi psikolojik iyi oluş yaklaşımına göre iyi oluşu oluşturan boyutlar arasında yer almaz?

Özerklik

Bedensel sağlık

Yaşam amacı

Çevresel hakimiyet

Kendini kabul

Açıklama:

Psikolojik İyi Oluş Yaklaşımı, olumlu psikolojik işlevsellik olarak nitelendirilen
altı farklı psikolojik boyutla iyi oluşu tanımlamıştır: (1) diğerleri ile olumlu ilişkiler,
(2) çevresel hâkimiyet, (3) kendini kabul, (4) özerklik, (5) kişisel gelişim ve büyüme,
(6) yaşam amacı. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Bireyinkarar verme süreci ve sonrasındaki seçimleri ............................ kavramıyla açıklanmaktadır"
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Davranışsal özerklik

İletişimsel özerklik

Duygusal özerklik

Değer özerkliği

Kuramsal özerklik

Açıklama:

Davranışsal özerklik kavramıyla, bireyin karar verme süreci ve sonrasındaki bireyin
seçimleri vurgulanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

"Ayten Hanım hayatındaki en belirleyici değerlerden birinin ‘elalem ne der’ olduğunu belirtmektedir." Bu durum Öz Belirleme Kuramında konu edinilen hangi özerklik boyutuna örnektir?

İlişkisel özerklik

Duygusal özerklik

Değer özerkliği

Davranışsal özerklik

İletişimsel özerklik

Açıklama:

Ayten Hanım hayatındaki en belirleyici olan değerlerden birinin ‘elalem ne der’ olduğunu belirtmektedir. Bu Öz Belirleme Kuramında konu edinilen değer özerkliği boyutuna bir örnektir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Carbonneau, Caron ve Desrosiers tarafından geliştirilen modelde öz belirleme yaklaşımındaki hangi gereksinimler vurgulanmaktadır?

İlişkilerin niteliği ve yeterlik gereksinimi

İlişkilerin niteliği ve sosyallik gereksinimi

İlişkilerin niteliği ve duygusallık gereksinimi

İlişkilerin niteliği ve davranışsallık gereksinimi

İlişkilerin niteliği ve özerklik gereksinimi

Açıklama:

Bakım verenin ilişkilerinin önemini vurgulayan ve Carbonneau, Caron ve Desrosiers tarafından geliştirilen modele göre öz belirleme yaklaşımındaki ilişkilerin niteliği ve yeterlik gereksinimi vurgulanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

İnsanların aldıkları farklı rollerden yararlandığını, enerjilerini rollere göre düzenleyebildiğini, üstlenilen rollerden birinde başarısızlık söz konusu olduğunda, burada oluşan kayıpları diğer roldeki kazanımlarıyla ödünleyebildiğini ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Rol güçlükleri

Rol gelişimi

Rol gereksinimi

Rol yeterliliği

Rol belirleyiciliği

Açıklama:

Rol gelişimi görüşü, insanların aldıkları farklı rollerden yararlandığını, enerjilerini
rollere göre düzenleyebildiğini, üstlenilen rollerden birinde başarısızlık söz konusu
olduğunda, burada oluşan kayıpları diğer roldeki kazanımlarıyla ödünleyebildiğini ileri
sürmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi bakım veren yakınların gereksinimlerine ait kategoriler arasında yer almaz?

Bilgi ve eğitim gereksinimi

Profesyonel destek

Etkili iletişim

Öğrenmeyi sürdürme

Yasal ve maddi destek

Açıklama:

Bakım veren yakınların gereksinimleri dört temel kategoride toplanmaktadır: bilgi ve eğitim gereksinimi, profesyonel destek, etkili iletişim ve yasal ve maddi destek. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Bilgi verici
Destek sağlayıcı
Gün içerisinde bakıma ara verme

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yaşlı yakınlarına yönelik müdahale programlarının amaçları arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yaşlı yakınlarına yönelik müdahale programları bilgi verici, destek sağlayıcı, gün içerisinde bakıma ara verme gibi değişik amaçlarla yapılmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Bireylerde olumlu duyguları, davranışları, düşünceleri geliştirmeyi amaçlayan istemli eylemler ........................ olarak tanımlanmaktadır."
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Davranışsal psikoloji stratejileri

Örgütsel psikoloji stratejileri

Pozitif psikoloji stratejileri

Bireysel psikoloji stratejileri

İletişimsel psikoloji stratejileri

Açıklama:

Pozitif psikoloji stratejileri, bireylerde olumlu duyguları, davranışları, düşünceleri geliştirmeyi amaçlayan istemli eylemler olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdaki pozitif psikoloji stratejilerinden keyfini çıkarmayı arttırmak amacıyla kullanılmaz?

Başkalarıyla Paylaşma

Hatıra Oluşturma

Kendini Kutlama

Şükretme

Minnettarlık

Açıklama:

Keyfini çıkarmayı arttırmak için önerilen stratejiler arasında başkalarıyla paylaşma, hatıra oluşturma, kendini kutlama ve şükretme yer alır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Bireyin kendisini ve yaşamını olumlu olarak değerlendirmesi Psikolojik İyi Oluş yaklaşımının hangi boyutuyla ilgilidir?

Çevresel hakimiyet

Özerklik

Kendini kabul

Yaşam amaçları

Kişisel gelişim

Açıklama:

Psikolojik İyi Oluş Yaklaşımı, olumlu psikolojik işlevsellik olarak nitelendirilen altı farklı psikolojik boyutla iyi oluşu tanımlamıştır: (1) diğerleri ile olumlu ilişkiler, (2) çevresel hâkimiyet, (3) kendini kabul, (4) özerklik, (5) kişisel gelişim ve büyüme, (6) yaşam amacı. Diğerleriyle olumlu ilişkiler, kişinin diğerleriyle sıcak ilişkiler geliştirmesi ve sürdürmesi, empati ve yakınlık kurabilmesi ve diğerlerinin mutluluğuyla ilgilenmesiyle ilgiliyken; çevresel hâkimiyet bireyin kendisini ve çevresini etkin bir şekilde yönetme yeteneğidir. Kendini kabul, bireyin kendisini ve yaşamını olumlu olarak değerlendirmesidir. Özerklik, kişinin sosyal çevresinde bireyselliğini elde etmek için kişisel özerklik araması, sosyal baskıya rağmen düşünce ve davranışlarını kendi standartlarına göre düzenleyebilmesidir. Yaşam amaçları, kişinin yaşamının anlamı ve yaşam amaçları olmasını; kişisel gelişim, kişinin kapasitesinin farkında olmasını, yeteneklerini geliştirme çabasını, yaşantılara açık olmasını içermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bireyin yaşam olaylarıyla baş etmesini ve iyi oluşunu arttırmasını sağlayan unsurlardan biri değildir?

Bedensel sağlık

Duygusal sağlık

Anlamlı etkinliklere katılma

Yeni beceriler öğrenme

Kendini hep genç hissetme

Açıklama:

Aile üyelerine, yakınlarına bakım veren kişilerle yapılan görüşmeler sonucunda bireyin yaşam olaylarıyla başetmesini ve iyi oluşunu arttırmasını sağlayan dört konu olduğu belirlenmiştir: bedensel sağlık, duygusal sağlık, anlamlı etkinliklere katılma, yeni beceriler öğrenme ve son olarak sosyal destek.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Bireylerin iki sorumluluk alanıyla baş etme ve bu alanlar arasında denge kurma çabaları aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Rol güçlükleri

Sandviç duygusu

Rol gelişimi

Olumlu duygular

Olumsuz duygular

Açıklama:

Çalışma yaşamı da bireyin yaşam amaçlarıyla doğrudan ilişkilidir. Hem ev dışında çalışmak hem de bir aile üyesine bakmak bireylerde çatışma ve gerilime ya da bütün ek yüklere rağmen kendisini iyi hissetmesine de yol açabilir. Orta yaşlarında bakım verme işini üstlenen çalışan bireylerin iki sorumluluk alanıyla baş etme ve bu alanlar arasında denge kurma çabaları sandviç duygusu olarak tanımlanmaktadırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Ayşe Hanım yaşlı annesinin bakımını üstlenmiştir. Annesiyle yaşadığı güzel anları bir deftere not etmektedir. Ayşe Hanımın keyfini çıkarmayı artırmak için kullandığı strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Başkalarıyla Paylaşma

Hatıra Oluşturma

Kendini Kutlama

Şükretme

Minnettarlığını İfade Etme

Açıklama:

Hatıra Oluşturma: Olumlu olaylar yaşamak ve bunları hatırlamak için zihninize yerleştirmek yararlıdır. Aile üyeleri geçmişi yaşlıyla birlikte hatırlayabilir, olaylar üzerinde birlikte konuşabilir. Yaşanılan deneyimin zihinde canlandırılması iyi oluş için çok etkilidir. İkinci yararlı bir teknik ise anıların, anlık yaşantıların yazıya dökülmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi mutlu kişilerde görülen özelliklerden biri değildir?

Aktif olma

Sosyalleşme

Anlamlı işler yaparak üretken olma

İşleri planlama ve organize hareket etme

Geçmişi düşünme

Açıklama:

Mutlu olan kişilerde görülen özellikler; aktif olma, sosyalleşme, anlamlı işler yaparak üretken olma, işleri planlama ve organize, hareket etme, endişelenmeyi bırakma, gerçekçi beklenti ve istekler, iyimser düşünmeyi geliştirme, şu ana odaklanma, sağlıklı kişilik geliştirme, dışa dönük ve sosyal olma, kendin olma, olumsuz duygu ve düşünceleri azaltma, yakın ilişkiler kurma, mutluluğa değer vermedir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Yaşlı bakımı verenlere yönelik bilgi verici eğitim gruplarında aşağıdaki konulardan hangisine yer verilir?

Bakım vermenin duygusal güçlüklerine

Kendine bakım vermeye

Destek sistemlerinin kullanımına

Eve yönelik becerilere

İletişim becerilerine

Açıklama:

Yaşlı Bakımı Verenlere Yönelik Bilgi Verici Eğitim Grupları: Psiko-eğitim programları dünyada yaygındır ve yaşlanan akrabalarına bakım verme ile karşılaşan evlat ve eşlerin gereksinim duyduğu bilgiyi karşılamaya yöneliktir. Programlar doğal yaşlanma süreci, kronik hastalıklar, toplum kaynakları, yaşlıların davranış problemleriyle baş etmek için davranış yönetimi, iletişim becerileri gibi konuları kapsar.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Yaşlı yakınlarının bakım sağlayan profesyonellerle iş birliği ve yaşlı kişilerle nasıl sağlıklı ilişki kuracakları hakkında bilgi edinmek istemeleri bakım veren yakınların hangi gereksinimleri içinde yer alır?

Bilgi ve eğitim gereksinimi

Profesyonel destek

Etkili iletişim

Yasal destek

Maddi destek

Açıklama:

Etkili iletişim konusunda bilgi alabilecekleri kaynaklara gerek duymaktadırlar. Yaşlı aileleri tarafından, bakım web sitelerinin yoluyla profesyonellerle etkili iletişim kurmanın önemi belirtilmiştir. Yaşlı yakınlarının bakım sağlayan profesyonellerle iş birliği ve yaşlı kişilerle nasıl sağlıklı ilişki kuracakları hakkında iletişimle ilgili bilgi gereksinimleri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Ülkemizde yapılan bir araştırmalarda bakım veren yakınların en çok hangi konuda bilgiye gereksinim duyduğu belirlenmiştir?

Öz bakım uygulamaları

Davranış değişikliği ile baş etme

Gereksinimleri planlama

Beslenme ve ilaç kullanımı

Psikolojik destek

Açıklama:

Ülkemizde yapılan bir araştırmada da bakım verenlerin neredeyse yarısının bilgiye gereksinim duyduğu, gereksinim duyulan bilgi alanlarının sırasıyla öz bakım uygulamaları, davranış değişikliği ile baş etme ve gereksinimleri planlama olduğu belirlenmiştir. Başka bir araştırmada da boşaltım, beslenme ve ilaçlarına ilişkin bilgi gereksinimi yoğun bir şekilde karşımıza çıkmaktadır. Araştırma sonuçları ülkemizde de yaşlı yakınlarının hasta bakımına ilişkin bilgiye gereksinim duyduklarını göstermektedir. Ülkemizde yaşlıya bakım verenlerin 50 yaş üstü olduğu ve sağlık hizmetlerinin hasta ve yakınını bilgilendirmeye ağırlık vermediği göz önüne alındığında bilgiye duyulan gereksinimin fazla olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Öz Belirleme Kuramı’na göre bir işi yapmak için güce, bilgiye, yeteneğe sahip olduğuna inanma aşağıdaki boyutlardan hangisi ile ilgilidir?

Psikolojik dayanıklılık

Duygusal özerklik

İlişkisellik

Yeterlik

Davranışsal özerklik

Açıklama:

Öz Belirleme Kuramı’nda öne sürülen bir diğer psikolojik ihtiyaç olan yeterlik bir işi yapmak için güce, bilgiye, yeteneğe sahip olduğuna inanmadır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi öznel iyi oluş kavramının yaşam doyumu öğesini ifade etmektedir?

Gurur

Aşk

Bağlılık

Kaygı

Suçluluk

Açıklama:

Öznel iyi oluş kavramı yaşam doyumu, olumlu duygular ve düşük düzeyde olumsuz duygular olmak üzere üç temel ögeyle birlikte açıklanmaktadır. Öznel iyi oluş içerisindeki bu üç temel yön kendi içlerinde farklı bölümlere ayrılmaktadır. Yaşam doyumu, hoş vakit geçirme, aşk, evlilik, arkadaşlık vb. yaşamın doyum alınabilecek yanlarını anlatmaktadır. Olumlu duygular; hoşlanma, gurur, bağlılık, sevinç ve haz gibi duyguları kapsamaktadır. Olumsuz duygular ise utanç, suçluluk, üzüntü, kızgınlık ve kaygı gibi rahatsız edici olabilen duyguları içermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Bakım hizmeti vermenin bakıcıda ortaya çıkardığı ruhsal sıkıntı, bedensel hastalıklar, ekonomik ve sosyal sorunlar, aile içi ilişkilerde bozulmalar, kontrolün yitirildiği duygusuna kapılma gibi olumsuz nesnel ve öznel sonuçlara ne ad verilir?

Bakım yükü

Evde bakıcılık

Gönüllü bakıcılık

Bakım kaynağı

Profesyonel bakım

Açıklama:

Bakım yükü, bakım hizmeti vermenin bakıcıda ortaya çıkardığı ruhsal sıkıntı, bedensel hastalıklar, ekonomik ve sosyal sorunlar, aile içi ilişkilerde bozulmalar, kontrolün yitirildiği duygusuna kapılma gibi olumsuz nesnel ve öznel sonuçlar şeklinde tanımlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Olumlu duyguların sık, rahatsız edici ve olumsuz duyguların seyrek yaşanmasına ek olarak yaşam doyumunun çok olması olarak tanımlanan kavrama ne ad verilir?

Pozitif psikoloji

Öznel iyi oluş

Psikolojik sağlamlık

Mutluluk

Doyum

Açıklama:

Öznel iyi oluş, olumlu duyguların sık, rahatsız edici ve olumsuz duyguların seyrek yaşanmasına ek olarak yaşam doyumunun çok olması olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

I. Diğerleri ile olumlu ilişkiler
II. Çevresel hâkimiyet
III. Kendini kabul
IV. Özerklik
V. Kişisel gelişim ve büyüme
VI. Yaşam amacı
Psikolojik İyi Oluş Yaklaşımı, olumlu psikolojik işlevsellik olarak nitelendirilen farklı psikolojik boyutlarla iyi oluşu tanımlamıştır.
Yukarıdakilerden hangisi bu psikolojik boyutlar arasında sayılır?

I, II ve III

I, III ve V

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

I, II, III, IV, V ve VI

Açıklama:

Psikolojik İyi Oluş Yaklaşımı, olumlu psikolojik işlevsellik olarak nitelendirilen altı farklı psikolojik boyutla iyi oluşu tanımlamıştır: (1) diğerleri ile olumlu ilişkiler, (2) çevresel hâkimiyet, (3) kendini kabul, (4) özerklik, (5) kişisel gelişim ve büyüme, (6) yaşam amacı. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Bireyin kendi eylemlerini başlatması, seçim yapması, kendi etkinliklerini kendisinin yönlendirmesi, davranışlarının kontrolünün kendisinde olması ihtiyacı aşağıdakilerden hangisidir?

Yeterlik

İlişkisellik

Özerklik

Kişisel gelişim

Kendini kabul

Açıklama:

Özerklik ihtiyacı bireyin kendi eylemlerini başlatması, seçim yapması, kendi etkinliklerini kendisinin yönlendirmesi, davranışlarının kontrolünün kendisinde olmasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi aile üyelerine, yakınlarına bakım veren kişilerle yapılan görüşmeler sonucunda bireyin yaşam olaylarıyla başetmesini ve iyi oluşunu arttırmasını sağlayan konular arasında değildir?

Bedensel sağlık

Duygusal sağlık

Anlamlı etkinliklere katılma

Yeni beceriler öğrenme

Maddi kazanç

Açıklama:

Aile üyelerine, yakınlarına bakım veren kişilerle yapılan görüşmeler sonucunda bireyin yaşam olaylarıyla başetmesini ve iyi oluşunu arttırmasını sağlayan dört konu olduğu belirlenmiştir: bedensel sağlık, duygusal sağlık, anlamlı etkinliklere katılma, yeni beceriler öğrenme ve son olarak sosyal destek. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Orta yaşlarında bakım verme işini üstlenen çalışan bireylerin iki sorumluluk alanıyla baş etme ve bu alanlar arasında denge kurma çabalarına ne ad verilir?

Sandviç duygusu

Rol güçlükleri

Rol gelişimi

Yeterlik gereksinimi

İlişkilerin niteliği

Açıklama:

Orta yaşlarında bakım verme işini üstlenen çalışan bireylerin iki sorumluluk alanıyla baş etme ve bu alanlar arasında denge kurma çabaları sandviç duygusu olarak tanımlanmaktadırlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi olumlu duygular arasında sayılmaz?

Sevinç

Hayranlık

Minnet

Pişmanlık

Coşku

Açıklama:

Korku, kızgınlık, pişmanlık, üzüntü, nefret olumsuz duygular arasında yer alırken; sevinç, çoşku, heyecan, minnet, hayranlık olumlu duygular arasındadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

I. Bilgi ve eğitim gereksinimi
II. Profesyonel destek
III. Etkili iletişim
IV. Yasal ve maddi destek
Yukarıdakilerden hangisi bakım veren yakınların gereksinimleri arasında sayılır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Bakım veren yakınların gereksinimleri dört temel kategoride toplanmaktadır: bilgi ve eğitim gereksinimi, profesyonel destek, etkili iletişim ve yasal ve maddi destek. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

I. İş yerindeki çalışma koşullarına ilişkin düzenlemeler
II. Liderlik anlayışı
III. Yöneticilerin astlarıyla olan ilişkileri
Örgüt iklimi, iş yerindeki çeşitli uygulamalara ve yöneticilerin davranışlarına ilişkin algılamalarla meydana gelen psikolojik çevredir.
Yukarıdakilerden hangisi örgüt ikliminin belirleyicileri ardında sayılır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Örgüt iklimi, iş yerindeki çeşitli uygulamalara ve yöneticilerin davranışlarına ilişkin algılamalarla meydana gelen psikolojik çevredir. Örgüt iklimi iş yerindeki çalışma koşullarına ilişkin düzenlemeler, liderlik anlayışı, yöneticilerin astlarıyla olan ilişkileri gibi ögelerle belirlenir. Örneğin bir huzurevinde müdüre, çalışanların ve aile üyelerinin çabucak ulaşabilmesi personelini ismen tanıması, personelin eğitim gereksinimlerinin saptanması ve önemsenmesi örgüt iklimine olumlu katkılar yapacaktır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

I. Başkalarıyla Paylaşma
II. Hatıra Oluşturma
III. Kendini Kutlama
IV. Şükretme
Yukarıdakilerden hangisi keyfini çıkarmayı arttırmak için önerilen stratejiler arasında sayılır?

I ve II

II ve III

I, II, III ve IV

III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Keyfini çıkarmayı arttırmak için şu stratejiler önerilmektedir: Başkalarıyla Paylaşma, Hatıra Oluşturma, Kendini Kutlama, Şükretme. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Deniz hanım, bakıma muhtaç babasına bakmaktadır ve kendi kendine “İyi ki babama ben bakıyorum. Ona en iyi ben bakabilirdim ve çok iyi üstesinden geliyorum.” demektedir.
Deniz hanım bu şekilde hangi stratejiden yararlanmaktadır?

Başkalarıyla paylaşma

Olumlu hatıra

Kendini kutlama

Şükretme

Minnettar olma

Açıklama:

Yaşlı bir yakınına baktığı için kendisini takdir etmesi, kutlaması kendini kutlama stratejisi kapsamındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Yaşlıların kendilerinin veya yakınlarının bakıcıya minnetarlığını ifade etmesinin en önemli katkısı nedir?

Bakıcıyı sürekli hizmette kılmak

Karşılıklı iyi oluş düzeyini yükseltmek

Manevi katkılarla, maddi bedelleri hafifletmek

Yaşlı kişiyi huzurlu kılmak

Yaşlı yakınlarını memnun etmek

Açıklama:

Minnettarlık hizmet veren kişiye, yaptığı işten dolayı olumlu duygusunu, memnuniyetini belirtme şeklinde ifade edilebilir.
İnsanlar haftada bir kere minnettarlıklarını ifade ederlerse kişilerin iyi oluş düzeyleri
yükselmektedir (Hefferon ve Boniwell, 2015).

Doğru Cevap: B

Soru 33

I. Mükemmel olmak.
II. Her günü aynı şekilde planlayıp geçirmek.
III. Dua etmek.
IV. Yaşlıyla ilgili tüm sorumlulukları almak.
V. Yürüyüş ve yoga gibi etkinlikler yapmak.
Yukarıdakilerden hangileri yaşlılara bakım veren kişilerin iyi oluşunu olumlu etkileyebilecek aktivitelerdendir?

I, II

II, V

III, V

I, II, III, IV

I, II, III, V

Açıklama:

Yaşlılara bakanlar mükemmel olmamaya çalışmamalı, tüm sorumlulukları tek başına üstlenmemeli ve her gübü aynı şekilde geçirmemelidir. Dua, evden dışarı çıkma, fiziksel aktiviteler ise iyi olmaya yarar sağlayabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

“…… bireyleri ve toplumları nelerin geliştirdiğine odaklanarak; geçmiş, şimdi ve gelecek zaman birimlerinde bireyin olumlu deneyimler ve yaşantılar geliştirmesini amaçlar.” Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Pozitif psikoloji

Obsesif tutum

Gelişim odaklı bakış

Negatif psikoloji

Nihilist yaklaşım

Açıklama:

Pozitif psikoloji bireyleri ve toplumları nelerin geliştirdiğine odaklanarak; geçmiş, şimdi ve gelecek zaman birimlerinde bireyin olumlu deneyimler ve yaşantılar geliştirmesini amaçlar.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

İyi oluş kavramı ile doğrudan ilgili olan ilk kavram hangisidir?

Mutluluk

Sağlık

Zenginlik

Güzellik

Dinginlik

Açıklama:

İyi oluş deyince mutlu olma akla gelmektedir. Yunanlı düşünürlerden beri mutluluk kavramının ne olduğu anlaşılmak istenmiştir. Mutluluk ile ilgili sayısız araştırma yapılmıştır. Bu araştırmalar incelendiğinde, mutluluk kavramının bireyin iyi olma hâli ile bağdaştırıldığı görülmektedir.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Bireyde olumlu duygulanım ve yaşamdan alınan doyumun daha çok olması, olumsuz duygulanım sıklığının daha az olması durumuna ne ad verilir?

İyimserlik

Umursamazlık

Kaygısızlık

Nesnel iyi oluş

Öznel iyi oluş

Açıklama:

Öznel iyi oluş; bireyde olumlu duygulanım ve yaşamdan alınan doyumun daha çok olması, olumsuz duygulanım sıklığının daha az olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi olumlu duygu değildir?

gurur

haz

utanç

bağlılık

hoşlanma

Açıklama:

Olumlu duygular; hoşlanma, gurur, bağlılık, sevinç ve haz gibi duyguları kapsamaktadır. Olumsuz duygular ise utanç, suçluluk, üzüntü, kızgınlık ve kaygı gibi rahatsız edici olabilen duyguları içermektedir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Kişinin kendi kapasitesinin farkında olması, yeteneklerini geliştirme çabası ve yeni yaşantılara açık olması şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Özerklik

Kişisel gelişim

Yaşam amaçları

Kendini kabul

Çevresel hakimiyet

Açıklama:

Kişisel gelişim, kişinin kapasitesinin farkında olması, yeteneklerini geliştirme çabası ve yeni yaşantılara açık olması anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

“............ iyi oluş genelde olumlu duyguların daha sık yaşanması ve problemlerin göreli olarak azlığı anlamına gelirken ................ iyi oluş, çaba harcama, kişisel gelişim ve büyüme için uğraşma olarak tanımlanmaktadır”. Boş bırakılan yerlere hangisi gelmelidir?

öznel-psikolojik

öznel-nesnel

nesnel-öznel

psikolojik-bireysel

toplumsal-bireysel

Açıklama:

Öznel iyi oluş genelde mutluluk, olumlu duyguların daha sık yaşanması ve problemlerin göreli olarak azlığı anlamına gelirken psikolojik iyi oluş, çaba harcama, kişisel gelişim ve büyüme için uğraşma, yaşamı için amaç belirleme olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Öz belirleme kuramına göre, kendi eylemlerini başlatmak, seçmek, yönlendirmek ve kontrol etmek isteği duyan bir birey aşağıdaki ihtiyaçlardan hangisini doyurmaya diğerlerinden daha fazla güdülenmiştir?

Yeterlilik

İlişkisellik

Özerklik

Bencillik

İyimserlik

Açıklama:

Özerklik ihtiyacı bireyin kendi eylemlerini başlatması, seçim yapması, kendi etkinliklerini kendisinin yönlendirmesi, davranışlarının kontrolünün kendisinde olmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Bakım hizmeti vermenin bakıcıda ortaya çıkardığı ruhsal sıkıntı, bedensel hastalıklar, ekonomik ve sosyal sorunlar, aile içi ilişkilerde bozulmalar, kontrolün yitirildiği duygusuna kapılma gibi olumsuz nesnel ve öznel sonuçlar şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bakım yükü

Tam bağımlılık

Bakım stresi

Yarı bağımlılık

Profesyonel bakım

Açıklama:

Bakım yükü, bakım hizmeti vermenin bakıcıda ortaya çıkardığı ruhsal sıkıntı, bedensel hastalıklar, ekonomik ve sosyal sorunlar, aile içi ilişkilerde bozulmalar, kontrolün yitirildiği duygusuna kapılma gibi olumsuz nesnel ve öznel sonuçlar ş̧eklinde tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Bireyleri ve toplumları nelerin geliştirdiğine odaklanarak; geçmiş̧, şimdi ve gelecek zaman birimlerinde bireyin olumlu deneyimler ve yaşantılar geliştirmesini amaçlayan alan aşağıdakilerden hangisidir?

İyi oluş

Pozitif psikoloji

Öznel iyi oluş

Yaşam doyumu

Kendini kabul

Açıklama:

Pozitif psikoloji, bireyleri ve toplumları nelerin geliştirdiğine odaklanarak; geçmiş, şimdi ve gelecek zaman birimlerinde bireyin olumlu deneyimler ve yaşantılar geliştirmesini amaçlar.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Kişinin o andaki durumuyla ilgili ne kadar mutlu olduğunu ve yaşamından ne kadar doyum aldığını değerlendirmesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İyi oluş

Pozitif psikoloji

Öznel iyi oluş

Yaşam doyumu

Kendini kabul

Açıklama:

Öznel iyi oluş, kişinin o andaki durumuyla ilgili ne kadar mutlu olduğunu ve yaşamından ne kadar doyum aldığını değerlendirmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Hoş vakit geçirme, aşk, evlilik, arkadaşlık vb. durumlar öznel iyi oluş içerisindeki üç yönden hangisini tanımlamaktadır?

Olumlu duygular

Olumsuz duygular

Pozitif psikoloji

Yaşam doyumu

Kendini kabul

Açıklama:

Öznel iyi oluş içerisindeki bu üç temel yön kendi içlerinde farklı bölümlere ayrılmaktadır. Yaşam doyumu, hoş vakit geçirme, aşk, evlilik, arkadaşlık vb. yaşamın doyum alınabilecek yanlarını anlatmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Bireyin kendisini ve yaşamını olumlu olarak değerlendirmesi psikolojik iyi oluşun alt boyutlarından hangisidir?

Diğerleri ile olumlu ilişkiler

Çevresel hakimiyet

Özerklik

Yaşama amacı

Kendini kabul

Açıklama:

Kendini kabul, bireyin kendisini ve yaşamını olumlu olarak değerlendirmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Bazı üniversite öğrencilerinin, ilk yıllarında ailelerinden uzak bir kentte yaşayamadıkları için çok sevdikleri halde okudukları programı terk etmeleri öz belirleme kuramının hangi boyutuna örnek oluşturmaktadır?

Duygusal Özerklik

Kendini Kabul

Davranışsal Özerklik

Çevresel Hakimiyet

Değer Özerkliği

Açıklama:

Bazı üniversite öğrencileri ilk yıllarında ailelerinden uzak bir kentte yaşayamadıkları için çok sevdikleri halde okudukları programı terk etmektedirler. Bu Öz Belirleme Kuramı’nda konu edinilen duygusal özerklik boyutuna bir örnektir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Ayten Hanım bir konuşmasında "hayatım boyunca elalem ne der kaygısıyla yaşadım" demiştir. Bu bilgi Ayten hanımın aşağıdaki ihtiyaçlardan hangisinin diğerlerinden daha baskın olduğunu işaret etmektedir?

Duygusal Özerklik

Kendini Kabul

Davranışsal Özerklik

Çevresel Hakimiyet

Değer Özerkliği

Açıklama:

Ayten Hanım hayatındaki en belirleyici olan değerlerden birinin ‘elalem ne der’ olduğunu belirtmektedir. Bu Öz Belirleme Kuramında konu edinilen değer özerkliği boyutuna bir örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi bireyin yaşam olaylarıyla başetmesini ve iyi oluşunu arttırmasını sağlayan dört konudan biri değildir?

Bedensel Sağlık

Anlamlı Etkinliklere Katılma

Kişisel Büyüme

Yeni Beceriler Öğrenme

Sosyal Destek

Açıklama:

Aile üyelerine, yakınlarına bakım veren kişilerle yapılan görüşmeler sonucunda bireyin yaşam olaylarıyla başetmesini ve iyi oluşunu arttırmasını sağlayan dört konu olduğu belirlenmiştir: bedensel sağlık, duygusal sağlık, anlamlı etkinliklere katılma, yeni beceriler öğrenme ve son olarak sosyal destek.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Orta yaşlarında bakım verme işini üstlenen çalışan bireylerin iki sorumluluk alanıyla baş etme ve bu alanlar arasında denge kurma çabaları olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rol güçlükleri

Sandviç duygusu

Yeterlik gereksinimi

Kişisel büyüme

Çevreye hakimiyet

Açıklama:

Sandviç duygusu, iki ekmek arasındaki peynirde olduğu gibi, bakım veren kişinin de ev ve iş sorumluluğu ile bakım verme işinin sorumlulukları arasında kaldığını tanımlamak için kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aynı anda hem yaşlıya bakım verme işinin hem de çalışma yaşamına ait olma çabasının kişiyi olumsuz yönde etkilemesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rol güçlükleri

Sandviç duygusu

Yeterlik gereksinimi

Kişisel büyüme

Çevreye hakimiyet

Açıklama:

Rol güçlükleri yaklaşımı bakım verme işinin ve aynı anda çalışma yaşamına ait olmanın kişiyi olumsuz etkilediğini ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdaki kavramlardan hangisi "olumlu duyguların sık, rahatsız edici ve olumsuz duyguların ise seyrek yaşanması ve yaşam doyumunun çok olması" şeklinde tanımlanmaktadır?

Yaşam doyumu

Pozitif psikoloji

Öznel iyi oluş

Kendini gerçekleştirme

Yaşam kalitesi

Açıklama:

Öznel iyi oluş, olumlu duyguların sık, rahatsız edici ve olumsuz duyguların seyrek
yaşanmasına ek olarak yaşam doyumunun çok olması olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Bireyin kapasitesinin farkında olması, yeteneklerini geliştirme çabası ve yeni yaşantılara açık olması şekline tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kişisel gelişim

Kendini kabul

Çevresel hakimiyet

Özerklik

Psikolojik iyi oluş

Açıklama:

Kişisel gelişim, kişinin kapasitesinin farkında olmasını, yeteneklerini geliştirme çabasını, yaşantılara açık olmasını içermektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bireyin büyüdüğü, yaşadığı çevrenin görüşlerinden bağımsız kendi görüşlerini oluşturması ve bunlara göre davranmasını içermektedir?

Davranışsal özerklik

Duygusal özerklik

Sosyal özerklik

Değer özerkliği

Kültürel özerklik

Açıklama:

Değer özerkliği; bireyin büyüdüğü, yaşadığı çevrenin değerleri ve görüşlerinden bağımsız kendi değerlerini oluşturması ve bunlara göre davranmasını içermektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Bireylere çevresindeki kişiler tarafından sunulan ve alan kişiyi duygusal, davranışsal ya da bilişsel açıdan olumlu etkileyen bilgi, öneri, somut veya duygusal yardıma ne ad verilir?

Yaşamsal destek

Sosyal destek

Maddi destek

Çevresel destek

Manevi destek

Açıklama:

Sosyal destek bireylere çevresindeki kişiler tarafından sunulan ve alan kişiyi duygusal, davranışsal ya da bilişsel açıdan olumlu etkileyen bilgi, öneri, somut veya duygusal yardım olarak tanımlanabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Orta yaşlarında bakım verme işini üstlenen çalışan bireylerin iki sorumluluk alanıyla baş etme ve bu alanlar arasında denge kurma çabalarına ne ad verilir?

Rol güçlükleri

Yetersizlik duygusu

Arada kalma duygusu

Çaresizlik duygusu

Sandviç duygusu

Açıklama:

Orta yaşlarında bakım verme işini üstlenen çalışan bireylerin iki sorumluluk alanıyla baş etme ve bu alanlar arasında denge kurma çabaları sandviç duygusu olarak tanımlanmaktadırlar. Doğru cevap E'dir

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bakım veren yakınlarının gereksinimlerinden birisi değildir?

Sosyal destek gereksinimi

Bilgi ve eğitim desteği gereksinimi

Etkili iletişim desteği gereksinimi

Yasal ve maddi destek gereksinimi

Profesyonel destek gereksinimi

Açıklama:

Bakım veren yakınlarının gereksinimleri dört temel kategoride toplanmaktadır: bilgi ve eğitim gereksinimi, profesyonel destek, etkili iletişim, yasal ve maddi destek. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bir kurumun öğrenen örgüte dönüşmesini engelleyen faktörler arasında sayılamaz?

Telaş ve panik içinde sistematik olmayan adımlar atmak.

Akıllı çalışma sistemini ödüllendirip, çok çalışmayı önemsememek.

Özgün fikirlere değer vermeden, onları göz ardı ederek alışılagelmiş fikirlere bağlı kalmak.

Öğrenen örgüt olmayı bir zihniyet veya kültür değişimi sürecinden çok belirli sistem ve süreçlerin uygulanması olarak görmek.

Örgüt içinde alınan kararlardan kısa sürede sonuçlar beklemek ve sonuçlar hemen ortaya çıkmayınca bunları uygulamaktan vazgeçmek.

Açıklama:

Bir kurumun öğrenen örgüte dönüşmesini engelleyen bazı faktörler şu şekilde sıralanabilir:

Telaş ve panik içinde sistematik olmayan adımlar atmak, bunlardan kısa sürede
sonuçlar beklemek ve sonuçlar hemen ortaya çıkmayınca bunları uygulamaktan
vazgeçmek,
Öğrenen örgüt olmayı bir zihniyet veya kültür değişimi sürecinden çok belirli sistem ve süreçlerin uygulanması olarak görmek,
Özgün fikirlere değer vermeden, onları göz ardı ederek alışılagelmiş fikirlere bağlı
kalmak,
Çok çalışmayı ödüllendirip, akıllı çalışma sistemini ödüllendirmemek. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yöneticilerin iş yerinde hastalığa bağlı devamsızlığın ele alınmasında dikkat etmeleri gereken noktalardan birisi değildir?

Çalışanlarıyla yaptıkları görüşmelerin içeriğini not almak ve saklamak

Çalışanların yaşantılarını bireysel olarak ele almak ve esnek olmak

Çalışanlarına performanslarını ve sağlıklarını etkileyen durumları tartışma, konuşma fırsatını vermek

İşe devamsızlık yapan çalışanlarla çatışma çıkmasını engelleyecek tutum takınmak

Devamsızlık nedenleri, sıklığı ve yöntemleri konusunda çalışanlarla güvene dayalı bir iş ortamı oluşturmak

Açıklama:

Örgüt kültürü ve politikaları çalışanların hastalıklarının şiddetinin azalmasına yardım edebilir. Yöneticiler iş yerinde hastalığa bağlı devamsızlığın ele alınmasında aşağıdaki
noktalara dikkat edebilir:

Devamsızlık nedenleri, sıklığı ve yöntemleriniz konusunda çalışanlarla ilişki içinde olun ve güvene dayalı bir iş ortamı ve iklimi yaratın. Yöneticilerinizi devamsızlığa karşı duyarlı bir yaklaşım sergilemeleri konusunda bilgilendirin.

Çalışanlarınızla sürekli ilişki içerisinde olun ve görüşmelerde tuttuğunuz notları
saklayın.

Her çalışanın birbirinden farklı olabileceğini unutmayın ve bireysel olarak olayları
ele alın, esnek yaklaşın. Ancak adil ve tutarlı olmayı unutmayın.

Hastalık sonrası işe dönen her çalışana ‘hoş geldin’ demeyi unutmayın. Personele
performanslarını ve sağlıklarını etkileyen durumları tartışma, konuşma fırsatını
verin. İletişim kanallarını açık tutun.

İş yüklerini gerçekçi bir düzeyde tutun. İş yükü stresi, dolayısıyla hastalığa bağlı
devamsızlığı, tükenmişliği ve iyi oluşu doğrudan etkiler. İş yükünün adil ve hakça
paylaşımı konusunda da dikkatli olun.

Güvenilir destek sistemleri, sağlık ve psikolojik danışma gibi hizmetleri oluşturun. Bu hizmetlerin alınabileceği kurumları araştırın ve anlaşmalar yapın.

Çatışmaları yapıcı bir şekilde ele alın. Çatışmaları halının altına süpürmeyin. Bu daha sonra daha çok soruna neden olacaktır. Çatışmalar devamsızlığın nedeni olan gerilimleri arttıracaktır. Kurumunuzdaki liderlik anlayışınızı gözden geçirin. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yaşlılara bakım veren bireylerin yapmaması gereken etkinlikler arasındadır?

Ruh halindeki değişimleri fark etme

Kendini rahatlatan şeyleri listeleme

Olumlu duygular yaşamak için koşulların mükemmel olmasını bekleme

Yürüyüşe çıkılamıyorsa kapalı ortamda hareket etme

Arkadaşlarla buluşulamıyorsa telefonla konuşma

Açıklama:

Yaşlıya bakım sunan kişiler neleri yapmalı, neleri yapmamalı?

İyi oluşunuzdaki ve ruh halinizdeki değişimleri fark edin.
Kendinizi rahatlatan şeyleri listeleyin.
Keyif veren yaşantı ya da nesneleri listeleyin.
Yürüyüşe çıkın.
Yürüyüşe çıkamıyorsanız bulunduğunuz kapalı ortamda hareket edin.
Arkadaşlarınızla ev dışında buluşun.
Arkadaşlarınızla buluşamıyorsanız telefonda konuşun.
Doğru nefes almayı öğrenin.
Gün içerisinde gözlerinizi kapatın ve güzel anılarınızı düşünün.
Beslenme ve uykunun bireyin iyi oluşunu etkilediğini bilin ve bu bilgiyi hayata
geçirin.
Gün içerisinde dinlenmek için neler yapabileceğinizi planlayın ve planınızı uygulayın.
Dua edin.
Bütün gününüzü evde geçirmeyin.
Her işi, sorumluluğu üstlenmeyin.
Baktığınız kişiyi suçlamayın.
Olumlu duygular yaşamak için koşulların mükemmel olmasını beklemeyin.
Her günü aynı şekilde geçirmeyin.
Mükemmel olmaya çalışmayın. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Anıların ve anlık yaşantıların yazıya dökülmesi tekniği aşağıdaki stratejilerden hangisinin kapsamında gerçekleştirilir?

Başkalarıyla paylaşma

Kendini kutlama

Şükretme

Minnettarlığını ifade etme

Hatıra oluşturma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Tükenmişlik kavramı hangi yıllarda kullanılmaya başlanmıştır?

1950'ler

1960'lar

1970'ler

1980'ler

1990'lar

Açıklama:

Tükenmişlik 1970’lerin ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlanmış bir kavramdır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Tükenmişlik kavramı 1970’lerin ortalarında hangi ülkede kullanılmaya başlanmıştır?

Amerika Birleşik Devletleri

Kanada

İsveç

Almanya

Birleşik Krallık

Açıklama:

Tükenmişlik 1970’lerin ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlanmış bir kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Meslek elemanlarında işe ve iş yerine bağlılığın azalması, güdülenmenin ve üreticiliğin düşmesi ve duygusal duyarsızlaşma ile betimlenen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Duyarsızlaşma

Tükenmişlik

Duygusuzluk

Başarının azalması

İsteklerin ertelenmesi

Açıklama:

Meslek elemanlarında işe ve iş yerine bağlılığın azalması, güdülenmenin ve üreticiliğin düşmesi ve duygusal duyarsızlaşma ile betimlenen kavram tükenmişliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi tükenmişliğin en kritik ve belirleyici boyutu olarak ifade edilmektedir?

Üreticiliğin düşmesi

Duyarsızlaşma

Kişisel başarı duygusunda azalma

Duygusal tükenme

Bağlılığın azalması

Açıklama:

Duygusal tükenme, tükenmişliğin en kritik ve belirleyici boyutu olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Yaşlı yakınlarının tükenmişlik yaşamasında aşağıdakilerden hangisi etkili değildir?

Cinsiyet

Yaş

Stres

Kişiler arası faktörler

Sosyal statü

Açıklama:

Sosyal statü yaşlı yakınlarının tükenmişliğinde etkili değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi bireyin mevcut bilgi ve becerileri yardımıyla zor durumlarla başarılı bir şekilde baş edebileceğine inanmasına hangi kavramla ifade edilir?

Stres

Öz yeterlik

Duyarsızlaşma

Tükenmişlik

Koruyucu

Açıklama:

Öz yeterlik var olan bilgi ve becerileri yardımıyla bireyin zor durumlarla başarılı bir şekilde baş edebileceğine inanmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi çalışanların işyerlerinde tükenmişlik yaşamalarına neden olacak bir faktör değildir?

İş yükünün artması

Belirsizlik

Rol çatışmaları

Zaman baskısı

Yönetimin çalışanları desteklemesi

Açıklama:

Yönetimin çalışanları desteklemesi, çalışanların işyerlerinde tükenmişlikleri ile ilgili bir faktör değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Deneyimli olan bir çalışanın daha az deneyimli çalışana bilgi ve yeterlik kazanmasında yardımcı olmasına ne ad verilir?

Süpervizyon

Tükenmişlik

Duyarsızlaşma

Stres

Kaygı

Açıklama:

Tükenmişlik deneyimli olan bir çalışanın daha az deneyimli birisine bilgi ve yeterlik kazanmasında yardımcı olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Başkalarına beceri düzeyiyle, yaptığı davranışlarıyla ilgili bilgi verme sürecine ne ad verilir?

Tükenmişlik

Duyarsızlaşma

Geri bildirim

Felaketleştirme

Belirsizlik

Açıklama:

Başkalarına beceri düzeyiyle, yaptığı davranışlarıyla ilgili bilgi verme sürecine geri bildirim denir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi personelin tükenmişliğinin azaltılmasında etkili ve yararlı olduğu belirlenen müdahale türlerinden biri değildir?

Davranışsal yaklaşım

İletişim yaklaşımı

Kişi merkezli yaklaşım

Duygu odaklı yaklaşım

Tükenmişlik yaklaşımı

Açıklama:

Tükenmişlik yaklaşımı personelin tükenmişliğinin azaltılmasında etkili ve yararlı olduğu belirlenen müdahale türlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Tükenmişlik kavramı ilk olarak hangi ülkede kullanılmaya başlanmış bir kavramdır?

İngiltere

Amerika Birleşik Devletleri

Hollanda

Almanya

Fransa

Açıklama:

Tükenmişlik 1970’lerin ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlanmış bir kavramdır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Tükenmişlik kavramını duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarının azalması olarak üç bileşene dayalı olarak açıklayan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Freudenberger

Schaufeli

Maslach

Kristensen

Enzmann

Açıklama:

Maslach tükenmişlik kavramını üç bileşene dayalı olarak açıklamıştır. Bu üç bileşen duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarının azalmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Kişinin iş ve iş ortamındaki değişik unsurlara karşı olumsuz, katı ve ilgisiz bir tepki içerisinde olduğu, tükenmişliğin kişiler arası boyutunu temsil eden ögesi aşağıdakilerden hangisidir?

Duyarsızlaşma

Tükenme

Stres

Başarısız olduğunu hissetme

Yetersizlik duygusu

Açıklama:

Duyarsızlaşma ögesi tükenmişliğin kişiler arası boyutunu temsil eder ve kişi iş ve iş ortamındaki değişik unsurlara karşı olumsuz, katı ve ilgisiz bir tepki içerisindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Golembiewski ve Munzenrider’e göre tükenmişliğin gelişme süreci aşağıdakilerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

Duyarsızlaşma-etkisizlik duygusu-başarısızlık duygusu-duygusal tükenme

Duygusal tükenme-duyarsızlaşma- kişisel başarı duygusunda azalma-etkisizlik

Stres-duyarsızlaşma-duygusal tükenme-etkisizlik duygusu-yetersizlik duygusu

Duygusal tükenme-başarısızlık duygusu-etkisizlik duygusu-duyarsızlaşma

Duygusal tükenme-etkisizlik duygusu- duyarsızlaşma-başarısızlık duygusu-yetersizlik duygusu

Açıklama:

Golembiewski ve Munzenrider’e göre tükenmişliğin gelişme süreci duyarsızlaşma ile başlamakta, bunu etkisizlik ve başarısızlık duygusu izlemekte ve son olarak duygusal tükenme yaşanmaktadır. Bu modelde, tükenmişliğin azdan çoğa doğru ilerlemesi hem iş hem de kişisel iyi oluşa ait göstergelerin kötüleşmesiyle de ilişkilidir. Doğru sıralama A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Hangisi yaşlı yakınlarının tükenmişliğini açıklayan bireysel faktörlerden biridir?

Yaşlının özellikleri

Bakım verilen yıl sayısı

Koruyucu faktörler

Bakım verenlerin yaşı

Sosyodemografik değişkenler

Açıklama:

Yaşlılara bakım veren birincil derece yakınların tükenmişlikleri konusunda yapılan araştırmaların sonuçlarına göre bireysel, çevresel ve kişiler arası faktörler tükenmişliği açıklamaktadır. Bireysel Faktörler arasında cinsiyet, yaş ve yaşanan stres yer almaktadır. Genç yaşta bakım verenlerin daha çok duygusal tükenme yaşadığını gösteren araştırma sonuçları bulunmaktadır. Yaşı genç olan bakım verenler tükenmişlik için risk grubundadır. Genç bireylerin evde çocuk bakımı ve iş yerinde de işle ilgili sorumlulukları vardır ve bakım sürecindeki rol değişiminden yaşı büyük olan bakıcılardan daha çok etkilenmektedirler. Bakım ve diğer rollerine ilişkin görevleri yerine getirme konusunda sıkıntı yaşamaktadırlar. Bakım verenlerin yaşları arttıkça kendilerinin sağlık sorunları olma olasılığı da artmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Hangisi yaşlılara bakım veren profesyonelin tükenmişliği konusunda etkili olan sosyodemografik değişkenlerden biri değildir?

Yaş

Eğitim

Gelir düzeyi

Çalışma durumu

Cinsiyet

Açıklama:

Duquette, Kérouac, Sandhu and Beaudet, profesyonel bakım verenler üzerinde yapılmış tükenmişlikle ilgili araştırmaları inceleyerek, üç kategorinin etkili olduğunu belirlemiştir. İlk kategori bireyin duygusal tükenmesiyle ilişkili olan örgütten kaynaklanan stres yaratan faktörlerdir. İkinci kategori birinci kategoriyle de etkileşen yaş, eğitim, çalışma durumu, cinsiyet gibi sosyodemografik değişkenlerdir. Üçüncü kategori koruyucu faktörler olarak adlandırılan profesyonel elemanların sosyal destek ya da baş etme biçimleri gibi faktörlerdir. Koruyucu faktörler bireyi tükenmişlikten korur ve stres yaratan faktörlerin etkisini düzenler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Profesyonel bakım veren çalışanların kişilik özelliklerinden hangisi daha çok tükenmişlik yaşamalarına sebep olmaktadır?

Değişime açık olma

Olayları kontrol edebileceğine inanma

Savunucu ve düşük benlik saygısına sahip olma

Kaygısız tutumlara sahip olma

Başkalarına yönelik olumlu duygular geliştirme

Açıklama:

Profesyonel bakım veren çalışanların kişilik özelliklerinin de yaşadıkları tükenmişliği etkileyen ögelerden olduğu belirtilmektedir. Değişime açık olmayanlar, olayları kontrol edemeyeceğine inananlar tükenmişlikte daha yüksek puanlar almışlardır. Profesyonel olarak bakım işini üstlenen kişilerin pasif, savunucu ve düşük benlik saygısına sahip olmaları da tükenmişlikle ilişkilidir. Bakım veren profesyonelin kaygılı, kırılgan, düşmanca tutumları da tükenmişliğe yardımcı olan bir faktördür, yani kendine güveni az olan ve başkalarına yönelik olumsuz duyguları fazla olan profesyoneller daha çok tükenmektedirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Tükenmişlik yaşayan bakım elemanı ile ilgili olarak hangisi yanlış bilgi içermektedir?

Kendisini sürekli yorgun hisseder.

Aile ve çocuklarına karşı olan sorumluluklarını yerine getiremez.

Daha önce tepki vermediği olaylara çabucak öfkelenebilir.

İş arkadaşlarıyla ilişkileri bozulabilir.

Olaylara hiç tepki vermeyebilir.

Açıklama:

Tükenmişlik yaşayan bakım elemanı kendisini sürekli yorgun hisseder, daha önce tepki vermediği olaylara çabucak öfkelenebilir ya da hiç tepki vermeyebilir. İş arkadaşlarıyla ilişkileri bozulabilir. Bunlar arasında B seçeneğinde verilen "Aile ve çocuklarına karşı olan sorumluluklarını yerine getiremez" ifadesi bulunmamaktadır. Ancak, profesyonel bakım verenlerin aile ve çocuklarına karşı olan sorumluluklarının fazla olması da tükenmişlikle ilişkilidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Profesyonellerin yaşadığı tükenmişliğin azaltılmasına yönelik müdahale türleri arasında hangisi yer almaz?

İletişim yaklaşımı

Kişi merkezli yaklaşım

Duygu odaklı yaklaşım

Davranışsal yaklaşım

Bütüncül yaklaşım

Açıklama:

İncelenen deneysel çalışmalarda en sık kullanılan müdahale çeşitleri davranışların pekiştireçlerle sürdürüldüğünü ileri süren davranışsal yaklaşım, davranış problemleriyle baş etmek için iletişim stratejilerinin öğretilmesine dayalı iletişim yaklaşımı, bireysel gereksinim ve yeteneklere odaklaşan kişi merkezli yaklaşım ve bakım elemanlarının yaşlıların duygularını anlama ve onaylamasına dayalı duygu odaklı yaklaşımdır. Bunlar arasında E seçeneğinde verilen "bütüncül yaklaşım" yer almamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Tükenmişliğin önlenmesinde veya ortaya çıkmışsa azaltılmasında örgütlere yönelik müdahaleler arasında hangisi yer almaz?

Yöneticiler çalışanlarının hem birbirleriyle uyumlu hem de birbirlerine destek sağlayacak şekilde çalışmalarını kolaylaştıracak önlemleri almalıdır.

İş yerindeki çalışma koşulları düzeltilmelidir.

Felaketleştirme tarzındaki düşünce hatalarını değiştirmek yararlı olacaktır.

Yöneticiler iş yerindeki koşulları ödül ve çaba dengesini gözeterek yeniden düzenleme konusunda farkındalık kazanmalıdır.

Yöneticiler ve bakım verenler arasında bilgi ve kaynak alışverişi sağlanmalı, duygusal destek ağı kurulmalıdır.

Açıklama:

Felaketleştirme bir durum veya olaya hak ettiğinden daha fazla değer vermek ve bu durum ya da olayı olduğundan daha olumsuz olarak değerlendirmektir. Felaketleştirme tarzındaki düşünce hatalarını da değiştirmek yararlı olacaktır. Felaketleştiren bireyler bir durumda meydana gelebilecek en kötü olasılığı akıllarına getirirler. Felaketleştirme, tükenmişliğin azaltılmasında örgütlere yönelik değil, birey odaklı müdahaleler arasında yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Tükenmişlik kavramını ilk tanımlayanlardan birisi olan ................ , bir psikiyatrist olarak çalıştığı klinikte, gönüllü çalışan bireylerde gözlediği iş yerine ait olma duygusunun, yani bağlılığın azalması, çalışmaya karşı isteğin kaybolması ve hizmet götürdüğü kişilere karşı duyarsızlaşma şeklinde gözlenen belirtileri adlandırmak için bu kavramı kullanmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki isimlerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Freudenberger

Maslach

Schaufeli

Enzmann

Kristensen

Açıklama:

Tükenmişlik kavramını ilk tanımlayanlardan birisi olan Herbert Freudenberger, bir psikiyatrist olarak çalıştığı klinikte, gönüllü çalışan bireylerde gözlediği iş yerine ait olma duygusunun, yani bağlılığın azalması, çalışmaya karşı isteğin kaybolması ve hizmet götürdüğü kişilere karşı duyarsızlaşma şeklinde gözlenen belirtileri adlandırmak için bu kavramı kullanmıştır.
Freudenberger ile aynı dönemde, Christina Maslach’ın tükenmişlik kavramından bahsettiği görülmektedir. Fakat Maslach, tükenmişlik kavramını, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarının azalması şeklinde üç bileşene dayalı olarak açıklamıştır.
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Tükenmişlik kavramını, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarının azalması şeklinde üç bileşene dayalı olarak açıklayan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Maslach

Freudenberger

Schaufeli

Enzmann

Kristensen

Açıklama:

Christina Maslach, tükenmişlik kavramını, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarının azalması şeklinde üç bileşene dayalı olarak açıklamıştır.
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

I. Duygusal tükenme
II. Motivasyonun artması
III. Duyarsızlaşma
IV. Kişisel başarının yükselmesi
Christina Maslach, tükenmişlik kavramını üç bileşene dayalı olarak açıklamıştır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangiler bu üç bileşen arasında gösterilebilir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. Yönetimin bakım veren çalışanları desteklememesi
II. İş yerindeki kaynakların yetersizliği
III. Bakım veren personelin yaşı
IV. Bakım veren personelin eğitim durumu
Profesyonel bakım verenler üzerinde yapılmış tükenmişlikle ilgili araştırmalar doğrultusunda, profesyonel bakım hizmeti verenlerin duygusal tükenmesine neden olan faktörler üç kategoriye ayrılmıştır. Bu üç kategoriden biri örgütün stres yaratan yapısı olarak ifade edilir.
Buna göre, yukarıdakilerden hangisi/hangileri örgütün stres yaratan yapısı kategorisi içinde açıklanabilecek örnekler arasındadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Profesyonel bakım verenler üzerinde yapılmış tükenmişlikle ilgili araştırmalar doğrultusunda, profesyonel bakım hizmeti verenlerin duygusal tükenmesine neden olan faktörler üç kategoriye ayrılmıştır. İlk kategori bireyin duygusal tükenmesiyle ilişkili olan örgütten kaynaklanan stres yaratan faktörlerdir. İkinci kategori birinci kategoriyle de etkileşen yaş, eğitim, çalışma durumu, cinsiyet gibi sosyo-demografik değişkenlerdir. Üçüncü kategori koruyucu faktörler olarak adlandırılan profesyonel elemanların sosyal destek ya da baş etme biçimleri gibi faktörlerdir.
İş yerlerinde tükenmişlik stresin bir türü olarak tanımlandığı için iş yükünün artması, rollerdeki belirsizlik, rol çatışmaları, zaman baskısı, iş yerindeki kaynakların yetersizliği, yönetimin çalışanları desteklememesi gibi faktörlerin çalışanların stresini ve tükenmişliğini arttırdığı ileri sürülür. Bunlar örgütten kaynaklanan stres yaratan faktörlerdir. Oysa bakım veren personelin yaşı ve eğitim durumu sosyo-ekonomik değişkenlerdir.
Bu sebeple, doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

I. Odak noktası bakım alan yaşlılardır.
II. Bakım verenlerin gelecek kaygıları azaltılmaya çalışılır.
III. İş yerinde gelişmeye açık bir ortam yaratılır.
IV. İş yerindeki çalışma koşulları iyileştirilir.
Profesyonel bakım verenlerin tükenmişliğinin azaltılmasına yönelik müdahaleler örgütsel düzeyde ve/ya birey odaklı olabilmektedir.
Buna göre yukarıdakilerden hangisi/hangileri bireysel odaklı müdahaleleri açıklarken kullanılabilecek doğru ifadeler arasında yer alır?

I ve II

I ve III

I, III ve IV

Yalnız II

III ve IV

Açıklama:

Bu müdahale biçiminde çalışan kişinin yaşlılara yönelik algılarının ele alınması, kendi çalışma yaşamıyla ilgili beklenti ve amaçlarının gözden geçirilmesi ve kaygılarının azaltılmasına yönelik çalışmalar yapılır. Burada odak noktası çalışandır, yani doğrudan personelle ilgilenme söz konusudur.
Bu bilgilere göre, I. maddede verilen ifade yanlıştır. Çünkü bu müdahale biçiminde bakım alan yaşlıya değil, bakım veren personele odaklanılır ve onun yaşadığı tükenmişlik iyileştirilmeye çalışılır.
III. ve IV. maddede verilen ifadeler de yanlıştır. Çünkü bu ifadeler, profesyonel bakım verenlerin tükenmişliğinin azaltılmasına yönelik örgütsel düzeydeki müdahalelerdir.
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Kişinin yaşlılara yönelik davranışları veya olaylara yönelik tepkileri kendi düşünme biçimleri veya olayları değerlendirme biçimiyle de yakından ilişkili olduğu için, çalışanların düşünce hatalarını danışman yardımıyla belirlemesi ve değiştirmesi bireyin tükenmişliğinin azaltılmasında etkilidir. Sözgelimi, ............... bir durum veya olaya hak ettiğinden daha fazla değer vermek ve bu durum ya da olayı olduğundan daha olumsuz olarak değerlendirmek anlamına gelen bir düşünce hatasıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Duyarsızlaşma

Kişisel başarının azalması

Dışlanma

Damgalanma

Felaketleştirme

Açıklama:

Felaketleştirme; bir durum veya olaya hak ettiğinden daha fazla değer vermek ve bu durum ya da olayı olduğundan daha olumsuz olarak değerlendirmektir.
Dolayısıyla, doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Davranışsal yaklaşım

İletişim yaklaşımı

Duyarsızlaşma

Duygu odaklı yaklaşım

Duygusal tükenme

Açıklama:

Yurt dışında bakım evlerinde çalışan personelin tükenmişliğinin azaltılmasıyla ilgili birçok araştırma yapılmaktadır. Bu araştırmalar sonucunda personelin tükenmişliğinin azaltılmasında etkili ve yararlı olduğu belirlenen müdahale türleri farklı özellikler taşıyan huzur evlerinde kullanılmaktadır.
Bu müdahale türleri arasında davranışların pekiştireçlerle sürdürüldüğünü ileri süren yaklaşım, davranışsal yaklaşımdır. Davranış problemleriyle baş etmek için iletişim stratejilerinin öğretilmesine dayalı yaklaşım iletişim yaklaşımı iken; bakım elemanlarının yaşlıların duygularını anlama ve onaylamasına dayalı yaklaşım ise duygu odaklı yaklaşımdır.
Duygusal tükenme ve duyarsızlaşma ise Christina Maslach'ın tükenmişlik modelini oluşturan üç farklı bileşenden ikisinin adıdır. Duygusal tükenme, tükenmişliğin en kritik ve belirleyici boyutu olarak ifade edilmektedir. Duyarsızlaşma, hizmet götürülen kişilere karşı katı, soğuk, ilgisiz ve olumsuz bir tutum sergilemeyle kendini gösterir.
Bu sebeple, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

İletişim yaklaşımı

Çatışmacı yaklaşım

Duygu odaklı yaklaşım

Duyarsızlaşma

Kişi merkezli yaklaşım

Açıklama:

Yurt dışında bakım evlerinde çalışan personelin tükenmişliğinin azaltılmasıyla ilgili birçok araştırma yapılmaktadır. Bu araştırmalar sonucunda personelin tükenmişliğinin azaltılmasında etkili ve yararlı olduğu belirlenen müdahale türleri farklı özellikler taşıyan huzur evlerinde kullanılmaktadır.
Bu müdahale türleri arasında davranışların bakım elemanlarının yaşlıların duygularını anlama ve onaylamasına dayalı duygu odaklı yaklaşımdır.
Davranış problemleriyle baş etmek için iletişim stratejilerinin öğretilmesine dayalı yaklaşım iletişim yaklaşımı iken; bireysel gereksinim ve yeteneklere odaklaşan kişi merkezli yaklaşım ise kişi merkezli yaklaşımdır.
Duyarsızlaşma ise Christina Maslach'ın tükenmişlik modelini oluşturan üç farklı bileşenden birinin adıdır. Duyarsızlaşma, hizmet götürülen kişilere karşı katı, soğuk, ilgisiz ve olumsuz bir tutum sergilemeyle kendini gösterir.
Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

İletişim yaklaşımı

Feminist yaklaşım

Kişi merkezli yaklaşım

Çatışmacı yaklaşım

Duygu odaklı yaklaşım

Açıklama:

Davranış problemleriyle baş etmek için iletişim stratejilerinin öğretilmesine dayalı yaklaşım iletişim yaklaşımıdır.
Bireysel gereksinim ve yeteneklere odaklanan yaklaşım kişi merkezli yaklaşım iken; bakım elemanlarının yaşlıların duygularını anlama ve onaylamasına dayalı yaklaşım ise duygu odaklı yaklaşımdır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Meslek elemanlarında işe ve iş yerine bağlılığın azalması, güdülenmenin ve üreticiliğin düşmesi ve duygusal duyarsızlaşmadır."
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Duygusallaşma

Geri çekilme

İçe dönme

Bilinçlenme

Tükenmişlik

Açıklama:

Tükenmişlik Maslach’a göre, meslek elemanlarında işe ve iş yerine bağlılığın azalması, güdülenmenin ve üreticiliğin düşmesi ve duygusal duyarsızlaşma ile betimlenmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

"Defne, 15 yıldır çalıştığı kurumun iş yükünün günden güne artması sebebiyle kendisini yorgun ve yıpranmış hissetmektedir. Ayrıca bu sebeple Defne'nin öz güveni düşmüş ve mesleğine karşı ilgisi de azalmıştır."
Yukarıdaki örnek olay göz önünde bulundurulduğunda, Defne'nin yaşadığı tükenmişlik Maslach Tükenmişlik Modeli'nin hangi boyutu ile ilgilidir?

Duygusal tükenme

Duyarsızlaşma

Kişisel başarı duygusunda azalma

Fiziksel yorgunluk

İşitsel kayıp

Açıklama:

‘Üç Boyutlu veya Çok Boyutlu Tükenmişlik’ modeli olarak da adlandırılan bu modelde tükenmişlik duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı duygusunda azalma şeklinde üç boyutlu olarak ele alınmıştır. Başka bir deyişle, birey süreğen (kronik) bir yorgunluk hisseder, işinden uzaklaşır ve işinde kendisini başarısız ve yetersiz olarak algılar.
Duygusal tükenme, tükenmişliğin en kritik ve belirleyici boyutu olarak ifade edilmektedir. Aynı zamanda tükenmişliğin içsel boyutudur. Duygusal tükenme, hizmet verdiği kişilerin duygusal talepleri altında ezilmesi ve iş yükünün fazla olması karşısında ortaya çıkan bir tepkidir. Bu aşamada birey kendisini yorgun ve yıpranmış hissetmekte, enerji eksikliği yaşamaktadır. Bunların yanı sıra bireyin öz güveni, mesleğe karşı ilgisi ve coşkusu azalmış ya da kaybolmuştur. Duygusal tükenmişliği yaşayan birey hizmet sunduğu kişilere geçmişte olduğu kadar verici ve sorumlu davranmadığını düşünür, gerginlik ve kaygı yaşar. Duygusal tükenmişlik, çalışanın stresle başa çıkma konusundaki başarısızlığıyla da ilişkilidir. Tükenmenin stres boyutunu yansıtan duygusal tükenme, basit bir şekilde yaşanan bir şey değildir. Duygusal tükenme, çalışanın işinden duygusal ve zihinsel olarak uzaklaşmasını ve bu yolla aşırı iş yüküyle baş etmesini sağlar. Bu açıdan bakıldığında duygusal tükenme uzun sürmemek koşuluyla bir yandan da baş etme stratejisi gibi işlev görebilir. Örneğin, yaşlılarla çalışan ve duygusal tükenmişlik yaşayan bir kişi yaşlının durmadan sorduğu aynı sorulara yanıt vermeden onun bakımını yapabilir. Kendi kendine şarkı söyleyerek yaşlıyı önemsemeden sadece onu giydirmeye odaklanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Cinsiyet
Yaş
Yaşanan stres
Eğitim

Yukarıdakilerden hangisi tükenmişliğin bireysel faktörleri arasında yer alır?

Yalnız I

II-III

III-IV

I-II-III

II-III-IV

Açıklama:

Bireysel faktörler; cinsiyet, yaş, yaşanan stres olarak sıralanmaktadır.
Kadın ve erkeklerin tükenmişlikleri konusunda yapılan araştırmaların sonuçları çelişkili sonuçlar vermektedir. Ancak ülkemizde de dünyada da bakım işini üstlenenler daha önce de bahsedildiği gibi kadınlardır. Bakım veren gelinlerin, kadın eşlerin ve kız çocuklarının tükenmişliği yüksek düzeyde yaşadığı kabul edilmektedir. Diğer bir bireysel faktör yaştır. Genç yaşta bakım verenlerin daha çok duygusal tükenme yaşadığını gösteren araştırma sonuçları bulunmaktadır. Yaşı genç olan bakım verenler tükenmişlik için risk grubundadır. Genç bireylerin evde çocuk bakımı ve iş yerinde de işle ilgili sorumlulukları vardır ve bakım sürecindeki rol değişiminden yaşı büyük olan bakıcılardan daha çok etkilenmektedirler. Bakım ve diğer rollerine ilişkin görevleri yerine getirme konusunda sıkıntı yaşamaktadırlar. Tükenmişliğin gelişmesinde stresin anahtar rol oynadığı bilinmektedir. Problem odaklı baş etmeyi daha çok erkeklerin kullandığı, kadınların ise duygu odaklı stratejiyi tercih ettiği belirlenmiştir. Ayrıca duygu odaklı strateji kullanan kadınların daha çok tükenmişlik yaşadığı görülmektedir.Tükenmişlik yaşayan bakım verenlerin keder, endişelenme, kendini suçlama gibi duygu odaklı stratejileri; tükenmişliği olmayanların ise problemle yüzleşme, bilgi edinme ve sosyal destek arama gibi problem odaklı stratejileri daha çok kullandıkları belirlenmiştir. Tükenmişlik yaşamayan kişiler problem odaklı yanı sıra, durumu kabullenmeyi içeren duygu odaklı stratejileri birlikte kullanmaktadırlar. Alan yazında tükenmişlikle baş etmede problem odaklı ve kabulün egemen olduğu duygu odaklı stratejilerin birlikte kullanılmasının etkili olduğu belirtilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

"Çalışma yılı ve deneyimi az olan profesyoneller daha fazla tükenmişlik yaşamaktadırlar."
Yukarıda yer alan durum, yaşlılara bakım veren profesyonelin tükenmişliği hangi faktörle ilgilidir?

Stres yaratan faktör

Sosyodemografik faktör

Koruyucu faktör

Dışsal faktör

İçsel faktör

Açıklama:

Yaşlılara bakım veren profesyoneller deyince hemşireler ve bakıcılık işini üstlenen elemanlar anlaşılmaktadır. Duquette, Kérouac, Sandhu and Beaudet (1994) profesyonel bakım verenler üzerinde yapılmış tükenmişlikle ilgili araştırmaları inceleyerek, üç kategorinin etkili olduğunu belirlemiştir. İlk kategori bireyin duygusal tükenmesiyle ilişkili olan örgütten kaynaklanan stres yaratan faktörlerdir. İkinci kategori birinci kategoriyle de etkileşen yaş, eğitim, çalışma durumu, cinsiyet gibi sosyodemografik değişkenlerdir. Üçüncü kategori koruyucu faktörler olarak adlandırılan profesyonel elemanların sosyal destek ya da baş etme biçimleri gibi faktörlerdir. Koruyucu faktörler bireyi tükenmişlikten
korur ve stres yaratan faktörlerin etkisini düzenler.

Doğru Cevap: B

Soru 34

"Personelin eğlenceli saatler geçirdiği gündelik düzenlemeler, iş yerindeki başarıların konuşulduğu toplantılar planlanmalıdır, yöneticiler çalışanlarının hem birbirleriyle uyumlu hem de birbirlerine destek sağlayacak şekilde çalışmalarını kolaylaştıracak önlemleri almalıdır."
Yukarıdaki örnek olayda tükenmişliğin önlenmesine yönelik olarak yapılan girişimler hangi tip müdahale arasında yer almaktadır?

Örgütlere yönelik müdahaleler

Birey odaklı müdahaleler

Grup temelli müdahaleler

Çevresel müdahaleler

Duygusal müdahaleler

Açıklama:

Tükenmişliğin önlenmesinde veya ortaya çıkmışsa azaltılmasında yöneticilerin rolünün önemli olduğu görülmektedir. Yöneticiler personelin, çalışanların kendine özen göstermesi; uyku, beslenme gibi kişisel gereksinimlerini karşılaması için gerekli olan düzenlemeleri önemsemelidirler. Personeller arasındaki ilişkilerin gelişmesi ve birbirlerine destek sağlaması konusunda duyarlı olmalı ve gerekli teşvikleri yapmalıdır. Ayın çalışanını seçme, hizmet içi eğitimlerin yapılması, tatil bölgelerinin hizmet içi eğitim yeri olarak tercih edilmesi, çalışanların doğum günlerinde küçük sürprizler yapma, çalışanların çocuklarına burs verme gibi uygulamalar personele yönelik destek ve ödüllere örnek olarak verilebilir. Personelin eğlenceli saatler geçirdiği gündelik düzenlemeler, iş yerindeki başarıların konuşulduğu toplantılar planlanmalıdır, yani yöneticiler çalışanlarının hem birbirleriyle uyumlu hem de birbirlerine destek sağlayacak şekilde çalışmalarını kolaylaştıracak önlemleri almalıdır. Stres belirtilerini tanımalı ve önlenmediğinde tükenmişlikle sonuçlanacağını bilmelidir. Ayrıca iş yerinde stres yaratan faktörleri izleyebilmeli ve anında müdahale
etmelidir. Profesyonel elemanların bakım verdiği yaşlılarla ilgili yeni bilgileri öğrenmesini teşvik etmeli ve iş yerinde gelişmeye açık bir ortam oluşturmalıdır. İş yerindeki çalışma koşulları düzeltilmelidir. İş yerinde yönetimin adil olması ve her çalışana eşit davranması tükenmişliğin önlenmesinde doğrudan etkilidir. Çalışanlardan beklentiler gerçekçi, somut ve belirgin olmalı ve çalışanlarla iletişim kanalları açık tutulmalıdır. İş yerindeki karar sürecine katılım, çalışanların birbirine verdiği sosyal destek ve bakım alan kişilerle iyi
iletişim ve yönetici desteği arttıkça tükenmişlik azalmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

"Bir durum veya olaya hak ettiğinden daha fazla değer vermek ve bu durum ya da olayı olduğundan daha olumsuz olarak değerlendirmektir."
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisine aittir?

İnceleme

Açıklama

Değersizleştirme

Felaketleştirme

Görmezden gelme

Açıklama:

Felaketleştirme bir durum veya olaya hak ettiğinden daha fazla değer vermek ve bu durum ya da olayı olduğundan daha olumsuz olarak değerlendirmektir.
Kişinin yaşlılara yönelik davranışları veya olaylara yönelik tepkileri kendi düşünme biçimleri veya olayları değerlendirme biçimiyle de yakından ilişkilidir. Psikolojik danışma oturumlarında çalışanın olaylara ve yaşlılara yönelik değerlendirmelerinin ele alınması yararlı olabilir. Çalışanların düşünce hatalarını danışman yardımıyla belirlemesi ve değiştirmesi bireyin stresle baş etmesi ve dolayısıyla tükenmişliğin azaltılmasında etkilidir. Felaketleştirme tarzındaki düşünce hatalarını da değiştirmek yararlı olacaktır. Felaketleştiren bireyler bir durumda meydana gelebilecek en kötü olasılığı akıllarına getirirler. Bu nedenle düşünce hatalarının değiştirilmesine yönelik çalışmalar düzenlenebilir. Düşünce
hatalarının değiştirilmesine yönelik bilişsel yaklaşıma dayalı psikoeğitim grupları düzenlenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara bakım yapan ve tükenmişlik yaşayan bireyler konusunda yapılacak düzenlemeler arasında yer almaz?

Kardeşler yaşlı bakımını sırayla yapmalıdır.

Dinlenmek için tatiller verilmelidir.

Yaşlı bakımında destek alınabilecek kurumlar öğrenilmelidir.

Sadece yaşlılara yönelik hastaneler açılmalıdır.

Tükenmişlik belirtileri görmezden gelinmelidir.

Açıklama:

NE YAPALIM?
• Tükenmişlik kavramını önemseyin.
• Tükenmişlik belirtilerini öğrenin.
• Bakım işinin bazen diğer kardeşler tarafından üstlenilmesi, gereksinim duyduğunda yaşlının geçici süre bakımını üstlenecek kişilerin olması bakım veren kişinin bir parça olsun nefes almasını sağlar.
• Bakım veren kişiler de genellikle orta yaşın üzerinde oldukları için kendilerinin de bedensel ve ruhsal sağlıkları bozulabilir. Bakım işi nedeniyle bağımsızlıkları neredeyse ortadan kalkar. Sonuçta bakım veren kişiler tükenmişliği çok sık yaşarlar. Sorumlulukların ve iş yükünüzü azaltın.
• Kardeşleriniz varsa yaşlı bakımını sırayla yapın.
• Kendi gereksinimlerinizi karşılamayı önemseyin.
• Dinlenmek için tatil, müzik dinleme, yalnız kalma vb. fırsatlar yaratın.
• Yaşlının bakımı konusunda ayrıntılı bilgi edinin. Yaygın yaşlı hastalıkları konusunda Halk Eğitimi Merkezlerinde kurslar düzenlenebilir.
• Yaşlı bakımında destek alabileceğiniz kurumları (Belediyeler, Sağlık Bakanlığı,
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı gibi) öğrenin.
• Bakım veren kişi kendi bedensel sağlığını umursamalı ve düzenli sağlık kontrollerini yaptırmalıdır. Kibar ve şefkatli sağlık çalışanları da bu süreçte destekleyici bir rol üstlenebilirler.
• Yaşlının belli saatlerde bırakılabileceği günlük bakım merkezlerini yaygınlaştırın.
• Kısa tatiller, ailenin doğum günleri, bayramlar gibi özel günleri planlaması bakım vereni rutin günlük işlerden uzaklaştırır.
• Sadece kaygı yönetimi, stres yönetimi gibi bireysel müdahale yöntemlerini değil, örgüt düzeyinde müdahaleleri kullanın. (çalışan sayısının arttırılması, çalışma saatlerinin düzenlenmesi, adil bir yönetim anlayışı gibi).
• Bakım veren kişilere gereksinimleri karşılayabilecek düzeyde bakım aylığı bağlanmalıdır.
• Sadece yaşlılara yönelik hastaneler açılmalıdır.
• Bakım veren kişinin maddi zorluklarının az olması önemlidir. Bu konuda devlet gerekli düzenlemeleri yapmalıdır. Ayrıca belediyelerin gerekmektedir. Yaşlının
sağlık hizmetleri alması da kolaylaştırılmalı,
• Bakım veren kişi eğlenme, dinlenme, sevdiği etkinlikler için zaman ayırabilmeli, bu konuya öncelik vermelidir. Genellikle yaşlıya bakan kişi kendi gereksinimlerini görmezden gelmektedir. Yürüyüş, açık havada zaman geçirme, çeşitli spor etkinlikleri bakım veren kişinin tükenmişliğinin önlenmesinde etkilidir.
• Bakım verenlerin daha çok desteğe ve anlaşılmaya gereksinimi olabilir. Bakım veren kişinin bazen sadece kendisini dinleyen ve anlayan kişilere gereksinimi vardır. Arkadaşları ve komşuları ile neşeli ve eğlenceli zaman geçirmesi yararlı olacaktır. Aileden ve arkadaşlardan alınan sosyal destek tükenmişliğin önlenmesinde çok etkilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi tükenmişlik yaşayan ve yaşlılara bakım veren aile üyeleri ve profesyonel bakım elemanlarının yapmaması gereken davranışlardan biridir?

Tükenmişlik belirtilerini öğrenin.

Sorumluluklarınızı ve iş yükünüzü azaltın.

Kendi gereksinimlerinizi karşılamayı önemseyin.

Kardeşleriniz varsa yaşlı bakımını sırayla yapın.

Sorumluluğu tek başınıza üstlenin.

Açıklama:

NE YAPMAYALIM?
• Tükenmişlik belirtilerinin yaşlıya bakarken normal olduğunu düşünmekten vazgeçin.
• Tükenmişlik belirtilerini görmezden gelmeyin.
• Yardım istemeyi gurur meselesi yapmayın.
• Yaşlının başına gelenler konusunda kendinizi suçlamayın.
• Her şeyin sorumluluğunu tek başınıza üstlenmeyin.
• Tükenmişliği sadece çalışanların çözmesini beklemeyin.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi tükenmişliğin sonuçları arasında yer almaz?

Benlik saygısında azalma

İş verimliliğinde düşüş

Kuruma bağlılığın azalması

Kişisel çatışmalar yaşama

Zeka düzeyinde azalma

Açıklama:

Tükenmişliğin Sonuçları:
Tükenmişliğin hem kişi hem de iş yeri için önemli sonuçları söz konusudur. İş yerindeki performans ve tükenmişlik bağlantısı çok incelenen bir konudur. Üzerinde çalışılan bir diğer konu ise tükenmişliğin çalışanın sağlığı üzerindeki etkileridir. Tükenmişlik işi bırakma isteği, işe gelmeme şeklinde gözlenebilen işten uzaklaşma kavramı ile de ilişkilidir. Tükenmişlik yaşadığı hâlde aynı işe devam edenlerin ise, işteki etkinlikleri azalmış ve üretkenlikleri düşmüştür. Sonuçta iş doyumunun azalması ve buna da işe ya da kuruma bağlılığın azalmasının eşlik etmesi söz konusudur. Tükenmişlik yaşayan bireyler işle ilgili görevleri aksatarak veya kişisel çatışmalar yaşayarak iş arkadaşlarının üzerinde de olumsuz bir etkiye yol açabilir. İş yerinde ortaya çıkan dolaylı etkileşimler tükenmişliğin devam etmesine ve diğer insanlara da hızla yayılmasına neden olabilir. Tükenmişliğin insanların ev ve aile yaşamlarında da olumsuz etkileri olduğuna ilişkin kanıtlar söz konusudur. Stresle bağlantılı olarak ortaya çıkan sağlıkla ilgili sonuçları duygusal tükenme boyutu daha iyi açıklamaktadır. Tükenmişliğin kendisinin bir ruh sağlığı sorunu olduğunu ileri sürenler de vardır. Daha kabul gören bir varsayım ise, onun kaygı, depresyon, benlik saygısında azalmalar gibi ruhsal bozukluklara neden olması veya bu bozuklukların ortaya çıkmasını hızlandırmasıdır. Tükenmişlik, çalışan bireylerin yaşamlarını ciddi bir şekilde etkileyen bir durumdur. Çalışmayan, ancak evde yaşlı bakımı gibi ciddi bir iş yapan bireyler de tükenmişliğin risk grubunu oluşturmaktadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Tükenmişlik kavramı ilk kez hangi ülkede kullanılmaya başlamıştır?

İngiltere

Amerika Birleşik Devletleri

İspanya

Suudi Arabistan

Avustralya

Açıklama:

Tükenmişlik 1970’lerin ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlanmış bir kavramdır. İlk ortaya çıktığından günümüze kadar çalışan insanların yaşadığı önemli bir olgu olarak değerlendirilmiş ve günümüze kadar da bu özelliğini korumuştur. Tükenmişliğin hem nasıl ve niçin ortaya çıktığı hem de nasıl önlenebileceği ve başedilebileceğine yönelik araştırmacıların çabaları hâlâ sürmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Tükenmişlik kavramı ilk hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

İngiltere

İsviçre

Hollanda

İsveç

Amerika

Açıklama:

Tükenmişlik 1970’lerin ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlanmış bir kavramdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Tükenmişliği, kendi yaşantılarından yola çıkarak, insanlara hizmet verirken onlarla yoğun etkileşimden kaynaklanan, olumsuz tutumların eşlik ettiği fiziksel ve duygusal anlamda yorgunluk olgusu olarak tanımlayan psikiyatr kimdir?

Maslach

Freudenberger

Schaufeli

Leiter

Engelbrecht

Açıklama:

Bu kavramı ilk tanımlayanlardan birisi olan Herbert Freudenberger, bir psikiyatrist olarak çalıştığı klinikte, gönüllü çalışan bireylerde gözlediği iş yerine ait olma duygusunun, yani bağlılığın azalması, çalışmaya karşı isteğin kaybolması ve hizmet götürdüğü kişilere karşı duyarsızlaşma şeklinde gözlenen belirtileri adlandırmak için bu kavramı kullanmıştır (Schaufeli, Leiter ve Maslach, 2009). Tükenmişliği, kendi yaşantılarından yola çıkarak, insanlara hizmet verirken onlarla yoğun etkileşimden kaynaklanan, olumsuz tutumların eşlik ettiği fiziksel ve duygusal anlamda yorgunluk olgusu olarak tanımlamıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Maslach'a göre tükenmişlik kavramını hangi bileşenlere dayalıdır?

stres
duygusal tükenme
duyarsızlaşma
iş yükünün ağırlaşması
kişisel başarının azalması

I, II ve III

II, III ve IV

II, III ve V

III, IV ve V

I, III ve V

Açıklama:

Maslach tükenmişlik kavramını üç bileşene dayalı olarak açıklamıştır. Bu üç bileşen duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarının azalmasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Stres yaratan etkenlerle baş edilemediğinde ortaya çıkan tükenmişlik modeline ne ad verilir?

Duygusal tükenme

İşle ilgili tükenmişlik

Kişisel tükenmişlik

Duyarsızlaşma

Kişisel başarı duygusunda azalma

Açıklama:

Duygusal tükenme, stres yaratan etkenlerle baş edilemediğinde ortaya çıkar. Duygusal tükenme, tükenmişliğin en kritik ve belirleyici boyutu olarak ifade edilmektedir. Aynı zamanda tükenmişliğin içsel boyutudur. Duygusal tükenme, hizmet verdiği kişilerin duygusal talepleri altında ezilmesi ve iş yükünün fazla olması karşısında ortaya çıkan bir tepkidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Hangisi tükenmişliğin işyeriyle ilgili olan bir sonucu değildir?

İşteki etkinlikleri azalmıştır.

Üretkenlikleri düşmüştür.

Görevleri aksatmaya başlamıştır.

Ruhsal sorunlar yaşamaya başlanmıştır.

İş arkadaşlarıyla kişisel çatışmalar yaşanmaya başlanmıştır.

Açıklama:

Tükenmişliğin hem kişi hem de iş yeri için önemli sonuçları söz konusudur. İş yerindeki performans ve tükenmişlik bağlantısı çok incelenen bir konudur. Tükenmişlik işi bırakma isteği, işe gelmeme şeklinde gözlenebilen işten uzaklaşma kavramı ile de ilişkilidir. Tükenmişlik yaşadığı hâlde aynı işe devam edenlerin ise, işteki etkinlikleri azalmış ve üretkenlikleri düşmüştür. Tükenmişlik yaşayan bireyler işle ilgili görevleri aksatarak veya kişisel çatışmalar yaşayarak iş arkadaşlarının üzerinde de olumsuz bir etkiye yol açabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Tükenmişliğin gelişmesinde aşağıdakilerden hangisi anahtar rol oynamaktadır?

Stres

Yaş

Cinsiyet

Duyarsızlaşma

Duygusal tükenme

Açıklama:

Tükenmişliğin gelişmesinde stresin anahtar rol oynadığı bilinmektedir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi bakım veren aile üyesinin tükenmişliğini arttıran unsurlardan biri değildir?

Bakım yükü

Kibir

Güvensizlik

Yalnızlık

Ölümle yüzleşme

Açıklama:

Bakım veren aile üyesinin tükenmişliğini arttıran unsurlar olarak bakım yükü, korku, güvensizlik, yalnızlık ve ölümle yüzleşme belirlenmiştir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

İncelenen deneysel çalışmalarda en sık kullanılan müdahale çeşitleri davranışların pekiştireçlerle sürdürüldüğünü ileri süren yaklaşım hangisidir?

Kişi merkezli yaklaşım

Objektif yaklaşım

Duygu odaklı yaklaşım

İletişim yaklaşımı

Davranışsal yaklaşım

Açıklama:

İncelenen deneysel çalışmalarda en sık kullanılan müdahale çeşitleri davranışların pekiştireçlerle sürdürüldüğünü ileri süren davranışsal yaklaşım, davranış problemleriyle baş etmek için iletişim stratejilerinin öğretilmesine dayalı iletişim yaklaşımı, bireysel gereksinim ve yeteneklere odaklaşan kişi merkezli yaklaşım ve bakım elemanlarının yaşlıların duygularını anlama ve onaylamasına dayalı duygu odaklı yaklaşımdır.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Tükenmişlik içerisindeki kişi aşağıdakilerden hangisini yapmamalıdır?

Tükenmişlik kavramını önemseyin.

Her şeyin sorumluluğunu tek başınıza üstlenin.

Tükenmişlik belirtilerini öğrenin.

Kendi gereksinimlerinizi karşılamayı önemseyin.

Dinlenmek için tatil, müzik dinleme, yalnız kalma vb. fırsatlar yaratın.

Açıklama:

Tükenmişlik içerisinde olan kişilerin yapmaması gerekenler:
•Tükenmişlik belirtilerinin yaşlıya bakarken normal olduğunu düşünmekten vazgeçin.

Tükenmişlik belirtilerini görmezden gelmeyin.
Yardım istemeyi gurur meselesi yapmayın.
Yaşlının başına gelenler konusunda kendinizi suçlamayın.
Her şeyin sorumluluğunu tek başınıza üstlenmeyin.
Tükenmişliği sadece çalışanların çözmesini beklemeyin.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Bir süredir işe gitmek istemeyen, çalışma arkadaşlarıyla çatışmalar yaşayan, zihni hep işle meşgul olmasına karşın işine konsantre olamayan Ali Bey'in yaşadığı durum hangisine örnektir?

Stres

Doyumsuzluk

Tükenmişlik

Rol çatışması

Benlik karmaşası

Açıklama:

Bir süredir işe gitmek istemeyen, çalışma arkadaşlarıyla çatışmalar yaşayan, zihni hep işle meşgul olmasına karşın işine konsantre olamayan Ali Bey'in yaşadığı durum tükenmişliğe örnektir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Tükenmişlik kavramı hangi yılların ortalarında kullanılmaya başlanmıştır?

1950

1960

1965

1970

1980

Açıklama:

Tükenmişlik 1970’lerin ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlanmış bir kavramdır. İlk ortaya çıktığından günümüze kadar çalışan insanların yaşadığı
önemli bir olgu olarak değerlendirilmiş ve günümüze kadar da bu özelliğini korumuştur.
Tükenmişliğin hem nasıl ve niçin ortaya çıktığı hem de nasıl önlenebileceği ve başedilebileceğine yönelik araştırmacıların çabaları hâlâ sürmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Maslach tükenmişlik kavramını kaç bileşene dayalı olarak açıklamaktadır?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Maslach tükenmişlik kavramını üç bileşene dayalı olarak açıklamıştır. Bu üç bileşen
duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarının azalmasıdır. Maslach’a göre diğer
insanlarla ilişki kurma tükenmişlikte önemli bir faktör olabilir. Bunun yanı sıra aşırı iş
yükü, iş çevresi, alınan ücret, kurum kültürü gibi değişik etkenler de söz konusudur. Tükenmişlik uzamış duygusal ve fiziksel yorgunluk-tükenme şeklinde yavaş yavaş gelişir. İşe
ilgisizlik, iş arkadaşlarıyla ilişkinin azalması şeklinde yaygın bir duyarsızlık ortaya çıkar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Tükenmişliğin gelişmesinde aşağıdakilerden hangisi anahtar rol oynar?

Cinsiyet

Yaş

Meslek

Kişilik özellikleri

Stres

Açıklama:

Tükenmişlikle ilgili bireysel faktörler, cinsiyet, yaş ve
yaşanan strestir.Tükenmişliğin gelişmesinde stresin anahtar rol oynadığı bilinmektedir. Problem
odaklı baş etmeyi daha çok erkeklerin kullandığı, kadınların ise duygu odaklı stratejiyi
tercih ettiği belirlenmiştir. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi profesyonel bakım verenler üzerinde yapılmış tükenmişlikle ilgili koruyucu faktörlerden biridir?

Örgütten kaynaklı stres yaratan faktörler

Yaş

Eğitim durumu

Profesyonel elemanların da baş etme biçimleri

Cinsiyet

Açıklama:

Duquette, Kérouac, Sandhu and Beaudet (1994) profesyonel
bakım verenler üzerinde yapılmış tükenmişlikle ilgili araştırmaları inceleyerek, üç kategorinin etkili olduğunu belirlemiştir. İlk kategori bireyin duygusal tükenmesiyle ilişkili
olan örgütten kaynaklanan stres yaratan faktörlerdir. İkinci kategori birinci kategoriyle
de etkileşen yaş, eğitim, çalışma durumu, cinsiyet gibi sosyodemografik değişkenlerdir.
Üçüncü kategori koruyucu faktörler olarak adlandırılan profesyonel elemanların sosyal
destek ya da baş etme biçimleri gibi faktörlerdir. Koruyucu faktörler bireyi tükenmişlikten
korur ve stres yaratan faktörlerin etkisini düzenler. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Profesyonel bakım verenlerin tükenmişliği ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

Çalışma yılı az olanların tükenmişliği de azdır

Öz yeterlik duygusu yüksek olan profesyoneller işleri ve kendileri hakkında olumlu duygular hisseder

Öz yeterlikle duygusal tükenme arasında olumsuz bir ilişki vardır

Profesyonel bakım veren çalışanların kişilik özelliklerinin de yaşadıkları tükenmişliği etkileyen ögelerdendir

Kişi kendisinin verdikleri ve kazandıkları arasında bir eşitsizlik algılarsa bu durum strese yol açabilir.

Açıklama:

Eşitlik yaklaşımı açısından da tükenmişliğin incelendiği görülmektedir. Bu yaklaşıma
göre insanlar diğerleriyle olan ilişkilerini ödül ve bedeller, kazançlar açısından değerlendirirler. Kişi kendisinin verdikleri ve kazandıkları arasında bir eşitsizlik algılarsa bu durum strese yol açabilir. Öz yeterlik duygusu yüksek olan
profesyoneller işleri ve kendileri hakkında olumlu duygular hisseder ve işlerinde kendilerinin başarılı olduğunu düşünürler. Çalışma yılı ve deneyimi az olan profesyoneller daha fazla tükenmişlik yaşamaktadırlar. İşe yeni başlayan bireyler iş konusunda çok daha heyecanlı ve isteklidirler ve çok
daha fazla enerji harcamaktadırlar. Böylece daha kısa zamanda yorulmakta ve tükenmişlik duygusunu hissetmektedirler. Oysa A seçeneğinde bunun tam tersi söylendiği için cevap A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi profesyonel bakım verenlerin kişilik özellikleriyle ilgili tükenmişliği etkileyen faktörlerden birisidir?

Bakım veren kişinin iş yükünün artması

Bakım veren personelin düşük benlik algısına sahip olması

İş yerindeki rollerdeki belirsizlik

İş yerindeki kaynakların yetersizliği

Yönetimin çalışanları desteklememesi

Açıklama:

Profesyonel bakım veren çalışanların kişilik özelliklerinin de yaşadıkları tükenmişliği etkileyen ögelerden olduğu belirtilmektedir (Maslach ve ark. 2001). Değişime açık
olmayanlar, olayları kontrol edemeyeceğine inananlar tükenmişlikte daha yüksek puanlar
almışlardır. Profesyonel olarak bakım işini üstlenen kişilerin pasif, savunucu ve düşük
benlik saygısına sahip olmaları da tükenmişlikle ilişkilidir. Bakım veren profesyonelin
kaygılı, kırılgan, düşmanca tutumları da tükenmişliğe yardımcı olan bir faktördür, yani
kendine güveni az olan ve başkalarına yönelik olumsuz duyguları fazla olan profesyoneller
daha çok tükenmektedirler.Çalışanların bireysel özellikleri dışında iş yerindeki çok değişik faktörler de tükenmişliği etkilemektedir. İşyerlerinde tükenmişlik stresin bir türü olarak tanımlandığı için
iş yükünün artması, rollerdeki belirsizlik, rol çatışmaları, zaman baskısı, iş yerindeki kaynakların yetersizliği, yönetimin çalışanları desteklememesi gibi faktörlerin çalışanların
stresini ve tükenmişliğini arttırdığı ileri sürülmektedir.
A,C , D ve E seçeneğinde verilenler işyerindeki faktörlerle ilgili faktörlerdir. Ancak B seçeneği bireyin kişiliği ile ilgili tükenmişliği etkileyen faktörlerden biri olduğu için cevap B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Schaufeli and Enzmann'ın tükenmişlikle ilgili çalışmalarına göre söylenebilir?

İşle ilgili stres yaratan faktörlerin tükenmişlikle ilişkisi daha fazladır.

Çalışanlar çoğu zaman kendi baş etme becerilerine güvenmek durumundadırlar.

Yaşlıya bağlı faktörlerin stresi artırmada etkisi daha fazladır.

Birey merkezli müdahaleler duyarsızlaşma ve kişisel başarısızlık üzerinde etkilidir.

İş yerinde stres yaratan değişkenleri çalışanın çabalarıyla değişmesi çoğunlukla olasıdır.

Açıklama:

Schaufeli
and Enzmann (Schaufeli, ve ark. 2009) 16 araştırmanın sonucunu karşılaştırdığı çalışmasında iş yükü, zaman baskısı, rol çatışması gibi işle ilgili stres yaratan faktörlerin tükenmişlikle daha çok ilişkili olduğunu saptamıştır. Yaşlı hastaya bağlı faktörlerin, yani yaşlıyla
ilişki kurmadaki güçlükler, etkileşimdeki problemler, ölümle yüzleşme gibi konuların profesyonelin tükenmişliği üzerindeki etkisi daha azdır. Birey merkezli müdahaleler duygusal
tükenmeyi etkileyebilir, ancak duyarsızlaşma ve kişisel başarısızlık üzerinde etkili değildir,
çünkü iş yerinde stres yaratan faktörler üzerinde bireyin kontrolü azdır. İş yerinde stres
yaratan değişkenleri çalışanın çabalarıyla değişmesi çoğu zaman olası değildir, yöneticiler
iş yeri kaynaklı stres faktörlerini göz ardı edebilirler.
Schaufeli'nin çalışmasına göre söylenebilecek bilgi A seçeneğinde doğru olarak verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi birey odaklı müdahaleler arasında yer almaz?

Felaketleştirme tarzındaki düşünce hatalarını da değiştirmek

Ya hep ya hiç tarzı düşünce hatasını düzeltmek

Çalışanların çocuklarına burs verme gibi imkanlar sağlamak

İş yerinde destek gruplarına yer vermek

Bakım elemanlarının meditasyon, egzersiz vs yapmasını teşvik etmek

Açıklama:

Çalışanların düşünce hatalarını danışman yardımıyla belirlemesi ve değiştirmesi bireyin stresle baş etmesi ve dolayısıyla tükenmişliğin azaltılmasında etkilidir. Felaketleştirme tarzındaki düşünce hatalarını da değiştirmek yararlı olacaktır. Üzerinde çalışılması gereken bir başka düşünce hatası da ya hep ya hiç tarzı olabilir. ‘ya hep ya da hiç’ düşünenler siyah ya da beyaz şeklinde uçlarda gidip gelirler. İş yerinde yapılan destek grupları tükenmişliğin önlenmesinde etkilidir. Sosyal destek
gruplarının amacı bireye yardım etmek ve bireyde değişiklik meydana getirmektir. Profesyonel bakım elemanları duygusal ve bedensel sağlıklarını korumaya dikkat etmelidirler. Meditasyon ve müzik dinleme, egzersiz, yürüyüş, yoga gibi etkinliklerin hem beden hem ruh sağlığı korumada yararlı olduğu bilinmektedir.Yöneticiler personelin, çalışanların kendine özen göstermesi; uyku, beslenme gibi kişisel gereksinimlerini karşılaması için gerekli olan düzenlemeleri önemsemelidirler. Personeller arasındaki ilişkilerin gelişmesi ve birbirlerine destek
sağlaması konusunda duyarlı olmalı ve gerekli teşvikleri yapmalıdır. Ayın çalışanını seçme, hizmet içi eğitimlerin yapılması, tatil bölgelerinin hizmet içi eğitim yeri olarak tercih
edilmesi, çalışanların doğum günlerinde küçük sürprizler yapma, çalışanların çocuklarına
burs verme gibi uygulamalar personele yönelik destek ve ödüllere örnek olarak verilebilir.
C seçeneği birey odaklı değil, örgütlere yönelik müdahaleler arasında yer aldığı için cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi araştırmalar sonucu personelin tükenmişliğinin azaltılmasında etkili olduğu düşünülen yaklaşımlardan biri değildir?

Davranışsal yaklaşım

Örgütsel yaklaşım

İletişim yaklaşımı

Kişi merkezli yaklaşım

Duygu odaklı yaklaşım

Açıklama:

Yurt dışında bakım evlerinde çalışan personelin tükenmişliğinin azaltılmasıyla ilgili
birçok araştırma yapılmaktadır. Bu araştırmalar sonucunda personelin tükenmişliğinin
azaltılmasında etkili ve yararlı olduğu belirlenen müdahale türleri yaygınlaşmakta ve
farklı özellikler taşıyan huzurevlerinde kullanılmaktadır. İncelenen deneysel çalışmalarda en sık kullanılan müdahale çeşitleri davranışların pekiştireçlerle sürdürüldüğünü ileri
süren davranışsal yaklaşım, davranış problemleriyle baş etmek için iletişim stratejilerinin öğretilmesine dayalı iletişim yaklaşımı, bireysel gereksinim ve yeteneklere odaklaşan
kişi merkezli yaklaşım ve bakım elemanlarının yaşlıların duygularını anlama ve onaylamasına dayalı duygu odaklı yaklaşımdır.
B seçeneğinde yer alan örgütsel yaklaşım bunların içinde yer almadığından cevap B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi tükenmişlik ile ilgili yapılması gerekenler arasında yer alır?

Tükenmişlik belirtilerini görmezden gelmek

Tükenmişlik belirtilerinin normal olduğunu düşünmek

Tükenmişliği sadece çalışanların çözmesini beklememek

Yaşlının başına gelenler konusunda kendimizi suçlamak

Mümkün olduğu kadar yardım almadan sorunları çözmek

Açıklama:

Aşağıdakiler tükenmişlik sorunu ile ilgili olarak yapılmaması gerekenler arasındadır:
Tükenmişlik belirtilerinin yaşlıya bakarken normal olduğunu düşünmekten
vazgeçin.
• Tükenmişlik belirtilerini görmezden gelmeyin.
• Yardım istemeyi gurur meselesi yapmayın.
• Yaşlının başına gelenler konusunda kendinizi suçlamayın.
• Her şeyin sorumluluğunu tek başınıza üstlenmeyin.
• Tükenmişliği sadece çalışanların çözmesini beklemeyin.
C seçeneğinde tükenmişliği sadece çalışanların çözmesini beklememek dendiği için yapılması gereken bu seçenekte yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

“Olanla”, “olması istenilen” arasındaki fark ve olması istenilene ulaşma sürecinde bir takım engeller nedeniyle hedefe ulaşamama durumunda yaşanılan durum aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Çatışma

İkilem

Stres yönetimi

Stres

Problem

Açıklama:

Problem en genel anlamıyla “içinde bulunulan durumla olması istenilen durum arasındaki farklılık ve çeşitli engeller nedeniyle istenilen duruma ulaşamama durumudur”. Bir başka deyişle “olanla”, “olması istenilen” arasındaki fark ve olması istenilene ulaşma sürecinde bir takım engeller nedeniyle hedefe ulaşamama durumunda yaşanılan durumdur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi problem çözmenin bilişsel ögelerinden biri değildir?

Sosyal olaylarda neden ve sonucun karmaşıklığını düşünebilme

Perspektif alabilme

Davranışın sonuçlarını kestirebilme

Güdüsel bileşenleri devreye sokma

Problemin farklı çözümlerini düşünebilme

Açıklama:

Problem çözmenin bilişsel ögeleri;
Problemin farklı çözümlerini düşünebilme,
Aşamalı bir şekilde hedefe ulaşmayı bilme,
Davranışın sonuçlarını kestirebilme,
Sosyal olaylarda neden ve sonucun karmaşıklığını düşünebilme;
Perspektif alabilmedir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi problem çözme eğitiminin bakıcılar üzerindeki etkilerinden biri değildir?

Kaygı ve depresyon düzeylerinde azalma

Problem çözme becerilerinde gelişme

Benlik saygılarında ve yaşamın niteliğinde artma

Maddi masraf unsurlarında azalma

Bakım vermenin olumsuz etkisinin azalması

Açıklama:

Bu programların bakıcılar üzerindeki etkileri şunlardır: Müdahale sonunda benlik saygılarında ve yaşamın niteliğinde artma, kaygı ve depresyon düzeylerinde azalma belirlenmektedir. Problem çözme becerileri gelişmekte ve bakım vermenin olumsuz etkisi azalmaktadır. Katılanların tümü kuruma gelenlerin hepsine bu eğitimin verilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Tekniğin olumlu bir yanı, bakım veren aile üyesinin ve hastanede yaşlıya bakan hemşirelerin doyumunun artmasıdır. Bakıcıların stresinin ve tükenmişliklerinin azalması da önemli bir sonuç olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak program maddi masraf unsurlarında bir azalmayı doğrudan hedeflememektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Arabuluculuk aslında aşağıdakilerden hangisinin bir türü olarak kabul edilebilir?

Geleneksel metodların

Alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının

Kanunun emrettiği hususların taraflarca müzakere edilmesinin

Uyuşmazlık süreçlerinin

Çözüm yolları tükenmeye başladığında tarafların taviz vermelerinin

Açıklama:

Gündelik yaşamda stres ve çatışma yaşanılması kaçınılmaz olan durumlardır. Çatışma kavramıyla çok bağlantılı bir kavram da arabuluculuktur. Arabuluculuk aslında alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının bir türüdür, yani uyuşmazlık- anlaşmazlık durumlarında kullanılan geleneksel olmayan bir çatışma çözüm yoludur. Mahkeme dışı uyuşmazlık çözüm yöntemleri, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri olarak da tanınmaktadır. Bu yaklaşım haksızlığı uğramış kişilerin mevcut uyuşmazlığını toplumsal huzur ve barışı bozmadan ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Arabuluculuk faaliyetini yürütecek olan tarafta bulunması istenen en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Konuya hakim olmak

Tarafsızlık

Tarafları tanımak

Sorunu çözüme götürebilme isteği

Çözüm amaçlı düşünmek

Açıklama:

Alternatif uyuşmazlık çözüm yollarından biri olan arabuluculuk ‘bir karar uygulama yetkisi olmayan tarafsız bir üçüncü tarafın, tartışmalı tarafların mutabık kalınmış bir çözüme ulaşmalarına destek verdiği gayri resmî bir süreç’ olarak tanımlanmaktadır. Tanımdan da görüleceği üzere tarafsızlık arabuluculukta aranan en önemli özelliktir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Çatışma ne hakkındadır, yani yardım etmekle sorumlu olduğum konu nedir?

Çatışma yaşayan taraflardan haklı olanı hangisidir?

Tarafların nasıl bir desteğe gereksinimi bulunmaktadır?

Çatışma süreci şu ana kadar hangi safhalardan geçmiştir?

Arabulucu olan kişinin çatışma yaşayan kişilere yardım ederken düşünmesi gereken konular yukarıdakilerden hangileridir?

I,II

I, III

II, IV

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Arabulucu anlaşmazlık ve çatışma yaşayan kişilere yardım eden, müdahalede bulunan kişidir. Ara bulucu olan kişinin iki konu hakkında düşünmesi gerekir. Çatışma ne hakkındadır, yani yardım etmekle sorumlu olduğum konu nedir? ve tarafların nasıl bir desteğe gereksinimi bulunmaktadır?

Doğru Cevap: B

Soru 7

Daha çok tarafsızlığını her durumda koruyan, taraflara sadece yardımcı olan, farklılıkları görmelerini sağlayan, hiçbir şekilde soruna ve çözüme müdahalede bulunmayan ara bulucuların uyguladıkları tarz hangi arabuluculuk türünü açıklamaktadır?

Değerlendirici

Danışmacı

Dönüştürücü

Ara bulucu

Kolaylaştırıcı

Açıklama:

Temel olarak üç tür arabuluculuk vardır. Bunlar değerlendirici, kolaylaştırıcı ve dönüştürücü tarzlardır. Kolaylaştırıcı tarz, daha çok tarafsızlığını her durumda koruyan, taraflara sadece yardımcı olan, farklılıkları görmelerini sağlayan, hiçbir şekilde soruna ve çözüme müdahalede bulunmayan ara bulucuların uyguladıkları tarz olarak ön plana çıkmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi arabuluculuğun aşamalarından biri değildir?

Arabulucunun taraflarla, taraflarında arabulucu ile tanışması

Arabuluculuğa başlama ve açılış

Arabuluculuk yapılacak konunun ayrıntılı konuşulması

Beyin fırtınası tekniğiyle seçeneklerin belirlenmesi

Anlaşma

Açıklama:

Arabuluculuğun aşamaları beş aşamalı problem çözme modelinin aşamalarına benzemektedir. Arabuluculuğa başlama ve açılış, arabuluculuk yapılacak konunun ayrıntılı konuşulması, beyin fırtınası tekniğiyle seçeneklerin belirlenmesi ve anlaşma. Tanışma bu sürecin aşamalarından biri değildir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Yaşlılarla ilgili problem çözme ve arabuluculuk yapma konularında aşağıdakilerden hangisi "Neleri yapmamalıyım" başlığı altında ele alınması gereken bir kuraldır?

Seçenekleri iyi-kötü, güzel-çirkin şeklinde nitelendirmek.

Problemle ilgili kişilerin payını değerlendirmek.

Problemlerin kaçınılmaz olduğunu kabul etmek.

Seçenekleri olumlu ve olumsuz yanlarını değerlendirmek.

Problemle ilgili kişilerin payını değerlendirmek.

Açıklama:

Yaşlılarla ilgili problem çözme ve arabuluculuk yapma konularında neler yapmakı, neler yapmamalıyım:
Neleri Yapalım?

Problemlerinizi fark edin.
Problemlerin kaçınılmaz olduğunu kabul edin.
Problemlerin çözülebilir olduğuna inanın.
Problemlerin çözümünün zaman ve emek gerektirdiğini unutmayın.
Sıkıntınızın nedenlerini düşünün.
Problemle ilgili bilgi toplayın.
Problemle ilgili çevresel faktörleri değerlendirin.
Problemle ilgili kişilerin payını değerlendirin.
Problemle ilgili seçenekler üretin.
Seçenekleri olumlu ve olumsuz yanlarını değerlendirin.
Bir seçenek üzerinde karar verseniz bile bunun problemi çözmeyebileceğini unutmayın.

Neleri Yapmayalım?

Yaşlı bakıcısı olarak problemler üzerinde ahkâm kesmeyin.
Yetkinizle ilgili olmayan konulara girmeyin.
Her problemi üstlenmeyin.
Hemen kendinizi ve başkalarını suçlamayın.
Problemlerden kaçmayın.
Arabuluculuk eğitimi almadığınızı unutmayın.
Arabuluculuk yapabileceğinizi düşünmeyin.
Seçenekleri iyi-kötü, güzel-çirkin şeklinde nitelendirmeyin.

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Durumun karmaşıklığı, amaçların çatışması, beceri yetersizliği, belirsizlik, duygusal zorluklar probleme neden olabilmektedir. Problemler dört grupta gruplanmaktadır. Hangisi bu gruplardan birisi değildir?

Bireysel problem

Kişiler arası problem

Bireysel olmayan problem

Toplumsal problem

Toplumsal olmayan problem

Açıklama:

Durumun karmaşıklığı, amaçların çatışması, beceri yetersizliği, belirsizlik, duygusal zorluklar da probleme neden olabilmektedir. Problemler dört grupta gruplanmaktadır: bireysel, kişiler arası, bireysel olmayan ve toplumsal problem. Doğru ceap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

İnsan ilişkilerinde yaşadığımız sorunlardır. İnsan ilişkileri yaşamı güzel ve anlamlı kılan en önemli doyum kaynaklarından biri olduğu gibi, en büyük sorun kaynağıdır da. Yaşamda karşılaşılan en yaygın sorunlardan birisidir. Söz edilen problem grubu hangisine aittir?

Bireysel problem

Kişiler arası problem

Bireysel olmayan problem

Toplumsal problem

Toplumsal olmayan problem

Açıklama:

Kişiler arası problemler insan ilişkilerinde yaşadığımız sorunlardır. İnsan ilişkileri yaşamı güzel ve anlamlı kılan en önemli doyum kaynaklarından biri olduğu gibi, en büyük sorun kaynağıdır da. Yaşamda karşılaşılan en yaygın sorunlardan birisidir aynı zamanda. Annelerinin bakımını paylaşmadığı için kardeşler arasında yaşanan tartışmalar bu gruba girebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Çözümü, tanımlanması en kolay sorunlar, arabanın tamiri, evde herhangi bir malzemenin bitmesi, yaşlı yakınınıza giysi alma gibi problemler hangi gruba aittir?

Bireysel problem

Kişiler arası problem

Bireysel olmayan problem

Toplumsal problem

Toplumsal olmayan problem

Açıklama:

Bireysel olmayan problemler çözümü, tanımlanması en kolay sorunlardır. Arabanın tamiri, evde herhangi bir malzemenin bitmesi, yaşlı yakınınıza giysi alma gibidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Problem çözmenin birinci bileşeni hangisidir?

Bilişsel

Meta bilişsel

Güdüsel

Bilinçsel

Veri toplama

Açıklama:

Problem çözmenin birinci bileşeni olan bilişsel bileşeni kişinin sorunu doğru bir şekilde algılayıp-algılamadığını etkiler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakıcılarına yapılan müdahalelerde en yaygın kullanılan yaklaşımdır?

Beş Aşamalı Problem Çözme Modeli

Problem çözmeyi bilgi işleme süreçleri açısından açıklayan model

Sağlık hizmetine başvuran kişiler arasındaki ruhsal sorunların sağaltımı için önerilen modeldir

Bakım yönetimi modeli

Aşamalı stres yönetimi modeli

Açıklama:

Yaşlı bakıcılarına yapılan müdahalelerde de en yaygın kullanılan yaklaşım Beş Aşamalı Problem Çözme Modeli’dir. Doğru cevap A'dır

Doğru Cevap: A

Soru 15

Kişilerin gündelik hayatta karşılaştıkları sosyal problemleri ele almak, probleme ilişkin yönelimlerini ve problem çözme tarzlarını belirlemek için problem çözme alan yazınında önemli bir nokta olarak kabul edilen yaklaşım hangisidir?

Beş Aşamalı Problem Çözme Modeli

Problem çözmeyi bilgi işleme süreçleri açısından açıklayan model

Sağlık hizmetine başvuran kişiler arasındaki ruhsal sorunların sağaltımı için önerilen model

Bakım yönetimi modeli

Aşamalı stres yönetimi modeli

Açıklama:

Kişilerin gündelik hayatta karşılaştıkları sosyal problemleri ele almak, probleme ilişkin yönelimlerini ve problem çözme tarzlarını belirlemek için “Beş Aşamalı Problem Çözme Yaklaşımı” problem çözme alanyazınında önemli bir nokta olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap A 'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Üçüncü bir kişinin katılımı olmadan tarafların uyuşmazlığı çözmeye çalışmasına ne ad verilir?

Arabuluculuk

Müzakere

Münazara

Panel

Değerlendirme

Açıklama:

Müzakere, üçüncü bir kişinin katılımı olmadan tarafların uyuşmazlığı çözmeye çalışmasıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Bir karar uygulama yetkisi olmayan tarafsız bir üçüncü tarafın, tartışmalı tarafların mutabık kalınmış bir çözüme ulaşmalarına destek verdiği gayriresmî süreç olarak tanımlanan sürece ne ad verilir?

Arabuluculuk

Müzakere

Münazara

Panel

Değerlendirme

Açıklama:

Arabuluculuk ‘bir karar uygulama yetkisi olmayan tarafsız bir üçüncü tarafın, tartışmalı tarafların mutabık kalınmış bir çözüme ulaşmalarına destek verdiği gayriresmî bir süreç’ olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi arabuluculuğun türlerinden birisidir?

Yardımcı

Kolaylaştırıcı

Çevirici

Gözlemci

Karıştırıcı

Açıklama:

Arabuluculuğun birkaç türü bulunmaktadır. Burada değerlendirici, kolaylaştırıcı ve dönüştürücü arabuluculuk hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Yaşlılara hizmet veren kurumların yöneticileri ve hizmet veren bakıcılardan elde edilen sonuçlara göre yaşlı arabulucularında hangi özelliğin bulunmasına gerekli değildir?

Aile sistem, aile yaşam döngüsü gibi aile kuramlarını bilmeli

Yaşlının istismar edildiğini fark edebilecek yetkinlikte olmalı

Yaşlanma sürecindeki bilişsel özelliklere hâkim olmalı

Arabuluculuk toplantılarını kontrol etme yeteneği güçlü olmalıdır.

Arabuluculuk sürecinde yaşlının söz hakkı nı ortaya koyması için ortam hazırlamamalı.

Açıklama:

Yaşlılara hizmet veren kurumların yöneticileri ve hizmet veren bakıcılardan elde edilen sonuçlara göre yaşlı arabulucuları ,yaşlının söz hakkı olmalı ve arabuluculuk sürecinde yaşlının söz hakkını ortaya koyması için ortam hazırlayabilmelidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Bilişsel
Güdüsel
Kavramsal

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri problem çözmenin bileşenleri arasındadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

Yalnız III

II ve III

Açıklama:

Problem çözmenin bilişsel, meta-bilişsel ve güdüsel olmak üzere üç tane bileşeni söz konusudur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi problem çözmenin bilişsel ögelerinden biri değildir?

Perspektif alabilme

Neden ve sonucun karmaşıklığını giderebilme

Aşamalı bir şekilde hedefe ulaşmayı bilme

Problemin farklı çözümlerini düşünebilme

Açıklama:

Problem çözmenin bilişsel ögeleri; problemin farklı çözümlerini düşünebilme, aşamalı bir şekilde hedefe ulaşmayı bilme, davranışın sonuçlarını kestirebilme, sosyal olaylarda neden ve sonucun karmaşıklığını düşünebilme ve perspektif alabilmedir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Beş Aşamalı Problem Çözme Yaklaşımına göre problem çözmede izlenen beş aşama aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Problemin tanımlanması ve formüle edilmesi, Probleme genel yönelim, Karar verme, Alternatiflerin oluşturulması, Değerlendirme

Probleme genel yönelim, Alternatiflerin oluşturulması, Problemin tanımlanması ve formüle edilmesi, Karar verme, Değerlendirme

Değerlendirme, Alternatiflerin oluşturulması, Probleme genel yönelim, Problemin tanımlanması ve formüle edilmesi, Karar verme

Probleme genel yönelim, Problemin tanımlanması ve formüle edilmesi, Alternatiflerin oluşturulması, Karar verme, Değerlendirme

Alternatiflerin oluşturulması, Problemin tanımlanması ve formüle edilmesi, Probleme genel yönelim, Karar verme, Değerlendirme

Açıklama:

Beş Aşamalı Problem Çözme Yaklaşımına göre problem çözmede izlenen beş aşama; probleme genel yönelim, problemin tanımlanması ve formüle edilmesi, alternatiflerin oluşturulması, karar verme ve değerlendirmedir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi problem çözme eğitiminin bakıcılar üzerindeki etkilerindendir?

Kaygı ve depresyon düzeylerinde artış

Bakım vermenin olumsuz etkilerinde artış

Problem çözme becerilerinde azalma

Olaylara yaklaşımında değişim

Benlik saygılarında ve yaşamın niteliğinde artma

Açıklama:

Bu programların bakıcılar üzerindeki etkileri şunlardır: Müdahale sonunda benlik saygılarında ve yaşamın niteliğinde artma, kaygı ve depresyon düzeylerinde azalma belirlenmektedir. Problem çözme becerileri gelişmekte ve bakım vermenin olumsuz etkisi azalmaktadır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Problem çözme konusunda eğitime gereksinim duymaları
Problemlerinin sadece yaşlı bakımıyla ilgili olması
Beyin fırtınası tekniğinin öğretilmesi
Beş aşamalı problem çözme modelinin bakıcılarda da etkili olması

Yaşlılara bakım yapan kişilerin problem çözme becerileriyle ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğru olarak verilmiştir?

I, III ve IV

II ve III

I, II ve IV

Yalnız I

Yalnız II

Açıklama:

Yaşlılara bakım yapan kişilerin problem çözme becerileriyle ilgili;

Problem çözme konusunda eğitime gereksinim duymaları
Beyin fırtınası tekniğinin öğretilmesi
Beş aşamalı problem çözme modelinin bakıcılarda da etkili olması doğrudur. Bu nedenle doğru seçenek A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Tarafların problem çözme yeteneklerine odaklanan ve arabulucu anlaşmazlığın duygusal yanlarına dikkat çeken arabuluculuk türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kolaylaştırıcı arabuluculuk

Değerlendirici arabuluculuk

Tanımlayıcı arabuluculuk

Dönüştürücü arabuluculuk

Güçlendirici arabuluculuk

Açıklama:

Kolaylaştırıcı ya da terapötik arabuluculuk tarafların problem çözme yeteneklerine odaklaşmakta ve arabulucu anlaşmazlığın duygusal yanlarına dikkat çekmektedir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Arabulucunun kullandığı yaklaşımdan bağımsız olarak kendisine sorması gereken iki temel soru aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Tarafların ihtiyaçları neler? Taraflara nasıl yardımcı olabilirim?

Taraflarda eksik olanlar neler? Ben kendimi nasıl geliştirebilirim?

Tarafların desteğini nasıl değerlendirmeliyim? Tarafların çatışma konusu nedir?

Taraflar için ben doğru kişi miyim? Tarafların sorununu nasıl çözebilirim?

Tarafların nasıl bir desteğe gereksinimleri var? Taraflara yardım etmekle yükümlü olduğum konu nedir?

Açıklama:

Arabulucunun hangi yaklaşımı kullanırsa kullansın iki temel soruyu kendisine sorması gerekir. İlk soru: Tarafların nasıl bir desteğe gereksinimleri var? İkinci soru: Çatışmanın konusu nedir? Neyle ilgilidir? Kısaca taraflara yardım etmekle yükümlü olduğum konu nedir? Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı arabulucularının sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?

Aile sistem, aile yaşam döngüsü gibi aile kuramlarını bilmeli

Zayıf yanlara odaklanan, bütünsel, örtük, eleştiriyel yaklaşıma sahip olmalı

Yaşlanma sürecindeki bilişsel özelliklere hâkim olmalı

Yaşlının istismar edildiğini fark edebilecek yetkinlikte olmalı

Karar verme sürecine yaşlı kişinin katılımını arttırmak için teknikler kullanabilmeli

Açıklama:

Yaşlı arabulucularının sahip olması gereken özellikler;
Aile sistem, aile yaşam döngüsü gibi aile kuramlarını bilmeli
Yaşlanma sürecindeki bilişsel özelliklere hâkim olmalı
Yaşlının istismar edildiğini fark edebilecek yetkinlikte olmalı
Güçlü yanlara odaklanan, bütünsel, açık, saydam, önyargısız yaklaşıma sahip olmalı
Karar verme sürecine yaşlı kişinin katılımını arttırmak için teknikler kullanabilmelidir.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Tarafsız ve adil olma

Yaşlılara daha yakın olma

Tarafları bilgilendirme

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yaşlı arabuluculuğunda sahip olunması gereken etik ilkelerdendir?

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Arabululuğa ilişkin etik ilkeler; tarafsız ve adil olma, gizlilik, taraflara eşit uzaklıkta olmak, herkesin kendi yaşamıyla ilgili karar verme hakkına saygı duyma, tarafları bilgilendirme olarak özetlenebilir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

"........... en genel anlamıyla içinde bulunulan durumla olması istenilen durum arasındaki farklılık ve çeşitli engeller nedeniyle istenilen duruma ulaşamama durumudur. Bir başka deyişle “olanla”, “olması istenilen” arasındaki fark ve olması istenilene ulaşma sürecinde bir takım engeller nedeniyle hedefe ulaşamama durumunda yaşanılan durumdur.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

Problem

Çözüm

Sağlık

Bakım

İlgi

Açıklama:

Problem, en genel anlamıyla “içinde bulunulan durumla olması istenilen durum arasındaki farklılık ve çeşitli engeller nedeniyle istenilen duruma ulaşamama durumudur”. Bir başka deyişle “olanla”, “olması istenilen” arasındaki fark ve olması istenilene ulaşma sürecinde bir takım engeller nedeniyle hedefe ulaşamama durumunda yaşanılan durumdur.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Dış görünüşünden memnun olmama, sessiz bir kişi olmasından rahatsız olma gibi durumlar hangi problem türüne örnektir?

Sağlık problemi

Bireysel problem

Toplumsal problem

Kişiler arası problem

Bireysel olmayan problem

Açıklama:

Bireysel problem; sağlıkla, davranışlarla veya duygularla ilgili sorunlardan oluşur. Bu konuda sorun yaşamayan kimse yoktur. Dış görünüşünden memnun olmama, sessiz bir kişi olmasından rahatsız olma bireysel probleme örnek olabilir. Kişiler arası problemler ise insan ilişkilerinde yaşadığımız sorunlardır. İnsan ilişkileri yaşamı güzel ve anlamlı kılan en önemli doyum kaynaklarından biri olduğu gibi, en büyük sorun kaynağıdır da. Yaşamda karşılaşılan en yaygın sorunlardan birisidir aynı zamanda. Annelerinin bakımını paylaşmadığı için kardeşler arasında yaşanan tartışmalar bu gruba girebilir. Bireysel olmayan problemler çözümü, tanımlanması en kolay sorunlardır. Arabanın tamiri, evde herhangi bir malzemenin bitmesi, yaşlı yakınınıza giysi alma gibi. Toplumsal problemler ise üç problem türünün dışında kalan, trafikle, eğitimle ilgili olan ve çözümü bireysel olmayan, birçok toplum kesiminin ya da kurumunun bir araya gelerek çözümleyebileceği durumlardır.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Problem çözmenin kaç bileşeni vardır?

Açıklama:

Bir dizi zihinsel süreci içeren problem çözme süreci karmaşıktır. Pek çok farklı zihinsel ve bilişsel süreçler etkili olmaktadır. Problem çözmenin bileşenleri deyince bireyin bu süreç esnasında etkin olan yetenek ve becerilerinden söz edilmektedir. Problem çözmenin bilişsel, meta-bilişsel ve güdüsel olmak üzere üç tane bileşeni söz konusudur.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Kişinin problem çözme stratejisini kontrol edebilmesi, gözden geçirebilmesi, yani problemin çözümünü yönetebilmesi problem çözmenin hangi bileşenine aittir?

Sonucu düşünebilme

Güdüsel bileşen

Bilişsel bileşen

Meta-bilişsel bileşen

Perspektif alabilme

Açıklama:

Problem çözmenin bir boyutu olan meta-bilişsel bileşeni, kişinin problem çözme stratejisini kontrol edebilmesi, gözden geçirebilmesi, yani problemin çözümünü yönetebilmesidir. Problem çözmenin her adımını izleyebilmek, adımlardaki hata ve doğruları analiz edebilmektir. Ayrıca bu süreçteki becerileri ne zaman kullanacağı, nasıl denetleneceği ve başka konulara aktarımını yapabilmektir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Probleme genel yönelim

Problemin tanımlanması ve formüle edilmesi

Alternatiflerin oluşturulması

Karar verme

Değerlendirme

Yukarıdakilerden hangi ya da hangileri Beş Aşamalı Problem Çözme Yaklaşımının aşamalarındandır?

I, II

I, III

I, II, III

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Kişilerin gündelik hayatta karşılaştıkları sosyal problemleri ele almak, probleme ilişkin yönelimlerini ve problem çözme tarzlarını belirlemek için "Beş Aşamalı Problem Çözme Yaklaşımı" problem çözme alanyazınında önemli bir nokta olarak kabul edilmektedir. Bu yaklaşıma göre problem çözmede izlenen beş aşama; probleme genel yönelim, problemin tanımlanması ve formüle edilmesi, alternatiflerin oluşturulması, karar verme ve değerlendirmedir. Bu beş adım bireyin etkili bir şekilde problemini çözmesine ve yaşamında karşılaştığı stresli olaylarla baş etmesine yardım eder.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Müdahale sonunda benlik saygılarında ve yaşamın niteliğinde artma, kaygı ve depresyon düzeylerinde azalma belirlenmektedir.

Problem çözme becerileri gelişmekte ve bakım vermenin olumsuz etkisi azalmaktadır.

Katılanların tümü kuruma gelenlerin hepsine bu eğitimin verilmesi gerektiğini ifade etmektedir.

Bakım veren aile üyesinin ve hastanede yaşlıya bakan hemşirelerin doyumunun artmaktadır.

Bakıcıların stresinin ve tükenmişliklerinin azalmaktadır.

Yukarıdakilerden hangi ya da hangileri bakıcılara verilen problem çözme eğitiminin etkilerindendir?

I ve II

III, IV ve V

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Bu programların bakıcılar üzerindeki etkileri şunlardır:
Müdahale sonunda benlik saygılarında ve yaşamın niteliğinde artma, kaygı ve depresyon düzeylerinde azalma belirlenmektedir. Problem çözme becerileri gelişmekte ve bakım vermenin olumsuz etkisi azalmaktadır. Katılanların tümü kuruma gelenlerin hepsine bu eğitimin verilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Tekniğin olumlu bir yanı, bakım veren aile üyesinin ve hastanede yaşlıya bakan hemşirelerin doyumunun artmasıdır. Bakıcıların stresinin ve tükenmişliklerinin azalması da önemli bir sonuç olarak karşımıza çıkmaktadır.
Doğru cevap E' dır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Tarafların problem çözme yeteneklerine odaklanan ve arabulucu anlaşmazlığın duygusal yanlarına dikkat çeken arabulucu türü aşağıdakilerden hangisidir?

Değerlendirici

Kolaylaştırıcı

Umursamaz

Dönüştürücü

Güçlendirici

Açıklama:

Kolaylaştırıcı ya da terapötik arabuluculuk tarafların problem çözme yeteneklerine odaklaşmakta ve arabulucu anlaşmazlığın duygusal yanlarına dikkat çekmektedir. Taraflar gelecekte yaşayacakları benzer sorunları ele alma yollarını tartışmaktadırlar. Kolaylaştırıcı tarzda kazan-kazan yaklaşımı daha belirgindir. Bu arabuluculuk tarzı tarafların kendi kararlarını vermesi ve ara bulucunun bunu sağlamasına odaklaşır. Arabulucu uygun bir müzakere ortamı yaratmak ve onların müzakerelerine yardım etmekle görevlidir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Madde veya ilaç kullanan bir aile yakının varlığı

Bakımı için bir aile üyesine bağımlı olma

Yaşlının hastalıkları nedeniyle bilişsel yetenekleri azalması

Kumar oynayan bir aile yakının varlığı

Yaşlı bireyin bir aile üyesinden korkması

Yukarıdakilerden hangi ya da hangileri maddi istismarı arttıran öğelerdendir?

I ve II

II ve III

I, II ve II

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Yaşlı istismarıyla çok bağlantılı bir konu yaşlının maddi olarak istismar edilmesidir. Maddi istismar yaşlının parasının ya da mallarının onun izni olmadan uygunsuzca kullanımıdır. Maddi istismarın Avusturya’da en sık görülen istismar türü olduğu rapor edilmiştir. Maddi istismarı arttıran ögeler şu şekilde sıralanmıştır (Bagshaw, Adams, Zannettino ve Wendt, 2015):

• Madde veya ilaç kullanan bir aile yakının varlığı,
• Bakımı için bir aile üyesine bağımlı olma,
• Yaşlının hastalıkları nedeniyle bilişsel yetenekleri azaldığında,
• Kumar oynayan bir aile yakını varsa,
• Yaşlı, bir aile üyesinden korkmuşsa,
• Yaşlı, haklarının farkında değilse,
• Şiddet ya da istismar yapan bir aile üyesinin varlığında,
• Yaşlılar mallarını çocuklarına vermeliler gibi yaşlı insanlara yönelik kültürel değerlere sahipse,
• Destek ve kurum hizmetleri olmayan yerde yaşayan ve aileleri bakan yaşlı iseler,
• Yaşlı kişinin aile üyeleri arasındaki yetersiz iletişim varsa,
• Yaşlı geçmişte çocuklarını istismar etmişse, kötü davranmışsa,

• Dayanışmanın daha önemli olduğu toplulukçu kültürden gelmişse,
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

İçinde bulunulan durumla olması istenilen durum arasındaki farklılık ve çeşitli engeller nedeniyle istenilen duruma ulaşamama durumuna ne ad verilir?

Çözüm

Cevap

Anlaşma

Anlaşamama

Problem

Açıklama:

Problem en genel anlamıyla “içinde bulunulan durumla olması istenilen durum arasındaki farklılık ve çeşitli engeller nedeniyle istenilen duruma ulaşamama durumudur”.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Problemler kaç grupta sınıflandırılır?

Açıklama:

Problemler dört grupta gruplanmaktadır: bireysel, kişiler arası, bireysel olmayan ve toplumsal problem (Eskin, 2014)

Doğru Cevap: D

Soru 39

İnsan ilişkilerinde yaşadığımız sorunlar hangi problem grubunun tanımıdır?

Kişiler arası problemler

Bireysel problemler

Çocuksu problemler

Bireysel olmayan problemler

Toplumsal problemler

Açıklama:

Kişiler arası problemler ise insan ilişkilerinde yaşadığımız sorunlardır. İnsan ilişkileri yaşamı güzel ve anlamlı kılan en önemli doyum kaynaklarından biri olduğu gibi, en büyük sorun kaynağıdır da. Yaşamda karşılaşılan en yaygın sorunlardan birisidir aynı zamanda. Annelerinin bakımını paylaşmadığı için kardeşler arasında yaşanan tartışmalar bu gruba girebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Bilişsel

Meta-bilişsel

Güdüsel

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri problem çözmenin bileşenlerini oluşturur?

Yalnız I

Yalnız II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Problem çözmenin bilişsel, meta-bilişsel ve güdüsel olmak üzere üç tane bileşeni söz konusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 41

“................................. yaklaşımına göre, problem çözmede izlenen beş aşama; probleme genel yönelim, problemin tanımlanması ve formüle edilmesi, alternatiflerin oluşturulması, karar verme ve değerlendirmedir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Beş aşamalı problem çözme yaklaşımı

Problem çözmeyi bilgi işleme süreçleri açısından açıklayan yaklaşım

Sağlık hizmetine başvuran kişiler arasındaki ruhsal sorunların sağaltımı için önerilen yaklaşım

Çözüme odaklı yaklaşım

Etki tepki yaklaşımı

Açıklama:

Beş aşamalı problem çözme yaklaşımına göre problem çözmede izlenen beş aşama; probleme genel yönelim, problemin tanımlanması ve formüle edilmesi, alternatiflerin
oluşturulması, karar verme ve değerlendirmedir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Bilgi ve veri elde etmeye dayanan problemi tanımlama ve şekillendirme

Alternatif stratejileri belirleme

Karar verme

Çözümü tamamlama

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri problem çözme modelinde tanımlanan becerilerindendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Problem çözme modeli dört temel beceriye odaklaşmaktadır:
1. Bilgi ve veri elde etmeye dayanan problemi tanımlama ve şekillendirme.
2. Alternatif stratejileri belirleme
3. Karar verme
4. Çözümü tamamlama

Doğru Cevap: E

Soru 43

Alternatif uyuşmazlık çözüm yollarından biri olan...................., bir karar uygulama yetkisi olmayan tarafsız bir üçüncü tarafın, tartışmalı tarafların mutabık kalınmış bir çözüme ulaşmalarına destek verdiği gayri resmî bir süreç olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

Arabuluculuk

Tartışma

İletişim

Halkla ilişkiler

Konuşma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 44

''Tarafların problem çözme yeteneklerine odaklaşmakta ve arabulucu anlaşmazlığın
duygusal yanlarına dikkat çekmektedir. Taraflar gelecekte yaşayacakları benzer sorunları ele alma yollarını tartışmaktadırlar. Kazan-kazan yaklaşımı daha belirgindir. Bu arabuluculuk tarzı tarafların kendi kararlarını vermesi ve ara bulucunun bunu sağlamasına odaklaşır. Arabulucu uygun bir müzakere ortamı yaratmak ve onların
müzakerelerine yardım etmekle görevlidir.''
Yukarıda verilen paragrafta arabuluculuğun hangi türü anlatılmaktadır?

Değerlendirici

Kolaylaştırıcı

Dönüştürücü

Ayrıştırıcı

Uzlaştırmamacı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 45

Yaşlılara hizmet veren kurumların yöneticileri ve hizmet veren bakıcılardan elde
edilen sonuçlara göre aşağıdakilerden hangisi yaşlı arabulucuların sahip olmaları gereken özelliklerden biri değildir?

Yaşlı bir kişinin maddi istismara maruz kalma riskini değerlendirmek için yeterliğe
sahip olmalı,

Aile sistem, aile yaşam döngüsü gibi aile kuramlarını bilmeli,

Yaşlının istismar edildiğini fark edebilecek yetkinlikte olmalı,

Çalıştığı ailenin dinamikleri ve ailenin geçmişine ilişkin bilgiyi edinebilmeli,

Evli ve anne-babası sağ olmalı

Açıklama:

Yaşlılara hizmet veren kurumların yöneticileri ve hizmet veren bakıcılardan elde edilen sonuçlara göre yaşlı arabulucuları aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır (Bagshaw,
Adams, Zannettino, Wendt, 2015, Barry, 2015):
• Aile sistem, aile yaşam döngüsü gibi aile kuramlarını bilmeli,
• Yaşlı bir kişinin maddi istismara maruz kalma riskini değerlendirmek için yeterliğe
sahip olmalı,
• Yaşlının istismar edildiğini fark edebilecek yetkinlikte olmalı,
• Çalıştığı ailenin dinamikleri ve ailenin geçmişine ilişkin bilgiyi edinebilmeli,
• Yaşlılarla empati kurabilmeli ve yaşlanma süreci hakkında bilgisi olmalı
• Yaşlılık hukuku, finans konusu hakkında eğitim almalı,
• Kültürel farkındalık ve sorumluluk duygusu olmalı,
• Güçlü yanlara odaklanan, bütünsel, açık, saydam, önyargısız yaklaşıma sahip olmalı,
• Yaşlanma sürecindeki bilişsel özelliklere hâkim olmalı,
• Arabuluculuk sürecinde gereksinim duyulan güvenilir destek kişilere örneğin bir
avukata ulaşabilmeli,
• Karar verme sürecine yaşlı kişinin katılımını arttırmak için teknikler kullanabilmeli,
• Yaşlının söz hakkı olmalı ve arabuluculuk sürecinde yaşlının söz hakkını ortaya
koyması için ortam hazırlayabilmeli,
• Gerektiğinde geriatristlerden yaşlının değerlendirilmesi için yardım istemeli,
• Yaşlının kapasitesinde sorun olduğunda arabuluculuğun süresini belirleyebilmeli
ve çok uzun süren toplantılardan kaçınılmalı,
• Güçlü duygularla ilgilenebilmeli ve büyük bir grupla etkili bir şekilde iletişim kurma yeteneğine sahip olmalı,
• Arabuluculuk toplantılarını kontrol etme yeteneği güçlü olmalıdır

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi maddi istismarı arttıran ögelerden biri değildir?

Madde veya ilaç kullanan bir aile yakının varlığı,

Bakımı için bir aile üyesine bağımlı olma,

Yaşlının hastalıkları nedeniyle bilişsel yetenekleri azaldığında,

Yaşlı, bir aile üyesinden korkmuşsa,

Yaşlı bakımlı, güzel ve güçlüyse

Açıklama:

Maddi istismarı arttıran ögeler şu şekilde sıralanmıştır (Bagshaw, Adams, Zannettino ve Wendt, 2015):
• Madde veya ilaç kullanan bir aile yakının varlığı,
• Bakımı için bir aile üyesine bağımlı olma,
• Yaşlının hastalıkları nedeniyle bilişsel yetenekleri azaldığında,
• Kumar oynayan bir aile yakını varsa,
• Yaşlı, bir aile üyesinden korkmuşsa,
• Yaşlı, haklarının farkında değilse,
• Şiddet ya da istismar yapan bir aile üyesinin varlığında,
• Yaşlılar mallarını çocuklarına vermeliler gibi yaşlı insanlara yönelik kültürel değerlere sahipse,
• Destek ve kurum hizmetleri olmayan yerde yaşayan ve aileleri bakan yaşlı iseler,
• Yaşlı kişinin aile üyeleri arasındaki yetersiz iletişim varsa,
• Yaşlı geçmişte çocuklarını istismar etmişse, kötü davranmışsa,
• Dayanışmanın daha önemli olduğu toplulukçu kültürden gelmişse,
• Yaşlı aile üyeleri ile ortak iş yapıyorsa,
• Aynı evde, çiftlikte yaşayan yaşlılarsa daha çok istismara maruz kalmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 47

I. Tüm katılanlara eşit uzaklıkta olmak
II. Gizlilik
III. Tarafsız ve adil olmak
IV. Bir tarafa daha yakın olmak
Yukarıdakilerden hangi/ hangileri yaşlı arabulucularının bilmesi gereken etik ilkelerdendir?

I, II

I, III

I, II, III

II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Yaşlı arabulucuları etik kuralları bilmelidir. Etik ilkelerden biri tüm katılanlara eşit uzaklıkta olmak, hepsinin çıkarlarını gözetmek ve katılanların tümüyle birlikte çalışmaktır. Arabulucu tarafların bir kısmını ihmal edip, yaşlıyı tamamen koruyarak bu aşırı korumacılık tuzağına da düşmemelidir. İkinci ilke gizliliktir. Yaşlı arabulucusu arabuluculukta elde edilen bilgiyi arabuluculuk sürecinin tarafı olmayan bir kişiye anlatmamalıdır. Gizliliğin ihlal edileceği bazı durumlar söz konusudur: Yaşamı veya güvenliği tehdit eden bir bilgi açıklandığında, gerçek ya da potansiyel bir istismar bilgisi olduğunda, bu bilgi yargı yoluyla istendiğinde, taraflar açık bir arabuluculuk süreci yürütülmesinde anlaştıklarında gizlilik ilkesine uyulmayabilir. Tarafsız ve adil olmak üçüncü etik ilkedir. Mümkün olduğu kadar kırılgan ve incinebilir durumda olan yaşlı kadar diğer tarafların da sesine kulak vermelidir. Arabuluculuğa katılan her kişiye görüşlerini, endişelerini, isteklerini açıklama fırsatı tanınmalıdır. Katılanlara istedikleri bir anda arabuluculuğu sonlandırabilecekleri hatırlatılmalıdır. Arabulucu yaşlı bile olsa herkesin kendi yaşamıyla ilgili karar verme hakkı olduğunu kabul etmeli ve süreci buna göre yürütmelidir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Yaşlı arabuluculuğu yaklaşımı hangi ülkede yaygın olarak kullanılmaktadır?

İngiltere

Bulgaristan

Almanya

Amerika

Türkiye

Açıklama:

Yaşlı arabuluculuğu yaklaşımı Amerika Birleşik Devletleri, Kanada gibi ülkelerde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Tarafsız bir kişi tarafından yapılması ve yaşlının haklarını dikkate alması bu yaklaşımın değerini arttırmaktadır. Aile içi çatışmaların çözümünü kolaylaştırmakta ve kararların daha sağlıklı alınmasını sağlamaktadır.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerin hangisi yaşlanma sürecine bağlı olarak ortaya çıkan ve yaşlılarda stres sürecini tetikleyen unsurlar arasında yer almaz?

Yaşlanma sürecinde yaşanan fizyolojik değişimler

Maddi yetersizlikler

Kas-iskelet sistemi sorunları

Sinir sisteminde gerilemeler

Duyusal organlarda gerilemeler

Açıklama:

Yaşlanma sürecinde bir yandan vücut sistemlerinde meydana gelen gerilemeler, diğer yandan süreğen hastalık sayısı, yaşlı bireylerin aktivite düzeyini yavaş yavaş azaltırken aynı zamanda toplumsal rollerde ve yaşamın içerisinde olma (katılım) becerilerini sekteye uğratmaya başlamaktadır. Yaşlılığın getirdiği fizyolojik değişimler ve baş gösteren sağlık sorunları bireylerin temizlik, giyinme gibi temel günlük yaşam becerileri ile alış-veriş yapma, iletişim ve sosyal beceriler gibi ileri günlük yaşam becerilerinde bağımsızlık düzeyini tehdit edebilmektedir. Ayrıca yaşlanan bireylerde kişisel ve çevresel faktörlerin aktivite ve katılım düzeyini sınırlandırıcı veya kolaylaştırıcı etkilere yol açtığını da ortaya koymaktadır. Örneğin yaşlı bir bireyin göz hastalığı görme kaybına yol açıp, çevreye olan bağımlılığını arttırarak öz yönetimini olumsuz etkileyebilir. Tüm bunlar o yaşlı birey için bir stres kaynağı hâline dönüşür, beraberinde aktivite ve katılımını da sınırlandırabilir. Yaşlanma sürecinde pek çok vücut sisteminde olduğu gibi duyu ve sinir sisteminde de bazı değişiklikler gerçekleşir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Strese maruz kalındığında vücudun devreye soktuğu ilk reaksiyon aşağıdakilerin hangisidir?

Karar verme

Savaş ya da kaç tepkisi

Öfke

Ağlama

Seçici uyum gösterme

Açıklama:

Strese maruz kalındığında vücut öngörülebilir şekilde bir dizi reaksiyonu devreye sokar. Bu reaksiyonlardan ilki, savaş ya da kaç tepkisi olan genel bir alarm reaksiyonudur ve tüm duyuları aktive ederek vücudumuzun göstereceği gerekli cevaba ilişkin bir hüküm vermeyi sağlar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda stres süreciyle birlikte bilişsel fonksiyonlarda oluşabilecek değişikliklerden biri değildir?

Davranış veya eylem öncesi planlamada yetersizlik

Hatırlamama

Davranış veya eylemle ilgili karar verme sürecinde hatalar

Yorgunluk

Bilinç bulanıklığı

Açıklama:

Yaşlılarda stres süreciyle birlikte bilişsel fonksiyonlarda oluşabilecek değişiklikler;

Davranış veya eylem öncesi planlamada yetersizlik,

Hatırlamama,

Uyumsal (oryantasyon) sorunlar,

Bilinç bulanıklığı,

Belirsizlik durumlarına karşı düşük tolerans gösterme,

Davranış veya eylemle ilgili karar verme sürecinde hatalar,

İnsanları yanlış tanıma,

Konsantrasyon, planlama ve problem çözmede yetersizlik,

Yaratıcılık, algılama ve ilgide azalma,

Sabırsızlık, öfke, yalnızlık, şüphe, depresyon ve ağlama olarak sıralanabilir.

Bunlar arasında D seçeneğinde verilen "yorgunluk" yer almamaktadır. Fizyolojik yorgunluk yaşlı bireylerin yeni bir stres uyaranına anormal tepki verme olasılığını arttırabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Başarılı yaşlanma bireylerin ergenlik döneminden itibaren bilinçli çabalarıyla oluşturulabilir.

Başarılı Yaşlanma Modeli’nin ilk maddesi olan hastalık veya engellilik durumunun olmaması, 65 yaş ve sonrası yaşlılık döneminde yapılacak bazı dışsal faktörlerin uyarlanması ile mümkün olabilmektedir.

Başarılı yaşlanma modelinin ikinci maddesi yüksek bilişsel ve fiziksel işlevleri sürdürme olarak tanımlanmaktadır. Buna göre bireylerin günlük yaşam alışkanlıklarında olabildiğince hareketli olmaları, gün içerisinde uzun süreli oturma ve yatma gibi pasif pozisyonları tercih etmemeleri önerilmektedir.

Başarılı yaşlanma modelinin üçüncü maddesi olan yaşama aktif katılarak sosyal ve üretken etkinliklerin sürdürülmesi beden ve ruh sağlığında bütünlüğü korumak açısından önemlidir.

Başarılı yaşlanma modeli ile ilgili olarak yukarıda yer alan ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I, III ve IV

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Başarılı Yaşlanma Modeli ile ilgili olarak II. numaral ifade yanlış bilgi içermektedir. Doğrusu, "başarılı yaşlanma modeli’nin ilk maddesi olan hastalık veya engellilik durumunun olmaması, 65 yaş ve sonrası yaşlılık dönemi uygulamalarından daha çok genç yetişkinlik ve yetişkinlik dönemlerinde (18-65 yaş) yapılacak bazı dışsal (kontrol edilebilir) faktörlerin uyarlanması ile mümkün olabilmektedir" şeklindedir. Bu nedenle, bu ifadenin yer almadığı seçenek olan C seçeneği doğru kabul edilecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bir serbest zaman etkinliği örneği olamaz?

Balık avlama

Konsere gitme

Kitap okuma

Uyuma

Pasta yapma

Açıklama:

Serbest zaman etkinliği, “çalışma, uyuma ve öz bakım gibi zorunlu işlere ayrılan zamanın dışındaki zamanda içsel olarak motive olunan ve zorunlu olmayan bir aktiviteye dahil olma” olarak tanımlanmaktadır. Diğer bir ifade ile, bireyin seçtiği ve eğlendiği bir etkinliğe katılmasıdır. Örneğin kitap okuma, bahçe işleri, çeşitli oyunlar, spor branşlarına katılım, sanat ve el işi aktiviteleri, doğada yapılan etkinlikler (trekking, balık tutma, bisiklete binme), pasta yapma, tiyatro oyunu izleme, konsere katılma ve benzeri etkinliklerdir. Uyuma serbest zaman etkinliğine örnek olamaz. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerin hangisi serbest zaman etkinliklerine katılmanın fiziksel yararlarından biridir?

Duyusal girdileri sağlama

Kendi yaşamını organize etmeye alışma

Dikkat ve konsantrasyon süresinde artış

Yönetme ve yürütme becerilerinde artış

Kendini değerli hissetme

Açıklama:

Serbest zaman etkinliklerine katılmanın fiziksel yararları
• Kan dolaşımında artış,
• Kaba ve ince motor işlevler, her iki uzvu kullanma ve el-göz koordinasyonunda artış,
• Vücudun denge kontrolünde payı olan vestibuler sistemin işlevini geliştirme,
• Duyusal girdileri sağlama,
• Hareket öncesi motor planlama sürecinde gelişim,
• Algısal becerilerde ilerleme,
• Kuvvet, eklem hareket genişliği ev fiziksel dayanıklılıkta artış,
• Denge ve duruş kontrolünde gelişme,
• Aktiviteleri aşamalı şekilde yerine getirme becerisinde artış olarak sıralanabilir.
Duyusal girdileri sağlama bu yararlardan biridir. Kendini değerli hissetme, kendi yaşamını organize etmeye alışma, dikkat ve konsantrasyon süresinde artış ve yönetme ve yürütme becerilerinde artış serbest zaman etkinliklerine katılmanın psikososyal yararları arasında yer alır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Yetersizlik algısı

Motivasyon ve ilgi kaybı

Serbest zaman etkinliklerinin önemini yeterince bilmeme

Etkinliğine katılacak fiziksel yeterliliğinin olmaması

Yukarıda yer alan ifadelerden hangisi ya da hangileri yaşlı bireylerin serbest zaman etkinliklerine katılımını engelleyen faktörler arasında yer almaktadır?

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Yaşlı bireylerin serbest zaman etkinliklerine katılımını engelleyen faktörler; (a) yetersizlik algısı, (b) motivasyon ve ilgi kaybı, (c) serbest zaman etkinliği için fiziki koşulların eksikliği veya erişimde güçlük, (d) serbest zaman etkinliğine katılacak fiziksel yeterliliğinin olmaması, (e) serbest zaman etkinliği için yeterli zaman diliminin olmaması, (e) uzman, bakım veren personel veya aile yakınlarının serbest zaman etkinliklerinin önemini yeterince bilmemesi, (f) yaşlının içinde bulunduğu psikososyal durumun olumsuz tutum ve davranışlara yol açması ve (g) İletişim sorunu çekme (özellikle orta düzeyde ve üzeri bilişsel kaybı olan ve iletişim sorunu çeken yaşlılar) olarak sıralanabilir. Yetersizlik algısı, motivasyon ve ilgi kaybı ve etkinliğine katılacak fiziksel yeterliliğinin olmaması sıralanan faktörler arasında yer almaktadır. Bireyin kendisinin değil uzman, bakım veren personel veya aile yakınlarının serbest zaman etkinliklerinin önemini yeterince bilmemesi bu faktörlerden biridir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi yaşlının sosyal özelliklerine ilişkin değerlendirme alanlarından biridir?

İş birliği ve rekabet

Sıralama ve strateji

Dikkat ve konsantrasyon

Denge, koordinasyon, dayanıklılık

Değerler

Açıklama:

Yaşlının sosyal özelliklerine ilişkin değerlendirme alanları; (a) kişisel sınırlar ve mesafe, (b) iletişim becerileri, (c) temas ve fiziksel yakınlık, (d) katılım, aktif, pasif, (e) iş birliği ve rekabet, (f) sosyal etkileşim becerileri, (g) destek ve ilişkiler, (h) takım çalışması ve (ı) güvenilir ve doğru tutumlardır. Dikkat ve konsantrasyon ile sıralama ve strateji yaşlının bilişsel özelliklerine ilişkin değerlendirme alanları arasında yer almaktadır. Denge, koordinasyon, dayanıklılık yaşlının fiziksel özelliklerine ilişkin değerlendirme alanları arasında yer almaktadır. Değerler ise yaşlının psikolojik özelliklerine ilişkin değerlendirme alanlarından biridir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Yetersizlik alanlarında sağaltım amacı taşıyacak şekilde bir program planlanır.

Yaşlının işlevsellik düzeyi dikkate alınarak kısa ve uzun süreli hedefleri tanımlayan beceriler yazılır.

Kısa süreli hedeflenen becerilerde katılım ve olabildiğince bağımsızlık kazanılarak, uzun süreli hedefe ilişkin beceride başarı elde edilmeye çalışılır.

Uzun süreli hedeflere ilişkin birden çok beceri planlanırken, kısa süreli hedeflere ilişkin öncelikle bir beceri yazılır.

Yaşlılara serbest zaman etkinliklerinin planlanması ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Yaşlılara serbest zaman etkinliklerinin planlanması sürecinde yetersizlik alanlarında sağaltım amacı taşıyacak şekilde bir program planlanır. Yaşlının işlevsellik düzeyi dikkate alınarak kısa ve uzun süreli hedefleri tanımlayan beceriler yazılır. Kısa süreli hedeflenen becerilerde katılım ve olabildiğince bağımsızlık kazanılarak, uzun süreli hedefe ilişkin beceride başarı elde edilmeye çalışılır. Ancak uzun süreli hedeflere ilişkin öncelikle bir beceri planlanırken, kısa süreli hedeflere ilişkin birden çok beceri yazılır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerin hangisi oryantasyon kaybı olan yaşlıların temel duyusal işlevlerini arttırabilmek üzere duyusal farkındalığı deneyimlemesini sağlamak için kullanılabileceklerden biri değildir?

Aromaterapi

El masajı

Enstrümental müzik

Snoezelen terapi

Egzersiz

Açıklama:

Oryantasyon kaybı olan yaşlıların temel duyusal işlevlerini arttırmak için kullanılabilecek etkinliklerden biri temel duyusal işlevler ile duyusal farkındalığı deneyimlemesini sağlamaktadır. Bu kapsamda aromaterapi, el masajı, enstrümantal müzik, snoezelen terapi (aydınlatma, baloncuklar, akvaryum) kullanılabilir. Egzersiz bu kapsamda kullanılabilecek strateji ve uygulamalar arasında yer almaz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda stres süreciyle birlikte oluşabilecek fizyolojik değişikliklerden biridir?

Bilinç bulanıklığı

Hareketsizlik eğilimi

İnsanları yanlış tanıma

Uyumsal (oryantasyon) sorunlar

Yaratıcılık ve algılamada azalma

Açıklama:

Hareketsizlik eğilimi yaşlılarda stres süreciyle birlikte oluşabilecek fizyolojik değişikliklerden biridir. Bilinç bulanıklığı, insanları yanlış tanıma, uyumsal (oryantasyon) sorunlar ile yaratıcılık ve algılamada azalma ise yaşlılarda stres süreciyle birlikte bilişsel fonksiyonlarda oluşabilecek değişikliklerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Hastalık veya engellilik durumunun olmaması

Yüksek bilişsel ve fiziksel işlevleri sürdürmek

Sağlık ekiplerinden tıbbi tedavi ve bakım hizmetleri almak

Yaşama aktif katılarak sosyal ve üretken etkinliklerin sürdürülmesi

Yukarıdakilerden hangileri “Başarılı Yaşlanma Modeli”nin temel unsurları arasında yer almaktadır?

Yalnız III

I ve II

II ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Başarılı yaşlanma modeli üç temel unsurdan oluşmaktadır; 1. Hastalık veya Engellilik Durumunun Olmaması, 2. Yüksek Bilişsel ve Fiziksel İşlevleri Sürdürmek, 3. Yaşama Aktif Katılarak Sosyal ve Üretken Etkinliklerin Sürdürülmesi. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi tekerlekli sandalye kullanan ve yer çekimine karşı ayakta durmada zorlanıp yürüyemeyen bir yaşlı için önerilebilecek bir serbest zaman etkinliği olabilir?

Yüzme

Futbol

Trekking

Yavaş tempolu koşu

Doğada bisiklet binme

Açıklama:

Tekerlekli sandalye kullanan ve yer çekimine karşı ayakta durmada zorlanıp yürüyemeyen bir yaşlı için havuzda su içi egzersiz veya yüzme önerilebilir. Suyun kaldırma kuvveti ile karada yer çekimi etkisi ile zorlandığı ayakta durma ve diğer hareketler suda kolaylıkla yaşlı tarafından yapılabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda serbest zaman etkinliklerine katılmanın fiziksel yararlarından biridir?

Sosyalleşmede artış

Duyusal girdileri sağlama

Kendini değerli hissetme

Öfkeli ve katı tutumda yumuşama

Dikkat ve konsantrasyon süresinde artış

Açıklama:

Duyusal girdileri sağlama yaşlılarda serbest zaman etkinliklerine katılmanın fiziksel yararlarından biridir. Sosyalleşmede artış, kendini değerli hissetme, öfkeli ve katı tutumda yumuşama ile dikkat ve konsantrasyon süresinde artış ise yaşlılarda serbest zaman etkinliklerine katılmanın psikososyal yararları arasında yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi gülmenin psikolojik ve psikososyal yararları arasında yer alır?

Solunum yollarının temizlenmesine yardımcı olur.

İskelet kaslarının gevşemesine yardımcı olur.

Kortizol ve noradrenalin gibi stres hormonlarını azaltır.

Zihinsel yalınlık, yaratıcılık ve düşünme faaliyetlerini geliştirir.

Bazı maddelerin vücutta salınımını sağlayarak ağrıyı geçici azaltabilir.

Açıklama:

Zihinsel yalınlık, yaratıcılık ve düşünme faaliyetlerini geliştirme gülmenin psikolojik ve psikososyal yararları arasında yer almaktadır. Solunum yollarının temizlenmesine yardımcı olma, iskelet kaslarının gevşemesine yardımcı olma, kortizol ve noradrenalin gibi stres hormonlarını azaltma ve bazı maddelerin vücutta salınımını sağlayarak ağrıyı geçici azaltabilme ise gülmenin fiziksel sağlığa yararları arasında yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi, kişi ve toplulukların istedikleri, ihtiyaç duydukları veya kendilerinden beklenen aktiviteleri yapabilme becerilerini geliştirerek veya aktiviteyi ya da çevreyi kişilerin katılımını daha iyi sağlayabilecek şekilde düzenleyen uzmandır?

Ergoterapist

Fizyoterapist

Psikoterapist

Hipnoterapist

Davranışsal terapist

Açıklama:

Ergoterapist, kişi ve toplulukların istedikleri, ihtiyaç duydukları veya kendilerinden beklenen aktiviteleri yapabilme becerilerini geliştirerek veya aktiviteyi ya da çevreyi kişilerin katılımını daha iyi sağlayabilecek şekilde düzenleyen uzmandır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi yaşlının bilişsel özelliklerine ilişkin değerlendirme alanları arasında yer alır?

Kişisel sınırlar ve mesafe

İletişim becerileri

Dikkat ve konsantrasyon

İş birliği ve rekabet

Takım çalışması

Açıklama:

C seçeneği dışında yer alan seçenekler yaşlının sosyal özelliklerine ilişkin değerlendirme alanlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi yaşlının fiziksel özelliklerine ilişkin değerlendirme alanları arasında yer alır?

Duygu kontrolü

Görsel ve işitsel algı

Sorunlarla başa çıkma

Tatmin olma, memnuniyet

Öfke kontrolü, tolerans seviyesi

Açıklama:

B seçeneği dışında yer alan seçenekler yaşlının psikolojik özelliklerine ilişkin değerlendirme alanlarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Yaşlıların stres yönetiminde serbest zaman etkinliği olarak kullanılabilecek 30 dakikalık bir fiziksel aktivite seansının kaç dakikasında etkinlik fazı olmalıdır?

Açıklama:

30 dakikalık bir fiziksel aktivite seansının, ilk beş dakikası ısınma fazı (hafif yürüyüş, esneklik egzersiz), son beş dakikası soğuma fazı (hafif yürüyüş, esneklik egzersiz), 20 dakika da etkinlik fazı (yürüyüş, yüzme, dans, bisiklet) olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdaki yaşlıların stres yönetiminde kullanılan serbest zaman etkinliklerinden iletişimi geliştirmeye yönelik uygulama prensiplerinden hangisi yanlıştır?

Serbest zaman etkinliği sırasında uzman aktif dinleyici olmalı

Bireyin konuşmayı başlatması kesilmemeli

İletişim sırasında yaşlının hataları düzeltilmeli

Yaşlı bireyin göz seviyesinde konuşulmalı

Yaşlının vücut dili takip edilmeli

Açıklama:

İletişim sırasında yaşlının hataları sorun edilmemelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

“Başarılı Yaşlanma Modeli” aşağıda verilen hangi unsurlardan oluşur?
I-Hastalık veya Engellilik Durumunun Olmaması,
II-Yüksek Bilişsel ve Fiziksel İşlevleri Sürdürmek,
III-Yaşama Aktif Katılarak Sosyal ve Üretken Etkinliklerin Sürdürülmesi.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-III

I-II-III

Açıklama:

“Başarılı Yaşlanma Modeli”ni öne sürerek, bazı yaşam biçimi değişikliklerinin yaşlanan bireylerin işlevlerini ve aktivite düzeylerini koruyacağını öne sürmüşlerdir. Başarılı yaşlanma modeli üç temel unsurdan oluşmaktadır;
1. Hastalık veya Engellilik Durumunun Olmaması,
2. Yüksek Bilişsel ve Fiziksel İşlevleri Sürdürmek,
3. Yaşama Aktif Katılarak Sosyal ve Üretken Etkinliklerin Sürdürülmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların serbest zaman etkinliği olarak yaptığı faaliyetlerden biri değildir?

Kitap okuma

Müzik dinleme

Film izleme

İlaçlarını alma

Spor yapma

Açıklama:

Serbest zaman etkinliği, yaşlının kendi isteğiyle serbestçe seçtiği fiziksel, zihinsel ve/veya sosyal duygusal aktivitelerdir. Yaşlı bireyin yürüyüş yapması fiziksel aktivite, arkadaşlarıyla domino oynaması zihinsel aktivite, bir doğum günü kutlamasına katılarak hoşça vakit geçirmesi sosyal-duygusal aktiviteye örnek olarak verilebilir

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi gülmenin psikolojik ve psikososyal yararlarından biridir?

Kan basıncını düşürerek kalp-damar işlevlerinde iyileşme sağlar.

Kan akışını kolaylaştırarak iyileşmeyi ve beyin dokusunun oksijenlenmesini arttırır.

Solunum yollarının temizlenmesine yardımcı olur.

İskelet kaslarının gevşemesine yardımcı olur.

Zihinsel yalınlık, yaratıcılık ve düşünme faaliyetlerini geliştirir.

Açıklama:

Zihinsel yalınlık, yaratıcılık ve düşünme faaliyetlerini geliştirir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin serbest zaman etkinliklerine katılımını engelleyen faktörlerden biri değildir?

Yetersizlik algısı,

Motivasyon ve ilgi kaybı,

Serbest zaman etkinliği için fiziki koşulların eksikliği veya erişimde güçlük,

Serbest zaman etkinliğine katılacak fiziksel yeterliliğinin olmaması,

Yaşlının hoşlandığı yiyecekler

Açıklama:

Yaşlının hoşlandığı yiyecekler

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi yaşlının sosyal özelliklerine ilişkin değerlendirme alanlarından biridir?

İletişim becerileri

Dikkat ve konsantrasyon

Somut ve soyut işlemleme

Yönerge takip etme

Becerinin genellenebilmesi (öğrenmenin transferi)

Açıklama:

İletişim becerileri

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi yaşlının inanç ve ruhani özelliklerine ilişkin değerlendirme alanlarından biri değildir?

İlişkilendirme

Meditasyon ve ritüeller

Yaşamdaki anlam

Yaşam kalitesi algısı

Algı-motor beceriler

Açıklama:

Yaşlının İnanç ve Ruhani Özelliklerine İlişkin Değerlendirme Alanları
• İlişkilendirme
• Meditasyon, ritüeller
• Yaşamdaki anlam
• Yaşam kalitesi algısı

Doğru Cevap: E

Soru 27

................., kişi ve toplulukların istedikleri, ihtiyaç duydukları veya kendilerinden beklenen aktiviteleri yapabilme becerilerini geliştirerek veya aktiviteyi ya da çevreyi kişilerin katılımını daha iyi sağlayabilecek şekilde düzenleyen uzmandır. Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.

Fizyoterapist

Ergoterapist

Psikoterapist

Radyoterapist

Hidroterapist

Açıklama:

Ergoterapist, kişi ve toplulukların istedikleri, ihtiyaç duydukları veya kendilerinden
beklenen aktiviteleri yapabilme geliştirerek veya aktiviteyi ya da çevreyi kişilerin katılımını daha iyi sağlayabilecek şekilde düzenleyen uzmandır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

65 yaş üstü bireylere haftalık kaç dakika orta yoğunlukta (örneğin hızlı tempoda yürüyüş) fiziksel aktivite olarak önerilmektedir?

100

150

Açıklama:

65 yaş üstü bireylere haftalık 150 dakika orta yoğunlukta (örneğin hızlı tempoda yürüyüş) fiziksel aktivite önerilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi evde bakım altında olan yaşlı bireylerle ilgilenen bakıcı veya aile üyelerinin ev ve yakın çevresinde yapabilecekleri yanlış uygulamalardan biridir?

Yaşlı bireyin yattığı yatağın çarşafının temiz ve katlanmamış ve yastığının yeterli
yükseklikte olmasına özen gösterme (nefes darlığı olan yaşlı bireylerde yüksek yastıkla yatma solunumu kolaylaştıracaktır),

Yaşlının cilt sağlığını korumak amacıyla düzenli gözlenmesi, cilt kuruluğunun önlenmesi, kuyruk sokumu gibi kemik çıkıntısı olan bölgeler üzerine fazla yatılmaması, açılan yaralar için bakım hemşiresinin önerilerinin uygulanması,

Ayağa kalkabilen yaşlı bireyleri olabildiğince önce yatak kenarında oturtma, sonra
baston veya yürüteç gibi bir destekle ayağa kaldırmaya yardımcı olma.

Yaşlı birey yatağa bağımlı ise pozisyon değişikliği yapılmamalıdır

Ayağa kalkabilen yaşlıların tansiyon düzeylerini kontrol edebilmek amacıyla önce yatak kenarında oturtulmaları ve sonra yavaşça ayağa kaldırmaları ve burada biraz bekleyip “baş dönmesi” şikayeti yoksa kontrollü bir şekilde yürütmeye başlamaları

Açıklama:

Yaşlı birey yatağa bağımlı ise her 30 dakikada bir pozisyon değişikliği yapma (basınç yaralarının oluşumunu engelleme amacıyla)

Doğru Cevap: D

Soru 30

İlişki kurmak istemeyen yaşlılar için personelin ne tür bir davranışta bulunmaması gerekir?

Bire bir konuşması

El temasını kullanması

Teşvik edici ılımlı bir tutum göstermesi

Sevecen davranması

Zorla katılıma ikna etmesi

Açıklama:

İlişki kurmak istemeyen yaşlılar için personelin bire bir konuşması, el temasını
kullanması ve küçük bir gruba dâhil olması için teşvik edici ılımlı bir tutum göstermesi önerilir. Ancak daha katı tutum gösteren yaşlılar için yapılandırılmış bir
müdahale planına gereksinim vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi başarılı Yaşlanma Modeline ait değildir?

hastalık durumunun olmaması

engellilik durumunun olmaması

bilişsel işlevlerin sürdürülmesi

fiziksel işlevlerin sürdürülmesi

yaşama aktif katılım gerekmemesi

Açıklama:

Başarılı Yaşlanma Modeli;hastalık veya engellilik durumunun olmaması, bilişsel, fiziksel işlevlerin sürdürülmesi ve yaşama aktif katılım unsurlarından oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Yaşlılarda stres süreciyle birlikte bilişsel fonksiyonlarda oluşabilecek değişikliklerin dışında kalır?

Davranış veya eylem öncesi planlamada yetersizlik

Engellilik Durumunun Olması

Belirsizlik durumlarına karşı düşük tolerans gösterme

Hatırlamama

Sabırsızlık, öfke, yalnızlık, şüphe, depresyon ve ağlama

Açıklama:

Yaşlılarda stres süreciyle birlikte bilişsel fonksiyonlarda oluşabilecek değişiklikler;
• Davranış veya eylem öncesi planlamada yetersizlik
• Hatırlamama
• Uyumsal (oryantasyon) sorunlar
• Bilinç bulanıklığı
• Belirsizlik durumlarına karşı düşük tolerans gösterme
• Davranış veya eylemle ilgili karar verme sürecinde hatalar
• İnsanları yanlış tanıma
• Konsantrasyon, planlama ve problem çözmede yetersizlik
• Yaratıcılık, algılama ve ilgide azalma
• Sabırsızlık, öfke, yalnızlık, şüphe, depresyon ve ağlama

Doğru Cevap: B

Soru 33

“Başarılı Yaşlanma Modeli” kaç temel unsurdan oluşmaktadır?

Üç

Dört

Beş

Altı

Yedi

Açıklama:

Başarılı yaşlanma modeli üç temel unsurdan oluşmaktadır;
1. Hastalık veya Engellilik Durumunun Olmaması,
2. Yüksek Bilişsel ve Fiziksel İşlevleri Sürdürmek,
3. Yaşama Aktif Katılarak Sosyal ve Üretken Etkinliklerin Sürdürülmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi serbest zaman etkinliklerine katılmanın psikososyal yararlarından biridir?

Kendini değerli hissetmeme

Öfkeli ve katı tutumda artma

Sosyalleşmede azalma

Yönetme ve yürütme becerilerinde azalma

Kendi yaşamını organize etmeye alışma

Açıklama:

Kendi yaşamını organize etmeye alışma

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi gülmenin fiziksel sağlığa yararlarından biridir?

Sorunlarla başa çıkmayı kolaylaştırır

Arkadaş ilişkilerinin gelişimini destekler

Kan basıncını düşürerek kalp-damar işlevlerinde iyileşme sağlar

İyilik hâlini destekler ve iyimser ve umutlu olmayı kolaylaştırır

Olumsuz duygu ve düşüncelerden uzaklaşmaya yardımcı olur

Açıklama:

Kan basıncını düşürerek kalp-damar işlevlerinde iyileşme sağlar

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi gülmenin psikolojik ve psikososyal yararlarından biridir?

Zihinsel yalınlık, yaratıcılık ve düşünme faaliyetlerini geliştirir

Bireyin kendini iyi hissetmesini sağlayan endorfin ve seratonin gibi hormonların
salınımını sağlar

Bazı maddelerin vücutta salınımını sağlayarak (opioid) ağryı geçici azaltabilir

Kortizol ve noradrenalin gibi stres hormonlarını azaltır

Bağışıklık işlevlerini arttırır

Açıklama:

Zihinsel yalınlık, yaratıcılık ve düşünme faaliyetlerini geliştirir

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi serbest zaman etkinliklerini planlamadan önce yaşlıya ilişkin elde edilmesi gereken önemli bilgilerden biridir?

Dikkat ve konsantrasyon

Yaşlının günlük genel faaliyetleri

Somut ve soyut işlemleme

Yönerge takip etme

Becerinin genellenebilmesi

Açıklama:

Yaşlının günlük genel faaliyetleri (normal bir günde yaptıkları)

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Yaşlının Psikolojik Özelliklerine İlişkin Değerlendirme Alanlarından biri değildir?

Öfke kontrolü, tolerans seviyesi

Endişe

Stres ve gerilimi azaltma

Yaşam kalitesi algısı

Sorunlarla başa çıkma

Açıklama:

Yaşam kalitesi algısı

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Yaşlının Serbest Zaman Davranışlarına İlişkin Değerlendirme Alanlarından biridir?

Farkındalık

Görsel ve işitsel algı

İlişkilendirme

Öz kontrol

Esneklik, kuvvet

Açıklama:

Farkındalık

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde iletişimi geliştirme amacı taşımaktadır?

Yaşlının Fonksiyonel Seviyesine Uygun Etkinlikler Planlama

Yaşlının vücut dilini takip etme

Yapılandırılmış Bir Ortam Oluşturma

Günlük Etkinlik Çizelgesi Oluşturma

Hareket ve Duyusal Uyarı İçin Fırsat Sunma

Açıklama:

Yaşlının vücut dilini takip etme

Doğru Cevap: B

Soru 41

Yaşlılarda stres süreciyle birlikte hatırlamama, bilinç bulanıklığı, insanları yanlış anlama ve sabırsızlık gibi değişiklikler bireyin hangi fonksiyonundan meydana gelen olumsuzluklardır?

Bilişsel

Fizyolojik

Psikolojik

Sosyolojik

Ekolojik

Açıklama:

Yaşlılarda stres süreciyle birlikte bilişsel fonksiyonlarda oluşabilecek değişiklikler;
• Davranış veya eylem öncesi planlamada yetersizlik,
• Hatırlamama,
• Uyumsal (oryantasyon) sorunlar,
• Bilinç bulanıklığı,
• Belirsizlik durumlarına karşı düşük tolerans gösterme,

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Başarılı Yaşlanma Modeli'ni oluşturan maddelerden biri değildir?

Hastalık veya engellilik durumunun olmaması

Yüksek bilişsel ve fiziksel işlevleri sürdürme

Yaşama aktif katılarak sosyal ve üretken etkinliklerin sürdürülmesi

Üretken olma

Yetersiz uyku alışkanlığı

Açıklama:

Başarılı Yaşlanma Modeli, hastalık veya engellilik durumunun olmaması, yüksek bilişsel ve fiziksel işlevleri sürdürme, yaşama aktif katılarak sosyal ve üretken etkinliklerin sürdürülmesi gibi maddelerden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Yaşlı bir bireyin arkadaşıyla domino oynaması o bireyin ne tür bir aktivite içinde olduğunu gösterir?

Fiziksel

Zihinsel

Bedensel

Duygusal

Dilsel

Açıklama:

Yaşlı bireyin yürüyüş yapması fiziksel aktivite, arkadaşlarıyla domino oynaması zihinsel aktivite, bir doğum günü kutlamasına katılarak hoşça vakit geçirmesi sosyal-duygusal aktiviteye örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi serbest zaman etkinliklerine katılmanın psikososyal yararlarından biridir?

Duyusal girdileri sağlama

Algısal becerilerde ilerleme

Yönetme ve yürütme becerilerinde artış

Denge ve duruş kontrolünde gelişme

Aktiviteleri aşamalı şekilde yerine getirme becerisinde artış

Açıklama:

Serbest Zaman Etkinliklerine Katılmanın Psikososyal Yararları:
• Kendini değerli hissetme,
• Öfkeli ve katı tutumda yumuşama,
• Seçim fırsatını deneyimleme,
• Sosyalleşmede artış,
• Yönetme ve yürütme becerilerinde artış,
• Uyumsal davranışlar ve zorluklarla baş etme becerilerinde artış,
• Dikkat ve konsantrasyon süresinde artış,
• Kendi yaşamını organize etmeye alışma,
• Çevresindeki kişilere tolerans göstermede artış

Doğru Cevap: C

Soru 45

Kişi ve toplulukların istedikleri, ihtiyaç duydukları veya kendilerinden beklenen aktiviteleri yapabilme becerilerini geliştirerek veya aktiviteyi ya da çevreyi kişilerin katılımını daha iyi sağlayabilecek şekilde düzenleyen uzmana ne denir?

Fizyoterapist

Psikiyatrist

Hemşire

Ergoterapist

Psikolog

Açıklama:

Ergoterapist: Kişi ve toplulukların istedikleri, ihtiyaç duydukları veya kendilerinden beklenen aktiviteleri yapabilme becerilerini geliştirerek veya aktiviteyi ya da çevreyi kişilerin katılımını daha iyi sağlayabilecek şekilde düzenleyen uzmandır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi yaşlının inanç ve ruhani özelliklerine ilişkin değerlendirme alanlarından biridir?

Endişe

Ritüeller

Kuvvet

Farkındalık

Öz kontrol

Açıklama:

Yaşlının İnanç ve Ruhani Özelliklerine İlişkin Değerlendirme Alanları
• İlişkilendirme
• Meditasyon, ritüeller
• Yaşamdaki anlam
• Yaşam kalitesi algısı

Doğru Cevap: B

Soru 47

Her türlü yaralanmalara, hastalıklara ve yaşlanmaya bağlı hareket bozukluklarında ortaya çıkan ağrı ve fonksiyon güçlüklerini, uzman bir hekimin tanısı sonrasında tedavi etmeye yönelik bilgi ve beceriyi kazanan, sağlık ve yaşam kalitesinin arttırılmasında önemli görevleri olan uzmana ne ad verilir?

Fizyoterapist

Ergoterapist

Psikolog

Psikiyatrist

Ortopedist

Açıklama:

Fizyoterapist, hareket bozukluğuna yol açan her türlü yaralanma, hastalık ve yaşlılıkta, ağrı ve fonksiyon bozukluklarında uzman bir hekimin tanısı sonrası fizyoterapiye özgü değerlendirme yöntemlerini kullanarak yine birçoğu dünyada fizyoterapistler tarafından geliştirilmiş olan tedavi yaklaşımlarını planlayıp uygulamaya yönelik bilgi ve beceriyi kazanan, sağlık ve yaşam kalitesinin artırılmasında önemli görevleri olan uzmandır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi yaşlının Serbest Zaman Davranışlarına İlişkin Değerlendirme Alanlarından birisidir?

İlişkilendirme

Meditasyon

Kültürel ve sosyal etkiler

Motivasyon

İnce motor becerileri

Açıklama:

Yaşlının Serbest Zaman Davranışlarına İlişkin Değerlendirme Alanları
• Farkındalık
• İlgi alanları
• Kültürel ve sosyal etkiler
• Uyarlamalar
• Kaynaklar, memnuniyet
• Beceri, zaman yönetimi

Doğru Cevap: C

Soru 49

Su içi etkinlikler hangi tür adaylara daha uygundur?

İleri düzeyde bunaması olanlar

Kırılgan yaşlılık döneminde olanlar

Duygu durum bozukluğu olanlar

Zihinsel ve bedensel yetersizliği olanlar

85 yaş üstü olanlar

Açıklama:

Eklem hastalıkları, nörolojik bozukluklar, uzuv kaybı olanlar için su içi etkinlikler uygundur.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Günlük işleri ve sorumlulukları yerine getirebilecek enerjinin olması, ayrıca bireyin serbest zaman etkinliklerine katılabilecek enerjiyi de hâlâ bulundurma becerisine ne ad verilir?

Fiziksel aktivite

Serbest zaman

Yaşam kalitesi

Stres yönetimi

Fiziksel uygunluk

Açıklama:

Fiziksel Uygunluk; günlük işleri ve sorumlulukları yerine getirebilecek enerjinin olması, ayrıca bireyin serbest zaman etkinliklerine katılabilecek enerjiyi de hâlâ bulundurma becerisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Yaşlılığın getirdiği fizyolojik değişimler ve baş gösteren sağlık sorunları bireylerin yaşamlarında ileri günlük yaşam becerilerinde bağımsızlık düzeyini tehdit edebilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu tehditler arasında yer almaz?

Temizlik

Giyinme

Yüzme

İletişim ve sosyal beceriler

Alışveriş yapma

Açıklama:

Bu konu Giriş bölümünde okunabilir.
Yaşlılığın getirdiği fizyolojik değişimler ve baş gösteren sağlık sorunları bireylerin temizlik, giyinme gibi temel günlük yaşam becerileri ile alış-veriş yapma, iletişim ve sosyal beceriler gibi ileri günlük yaşam becerilerinde bağımsızlık düzeyini tehdit edebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Davranış veya eylem öncesi planlamada yetersizlik,

Hatırlamama,

Uyumsal (oryantasyon) sorunlar,

Bilinç bulanıklığı,

Belirsizlik durumlarına karşı düşük tolerans gösterme,

Davranış veya eylemle ilgili karar verme sürecinde hatalar,

Yukarıdaki seçeneklerden hangisinde veya hangilerinde yaşlılarda stres süreciyle birlikte bilişsel fonksiyonlarda oluşabilecek değişiklikler doğru olarak verilmiştir?

Yalnızca I

I - II- V - VI - IV

II - III - IV - V

I - II - III- IV - V - VI

I - III - IV - V - VI

Açıklama:

Bu konu Stres ve Başarılı Yaşlanma bölümünde okunabilir
Yaşlılarda stres süreciyle birlikte bilişsel fonksiyonlarda oluşabilecek değişiklikler;

Davranış veya eylem öncesi planlamada yetersizlik,

Hatırlamama,

Uyumsal (oryantasyon) sorunlar,

Bilinç bulanıklığı,

Belirsizlik durumlarına karşı düşük tolerans gösterme,

Davranış veya eylemle ilgili karar verme sürecinde hatalar

İnsanları yanlış tanıma,

Konsantrasyon, planlama ve problem çözmede yetersizlik,

Yaratıcılık, algılama ve ilgide azalma,

Sabırsızlık, öfke, yalnızlık, şüphe, depresyon ve ağlama.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi başarılı yaşlanma modelini oluşturan üç temel unsur arasında yer almaz?

Hastalık veya engellilik durumunun olmaması

Evden dışarı çıkmamak

Yüksek bilişsel işlevleri sürdürmek

Fiziksel işlevleri sürdürmek

Üretken etkinlikleri sürdürmek

Açıklama:

Bu konu Stres ve Başarılı Yaşlanma bölümünde okunabilir
Başarılı yaşlanma modeli üç temel unsurdan oluşmaktadır;

Hastalık veya Engellilik Durumunun Olmaması,

Yüksek Bilişsel ve Fiziksel İşlevleri Sürdürmek,

Yaşama Aktif Katılarak Sosyal ve Üretken Etkinliklerin Sürdürülmesi.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakileri hangisi gülmenin sağlık üzerindeki fziksel olarak yararları arasında yer almaktadır?

Sorunlarla başa çıkmayı kolaylaştırması

Olumsuz duygu ve düşüncelerden uzaklaşmaya yardımcı olması

Bağışıklık işlevlerini arttırması

İyilik hâlini desteklemesi

Zihinsel yalınlık, yaratıcılık ve düşünme faaliyetlerini geliştirmesi

Açıklama:

Bu konu Serbest Zaman Etkinliklerinin Yararları bölümünde okunabilir
Gülmenin Fiziksel Sağlığa Yararları:

Kan basıncını düşürerek kalp-damar işlevlerinde iyileşme sağlar,

Kan akışını kolaylaştırarak iyileşmeyi ve beyin dokusunun oksijenlenmesini arttırır,

Solunum yollarının temizlenmesine yardımcı olur,

İskelet kaslarının gevşemesine yardımcı olur,

Bağışıklık işlevlerini arttırır,

Kortizol ve noradrenalin gibi stres hormonlarını azaltır,

Bazı maddelerin vücutta salınımını sağlayarak (opioid) ağryı geçici azaltabilir,

Bireyin kendini iyi hissetmesini sağlayan endorfin ve seratonin gibi hormonların salınımını sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerde hangisi yaşlı bireylerin serbest zaman etkinliklerine katılımını engelleyen faktörler arasında yer almaz?

Eğitim düzeyi.

Motivasyon ve ilgi kaybı

Yetersizlik algısı.

İletişim sorunu çeken yaşlılar.

Fiziksel yeterliliğinin olmaması.

Açıklama:

Bu konu Yaşlılarda Serbest Zaman Etkinliklerine İlişkin Değerlendirme bölümünde okunabilir.
Yaşlı Bireylerin Serbest Zaman Etkinliklerine Katılımını Engelleyen Faktörler:

Yetersizlik algısı,
Motivasyon ve ilgi kaybı,
Serbest zaman etkinliği için fiziki koşulların eksikliği veya erişimde güçlük,
Serbest zaman etkinliğine katılacak fiziksel yeterliliğinin olmaması,
Serbest zaman etkinliği için yeterli zaman diliminin olmaması,
Uzman, bakım veren personel veya aile yakınlarının serbest zaman etkinliklerinin önemini yeterince bilmemesi,
Yaşlının içinde bulunduğu psikososyal durumun olumsuz tutum ve davranışlara yol açması (özellikle nörolojik hastalığı olan veya sinir yaralanması geçirmiş yaşlılar),
İletişim sorunu çeken yaşlılar (özellikle orta ve üzeri bilişsel kayıpları olanlar).

Doğru Cevap: A

Soru 56

Belirli bir alana yönelik

Ölçülebilir

Uygulanabilir

Zamanlı

Yaşlı bireyler için serbest zaman etkinliklerine yönelik planlamada konulan hedeflerin özellikleri yukarıdaki seçeneklerin hangisinde ya da hangilerinde doğru olarak verilmiştir?

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

I, III, IV

Yalnızca I VE IV

Açıklama:

Bu konu Yaşlılarda Serbest Zaman Etkinliklerini Planlama bölümünde okunabilir
Yaşlı bireyler için serbest zaman etkinliklerine yönelik planlamada konulan hedefler belirli alana yönelik, ölçülebilir, ulaşılabilir, uygulanabilir ve zamanlı olmalıdır

Doğru Cevap: C

Soru 57

Bakım ve rehabilitasyon merkezindeki yaşlılara yönelik müdahale (etkinlik) kategorileri arasında yer alan ve kendini ifade etmeyi kolaylaştırma, sosyal becerilerini geliştirme, öz yeterlilik düzeyini arttırma, kişisel hedeflerine ulaşma gibi amaçları olan etkinlik türü aşağıdakilerden hangisidir ?

Sanat ve el işi etkinlikleri

Egzersiz

Dans ve hareket

Su içi Etkinlikler

Eski fotoğraf koleksiyonuna yeniden bakma

Açıklama:

Bu konu Yaşlılarda Serbest Zaman Etkinlikleri Planlama bölümünde okunabilir
Bu tür merkezlerde kalan yaşlılara yönelik serbest zaman etkinlikleri şöyledir:

Etkinlik Türü	Etkinlik Kategorisi	Değişim İçin Mekanizma	Uygun Adaylar	Hedefler
Duyusal müdahale	Fiziksel-zihinsel sağlık	Hoşa giden duyusal uyaran (sevdiği müzik veya film)	İleri düzey bunama veya çevreye uyumda kaybı olan	Tepki verme
Dans ve hareket	Yaratıcılık-dışa vurum	Dansla fiziksel, sosyal ve duygu olarak kendini gösterme	Zihinsel, bedensel yetersizliği olan, pskiyatrik bakım alan	Sosyal etkileşim, kendini ifade etme, motor beceriler
Egzersiz	Fiziksel aktivite	Aktivite ve katılımın artması	Duygu durum bozuklukları, rehabilitasyona gereksinimi olan	Kuvvet artışı, hareket etme, fiziksel ve ruhsal sağlık
Su içi etkinlikler	Fiziksel aktivite	Suyun kaldırma kuvveti, suyun direnç etkisi, katılım	Eklem hastalıkları, nörolojik bozukluklar, uzuv kaybı	Yüzmeyi öğrenme, kuvvet, denge, fiziksel aktivite düzeyinde artış
Sanat ve el işi etkinlikleri	Yaratıcılık ve dışa vurum	Beceri öğretimi	Zihinsel ve bedensel yetersizliği olan, psikiyatrik bakım alan	Kendini ifade etme, beceri gelişimi, öz yeterlilik, kişisel hedefe ulaşma
Eski fotoğraf koleksiyonuna yeniden bakma	Kendini ifade etme, keşfetme	Eski anıların tekrar canlanması	Kırılgan yaşlılık dönemine (85 yaş üzeri) geçiş ve son dönemlerinde olanlar	Öz değer, öz saygı

Doğru Cevap: A

Soru 58

Huzur evinde kalan yaşlılarda serbest zaman etkinlik programı hangi uzmanlar tarafından hazırlanır ?

Kardiyoloji uzmanları

Pisikiyatri uzmanları

Hemşireler

Ergoterapist ve Fizyoterapistler

Sosyologlar

Açıklama:

Bu konu Yaşlılarda Serbest Zaman Etkinlikleri Planlama bölümünde okunabilir
Örnek program ergoterapist veya fizyoterapist tarafından planlanarak uygulatılır. Bakım personeli veya aile üyeleri de bu programın uygulanması sırasında ilgili uzmanların belirttiği bölümlerde destek sunarlar.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Yaşlılarda serbest zaman etkinlikleri uygulamalarında, kesinlikle uzmanların birer aktif dinleyici olarak katılmaları gereken süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Günlük etkinlik çizelgesi oluşturma

İletişimi geliştirme

Farklı Etkinlikler Sunma

Bire-Bir Etkinlik / Grup Etkinlik

Fiziksel Aktivitenin Kullanılması

Açıklama:

Bu konu Yaşlılarda Serbest Zaman Etkinlikleri Uygulama Stratejileri ve Uygulama bölümünde okunabilir
İletişimi Geliştirme:

Serbest zaman etkinliği sırasında uzman aktif dinleyici olmalı,

Yetersizlik algısı Yaşlı bireyle iletişime geçmeden önce çevredeki gürültü azaltılmalı,

Bireyin konuşmayı başlatması kesilmemeli,

İletişim sırasında yaşlının hataları sorun edilmemeli,

Yaşlı bireyin göz seviyesinde konuşulmalı,

Yaşlının vücut dilini takip etme (stresli olduğuna ilişkin bilgi sunar),

Doğru Cevap: B

Ünite 8

Soru 1

"Bir bireyden, birbirleriyle uyumlu olmayan veya çatışan iki ya da daha fazla rolü yerine getirmesinin istenmesi ve kaynakların yetersiz olması sonucunda ortaya çıkan durum" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rol çatışması

Sosyal hizmet

Kuşak çatışması

Rol paylaşımı

Rol karmaşıklığı

Açıklama:

Rol çatışması, bir bireyden, birbirleriyle uyumlu olmayan veya çatışan iki ya da daha fazla rolü yerine getirmesinin istenmesi ve kaynakların yetersiz olması sonucunda ortaya çıkan durumdur. Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Çatışma yönetiminin etkili şekilde sağlanması için anahtar kavramlar olarak belirtilen iki anahtar kavram bulunmaktadır.
Bu iki anahtar kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Farkındalık-Çatışma yönetimi

Farkındalık - Erken müdahale

Rol çatışması-Erken müdahale

Rol paylaşımı-Rol uyumu

Anlaşma-Koordinasyon

Açıklama:

Çatışma yönetiminin etkili şekilde sağlanması için anahtar kavramlar farkındalık ve erken müdahaledir. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca 1982’de Viyana’da yapılan ilk Dünya Yaşlanma Asamblesinde kabul edilen evrensel ilkeler arasında yer alır?

İletişim

Sınırlı bağımlılık

İtibar

Öz yönetim

Farkındalık

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca 1982’de Viyana’da yapılan ilk Dünya Yaşlanma Asamblesinde, “Bağımsızlık, Katılım, Bakım, Kendini Gerçekleştirme ve İtibar” olmak üzere altı evrensel ilke kabul edilmiştir. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi bireyler arasında yaşanan çatışmanın çözümünde kullanılabilecek iletişim teknikleri arasında yer almaz?

İfadesel temas

Empati

Güdüleme odaklı görüşme

Aktif dinleme

Sempati

Açıklama:

İfadesel temas, empati, aktif dinleme, iddialı iletişim, güdüleme odaklı görüşme, bireyler arasında yaşanan çatışmanın çözümünde kullanılabilecek iletişim teknikleridir. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aklımızı kullanarak ve karşı tarafa odaklanarak düşünsel güçlerimizi kullanmayı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal empati

İletişimsel empati

Duygusal empati

Duyuşsal empati

Bilişsel empati

Açıklama:

Bilişsel empati, aklımızı kullanarak ve karşı tarafa odaklanarak düşünsel güçlerimizi kullanmayı ifade eder. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi çatışma çözümünde izlenmesi gereken olayı anlama adımı için kullanılabilecek öz değerlendirme sorularındandır?

Ne oldu?

Kızgın mıyım?

Geri adım mı atıyorum?

Hislerini anladığımı gösterebildim mi?

Uzlaşmada kim yardımcı olabilir?

Açıklama:

Olayı anlama adımı için kullanılabilecek sorular şunlardır;

Ne oldu?

Duygularım ne?

Bu olay beni nasıl etkiledi?

Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi psikolojik istismara örnek olabilir?

Vurmak

Korkutmak

Sivil hakların ihlali

Yanlış ilaç vermek

Malların izinsiz olarak kullanımı

Açıklama:

Psikolojik istismar; bağırmak, hakaret etmek, korkutmak, suçlamak ya da aşağılamak gibi örnekler psikolojik istismarı içerir. Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Rekabet stilinin karşıtı olan stil aşağıdakilerden hangisidir?

Uzlaşma

Çatışma

Uyum

İşbirliği

Kaçınma

Açıklama:

Uyum; iş birlikçi, fakat iddiacı olmayan bu stil, rekabetin tam tersidir. Kendi çıkar ve isteklerinden vazgeçerek, diğer tarafın amaçlarına ulaşmasını sağlamaktadır. Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi kaçınmanın tanımıdır?

Güç kullanma olarak da ifade edilen rekabet stilidir.

Her iki tarafında çatışma yaratan durumu çözmek için birtakım fedakârlıklar yaptığı stildir.

Yüksek derecede iddiacı ve iş birlikçi olan stildir.

Düşük derecede iddiacı ve düşük derecede iş birlikçi olan stildir.

İş birlikçi, fakat iddiacı olmayan stildir.

Açıklama:

Kaçınma; düşük derecede iddiacı ve düşük derecede iş birlikçi olan bu stilde, çatışma yaratan durum karşısında birey çekilmeyi, tarafsız kalmayı, çatışma yokmuş gibi davranmayı, çatışmayı göz ardı etmeyi tercih eder. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Çatışmada yer alan her iki tarafın amaç ve isteklerine ulaştığı durumları ifade eden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İşbirliği-kazan

Kaybet-kaybet

Kazan-kaybet

Kaybet-kazan

Kazan-kazan

Açıklama:

Kazan-kazan yaklaşımı, çatışmada yer alan her iki tarafın da amaç ve isteklerine ulaştığı durumları ifade eder. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca 1982’de Viyana’da yapılan ilk Dünya Yaşlanma Asamblesinde kabul edilen ilkelerden biri değildir?

Bakım

Katılım

Bağımsızlık

Kendini gerçekleştirme

Para kazanma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle ilgili hedefleri arasında değildir?

Tedaviyle ilgili anlaşılır açıklamalardan kaçınmak

Kaliteli ilişkiler kurmak

Sorunları doğru değerlendirmek

Empati kurmak

Bakımları ile ilgili anlaşılır açıklamalar yapmak

Açıklama:

Yaşlı sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle ilgili farklı hedefleri vardır:

Kaliteli ilişkiler kurmak,

Sorunları doğru değerlendirmek,

Empati kurmak,

Bakım/tedaviyle ilgili anlaşılır açıklamalar yapmak vb.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri aktif dinlemenin önündeki engellerdendir?

Sakin davranmak
Sözünü kesmek
Suçlamak
Tavsiye vermek
Empatik iletişim kurmak
Özel yaşam sınırını ihlâl etmek

I-III-VI

II-IV-VI

II-III-IV-VI

III-V-VI

I-V-VI

Açıklama:

Aktif dinlemenin önündeki engelleri şu şekilde sıralamak mümkündür:

Suçlamak,
Ön yargılı davranmak,
Kapalı uçlu sorular yöneltmek,
Tavsiye vermek,
Aceleci tavırlar sergilemek,
Özel yaşam sınırını ihlâl etmek,
Sözünü kesmek.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi etkili dinlemenin özelliklerden biridir?

Müdahalelerde bulunmak

Göz temasından kaçınmak

Önyargılı tutum sergilemek

Aktarılanları özetleyerek tekrar ederek geri yansıtmak

İletişime engel olan unsurları göz ardı etmek

Açıklama:

İyi bir dinlemede olması gereken özellikler şu şekilde sıralanabilir:

Göz teması kurmak,

Zihinsel ve fiziksel olarak tüm dikkatini vermek,

Müdahalelerden kaçınmak,

İletişime engel olan unsurları azaltmak,

Aktarılanları özetleyerek tekrar ederek geri yansıtmak

Sözlü ve sözsüz mesajların içeriklerine ve duygusal yönlerine uygun cevaplar vermek

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi saldırgan iletişim stillerinden biri değildir?

Utandıran ifadeler kullanmak

Risk almaya yatkın olmak

Yüksek sesli konuşmak

“Sen” ile başlayan suçlayıcı cümleler kurmak

Tehditkar davranmak

Açıklama:

Saldırgan İletişim:
“Sen” ile başlayan suçlayıcı cümleler kurmak
Diğerlerinin ihtiyaçlarına çok az odaklanarak kendi ihtiyaçlarını karşılamak
Yüksek sesli
Tehditkar
Korkutucu
Utandıran
Dik ve düşmanca bakışlı

Doğru Cevap: B

Soru 16

Yaşlı birey ve tedavisi hakkında bilgi paylaşılmaması sonucu aile üyeleri ile çalışanlar arasında yaşanan çatışmanın kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Rol Belirsizliği

Güvensizlik

Gizlilik

İletişim Eksikliği

Ön yargı

Açıklama:

İletişim Eksikliği: Aile üyeleri ile çalışanlar arasında yaşlı birey ve tedavisi hakkında çok bilgi paylaşılmamaktadır. Çalışanların aşırı iş yükü ve üzerlerindeki zaman baskısı iletişim kanallarının etkin şekilde kullanımını engellemektedir. Aile üyeleri ise onlarla iletişim kurmak için büyük bir istek duymaktadırlar. Aile üyeleri ile zayıf ilişkiler, üyeler ve çalışanlar üzerinde olumsuz sonuçlar yaratmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aile üyeleri ile çalışanlar arasında meydana gelen çatışmaları çözmesi gereken birinci derece sorumlu kişi kimdir?

Sağlık personeli

Aile üyeleri

Psikologlar

Aile üyelerinin yakınları

Kurum yöneticileri

Açıklama:

Yapılan araştırmalar, meydana gelen çatışmaları çözmesi gereken birinci derece sorumlu kişinin yaşlı bireyle en çok mesai harcayan sağlık personeli olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Bağırmak, hakaret etmek, korkutmak, suçlamak ya da aşağılamak gibi örnekler hangi tür istismar çeşitleridir?

Cinsel istismar

Hak istismarı

Psikolojik istismar

Fiziksel istismar

Ekonomik istismar

Açıklama:

Psikolojik istismar: Bağırmak, hakaret etmek, korkutmak, suçlamak ya da aşağılamak gibi örnekler psikolojik istismarı içerir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Her iki tarafın da çatışma yaratan sorunu açık ve detaylı bir şekilde tartıştıktan sonra, ikisinin de memnun olacağı bir çözümde anlaşması bireylerarası çatışma yönetim yollarından hangisidir?

Uzlaşma

Rekabet

Uyum

Kaçınma

İş birliği

Açıklama:

İş birliği: Yüksek derecede iddiacı ve iş birlikçi olan bu stil, kazan-kazan yaklaşımını benimser. Her iki taraf da çatışma yaratan sorunu açık ve detaylı bir şekilde tartıştıktan sonra, her ikisinin de memnun olacağı bir çözümde anlaşırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Yaşlı ihmalini gösteren belirtiler arasında aşağıdakilerden hangisi yeralmaz?

Görünen yaralarını inkar etme

Aşırı kilo alma

Dehidratasyon (sıvı kaybı)

İlacını almama

Gözlerde çökme

Açıklama:

Yaşlı ihmalini gösteren belirtiler arasında yatak yaraları, aşırı zayıflama, kilo kaybı ve gözlerde çökme, dehidratasyon (sıvı kaybı), bireysel hijyenin kötü olması, yatak ya da elbiselerin kirli olması, tedavi edilmeyen mental ya da fiziksel rahatsızlıklar, görünen yaralarını inkar etme ya da fazla açıklama yapma, ilacını almama sayılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Bir bireyden, birbirleriyle uyumlu olmayan veya çatışan iki ya da daha fazla rolü yerine getirmesinin istenmesi ve kaynakların yetersiz olması sonucunda ortaya çıkan bir duruma ne ad verilmektedir?

Rol Çatışması

Demans

Psikolojik Travma

Psikolojik bozukluk

Bunama

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 22

Yaşlanma sorunlarına dikkat çekmek için 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü kaç yılından bu yana kutlanmaktadır?

1980

1983

1990

1997

1995

Açıklama:

Yaşlanma sorunlarına dikkat çekmek için 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü 1983 yılından bu yana kutlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

I.Kaliteli ilişkiler kurmak,
II.Sorunları doğru değerlendirmek,
III.Empati kurmak,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle ilgili farklı hedefleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yukarıdaki üç madde de yaşlı sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle ilgili farklı hedefleri arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

I.İfadesel temas,
II.Empati,
III.Aktif dinleme,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bireyler arasında yaşanan çatışmanın çözümünde kullanılabilecek iletişim teknikleridir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II ve III

I ve II

Yalnız III

Açıklama:

Yukarıdaki üç madde de bireyler arasında yaşanan çatışmanın çözümünde kullanılabilecek iletişim teknikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aklımızı kullanarak ve karşı tarafa odaklanarak düşünsel güçlerimizi kullanmayı ifade eden empati türü aşağıdakilerden hangisidir?

Aktif dinleme

Araçsal ve İfadesel Temas

Bilişsel empati

Duygusal empati

Empati

Açıklama:

Aklımızı kullanarak ve karşı tarafa odaklanarak düşünsel güçlerimizi kullanmayı ifade eden empati türü bilişsel empati adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

I.Suçlamak,
II.Ön yargılı davranmak,
III.Kapalı uçlu sorular yöneltmek,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri aktif dinleme önündeki engellerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I,II ve III

Açıklama:

Yukarıdaki üç madde de aktif dinleme önündeki engellerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

I.Düşük benlik saygısı
II.Çatışmalardan kaçınma
III.Tutarlı yüz ifadesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iddialı iletişime örnektir?

Yalnız I

Yalnız III

Yalnız II

I ve II

I,II ve III

Açıklama:

Düşük benlik saygısı, çatışmalardan kaçınma pasif iletişim örneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

I.Bağırmak,
II.Hakaret etmek,
III.Korkutmak,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri psikolojik istismara örnektir?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I,II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Yukarıdaki üç madde de psikolojik istismara örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

'Tokatlamak', 'vurmak' ve 'yakmak' hangi istismar türüne girer?

Fiziksel istismar

Psikolojik istismar

Ekonomik ve hak istismarı

Cinsel istismar

Hiçbiri

Açıklama:

Vurmak, tokatlamak, yakmak, bağlamak, fazla ya da yanlış ilaç vermek fiziksel istismar örnekleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Beden dili, ses tonu, jest ve mimikler gibi iletişim mesajlarının iletildiği çevresel bağlamı ifade eden iletişim şeklidir?

Sözsüz iletişim

Sözlü iletişim

Alternatif ve destekleyici iletişim

Jest

Mimik

Açıklama:

Beden dili, ses tonu, jest ve mimikler gibi iletişim mesajlarının iletildiği çevresel bağlamı ifade eden iletişim şekline sözsüz iletişim adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Çatışmaların zararlı yönlerini en aza indiren, yararlı yönlerini ise maksimize eden ve çatışmalarda kazanma- kazanma çözüm yaklaşımını benimseyen faaliyetler toplamı olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rol çatışması

Çatışma yönetimi

Rol karmaşıklığı

Çatışma sorunu

Duygusal empati

Açıklama:

Çatışma yönetimi, çatışmaların zararlı yönlerini en aza indiren, yararlı yönlerini ise maksimize eden ve çatışmalarda kazanma- kazanma çözüm yaklaşımını benimseyen faaliyetler toplamı olarak ifade edilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Ülkemizde yaşlıların ilgili kurumlar yerine aile üyelerinin yanında bakılmayı tercih ettikleri göz önünde tutulduğunda olası çatışma risklerini ortadan kaldırmak için aşağıdakilerden hangisi önemli bir kaynaktır?

İletişim

Kurumlar

Akrabalar

Bakımevleri

Personel

Açıklama:

Ülkemizde yaşlıların ilgili kurumlar yerine aile üyelerinin yanında bakılmayı tercih ettikleri göz önünde tutulduğunda olası çatışma risklerini ortadan kaldırmak için iletişim önemli bir kaynak olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Yaşlı bakımıyla ilgili iletişimde, sorunun değerlendirilmesi ve çözülmesi iletişimin hangi yönüyle ilgilidir?

Duygulanımsal

Araçsal

Kültürel

Fiziksel

Sosyal

Açıklama:

Yaşlı bakımıyla ilgili iletişimin araçsal ve duygulanımsal iki yönü vardır. Araçsal ya da bir diğer ifadeyle görev odaklı davranış, sorunun değerlendirilmesi ve çözülmesiyle ilgilidir. Bu tür bir davranış, büyük ölçüde sözel iletişim gerektirir. Duygulanımsal ya da diğer bir ifadeyle sosyo-duygusal davranış, bakım hizmeti verilen yaşlı kimselerle saygı, güven ve samimi ilgi unsurlarını barındıran ilişkileri kurmak ve sürdürmekle ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Alzheimer olan yaşlı bir kadına bakım hizmeti sağlayan çalışanın, ona sadece yemek yedirme ya da banyo yaptırma görevlerini yerine getirirken kurduğu araçsal iletişim yeterli değildir. Bu görevlerde sakin, sıcak ve ilgili olduğunu gösteren bir beden diline sahip olması, abartılı olmamak kaydıyla jest ve mimiklerini kullanarak ona değer verdiğini göstermesi yaşlı kadınla arasında güvene dayalı bir ilişki kurması aşağıdakilerden hangisini sağlamak için önemlidir?

Saygı göstermek.

Sözel olmayan iletişim kurmak.

Samimiyet kurmak.

Güvene dayalı ilişki kurmak.

Görev odaklı davranmak

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aklımızı kullanarak ve karşı tarafa odaklanarak düşünsel güçlerimizi kullanmayı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Duygusal empati

Araçsal temas

Bilişsel empati

İfadesel temas

Önyargı

Açıklama:

Bilişsel empati, aklımızı kullanarak ve karşı tarafa odaklanarak düşünsel güçlerimizi kullanmayı ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi aktif dinlemenin önündeki engellerdendir?

Göz teması kurmak.

Zihinsel ve fiziksel olarak tüm dikkatini vermek.

Müdahalelerden kaçınmak.

Aktarılanları özetleyerek tekrar ederek geri yansıtmak.

Kapalı uçlu sorular yöneltmek.

Açıklama:

Aktif dinlemenin önündeki engelleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
Suçlamak,
Ön yargılı davranmak,
Kapalı uçlu sorular yöneltmek,
Tavsiye vermek,
Aceleci tavırlar sergilemek,
Özel yaşam sınırını ihlâl etmek,
Sözünü kesmek.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Kurumda şikayet yönetimi tekniği uygulanırken izlenmesi gereken aşamalardan üçüncüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Kurum içerisinde yaşlı bireylerin şikayetlerini bildirecekleri bir mekanizmanın kurulması.

Şikayetleri çözecek temsili bir takım oluşturulması.

Şikayetler hakkında veri tabanı kurulması.

Şikayetlerin hızlı ve etkili bir şekilde çözülmesi.

Hizmetlerin verildiği anda tüketilmesi

Açıklama:

3. Aşama: Şikayetlerin hızlı ve etkin bir şekilde çözülmesi: Bir şikayet geldiğinde, şikayet konusu çapraz takım içerisinde kimin uzmanlık alanıyla ilgiliyse o çalışana bu şikayetin bildirilmesi ve raporlanması önemlidir. İlgili kişi, şikayet hakkında detaylı bilgi toplamalı ve çözüm yolları üzerinde düşünmelidir. Yaşlı kişilerle en çok etkileşim içerisinde olan çalışanlara yetki verilmeli ve kendilerine iletilen şikayetleri çözme konusunda sorumluluk almaları sağlanmalıdır. Şikayetler biriktiğinde önem sırasına göre çözülmesi tavsiye edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Yaşlıların aileleriyle yaşanan çatışmayı çözme yaklaşımlarında, aile üyelerini, bakım sürecinin planlanmasına ve bakım faaliyetlerine ortak ederek hazırlanan müdahale programı örneğinde, açık uçlu soruları sorma, karşımızdaki bireyleri iletişime teşvik etme gibi faaliyetleri içeren 60 dakikalık eğitimde amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Bakıma katılacak tarafların bir araya gelmesi.

Başarılı aile-çalışan iletişim tekniklerini paylaşmak.

Dinleme becerilerini artırmak.

İletişime saygı ve açıklık kazandırmak.

Kültür ve etnik farklılıkları anlamak.

Açıklama:

Dinleme Becerilerini Artırmak: Açık uçlu soruları sorma, karşımızdaki bireyleri iletişime teşvik etme gibi faaliyetleri içeren bu 60 dakikalık eğitimde amaç, aktif dinleme becerilerini geliştirmektir. Rol oynama tekniği kullanılarak, iletişimi engelleyen sözlü ve sözsüz iletişim ögeleri masaya yatırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı ihmali değildir?

İçmek istemediği ilaçlarını alması için ısrar etmek.

Suçlamak ya da aşağılamak.

Yasa dışı ya da izinsiz olarak malların kullanılması.

Kendi evinden çıkartılması.

Yaşlı bireye, ihtiyacı olan protezi gözlüğü ya da işitme cihazını temin etmeme.

Açıklama:

Yaşlı bireyin sağlıklı olmasını sağlayacak önlemleri almak ihmal değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Çatışmada yer alan her iki tarafın da amaç ve isteklerine ulaştığı durumları ifade eden çatışma yönetiminde kullanılan yaklaşım bireysel sitillerden hangisini ifade etmektedir?

Kaybet-kazan

Rekabet kaçınma

Uzlaşma- uyum

Kazan-kazan

Kaybet-kaybet

Açıklama:

Kazan-kazan yaklaşımı, çatışmada yer alan her iki tarafın da amaç ve isteklerine ulaştığı durumları ifade eder; kaybet-kazan yaklaşımı, çatışmada bir tarafın amaç ve isteklerine ulaşırken, diğer tarafın amaç ve isteklerine ulaşamadığı durumları ifade eder. Son olarak kaybet-kaybet yaklaşımında ise amaç ve isteklerine ulaşmayı başaran hiçbir çatışma tarafı söz konusu değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Bireyden, birbirleriyle uyumlu olmayan veya çatışan iki ya da daha fazla rolü yerine getirmesinin istenmesi durumunda ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Rol çatışması

Kuşak çatışma

Fikir çatışması

Uyuşmazlık

Kişilerarası çatışma

Açıklama:

Rol çatışması, bir bireyden, birbirleriyle uyumlu olmayan veya çatışan iki ya da daha fazla rolü yerine getirmesinin istenmesi ve kaynakların yetersiz olması sonucunda ortaya çıkan bir durumdur.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Çatışmaların zararlı yönlerini en aza indiren, yararlı yönlerini ise maksimize eden faaliyetler toplamı ne olarak adlandırılmaktadır?

Anlaşma

Uzlaşma

Kriz yönetimi

Çatışma yönetimi

Uyum sağlama

Açıklama:

Çatışma yönetimi, çatışmaların zararlı yönlerini en aza indiren, yararlı yönlerini ise maksimize eden ve çatışmalarda kazanma- kazanma çözüm yaklaşımını benimseyen faaliyetler toplamı olarak ifade edilebilir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

I. Aktif dinleme
II. Sempati
III. İfadeli temas
IV. İddialı iletişim
Yukarıdakilerden hangileri bireyler arasında yaşanan çatışmanın çözümünde kullanılabilecek iletişim teknikleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

İfadesel temas, empati, aktif dinleme, iddialı iletişim, güdüleme odaklı görüşme, bireyler arasında yaşanan çatışmanın çözümünde kullanılabilecek iletişim teknikleridir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

"Buradan çıkış yok bana" diyen bir yaşlı bireye bir kurumda bakım hizmeti veren bir kişinin aşağıdaki tepkilerinden hangisi empatik olmayan bir tepkidir?

Evine sağ salim gidememekten korkuyorsun

Buradan sağlıklı bir şekilde çıkmak konusunda endişelerin var

Birşeyin yok, korkma gayet de iyisin

Sağlığını ve güvenliğini önemsiyorsun

Sağlığının daha iyiye gittiğinden emin olmak istiyorsun

Açıklama:

Empati, karşımızdaki kişinin duygularını, iç dünyasını anlama kapasitesi olarak tanımlanan empati, kendimizi onun yerine koyabilmeyi ifade eder. Bilişsel ve duygusal empati olmak üzere iki boyutta ele alınan empati, çatışma süreçlerinde en güçlü iletişim becerilerinden biridir. A, B, D ve E seçeneklerindeki tepkiler empatik bir tepki olarak değerlendirilebilir, ancak C seçeneğindeki ifade empatik olmayan bir tepkiyi içermektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi aktif dinlemenin önündeki engellerden biri değildir?

Suçlamak

Tavsiye vermek

Ön yargılı davranmak

Sözünü kesmek

Açık uçlu sorular yöneltmek

Açıklama:

Aktif dinlemenin önündeki engelleri şu şekilde sıralamak mümkündür:

Suçlamak,
Ön yargılı davranmak,
Kapalı uçlu sorular yöneltmek,
Tavsiye vermek,
Aceleci tavırlar sergilemek,
Özel yaşam sınırını ihlâl etmek,
Sözünü kesmek.

Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi "saldırgan iletişim"in özellikleri arasında yer almaktadır?

“Ben” ile başlayan cümleler kurmak

Yüksek sesli konuşmak

Yüksek benlik saygısı

Çatışmalardan kaçınma

Gerçek duygularını gösterememek

Açıklama:

“Ben” ile başlayan cümleler kurmak ve Yüksek benlik saygısı, İddialı iletişimin;
Çatışmalardan kaçınma ve Gerçek duygularını gösteremeyen, Pasif iletişimin;
Yüksek sesli konuşma ise saldırgan iletişimin bir özelliğini yansıtmaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi 2003 yılında yürürlüğe giren Hasta Hakları Birimi'nin amaçladığı etkin hizmet verilmesinde etkili olan etmenlerden biri değildir?

Hangi durumlarda yazılı başvuru alınacağının tanımlanmamış olması

Şikayet mekanizması personel aleyhine sonuçlandığında cezanın verilmemesi

Hasta hakları birimleri tarafından verilen hasta hakları eğitimlerine hasta ve yakınlarının ilgi göstermemesi

İncelenen şikayetler sonrası “şikayet sahibi haklı” ya da “personel haklı” gibi bir sonucun birim sorumlusu tarafından belirtilmesinin gerekli olması

Hasta hakları birimlerinin polikinlik katlarında olması nedeniyle hastaların, hakkında şikâyet başvurusu yapmayı düşündüğü personel tarafından şikâyet edildiğinin görülmesi ve tekrar geldiklerinde bakılmayacakları endişesiyle birimlere başvurmada çekingen davranması

Açıklama:

Ülkemizde 2003 yılında yürürlüğe giren Hasta Hakları Uygulamalarına İlişkin Yönerge çerçevesinde hastanelerde kurulan Hasta Hakları Birimi maalesef amaçlandığı gibi etkin hizmet verememektedir. Bunun nedenleri şu şekilde özetlenebilir:

İncelenen şikayetler sonrası “şikayet sahibi haklı” ya da “personel haklı” gibi bir sonucun birim sorumlusu tarafından belirtilmesinin gerekli olması,

Hangi durumlarda yazılı başvuru alınacağının tanımlanmamış olması,

Şikayet mekanizması personel aleyhine sonuçlandığında anında ceza verilmesi,

Hasta hakları birimleri tarafından verilen hasta hakları eğitimlerine hasta ve yakınlarının ilgi göstermemesi,

Hasta hakları birimlerinin polikinlik katlarında olması nedeniyle hastaların, hakkında şikâyet başvurusu yapmayı düşündüğü personel tarafından şikâyet edildiğinin görülmesi ve tekrar geldiklerinde bakılmayacakları endişesiyle birimlere başvurmada çekingen davranması gibi nedenlerden dolayı hâlihazırdaki Hasta Hakları Birimleri işlevsellikten uzak ve çatışmaları çözmek yerine tam tersi çatışmayı teşvik eden yeni sorunların doğmasına sebebiyet vermektedir

Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Bireyin görev, yetki ve sorumluluklarının iyi çizilmemiş olması ve bireyden beklenen görev ile ilgili davranışların açık olmaması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rol belirsizliği

Rol çatışması

Rol eksikliği

Rol gerilimi

Rol farklılığı

Açıklama:

Rol belirsizliği, bireyin görev, yetki ve sorumluluklarının iyi çizilmemiş olması ve bireyden beklenen görev ile ilgili davranışların açık olmaması, bireyin, işin amaçlarının ne olduğunu tam anlamıyla bilmemesidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

I. Kazan-kazan yaklaşımı
II. Kaybet-kazan yaklaşımı
III. Kaybet-kaybet yaklaşımı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çatışma yönetiminde kullanılan bireysel stillerin dayandığı temel yaklaşımlar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bireyler arası çatışma yönetim stilleri, bireylerin çatışmayı yönetmek için verdikleri tepkileri veya davranışları ifade etmektedir. Çatışma yönetiminde kullanılan bireysel stiller temelde üç yaklaşım üzerine kuruludur. Bu yaklaşımlar, kazan-kazan yaklaşımı, kaybet- kazan yaklaşımı ve kaybet-kaybet yaklaşımıdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Kendine dönük ilgileri "yüksek" ancak başkalarına dönük ilgileri "düşük" olan bireyler hangi çatışma yönetim yolunu kullanmaktadırlar?

İş birliği

Uyum

Rekabet

Kaçınma

Uzlaşma

Açıklama:

Kendine dönük ilgi ve başkalarına dönük ilgi olmak üzere iki boyut temelinde ortaya çıkan beş çatışma yönetim yolu vardır: Rekabet, Uzlaşma, İş birliği, Uyum ve Kaçınma.
Kendine dönük ilgileri "yüksek" ancak başkalarına dönük ilgileri "düşük" olan bireyler hangi çatışma yönetim yolu "rekabet" olarak ortaya çıkmaktadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

"..................... bir bireyden, birbirleriyle uyumlu olmayan veya çatışan iki ya da daha fazla rolü yerine getirmesinin istenmesi ve kaynakların yetersiz olması sonucunda ortaya çıkan bir durumdur." ifadesinde boşluğa hangi seçenek gelmelidir?

Çatışma

Rol çatışması

Çatışma yönetimi

Tartışma

Duygusal çatışma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 52

Çatışma zamanında farkedilir ve etkili bir şekilde yönetilebilirse , uyuma ve güvene dayalı sağlıklı ilişkiler kurmak mümkün olabilir. Bu durumda çatışma yönetiminde en önemli olan kavramlar nelerdir?

eğitim, tedavi

eğitim, öğretim

rahatlık, olumlu bakış açısı

farkındalık, erken müdahale

bilinç, sorumluluk

Açıklama:

Çatışma yönetimi etkili bir şekilde sağlanabilirse, uyuma ve güvene dayalı sağlıklı ilişkiler kurmak mümkün olabilir. Aksi durumda gerilim, endişe ve tatminsizlik duyguları taraflar arasında yoğun olarak hissedilir. Bu nedenle de çatışma yönetiminde farkındalıkve erken müdahale iki anahtar kavramdır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi çatışma çözümünde kullanılabilecek iletişim tekniklerinden değildir?

İfadesel temas

empati

pasif dinleme

iddialı iletişim

güdüleme odaklı görüşme

Açıklama:

İfadesel temas, empati, aktif dinleme, iddialı iletişim, güdüleme odaklı görüşme, bireyler arasında yaşanan çatışmanın çözümünde kullanılabilecek iletişim teknikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle ilgili hedeflernden biri olabilir?

sorun arttırmak

sorun değerlendirmek

sorun gizlemek

sorun yaşamak

sorun yaratmak

Açıklama:

Yaşlı sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle ilgili farklı hedefleri vardır:
Kaliteli ilişkiler kurmak,Sorunları doğru değerlendirmek,Empati kurmak, Bakım/tedaviyle ilgili anlaşılır açıklamalar yapmak vb.

Doğru Cevap: B

Soru 55

22 yaşındaki bakım görevlisi Ali bey, hizmet verdiği 80 yaşındaki Ahmet beyle hastalığı hakkında konuşurken, onunla kuşak farkından kaynaklı bir iletişim sorunu yaşamamak için ne tür bir ifade kullanmalıdır?

Salla gitsin Ahmet amca!

Size yardımcı olmak isterim Ahmet bey.

Takma kafana Ahmet.

Hep bunalım takılıyorsun Ahmet bey.

Beynimi ütüledin Ahmet amca.

Açıklama:

Yaşlı ve bakım hizmeti veren çalı-şanlarla yaşlıların aralarındaki kuşak farkı nedeniyle kullandıkları terimlerin, değerlerin ve beklentilerin farklı olması iletişim için zorluk oluşturabilir. 80 yaşındaki birisine “takma kafana!”, “beynini yiyip bitirdin!”, “eşinin de kafasını ütüledin!” diyen bir bakım görevlisinin bir süre sonra çatışma yaşaması kaçınılmazdır. Bu ifadeleri duyan, fakat içeriğini anlamayan yaşlıda kızgınlık, şüphe ve endişe duyguları oluşacaktır. Bu özellikler genel olarak değerlendirildiğinde iletişim dinamiklerinin değişmesi ve zorlaşması kaçınılmaz gözükmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi bir kurumda şikayet yönetimi tekniği uygulanırken izlenen aşamalardan biri değildir?

Kurum içerisinde yaşlı bireylerin şikayetlerini bildirecekleri bir mekanizmanın kurulması

Şikayetleri çözecek temsilî bir takımın oluşturulması

Şikayetlerin biriktirilmesi ve çok gerekemedikçe gündeme alınmaması

Şikayetlerin hızlı ve etkin bir şekilde çözülmesi

Şikayetler hakkında veri tabanı kurulması

Açıklama:

Kurumda şikayet yönetimi tekniği uygulanırken izlenmesi gereken aşamalar şu şekildedir:

Aşama: Kurum içerisinde yaşlı bireylerin şikayetlerini bildirecekleri bir mekanizmanın kurulması
Aşama: Şikayetleri çözecek temsilî bir takımın oluşturulması
Aşama: Şikayetlerin hızlı ve etkin bir şekilde çözülmesi
Aşama: Şikayetler hakkında veri tabanı kurulması

Doğru Cevap: C

Soru 57

Kurum içi eğitimlerde biri 85 yaşındaki Ayşe hanımı, biri onun aile hekimini canlandırmaktadır. Neden Ayşe hanımın istediği tüm ilaçların doktor tarafından verilemeyeceği diyaloğunu kapsayan bu etkinlikte, hangi çatışma yöntemiyle çalışılmaktadır?

Rol oynama ve tartışma

Kısa denemeler yazma

Öz değerlendirme ve tartışma

Sergileme

Video izleme

Açıklama:

Kurum içi eğitimlerde yaşlı birini ve onun çatışma yaşadığı birini canlandırarak çözüm üretme ile rol oynama ve tartışmadan yararlanılmış olur. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

I. Güvensizlik II. Rol Belirsizliği III. İletişim Eksikliği IV. Kızgınlık
Yukarıdakilerden hangileri aile ile üyeleri ile çalışanlar arasında çatışma yaratan kaynaklardandır?

I, II

I, IV

I, II, III

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Aile ile üyeleri ile çalışanlar arasında çatışma yaratan kaynakları:
Güvensizlik
Rol Belirsizliği
İletişim Eksikliği
Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi bireyler arası çatışma yönetim yollarından biri değildir?

rekabet

uyum

kaçınma

uzlaşma

canlandırma

Açıklama:

Kendine dönük ilgi ve başkalarına dönük ilgi olmak üzere iki boyut temelinde ortaya çıkan beş çatışma yönetim yolu vardır. Bunlar:
Rekabet, Uzlaşma, İş birliği, Uyum ve Kaçınma

Doğru Cevap: E

Soru 60

Ayşe hanım tartışma yaşadığı babası Ali beyle daha sonra tartışma konusunu dile getirmemiş, bu tartışma olmamış gibi davranmıştır. Ayşe hanımın bu tartışmayı çok önemli görmediği için başvurduğu çatışma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

direnme

ekip çalışması

ahenk

kaçınma

uyum

Açıklama:

Kaçınma yönteminde birey çekilmeyi, tarafsız kalmayı, çatışma yokmuş gibi davranmayı, çatışmayı göz ardı etmeyi tercih eder. Bireyin çatışma yaratan duruma karşı gösterdiği aktif bir eylem ya da tepki söz konusu değildir. Çatışma konusu çok önemli olmadığında da kaçınma stili kullanılabilir. Fakat bu stilin sıklıkla kullanılması, taraflar arasında çözülmemiş birçok konunun kalmasına ve bu nedenle de gerginliğin olmasına, performansın düşmesine neden olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Çatışmaların zararlı yönlerini en aza indiren, yararlı yönlerini ise maksimize eden ve çatışmalarda kazanma- kazanma çözüm yaklaşımını benimseyen faaliyetler toplamına ne ad verilir?

Çatışma yönetimi

Rol çatışması

Araçsal ve İfadesel Temas

Bilişsel empati

Duygusal empati

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle ilgili hedefleri arasında değildir?

Kaliteli ilişkiler kurmak

Sorunları doğru değerlendirmek

Empati kurmak

Bakım/tedaviyle ilgili anlaşılır açıklamalar yapmak

Çatışma yönetiminde farkındalık ve erken müdahaleyi kullanmak

Açıklama:

Yaşlı sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle ilgili
farklı hedefleri vardır:
• Kaliteli ilişkiler kurmak,
• Sorunları doğru değerlendirmek,
• Empati kurmak,
• Bakım/tedaviyle ilgili anlaşılır açıklamalar yapmak vb.
doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

I-Kapalı uçlu sorular yöneltmek,
II- Tavsiye vermek,
III-Aceleci tavırlar sergilemek
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri aktif dinlemenin önündeki engellerdir?

I-II

I-III

III

I-II-III

Açıklama:

Aktif dinlemenin önündeki engelleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Suçlamak,
• Ön yargılı davranmak,
• Kapalı uçlu sorular yöneltmek,
• Tavsiye vermek,
• Aceleci tavırlar sergilemek,
• Özel yaşam sınırını ihlâl etmek,
• Sözünü kesmek.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Bakım hizmeti sağlayan çalışanların, “Şu an sizin için önemli olan konular hakkında konuşalım.”, “Bunun neden sizi üzdüğünü anlamama yardımcı olun, lütfen." gibi sorularla yaşlı bireylere yaklaşımı hangi iletişimle ilgili hedefi yerine getirmektedir.

Aktif dinleme

Beden dili

Duygusal empati

Bilişsel empati

İddialı iletişim

Açıklama:

Aktif dinlemenin tüm etkileşimlerin en temel unsuru olduğunu ifade edebiliriz. Yaşlı
bireylerin önceliklerine saygı duymak, sözünü kesmemek, duygularını anlamaya çalışmak aktif dinlemenin temel unsurlarıdır.
Bakım hizmeti sağlayan çalışanların, “Şu an sizin için önemli olan konular hakkında konuşalım.”, “Bunun neden sizi üzdüğünü anlamama yardımcı olun, lütfen. gibi sorularla yaşlı bireylere yaklaşımı hangi iletişimle ilgili hedefi yerine getirmektedir.
Bireylerin gerçekten ihtiyaçlarını, isteklerini anlayabilmek için sadece ağızlarından
çıkan kelimelere göre hareket edemeyiz. Tüm duyularını kullanmak ve tamamıyla odaklanmak sayesinde anlamak ve yorumlamak mümkün olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

I-“Ben”ile başlayan cümleler kurmak,
II-İnsan haklarına saygı göstermek
III-“Sen”ile başlayan suçlayıcı cümleler kurmak
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri iddialı iletişim ifadeleri arasındadır?

I-II

III-III

I-III

III

Açıklama:

İddialı İletişim: İletişimde net, anlaşılır ifadeler kullanmak, cesur olmak ve risk almak gibi unsurlara sahip olan iddialı iletişimi tercih etmek çatışmayı çözerken daha olumlu olabilir. İddialı, pasif ve saldırgan iletişimin aralarındaki farkları bilmek, sağlıklı çalışma ortamı oluşturan iddialı iletişimin daha iyi anlaşılmasını sağlayabilir.
“Ben”ile başlayan cümleler kurmak, insan haklarına saygı göstermek etkili iletişim göstergeleridir, ancak “Sen”ile başlayan suçlayıcı cümleler kurmak saldırgan iletişim stilleri arasındadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aile üyelerinin çalışanlara itimat etmemeleri ve bu nedenle bakım hizmeti veren çalışanların sürekli gözetim altına tutulmaları gerektiğini düşünmeleri çalışanların kızgın ve gergin olmalarına neden olmaktadır. Bu durum aile üyeleri ile çalışanlar arasında çatışma yaratan hangi kaynağa örnek oluşturabilir.

Rol belirsizliği

İletişim eksikliği

Güvensizlik

Öz değerlendirme

Empati

Açıklama:

Aile üyeleri ile çalışanlar arasında çatışma yaratan kaynakları kısaca şu şekilde özetleyebiliriz:
• Güvensizlik: Aile üyelerinin çalışanlara güvenmemeleri ve bu nedenle bakım hizmeti veren çalışanların sürekli gözetim altına tutulmaları gerektiğini düşünmeleri çalışanların kızgın ve gergin olmalarına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

I. Kaliteli ilişkiler kurmak,
II. Sorunları doğru değerlendirmek,
III. Empati kurmak
IV. Bakım/tedaviyle ilgili anlaşılır açıklamalar yapmak
Etkin bir çatışma yönetiminin sağlanabilmesi için öncelikle doğru iletişim tekniklerinin kullanılması gerekir. Yaşlı sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle hedefleri arasında yukarıdakilerden hangileri gösterilebilir?

I-II-III-IV

II-III-IV

I-II-III

I-III-IV

II-III

Açıklama:

Etkin bir çatışma yönetiminin sağlanabilmesi için öncelikle doğru iletişim teknikleri- nin kullanılması gerekir. Yaşlı sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle ilgili farklı hedefleri vardır:
• Kaliteli ilişkiler kurmak,
• Sorunları doğru değerlendirmek,
• Empati kurmak,
• Bakım/tedaviyle ilgili anlaşılır açıklamalar yapmak vb.

Doğru Cevap: A

Soru 68

................, karşı tarafın duygulanım durumunu, hislerini yüreğimizde hissederek daha ender yaptığımız empatidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Bilişsel Empati

Duygusal empati

Davranışsal Empati

Bilinçli Empati

Ender Empati

Açıklama:

Duygusal empati, karşı tarafın duygulanım durumunu, hislerini yüreğimizde hissederek daha ender yaptığımız empatidir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi psikolojik istismara verilebilecek örnekler arasında değildir?

Bağırmak

Hakaret etmek

Bağlamak

Suçlamak

Korkutmak

Açıklama:

Psikolojik istismar: Bağırmak, hakaret etmek, korkutmak, suçlamak ya da aşağılamak gibi örnekler psikolojik istismarı içerir. Sık görülen psikolojik istismar örneklerinden biri de kişiyi fiziksel ya da mental bir durumu gerektirmemesine rağmen huzurevine göndermek ile tehdit etmektir. Başlıca psikolojik istismar belirtileri arasında yaşlı bireyin cevap vermemesi, iletişim kurmaması, şüpheli ve mantıksız korku yaşaması, sosyal ilişkilerde ilgi eksikliği olması, kronik fiziksel ve psikolojik sağlık problemlerinin olması sayılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarla etkili iletişim kurmak için dikkat edilmesi gereken unsurlarlardan biri değildir?

Araçsal Temas

İfadesel Temas

Sorun Analizi

Empati

Aktif Dinleme

Açıklama:

Yaşlılarla etkili iletişim kurmak için dikkat edilmesi gereken unsurlar; Araçsal-İfadesel Temas, Empati, Aktif Dinleme

Doğru Cevap: C

Soru 71

''Eşinin ilaçlarının düzgün bir şekilde verilmediğinden dolayı aile üyesiyle yaşanan çatışmada, bakım görevlisinin doğru olmasa da, sırf çatışmada haklı çıkabilmek için “ilaçları kendisi içmiyor, biz odadan çıktıktan sonra ağzından atıyor…” diyerek çatışmayı yönetmesi, bireyler arası çatışma yollarından hangisine örnek oluşturmaktadır.

Uzlaşma

Rekabet

Çatışma

İş birliği

Kaçınma

Açıklama:

Kendine dönük ilgi ve başkalarına dönük ilgi olmak üzere iki boyut temelinde ortaya çıkan beş çatışma yönetim yolu vardır: Rekabet, Uzlaşma, İş birliği, Uyum ve Kaçınma
Rekabet: Güç kullanma olarak da ifade edilen rekabet stili, çatışma içinde olan tarafın, diğer taraf üzerindeki etkisini hiç düşünmeden, sadece kendi çıkar ve isteklerine ulaşmak için çabalamasıdır. Verdiği mücadelede her türlü güç ve otoritesini
hiç düşünmeden kullanır. Rekabet stilinde bilgi saklamak veya birtakım taktikler
kullanarak, gerçeklerin manipüle edilmesi söz konusudur. Örneğin eşinin ilaçlarının düzgün bir şekilde verilmediğinden dolayı aile üyesiyle yaşanan çatışmada,
bakım görevlisinin doğru olmasa da, sırf çatışmada haklı çıkabilmek için “ilaçları
kendisi içmiyor, biz odadan çıktıktan sonra ağzından atıyor…” diyerek çatışmayı
yönetmesi rekabet stilini ifade etmektedir. Acil karar verilmesi gereken durumlarda veya haklı olduğunun düşünüldüğü zamanlarda rekabet stilini kullanmak doğru olabilir. Ancak, sadece rekabeti kullanmak, moral ve motivasyonun azalmasına,
ilişkilerde güvensizliğin artmasına neden olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi bireyler arası çatışma yönetim yollarından biri değildir?

Rekabet

İş birliği

Uyum

Kaçınma

Empati

Açıklama:

Bireyler arası çatışma yönetim stilleri, bireylerin çatışmayı yönetmek için verdikleri tepkileri veya davranışları ifade etmektedir. Kendine dönük ilgi ve başkalarına dönük ilgi olmak üzere iki boyut temelinde ortaya çıkan beş çatışma yönetim yolu vardır: Rekabet, Uzlaşma, İş birliği, Uyum ve Kaçınma.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Kurumlarda çatışmayı yönetmek için aşağıdakilerden hangisine başvurulmaz?

Disiplinlerarası yaklaşım

Şikayet yönetimi

Kural ve rol tanımlarının oluşturulması

Çatışma analizi

Empati eğitimi

Açıklama:

Kurumlarda çatışmayı yönetmek için disiplinlerarası yaklaşım, şikayet yönetimi, kural ve rol tanımlarının oluşturulması, empati eğitimi tekniklerine başvurulabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Çatışmayı çözebilecek tek şey sevgidir (W. Burroughs, Son Sözler).

Uzun zaman devam eden bir anlaşmazlık, her iki tarafın da haksız olduğunu gösterir (Voltaire).

Neyin içeride, neyin dışarıda olduğu duvarın hangi yanından baktığınıza bağlıdır (U. K. Leguin, Mülksüzler)

Yukarıda verilen ünlü düşünürlerin sözlerinde hangi kavram üzerinde vurgu yapılmaktadır.

Rol çatışması

Çatışma yönetimi

Empati yönetimi

Yetki denkliği

Güçlendirme

Açıklama:

Çatışma yönetimi için ünlü düşünürlerin bu konudaki ifadeleri, belki siz okuyucularımıza yeni bir pencere açabilir:
• Çatışmayı çözebilecek tek şey sevgidir (W. Burroughs, Son Sözler).
• Uzun zaman devam eden bir anlaşmazlık, her iki tarafın da haksız olduğunu gösterir (Voltaire).
• Neyin içeride, neyin dışarıda olduğu duvarın hangi yanından baktığınıza bağlıdır
(U. K. Leguin, Mülksüzler).

Doğru Cevap: B

Soru 75

I. Suçlamak,
II. Ön yargılı davranmak,
III. Açık uçlu sorular yöneltmek
IV. Tavsiye vermek
Yukarıdakilerden hangileri aktif dinlemenin önündeki engellerdendir?

I-IV

I-III-IV

II-IV

I-II-III

I-II-IV

Açıklama:

Aktif dinlemenin önündeki engelleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Suçlamak,
• Ön yargılı davranmak,
• Kapalı uçlu sorular yöneltmek,
• Tavsiye vermek,
• Aceleci tavırlar sergilemek,
• Özel yaşam sınırını ihlâl etmek,
• Sözünü kesmek.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Katılımcılar, rol oynama tekniği ile kendi başlarına gelen iletişim sıkıntılarını dile getirirler. “Ben” diye başlayan ifadelerin nasıl kullanılması gerektiği konusunda uygulamalar yapılır.
Yukarıdaki açıklama müdahale programı özelliklerinden hangisi ile açıklanabilir?

İletişime Saygı ve Açıklık Kazandırmak

Bakıma Katılacak Tarafların Bir Araya Gelmesi

Başarılı Aile-Çalışan İletişim Tekniklerini Paylaşmak

Dinleme Becerilerini Artırmak

Kültür ve Etnik Farklılıkları Anlamak

Açıklama:

İletişime Saygı ve Açıklık Kazandırmak: Katılımcılar, rol oynama tekniği ile kendi başlarına gelen iletişim sıkıntılarını dile getirirler. “Ben” diye başlayan ifadelerin nasıl kullanılması gerektiği konusunda uygulamalar yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

................., bireyin görev, yetki ve sorumluluklarının iyi çizilmemiş olması ve bireyden beklenen görev ile ilgili davranışların açık olmaması, bireyin, işin amaçlarının ne olduğunu tam anlamıyla bilmemesidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Rol karmaşası

Rol belirsizliği

Rol eksikliği

Rol Çatışması

Rol Planlaması

Açıklama:

Rol belirsizliği, bireyin görev, yetki ve sorumluluklarının iyi çizilmemiş olması ve bireyden beklenen görev ile ilgili davranışların
açık olmaması, bireyin, işin amaçlarının ne olduğunu tam anlamıyla bilmemesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

I. fiziksel
II. psikolojik
III. cinsel
IV. ekonomik
V. hak
Yukarıdakilerden hangileri yaşlı istismarlarındandır?

II-IV

I-III-V

I-II-III-IV-V

II-III-IV

I-III-IV-V

Açıklama:

Yaşlı istismarı fiziksel, psikolojik, cinsel, ekonomik ve hak istismarı şeklinde olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Kendine dönük ilgi ve başkalarına dönük ilgi olmak üzere iki boyut temelinde ortaya çıkan beş çatışma yönetim yolu vardır.
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Rekabet

Uzlaşma

İş birliği

Uyum

Kaçınmama

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 80

I. kazan-kazan yaklaşımı
II. kaybet- kazan yaklaşımı
III. kaybet-kaybet yaklaşımı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çatışma yönetiminde kullanılan bireysel stillerdendir?

Yalnız II

I-III

II-III

Yalnız I

I-II-III

Açıklama:

Çatışma yönetiminde kullanılan bireysel stiller temelde üç yaklaşım üzerine kuruludur. Bu yaklaşımlar, kazan-kazan yaklaşımı, kaybet- kazan yaklaşımı ve kaybet-kaybet yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: E

Yaşlılarda Çatışma ve Stres Yönetimi II - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler