Temel Gerontoloji - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Tarihte Yaşlı insandan ve onun saygınlığından bahseden bilinen ilk edebi eser aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Homeros
B
Platon
C
Hipokrat
D
Shakespeare
E
İbn-i Sina
Açıklama:
Yaşlı insandan ve onun saygınlığından bahseden bilinen ilk edebi eser, İÖ yaşadığı tahmin edilen Homeros’un “İlyada” eseridir. Homeros, bu eserde olumlu bir yaşlı görüntüsü çizmiştir. Bu destanda yaşlı insanın toplum tarafından kabul gören, sevilen insanlar oldukları anlaşılmaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 2
Yaşlılığı ilk kez olumsuz bir görüntü, bir hastalık olarak tanımlayan milattan önce yaşamış düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Platon (İÖ 427- 347)
B
Hipokrat (İÖ 460-377)
C
Aristoteles (İÖ 384-322)
D
Galen (İS 129-199)
E
Schopenhauer (1788-1860)
Açıklama:
Aristoteles(İÖ 384-322), yaşlılığı olumsuz bir görüntü olarak tarif etmiştir. Yaşlı insanın kavgacı, geçimsiz, huysuz kişiler olduğundan bahsetmiştir. Aristoteles, yaşlılığın bir hastalık olduğunu düşünmüştür. Doğru yanıt C'dir.
Soru 3
- Yaşlılık dönemi
- Eli ayağı tutmaz dönem
- Üretkenlik karşısında durağanlaşma
- Benlik bütünlüğü karşısında umutsuzluk
İbn-i Sina “Canon of Medicine” isimli tıp ansiklopedisinde yaşamın dört evreden oluştuğunu belirtmiştir. Yukarıdakilerin hangisi ya da hangilerinde İbn-i Sinanın yaşlılık dönemini kapsayan gruplandırması doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
III ve IV
Açıklama:
Orta çağda İbn-i Sina’nın “Canon of Medicine” isimli tıp ansiklopedisinde yaşlı bakımı konusu yer almıştır. Bu kitapta, yaşlılıktan bahsedilmiş, uyku, beslenme, egzersizin yaşlanmadaki öneminden bahsedilmiştir. İbn-i Sina’nın bu tıp kitabına göre yaşam dört bölümden oluşmaktadır. Bunlar: “büyüme dönemi, yaşamın baharı, yaşlılık dönemi ve eli ayağı tutmaz olan dönem”dir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 4
Yaşamın uzatılmasının mümkün olup olamayacağı hangi alanın tartışma konularından biridir?
Seçenekler
A
Geronto- Sosyoloji
B
Biyo-Gerontoloji
C
Geronto- Psikoloji
D
Antropo- Gerontoloji
E
Geron- Teknoloji
Açıklama:
1960’lardan itibaren Geriatri ve Gerontoloji bilimleri daha hızla gelişmeye başlamıştır. Bu dönemde yaşlanmanın nedenleri üzerinde çalışmalar yapmaya gereksinim duyulmuştur. Bu yıllarda biyo-gerontoloji alanında yapılan çalışmalarda yaşamın uzatılmasının mümkün olup olamayacağı tartışılmıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi gerontolojinin incelendiği kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlılığın Biyolojisi
B
Yaşlılığın Fizyolojisi
C
Yaşlılığın Demografisi
D
Yaşlılığın Epidemiyolojisi
E
Yaşlılığın Ergonomisi
Açıklama:
Gerontoloji, yaşlılık sürecini yaşlanmanın nedenlerini ve koşullarını, yaşla ilgili davranış biçimlerini ve yaşlanma süreci çerçevesinde değişen tutum ve davranış kalıplarını inceleyen bir bilim dalıdır. Yaşlanma teorileri, biyolojisi, fizyolojisi, demografisi, epidemiyolojisi, psiko-sosyal değişiklikler, bunların bireysel ve toplumsal sonuçlarını
tüm yönleriyle inceler. Doğru yanıt E'dir.
tüm yönleriyle inceler. Doğru yanıt E'dir.
Soru 6
- Objektif bir ölçüttür.
- Bireyin değil grubun yaşını ifade eder.
- Nüfus istatistiklerinde kullanılır.
Seçenekler
A
Biyolojik Yaş
B
Fonksiyonel yaş
C
İdari yaş
D
Hukuksal yaş
E
Sosyal yaş
Açıklama:
İdari yaş: Nüfusun yaş gruplarına göre yapılan sınıflandırmasına “idari yaş” denilir. İdari yaş da takvimsel yaş gibi objektif bir ölçüttür. Bireyin değil grubun yaşını ifade eder. Genellikle nüfus istatistiklerinde rastlanır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 7
Yaşlanmanın nedeni yaşla birlikte bazı hormonların düzeyindeki azalma olarak açıklayan yaşlanma teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağışıklık Teorisi
B
Endokrin Teorisi
C
Serbest Radikal Teorisi
D
Aşınma Teorisi
E
DNA Hasar Teorisi
Açıklama:
Endokrin Teorisi: Yaşlanmanın nedeni yaşla birlikte bazı hormonların düzeyindeki azalmadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 8
- Aile, toplum, resmi kurumlar ve diğer kaynaklarla iletişim halinde olurlar.
- Yaşlı hastanın yeniden işlevsel bir birey olması için düzenlemeler yaparlar.
- Yaşlının toplum içerisindeki sosyal, fiziksel, ekonomik durumunun değerlendirilmesini yaparlar.
Seçenekler
A
Konuşma Terapistleri
B
Rekreasyonel terapistler
C
Beslenme uzmanları
D
Sosyal Çalışmacılar
E
Uğraşı terapistleri
Açıklama:
Sosyal çalışmacılar: Geriatrik rehabilitasyonda yaşlının toplum içerisindeki sosyal, fiziksel, ekonomik durumunun değerlendirilmesini yaparlar. Aile, toplum, resmi kurumlar ve diğer kaynaklarla iletişime geçip hastanın yeniden işlevsel bir birey olması için düzenlemeler yaparlar. Doğru yanıt D'dir.
Soru 9
"Çalışma çağındaki her 100 kişiye düşen yaşlı sayısı" aşağıdaki kavramlardan hangisinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Yaşlı bağımlılık oranı
B
Ortanca yaş
C
Nüfusun ortalama yaşı
D
Yaşlılık indeksi
E
Doğuşta beklenen yaşam süresi
Açıklama:
Yaşlı bağımlılık oranı: Çalışma çağındaki her 100 kişiye düşen yaşlı sayısıdır. “15-64” yaş grubundaki her 100 kişi için “65 ve daha yukarı” yaş grubundaki kişi sayısıdır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 10
Ahmet Bey, yaşadığı bazı fiziksel rahatsızlıkların da etkisiyle yaşıtı olan diğer akranlarına göre daha yavaş hareket etmekte, tek başına dışarıya çıkamamakta ve daha çok arkadaşları onu ziyarete gelmektedir.
Yukarıda verilen örnekte Ahmet Bey'in durumu aşağıdaki yaşlılık çeşitlerinden hangisine iyi bir örnektir?
Yukarıda verilen örnekte Ahmet Bey'in durumu aşağıdaki yaşlılık çeşitlerinden hangisine iyi bir örnektir?
Seçenekler
A
Sosyolojik yaşlanma
B
Biyolojik yaşlanma
C
Normal yaşlanma
D
Duygusal yaşlanma
E
Fonksiyonel yaşlanma
Açıklama:
Fonksiyonel yaşlanma: Bir kişinin aynı yaşta olan bireylerle karşılaştırıldığında fonksiyonlarını yapamamasıdır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı insandan bahseden ilk eserdir?
Seçenekler
A
İlyada
B
Odessa
C
Kalavela
D
Manas
E
Şinto
Açıklama:
Yaşlı insandan ve onun saygınlığından bahseden bilinen ilk edebi eser, İÖ yaşadığı tahmin edilen Homeros’un “İlyada” eseridir. Homeros, bu eserde olumlu bir yaşlı görüntüsü çizmiştir. Bu nedenle yanıt A'dır.
Soru 12
Aşağıdakilerden kişilerden hangisi yazdığı kitapta yaşlı bakımına yer vermiş, insan hayatının dört bölümden oluştuğunu söylemiş bunlardan ikisini yaşlılık dönemi ve eli ayağı tutmaz dönem olarak adlandırmıştır?
Seçenekler
A
Homeros
B
İbni Sina
C
Shakespeare
D
Goethe
E
Christian Bernard
Açıklama:
Orta çağda İbn-i Sina’nın “Canon of Medicine” isimli tıp ansiklopedisinde yaşlı bakımı konusu yer almıştır. Bu kitapta, yaşlılıktan bahsedilmiş, uyku, beslenme, egzersizin yaşlanmadaki öneminden bahsedilmiştir. İbn-i Sina’nın bu tıp kitabına göre yaşam dört bölümden oluşmaktadır; “büyüme dönemi, yaşamın baharı, yaşlılık dönemi ve eli ayağı tutmaz olan dönem”. Bu nedenle yanıt B'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yaşlılık konusunda kurulmuş ilk bilimsel dernektir?
Seçenekler
A
GEBAM
B
TURYAK
C
YASAD
D
Yaşlılık Platformu
E
Gero-psikiyatri Derneği
Açıklama:
Türkiye’de yaşlılık konusunda ilk bilimsel dernek Prof. Dr. Velittin Kalınkara’nın girişimleriyle 1998’de kurulmuştur. “Yaşlı Sorunları Araştırma Derneği (YASAD)”, yaşlıların yaşam kalitesinin arttırılması ve ulusal yaşlılık politikalarının alt yapısını hazırlamak amacıyla araştırmalar yapmak üzere kurulmuştur. Bu nedenle yanıt C'dir.
Soru 14
Ali ve Ahmet'in yaşları altmış beştir. Ali köyde yalnız yaşamaktadır, Ahmet ise şehirde kızının yanındadır. Ali odun toplar, sobasını yakar, yemek pişirir ve evini temizler. Ahmet ise temel ihtiyaçlarının karşılanmasına kızının bakımına muhtaçtır.
Buna göre Ali ve Ahmet'in hangi yaşları farklıdır?
Buna göre Ali ve Ahmet'in hangi yaşları farklıdır?
Seçenekler
A
Takvim Yaşı
B
Biyolojik Yaş
C
Fonksiyonel Yaş
D
Sosyal Yaş
E
Bilişsel Yaş
Açıklama:
Fonksiyonel yaş,kişinin işlevsel ve bedensel fonksiyonlarına göre bulunduğu yaştır. İki birey aynı takvim yaşında olmasına rağmen işlevsel olarak farklı olabilir. Bu nedenle yanıt D'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden teorilerden hangisi yaşlanmanın nedenini yaşla beraber bazı hormonların düzeyindeki azalma olarak görür?
Seçenekler
A
Aşınma Teorisi
B
Nöroendokrin Teorisi
C
Hücre Yaşlanması Teorisi
D
Serbest Radikal Teorisi
E
Endokrin Teorisi
Açıklama:
Endokrin Teorisi,yaşlanmanın nedenini yaşla birlikte bazı hormonların düzeyindeki azalma olarak görür. Bu nedenle yanıt E'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık halinde ortaya çıkan hastalıklar ile yaşlılıktan doğan hastalıkların koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici ve sosyal yönleriyle ilgilenen tıp dalıdır?
Seçenekler
A
Geriatri
B
Gerontoloji
C
Geronto psikoloji
D
Geronto psikiyatri
E
Geron teknoloji
Açıklama:
“Geriatri” sözcüğü, Yunanca kökenli “geras” yaşlılık ve “iatro” tıbbi tedavi ile ilgili sözcüklerden köken alan “yaşlı tıbbı” olarak tanımlanmaktadır. Tıbbın alt kollarından biridir. Yaşlılık halinde ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen, yaşlılıktan doğan hastalıkların koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici ve sosyal yönleriyle ilgilenen tıp biliminin bir dalıdır. Bu nedenle yanıt A'dır.
Soru 17
- Sosyal görevlerin sürdürülebilmesini ve boş zamanların değerlendirilmesini sağlayacak düzenlemeleri yaparlar.
- Grup aktiviteleri düzenleyerek sosyal iletişimi sağlarlar.
Seçenekler
A
Konuşma terapistleri
B
Rekreasyonel terapistler
C
Sosyal çalışmacılar
D
Psikologlar
E
Uğraşı terapistleri
Açıklama:
Rekreasyonel terapistler: Sosyal görevlerin sürdürülebilmesini ve boş zamanların değerlendirilmesini sağlayacak düzenlemeleri yaparlar. Grup aktiviteleri düzenleyerek sosyal iletişimi sağlarlar. Bu nedenle yanıt B'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi nüfusun tek yaşa göre sıralandığında ortada kalan yaş
olup, nüfusu iki eşit parçaya böler?
olup, nüfusu iki eşit parçaya böler?
Seçenekler
A
Ortalama yaş
B
Yaşlı bağımlılık oranı
C
Medyan yaş
D
Doğuşta beklenen yaşam süresi
E
65 yaş ve üzeri orantılı ölüm hızı
Açıklama:
Ortanca Yaş (Medyan yaş): Nüfusun tek yaşa göre sıralandığında ortada kalan yaş olup, nüfusu iki eşit parçaya böler. Alttaki genç, üsteki yaşlı nüfus grubunda birbirine eşit sayıda kişi bulunur. Bu nedenle yanıt C'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı sağlığının korunmasında ikincil koruma çalışmalarındandır?
Seçenekler
A
Sağlıklı beslenmek
B
Fiziksel egzersiz yapmak
C
Stresten kaçınmak
D
Hastalığa erken tanı koymak
E
Hastalığın kötü sonuçlarından korunmak
Açıklama:
İkincil Korunma Çalışmaları hastalıklar ortaya çıkmadan yapılan “erken tanı” çalışmalarıdır. Erken tanı, henüz hastalığın klinik belirti ve bulgularının ortaya çıkmadığı bir dönemde hastalığın tespit edilmesidir. Bu nedenle yanıt D'dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi normal yaşlanma ile ilgili doğru bir yargıdır?
Seçenekler
A
Bir kişinin aynı yaşta olan bireylerle karşılaştırıldığında fonksiyonlarını yapamamasıdır.
B
Psikolojik yaşlanma olarak da adlandırılabilir.
C
İnsanların takvime ve doğum yılına göre yaşlanmasıdır.
D
Bireyin rol, statü değişmesiyle sosyal işlerinde gücünün ve yeteneğinin azalarak kaybolması olarak kabul edilir.
E
Zamanın gidişine bağlı olarak ortaya çıkan anatomik ve fiziksel işlev değişiklikleridir.
Açıklama:
Normal yaşlanma: Zamanın gidişine bağlı olarak ortaya çıkan anatomik ve fiziksel işlev değişiklikleridir. Bu nedenle yanıt E'dir.
Soru 21
Yaşlılık sürecini yaşlanmanın nedenlerini ve koşullarını, yaşla ilgili davranış biçimlerini ve yaşlanma süreci çerçevesinde değişen tutum ve davranış kalıplarını inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerontoloji
B
Geriatri
C
Nöroloji
D
Endokrinoloji
E
Androloji
Açıklama:
Gerontoloji, yaşlılık sürecini yaşlanmanın nedenlerini ve koşullarını, yaşla ilgili davranış biçimlerini ve yaşlanma süreci çerçevesinde değişen tutum ve davranış kalıplarını inceleyen bir bilim dalıdır. Yaşlanma teorileri, biyolojisi, fizyolojisi, demografisi, epidemiyolojisi, psiko-sosyal değişiklikler, bunların bireysel ve toplumsal sonuçlarını tüm yönleriyle inceler.
Soru 22
Yaşlılık halinde ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen, yaşlılıktan doğan hastalıkların koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici ve sosyal yönleriyle ilgilenen tıp dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerontoloji
B
Geriatri
C
Nefroloji
D
Endokrinoloji
E
Algoloji
Açıklama:
Geriatri ise yaşlılık halinde ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen, yaşlılıktan doğan hastalıkların koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici ve sosyal yönleriyle ilgilenen tıp biliminin bir dalıdır.
Soru 23
Yaşlılığı olumsuz bir görüntü; yaşlı insanı da kavgacı, geçimsiz, huysuz kişiler olarak tarif eden filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Homeros
B
Platon
C
Demokritos
D
Sokrates
E
Aristoteles
Açıklama:
Aristoteles(İÖ 384-322), yaşlılığı olumsuz bir görüntü olarak tarif etmiştir. Yaşlı insanın kavgacı, geçimsiz, huysuz kişiler olduğundan bahsetmiştir. Aristoteles, yaşlılığın bir hastalık olduğunu düşünmüştür.
Soru 24
Türkiye’de yaşlılık konusunda kurulmuş ilk bilimsel dernek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geriatrik Araştırma ve Uygulama Merkezi (GEBAM)
B
Türk Geriatri Vakfı
C
Yaşlı Sorunları Araştırma Derneği (YASAD)
D
Türkiye Yaşlılık Konseyi Derneği (TURYAK)
E
Yaşlılık Platformu
Açıklama:
Türkiye’de ise yaşlılık konusunda ilk bilimsel dernek Prof. Dr. Velittin Kalınkara’nın girişimleriyle 1998’de kurulmuştur. “Yaşlı Sorunları Araştırma Derneği (YASAD)”, yaşlıların yaşam kalitesinin arttırılması ve ulusal yaşlılık politikalarının alt yapısını hazırlamak amacıyla araştırmalar yapmak üzere kurulmuştur.
Soru 25
"Bireyin öğrenme ve sosyal çevreye uyum yeteneğine göre bulunduğu yaş" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kronolojik yaş
B
Biyolojik yaş
C
Fonksiyonel yaş
D
Bilişsel yaş
E
Sosyal yaş
Açıklama:
Bilişsel yaş: Bireyin öğrenme ve sosyal çevreye uyum yeteneğine göre bulunduğu yaştır.
Soru 26
Yaşlanmada beyinde bulunan hipofiz bezindeki değişikliklerin rol oynadığı görüşünü savunan yaşlanma teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Endokrin teorisi
B
Nöroendokrin teorisi
C
Serbest radikaller teorisi
D
Bağışıklık teorisi
E
Aşınma teorisi
Açıklama:
Nöroendokrin Teorisi: Yaşlanmada beyinde bulunan hipofiz bezindeki değişikliklerin rol oynadığı görüşü vardır.
Soru 27
I- Organ sistemlerinin rezerv kapasitelerinde azalma
II- Homeostatik kontrolde azalma
III- Çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinde artma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yaşlılarda meydana gelen başlıca değişiklikler arasındadır?
II- Homeostatik kontrolde azalma
III- Çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinde artma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yaşlılarda meydana gelen başlıca değişiklikler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Yaşlılarda meydana gelen başlıca değişiklikler şunlardır (Gökçe Kutsal, 2006):
1. Organ sistemlerinin rezerv kapasitelerinde azalma (özellikle stres periyotlarında belirginleşme).
2. Homeostatik kontrolde azalma (termoregülasyon sisteminde bozukluk, baroreseptör duyarlılığında azalma).
3. Çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinde azalma (pozisyon değişikliği ile karakterize ortostatik hipotansiyon, değişen ısıya adaptasyonda zayıflık).
4. Stres cevap kapasitesinde azalma (ateş, anemi).
5. Yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan ve giderek artan bu kayıpların sonunda; birey hastalıklara ve yaralanmalara karşı korunmasız bir hale gelmektedir.
1. Organ sistemlerinin rezerv kapasitelerinde azalma (özellikle stres periyotlarında belirginleşme).
2. Homeostatik kontrolde azalma (termoregülasyon sisteminde bozukluk, baroreseptör duyarlılığında azalma).
3. Çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinde azalma (pozisyon değişikliği ile karakterize ortostatik hipotansiyon, değişen ısıya adaptasyonda zayıflık).
4. Stres cevap kapasitesinde azalma (ateş, anemi).
5. Yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan ve giderek artan bu kayıpların sonunda; birey hastalıklara ve yaralanmalara karşı korunmasız bir hale gelmektedir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Gerontoloji biliminin ortak çalışmalar yaptığı diğer bilim dallarından biri değildir?
Seçenekler
A
Geronto-terapi
B
Geronto-psikoloji
C
Geronto-sosyoloji
D
Geronto-psikiyatri
E
Geronto-teknoloji
Açıklama:
Gerontolojinin Ortak Çalışmalar Yaptığı Bazı Bilim Dalları
- Geronto-psikoloji
- Geronto-sosyoloji
- Geronto-psikiyatri
- Geronto-teknoloji
Soru 29
Hastaların yaşadığı iletişim ve yutma problemleri ile ilgilenen geriatrik rehabilitasyon ekibinin üyesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyoterapist
B
Hekim
C
Ergoterapist
D
Sosyal Çalışmacı
E
Dil ve Konuşma Terapisti
Açıklama:
Konuşma terapistleri: Hastaların iletişimi ile ilgili konularda çalışırlar. Yutma ile ilgili sorunlar da konuşma terapistlerinin ilgilendiği sorunlardır.
Soru 30
Zeka, hafıza gibi alanlarda fonksiyon azalmasıyla birlikte davranış değişikliği şeklinde ortaya çıkan yaşlanma olarak sınıflandırılan yaşlanma çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikolojik yaşlanma
B
Sosyolojik yaşlanma
C
Normal yaşlanma
D
Kronolojik yaşlanma
E
Biyolojik yaşlanma
Açıklama:
Psikolojik yaşlanma: Zeka, hafıza gibi alanlarda fonksiyon azalmasıyla birlikte davranış değişikliği şeklinde ortaya çıkan yaşlanmadır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı nüfusun artmasını etkileyen faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hastalıkların tedavilerinin geliştirilmesi
B
İnsanların yaşam sürelerinin uzaması
C
Teknolojinin gelişmesi
D
Dünya Sağlık Örgütünün yaşlı olma yaşını üç gruba ayırması
E
Medikal gelişmeler
Açıklama:
Doğum oranları azalmış, ölüm oranları azalmış, anne çocuk sağlığı sorunları azalmış, antibiyotiklerin keşfiyle enfeksiyon hastalıklarında azalma olmuş, teknolojinin gelişmesi, insanların eğitim düzeylerinin yükselmesi, sağlık hizmetlerinde meydana gelen gelişmeler nedeniyle hastalıklar daha çok tedavi edilebilir olmuş, böylece insanlar daha uzun yaşamaya başlamışlardır.
Soru 32
İnsanların doğum yılına göre olduğu yaş aşağdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaş
B
Kronolojik yaş
C
İleri yaş
D
Orta yaş
E
İleri yetişkinlik
Açıklama:
İnsanın doğum yılına göre olduğu yaş “Kronolojik yaş” tır.
Soru 33
İbn-i Sina’nın “Canon of Medicine” isimli tıp ansiklopedisinde yaşlı bakımı konusu yer almıştır. İbn-i Sina’nın bu tıp kitabına göre yaşam dört bölümden oluşmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu bölümlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bebeklik dönemi
B
Büyüme dönemi
C
Yaşamın baharı
D
Yaşlılık dönemi
E
Eli ayağı tutmaz olan dönem
Açıklama:
İbn-i Sina’nın bu tıp kitabına göre yaşam dört bölümden oluşmaktadır; “büyüme dönemi, yaşamın baharı, yaşlılık dönemi ve eli ayağı tutmaz olan dönem”.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki yaşlılık çalışmalarıyla ilgili bir gelişme değildir?
Seçenekler
A
Türkiye’de ise yaşlılık konusunda ilk bilimsel dernek olan YASAD (Yaşlı Sorunları Araştırma Derneği) Prof. Dr. Velittin Kalınkara’nın girişimleriyle 1998’de kurulmuştur
B
Hacettepe Üniversitesi bünyesinde 2000 yılında “Geriatrik Araştırma ve Uygulama Merkezi” (GEBAM) kurulmuştur.
C
Türk Geriatri Vakfı, Türkiye Yaşlılık Konseyi Derneği (TURYAK), Yaşlılık Platformu, Gero-psikiyatri Derneği gibi yaşlıların sorunlarını incelemek, yaşlıların yaşam kalitelerini arttırmak amaçlarıyla ülkemizde çeşitli merkezler, dernekler vs. kurulmuştur.
D
Akademik alanda ilk kez Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi’nde “Gerontoloji Bölümü” açılmıştır.
E
Yaşlılık konusuyla ilgilenen birçok uzman bir araya gelerek 1945’de “Gerontological Society of America” denen bir topluluk kurmuşlardır.
Açıklama:
“Gerontological Society of America” Türkiye'de gerçekleştirilen yaşlılıkla ilgili bir gelişme değildir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığın modern dönem (21.yüzyıl) öncesi durumuyla ilgili yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Antik çağda sadece 100 insandan bir tanesi 60 yaşına ulaşabiliyordu.
B
Bir Romalı askerin ortalama ömrü 22 yıl idi.
C
Bu dönemde ön plana çıkan en önemli demografik olgu nüfusun yaşlanması idi.
D
Avrupa’da ortalama yaşam süresi 50 yıl idi, ölüm genellikle gençlik yıllarına rastlıyor, iyi koşullarda yaşayıp yaşlanabilenlerin sadece devlet adamları, krallar, filozoflar ve yüksek rütbeli subaylar olduğu dikkati çekiyordu.
E
Yirminci yüzyılın başlarına kadar uzun bir yaşam için gereken şartlar yoktu.
Açıklama:
Yirminci yüzyılın başlarına kadar uzun bir yaşam için gereken şartlar yoktu. Avrupa’da ortalama yaşam süresi 50 yıldı.
Soru 36
Hücre ve organlarda meydana gelen biyolojik süreçlerle ilişkili olarak ortaya çıkan yaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaş
B
Kronolojik yaş
C
Fonksiyonel yaş
D
Sosyal yaş
E
İdari yaş
Açıklama:
Biyolojik yaş, hücre ve organlarda meydana gelen biyolojik süreçlerle ilişkili olarak ortaya çıkan yaştır.
Soru 37
Yasal hak ve görevleriyle ilişkili olan yaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaş
B
İdari yaş
C
Hukuksal yaş
D
Sosyal yaş
E
Bilişsel yaş
Açıklama:
Hukuksal yaş, yasal hak ve görevleriyle ilişkili olan yaştır. Yani hukuk kurallarına göre kişinin reşit olma yaşı, evlenme yaşı, suç yaşı vardır.
Soru 38
Bedende fizyolojik dengeyi sağlayan homeostatik mekanizmalar vardır. Homeostatik mekanizmada gençlerin dayanabildiği durumlar, yaşlıların yaşamını tehdit edebilmektedir. Bu görüşü savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aşınma Teorisi
B
Endokrin teorisi
C
Bağışıklık teorisi
D
Süreklilik teorisi
E
Aktivite teorisi
Açıklama:
Aşınma Teorisi: Bu teoriye göre, organizma tıpkı makinede olduğu gibi çalıştıkça eskimektedir. Bedende fizyolojik dengeyi sağlayan homeostatik mekanizmalar vardır. Homeostatik mekanizmada gençlerin dayanabildiği durumlar, yaşlıların yaşamını tehdit edebilmektedir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık dönemindeki risk gruplarından değildir?
Seçenekler
A
Çok yaşlı grup (80 yaş ve üzerindekiler)
B
Yalnız yaşayanlar yaşlılar
C
Aktif yaşlılar
D
Kronik bir hastalığı olanlar
E
Huzurevlerinde yaşayanlar
Açıklama:
Yaşlılık dönemindeki riskli gruplar şunlardır:
1. Çok yaşlı grup (80 yaş ve üzerindekiler)
2. Yalnız yaşayanlar
3. Huzurevlerinde yaşayanlar
4. Çocuksuz yaşlılar
5. Kronik bir hastalığı olanlar
6. Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmede güçlük çekenler
1. Çok yaşlı grup (80 yaş ve üzerindekiler)
2. Yalnız yaşayanlar
3. Huzurevlerinde yaşayanlar
4. Çocuksuz yaşlılar
5. Kronik bir hastalığı olanlar
6. Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmede güçlük çekenler
Soru 40
Alzheimer, bunama gibi hastalıklar özellikle artmaktadır. Bu hastalara genellikle aileleri bakmaktadır. Bu durum, hastaların hem kendileri hem de aileleri için önemli bir sosyal sorundur. Bu hastaların sorunlarıyla ilgilenen dal hangisidir?
Seçenekler
A
Geronto-sosyoloji
B
Geronteknoloji
C
Gerontoloji
D
Geronto-psikiyatri
E
Rehabilitasyon
Açıklama:
Gerontoloji, bu hastaların evde ya da kurumlarda bakımıyla ilgili araştırmalar yapmaktadır. Gerontopsikiyatri, bu hastaların sorunlarıyla ilgilenir.
Soru 41
Yaşlılık bilimi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Geriatri, yaşlılık sürecini yaşlanmanın nedenlerini ve koşullarını, yaşla ilgili davranış biçimlerini ve yaşlanma süreci çerçevesinde değişen tutum ve davranış kalıplarını inceleyen bir bilim dalıdır.
B
Geriatri yaşlanma teorileri, biyolojisi, fizyolojisi, demografisi, epidemiyolojisi, psiko-sosyal değişiklikler, bunların bireysel ve toplumsal sonuçlarını tüm yönleriyle inceler.
C
Gerontoloji yaşlılık halinde ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen, yaşlılıktan doğan hastalıkların koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici ve sosyal yönleriyle ilgilenen tıp biliminin bir dalıdır.
D
Yaşlanma bireyde fiziksel, sosyal ve ruhsal yönden gerilemeye neden olan doğal bir süreçtir.
E
Kronolojik yaş yaşlılığı ifade eder.
Açıklama:
Yaşlanma bireyde fiziksel, sosyal ve ruhsal yönden gerilemeye neden olan doğal bir süreçtir. Yaşlanma değişik boyutlarda ortaya çıkar. İnsanın doğum yılına göre olduğu yaş “Kronolojik yaş” tır. Kronolojik yaş her zaman yaşlılığı ifade etmez. Gerontoloji, yaşlılık sürecini yaşlanmanın nedenlerini ve koşullarını, yaşla ilgili davranış biçimlerini ve yaşlanma süreci çerçevesinde değişen tutum ve davranış kalıplarını inceleyen bir bilim dalıdır. Yaşlanma teorileri, biyolojisi, fizyolojisi, demografisi, epidemiyolojisi, psiko-sosyal değişiklikler, bunların bireysel ve toplumsal sonuçlarını tüm yönleriyle inceler. Geriatri ise yaşlılık halinde ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen, yaşlılıktan doğan hastalıkların koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici ve sosyal yönleriyle ilgilenen tıp biliminin bir dalıdır.
Doğru cevap D'dir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 42
Türkiye’de Prof. Dr. Velittin Kalınkara’nın girişimleriyle kurulan ve yaşlılık konusunda ilk bilimsel dernek olan “Yaşlı Sorunları Araştırma Derneği (YASAD)” kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1968
B
1978
C
1988
D
1998
E
2008
Açıklama:
Türkiye’de ise yaşlılık konusunda ilk bilimsel dernek Prof. Dr. Velittin Kalınkara’nın girişimleriyle 1998’de kurulmuştur. “Yaşlı Sorunları Araştırma Derneği (YASAD)”, yaşlıların yaşam kalitesinin arttırılması ve ulusal yaşlılık politikalarının alt yapısını hazırlamak amacıyla araştırmalar yapmak üzere kurulmuştur.
Doğru cevap D'dir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 43
Türkiye'de ilk Gerontoloji bölümü hangi üniversitede açılmıştır?
Seçenekler
A
Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi
B
Anadolu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi
C
Boğaziçi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi
D
Ankara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi
E
İstanbul Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi
Açıklama:
Akademik alanda ilk kez Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi’nde “Gerontoloji Bölümü” açılmıştır (Kalınkara, 2014).
Soru 44
Bireyin öğrenme ve sosyal çevreye uyum yeteneğine göre bulunduğu yaş hangi terim ile ifade edilir?
Seçenekler
A
İdari Yaş
B
Sosyal Yaş
C
Bilişsel Yaş
D
Fonksiyonel Yaş
E
Biyolojik Yaş
Açıklama:
Biyolojik yaş: Biyolojik yaş, hücre ve organlarda meydana gelen biyolojik süreçlerle ilişkili olarak ortaya çıkan yaştır.
Fonksiyonel yaş: Kişinin işlevsel ve bedensel fonksiyonlarına göre bulunduğu yaştır. İki birey aynı takvim yaşında olmasına rağmen işlevsel olarak farklı olabilir.
Sosyal yaş: Kişinin aile, iş ve ekonomik yönden bulunduğu sosyal statü ve roller sosyal yaşını belirler.
İdari yaş: Nüfusun yaş gruplarına göre yapılan sınıflandırmasına “idari yaş” denilir. İdari yaş da takvimsel yaş gibi objektif bir ölçüttür. Bireyin değil grubun yaşını ifade eder. Genellikle nüfus istatistiklerinde rastlarız.
Bilişsel yaş: Bireyin öğrenme ve sosyal çevreye uyum yeteneğine göre bulunduğu yaştır. (Tufan, 2014)
Doğru cevap C'dir.
Fonksiyonel yaş: Kişinin işlevsel ve bedensel fonksiyonlarına göre bulunduğu yaştır. İki birey aynı takvim yaşında olmasına rağmen işlevsel olarak farklı olabilir.
Sosyal yaş: Kişinin aile, iş ve ekonomik yönden bulunduğu sosyal statü ve roller sosyal yaşını belirler.
İdari yaş: Nüfusun yaş gruplarına göre yapılan sınıflandırmasına “idari yaş” denilir. İdari yaş da takvimsel yaş gibi objektif bir ölçüttür. Bireyin değil grubun yaşını ifade eder. Genellikle nüfus istatistiklerinde rastlarız.
Bilişsel yaş: Bireyin öğrenme ve sosyal çevreye uyum yeteneğine göre bulunduğu yaştır. (Tufan, 2014)
Doğru cevap C'dir.
Soru 45
Yaşlanmanın beyinde bulunan hipofiz bezindeki değişikliklerin rol oynadığı görüşünü savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
DNA Hasar Teorisi
B
Nöroendokrin teorisi
C
Bağışıklık Teorisi
D
Endokrin Teorisi
E
Aşınma Teorisi
Açıklama:
DNA Hasar Teorisi: DNA hasarı yıllar boyunca sürekli oluşmakta ve bir yandan da tamir edilmektedir. Yıllar geçtikçe bu hasarlar sonucunda hücre, doku, organ bozulmakta ve yaşlanmaya neden olmaktadır.
Bağışıklık Teorisi: Bu teoriye göre yaşlanmanın nedeni bağışıklık sistemindeki zayıflamadır.
Endokrin Teorisi: Yaşlanmanın nedeni yaşla birlikte bazı hormonların düzeyindeki azalmadır.
Nöroendokrin Teorisi: Yaşlanmada beyinde bulunan hipofiz bezindeki değişikliklerin rol oynadığı görüşü vardır.
Aşınma Teorisi: Bu teoriye göre, organizma tıpkı makinede olduğu gibi çalıştıkça eskimektedir. Bedende fizyolojik dengeyi sağlayan homeostatik mekanizmalar vardır. Homeostatik mekanizmada gençlerin dayanabildiği durumlar, yaşlıların yaşamını tehdit edebilmektedir (Kalınkara, 2014).
Doğru cevap B'dir.
Bağışıklık Teorisi: Bu teoriye göre yaşlanmanın nedeni bağışıklık sistemindeki zayıflamadır.
Endokrin Teorisi: Yaşlanmanın nedeni yaşla birlikte bazı hormonların düzeyindeki azalmadır.
Nöroendokrin Teorisi: Yaşlanmada beyinde bulunan hipofiz bezindeki değişikliklerin rol oynadığı görüşü vardır.
Aşınma Teorisi: Bu teoriye göre, organizma tıpkı makinede olduğu gibi çalıştıkça eskimektedir. Bedende fizyolojik dengeyi sağlayan homeostatik mekanizmalar vardır. Homeostatik mekanizmada gençlerin dayanabildiği durumlar, yaşlıların yaşamını tehdit edebilmektedir (Kalınkara, 2014).
Doğru cevap B'dir.
Soru 46
I. Antioksidanlar serbest radikallerle reaksiyona girerek (onlarla bağ kurarak) hücrelere zarar vermelerini önler.
II. Bu özellikleriyle hücrelerin anormalleşme ve sonuç olarak tümör oluşturma risklerini azalttırlar.
III. Hücre yıkımını da azalttıkları için, daha sağlıklı ve yaşlılık etkilerinin minimum olduğu bir hayat yaşama şansını yükseltir.
Antioksidanlar ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Bu özellikleriyle hücrelerin anormalleşme ve sonuç olarak tümör oluşturma risklerini azalttırlar.
III. Hücre yıkımını da azalttıkları için, daha sağlıklı ve yaşlılık etkilerinin minimum olduğu bir hayat yaşama şansını yükseltir.
Antioksidanlar ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Antioksidan: Antioksidanlar serbest radikallerle reaksiyona girerek (onlarla bağ kurarak) hücrelere zarar vermelerini önler. Bu özellikleriyle hücrelerin anormalleşme ve sonuç olarak tümör oluşturma risklerini azalttıkları gibi, hücre yıkımını da azalttıkları için, daha sağlıklı ve yaşlılık etkilerinin minimum olduğu bir hayat yaşama şansını yükseltir.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 47
Geriatrik rehabilitasyon sürecinde yer alan rekreasyonel terapistlerin görevleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sosyal görevlerin sürdürülebilmesini ve boş zamanların değerlendirilmesini sağlayacak düzenlemeleri yaparlar.
B
Beslenme uzmanları hastanın beslenme durumunu değerlendirerek nutrisyonel durumun en iyi hale getirilmesini sağlayacak değişiklikleri yaparlar.
C
Geriatrik rehabilitasyonda yaşlının toplum içerisindeki sosyal, fiziksel, ekonomik durumunun değerlendirilmesini yaparlar.
D
Hastanın psikolojik durumunu test ederler.
E
Eklem, kas gücünün değerlendirmesi, kuvvet, dayanıklılık ve koordinasyon geliştirmesi amaçlı egzersiz programlarının uygulanması, mobilitenin değerlendirilmesi ve yardımcı cihaz ihtiyacının belirlenmesi ve bunların kullanımının öğretilmesini sağlarlar.
Açıklama:
Rekreasyonel terapistler: Sosyal görevlerin sürdürülebilmesini ve boş zamanların değerlendirilmesini sağlayacak düzenlemeleri yaparlar. Grup aktiviteleri düzenleyerek sosyal iletişimi sağlarlar.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Hastalık Yükü ölçütlerinden değildir?
Seçenekler
A
Yaşam Yılı Kaybı (YLL)
B
Yeti yitimine bağlı Yaşam Yılı Kayıpları
C
Yeti yitimine ayarlanmış yaşam yılları
D
Doğumda sağlıklı yaşam yılı beklentisi
E
Yaşlı Bağımlılık Oranı
Açıklama:
Hastalık Yükü Ölçütleri
1. Yaşam Yılı Kaybı (YLL): Erken ölümlere bağlı kaybedilmiş yıllar
2. Yeti yitimine bağlı Yaşam Yılı Kayıpları (YLD)
3. Yeti yitimine ayarlanmış yaşam yılları (DALY): Yeti yitiminin ortaya çıkmasından itibaren geçen yıllar ile erken yaşta meydana gelen ölümlere bağlı kaybedilen süreyi bir ölçütte bir araya getirerek göstermektedir. DALY= YLL + YLD
4. Doğumda sağlıklı yaşam yılı beklentisi (HALE) (Bilir ve Erbaydar, 2012).
Doğru cevap E'dir.
1. Yaşam Yılı Kaybı (YLL): Erken ölümlere bağlı kaybedilmiş yıllar
2. Yeti yitimine bağlı Yaşam Yılı Kayıpları (YLD)
3. Yeti yitimine ayarlanmış yaşam yılları (DALY): Yeti yitiminin ortaya çıkmasından itibaren geçen yıllar ile erken yaşta meydana gelen ölümlere bağlı kaybedilen süreyi bir ölçütte bir araya getirerek göstermektedir. DALY= YLL + YLD
4. Doğumda sağlıklı yaşam yılı beklentisi (HALE) (Bilir ve Erbaydar, 2012).
Doğru cevap E'dir.
Soru 49
I. Koroner kalp hastalığı
II. Diyabetes Mellitus
III. Hipertansiyon
IV. Obezite
V. Kas-iskelet sistemi hastalıkları
Yukarıdaki hastalıklardan hangileri erken tanı programına alınabilecek hastalıklardan olabilir?
II. Diyabetes Mellitus
III. Hipertansiyon
IV. Obezite
V. Kas-iskelet sistemi hastalıkları
Yukarıdaki hastalıklardan hangileri erken tanı programına alınabilecek hastalıklardan olabilir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
II, III ve V
C
I, III ve IV
D
I ve II
E
II ve IV
Açıklama:
Erken tanı programına alınabilmesi için hastalığın toplumda sık görülmesi, erken tanı için uygun bir tarama yönteminin bulunması, tanı konulduktan sonra etkili bir tedavi yönteminin olması gerekir. Bu açıdan erken tanı programına alınabilecek hastalıklar şunlar olabilir:
1. Koroner kalp hastalığı
2. Diyabetes Mellitus
3. Hipertansiyon
4. Bazı kanserler: meme kanseri, rahim ağzı kanseri, kolon-rektum kanseri, larinks kanseri, prostat kanseri, deri kanseri
5. Obezite
6. Kas-iskelet sistemi hastalıkları
7. Anemi
8. Görme-işitme bozuklukları
1. Koroner kalp hastalığı
2. Diyabetes Mellitus
3. Hipertansiyon
4. Bazı kanserler: meme kanseri, rahim ağzı kanseri, kolon-rektum kanseri, larinks kanseri, prostat kanseri, deri kanseri
5. Obezite
6. Kas-iskelet sistemi hastalıkları
7. Anemi
8. Görme-işitme bozuklukları
Soru 50
Aşağıdaki tarihi kişiliklerden hangisi iyi ve bilinçli olarak geçirilen gençlik ve orta yaşlılığın sonucunda, iyi bir yaşlılık döneminin geçirileceği görüşündedir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Homeros
C
Galen
D
Platon
E
Hipokrat
Açıklama:
Platon (İÖ 427-347) iyi ve bilinçli olarak geçirilen gençlik ve orta yaşlılığın sonucunda, iyi bir yaşlılık döneminin geçirileceğinden söz etmiştir. Bu görüş, günümüzde yaşlılıkta hastalıklardan korunmanın daha çocukluktan itibaren başlaması gerektiği yönündeki görüşe oldukça yakındır. Doğru cevap D'dir.
Soru 51
İbn-i Sina’nın tıp kitabına göre yaşam dört bölümden oluşmaktadır.Aşağıdakilerden hangisi bu bölümlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bebeklik Dönemi
B
Büyüme Dönemi
C
Yaşamın Baharı
D
Yaşlılık Dönemi
E
Eli ayağı tutmaz olan dönem
Açıklama:
Orta çağda İbn-i Sina’nın “Canon of Medicine” isimli tıp ansiklopedisinde yaşlı bakımı konusu yer almıştır. Bu kitapta, yaşlılıktan bahsedilmiş, uyku, beslenme, egzersizin yaşlanmadaki öneminden bahsedilmiştir. İbn-i Sina’nın bu tıp kitabına göre yaşam dört bölümden oluşmaktadır “büyüme dönemi, yaşamın baharı, yaşlılık dönemi ve eli ayağı tutmaz olan dönem”. Doğru cevap A'dır.
Soru 52
“Gerontoloji” terimi ilk defa hangi yıl kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1928
B
1929
C
1945
D
1946
E
1958
Açıklama:
“Gerontoloji” terimini ilk defa 1929’da, Rus araştırmacı N. A. Rybnikov kullanmıştır. Ona göre, yaşlılık dönemindeki davranışları araştıran bir bilim dalı olan gerontoloji, davranış bilimlerinin bir alanı olarak görülmelidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 53
Aşağıdaki yaş kavramlarından hangisi bireyin öğrenme ve sosyal çevreye uyum yeteneğine göre bulunduğu yaştır?
Seçenekler
A
Fonksiyonel yaş
B
Sosyal yaş
C
İdari yaş
D
Bilişsel yaş
E
Hukuksal yaş
Açıklama:
Bilişsel yaş, bireyin öğrenme ve sosyal çevreye uyum yeteneğine göre bulunduğu yaştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 54
Organizma tıpkı makinede olduğu gibi çalıştıkça eskimektedir. Bedende fizyolojik dengeyi sağlayan homeostatik mekanizmalar vardır. Homeostatik mekanizmada gençlerin dayanabildiği durumlar, yaşlıların yaşamını tehdit edebilmektedir teorisi, yaşlanmayla İlgili teorilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest Radikal Teorisi
B
Hücre Yaşlanması Teorisi
C
Aşınma Teorisi
D
Nöroendokrin Teorisi
E
Bağışıklık Teorisi
Açıklama:
Aşınma Teorisine göre, organizma tıpkı makinede olduğu gibi çalıştıkça eskimektedir. Bedende fizyolojik dengeyi sağlayan homeostatik mekanizmalar vardır. Homeostatik mekanizmada gençlerin dayanabildiği durumlar, yaşlıların yaşamını tehdit edebilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 55
Yaşlılarda meydana gelen başlıca değişikliklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Homeostatik kontrolde azalma.
B
Çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinde azalma.
C
Stres periyotlarında belirginleşme.
D
Yaralanmalara karşı korunmasız hale gelmek.
E
Stres cevap kapasitesinde çoğalma.
Açıklama:
Yaşlılarda meydana gelen başlıca değişiklikler şunlardır: 1. “Organ sistemlerinin rezerv kapasitelerinde azalma (özellikle stres periyotlarında belirginleşme). 2. Homeostatik kontrolde azalma (termoregülasyon sisteminde bozukluk, baroreseptör duyarlılığında azalma). 3. Çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinde azalma (pozisyon değişikliği ile karakterize ortostatik hipotansiyon, değişen ısıya adaptasyonda zayıflık). 4. Stres cevap kapasitesinde azalma (ateş, anemi). 5. Yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan ve giderek artan bu kayıpların sonunda; birey hastalıklara ve yaralanmalara karşı korunmasız bir hale gelmektedir.” Doğru cevap E’dir.
Soru 56
Yaşlılıktan doğan hastalıkların koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici ve sosyal yönleriyle ilgilenen tıp bilimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerontoloji
B
Geriatri
C
Onkoloji
D
Pediatri
E
Sosyal Gerontoloji
Açıklama:
“Geriatri” sözcüğü, Yunanca kökenli “geras” yaşlılık ve “iatro” tıbbi tedavi ile ilgili sözcüklerden köken alan “yaşlı tıbbı” olarak tanımlanmaktadır. Tıbbın alt kollarından biridir. Yaşlılık halinde ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen, yaşlılıktan doğan hastalıkların koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici ve sosyal yönleriyle ilgilenen tıp biliminin bir dalıdır. Bir taraftan yaşlı hastaların özel sorunlarına çözümler aramakta, diğer taraftan yaşlıların rehabilitasyonu ve tedavileri ile ilgilenmektedir. Doğru cevap B’dir.
Soru 57
Genellikle hastanelerden bağımsız bir birim olarak çalışan ve her hasta için özel olan bir rehabilitasyon programı uygulandığı rehabilitasyon ortamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayaktan Rehabilitasyon Programları.
B
Evde Rehabilitasyon Programı.
C
Bakımevleri.
D
Yataklı Rehabilitasyon Merkezleri.
E
Huzurevleri.
Açıklama:
Yataklı Rehabilitasyon Merkezleri, genellikle hastanelerden bağımsız bir birim olarak çalışır. Burada çalışan sağlık personeli, rehabilitasyon ekibini oluşturur. Her hasta için özel olan bir rehabilitasyon programı uygulanır. Diğer birimlerinden daha yoğun bir şekilde rehabilitasyon hizmeti verir. Doğru cevap D'dir.
Soru 58
Zeka, hafıza gibi alanlarda fonksiyon azalmasıyla birlikte davranış değişikliği şeklinde ortaya çıkan yaşlanma, yaşlılık çeşitlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikolojik yaşlanma.
B
Normal yaşlanma.
C
Fonksiyonel yaşlanma.
D
Biyolojik yaşlanma.
E
Sosyolojik yaşlanma.
Açıklama:
Psikolojik yaşlanma, zeka, hafıza gibi alanlarda fonksiyon azalmasıyla birlikte davranış değişikliği şeklinde ortaya çıkan yaşlanmadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 59
............... yaşlanma, nüfusun yaş yapısının değişerek, toplam nüfustaki çocukların ve gençlerin payı azalırken, 65 ve daha yukarı yaştaki nüfusun yüzdesinin toplam nüfus içinde artmasıdır.Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Kronolojik
B
Duygusal
C
Sosyolojik
D
Biyolojik
E
Toplumsal
Açıklama:
Toplumsal yaşlanma, nüfusun yaş yapısının değişerek, toplam nüfustaki çocukların ve gençlerin payı azalırken, 65 ve daha yukarı yaştaki nüfusun yüzdesinin toplam nüfus içinde artmasıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 60
Türkiye'de doğumda beklenen yaşam süresi 2013 yılında erkeklerde kaçtır?
Seçenekler
A
74,7
B
79,2
C
75,8
D
80,2
E
65,9
Açıklama:
Türkiye’de doğumda beklenen yaşam süresi giderek artmaktadır. TÜİK verilerine
göre, doğumda beklenen yaşam süresi her iki cinsiyette 2013 yılı için erkeklerde 74,7'dir. Doğru cevap A'dır.
göre, doğumda beklenen yaşam süresi her iki cinsiyette 2013 yılı için erkeklerde 74,7'dir. Doğru cevap A'dır.
Soru 61
Aşağıdaki düşünürlürden hangisine göre yaşlılık tecrübelerin zirveye ulaştığı bir dönemdir?
Seçenekler
A
Goethe
B
İbn-i Sina
C
Shakespeare
D
Platon
E
Aristoteles
Açıklama:
Goethe'ye göre yaşlılık, tecrübelerin ulaştığı bir dönemdir. Goethe, yaşlılığın olumsuz bir dönem olmadığını savunmuş, “İlkeler Düşünceler” isimli yazısında insanların yaşlılık de aktif olması gerektiğini savunmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 62
1990 yılında doğmuş bir bireyin 2018 yılında 28 yaşında olması hangi yaş kategorisine örnektir?
Seçenekler
A
İdari yaş
B
Takvim yaşı
C
Hukuksal yaş
D
Bilişsel yaş
E
Sosyal yaş
Açıklama:
Takvim yaşı, yani kronolojik yaş,yaşımız, doğduğumuz gün ile bugün arasındaki süre olarak kabul edilir.Bu yüzden 28 yaş, bireyin kronolojik yaşıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 63
Bireylerin hücre ve organlarında meydana gelen süreçlere göre belirlenen yaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Takvim yaşı
B
İdari yaş
C
Hukuksal yaş
D
Bilişsel yaş
E
Biyolojik yaş
Açıklama:
Biyolojik yaş, hücre ve organlarda meydana gelen biyolojik süreçlerle ilişkili olarak ortaya çıkan yaştır. İnsanlar yaşları ilerledikçe daha genç görünmek isterler. Etrafımızda gördüğümüz insanların görünüşlerine davranışlarına göre yaşlarını tahmin etmeye çalışırız. Özellikle kadınlar daha genç görünmek isterler. Hatta kişilerin yaşının sorulması bir nezaketsizlik olarak görülmektedir. Başkalarının yaşı tahmin edilirken özellikle dış görünüşlerine bakılarak tahmin yürütülür. Doğru cevap E'dir.
Soru 64
Kişinin işlevsel ve bedensel fonksiyonlarına göre bulunduğu yaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaş
B
İdari yaş
C
Fonksiyonel yaş
D
Hukuksal yaş
E
Bilişsel yaş
Açıklama:
Kişinin işlevsel ve bedensel fonksiyonlarına göre bulunduğu yaş fonksiyonel yaştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 65
Kişinin aile, iş ve ekonomik yönden bulunduğu sosyal statü ve roller hangi yaş kategorisine girer?
Seçenekler
A
Fonksiyonel yaş
B
Takvim yaşı
C
Hukuksal yaş
D
İdari yaş
E
Sosyal yaş
Açıklama:
Kişinin aile, iş ve ekonomik yönden bulunduğu sosyal statü ve roller sosyal yaşını belirler. Doğru cevap E'dir.
Soru 66
Yaşlanmaya serbest radikallerin neden olduğunu savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest radikal teorisi
B
Hücre yaşlanması teorisi
C
DNA hasar teorisi
D
Bağışıklık teorisi
E
Endokrin teorisi
Açıklama:
Serbest Radikal teorisi yaşlanmaya serbest radikallerin neden olduğunu savunmaktadır. Bu teoriye göre, endojen olarak üretilen serbest radikaller, hücre zarını, proteinleri, yağları ve genetik yapıyı hasara uğratırlar. Yaşlanmayla beraber oksidanlar ve antioksidanlar arasındaki denge bozulur ve bu daha çok oksidanlar lehine oldukça vücut sistemleri hasara uğrar. Doğru cevap A'dır.
Soru 67
Yaşlanmanın,hücrenin tükenmesine bağlı oluştuğunu ortaya atan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest Radikal Teorisi
B
Bağışıklık teorisi
C
DNA hasar teorisi
D
Hücre yaşlanma teorisi
E
Endokrin Teorisi
Açıklama:
Hücre yaşlanma teorisi yaşlanmanın, hücrelerin tükenmesine bağlı oluştuğunu öngörmektedir. Hücrelerin çoğalması yaşla birlikte kusurlu olabilmekte ya da mutasyona uğrayabilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 68
Yaşlanma sürecinde ortaya çıkan psikolojik değişiklikler ve gelişmeleri inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geronto-Sosyoloji
B
Geronto-Psikoloji
C
Geronto-Psikiyatri
D
Geron-Teknoloji
E
Geriatri
Açıklama:
Geronto-psikoloji, psikolojinin alt koludur. Yaşlanma sürecinde ortaya çıkan psikolojik değişiklikler ve gelişmeleri inceler. Özellikle yaşlanmayla birlikte zeka yeteneğinde olan değişimlerle ilgilenir. Doğru cevap B'dir.
Soru 69
Kas-iskelet ve sinir konusunda çalışan rehabilitasyon ekibi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hekimler
B
İş-uğraş terapistleri
C
Fizyoterapistler
D
Hemşireler
E
Konuşma terapistleri
Açıklama:
Fizyoterapistler, kas-iskelet ve sinir sistemi konusunda çalışırlar. Eklem, kas gücünün değerlendirmesi, kuvvet, dayanıklılık ve koordinasyon geliştirmesi amaçlı egzersiz programlarının uygulanması, mobilitenin değerlendirilmesi ve yardımcı cihaz ihtiyacının belirlenmesi ve bunların kullanımının öğretilmesini sağlarlar.Doğru cevap C'dir.
Soru 70
- Büyüme dönemi
- Yaşamın baharı dönemi
- Yaşlılık dönemi
- Eli ayağı tutmaz dönem
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Orta çağda İbn-i Sina’nın “Canon of Medicine” isimli tıp ansiklopedisinde yaşlı bakımı konusu yer almıştır. Bu kitapta, yaşlılıktan bahsedilmiş, uyku, beslenme, egzersizin yaşlanmadaki öneminden bahsedilmiştir. İbn-i Sina’nın bu tıp kitabına göre yaşam dört bölümden oluşmaktadır; “büyüme dönemi, yaşamın baharı, yaşlılık dönemi ve eli ayağı tutmaz olan dönem”.
Soru 71
Davranış bilimlerinin bir alanı olarak yaşlanmanın nedenleri ve yaşla ilgili davranış değişimlerini inceleyen bir bilim hangisidir?
Seçenekler
A
Gerontoloji
B
Pediatri
C
Geriatri
D
Antropoloji
E
Anotomi
Açıklama:
Gerontoloji davranış bilimlerinin bir alanı olarak yaşlanmanın nedenleri ve yaşla ilgili davranış değişimlerini inceleyen bir bilimdir.
Soru 72
Kişinin işlevsel ve bedensel fonksiyonlarına göre bulunduğu yaşa ne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kronolojik yaş
B
Fonksiyonel yaş
C
Biyolojik yaş
D
İdari yaş
E
Sosyal yaş
Açıklama:
Fonksiyonel yaş: Kişinin işlevsel ve bedensel fonksiyonlarına göre bulunduğu yaştır. İki birey
aynı takvim yaşında olmasına rağmen işlevsel olarak farklı olabilir.
aynı takvim yaşında olmasına rağmen işlevsel olarak farklı olabilir.
Soru 73
- Serbest radikal teorisi
- Aşınma teorisi
- DNA hasar teorisi
- Endokrin teorisi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlanmayla ilgili teoriler;
- Serbest Radikal Teorisi
- DNA Hasar Teorisi
- Hücre Yaşlanması Teorisi
- Bağışıklık Teorisi
- Endokrin Teorisi
- Aşınma Teorisi
- Nöroendokrin Teorisi
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda meydana gelen başlıca değişikliklerden değildir?
Seçenekler
A
Organ sistemlerinin rezerv kapasitelerinde azalma
B
Çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinde azalma
C
Stres cevap kapasitesinde artma
D
Hastalıklara ve yaralanmalara karşı korunmasızlık
E
Homeostatik kontrolde azalma
Açıklama:
Yaşlılarda meydana gelen başlıca değişiklikler şunlardır;
- Organ sistemlerinin rezerv kapasitelerinde azalma (özellikle stres periyotlarında belirginleşme).
- Homeostatik kontrolde azalma (termoregülasyon sisteminde bozukluk, baroreseptör duyarlılığında azalma).
- Çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinde azalma (pozisyon değişikliği ile
karakterize ortostatik hipotansiyon, değişen ısıya adaptasyonda zayıflık). - Stres cevap kapasitesinde azalma (ateş, anemi).
- Yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan ve giderek artan bu kayıpların sonunda; birey
hastalıklara ve yaralanmalara karşı korunmasız bir hale gelmektedir.
Soru 75
- Yalnız yaşayanlar
- Çocuksuz yaşlılar
- Huzurevinde yaşayanlar
- Kronik hastalığı olanlar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlılık dönemindeki riskli gruplar şunlardır:
1. Çok yaşlı grup (80 yaş ve üzerindekiler)
2. Yalnız yaşayanlar
3. Huzurevlerinde yaşayanlar
4. Çocuksuz yaşlılar
5. Kronik bir hastalığı olanlar
6. Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmede güçlük çekenler
7. Sosyal kurumlardan destek almayanlar
1. Çok yaşlı grup (80 yaş ve üzerindekiler)
2. Yalnız yaşayanlar
3. Huzurevlerinde yaşayanlar
4. Çocuksuz yaşlılar
5. Kronik bir hastalığı olanlar
6. Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmede güçlük çekenler
7. Sosyal kurumlardan destek almayanlar
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi ortak çalışmalar yaptığı bilim dallarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Geronto-psikoloji
B
Geronto-sosyoloji
C
Geronto-psikiyatri
D
Geriatrik rehabilitasyon
E
Geron-teknoloji
Açıklama:
Gerontolojinin ortak çalışmalar yaptığı bazı bilim dalları;
- Geron-teknoloji
- Geronto-psikiyatri
- Geronto-sosyoloji
- Geronto-psikoloji
Soru 77
- Yataklı Rehabilitasyon Merkezleri
- Bakımevleri
- Huzurevleri
- Ayaktan Rehabilitasyon programları
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Rehabilitasyonun uygulandığı başlıca yerler olarak hastaneler, rehabilitasyon merkezleri, özelleşmiş
bakımevleri, huzurevleri, klinikler, hastanelerin poliklinik hizmetleri ve ev ortamlarının olduğu görülmekte.
bakımevleri, huzurevleri, klinikler, hastanelerin poliklinik hizmetleri ve ev ortamlarının olduğu görülmekte.
Soru 78
Zeka, hafıza gibi alanlarda fonksiyon azalmasıyla birlikte davranış değişikliği şeklinde ortaya çıkan yaşlanmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kronolojik yaşlanma
B
Biyolojik yaşlanma
C
Psikolojik yaşlanma
D
Normal yaşlanma
E
Fonksiyonel yaşlanma
Açıklama:
Psikolojik yaşlanma: Zeka, hafıza gibi alanlarda fonksiyon azalmasıyla birlikte davranış değişikliği
şeklinde ortaya çıkan yaşlanmadır.
şeklinde ortaya çıkan yaşlanmadır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığın değerlendirilmesinde kullanılan morbidite (hastalık) ölçütlerindendir?
Seçenekler
A
Yaşam yılı kaybı
B
65 yaş ve üzeri nüfusta ölüm hızı
C
Yaşlı bağımlılık oranı
D
65 yaş ve üzeri grupta kronik yeti yitimi sıklığı
E
65 yaş üzerinde beklenen yaşam süresi
Açıklama:
Morbidite (Hastalık) Ölçütleri
- 65 yaş ve üzeri grupta kronik yeti yitimi sıklığı
- 65 yaş ve üzeri grupta belirli hastalıkların sıklığı
Ünite 2
Soru 1
“Demografi” terimi ilk kez kaç yılında kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1743
B
1855
C
1801
D
1932
E
1919
Açıklama:
“Demografi” terimi ilk kez, 1855 yılında Fransa’da, Achille Guillard’ın yayınladığı “Beşeri istatistiğin öğeleri veya karşılaştırmalı demografi” adlı eserde kullanılmıştır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi kişi nerede bulunursa bulunsun ikamet adresinin nüfusuna sayılması demektir?
Seçenekler
A
De jure
B
De facto
C
Parametrik sayım
D
Oransal sayım
E
Özne sayım
Açıklama:
De facto sayım yöntemi kişinin sayım günü bulunduğu yerin nüfusuna sayılması, De jure yöntemi ise kişi nerede bulunursa bulunsun ikamet adresinin nüfusuna sayıması demektir.
Soru 3
Demografik yapıyla ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Az gelişmiş ülkelerde nüfus piramidi tabanı geniş üçgen tarzında, gelişmekte olanlarda tabanı dar üçgen ve gelişmiş ülkelerde ise fıçıya benzer şekildedir.
B
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre nüfus; ”0-4, 5-9, 10-14…., 65- 69…90+ vs.” şeklinde cinsiyete göre gruplandırılır.
C
Bir ülkede demografik yapının değişimini izlemek için nüfusun aktif ve bağımlılık yapısını görmek gerekir.
D
Az gelişmiş ülkeler yaşlı toplumu, gelişmiş ülkeler ise genç toplumu barındırır.
E
Türkiye’de 1935’ten 1980’ li yıllara kadar ortanca yaş 20-21 arasında seyretmiş iken, 1990’li yıllarda ortanca yaş artmaya başlamıştır.
Açıklama:
Az gelişmiş ülkeler genç toplumu, gelişmiş ülkeler ise yaşlı toplumu barındırır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi bir toplumda yaşlanmayı belirleyen sürecin temel faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Alternatif şifacılardaki ilerlemeler
B
Toplumda eğitim düzeyinin yükselmesi (özellikle kadının eğitim düzeyi)
C
Doğumların azalması
D
Gelirin artması
E
Beslenme düzeyinin gelişmesi
Açıklama:
Bir toplumda yaşlanmayı belirleyen sürecin temel faktörleri, toplumda eğitim düzeyinin yükselmesi (özellikle kadının eğitim düzeyi) doğumların azalması, ülkede gelirin artması, beslenme düzeyinin gelişmesi ve tıptaki ilerlemelerdir.
Soru 5
Aşağıdaki ifadelerden hangisi 0-14 yaş grubu ile 65 yaş ve üzeri yaşlı nüfusun toplamının aktif yaştaki nüfusa oranlanan ağırlığına verilen addır?
Seçenekler
A
Demografik Yapı
B
Demografik denge
C
Bağımlılık yükü
D
Yaşlılık Perspektifi
E
Nüfus projeksiyonu
Açıklama:
Bağımlılık yükü, 0-14 yaş grubu ile 65 yaş ve üzeri yaşlı nüfusun toplamının aktif yaştaki nüfusa oranlanan ağırlığına denir.
Soru 6
Demografik Dönüşüm Kuramı aşağıdaki isimlerden hangisinin çalışmalarının sonucu sistematik hale gelmiştir?
Seçenekler
A
Achille Guillard
B
Frank W. Notestein
C
Warren Thompson
D
Ömer Lütfi Barkan
E
Auguste Comte
Açıklama:
Demografik Dönüşüm Kuramı uzun yıllara dayalı olarak özellikle Batı Avrupa ülkelerinin doğum ve ölüm hızlarındaki değişimlerin incelenmesiyle geliştirilmiştir. 1950 yılların başında Frank W. Notestein’in çalışmaları ile sistematik hale getirilmiştir.
Soru 7
Aşağıda yer alan toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Medyan yaşın azalması
B
Toplam doğurganlık hızının artması
C
65 yaş üstü nüfusun azalması
D
Yaşlı bağımlı oranının azalması
E
0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması
Açıklama:
Toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütler olarak:
• 0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması, • Medyan yaşın yükselmesi, • Toplam doğurganlık hızının düşmesi, • 65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi, • Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir.
• 0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması, • Medyan yaşın yükselmesi, • Toplam doğurganlık hızının düşmesi, • 65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi, • Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir.
Soru 8
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde ortanca yaş 18 Yaşın altındadır?
Seçenekler
A
Afganistan
B
Irak
C
Uruguay
D
Fas
E
Türkiye
Açıklama:
Az gelişmiş toplumlardan Uganda Afganistan, Çad ve Mozambik’ te ortanca yaş 18 Yaşın altındadır.
Soru 9
Aşağıdaki kavramlardan hangisi bir hastalığı olmayan bireyin kendini tam iyilik içinde hisstemesi ve üretken olmasına verilen addır?
Seçenekler
A
Koruyucu sağlık
B
Şifa sanatı
C
Önleyici sağlık
D
Pozitif sağlık
E
Modern sağlık
Açıklama:
Pozitif sağlık, bir hastalığı olmayan bireyin kendini tam iyilik içinde hisstemesi ve üretken olması anlamına gelmektedir.
Soru 10
Türkiye’de yaşlı nüfus işgücüne katılım bağlamında aşağıdaki mesleklerden hangisini yapmaktadır?
Seçenekler
A
Hizmet sektörü
B
Eğitim
C
Finans
D
Gıda
E
Lojistik
Açıklama:
Türkiye’de yaşlı nüfusun işgücüne katılımı erkek ve kadınlar arasında farklılık göstermektedir. 2013 yılı verilerine göre Erkeklerin %19’u kadınların ise sadece %5’i işgücüne katılmaktadır. Ancak işgücüne katılan temel alan tarım sektörü olup (%74) bunu %18,9 ile hizmet sektörü ve %7 ile sanayi sektörü izlemektedir.
Soru 11
Tabanı geniş üçgen şeklinde nüfus piramidine sahip ülkeler nasıl bir gelişim durumuna sahiptir?
Seçenekler
A
Az gelişmiş
B
Gelişmekte olan
C
Gelişmiş
D
Gelişmesi durmuş
E
Gelişmesi gerileyen
Açıklama:
Genel gruplama yapıldığında gelişmiş, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin nüfus piramitleri birbirinden farklı geometrik şekillere benzer. Az gelişmiş ülkelerde nüfus piramidi tabanı geniş üçgen tarzında, gelişmekte olanlarda tabanı dar üçgen ve gelişmiş ülkelerde ise fıçıya benzer şekildedir.
Soru 12
Bir ülkede nüfusun bağımlı gruplarını oluşturan yaş aralıkları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0-14 ve 50 yaş üzeri
B
0-14 ve 65 yaş üzeri
C
15-30 ve 65 yaş üzeri
D
65 yaş ve üzeri
E
0-14 yaş
Açıklama:
Bir ülkede demografik yapının değişimini izlemek için nüfusun aktif ve bağımlılık yapısını görmek gerekir. 0-14 yaş grubu ile 65 yaş üzeri nüfus bağımlı, 15-64 yaş grubu aktif nüfusu temsil eder.
Soru 13
Demografik yapı ile gelişmişlik düzeyinin benzerlik göstermesi durumuna göre aşağıda verilen şıklardan hangisi doğru olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Az gelişmiş ülkeler yaşlı toplumu barındırır.
B
Gelişmiş ülkeler genç toplumu barındırır.
C
Az gelişmiş ülkeler genç toplumu barındırır.
D
Doğurganlığın yüksek olduğu dönemlerde ortanca yaş 30 civarında elde edilmiştir.
E
Ortanca yaş ile doğurganlık arasında ilişki yoktur.
Açıklama:
Doğurganlığın yüksek olduğu dönemlerde 0-14 yaş grubu çocuk oranı yüksektir. Buna göre aktif yaş
grubu ile 65 yaş üzeri yaşlı nüfus sayısı az olur. Demografik yapı ile ülkelerin gelişmişlik düzeyleri benzerlik
gösterir. Az gelişmiş ülkeler genç toplumu, gelişmiş ülkeler ise yaşlı toplumu barındırır. Bu durumu ülkelerin
ortanca yaşına (nüfusun yaşa göre sıralandığında yüzde ellinci noktası) bakarak daha iyi anlayabiliriz.
Ortanca yaş ile doğurganlık arasında yüksek bir ilişki vardır. Doğurganlığın yüksek olduğu dönemlerde
ortanca yaş 20 civarında elde edilmiştir. Türkiye’de 1935’ten 1980’ li yıllara kadar ortanca yaş 20-21 arasında
seyretmiş iken, 1990’li yıllarda ortanca yaş artmaya başlamıştır. Yani Türkiye’de toplumun yaşlanma
belirtileri doksanlı yıllarda başlamıştır diyebiliriz.
grubu ile 65 yaş üzeri yaşlı nüfus sayısı az olur. Demografik yapı ile ülkelerin gelişmişlik düzeyleri benzerlik
gösterir. Az gelişmiş ülkeler genç toplumu, gelişmiş ülkeler ise yaşlı toplumu barındırır. Bu durumu ülkelerin
ortanca yaşına (nüfusun yaşa göre sıralandığında yüzde ellinci noktası) bakarak daha iyi anlayabiliriz.
Ortanca yaş ile doğurganlık arasında yüksek bir ilişki vardır. Doğurganlığın yüksek olduğu dönemlerde
ortanca yaş 20 civarında elde edilmiştir. Türkiye’de 1935’ten 1980’ li yıllara kadar ortanca yaş 20-21 arasında
seyretmiş iken, 1990’li yıllarda ortanca yaş artmaya başlamıştır. Yani Türkiye’de toplumun yaşlanma
belirtileri doksanlı yıllarda başlamıştır diyebiliriz.
Soru 14
Bir ülkenin kendini yenileyebilmesi için doğurganlık hızı kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
1.5
B
2
C
1
D
2.12 üstü
E
2.12
Açıklama:
Hız, yaşa özel doğurganlık hızlarına göre kadın başına beklenen canlı doğum sayısını gösterir, doğurganlık konusunda açıklayıcı, net bilgi verir. Eğer bir ülkede toplam doğurganlık hızı 2,12’in üzerinde ise nüfusun kendini yenileyebileceği kabul edilir.
Soru 15
I. Beslenme düzeyinin gelişmesi
II. Tıptaki ilerlemeler
III. Ülkede gelirin artması
IV. Eğitim düzeyinin yükselmesi
V. Doğumların azalması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri toplumda yaşlanmayı belirleyen sürecin temel faktörlerindendir?
II. Tıptaki ilerlemeler
III. Ülkede gelirin artması
IV. Eğitim düzeyinin yükselmesi
V. Doğumların azalması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri toplumda yaşlanmayı belirleyen sürecin temel faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız V
B
I, II ve V
C
II ve III
D
Hiçbiri
E
Hepsi
Açıklama:
Bir toplumda yaşlanmayı belirleyen sürecin temel faktörleri, toplumda eğitim düzeyinin yükselmesi (özellikle kadının eğitim düzeyi) doğumların azalması, ülkede gelirin artması, beslenme düzeyinin gelişmesi ve tıptaki ilerlemelerdir.
Soru 16
Aşağıdaki şıklardan hangisi genç toplumlarla ilgili olarak bilinen bir doğruyu içerir?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı bozuk
B
Eğitim yüksekliği
C
Sermaye birikimi
D
Adil gelir dağılımı
E
Ekonomik gelişmişlik
Açıklama:
Toplumların demografik yapısı ile gelişmişlik düzeyleri arasında bir ilişki kurulur. Demografik yönden yaşlanan toplumlar genellikle ekonomik yönden gelişmiş toplumlardır. Bu durum genellikle toplumda eğitim yüksekliği, sermaye birikimi ve gelirin daha adil dağılımı ile sonuçlanır. Bunun aksine genç toplumlar ise ekonomik yönden daha az gelişmiş toplumlardır. Toplumda eğitim düzeyi düşüktür ve gelir dağılımı nispeten bozuktur.
Soru 17
0-14 yaş grubu ile 65 yaş ve üzeri yaşlı nüfusun toplamının aktif yaştaki nüfusa oranlanan ağırlığına ne denir?
Seçenekler
A
Demografik dönüşüm
B
Bağımlılık yükü
C
Nüfus patlaması
D
Nüfus momentumu
E
De facto sayım
Açıklama:
Bağımlılık yükü 0-14 yaş grubu ile 65 yaş ve üzeri yaşlı nüfusun toplamının aktif
yaştaki nüfusa oranlanan ağırlığına denir.
yaştaki nüfusa oranlanan ağırlığına denir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütlerden biri değildir?
Seçenekler
A
0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması
B
Medyan yaşın yükselmesi
C
Toplam doğurganlık hızının artması
D
65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi
E
Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir.
Açıklama:
Toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütler olarak:
• 0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması,
• Medyan yaşın yükselmesi,
• Toplam doğurganlık hızının düşmesi,
• 65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi,
• Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir.
• 0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması,
• Medyan yaşın yükselmesi,
• Toplam doğurganlık hızının düşmesi,
• 65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi,
• Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir.
Soru 19
I. Azalan nüfus
II. Bebek ölüm hızı çok düşük
III. Yaşlanma kaynaklı ölüm hızında hafif artış
IV. Yüksek bağımlılık oranı
V. Düşük doğum ve ölüm hızı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri demografik dönüşüm sürecinde nüfus piramidi örneklerinden evre 3'ün özellikleri arasındadır?
II. Bebek ölüm hızı çok düşük
III. Yaşlanma kaynaklı ölüm hızında hafif artış
IV. Yüksek bağımlılık oranı
V. Düşük doğum ve ölüm hızı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri demografik dönüşüm sürecinde nüfus piramidi örneklerinden evre 3'ün özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve III
B
Yalnız V
C
Yalnız II
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Evre 3 nüfus piramidi özellikleri:
Doğum hızı dramatik bir şekilde düşer
Nüfus düşük düzeyde artmaya devam eder Toplum yaşlanır
Beklenen yaşam süresi artar
Doğum hızı dramatik bir şekilde düşer
Nüfus düşük düzeyde artmaya devam eder Toplum yaşlanır
Beklenen yaşam süresi artar
Soru 20
Bir hastalığı olmayan bireyin kendini tam iyilik içinde hissetmesi ve üretken olması durumuna ne denir?
Seçenekler
A
Bireysel bağımsızlık
B
Bağımlılık yükü
C
İyi olma hali
D
Pozitif sağlık
E
Negatif sağlık
Açıklama:
Pozitif sağlık, bir hastalığı olmayan bireyin kendini tam iyilik içinde hissetmesi ve
üretken olması anlamına gelmektedir.
üretken olması anlamına gelmektedir.
Soru 21
Toplumla ilgili sayısal verileri istatistiki ve teknik yöntemlerle sunan analiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Demografi
B
Formal Demografi
C
Demografi
D
Nüfus Sayımı
E
Nüfus Momentumu
Açıklama:
Demografi, insan nüfusu ile ilgili gelişmeleri istatistik yardımı ile inceleyen bilim dalı olarak tanımlanabilir. Formal Demografi, toplumla ilgili sayısal verileri istatistiki ve teknik yöntemlerle sunan analizdir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 22
Türkiye'de son De Facto nüfus sayımı hangi tarihte gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1990
B
1995
C
2000
D
2005
E
2007
Açıklama:
De facto sayım yöntemi kişinin sayım günü bulunduğu yerin nüfusuna sayılmasıdır. 1990 yılında nüfus kanununda yapılan değişiklikle sayımın on yılda bir yapılması kararlaştırıldı ve “De Facto” yöntemle yapılan son sayım 2000 yılında yapılan nüfus sayımı idi.
Soru 23
Kaba doğum hızından kaba ölüm hızının çıkarılması ile elde edilen gösterge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaba Doğum Hızı
B
Kaba Ölüm Hızı
C
Toplam Doğurganlık Hızı
D
Doğal Nüfus Artış Hızı
E
Ortalama Yaşam Ömrü
Açıklama:
Nüfusun temel göstergesi olan doğal nüfus artış hızı yıllık olarak hesaplanır ve kaba doğum hızından kaba ölüm hızının çıkarılması ile elde edilir. Ülkeden ülkeye değişiklik gösterir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 24
Aktif nüfus aşağıdaki yaş aralıklarından hangisini kapsar?
Seçenekler
A
0-14 yaş
B
65 yaş ve üzeri
C
14- 25
D
15-34
E
15-64
Açıklama:
Bir ülkede demografik yapının değişimini izlemek için nüfusun aktif ve bağımlılık yapısını
görmek gerekir. 0-14 yaş grubu ile 65 yaşüzeri nüfus bağımlı, 15-64 yaş grubu aktif nüfusu temsil eder. 2014 yılı nüfus dağılımına göre Türkiye’de 0-14 yaş grubu çocukların oranı %24,28, 65 yaş üzeri yaşlı nüfus %7,96, 15-64 yaş grubu ise %67,76’dir. Doğru yanıt E'dir.
görmek gerekir. 0-14 yaş grubu ile 65 yaşüzeri nüfus bağımlı, 15-64 yaş grubu aktif nüfusu temsil eder. 2014 yılı nüfus dağılımına göre Türkiye’de 0-14 yaş grubu çocukların oranı %24,28, 65 yaş üzeri yaşlı nüfus %7,96, 15-64 yaş grubu ise %67,76’dir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 25
- Birinci evrede bulunan bir ülkede doğum ve ölüm hızları yüksektir.
- İkinci evrede ölüm hızı dramatik bir şekilde düşer.
- Üçüncü evrede doğum hızının düşmesi tabloya eşlik eder.
- Demografik dönüşümün dördüncü evresinde hem doğum ve hem de
ölüm hızları düşüktür.
Seçenekler
A
III ve IV
B
Yalnız I
C
Yalnız IV
D
I ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Birinci evrede bulunan bir ülkede doğum (birth rate) ve ölüm hızları (death rate) yüksek, nüfusun büyümesi de, bu yüksek ölümler sebebiyle gerçekleşmez. İkinci evrede ölüm
hızı dramatik bir şekilde düşer ve nüfus artışı yükselişe geçer. Üçüncü evrede doğum hızının düşmesi tabloya eşlik eder; ancak, nüfus artışı azalarak devam eder. Bu
iki dönemde toplumlarda “nüfus patlaması (population explosion)” olayı yaşanır. Demografik dönüşümün dördüncü evresinde ise hem doğum ve hem de
ölüm hızları düştüğü için tıpkı birinci evrede olduğu gibi nüfus büyümesi durur. Toplum kendi içinde ileri yaşlı topluma evrilmiş olur. Doğru yanıt D'dir.
hızı dramatik bir şekilde düşer ve nüfus artışı yükselişe geçer. Üçüncü evrede doğum hızının düşmesi tabloya eşlik eder; ancak, nüfus artışı azalarak devam eder. Bu
iki dönemde toplumlarda “nüfus patlaması (population explosion)” olayı yaşanır. Demografik dönüşümün dördüncü evresinde ise hem doğum ve hem de
ölüm hızları düştüğü için tıpkı birinci evrede olduğu gibi nüfus büyümesi durur. Toplum kendi içinde ileri yaşlı topluma evrilmiş olur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 26
Dünya ülkelerini ekonomik ve sosyal yönden “az gelişmiş, orta-altı, orta-üstü ve gelişmiş” şeklinde bir kategorik sınıflamaya tabi tuttuğumuzda aşağıdakilerden hangisi gelişmiş ülke özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı nüfus oranı yüksektir.
B
Bağımlı nüfus oranı yüksektir.
C
Toplumda çocukların sayısı oldukça azdır.
D
2050'li yıllarda ortanca yaş 30'u geçmeyecektir.
E
Toplumda ölüm oranları oldukça azdır.
Açıklama:
Gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfusun yüksek olması nedeniyle bağımlı nüfus oranları yüksek olmaktadır. Bu sonuca yol açan faktörlerin başında doğurganlığın ciddi azalış göstermesi gelir. Bu süreç toplumda çocukların azalması, ölümlerin azalmasının katkısı ile aktif olarak çalışan nüfusun ve yaşlı nüfusun artması ile sonuçlanır. Gelişmiş ülkelerde ortanca yaş günümüzde 40-45 yaşlara arasındadır. Bazı ileri ülkelerde doğum hızının yüksek seyretmesi nedeniyle ortanca yaş diğer ülkelere oranlara daha düşük olabilmektedir. Örneğin ABD’lerinde ortanca yaş 36,9 ile dikkat çekmektedir. Gelişmiş ülkelerde önümüzdeki 40 yıl içinde ortanca yaş 50’li yaşlara uzayacaktır. Bu tür ülkelerde yaşlı nüfus toplam nüfusun %14-25’i arasında olup “ileri yaşlı toplum”
olarak adlandırılır.
olarak adlandırılır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi toplumun demografik yapısının değişimi sonucu ortaya çıkacak ekonomik özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Her bir yaşlıya karşılık çalışan sayısı azalmaktadır.
B
Devletin sosyal transfer harcamaları giderek artmaktadır.
C
Devletin sağlık giderleri giderek artmaktadır.
D
Doğum oranlarında azalış ve genç nüfusun hızla iş gücüne katılmasıyla demografik hediye denilen durum oluşmaktadır.
E
Emeklilik ücretlerinin artması ile devletin sosyal güvenlik yükleri artmaktadır.
Açıklama:
Öye yandan yaşlılığın yaygınlaşmasının pozitif bir boyutu bulunabilir. Gelişmekte olan ülkelerde ölümlerin azalması ile üretken çağdaki nüfusun artışını bir fırsata çevirme potansiyeli bulunmaktadır. Demograflar bu durumu “demografik hediye” olarak tanımlamaktadırlar. Bu özellikleri taşıyan gelişmekte olan ülkelerde, doğum oranlarında azalış ve genç nüfusun hızla işgücüne katılması gerçekleşiyor. İşgücü piyasasında oluşan arz fazlalığı ekonomide daha büyük bir büyüme hızına ulaşma fırsatı yaratabiliyor. Buna örnek olarak Güney Kore ve Singapur gösterilmektedir. Demografik hediye sürecinden faydalanabilmek için artan işgücünün istihdam edilebilmesi gerekmektedir. Türkiye'de genç işsizlik oranı oldukça yüksek düzeydedir. Doğru Yanıt D'dir.
Soru 28
Türkiye'de 2010 yılında 28.9 olan ortanca yaşın 2050 yılında yaklaşık kaç olması beklenmektedir?
Seçenekler
A
30
B
35
C
40
D
45
E
50
Açıklama:
Demografik göstergelere göre 2050 yılında Türkiye'de ortanca yaşın 40.2 olması beklenmektedir (ss 34, Tablo 2.6 ya göre).
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta sosyal değişim özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelişmiş ülkelerde yaşlıların 3/4'ü, az gelişmiş ülkelerde ise 1/8'i yalnız yaşamaktadır.
B
Türkiye'de yalnız yaşayan yaşlıların % 77'si kadınlardır.
C
65 yaş üstü erkeklerin beşte biri, kadınların ise yarısı dul olarak yaşamaktadır.
D
Gelişmekte olan ülkelerde yaşlanmanın getirdiği en önemli toplumsal değişim yaşlının yalnızlaşmasıdır.
E
Devlet kurumları yaşlılıkta bedensel ve zihinsel kayıplar üzerine sistem yapılandırmalıdırlar.
Açıklama:
Yaşlılığı değerlendiren geleneksel yaklaşım, bedensel ve zihinsel kayıplar üzerinden hareket eder. 1950 yıllarda kabul edilen bu görüş günümüzde önemini yitirmiştir. Yaşlanma sürecinde ortaya çıkan bedensel ve zihinsel kayıplar kişiden kişiye göre farklılıklar gösterir. Zihinsel yetenekler çocukluk ve ve gençlik döneminde gelişir otuzlu yaşlarda doruğa ulaşır. Sonra gerilemeye başlar. Devlet kurumları bu kayıplar üzerine sistem kurarak yaşlılığı
yapılandırma girişimlerinin başarısız olma ihtimali yüksektir. Yaşlılığı bu yönde ele alma yaklaşımı sonunda toplumda yaşlıların dışlanmasına yol açacaktır. Bu geleneksel görüşe karşılık günümüzdeki yaklaşım, yaşlılık sorunlarının çözümünde yaşlının bağımsız yaşamasının önkabulü ile mümkün olacağı düşünülmektedir. Doğru yanıt E'dir.
yapılandırma girişimlerinin başarısız olma ihtimali yüksektir. Yaşlılığı bu yönde ele alma yaklaşımı sonunda toplumda yaşlıların dışlanmasına yol açacaktır. Bu geleneksel görüşe karşılık günümüzdeki yaklaşım, yaşlılık sorunlarının çözümünde yaşlının bağımsız yaşamasının önkabulü ile mümkün olacağı düşünülmektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla toplam doğurganlık hızı en yüksek il ve toplam doğurganlık hızı en düşük il doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Şanlıurfa- Edirne
B
Siirt- Çanakkale
C
Batman- Eskişehir
D
Ağrı- Kırklareli
E
Ağrı- Karabük
Açıklama:
Türkiye genelinde kadın başına beklenen canlı doğum sayısı 2’nin biraz üzerinde seyrediyor iken, ülke çapında doğurganlık düzeyleri birbirinden farklılık göstermektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) verilerine göre; kadın başına beklenen canlı doğum sayısı Şanlıurfa’da 4,5 ve Ağrı’da 4’tür. Canlı doğum sayıları Edirne’de 1,5 ve Karabük ve Kırklareli’nde yaklaşık 1,6 ile Türkiye ortalamasının altında seyretmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 31
İnsan nüfusu ile ilgili gelişmeleri istatistik yardımı ile inceleyen bilim dalına ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Demografi
B
Parametre
C
Psikoloji
D
Matematik
E
Sosyoloji
Açıklama:
Demografi, insan nüfusu ile ilgili gelişmeleri istatistik yardımı ile inceleyen bilim dalı olarak tanımlanabilir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 32
Demografi terimi ilk kez hangi ülkede yapılan bir çalışma ile kullanılmıştır ?
Seçenekler
A
Almanya
B
İtalya
C
Fransa
D
Türkiye
E
İngiltere
Açıklama:
“Demografi” terimi ilk kez, 1855 yılında Fransa’da, Achille Guillard’ın yayınladığı “Beşeri istatistiğin öğeleri veya karşılaştırmalı demografi” adlı eserde kullanılmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 33
Bir ana kütleye ilişkin sayısal özelliklere ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Nüfus
B
Parametre
C
Analiz
D
Formal demografi
E
Ölçüt
Açıklama:
parametre bir ana kütleye ilişkin sayısal özelliklere denir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 34
Genç toplumlarda hangi durum sıklıkla gözlenmektedir ?
Seçenekler
A
Ekonomik yönden gelişmiş
B
Eğitim yüksekliği
C
Sermaye birikimi
D
Gelirin adil dağılımı
E
Ekonomik yönden az gelişmişlik
Açıklama:
Genç toplumlar ise ekonomik yönden daha az gelişimiş toplumlardır. Toplumda eğitim düzeyi düşüktür ve gelir dağılımı nispeten bozuktur. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 35
0-14 yaş grubu ile 65 yaş ve üzeri yaşlı nüfusun toplamının aktif yaştaki nüfusa oranlanan ağırlığına ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Genç nüfus oranı
B
Bağımlılık yükü
C
Nüfus artışı
D
Aktif yaş gurubu
E
Bebek nüfus
Açıklama:
Bağımlılık yükü 0-14 yaş grubu ile 65 yaş ve üzeri yaşlı nüfusun toplamının aktif yaştaki nüfusa oranlanan ağırlığına denir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütlerden biri değildir ?
Seçenekler
A
0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması
B
Medyan yaşın yükselmesi
C
Toplam doğurganlık hızının artması
D
65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi
E
Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir.
Açıklama:
Toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütler olarak:
- 0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması,
- Medyan yaşın yükselmesi,
- Toplam doğurganlık hızının düşmesi,
- 65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi,
- Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir.Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 37
Gelişmiş ülkelerde ise ortanca yaş günümüzde kaç yaşları arasında tanımlanır ?
Seçenekler
A
0-14
B
15-18
C
40-45
D
50-65
E
65-80
Açıklama:
Gelişmiş ülkelerde ise ortanca yaş günümüzde 40-45 yaşlara arasındadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 38
Bir hastalığı olmayan bireyin kendini tam iyilik içinde hisstemesi ve üretken olması ne anlama gelmektedir ?
Seçenekler
A
Pozitif sağlık
B
Demografik hediye
C
Erken ölümlülük
D
Çocuk gelişimi
E
Ergen nüfusu
Açıklama:
Pozitif sağlık, bir hastalığı olmayan bireyin kendini tam iyilik içinde hisstemesi ve üretken olması anlamına gelmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 39
Türkiye'de yaşlı nüfusun çoğunu kimler oluşturmaktadır ?
Seçenekler
A
Erkekler
B
Kadınlar
C
Gençler
D
Bebekler
E
Orta yaşlılar
Açıklama:
Yaşlı nüfusun çoğunu kadınlar oluşturmaktadır. Kadınların erkeklerden daha fazla yaşaması sebebiyle hemen her yerde bu fazlalığı korurlar. Küresel olarak günümüzde 60 yaş üzeri her 100 kadına karşılık 85 erkek bulunur. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 40
Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk nüfus sayımı kaç yılında gerçekleşmiş ve nüfus kaç milyon olarak bulunmuştur?
Seçenekler
A
1920-13,6
B
1927-13,6
C
1927-16,2
D
1935-16,2
E
1935-13,6
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk nüfus sayımı 1927 yılında Belçikalı bir istatistikçinin gözetiminde yapıldı ve ülke nüfusu 13,6 milyon olarak bunlundu.
Soru 41
Türkiye Cumhuriyeti’nde “De Facto” yöntemiyle yapılan son sayım kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1980
B
1985
C
1990
D
2000
E
2008
Açıklama:
“De Facto” yöntemle yapılan son sayım 2000 yılında yapılan nüfus sayımı idi.
Soru 42
Bir ülkede toplam doğurganlık hızı hangi değerin üzerinde ise nüfusun kendini yenileyebileceği kabul edilir?
Seçenekler
A
1,22
B
1,52
C
1,72
D
1,82
E
2,12
Açıklama:
Bir ülkede toplam doğurganlık hızı 2,12’in üzerinde ise nüfusun kendini yenileyebileceği kabul edilir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığın yaygınlaşmasının pozitif yönlerindendir?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç kronik hastaların çoğalması
B
Bakım problemlerinin artması
C
Tıbbi bakım hizmetlerinin maliyetlerinin artması
D
Yaşlı bağımlılığının artması
E
Üretken çağdaki nüfusun artması
Açıklama:
Yaşlılığın yaygınlaşmasının pozitif bir boyutu bulunabilir. Gelişmekte olan ülkelerde ölümlerin azalması ile üretken çağdaki nüfusun artışını bir fırsata çevirme potansiyeli bulunmaktadır.
Soru 44
Nüfus büyümesinin durması demografik dönüşüm kuramının hangi evre/evrelerinde ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Yalnızca 1
B
Yalnızca 2
C
Yalnızca 3
D
1 ve 4
E
2 ve 3
Açıklama:
Demografik dönüşümün dördüncü evresinde ise hem doğum ve hem de ölüm hızları düştüğü için tıpkı birinci evrede olduğu gibi nüfus büyümesi durur.
Soru 45
- 0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması,
- Medyan yaşın yükselmesi,
- Toplam doğurganlık hızının düşmesi
- Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
I, III, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütler olarak:
- 0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması,
- Medyan yaşın yükselmesi,
- Toplam doğurganlık hızının düşmesi,
- 65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi,
- Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir.
Soru 46
Ekonomik ve sosyal yönden dünya ülkelerini kategorilendirdiğimizde hangisinde ortanca yaş daha azdır?
Seçenekler
A
az gelişmiş
B
orta-altı
C
orta-üstü
D
gelişmiş
E
çok gelişmiş
Açıklama:
Dünya ülkelerini ekonomik ve sosyal yönden “az gelişmiş, orta-altı, orta-üstü ve gelişmiş” şeklinde bir kategorik sınıflamaya tabi tuttuğumuzda yaşlığın toplumsal dönüşümü ile bağımlılık oaranları arasında bir ilişkinin varlığını tespit edebiliriz. Demografik yapılar aynı gruptaki ülkeler arasında benzerlik gösterdiği gibi farklılıklar da gösterebilir. Az gelişmiş toplumlardan Uganda Afganistan, Çad ve Mozambik’ te ortanca yaş 18 Yaşın altındadır.
Soru 47
Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafından nüfus sayımı kaç yılda bir yapılır?
Seçenekler
A
Her yıl
B
İki yılda bir
C
Beş yılda bir
D
On yılda bir
E
On beş yılda bir
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafından her yılbaşında geriye yönelik kayıtlar incelenerek elektronik ortamda sayım sonuçları (De Jure yöntem) ilan edilmektedir.
Soru 48
Doğurganlık çağındaki kadınların (15-49) doğurganlık yaşamları boyunca yapacakları ortalama canlı doğum sayısına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toplam doğurganlık hızı
B
Toplam doğurganlık oranı
C
Toplam doğurganlık artışı
D
Toplam doğurganlık azalışı
E
Toplam doğurganlık ortalaması
Açıklama:
Toplam doğurganlık hızı (fertility rate) doğurganlık çağındaki kadınların (15-49) doğurganlık yaşamları boyunca yapacakları ortalama canlı doğum sayısını gösterir.
Soru 49
I.Doğumlar
II.Ölümler
III. Evlenme
IV.Boşanma
V.Göçler
Demografların incelediği nüfusa dair olgular ,yukarıda verilenler içinden hangileridir?
II.Ölümler
III. Evlenme
IV.Boşanma
V.Göçler
Demografların incelediği nüfusa dair olgular ,yukarıda verilenler içinden hangileridir?
Seçenekler
A
I - II - III - V
B
II - III - IV - V
C
I - III - IV - V
D
I - II - III - IV - V
E
I - II - IV - V
Açıklama:
Doğru cevap D olacaktır. Sayfa 23 de DEMOGRAFİK YAPI VE KAVRAMLAR konu başlığında " Demografların incelediği nüfusa dair olgular dört tanedir; Bunlar, doğumlar, ölümler, evlenme-boşanmalar ve göçlerdir. " şeklinde açıklanmaktadır.
Soru 50
I.Eğitim düzeyinin yükselmesi
II.Doğumların azalması
III. Ülkede gelirin artması
IV.Beslenme düzeyinin gelişmesi
Yukarıdakilerden hangileri bir toplumda yaşlanmayı belirleyen sürecin temel faktörleri içinde yer alır?
II.Doğumların azalması
III. Ülkede gelirin artması
IV.Beslenme düzeyinin gelişmesi
Yukarıdakilerden hangileri bir toplumda yaşlanmayı belirleyen sürecin temel faktörleri içinde yer alır?
Seçenekler
A
II - III - IV
B
I- II - III - IV
C
I - III - IV
D
I - II - III
E
I - II - IV
Açıklama:
Doğru cevap B olacaktır. Sayfa 27 de Türkiye’de Yaşlanma Sürecinin Tanımlanması konu başlığında: Bir toplumda yaşlanmayı belirleyen sürecin temel faktörleri, toplumda eğitim düzeyinin yükselmesi (özellikle kadının eğitim düzeyi) doğumların azalması, ülkede gelirin artması, beslenme düzeyinin gelişmesi ve tıptaki ilerlemelerdir. " şeklinde açıklanmaktadır.
Soru 51
"Birleşmiş Milletler’in hazırladığı sözlükte; “amacı insan nüfusunu incelemek olan ve bu nüfusun boyutlarını, yapısını ve çeşitli niteliklerini sayısal açıdan irdeleyen bir bilimdir” diye tanımlanmaktadır.”
Yukarıda verilen tanım açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen tanım açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Medyan
B
Gerontoloji
C
Demografi
D
Parametre
E
De Facto
Açıklama:
Doğru cevap C olacaktır. Sayfa 23 de Giriş bölümünde " Demografi: Birleşmiş Milletler’in hazırladığı sözlükte; “amacı insan nüfusunu incelemek olan ve bu nüfusun boyutlarını, yapısını ve çeşitli niteliklerini sayısal açıdan irdeleyen bir bilimdir” diye tanımlanmaktadır.”
Soru 52
"Demografik Yapı " ile ilgili aşağıda verilen açıklamalardan hangileri doğrudur?
I.Bir ülkede demografik yapının değişimini izlemek için nüfusun aktif ve bağımlılık yapısını görmek gerekir.
II.Bir ülkede toplumun demografik yapısının analizi nüfusun yaş grupları ve cinsiyete göre dağılımın yapılması ile başlar.
III. ilk bakışta demografik yapının anlaşılmasını en iyi gösteren şekil ise nüfus piramididir.
IV.Demografik yapı ile ülkelerin gelişmişlik düzeyleri benzerlik gösterir.
V.Toplumların demografik yapısını inceleme yöntemlerinden biri de toplam doğurganlık hızına bakmaktır.
I.Bir ülkede demografik yapının değişimini izlemek için nüfusun aktif ve bağımlılık yapısını görmek gerekir.
II.Bir ülkede toplumun demografik yapısının analizi nüfusun yaş grupları ve cinsiyete göre dağılımın yapılması ile başlar.
III. ilk bakışta demografik yapının anlaşılmasını en iyi gösteren şekil ise nüfus piramididir.
IV.Demografik yapı ile ülkelerin gelişmişlik düzeyleri benzerlik gösterir.
V.Toplumların demografik yapısını inceleme yöntemlerinden biri de toplam doğurganlık hızına bakmaktır.
Seçenekler
A
I - II - III
B
III - IV - V
C
I - III - V
D
I - II - III - V
E
I - II - IV - IV-V
Açıklama:
Doğru cevap E olacaktır. Sayfa 25 de TÜRKİYE’NİN DEMOGRAFİK YAPISI VE YAŞLANMA SÜRECİ konu başlığında tüm seçenekler aynı şekilde açıklanmıştır.
Soru 53
0-14 yaş grubu ile 65 yaş ve üzeri yaşlı nüfusun toplamının aktif yaştaki nüfusa oranlanan ağırlığına ne denir?
Seçenekler
A
Doğurganlık
B
Nüfus momentumu
C
Medyan
D
Düşük büyüme hızı
E
Bağımlılık yükü
Açıklama:
Doğru cevap E olacaktır. Sayfa 29 da Yaşlanma ve Bağımlılık Durumu konu başlığında " Bağımlılık yükü 0-14 yaş grubu ile 65 yaş ve üzeri yaşlı nüfusun toplamının aktif yaştaki nüfusa oranlanan ağırlığına Bağımlılık yükü denir." şeklinde açıklanmaktadır.
Soru 54
I.Toplam doğurganlık hızının düşmesi
II.Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi
III. 65 yaş üstü nüfusun artması
IV.Medyan yaşın yükselmesi
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri Toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütler içinde yer alır?
II.Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi
III. 65 yaş üstü nüfusun artması
IV.Medyan yaşın yükselmesi
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri Toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütler içinde yer alır?
Seçenekler
A
II - III - IV
B
I - II
C
I - III
D
I - III - IV
E
Hepsi
Açıklama:
Doğru cevap E olacaktır. Sayfa 31 de Demografik Yapı Göstergeleri konu başlığında " Toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütler olarak:
- 0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması,
- Medyan yaşın yükselmesi,
- Toplam doğurganlık hızının düşmesi,
- 65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi,
- Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir. " şeklinde açıklanmaktadır.
Soru 55
Demografik Dönüşüm Kuramında kaç evre vardır?
Seçenekler
A
1 Evre
B
2 Evre
C
3 Evre
D
4 Evre
E
5 Evre
Açıklama:
Doğru cevap D olacaktır. Sayfa 31'de Demografik Dönüşüm Kuramı konu başlığı altında verilen şekil 2.4 incelendiğinde, 4 evre içerdiği görülmektedir.
Soru 56
I.Nüfus hızla artmaya başlar
II.Ölüm hızı hızla düşer
III.Beklenen yasam süresi az
IV.Bebek ölüm hızı düşer
Yukarıda verilenlerden hangileri Demografik Dönüşüm Kuramının 2. Evresi özelikleri içinde yer alır?
II.Ölüm hızı hızla düşer
III.Beklenen yasam süresi az
IV.Bebek ölüm hızı düşer
Yukarıda verilenlerden hangileri Demografik Dönüşüm Kuramının 2. Evresi özelikleri içinde yer alır?
Seçenekler
A
I - II - IV
B
I ve II
C
I - III
D
I - III - IV
E
Hepsi
Açıklama:
Doğru cevap A olacaktır. Sayfa 32 de Demografik Yapı Göstergeleri konu başlığında " Şekil 2.5 Demografik Dönüşüm Sürecinde Nüfus Piramidi Örnekleri incelendiğinde III. seçenek Beklenen yasam süresi az 1. Evre içinde yer alır
Soru 57
Gelişmekte olan ülkelerde ölümlerin azalması ile üretken çağdaki nüfusun artışını bir fırsata çevirme potansiyeli bulunmaktadır. Demograflar bu durumu ne olarak tanımlamaktadırlar?
Seçenekler
A
Formel demografi
B
Ergin toplum
C
Demografik hediye
D
Sosyal demografi
E
Fiziki demografi
Açıklama:
Doğru cevap C olacaktır. Sayfa 35 de YAŞLILIĞIN TOPLUMSAL DEĞİŞİMİ VE YAYGINLIĞI konu başlığında " Öte yandan yaşlılığın yaygınlaşmasının pozitif bir boyutu bulunabilir. Gelişmekte olan ülkelerde ölümlerin azalması ile üretken çağdaki nüfusun artışını bir fırsata çevirme potansiyeli bulunmaktadır. Demograflar bu durumu “demografik hediye” olarak tanımlamaktadırlar. " şeklinde açıklanmaktadır.
Soru 58
Türkiye Cumhuriyeti 1950’lere kadar "Demografik Dönüşüm Kuramına" göre kaçıncı evrede bulunmaktadır?
Seçenekler
A
1. Evre
B
2. Evre
C
3.Evre
D
4. Evre
E
5.Evre
Açıklama:
Sayfa 30 da Demografik Dönüşüm Kuramı konu başlığında " Türkiye Cumhuriyeti 1950’lere kadar birinci evreyi, 1950-1980 arasında kinci evreyi ve o yıllardan itibaren ise üçüncü evreyi yaşamaktadır. " şeklinde açıklanmaktadır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi toplumların demografik yapısını ve toplumsal değişimi yansıtan ölçütlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Doğurganlık hızının artması
B
Medyan yaşın yükselmesi
C
Yaşam süresinin uzaması
D
65 yaş üstü nüfusun artması
E
Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi
Açıklama:
Toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütler olarak:
- 0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması, • Medyan yaşın yükselmesi, • Toplam doğurganlık hızının düşmesi, • 65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi, • Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir. Doğru cevap A’dır.
Soru 60
- Nüfus sayımları
- Nüfus kayıtları
- Demografik araştırmalar
- Eğitim araştırmaları
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I,II ve IV
D
I,II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Demografi, nüfus özelliklerini ve değişimini incelemek üzere bazı parametreleri kullanır. Bu parametreler demografiye has bazı yöntemlerle değerlendirilir. Bunlar arasında nüfus
sayımları, nüfus kayıtları, demografik araştırmalar sayılabilir.
sayımları, nüfus kayıtları, demografik araştırmalar sayılabilir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi demografinin incelediği nüfusa dair olgulardan değildir?
Seçenekler
A
Gayri safi milli hasıla
B
Ölüm
C
Doğum
D
Evlenme-Boşanma
E
Göçler
Açıklama:
Demografların incelediği nüfusa dair olgular dört tanedir; Bunlar, doğumlar, ölümler, evlenme-boşanmalar ve göçlerdir.
Soru 62
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
De jure sayım yöntemi kişinin sayım günü bulunduğu yerin nüfusuna sayılmasıdır.
B
Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapılmıştır.
C
Demografik yapının analizinde formal demografik yaklaşım daha önemlidir.
D
Tıp ve sağlık alanı formal demografik analizlerle daha yakından ilgilenir.
E
Düzenli nüfus sayımlar 20. yüzyılda başlamıştır
Açıklama:
Her ülkenin farklı nüfus sayım uygulamaları mevcuttur. Gelişmiş ülkelerde doğum ve ölümler
ile ikametler tümüyle elektronik sisteme kaydedildiği için, ayrıca bir sayım yapmaya ihtiyaç duyulmaz. Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk nüfus sayımı 1927 yılında Belçikalı bir istatistikçinin gözetiminde yapıldı ve ülke nüfusu 13,6 milyon olarak bulundu.
ile ikametler tümüyle elektronik sisteme kaydedildiği için, ayrıca bir sayım yapmaya ihtiyaç duyulmaz. Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk nüfus sayımı 1927 yılında Belçikalı bir istatistikçinin gözetiminde yapıldı ve ülke nüfusu 13,6 milyon olarak bulundu.
Soru 63
Doğurganlık çağındaki kadınların (15-49) doğurganlık yaşamları boyunca yapacakları ortalama canlı doğum sayısına ne denir?
Seçenekler
A
Doğum sayısı
B
Canlı doğum sayısı
C
Doğurganlık hızı
D
Doğum oranı
E
Doğurganlık süresi
Açıklama:
Toplumların demografik yapısını inceleme yöntemlerinden biri de toplam doğurganlık hızına bakmaktır. Toplam doğurganlık hızı (fertility rate) doğurganlık çağındaki kadınların (15-49) doğurganlık yaşamları boyunca yapacakları ortalama canlı doğum sayısını gösterir.
Soru 64
- Doğumların azalması
- Gelirlerin artması
- Tıptaki ilerlemeler
- Eğitim düzeyinin yükselmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Bir toplumda yaşlanmayı belirleyen sürecin temel faktörleri, toplumda eğitim düzeyinin yükselmesi
(özellikle kadının eğitim düzeyi) doğumların azalması, ülkede gelirin artması, beslenme düzeyinin gelişmesi ve tıptaki ilerlemelerdir.
(özellikle kadının eğitim düzeyi) doğumların azalması, ülkede gelirin artması, beslenme düzeyinin gelişmesi ve tıptaki ilerlemelerdir.
Soru 65
Geçmişte yüksek doğurganlık seviyesinin etkisi ile genç yaşlardaki nüfusun toplam nüfus içindeki payının artması ile ilgilidir. Artan genç nüfus doğurganlık çağına girdiğinde doğumlar ölümlerden sayıca fazla olmaya uzunca süre devam eder. Bu duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doğurganlık hızı
B
Nüfus momentumu
C
Bağımlılık oranı
D
Demografi
E
Demografik parametre
Açıklama:
Nüfus momentumu, geçmişte yüksek doğurganlık seviyesinin etkisi ile genç yaşlardaki
nüfusun toplam nüfus içindeki payının artması ile ilgilidir. Artan genç nüfus doğurganlık
çağına girdiğinde doğumlar ölümlerden sayıca fazla olmaya uzunca süre devam eder. Bu duruma nüfus momentumu denir.
nüfusun toplam nüfus içindeki payının artması ile ilgilidir. Artan genç nüfus doğurganlık
çağına girdiğinde doğumlar ölümlerden sayıca fazla olmaya uzunca süre devam eder. Bu duruma nüfus momentumu denir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütlerden değildir?
Seçenekler
A
Toplam doğurganlık hızının artması
B
Medyan yaşın yükselmesi
C
Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi
D
0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması
E
65 yaş üstü nüfusun artması
Açıklama:
Toplumların demografik yapısının ve toplumsal değişimini yansıtan ölçütler olarak;
- 0 yaşta ve 60 yaş üstünde beklenen yaşam süresinin uzaması,
- Medyan yaşın yükselmesi,
- Toplam doğurganlık hızının düşmesi,
- 65 yaş üstü nüfusun artması ve yaşlıların sayısının kendi içinde değişim göstermesi,
- Yaşlı bağımlı oranının yükselmesi, gösterilmektedir
Soru 67
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toplumun yaşlanması ile yaşlı bağımlı oranı düşmektedir.
B
Az gelişmiş ülkelerde genç nüfusun oranı düşüktür.
C
Yaşlıların nüfusun %7-9’unu oluşturduğu toplumlar genç toplumlardır.
D
Türkiye genç toplum olarak adlandırılmaktadır.
E
Toplumda bilinçli beslenme ortalama ömrün uzamasına yol açar.
Açıklama:
Toplumda bilinçli beslenme, tıp teknolojisindeki artışlar ortalama ömrün uzamasına yol açmıştır. Dünya’da 1955 yılında beklenen yaşam süresi ortalaması 55 yıl iken günümüzde 70 yıla dayanmıştır.
Soru 68
Yaşlılığı değerlendirmede kullanılan bedensel ve zihinsel kayıplar üzerinden hareket eden geleneksel yaklaşıma göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Görüş günümüzde önemini korumaktadır.
B
Bedensel ve zihinsel kayıplar kişiden kişiye değişmez sabittir.
C
Zihinsel yetenekler yirmili yaşlarda doruğa ulaşır
D
Bu yaklaşım yaşlıların toplumdan dışlanmasına yol açmaktadır
E
Zihinsel yetenekler sürekli gelişim halindedir.
Açıklama:
Yaşlılığı değerlendiren geleneksel yaklaşım, bedensel ve zihinsel kayıplar üzerinden hareket eder.
1950 yıllarda kabul edilen bu görüş günümüzde önemini yitirmiştir. Yaşlanma sürecinde ortaya
çıkan bedensel ve zihinsel kayıplar kişiden kişiye göre farklılıklar gösterir. Zihinsel yetenekler çocukluk ve ve gençlik döneminde gelişir otuzlu yaşlarda doruğa ulaşır. Sonra gerilemeye başlar. Devlet kurumları bu kayıplar üzerine sistem kurarak yaşlılığı yapılandırma girişimlerinin başarısız olma ihtimali yüksektir. Yaşlılığı bu yönde ele alma yaklaşımı sonunda toplumda yaşlıların dışlanmasına yol açacaktır.
1950 yıllarda kabul edilen bu görüş günümüzde önemini yitirmiştir. Yaşlanma sürecinde ortaya
çıkan bedensel ve zihinsel kayıplar kişiden kişiye göre farklılıklar gösterir. Zihinsel yetenekler çocukluk ve ve gençlik döneminde gelişir otuzlu yaşlarda doruğa ulaşır. Sonra gerilemeye başlar. Devlet kurumları bu kayıplar üzerine sistem kurarak yaşlılığı yapılandırma girişimlerinin başarısız olma ihtimali yüksektir. Yaşlılığı bu yönde ele alma yaklaşımı sonunda toplumda yaşlıların dışlanmasına yol açacaktır.
Soru 69
- Türkiye’de 1935’ten 1980’ li yıllara kadar ortanca yaş 20-21 arasındadır.
- Türkiye’de toplumun yaşlanma belirtileri doksanlı yıllarda başlamıştır.
- Türkiye’de bölgeler arasında ortanca yaş yönünden ciddi farklılıklar vardır.
- Türkiye, TNSA 2008'e göre doğurganlık düzeyi yönünden Avrupa ülkeleri arasında birinci sıradadır.
Yukarıda Türkiye'nin demografik yapısı ve yaşlanma süreci ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
- Türkiye’de 1935’ten 1980’ li yıllara kadar ortanca yaş 20-21 arasındadır.
- Türkiye’de toplumun yaşlanma belirtileri doksanlı yıllarda başlamıştır. Çünkü 1990'lı yıllarda ortanca yaş artmaya başlamıştır.
- Türkiye’de bölgeler arasında ortanca yaş yönünden ciddi farklılıklar vardır.
- Türkiye doğurganlık düzeyi yönünden Avrupa ülkeleri arasında birinci sıradadır.
Bu bilgilerin hepsi Türkiye'nin demografik yapısı ve yaşlanma süreci ile ilgili doğru bilgilerdir.
Ünite 3
Soru 1
I. Ekonomik
II. Psikolojik
III. Patolojik
IV. Aktif
V. Pasif
Yukarıdaki maddelerden hangileri yaşlanma türleri arasında gösterilmektedir?
II. Psikolojik
III. Patolojik
IV. Aktif
V. Pasif
Yukarıdaki maddelerden hangileri yaşlanma türleri arasında gösterilmektedir?
Seçenekler
A
I - II
B
II - IV
C
I - IV - V
D
I - II - III - IV
E
I - II - III - IV - V
Açıklama:
Pasif yaşlanma şeklinde bir tür bulunmamaktadır.
Ekonomik yaşlanma; parasal koşullardaki değişikliklerin etkisi ile yaşlı kişinin yaşam tarzının değişmesi sonucu ortaya çıkan yeni durumdur.
Patolojik yaşlanma; yaşlılık döneminde ya da çocukluktan başlayarak maddi nitelikli sıkıntıların doğurduğu beslenme ve sağlık sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkan bir durumdur.
Psikolojik yaşlanma; yaşa bağlı olarak bireyin davranışsal uyum yeteneklerinde ortaya
çıkan değişimlerdir.
Aktif yaşlanma; ekonomik, toplumsal, siyasal, kültürel anlamda etkin olarak yaşlanılan süreç olarak ifade edilmektedir.
Başarılı yaşlanma; yalnızca sağlık yönünden değil, aynı zamanda tam bir iyilik halinin varlığını işaret eden bir kavramdır. Doğru cevap D'dir.
Ekonomik yaşlanma; parasal koşullardaki değişikliklerin etkisi ile yaşlı kişinin yaşam tarzının değişmesi sonucu ortaya çıkan yeni durumdur.
Patolojik yaşlanma; yaşlılık döneminde ya da çocukluktan başlayarak maddi nitelikli sıkıntıların doğurduğu beslenme ve sağlık sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkan bir durumdur.
Psikolojik yaşlanma; yaşa bağlı olarak bireyin davranışsal uyum yeteneklerinde ortaya
çıkan değişimlerdir.
Aktif yaşlanma; ekonomik, toplumsal, siyasal, kültürel anlamda etkin olarak yaşlanılan süreç olarak ifade edilmektedir.
Başarılı yaşlanma; yalnızca sağlık yönünden değil, aynı zamanda tam bir iyilik halinin varlığını işaret eden bir kavramdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 2
I. Verimli bir işten yoksun kalmak
II. Pasif kalmaya zorunlu olmak
III. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması
IV. Eğlenceden yoksunluk
V. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmak
Yukarıdaki maddelerden hangileri yaşlanmayı etkileyen faktörler arasındadır?
II. Pasif kalmaya zorunlu olmak
III. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması
IV. Eğlenceden yoksunluk
V. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmak
Yukarıdaki maddelerden hangileri yaşlanmayı etkileyen faktörler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I - III
C
II - IV - V
D
I - III - IV - V
E
I - II - III - IV - V
Açıklama:
Yaşlanmayı etkileyen dört neden saptanmıştır (Ardahan, 2010):
1. Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak,
2. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
3. Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak,
4. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmaktır. Doğru cevap E'dir.
1. Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak,
2. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
3. Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak,
4. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmaktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisinin “Herkes İçin Sağlık Hedefleri” kapsamında yaşlanma ile ilişkili tanımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşamda Memnuniyet: Beklentilerin, gereksinimlerin, istek ve dileklerin
karşılanması
karşılanması
B
Sağlıkta Hakkaniyet: Sağlık yönünden bölgesel farklılıkların en aza indirilmesi
C
Yıllara Hayat Katmak: Kişilerin tüm fiziksel, ruhsal ve sosyal potansiyellerini kullanmasının sağlanması.
D
Hayata Sağlık Katmak: Hastalık ve sakatlıkların en aza indirilmesi.
E
Hayata Yıllar Katmak: Erken ölümlerin önlenerek hayat beklentisinin uzatılması.
Açıklama:
Sağlıkta Hakkaniyet: Sağlık yönünden bölgesel farklılıkların en aza indirilmesi.
Yıllara Hayat Katmak: Kişilerin tüm fiziksel, ruhsal ve sosyal potansiyellerini kullanmasının sağlanması.
Hayata Sağlık Katmak: Hastalık ve sakatlıkların en aza indirilmesi.
Hayata Yıllar Katmak: Erken ölümlerin önlenerek hayat beklentisinin uzatılması.
Yaşamda Memnuniyet seçeneği Dünya Sağlık Örgütünün hedefleri arasında yer almamaktadır. Doğru cevap A'dir.
Yıllara Hayat Katmak: Kişilerin tüm fiziksel, ruhsal ve sosyal potansiyellerini kullanmasının sağlanması.
Hayata Sağlık Katmak: Hastalık ve sakatlıkların en aza indirilmesi.
Hayata Yıllar Katmak: Erken ölümlerin önlenerek hayat beklentisinin uzatılması.
Yaşamda Memnuniyet seçeneği Dünya Sağlık Örgütünün hedefleri arasında yer almamaktadır. Doğru cevap A'dir.
Soru 4
"Yakınsama, yaşam döngüsü ve varlık akışı kuramları ................ ve ............... kuramlar içersinde yer almaktadır."
Metinde boş bırakılan yerlere aşağıdaki eşleşmelerden hangisi getirilmelidir?
Metinde boş bırakılan yerlere aşağıdaki eşleşmelerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
psikolojik-siyasal
B
demografik- ekonomik
C
siyasal-ekonomik
D
sosyolojik-siyasal
E
sosyolojik-demografik
Açıklama:
Yaşlanma üzerine geliştirilen çeşitli kuramlar bulunmaktadır. Bunlar arasında demografik ve ekonomik bir bakış açısı ile yaşlılık sürecini ele alan en önemli modeller şunlardır:
- Yakınsama kuramı
- Yaşam döngüsü kuramı
- Varlık akışı kuramı
Doğru cevap B'dir.
- Yakınsama kuramı
- Yaşam döngüsü kuramı
- Varlık akışı kuramı
Doğru cevap B'dir.
Soru 5
"Aynı yaşlının ağzından kendisini küçülten “kirli” bir “yaş 70 iş bitmiş” cümlesi duyulur, bir yandan da “yaşlıya da saygı kalmadı” gibi bir “temiz” cümle duymak mümkündür. Tam da bu nedenle yaşlının bizzat kendisinin yaşlılık söylemini ne oranda içselleştirdiği ve yaşam pratikleriyle ne oranda yeniden ürettiği önemli bir sorudur."
Yukarıdaki metin hangi kurama örnek olarak verilebilir?
Yukarıdaki metin hangi kurama örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Süreklilik kuramı
B
Sosyal yapılandırmacılık
C
Söylem analizi
D
Etkinlik kuramı
E
Yaşamdan kopma kuramı
Açıklama:
Söylem analizi: Post-yapısalcı söylem modeli içinde yaşlının temel sorunu, modern dünyanın üretici ve tüketici ekseninde tasarlanması nedeniyle yaşlıları Foucault’nun sözünü ettiği “Büyük Kapatılma” kapsamında dışlamasıdır. Foucault’ya göre iş gücünü yitiren gruplar “kapatılma” yoluyla toplumdan uzaklaştırılır. Bu sistemin çift yönlü çalışarak hem “içeridekileri” hem de “dışarıdakileri” “hizaye getirdiği” söylenebilir. Modern dünya (hastalıklı, engelli, kusurlu, zafiyet içinde) bir yaşlı söylemi üreterek bir yandan yaşlıyı dışa iter, bir yandan da yaşlıya olumlu özellikler atfederek pozitif ayrımcılık yoluyla yaşlı bireylerin de bu söylemi içselleştirmesini ve yeniden üretmesini sağlar. Örneğin aynı yaşlının ağzından kendisini küçülten “kirli” bir “yaş 70 iş bitmiş” cümlesi duyulur, bir yandan da “yaşlıya da saygı kalmadı” gibi bir “temiz” cümle duymak mümkündür. Tam da bu nedenle yaşlının bizzat kendisinin yaşlılık söylemini ne oranda içselleştirdiği ve yaşam pratikleriyle ne oranda yeniden ürettiği önemli bir sorudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 6
"Yaşlıya yönelik olumlu ya da olumsuz tavır, tutum ve önyargıları kapsayan, sosyal ve toplumsal bir sorun olarak değerlendirilmektedir. Bu terim ilk defa 1969 yılında Robert Butler tarafından kullanılmıştır. Butler, cinsiyet ve ırka türleri de olan bu tutumun kişilere sadece yaşı nedeni ile yapılması olarak tanımlamıştır."
Metinde aşağıdakilerden hangisinin tanımı yapılmaktadır?
Metinde aşağıdakilerden hangisinin tanımı yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Yaşlı ayrımcılığı
B
Yaş grubu
C
Yaş kümesi
D
Yaşlı bilgeliği
E
Yaşlılık ölçütü
Açıklama:
Yaşlı ayrımcılığı, yaşlıya yönelik olumlu ya da olumsuz tavır, tutum ve önyargıları kapsayan, sosyal ve toplumsal bir sorun olarak değerlendirilmektedir. Yaşlı ayrımcılığı terimi ilk defa 1969 yılında Robert Butler tarafından kullanılmıştır. Butler yaşlı ayrımcılığını; cinsiyet ve ırk ayrımcılığına benzeyen ve kişilere sadece yaşı nedeni ile yapılan ayrımcılık olarak tanımlamıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
I. Fiziksel
II. Cinsel
III. Duygusal
IV. Ekonomik
V. İhmal
Yukarıdakilerden hangileri yaşlı suistimali kapsamında değerlendirilmektedir?
II. Cinsel
III. Duygusal
IV. Ekonomik
V. İhmal
Yukarıdakilerden hangileri yaşlı suistimali kapsamında değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
I - II
B
II - III
C
III - IV - V
D
I - II - III - IV
E
I - II - III - IV - V
Açıklama:
Wiehe (1998), yaşlı suistimalinin fiziksel, cinsel, duygusal ve ekonomik istismar ve ihmal olmak üzere 5 temel kategoride incelenebileceğini önerir:
Fiziksel İstismar: Yaşlı bedenine yönelik vurma, yumruklama, sallama, saç çekme, zorla besleme gibi her türlü fiziksel şiddeti içermektedir.
Cinsel İstismar: Yaşlı insanlara rızası olmadan yapılan cinsel taciz ve tecavüz gibi fiziksel edimlerle birlikte, cinsel içerikli tehdit, alay gibi sözlü edimleri de kapsamaktadır.
Duygusal ya da Psikolojik İstismar: İncitici isimler takma, aşağılayıcı yorumlar yapma, usandırma, yıldırma, yaşlıya çocuk muamelesinde bulunma gibi türleri olduğu söylenebilir.
Ekonomik İstismar: Genelllikle aile üyeleri tarafından yaşlının maaş, nakit para, değerli eşya, gayrimenkul gibi sahip olduğu varlıklarına tümden el koyması veya bunları zaman zaman kullanması şeklinde tanımlanabilir.
Yaşlı İhmali: Wiehe (1998) bu ihmali ayrı bir kategoride değerlendirir ve olguyu pasif ve aktif ihmal, ayrıca sıklıkla karşılaşılan yaşlının kendi kendini ihmali (self-neglect) gibi türlere ayırır. Doğru cevap E'dir.
Fiziksel İstismar: Yaşlı bedenine yönelik vurma, yumruklama, sallama, saç çekme, zorla besleme gibi her türlü fiziksel şiddeti içermektedir.
Cinsel İstismar: Yaşlı insanlara rızası olmadan yapılan cinsel taciz ve tecavüz gibi fiziksel edimlerle birlikte, cinsel içerikli tehdit, alay gibi sözlü edimleri de kapsamaktadır.
Duygusal ya da Psikolojik İstismar: İncitici isimler takma, aşağılayıcı yorumlar yapma, usandırma, yıldırma, yaşlıya çocuk muamelesinde bulunma gibi türleri olduğu söylenebilir.
Ekonomik İstismar: Genelllikle aile üyeleri tarafından yaşlının maaş, nakit para, değerli eşya, gayrimenkul gibi sahip olduğu varlıklarına tümden el koyması veya bunları zaman zaman kullanması şeklinde tanımlanabilir.
Yaşlı İhmali: Wiehe (1998) bu ihmali ayrı bir kategoride değerlendirir ve olguyu pasif ve aktif ihmal, ayrıca sıklıkla karşılaşılan yaşlının kendi kendini ihmali (self-neglect) gibi türlere ayırır. Doğru cevap E'dir.
Soru 8
"Bu anlayış sayesinde, uzun, sağlıklı ve kaliteli yaşam olanakları sağlama iddiasındaki pek çok ürün ve teknoloji ‘yaşlanma problemi’ nin çözümü olarak sunulmaktadır. Bu sloganla yola çıkan üreticiler yaşlı nüfusu cesaretlendirip, kendi ürün pazarını hareketlendirmeyi hedeflemektedir."
Yukarıdaki paragraf ile aşağıdaki ilişkilerden hangisini açıklanmaktadır?
Yukarıdaki paragraf ile aşağıdaki ilişkilerden hangisini açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Yaşlanma ve toplum faydası
B
Yaşlanma ve fiziksel yeterlilik
C
Yaşlanma ve pazar ekonomisi
D
Yaşlanma ve sosyal politika
E
Yaşlanma ve gelir eşitsizliği
Açıklama:
Yaşlanmanın ‘problem’ olarak algılanmasında pazar ekonomisinin katkısı yadsınamaz. Bu ekonomik anlayış sayesinde, uzun, sağlıklı ve kaliteli yaşam olanakları sağlama iddiasındaki pek çok ürün ve teknoloji ‘yaşlanma problemi’nin çözümü olarak sunulmaktadır. Bu sloganla yola çıkan üreticiler yaşlı nüfusu cesaretlendirip, kendi ürün pazarını hareketlendirmeyi hedeflemektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
"Yirminci yüzyılın bir olgusu olarak değerlendirilen ................., bir taraftan yüksek insanlık ideallerini gerçekleştirmeyi hedeflerken, diğer taraftan bu ideale ulaşmadaki külfetlerin ve sonunda elde edilen nimetlerin toplum içinde adil dağılımını sağlayarak bütün toplumsal kesimler arasında uzlaşmanın yollarını aramaktadır.”
Metinde boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?
Metinde boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
küreselleşen piyasa
B
sosyal politika
C
destek hizmetler
D
stratejik anlayış
E
psikolojik yönetim
Açıklama:
Yirminci yüzyılın bir olgusu olarak değerlendirilen sosyal politika, bir taraftan yüksek insanlık ideallerini gerçekleştirmeyi hedeflerken, diğer taraftan bu ideale ulaşmadaki külfetlerin ve sonunda elde edilen nimetlerin toplum içinde adil dağılımını sağlayarak bütün toplumsal kesimler arasında uzlaşmanın yollarını aramaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 10
I. Sağlığın bütüncül bir yaklaşımla, yaşam döngüsü içinde iyileştirilmesi ve korunmasını amaçlamaktadır.
II. Tüm sektörlerin kendi alanlarında sağlık profilini yükseltmek ve toplum sağlığının
önemini vurgulamak üzere stratejik çalışmalar yürütmelerini sağlamaktadır.
III. Üye devletlerin yaşlanan nüfusun yaratacağı sonuçları göğüsleyecek şekilde sağlık sistemlerini güçlendirmelerini gözetmektedir.
IV. Yaşlanmayı önleyici deneysel faaliyetlerin tümünü yetkin personel ve maddi olarak desteklemektedir.
Yukarıdaki maddelerden hangileri sağlıklı yaşam yıllarının arttırılması ve sağlığın korunmasına yönelik Avrupa Birliği politikaları arasında yer almaktadır?
II. Tüm sektörlerin kendi alanlarında sağlık profilini yükseltmek ve toplum sağlığının
önemini vurgulamak üzere stratejik çalışmalar yürütmelerini sağlamaktadır.
III. Üye devletlerin yaşlanan nüfusun yaratacağı sonuçları göğüsleyecek şekilde sağlık sistemlerini güçlendirmelerini gözetmektedir.
IV. Yaşlanmayı önleyici deneysel faaliyetlerin tümünü yetkin personel ve maddi olarak desteklemektedir.
Yukarıdaki maddelerden hangileri sağlıklı yaşam yıllarının arttırılması ve sağlığın korunmasına yönelik Avrupa Birliği politikaları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II - IV
C
I - III
D
I - II - III
E
I - II - III - IV
Açıklama:
Sağlıklı yaşam yıllarının arttırılması ve sağlığın korunmasına yönelik Avrupa Birliği politikaları;
• Sağlığın bütüncül bir yaklaşımla, yaşam döngüsü içinde iyileştirilmesi ve korunmasını,
• Tüm sektörlerin kendi alanlarında sağlık profilini yükseltmek ve toplum sağlığının
önemini vurgulamak üzere stratejik çalışmalar yürütmelerini,
• Üye devletlerin yaşlanan nüfusun yaratacağı sonuçları göğüsleyecek şekilde sağlık sistemlerini güçlendirmelerini gözetmektedir (Tunçkanat, 2011). Doğru cevap D'dir.
• Sağlığın bütüncül bir yaklaşımla, yaşam döngüsü içinde iyileştirilmesi ve korunmasını,
• Tüm sektörlerin kendi alanlarında sağlık profilini yükseltmek ve toplum sağlığının
önemini vurgulamak üzere stratejik çalışmalar yürütmelerini,
• Üye devletlerin yaşlanan nüfusun yaratacağı sonuçları göğüsleyecek şekilde sağlık sistemlerini güçlendirmelerini gözetmektedir (Tunçkanat, 2011). Doğru cevap D'dir.
Soru 11
"Yaşlılık döneminde ya da çocukluktan başlayarak maddi nitelikli sıkıntıların doğurduğu beslenme ve sağlık sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkan bir durumdur."
Yukarıda tanımı verilen yaşlanma türü hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen yaşlanma türü hangisidir?
Seçenekler
A
Patolojik yaşlanma
B
Psikolojik yaşlanma
C
Ekonomik yaşlanma
D
Aktif yaşlanma
E
Başarılı yaşlanma
Açıklama:
Patolojik yaşlanma; yaşlılık döneminde ya da çocukluktan başlayarak maddi nitelikli sıkıntıların doğurduğu beslenme ve sağlık sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkan bir durumdur. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi demografik ve ekonomik kuramlardan biridir?
Seçenekler
A
Yaşamdan kopma kuramı
B
Yaşam döngüsü kuramı
C
Etkinlik kuramı
D
Süreklilik kuramı
E
Sosyal yapılandırmacılık kuramı
Açıklama:
Demografik ve ekonomik kuramlar yakınsama, yaşam döngüsü ve varlık akışıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi yaş grubu "savaşçılar" ın görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yönetsel sorumluluk üstlendiklerinde gerek duyacakları becerileri öğrenmekle sorumludur.
B
Yönetimle ilgili görevlerin çoğundan ve yerel çatışmaların çözümlenmesinden sorumludur.
C
Savaşçılar ülkeyi korumakla sorumludur.
D
Törenlerde, ibadetlerde rahip görevini üstlenir ve yöneticilik yapar.
E
Tecrübelerini genç nesillere aktarırlar.
Açıklama:
Yaş Grubu: “Savaşçılar”: Ülkeyi korumakla sorumludur. Bu nedenle yanıt C'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığı etkileyen antropolojik, sosyolojik ve kültürel faktörlerden yaş gruplarıyla ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Belirli bir zaman diliminde doğmuş ve birlikte ilerleyen yerleşik bir gruptur.
B
Belli bir dönem sonra da varlığını sürdürebilir.
C
Sadakat ve karşılıklı destek gibi güçlü duyguları vurgular.
D
Yaşlandıkça önemini yitiren geçici ve kapsamlı sistemler olarak ikiye ayrılır.
E
Ortak malları, şarkıları, armaları, düzenli toplantıları olabilir.
Açıklama:
Yaş Grubu: Yaşı temel alarak üyeliğini belirleyen örgütlü insan sınıfına denir. Yaş gruplarını (genç insanları ilgilendiren, yaşlandıkça önemini yitiren ve dağılan) geçici yaş grupları ve insanları hayatları boyunca etkileyen kapsamlı sistemler olarak ikiye ayırabiliriz. Doğru cevap D'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi bilgeliğin temel ölçütlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yaşamın amacı
B
Değerlere ilişkin görecelik
C
Yaşamın belirsiz yönleri
D
Sosyal değişime ilişkin bilgi
E
Gerçeğe dayanan bilgi
Açıklama:
Bilgeliğin temel ölçütleri gerçeğe dayanan bilgi ve işlemsel bilgidir. Diğer seçeneklerdeki bilgiler bilgeliğin üst düzey ölçütleridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
Genç iki lise öğrencisi arasında, tramvayda şöyle bir konuşma geçer:
1. kişi: Şu yaşlılara sinir oluyorum ya! Sabah sabah böyle acele nereye yetişiyorlar anlamıyorum.
2. kişi: Aynen ya! Bir de oturmak için bizden yer istiyorlar.
Bu diyalog aşağıdaki kavramlardan örnek hangisinin örneğidir?
1. kişi: Şu yaşlılara sinir oluyorum ya! Sabah sabah böyle acele nereye yetişiyorlar anlamıyorum.
2. kişi: Aynen ya! Bir de oturmak için bizden yer istiyorlar.
Bu diyalog aşağıdaki kavramlardan örnek hangisinin örneğidir?
Seçenekler
A
Yaşlı ayrımcılığı
B
Yaşlı dışlanması
C
Pozitif ayrımcılık
D
Yaşlı istismarı
E
Kötü muamele
Açıklama:
Yaşlı ayrımcılığı, yaşlıya yönelik olumlu ya da olumsuz tavır, tutum ve ön yargıları kapsayan, sosyal ve toplumsal bir sorun olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle yanıt A'dır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yaşam süresi üzerinde diğerlerinden daha etkili bir özelliktir?
Seçenekler
A
Cinsiyet
B
Olumlu yaşlılık algısı
C
Sosyoekonomik durum
D
Yalnızlık
E
İşlevsel sağlık durumu
Açıklama:
Olumlu yaşlılık algısı yaşam süresi üzerinde, cinsiyet, sosyoekonomik durum, yalnızlık ve işlevsel sağlık durumundan daha etkili bir değişkendir. Bu nedenle yanıt B'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi bakım veren kişinin yaşlının gereksinim duyduğu bakım işlerini ve hizmetlerini gerçekleştirmemesi durumunda ortaya çıkan ihmal türüdür?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar
C
Yaşlı ihmali
D
Duygusal ihmal
E
Ayrımcılık
Açıklama:
Yaşlı İhmali: Wiehe (1998) bu ihmali ayrı bir kategoride değerlendirir ve olguyu pasif ve aktif ihmal, ayrıca sıklıkla karşılaşılan yaşlının kendi kendini ihmali gibi türlere ayırır.
İhmal, bakım yapan kişinin bilerek veya bilmeyerek, yaşlının gereksinin duyduğu bakım işlerini ve hizmetlerini (yemek yemek, kişisel bakım, tuvalet ihtiyaçları, ilaç alma, sağlığı ile ilgilenme) gerçekleştirmemesi durumunda ortaya çıkar. Bu nedenle yanıt C'dir.
İhmal, bakım yapan kişinin bilerek veya bilmeyerek, yaşlının gereksinin duyduğu bakım işlerini ve hizmetlerini (yemek yemek, kişisel bakım, tuvalet ihtiyaçları, ilaç alma, sağlığı ile ilgilenme) gerçekleştirmemesi durumunda ortaya çıkar. Bu nedenle yanıt C'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığı etkileyen ekonomik faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Toplumsal statünün kaybı
B
İlişki ve etkileşimlerin değişimi
C
Toplumdan izole olma
D
Emeklilik ile beraber gelirin düşmesi
E
Kronik hastalıkların artması
Açıklama:
Seçeneklerde verilen bilgilerin tamamı yaşlılığı etkileyen faktörlerdendir. D seçeneği ekonomik kaynaklıdır. Bu nedenle yanıt D'dir.
Soru 20
Cenk 80 yaşına merdiven dayamıştı. Gözleri yakını görmüyor, yürümekte zorlanıyordu. Bu yüzden uzun zamandır emekli maaşını torunu çekip kendisine getiriyordu. Torunu kesinti yapıldığını ve bankadaki parasının 300 TL olduğunu söylüyordu. Bu para ile ilaç masraflarını bile karşılayamıyor çoğu zaman aç kalıyordu.
Yukarıdaki olay hangi istismar türüne örnektir?
Yukarıdaki olay hangi istismar türüne örnektir?
Seçenekler
A
Cinsel
B
Psikolojik
C
Fiziksel
D
Ayrımcılık
E
Ekonomik
Açıklama:
Verilen örnek olay ekonomik istismara örnektir. Bu nedenle yanıt E'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayı etkileyen nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak
B
Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması
C
Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak
D
Ölüme yaklaşmanın bilincinde olmak
E
Yeni bilgiyi öğrenmede güçlük çekmek
Açıklama:
Psikolojik yaşlanma; yaşa bağlı olarak bireyin davranışsal uyum yeteneklerinde ortaya çıkan değişimlerdir (Sabancı ve Howe, 2009). Yaşlanmayı etkileyen dört neden saptanmıştır:
1. Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak
2. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
3. Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak
4. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmaktır
Yeni bilgiyi öğrenmede güçlük çekmek yaşlanmayı etkileyen dört nedenden biri değildir.
1. Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak
2. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
3. Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak
4. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmaktır
Yeni bilgiyi öğrenmede güçlük çekmek yaşlanmayı etkileyen dört nedenden biri değildir.
Soru 22
Yaşlanma kavramına ilişkin olarak "Bireyin kendini yaşlılığa hazırlama sürecinde sosyal çevresini ve ilişkilerini canlı tutmak, sağlık sorunlarını en aza indirmek için koruyucu önlemler almak, bellek ve fiziksel işlevlerini geliştirici çabalar içinde olmak ve yaşama pozitif bakmasını becerebilmek anlamına gelmektedir" anlayışını içeren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik yaşlanma
B
Psikolojik yaşlanma
C
Patolojik yaşlanma
D
Aktif yaşlanma
E
Başarılı yaşlanma
Açıklama:
Başarılı yaşlanma: bireyin kendini yaşlılığa hazırlama sürecinde sosyal çevresini ve ilişkilerini canlı tutmak, sağlık sorunlarını en aza indirmek için koruyucu önlemler almak, bellek ve fiziksel işlevlerini geliştirici çabalar içinde olmak ve yaşama pozitif bakmasını becerebilmek anlamına gelmektedir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi literatürde yaşlıların yaşam memnuniyetini doğrudan belirleyen alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel ve ruhsal sağlık
B
Sosyal ilişki kurma imkanı
C
Çevre durumu
D
Sosyo-politik durum
E
Sosyo-ekonomik ve sosyo-demografik durum
Açıklama:
Yaşlıların yaşam memnuniyet durumları, literatürde özellikle beş alana bakılarak tespit edilmektedir. Bunlar; fiziksel sağlık, ruhsal sağlık, sosyal ilişki kurma imkanı, çevre durumu, sosyo-demografik (cinsiyet, medeni durum, yerleşim yeri, eğitim durumu) ve sosyo-ekonomik (gelir durumu, sosyal sınıf algısı) değişkenler olarak sayılmaktadır.
Soru 24
"Bir insanın beklentileri ve elinde olanların karşılanması ile elde edilen durum ya da sonuçtur" şeklinde tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Öznel refah
B
Yaşam doyumu
C
Doyum
D
Öznel mutluluk
E
Beyan edilmiş mutluluk
Açıklama:
Yaşam doyumu: bir insanın beklentileri (ne istediği) ve elinde olanların (ne elde ettiği) karşılanması ile elde edilen durum ya da sonuçtur.
Soru 25
"Kişiler yaşamlarına net tüketici olarak başlayıp net üretici olarak geçirdikleri bir dönemden sonra yeniden net tüketici oldukları bir döneme girerler" şeklinde tanımlanan demografik ve ekonomik kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yakınsama kuramı
B
Varlık akışı kuramı
C
Yaşam döngüsü kuramı
D
Yaşamdan kopma kuramı
E
Etkinlik kuramı
Açıklama:
Yaşam döngüsü kuramı: bu kurama göre, kişiler yaşamlarına net tüketici olarak başlayıp net üretici olarak geçirdikleri bir dönemden sonra yeniden net tüketici oldukları bir döneme girerler.
Soru 26
"Bu kuram bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunur. Gençler ya da orta yaşlılar gibi yaşlıların da bazı psikolojik ve toplumsal ihtiyaçları vardır ve toplumsal yaşamda aktif olmak için çeşitli biçimlerde mücadele ederler Yaşlı bireylerin değişen yaşam koşullarına ne oranda olumlu yönde uyum sağlayabildikleri sorusu bu kuramda önemli yer tutar. Olumlu yönde uyum sağlandığı ölçüde de “başarılı yaşlanma” gerçekleşir" şeklinde tanımlanan yaşlanma kuramı hangisidir?
Seçenekler
A
Etkinlik kuramı
B
Süreklilik kuramı
C
Sosyal yapılandırmacılık
D
Söylem analizi
E
Yaşamdan kopma kuramı
Açıklama:
Etkinlik kuramı: bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunur. Gençler ya da orta yaşlılar gibi yaşlıların da bazı psikolojik ve toplumsal ihtiyaçları vardır ve toplumsal yaşamda aktif olmak için çeşitli biçimlerde mücadele ederler Yaşlı bireylerin değişen yaşam koşullarına ne oranda olumlu yönde uyum sağlayabildikleri sorusu etkinlik kuramında önemli yer tutar. Olumlu yönde uyum sağlandığı ölçüde de “başarılı yaşlanma” gerçekleşir.
Soru 27
“Yaşlılık” isimli yapıtıyla tanınan ve bilge-yaşlı modelini öneren antik çağ filozofu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yusuf Has Hacibi
B
Goldberg
C
Cicero
D
Baltes
E
Staudinger
Açıklama:
“Yaşlılık” (De Senecute) isimli yapıtıyla toplumdan soyutlanmamış, bilişsel becerilerine ihtiyaç duyulan bilge-yaşlı modelini öneren antik çağ filozoflarından Cicero öncü olarak kabul edilebilir.
Soru 28
"Yaşı temel alarak üyeliğini belirleyen örgütlü insan sınıfına denir. Kuramsal olarak bir yaş grubuna üyelik kendiliğinden gerçekleşir: Uygun yaşa ulaşan herkes, koşulsuz olarak belirli bir yaş grubuna dâhil olur. Bir yaş grubuna üye olma ya da birinden diğerine geçme, bireysel olarak biyolojik bir ayrımla (ergenlik gibi) ya da evlilik ve doğum gibi toplumsal açıdan tanınmış bir konum değişikliği ile de olur". şeklinde tanımlanan yaşlılığı etkileyen faktörlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demografi
B
Yaş ayrımcılığı
C
Yaş grubu
D
Antropoloji
E
Yaş kümesi
Açıklama:
Yaşlılığı Etkileyen Antropolojik Sosyolojik ve Kültürel Faktörler
Yaş Grubu: Yaşı temel alarak üyeliğini belirleyen örgütlü insan sınıfına denir. Kuramsal olarak bir yaş grubuna üyelik kendiliğinden gerçekleşir: Uygun yaşa ulaşan herkes, koşulsuz olarak belirli bir yaş grubuna dâhil olur. Bir yaş grubuna üye olma ya da birinden diğerine geçme, bireysel olarak biyolojik bir ayrımla (ergenlik gibi) ya da evlilik ve doğum gibi toplumsal açıdan tanınmış bir konum değişikliği ile de olur.
Yaş Grubu: Yaşı temel alarak üyeliğini belirleyen örgütlü insan sınıfına denir. Kuramsal olarak bir yaş grubuna üyelik kendiliğinden gerçekleşir: Uygun yaşa ulaşan herkes, koşulsuz olarak belirli bir yaş grubuna dâhil olur. Bir yaş grubuna üye olma ya da birinden diğerine geçme, bireysel olarak biyolojik bir ayrımla (ergenlik gibi) ya da evlilik ve doğum gibi toplumsal açıdan tanınmış bir konum değişikliği ile de olur.
Soru 29
Yaşlı ayrımcılığı terimini ilk kullanan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Palmore
B
Robert Butler
C
Levy ve arkadaşları
D
Hudson
E
Johnson
Açıklama:
Yaşlı ayrımcılığı terimi ilk defa 1969 yılında Robert Butler tarafından kullanılmıştır. Yaşlı ayrımcılığını; cinsiyet ve ırk ayrımcılığına benzeyen ve kişilere sadece yaşı nedeni ile yapılan ayrımcılık olarak tanımlamıştır. Butler, 1995 yılında yaptığı tanımlamayı genişletmiş ve günümüzde hala geçerli olan tanımlamayı yapmıştır. Butler’e göre yaşlı ayrımcılığı, kişilere yaşı nedeni ile gösterilen farklı ve kalıplaşmış düşünce ve tutumları içeren sistematik bir süreçtir.
Soru 30
İncitici isimler takma, aşağılayıcı yorumlar yapma, usandırma, yıldırma, yaşlıya çocuk muamelesinde bulunma yollarıyla gerçekleştirilen yaşlı istismarı/ihmali hangisidir?
Seçenekler
A
Duygusal ya da psikolojik istismar
B
Cinsel istismar
C
Fiziksel istismar
D
Ekonomik istismar
E
Yaşlı ihmali
Açıklama:
Duygusal ya da Psikolojik istismar: İncitici isimler takma, aşağılayıcı yorumlar yapma, usandırma, yıldırma, yaşlıya çocuk muamelesinde bulunma gibi türleri olduğu söylenebilir.
Soru 31
Yaşlılık döneminde ya da çocukluktan başlayarak maddi nitelikli sıkıntıların doğurduğu beslenme ve sağlık sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patolojik yaşlanma
B
Ekonomik yaşlanma
C
Psikolojik yaşlanma
D
Aktif yaşlanma
E
Başarılı yaşlanma
Açıklama:
Patolojik yaşlanma; yaşlılık döneminde ya da çocukluktan başlayarak maddi nitelikli sıkıntıların doğurduğu beslenme ve sağlık sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkan bir durumdur. Doğru cevap A'dır.
Soru 32
Psikolojik yaşlanma; yaşa bağlı olarak bireyin davranışsal uyum yeteneklerinde ortaya çıkan değişimlerdir. Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayı etkileyen nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak,
B
Kitap okuma alışkanlığının olmaması,
C
Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
D
Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren deneyimlerinden vazgeçmek,
E
Ölüme yaklaşımın bilincinde olmak,
Açıklama:
Psikolojik yaşlanma; yaşa bağlı olarak bireyin davranışsal uyum yeteneklerinde ortaya
çıkan değişimlerdir (Sabancı ve Howe, 2009).
Yaşlanmayı etkileyen dört neden saptanmıştır
(Ardahan, 2010):
1. Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak,
2. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
3. Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren
deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak,
4. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmaktır.
Doğru cevap B'dir.
çıkan değişimlerdir (Sabancı ve Howe, 2009).
Yaşlanmayı etkileyen dört neden saptanmıştır
(Ardahan, 2010):
1. Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak,
2. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
3. Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren
deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak,
4. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmaktır.
Doğru cevap B'dir.
Soru 33
Yalnızca sağlık yönünden değil, aynı zamanda tam bir iyilik halinin varlığını işaret eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikolojik yaşlanma
B
Aktif yaşlanma
C
Başarılı yaşlanma
D
Ekonomik yaşlanma
E
Patolojik yaşlanma
Açıklama:
Başarılı yaşlanma; yalnızca sağlık yönünden değil, aynı zamanda tam bir iyilik halinin varlığını işaret eden bir kavramdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 34
Gelişmiş ülkelerde ailelerin geniş aileden çekirdek aileye dönüşmesi süreci aileler tarafından sağlanan bakım hizmetlerinin özel sektör ve/veya kamu sektörü tarafından sağlanması gerekliliğinin ortaya çıkacağını ileri süren yaşlanma kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşamdan kopma (disengagement) kuramı
B
Varlık akışı kuramı
C
Yaşam döngüsü kuramı
D
Yakınsama kuramı
E
Etkinlik kuramı
Açıklama:
Yakınsama kuramı: Yakınsama kuramına göre, gelişmiş ülkelerde ailelerin geniş aileden çekirdek aileye dönüşmesi süreci aileler tarafından sağlanan bakım hizmetlerinin özel sektör ve/veya kamu sektörü tarafından sağlanması gerekliliği ortaya çıkacaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 35
".......................... kuramına göre, kişiler yaşamlarına net tüketici olarak başlayıp net üretici olarak geçirdikleri bir dönemden sonra yeniden net tüketici oldukları bir döneme girerler."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi doğru olacaktır?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi doğru olacaktır?
Seçenekler
A
Yaşamdan kopma (disengagement) kuramı
B
Etkinlik kuramı
C
Varlık akışı kuramı
D
Yakınsama kuramı
E
Yaşam döngüsü kuramı
Açıklama:
Yaşam döngüsü kuramı: Yaşam döngüsü kuramına göre, kişiler yaşamlarına net tüketici olarak başlayıp net üretici olarak geçirdikleri bir dönemden sonra yeniden net tüketici oldukları bir döneme girerler. Doğru cevap E'dir.
Soru 36
Kuşaklar arası kaynak akışına odaklanarak doğurganlık ile ilgili kararların hangi temelde alındığını açıklamaya çalışan yaşlanma kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık akışı kuramı
B
Yakınsama kuramı
C
Yaşam döngüsü kuramı
D
Yaşamdan kopma (disengagement) kuramı
E
Etkinlik kuramı
Açıklama:
Varlık akışı kuramı: Bu kuram, kuşaklar arası kaynak akışına odaklanarak doğurganlık ile ilgili kararların hangi temelde alındığını açıklamaya çalışır Doğru cevap A'dır.
Soru 37
Yaşlıların toplumsal rollerinden geri çekilmesine odaklanan, sosyolojide yaşlılık üzerine geliştirilen ilk kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık akışı kuramı
B
Yaşamdan kopma (disengagement) kuramı
C
Yaşam döngüsü kuramı
D
Yakınsama kuramı
E
Süreklilik kuramı
Açıklama:
Yaşamdan kopma (disengagement) kuramı: Yaşlıların toplumsal rollerinden geri çekilmesine odaklanır. Sosyolojide yaşlılık üzerine geliştirilen ilk kuramdır ve yaşlıların toplumsal rollerinden geri çekilmesine odaklanır. Bu kuram makro ve mikro davranışı uzlaşı ve uyum ekseninde birleştiren yapısal işlevselcilik modelinin bir ürünü olduğu için yaşlının rollerinden geri çekilmesinin hem birey hem de toplum için işlevsel olduğunu söyler. Doğru cevap B'dir.
Soru 38
Bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunan yaşlılık kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yakınsama kuramı
B
Yaşam döngüsü kuramı
C
Etkinlik kuramı
D
Varlık akışı kuramı
E
Yaşamdan kopma (disengagement) kuram
Açıklama:
Etkinlik kuramı: Bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunur. Yaşamdan geri çekilme kuramından farklı olarak, etkinlik kuramı bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunur. Doğru cevap D'dir.
Soru 39
Sosyal yaşama ilişkin pek çok olgunun verili bir özü olmadığını, toplum tarafından kurgulandığını belirten yaşlılık kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süreklilik kuramı
B
Söylem analizi
C
Yaşamdan kopma (disengagement) kuramı
D
Sosyal yapılandırmacılık
E
Etkinlik kuramı
Açıklama:
Sosyal yapılandırmacılık: Sosyal yaşama ilişkin pek çok olgunun verili bir özü olmadığını, toplum tarafından kurgulandığını belirtir. Olgular ve olgulara ilişkin deneyimler, içinde bulunulan sosyo-kültürel yapı çerçevesinde anlam kazanır. Doğru cevap D'dir.
Soru 40
Yaşlıya yönelik olumlu ya da olumsuz tavır, tutum ve önyargıları kapsayan, sosyal ve toplumsal bir sorun olarak değerlendirilen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlı İstismarı
B
Yaşlı İhmali
C
Yaşlı fobisi
D
Yaşlı korkusu
E
Yaşlı ayrımcılığı
Açıklama:
Yaşlı ayrımcılığı, yaşlıya yönelik olumlu ya dan olumsuz tavır, tutum ve önyargıları kapsayan, sosyal ve toplumsal bir sorun olarak değerlendirilmektedir. Yaşlı ayrımcılığı terimi ilk defa 1969 yılında Robert Butler tarafından kullanılmıştır. Butler yaşlı ayrımcılığını; cinsiyet ve ırk ayrımcılığına benzeyen ve kişilere sadece yaşı nedeni ile yapılan ayrımcılık olarak tanımlamıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 41
Yaşlılık döneminde ya da çocukluktan başlayarak maddi nitelikli sıkıntıların doğurduğu beslenme ve sağlık sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patolojik yaşlanma
B
Aktif yaşlanma
C
Başarılı yaşlanma
D
Psikolojik yaşlanma
E
Ekonomik yaşlanma
Açıklama:
Patolojik yaşlanma; yaşlılık döneminde ya da çocukluktan başlayarak maddi nitelikli sıkıntıların doğurduğu beslenme ve sağlık sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkan bir durumdur. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
Ekonomik, toplumsal, siyasal, kültürel anlamda etkin olarak yaşlanılan süreç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik yaşlanma
B
Patolojik yaşlanma
C
Psikolojik yaşlanma
D
Başarılı yaşlanma
E
Aktif yaşlanma
Açıklama:
Aktif yaşlanma; ekonomik, toplumsal, siyasal, kültürel anlamda etkin olarak yaşlanılan süreç olarak ifade edilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü aktif yaşlanmayı, “insanların yaşlanmasıyla birlikte yaşam kalitelerini geliştirmek amacıyla sağlık, katılım ve güvenlikle ilgili olanakları en uygun hale getirme süreci” olarak tanımlamaktadır. Kavramda yer alan aktif kelimesi insanların fiziksel olarak iyi durumda oldukları ya da çalıştıkları dönemde değil sosyal, ekonomik, kültürel, manevi ve yurttaşlıkla ilgili konularda süreklilik gösteren bir katılımı ifade etmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 43
Kişinin yaşamdaki pozisyonunu, yaşadığı yer ve hedefleri, beklentileri, standartları ve kaygıları ile ilişkili olarak kültürel ve değer sistemleri kapsamında algılaması aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Hayata sağlık katmak
B
Sağlıkta hakkaniyet
C
Yaşam kalitesi
D
Yaşam doyumu
E
Memnuniyet
Açıklama:
Yaşam kalitesi; kişinin yaşamdaki pozisyonunu, yaşadığı yer ve hedefleri, beklentileri, standartları ve kaygıları ile ilişkili olarak kültürel ve değer sistemleri kapsamında algılamasıdır. Yaşlılık açısından kaliteli bir yaşam “iyi sosyal ilişkiler, yardım ve destek olanakları, kişiye mutluluk veren ve güvende hissetmesine neden olan bir çevrede ve evde yaşamak, ulaşım, hobilerin tatmini ve boş zaman aktiviteleri için olanak sağlayan bir çevre ve destekleyici unsurlar, iyi bir dış görünüme sahip olmak ve değişmesi mümkün olmayan bazı gerçekleri olduğu gibi kabul etmek, sağlıklı olmak ve hareketinde engel olmaması, temel ihtiyaçların karşılanabilmesi için gereken paranın olması, insanların topluma katılmalarını sağlamak, yaşamdan keyif almalarını ve bağımsızlığını koruyabilmek” şeklinde tanımlanabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 44
Sağlık yönünden bölgesel farklılıkların en aza indirilmesi aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Hayata sağlık katmak
B
Sağlıkta hakkaniyet
C
Yıllara hayat katmak
D
Hayata yıllar katmak
E
Yaşlanmak
Açıklama:
Sağlıkta Hakkaniyet: Sağlık yönünden bölgesel farklılıkların en aza indirilmesidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 45
Kişiler yaşamlarına net tüketici olarak başlayıp net üretici olarak geçirdikleri bir dönemden sonra yeniden net tüketici oldukları bir döneme girerler düşüncesi hangi kurama aittir?
Seçenekler
A
Yaşamdan kopma kuramı
B
Yaşam döngüsü kuramı
C
Etkinlik kuramı
D
Varlık akışı kuramı
E
Yakınsama kuramı
Açıklama:
Yaşam döngüsü kuramı: Yaşam döngüsü kuramına göre, kişiler yaşamlarına net tüketici olarak başlayıp net üretici olarak geçirdikleri bir dönemden sonra yeniden net tüketici oldukları bir döneme girerler.
Soru 46
Bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yakınsama kuramı
B
Yaşam döngüsü kuramı
C
Yakınsama kuramı
D
Etkinlik kuramı
E
Yaşamdan kopma kuramı
Açıklama:
Etkinlik kuramı: Bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunur.
Soru 47
İnsanın kökenini, evrimini, biyolojik özelliklerini, toplumsal ve kültürel yönlerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etik
B
Sosyoloji
C
Antroploji
D
Psikoloji
E
Demografi
Açıklama:
Antroploji: İnsanın kökenini, evrimini, biyolojik özelliklerini, toplumsal ve kültürel yönlerini inceleyen bilim, insan bilimidir.
Soru 48
Yaşı temel alarak üyeliğini belirleyen örgütlü insan sınıfına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaşlı bölgesi
B
Yaşlı insan
C
Yaş Sınıfı
D
Yaş Grubu
E
Yaş Kümesi
Açıklama:
Yaş Grubu: Yaşı temel alarak üyeliğini belirleyen örgütlü insan sınıfına denir. Kuramsal olarak bir yaş grubuna üyelik kendiliğinden gerçekleşir: Uygun yaşa ulaşan herkes, koşulsuz olarak belirli bir yaş grubuna dâhil olur. Bir yaş grubuna üye olma ya da birinden diğerine geçme, bireysel olarak biyolojik bir ayrımla (ergenlik gibi) ya da evlilik ve doğum gibi toplumsal açıdan tanınmış bir konum değişikliği ile de olur.
Soru 49
Biyolojik ilişkiler sonucu insan türünün devamını sağlayan, toplumsallaşma sürecinin ilk ortaya çıktığı, karşılıklı ilişkilerin belirli kurallara
bağlandığı, o güne dek toplumda oluşturulmuş zenginlikleri kuşaktan kuşağa aktaran, biyolojik, psikolojik, ekonomik, toplumsal, hukuksal vb. yönleri bulunan toplumsal bir birim aşağıdakilerden hangisidir?
bağlandığı, o güne dek toplumda oluşturulmuş zenginlikleri kuşaktan kuşağa aktaran, biyolojik, psikolojik, ekonomik, toplumsal, hukuksal vb. yönleri bulunan toplumsal bir birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aile
B
Sosyal çevre
C
Yaş Sınıfları
D
Yaş kümesi
E
Yaş grubu
Açıklama:
Aile, “biyolojik ilişkiler sonucu insan türünün devamını sağlayan, toplumsallaşma sürecinin ilk ortaya çıktığı, karşılıklı ilişkilerin belirli kurallara bağlandığı, o güne dek toplumda oluşturulmuş zenginlikleri kuşaktan kuşağa aktaran, biyolojik, psikolojik, ekonomik, toplumsal, hukuksal vb. yönleri bulunan toplumsal bir birim” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 50
Genelllikle aile üyeleri tarafından yaşlının maaş, nakit para, değerli eşya, gayrimenkul gibi sahip olduğu varlıklarına tümden el koyması veya bunları zaman zaman kullanması şeklinde tanımlanabilen istismar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikolojik İstismar
B
Duygusal İstismar
C
Cinsel İstismar
D
Fiziksel İstismar
E
Ekonomik İstismar
Açıklama:
Ekonomik İstismar: Genelllikle aile üyeleri tarafından yaşlının maaş, nakit para, değerli eşya, gayrimenkul gibi sahip olduğu varlıklarına tümden el koyması veya bunları zaman zaman kullanması şeklinde tanımlanabilir. Ailenin dışından bireylerin bu tip edimleri ise “yaşlı dolandırıcılığı” olarak adlandırılabilir.
Soru 51
Yaşlılık döneminde ya da çocukluktan başlayarak maddi nitelikli sıkıntıların doğurduğu beslenme ve sağlık sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkan duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekonomik yaşlanma
B
Psikolojik yaşlanma
C
Aktif yaşlanma
D
Başarılı yaşlanma
E
Patalojik yaşlanma
Açıklama:
Yaşlılık döneminde ya da çocukluktan başlayarak maddi nitelikli sıkıntıların doğurduğu beslenme ve sağlık sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkan duruma patalojik yaşlanma denmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 52
I. Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak,
II. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
III. Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak,
IV. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmak. Yukarıdaki maddelere bakıldığında aşağıdakilerden hangisi anlaşılmaktadır?
II. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
III. Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak,
IV. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmak. Yukarıdaki maddelere bakıldığında aşağıdakilerden hangisi anlaşılmaktadır?
Seçenekler
A
Yıllarca hayatta kalmak
B
Hayata yıllar katmak
C
Aktif yaşlanma
D
Psikolojik yaşlanma
E
Yaşam döngüsü kuramı
Açıklama:
Psikolojik yaşlanma yaşa bağlı olarak bireyin davranışsal uyum yeteneklerinde ortaya çıkan değişimlerdir. Yaşlanmayı etkileyen dört neden saptanmıştır.
1. Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak,
2. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
3. Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak,
4. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmaktır. Doğru cevap D'dir.
1. Verimli bir işten yoksun kalmak, pasif kalmaya zorunlu olmak,
2. Fiziksel gücün zayıflaması ve bedensel yakınmaların ortaya çıkması,
3. Eğlenceden yoksunluk, yaşamın zevk veren deneyimlerinden ve sevinçlerinden vazgeçmek veya bunların dışında bırakılmak,
4. Ölüme yaklaşımın bilincinde olmaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
Bir insanın beklentileri (ne istediği) ve elinde olanların (ne elde ettiği) karşılanması ile elde edilen durum ya da sonuca ne denir?
Seçenekler
A
Yaşam doyumu
B
Doyum
C
Yakınsama kuramı
D
Varlık akışı kuramı
E
Aktif yaşlanma
Açıklama:
Yaşam doyumu bir insanın beklentileri (ne istediği) ve elinde olanların (ne elde ettiği) karşılanması ile elde edilen durum ya da sonuçtur. Literatürde yaşam doyumunu etkileyen bazı etmenler olarak; cinsiyet, yaş, eğitim, gelir, sosyal köken, medeni durum, sağlık, sosyal ilişkiler ağı, sosyal etkinlik düzeyi ve huzurevi yaşantısı sayılmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 54
Kuşaklar arası kaynak akışına odaklanarak doğurganlık ile ilgili kararların hangi temelde alındığını açıklamaya çalışan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yakınsama kuramı
B
Yaşam döngüsü kuramı
C
Varlık akışı kuramı
D
Etkinlik kuramı
E
Süreklilik kuramı
Açıklama:
Varlık akışı kuramı, kuşaklar arası kaynak akışına odaklanarak doğurganlık ile ilgili kararların hangi temelde alındığını açıklamaya çalışır. Doğru cevap C'dir.
Soru 55
Aşağıdaki kuramlardan hangisi sembolik etkileşimcilik perspektifine dayanır?
Seçenekler
A
Yaşamdan kopma (disengagement) kuramı
B
Yakınsama kuramı
C
Yaşam döngüsü kuramı
D
Süreklilik kuramı
E
Etkinlik kuramı
Açıklama:
Etkinlik kuramı, sembolik etkileşimcilik perspektifine dayanır. Bu açıdan her birey benlik imgesini ve daha özgül olarak, davranış ve rollerini karşısındaki kişinin tepkilerini yorumlayarak oluşturur. Dolayısıyla insanlar arasındaki iletişim dinamik bir biçimde ve ortak bir anlamın atfedilmesiyle kurulur. Bu bakış açısına göre benlik sabit, değişmez değildir; etkileşimlerle sürekli yeni özellikler kazanır. Sembolik etkileşimci açıdan bakıldığında başarılı yaşlanma, insanın kaybettiği rolleri yeni rollerle ikame etmesiyle mümkündür. Yaşlı insanların yaşam doyumu sağlamak için sürekli aktif olmak istediklerini ve bunun gerekliliğini temel alan bu yaklaşım, yaşlılarla yapılan araştırmalardan edinilen veriler sonucunda her yaşlıda böyle bir isteğin olmayabileceği öne sürülerek eleştirilmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 56
Belirli bir zaman diliminde doğmuş ve yaş grupları içinde birlikte ilerleyen yerleşik bir grup olarak tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgelik
B
Yaş grubu
C
Yaş kümesi
D
Yaşlı ayrımcılığı
E
Sosyal yapılandırmacılık
Açıklama:
Yaş kümesi (yaş sınıfları) belirli bir zaman diliminde doğmuş ve yaş grupları içinde birlikte ilerleyen yerleşik bir gruptur. Yaş kümelerinin yaş gruplarından farkı, belli bir dönem sonra da varlığını sürdürebilmesidir. Yaş kümesinin üyeleri genelde yaşamları boyunca birbirleriyle yakın ilişki içinde olurlar. Yaş kümesi kavramı sadakat ve karşılıklı destek gibi güçlü duyguları vurgular. Yaş kümesi gruplarının ortak malları, şarkıları, armaları, düzenli toplantıları olabileceğinden, ortak karar almak üzere örgütlendiklerinden ve bir lider seçtiklerinden dolayı yaş kümesi ile yaş grubunun arasındaki ayrıma dikkat edilmelidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 57
Yaşlı birey kayıplarla karşılaştığında yaşam ve ölümle yüzleşmektedir. Bu yönüyle kayıpların, hayal kırıklıklarının, travmaların kabullenilmesi yaşlanmanın gelişimsel görevidir. Ölümle sonlanan bir yaşam sürdüğünü farkeden kişi nihai başarı, kendini gösterme, mükkemmeliyetçilik fantezilerini terk edip, geçmişin yanılsamalarından uzaklaşarak şu anı yaşamayı öğrenir. Sözü edilen öğrenme yaşantısı yaşlılık döneminde en üst noktaya erişir.Yukarıda anlatılmaya çalışılan kavram aşağıdakilerden hangisiyle birebir uyuşmaktadır?
Seçenekler
A
Yaşlılarda bilgelik
B
Söylem analizi
C
Yaş kümesi
D
Sosyal yapılandırmacılık
E
Süreklilik kuramı
Açıklama:
Psikoloji bağlamında yaşlanma hüzün, depresyon ve durgunluk hali, dönemin beraberinde getirdiği biyolojik temelli kayıplar ile psikolojik kayıplara (eşin, yakınların, işin kaybı gibi) verilen insanca ve doğal tepkiler olarak kabul edilir. Bu durum "yaşlanmanın depresyonu taklit ettiği” şeklinde de ifade edilmektedir. Yaşlılık döneminde gözlenen bu tepkiler aynı zamanda bireyin ruhsal gelişim sürecine, benliğinin bütünleşmesine katkı da bulunması açısından önemlidir. Yaşlı birey kayıplarla karşılaştığında yaşam ve ölümle yüzleşmektedir. Bu yönüyle kayıpların, hayal kırıklıklarının, travmaların kabullenilmesi yaşlanmanın gelişimsel görevidir. Ölümle sonlanan bir yaşam sürdüğünü farkeden kişi nihai başarı, kendini gösterme, mükkemmeliyetçilik fantezilerini terk edip, geçmişin yanılsamalarından uzaklaşarak şu anı yaşamayı öğrenir. Sözü edilen öğrenme yaşantısı yaşlılık döneminde en üst noktaya erişir. Yaşlanmaya atfedilen bu özellikler bilgelik kavramıyla birebir örtüşmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 58
Yaşlıya yönelik olumlu ya da olumsuz tavır, tutum ve ön yargıları kapsayan, sosyal ve toplumsal bir sorun olarak değerlendirilen kavram aşağıdakilerden hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Bilgelik
B
Yaşlı ayrımcılığı
C
Ekonomik istismar
D
Yaşlı ihmali
E
Psikolojik İstismar
Açıklama:
Yaşlı ayrımcılığı, yaşlıya yönelik olumlu ya da olumsuz tavır, tutum ve ön yargıları kapsayan, sosyal ve toplumsal bir sorun olarak değerlendirilmektedir. Yaşlı ayrımcılığı terimi ilk defa 1969 yılında Robert Butler tarafından kullanılmıştır. Butler yaşlı ayrımcılığını; cinsiyet ve ırk ayrımcılığına benzeyen ve kişilere sadece yaşı nedeni ile yapılan ayrımcılık olarak tanımlamıştır. Butler, 1995 yılında yaptığı tanımlamayı genişletmiş ve günümüzde hala geçerli olan tanımlamayı yapmıştır. Butler’e göre yaşlı ayrımcılığı, kişilere yaşı nedeni ile gösterilen farklı ve kalıplaşmış düşünce ve tutumları içeren sistematik bir süreçtir. Yaşlı ayrımcılığının bir başka tanımı da Palmore tarafından yapılmıştır. Palmore’e göre yaşlı ayrımcılığı; ileri yaştaki bireylere yaşı nedeni ile gösterilen ön yargı, tutum ve davranışları içeren bir terimdir. Yaşlı ayrımcılığı, cinsiyet ve ırk ayrımcılığı kadar yaygın bir ayrımcılıktır. Cinsiyet ve ırk ayrımcılığı yalnızca belli bir cinsiyet veya ırka özgü yapılan bir ayrımcılık iken, yaşlı ayrımcılığı tüm insanlar için geçerli olan ve yapılan bir ayrımcılıktır. Bu nedenle yaşlı ayrımcılığı, günümüzde en yaygın olarak yapılan ayrımcılık olarak kabul edilmektedir. Doğr cevap B'dir.
Soru 59
Yaşlı bireyin yaşamdan geri çekilmesi, yaşamdan zevk almaması, yaşama aktif olarak katılmaması, kısacası yaşamdan doyum sağlayamaması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Sosyal uyum sorunu
B
Yaşlı istismarı
C
Yaşlı ihmali
D
Aktif ihmal
E
Başarılı yaşlanma
Açıklama:
Yaşlı bireyler yaşlılık döneminde toplumla sosyal uyum problemi yaşamaktadırlar. Sosyal uyum sorunu denildiğinde yaşlı bireyin yaşamdan geri çekilmesi, yaşamdan zevk almaması, yaşama aktif olarak katılmaması, kısacası yaşamdan doyum sağlayamaması anlaşılır. Yaşlılık döneminde yaşlıların sosyal uyumları, sosyal ilişkilere girme düzeyleri, aile ve toplumla ilişkileri birbirinden farklıdır. Burada özellikle eğitim, meslek, gelir durumu ve çevre gibi faktörlere bağlı olarak yaşlının sosyal uyumu değişmektedir. Yaşlıların yalnızlık ve sosyal izolasyon sorunu günümüzün modern toplumunda derinleşmektedir. Her alanda yaşadığımız hızlı değişme, toplumsal yapıyı da etkileyip değişmesine neden olmuştur. Toplumsal yapıda meydana gelen hızlı değişme sürecine ayak uyduramayan bir grup da yaşlılar olmuştur. Bu yüzden yaşlı, yaşlılık döneminde yoğun şekilde izolasyona maruz kalmakta ve bunun sonucu yalnızlık duygusu yaşamaktadır. Sosyal yalnızlaşma süreci, doğrudan yaşlının yaşam doyumunu ve yaşlı bireyin yaşantısını çekilmez hale getirmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 60
Bakım yapan kişinin bilerek veya bilmeyerek, yaşlının gereksinim duyduğu bakım işlerini ve hizmetlerini (yemek yemek, kişisel bakım, tuvalet ihtiyaçları, ilaç alma, sağlığı ile ilgilenme) gerçekleştirmemesi durumunda ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
Seçenekler
A
Yaş grubu
B
Fiziksel istismar
C
Ekonomik istismar
D
Yaşlı ayrımcılığı
E
İhmal
Açıklama:
Yaşlı ihmali: Wiehe (1998) bu ihmali ayrı bir kategoride değerlendirir ve olguyu pasif ve aktif ihmal, ayrıca sıklıkla karşılaşılan yaşlının kendi kendini ihmali (self-neglect) gibi türlere ayırır. İhmal, bakım yapan kişinin bilerek veya bilmeyerek, yaşlının gereksinin duyduğu bakım işlerini ve hizmetlerini (yemek yemek, kişisel bakım, tuvalet ihtiyaçları, ilaç alma, sağlığı ile ilgilenme) gerçekleştirmemesi durumunda ortaya çıkar. Kendi kendini ihmal olarak adlandırılan durumlarda ise yaşlının kendisi, çevresinden gördüğü ihmalin sonucu olarak kendi kendini ihmal etmeye başlayabilmekte ve yapma imkanı olduğu günlük aktivitelerini bile yapmamaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 61
"Bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunur. Yaşamdan geri çekilme kuramından farklı olarak, bu kuram bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunur."
Yukarıda sözü edilen kuram yaşlanma kuramlarından hangisiyle ilgilidir?
Yukarıda sözü edilen kuram yaşlanma kuramlarından hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Etkinlik kuramı
B
Yaşamdan kopma kuramı
C
Süreklilik kuramı
D
Söylem analizi
E
Sosyal yapılandırmacılık
Açıklama:
Etkinlik kuramı: Bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunur. Yaşamdan geri çekilme kuramından farklı olarak, etkinlik kuramı bireylerin sosyal olarak aktif olduğu ölçüde yaşamdan duyacakları doyumun artacağını savunur.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdaki tanımlardan hangisi bireyin yaşlanmasını çevresel ve yaşa bağlı olmaksızın kendiliğinde ortaya çıkan durum olarak tarif eden kavramdır?
Seçenekler
A
Primer yaşlanma
B
Sekonder yaşlanma
C
Kronik yaşlanma
D
Hücresel yaşlanma
E
Erken yaşlanma
Açıklama:
Yaşlılık bilimi alanındaki uzmanlar, yaşlanmayı birincil (primer) ve ikincil (sekonder) olmak üzere ikiye ayırırlar. Birincil yaşlanma bireyin çevresel ve yaşa bağlı olmaksızın kendiliğinde ortaya çıkan durum olarak tarif edilirken, ikincil yaşlanma birincil yaşlanmayı çevresel ve hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkan değişim sonucu yaşlanmanın hızlanması olarak tarif edilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi oksijen radikallerine örnek olabilir?
Seçenekler
A
Süperoksit dismutaz
B
Likopen
C
Hidrojen peroksit
D
Peroksidaz
E
E vitamini
Açıklama:
Oksijen kullanımı sonucu %1-3 oranında serbest oksijen radikali oluşur. Ayrıca radyasyon ve çeşitli kimyasal maddeler de hücrede serbest oksijen radikallerinin üretimine neden olur. Bu oksijen radikalleri arasında süperoksit anyonu, hidrojen peroksit, hidroksil radikali en başta sayılacaklardandır. Hücrede oksijen radikallerine karşı çeşitli endojen (süperoksit dismutaz, katalaz, glutatyon peroksidaz, glutatyon redüktaz vs.) ve eksojen (C vitamini, E vitamini, likopen v.s.) kökenli antioksidan maddeler bulunmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 3
"Programlanmış hücre ölümüdür. Bu ölüm yollu, doku yenilenmesi ve orta derecede hasara uğramış hücrelerin yenilenmesi için kullanılır."
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nekroz
B
Telomeraz
C
Proteomik
D
Apopitoz
E
Oksidatif stres
Açıklama:
Hücrelerin sayısının azalması yani ölmesi genelde nekro ve apopitoz olmak üzere iki yolla olmaktadır. Çok güçlü bir travma sonucu hücre yapısı bozulur, hücre parçalanır veya inflamatuvar bir yanıt sonucu hücre şişer ve hücre zar bütünlüğü bozularak nekroze olur. Apoptozisi ise programlanmış hücre ölümüdür. Bu ölüm yollu organogenezis, doku yenilenmesi ve orta derecede hasara uğramış hücrelerin yenilenmesi için kullanılır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 4
Yaşlanma aşağıdaki olgulardan en çok hangisini olumsuz yönde etkiler?
Seçenekler
A
Beyin ağırlığı
B
Solunum kapasitesi
C
Bazal metabolizma hızı
D
Böbreklerde plazmanın süzülme hızı
E
Boy uzunluğu
Açıklama:
75 yaşına geldiğinde 30 yaşındaki birine göre beyin ağırlığı 92’ye, bazal metabolizma hızı %84’e, böbrekte plazmanın süzülme hızı %70’e ve maksimum solunum kapasitesi %43’e kadar düşer. Yetmiş yaşındaki bir bireyde boy uzunluğun %2,5-5 kadarı kısalır. İleri yaşlarda en fazla etkilenen solunum fonksiyonudur. doğru cevap B şıkkıdır.*
Soru 5
İleri yaşlarda kemik kütlesi ve yoğunluğun azalması aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?
Seçenekler
A
Premenapoz
B
Menapoz
C
Andropoz
D
Ateroskleroz
E
Osteoporoz
Açıklama:
İleri yaşlarda kemik kütlesi ve yoğunluğun azalmasına osteoporoz denir. Osteoporoz ileri yaşlardaki yaşlılarda kemik kırıkların yüksek riski nedeni ile en büyük geriyatrik sağlık problemlerinden birisidir. Osteoporoz en sık omurlar, el bileği ve kalça kemiklerini etkiler. Kemikler kırıldıktan sonra veya yenilenmenin yüksek olduğu kemik dokusunda osteoblastik aktivite yüksektir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 6
Yaşlılarda uyku ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Uykuya dalma problemi görülmez
B
Uyku apnesi riski azalır
C
Uyku süresi azalır
D
Yavaş dalga uykusu dönemi artar
E
Gün boyu uykuya meyil azalır
Açıklama:
Yaşlanmaya bağlı olarak uyku süreleri kısalır, buna bağlı olarak uykunun daha çok REM (hızlı göz hareketleri) ve daha az olarak yavaş dalga uykusu dönemleri kısalır, uykuya dalma, uykuda sık sık uyanma sonucu uyuyamama hastalığı (insomnia) benzeri problemler çok görülür. Bu problemlerin beyin sapında bulunan ve uykuyu kontrol eden merkezlerin bulunduğu rektiküler aktive edici sistemindeki yaşlılığa bağlı değişimlerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Ayrıca yaşlanmaya bağlı olarak üst solunum yollarındaki kasların tonusu kaybı sonucu uykuda uyanma sonucu uykuda geçici olarak solunumun durması olarak tanımlanan uyku apnesi denilen hastalığın riski artar. Bu hastalıkla obesite, hipertansiyon ve gün boyunca uykuya meyil ve dikkat eksikliği bulunur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 7
Sağlıklı bir genç bireyde mesane hacmi ortalama kaç mililitre olur?
Seçenekler
A
200 ml
B
300 ml
C
400 ml
D
500 ml
E
600 ml
Açıklama:
Sağlıklı bir gençte mesane hacmi 600 ml kadarken ileri yaşlardaki bireylerin en az yarısında 250 ml’nin altına iner. Doğru cevap E şıkıdır.
Soru 8
İnsanda hangi yaşlara kadar tiroit bezin fonksiyonları yaşa bağlı değişmediği gözlemlenmiştir?
Seçenekler
A
60
B
70
C
80
D
90
E
100
Açıklama:
Doksanlı yaşlara kadar tiroit bezin fonksiyonları yaşa bağlı değişmediği görünmektedir. Yüz yaşını aşmış yaşlılarda, daha az salgılandığı için tiroit bezini uyaran hormon (TSH) plazma düzeyi azalır. 5’/3’ deiyodinaz yetersizliği sonucu plazam triyodutironin (T3) düzeyi düşer. Paratiroit hormon düzeyi yaşa bağlı oransal olarak düşer. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi andropoza bağlı oluşan problemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Demans
B
Depresyon
C
Kemik mineral yoğunluğunun azalması
D
Kas kütlesinin azalması
E
Yorgunluk
Açıklama:
Erkek üreme yeteneği yaşa bağlı olarak azalmasına andropoz denir. Andropoz cinsel arzu azalması, erektil kapasite azlığı, entelektüel kapasitenin azalması, yorgunluk, depresyon, iskelet kas kütlesinin azalması, cilt değişiklikleri, vücut kıllarının azalması, kemik mineral yoğunluğunun azalmasına bağlı osteoporoz, artmış iç organ yağları ve obesite ile karakterize bir durum olarak tarif edilir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 10
I- Kalori azaltımı
II- Hareketsiz yaşam
III- Şeker seviyesi yüksek diyet
IV- Egzersiz yapmak
Yukarıdaki maddelerden hangi ikisinin yaşlanmayı geciktirici etkisi vardır?
II- Hareketsiz yaşam
III- Şeker seviyesi yüksek diyet
IV- Egzersiz yapmak
Yukarıdaki maddelerden hangi ikisinin yaşlanmayı geciktirici etkisi vardır?
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
I,IV
D
II,IV
E
III,IV
Açıklama:
Yaşlanmayı geciktirmede çeşitli besinlerin (protein, yağ, karbonhidrat, mineraller ve vitaminler) kısıtlanması ile yapılan deneysel çalışmalarda en etkili olanın kalori kısıtlanması olduğu gösterilmiştir. Ayrıca, spor hekimi veya spor fizyoloğu tarafında reçeteleştirilmiş düzenli sporun yaşlanmayı geciktirdiğini ve yaşam kalitesini iyileştirdiğini bilinmektedir. Şöyle ki, yaşlılarda düzenli spor yapıldığında göbek bölgesi yağlar azalır, kas kütlesi, kas gücü ve kemik yoğunluğu artar, kan basıncı düşer, insüline duyarlığı arttığı için kan glikoz düzeyi azalır, aerobik kapasite artar ve kan kolesterol ve trigliserit düzeyi düşer. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma mekanizmalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Oksidatif stresin yaşlanma üzerine etkisi
B
Mitokondiriyal yaşlılık teorisi
C
Somatik mutasyon
D
Glikasyon ve glikoksidasyon etkisi
E
Tiroid aktivitesi
Açıklama:
1997 yılında ortaya atılan proteomik denilen hücrenin yapısal proteinlerinin başta çevresel faktörler olmak üzere farklı şartlara göre değişimlerin yolağı da yaşlanma mekanizmalarında etkili olabilir.
1. Oksidatif stresin yaşlanma üzerine etkisi
2. Glikasyon ve glikoksidasyon etkisi
3. Mitokondiriyal yaşlılık teorisi
4. Somatik mutasyon
1. Oksidatif stresin yaşlanma üzerine etkisi
2. Glikasyon ve glikoksidasyon etkisi
3. Mitokondiriyal yaşlılık teorisi
4. Somatik mutasyon
Soru 12
Linear kromozomun sonlarında, tekrarlayan spesifik DNA dizilerinde bulunan ve yaşlılıkla arasında bir ilişkisinin olduğu düşünülen protein hangisidir?
Seçenekler
A
Telomeraz
B
Globülin
C
Miyozin
D
Lipoprotein
E
Proteoz
Açıklama:
Son yıllarda yapılan araştırmalarda telomeraz ile yaşlılık arasında bir ilişkisinin olduğu sonucuna varılmıştır. Telomeraz, linear kromozun sonlarında ve tekrarlayan spesifik DNA dizilerinde bulunan bir proteindir. Kütür ortamında hücre bölündükçe telomeraz kısalır ve belli bir uzunluğun altına inildiğinde hücrenin bölünmesi durur.
Soru 13
Yirmi yaşlarındaki bir erkekte vücut yağ oranı %20’lerin altında iken yetmiş yaşlarında bu oran aşağı yukarı ne kadar olabilir?
Seçenekler
A
% 5
B
%19
C
%36
D
%80
E
%84
Açıklama:
Yirmi yaşlarındaki bir erkekte vücut yağ oranı %20’lerin altında iken yetmiş yaşlarında bu %36’ının üstüne çıkar.
Soru 14
Yaşlılığın en önemli belirtisi deri, saç ve bağ dokusunda görülür. Yaşlılıkta görülen deri dokusundaki değişikliklerden hangisi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Yaşlılarda epidermal hücrelerin yenilenme hızı hızlanır.
B
Yaşlılarda dış epidermis tabakası ve stratum korneumun kalınlığı artar.
C
Epidermis tabakası biraz incelir.
D
Yaşlılarda soğuğa karşı koruyuculuk artar.
E
Derinin glikozaminoglikan kompozisyonu değişmez.
Açıklama:
Yaşlılığın en önemli belirtisi deri, saç ve bağ dokusunda görülür. Deri en ideal kalınlığına ve fonksiyonel özelliklerine 30 yaşı civarında ulaşır. Kırklı yaşlardan itibaren yaşlanmaya bağlı olarak derinin bazı özelikleri değişir ve yaşlanmada en belirgin değişimleri gösterir. Yaşlılarda epidermal
hücrelerin yenilenme hızı yavaşlar. İntrinsik yaşlanmaya bağlı olarak dış epidermis tabakası ve stratum korneumun kalınlığı değişmezken, epidermis tabakası biraz incelir. Buna dermisteki ara bağ dokusundan özellikle elastin, retikular ve kolajen azalması ve yapı değişimi neden olur. Ayrıca deri altı kan dolaşımı ve yağ dokusunda yaşlılığa bağlı olarak azalması sonucu yaşlılarda soğuğa karşı koruyuculuğu da azalır. Derinin glikozaminoglikan kompozisyonu da değişir. Bunların sonucu olarak deri sarkar, esnekliği azalır, kırışık hal alır ve %20 incelir, daha kuru ve sert bir özellik kazanınca deri basınç ve travmaya karşı daha az dayanaklık özelliği kazandığından daha kolayca yaralanır. Yaşlanma ile kertinosit sayısı, güneş ışığındaki radyosyona karşı koruyucu olan melanosit sayısı ve melanin pigmenti azalır ve deri bağışıklık sisteminde görev alan ve bir lökosit olan Langerhans hücresinde azalma meydana gelir. Derideki bu hücre grubunun azalması inflamatuvar cevabı azaltır, yara iyileşmesini geciktirir ve deri kanser riskinde artırabilir. Yaşlanmaya bağlı deride meydana gelen kırışıklıklar güneş ışığına maruz kalan bölgelerde güneş görmeyen bölgelere göre daha fazladır.
hücrelerin yenilenme hızı yavaşlar. İntrinsik yaşlanmaya bağlı olarak dış epidermis tabakası ve stratum korneumun kalınlığı değişmezken, epidermis tabakası biraz incelir. Buna dermisteki ara bağ dokusundan özellikle elastin, retikular ve kolajen azalması ve yapı değişimi neden olur. Ayrıca deri altı kan dolaşımı ve yağ dokusunda yaşlılığa bağlı olarak azalması sonucu yaşlılarda soğuğa karşı koruyuculuğu da azalır. Derinin glikozaminoglikan kompozisyonu da değişir. Bunların sonucu olarak deri sarkar, esnekliği azalır, kırışık hal alır ve %20 incelir, daha kuru ve sert bir özellik kazanınca deri basınç ve travmaya karşı daha az dayanaklık özelliği kazandığından daha kolayca yaralanır. Yaşlanma ile kertinosit sayısı, güneş ışığındaki radyosyona karşı koruyucu olan melanosit sayısı ve melanin pigmenti azalır ve deri bağışıklık sisteminde görev alan ve bir lökosit olan Langerhans hücresinde azalma meydana gelir. Derideki bu hücre grubunun azalması inflamatuvar cevabı azaltır, yara iyileşmesini geciktirir ve deri kanser riskinde artırabilir. Yaşlanmaya bağlı deride meydana gelen kırışıklıklar güneş ışığına maruz kalan bölgelerde güneş görmeyen bölgelere göre daha fazladır.
Soru 15
Yaşlılıkta aksonlarda şişme, hücre iskelet sisteminde görev alan moleküller ve miyelin kılıfların azalması hangi dokudaki değişimi işaret eder?
Seçenekler
A
Deri
B
Akciğer
C
Karaciğer
D
Sinir
E
Kalp
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı olarak sinir hücrelerinde aksonları şişer, hücre iskelet sisteminde görev alan moleküller ve miyelin kılıfları da azalır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi otonom sinir sisteminde gerçekleşen yaşlanmaya bağlı değişimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Termoregulasyon problemler
B
Kan basıncının düzenlenmesinde problemler
C
Tatları algılamada problemler
D
Dışkılamada problemler
E
İdrar yapma (üretral) ile ilgili sfinkterlerin kontrolünde problemler
Açıklama:
Yaşlanmaya bağlı olarak sempatik ve parasempatik aktivitede değişimler görülür ve bunun sonucu olarak önemli sağlık problemi görülür. Sempatik sinir sisteminde norepinefrin salgısı artar, uzaklaştırılması yavaşlar ve reseptörleri azalır. Ayrıca otonom sinir sisteminin refleks cevapları azalır. Yukarda saydığımız değişimler nedeni ile termoregulasyon, kan basıncının düzenlenmesi, dışkılama (anal), idrar yapma (üretral) ile ilgili sfinkterlerin kontrolünde problemler görülür.
Soru 17
Toksik maddelerin düşük konsantrasyonlarından yaşamı devam ettirebilmeyi ve bu maddelere karşı geliştirilen adaptif olguları açıklamak için ................... kavramı kullanılmaktadır.
Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Toksisite
B
Mutasyon
C
Adaptasyon
D
Hormesis
E
Homeostaz
Açıklama:
Diğer bir kalori kısıtlanmasının antiaging teoirisi ise hormesistir. Hormesis kavramı, toksik maddelerin düşük konsantrasyonlarından yaşamı
devam ettirebilmeyi ve bu maddelere karşı geliştirilen uyum (adaptif ) olguları açıklamak için öne sürülen bir kavramdır.
devam ettirebilmeyi ve bu maddelere karşı geliştirilen uyum (adaptif ) olguları açıklamak için öne sürülen bir kavramdır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi çizgili kaslardan salgılanan miyokinlerden biri değildir?
Seçenekler
A
TNF-α
B
Myalin
C
Myonektin
D
Myostatin
E
IL-15
Açıklama:
Çizgili kaslardan 750 türden fazla madde salgılanır. Bunlardan bazıları hormon gibi etki eder ve
miyokin olarak isimlendirilir. En çok bilenen miyokinler TNF-α, beyin kökenli sinir büyütücü faktör (BDNF), IL-6, IL-8, IL-15, myostatin, myonektin, kemik şekillendirici faktor-4 (BMP4) gibileridir.
miyokin olarak isimlendirilir. En çok bilenen miyokinler TNF-α, beyin kökenli sinir büyütücü faktör (BDNF), IL-6, IL-8, IL-15, myostatin, myonektin, kemik şekillendirici faktor-4 (BMP4) gibileridir.
Soru 19
- Antioksidanlar
- DHEA
- Methionin
- Deprenil
- İnsülin
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri anti-aging amacı ile kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
III, IV ve V
C
I ve II
D
I, II, III ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Anti-aging tıp uygulamaları çok popülerdir ve yaşlanmanın oluşumunun önlenmesinde ve yaşa bağlı hastalıkların seyrinin geciktirilmesinde önemli
bir rol oynar. Örneğin egzersiz ve diyet kalpdamar hastalıkları, bunama, çeşitli kanser türleri, depresyon, inme ve tip 2 diyabet riskini azaltır. Bunula beraber, bazı ant-aging tıp uygulamaları kadar farmakolojik ve besinsel ek ürünleri yaşlanmayı yavaşlattığı veya tersine yaşlanmayı geri döndürdüğü sihirli bir değnek olduğunu iddia etmektedirler. Bu sihirli ürünlerin içinde antioksidanlar (C ve E vitamini vs.), aminoasitler (methionin), ilaçlar (deprenil) ve hormonlar (melatonin, DHEA, büyüme hormonu, östrojen ve testosteron) sayılabilir. Bu ürünlerden hiçbirinin yaşlanmayı geciktirdiği veya tersine çevirdiğine ait güvenilir bir kanıt bulunmamaktadır.
bir rol oynar. Örneğin egzersiz ve diyet kalpdamar hastalıkları, bunama, çeşitli kanser türleri, depresyon, inme ve tip 2 diyabet riskini azaltır. Bunula beraber, bazı ant-aging tıp uygulamaları kadar farmakolojik ve besinsel ek ürünleri yaşlanmayı yavaşlattığı veya tersine yaşlanmayı geri döndürdüğü sihirli bir değnek olduğunu iddia etmektedirler. Bu sihirli ürünlerin içinde antioksidanlar (C ve E vitamini vs.), aminoasitler (methionin), ilaçlar (deprenil) ve hormonlar (melatonin, DHEA, büyüme hormonu, östrojen ve testosteron) sayılabilir. Bu ürünlerden hiçbirinin yaşlanmayı geciktirdiği veya tersine çevirdiğine ait güvenilir bir kanıt bulunmamaktadır.
Soru 20
Kan kalsiyum düzenlenmesinde D vitamini ile birlikte temel hormon hangisidir?
Seçenekler
A
Paratiroid Hormon
B
Tiroit Bezi hormonu
C
Adrenal Korteks hormonu
D
Hipofiz hormonu
E
Büyüme hormonu
Açıklama:
Paratiroid hormon kan kalsiyum düzenlenmesinde D vitamini ile birlikte temel hormondur. Plazma paratiroid hormon düzeyleri, paratiroid bezlerinin salgılanması yaş ilerledikçe artmaktadır.
Soru 21
Hasara uğramış DNA ve diğer moleküller nedeni ile ATP üretiminin azaldığını ve azalmış ATP üretiminin hücrede fonksiyon kaybına neden olarak yaşlanmaya yol açtığını savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oksidatif stres
B
Mitokondiriyal yaşlılık
C
Somatik mutasyon
D
Glikoksidasyon etkisi
E
Telomeraz
Açıklama:
Mitokondiriyal yaşlılık teorisi: Mitokondri
serbest oksijen radikallerinin en çok üretildiği
ve hücre organelleri içinde ROS hasarına
en çok uğrayandır. Hasara uğramış
mitokondiriyal DNA ve diğer molekülleri
nedeni ile ATP üretimi azalır ve azalmış
ATP üretimi ise hücrede fonksiyon kaybına
neden olarak yaşlanmaya neden olur.
serbest oksijen radikallerinin en çok üretildiği
ve hücre organelleri içinde ROS hasarına
en çok uğrayandır. Hasara uğramış
mitokondiriyal DNA ve diğer molekülleri
nedeni ile ATP üretimi azalır ve azalmış
ATP üretimi ise hücrede fonksiyon kaybına
neden olarak yaşlanmaya neden olur.
Soru 22
Artmış DNA hasarının tamir mekanizmaları ile onarılamaz düzeye ulaştığında hücre bölünmesi, transkripisyon ve tranlasyon yetersizliğine neden olarak hücrede fonksiyon yetersizliğine yol açdığını ve böylelikle yaşlanmada rol oynadığını savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oksidatif stres
B
Mitokondiriyal yaşlılık
C
Somatik mutasyon
D
Glikoksidasyon etkisi
E
Telomeraz
Açıklama:
Somatik mutasyon: Genomik ve mitokondiriyal
DNA, radyasyon, ROS (reaktif oksijen
türleri) ve diğer çevresel kimyasal ajanlara
maruz kaldığında hücre hasarına neden olur.
Genomik DNA ve mitokondiriyal DNA,
radyasyon, ROS (reaktif oksijen türleri) ve
diğer çevresel kimyasal ajanlar hasara neden
olur. Ancak DNA hasarının onarılması
nedeni ile bu mekanizma ile yaşlanmanın
gerçekleşip gerçekleşmediği net olmamakla
birlikte, kabul gören bir kuramdır. Artmış
DNA hasarı, tamir mekanizmaları ile onarılamaz
düzeye ulaştığında hücre bölünmesi,
transkripisyon ve tranlasyon yetersizliğine
neden olarak hücrede fonksiyon yetersizliğine
yol açarak yaşlanmada rol oynar.
DNA, radyasyon, ROS (reaktif oksijen
türleri) ve diğer çevresel kimyasal ajanlara
maruz kaldığında hücre hasarına neden olur.
Genomik DNA ve mitokondiriyal DNA,
radyasyon, ROS (reaktif oksijen türleri) ve
diğer çevresel kimyasal ajanlar hasara neden
olur. Ancak DNA hasarının onarılması
nedeni ile bu mekanizma ile yaşlanmanın
gerçekleşip gerçekleşmediği net olmamakla
birlikte, kabul gören bir kuramdır. Artmış
DNA hasarı, tamir mekanizmaları ile onarılamaz
düzeye ulaştığında hücre bölünmesi,
transkripisyon ve tranlasyon yetersizliğine
neden olarak hücrede fonksiyon yetersizliğine
yol açarak yaşlanmada rol oynar.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi oksidatif stresin yaşlanma üzerine etkilerinden değildir?
Seçenekler
A
Serbest oksijen radikallerinin yüksek seviyede üretimi
B
DNA’da mutasyon ve gen fonksiyon değişikliği
C
Protein ve fosfolipit yapısında değişimler
D
Hücrenin bölünebilme yeteneğinde azalma
E
Hücrenin tamir mekanizmalarında azalma
Açıklama:
Hücre metabolizması için oksijen kullanılır. Oksijen kullanımı sonucu %1-3 oranında serbest oksijen radikali oluşur. Ayrıca radyasyon ve çeşitli kimyasal maddeler de hücrede serbest oksijen radikallerinin üretimine neden olur. Bu oksijen radikalleri arasında süperoksit anyonu, hidrojen peroksit, hidroksil radikali en başta sayılacaklardandır. Serbest oksijen radikalleri DNA, protein, fosfolipit gibi moleküllerine kolayca bağlanarak yapı ve fonksiyonlarını değiştirir. Bunun sonucu olarak DNA’da mutasyon ve gen fonksiyon değişikliği neden olurken, protein ve fosfolipit yapısında değişimler ise hücrede yapısal ve fonksiyonel değişimlere neden olarak hücrede bölünebilme yeteneği ve hücrenin tamir mekanizmaları azalır.
Soru 24
Şekerin karbonil grubu ile makromoleküllerin amino grupları arasındaki nonenzimatik reaksiyonu sonucu artmış glikasyon son ürünleri yapımının artmasıdır.
Yukarıda tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Glikasyon
B
Somatik mutasyon
C
Hemoglobin
D
Ateroskleroz
E
Süperoksit dismutaz
Açıklama:
Glikasyon, şekerin (glikoz) karbonil grubu ile makromoleküllerin (protein, DNA vb.) amino grupları arasındaki nonenzimatik reaksiyonu sonucu artmış glikasyon son ürünleri (AGE) yapımının artmasıdır.
Soru 25
Kısaca programlanmış hücre ölümüdür. Bu ölüm yollu organogenezis, doku yenilenmesi ve orta derecede hasara uğramış hücrelerin yenilenmesi için kullanılır. Hücre ve hücre organel bütünlüğü bozulmaksızın ATP (Adenosine Triphosphate) enerjisi kullanılan genler tarafında kontrol edilen bir süreç sonucu gerçekleşir.
Yukarıda açıklaması verilen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Apoptoz
B
Nekroz
C
Glikozasyon
D
Katalaz
E
Redüktaz
Açıklama:
Apoptozisi ise programlanmış hücre ölümüdür. Bu ölüm yollu organogenezis, doku yenilenmesi ve orta derecede hasara uğramış hücrelerin yenilenmesi için kullanılır. Apoptoz, hücre ve hücre organel bütünlüğü bozulmaksızın ATP (Adenosine Triphosphate) enerjisi kullanılan genler tarafında kontrol edilen bir süreç sonucu gerçekleşir. Apopotik hücreler en son makrofajlar tarafından fagosite edilerek uzaklaştırılır.
Soru 26
Çok güçlü bir travma sonucu hücre yapısının bozulması, hücre parçalanması veya inflamatuvar bir yanıt sonucu hücrenin şişmesi ve hücre zar bütünlüğünün bozulmasıdır.
Yukarıda açıklaması verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nekroz
B
Apoptoz
C
Ateroskleroz
D
Osteoporoz
E
Telomeraz
Açıklama:
Hücrelerin sayısının azalması yani ölmesi genelde nekro ve apopitoz olmak üzere iki yolla olmaktadır. Çok güçlü bir travma sonucu hücre yapısı bozulur, hücre parçalanır veya inflamatuvar bir yanıt sonucu hücre şişer ve hücre zar bütünlüğü bozularak nekroze olur.
Soru 27
- ekstrinsik yolla bir madde (tümor nekroze edici faktör-TNF gibi) hücrenin ölüm reseptörlerine bağlanarak
- serbest oksijen radikalleri gibi ajanlar mitokondri içine kalsiyum girişini tetikleyerek
- çekirdek DNA hasarı ile
Yukarıda üç gerçekleşme yolu açıklanan hücre olayı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Apoptoz
B
Nekroz
C
Telomeraz
D
Tranlasyon
E
Transkripisyon
Açıklama:
Apoptozisi ise programlanmış hücre ölümüdür. Bu ölüm yollu organogenezis, doku yenilenmesi ve orta derecede hasara uğramış hücrelerin yenilenmesi için kullanılır. Apoptoz, hücre ve hücre organel bütünlüğü bozulmaksızın ATP (Adenosine Triphosphate) enerjisi kullanılan genler tarafında kontrol edilen bir süreç sonucu gerçekleşir. Apopotik hücreler en son makrofajlar tarafından fagosite edilerek uzaklaştırılır. Apoptoz üç yolla gerçekleşir; (1) ekstrinsik yolla bir madde (tümor nekroze edici faktör-TNF gibi) hücrenin ölüm reseptörlerine bağlanarak başlar; (2) serbest oksijen radikalleri gibi ajanlar mitokondri içine kalsiyum girişini tetikleyerek başlattığı mekanizma ve (3) çekirdek DNA hasarı ile başlayan yol.
Soru 28
İnsanın fizyolojik sistemlerinin yaşlanmasına dair aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Osteoporoz kadınlarda daha geç yaşta ortaya çıkmaya başlar.
B
Üreme sistemi hariç kadın ve erkekte yaşlanma süreçleri birbirine benzer.
C
Başarılı bir şekilde yaşlan bireylerin yaşlanmaya bağlı fizyolojik sistemlerin fonksiyonel kayıpları genelde minimal düzeydedir.
D
Yaşlanama bağlı fizyolojik bozukluklar bireyden bireye göre değişlik gösterir.
E
İleri yaşlarda en fazla etkilenen solunum fonksiyonudur.
Açıklama:
Başarılı bir şekilde yaşlanabilen bireylerin yaşlanmaya bağlı fizyolojik sistemlerin fonksiyonel kayıpları genelde minimal düzeydedir ancak nadiren çok belirgindir. Yaşlanama bağlı fizyolojik bozukluklar bireyden bireye göre değişlik gösterir. Kiminde bir veya birden fazla sistemde çok belirgin fonksiyonel kayıplar varken kimdi de ise çok ciddi bir kayıp olmaz. Üreme sistemi hariç hem kadın hem de erkekte yaşlanma süreçleri birbirine çok benzer. Bu farklılığa bağlı olarak kemik erimesi (osteoporoz) kadınlarda daha erken yaşta ortaya çıkmaya başlar.
Soru 29
Aşağıda verilen yaşlanma ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlanma ile artan tek doku kas dokusudur.
B
Boy, kadınlarda 20 yaşında erkeklerde 25 yaşında maksimum değere ulaşır.
C
Yirmi yaşlarındaki bir erkekte vücut yağ oranı %20’lerin altındadır.
D
Yetmiş yaşlarında bir erkekte vücut yağ oranı %36’ının üstündedir.
E
Yaşlanmaya bağlı olarak hücre içi su oranı %80 azalır.
Açıklama:
Yaşlanma ile artan tek doku kas dokusu değil, yağ dokusudur.
Soru 30
Aşağıda verilen yaşlanma ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlanma ile deride dış epidermis tabakası ve stratum korneumun kalınlığı ve epidermis tabakası biraz incelir.
B
Yaşlılığın en önemli belirtisi deri, saç ve bağ dokusunda görülür.
C
Derideki Langerhans hücre grubunun azalması yara iyileşmesini geciktirir.
D
Yaşlanma ile kertinosit sayısı, melanosit sayısı ve melanin pigmenti azalır.
E
Yaşlılarda epidermal hücrelerin yenilenme hızı yavaşlar.
Açıklama:
İntrinsik yaşlanmaya bağlı olarak dış epidermis tabakası ve stratum korneumun kalınlığı değişmezken, epidermis tabakası biraz incelir.
Soru 31
Osteoporozun engellenmesi ile ilgili aşağıda verilen yöntemlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Asit düzenleyici gazlı içecek tüketilmesi
B
Yeterince güneş ışığına maruz kalmak
C
Yüksek seviyede kahve ve tuz tüketiminden kaçınmak
D
Alkol, sigaradan uzak durulması
E
D vitamini ve kalsiyumdan zengin diyet yapılması
Açıklama:
Osteoprozun engellenmesi için bireyin D vitamini ve kalsiyumdan zengin diyet ile yeterli miktarda beslenmesi, yeterince güneş ışığına maruz kalması düzenli egzersiz yapması (ağırlık kaldırma), aşırı kahve ve tuz tüketilmemesi, alkol, sigara ve asit düzenleyici gazlı içeceklerden (kalsiyum atılımını artırır) uzak durulması gerekir.
Soru 32
Damardaki bir takım değişimler sonucu damar duvarında kolajen çöker, fibronektin birikir ve bağdokusu molekülleri arasında nonezimatik glikolazyon sonucu AGE bağları artar, elastin lifleri parçalanır ve ara bağ dokusunda kalsiyum birikimi sonucu damarda sertleşmesi meydana gelir. Artmış stres, sanayileşme ve çevre kirliğin artması ile bu risk daha erken yaşta oluşmaya başlar ve bazen endotel tabakası yırtılarak kalp krizi, inme gibi damar tıkanıklıklarına neden olur.
Yukarıdaki açıklanan hücre değişim olayı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki açıklanan hücre değişim olayı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ateroskleroz
B
Sarkopeniya
C
Nekroz
D
Apoptoz
E
Osteoporoz
Açıklama:
Damardaki değişimler sonucu damar duvarında kolajen çöker, fibronektin birikir ve bağdokusu molekülleri arasında nonezimatik glikolazyon sonucu AGE bağları artar, elastin lifleri parçalanır ve ara bağ dokusunda kalsiyum birikimi sonucu damarda sertleşmesi meydana gelir. Bu değişim ateroskleroz olarak adlandırılır. Artmış stres, sanayileşme ve çevre kirliğin artması ile ateroskleroz riski daha erken yaşta oluşmaya başlar ve bazen endotel tabakası yırtılarak kalp krizi, inme gibi damar tıkanıklıklarına neden olur.
Soru 33
İleri yaşlarda yaşlanmaya bağlı en fazla etkilenen fizyolojik sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üreme sistemi
B
Endokrin Sistemi
C
Sindirim Sistemi
D
Solunum Sistemi
E
Boşaltım Sistemi
Açıklama:
Hücresel ve moleküller
düzeyde yaşa bağlı meydana gelen değişimler fizyolojik
sistemlerin tümünde fonksiyonel bozuklukları
görülmeye başlayabilir. Başarılı bir şekilde
yaşlanabilen bireylerin yaşlanmaya bağlı fizyolojik
sistemlerin fonksiyonel kayıpları genelde minimal
düzeydedir ancak nadiren çok belirgindir. Yaşlanama
bağlı fizyolojik bozukluklar bireyden bireye
göre değişlik gösterir. Kiminde bir veya birden
fazla sistemde çok belirgin fonksiyonel kayıplar
varken kimdi de ise çok ciddi bir kayıp olmaz.
Üreme sistemi hariç hem kadın hem de erkekte
yaşlanma süreçleri birbirine çok benzer. Bu farklılığa
bağlı olarak kemik erimesi (osteoporoz) kadınlarda
daha erken yaşta ortaya çıkmaya başlar.
Sonuçta bir bireyin 75 yaşına geldiğinde 30 yaşındaki
birine göre beyin ağırlığı 92’ye, bazal metabolizma
hızı %84’e, böbrekte plazmanın süzülme
hızı %70’e ve maksimum solunum kapasitesi
%43’e kadar düşer.
İleri yaşlarda en fazla etkilenen solunum fonksiyonudur.
düzeyde yaşa bağlı meydana gelen değişimler fizyolojik
sistemlerin tümünde fonksiyonel bozuklukları
görülmeye başlayabilir. Başarılı bir şekilde
yaşlanabilen bireylerin yaşlanmaya bağlı fizyolojik
sistemlerin fonksiyonel kayıpları genelde minimal
düzeydedir ancak nadiren çok belirgindir. Yaşlanama
bağlı fizyolojik bozukluklar bireyden bireye
göre değişlik gösterir. Kiminde bir veya birden
fazla sistemde çok belirgin fonksiyonel kayıplar
varken kimdi de ise çok ciddi bir kayıp olmaz.
Üreme sistemi hariç hem kadın hem de erkekte
yaşlanma süreçleri birbirine çok benzer. Bu farklılığa
bağlı olarak kemik erimesi (osteoporoz) kadınlarda
daha erken yaşta ortaya çıkmaya başlar.
Sonuçta bir bireyin 75 yaşına geldiğinde 30 yaşındaki
birine göre beyin ağırlığı 92’ye, bazal metabolizma
hızı %84’e, böbrekte plazmanın süzülme
hızı %70’e ve maksimum solunum kapasitesi
%43’e kadar düşer.
İleri yaşlarda en fazla etkilenen solunum fonksiyonudur.
Soru 34
Yağsız doku olarak tarif edilen kas ve kemik kütlesinin maksimum düzeye ulaşması hangi yaş aralığında gerçekleşir?
Seçenekler
A
10-20
B
15-25
C
25-29
D
30-40
E
41-46
Açıklama:
Yağsız doku olarak tarif edilen kas ve kemik kütlesi ise otuzlu yaşlarda maksimum
değerlere ulaşır.
değerlere ulaşır.
Soru 35
I. Yaşlanmaya bağlı derideki kırışıklıklar güneşe maruz kalan bölgelerde güneş görmeyen bölgelere göre daha fazladır
II. Yaşlanma ile el ve ayak tırnakları incelir ve uzaması hızlanır
III. Yaşlılıkla birlikte deri altı kan dolaşımı ve yağ dokusunun azalması sonucu derinin soğuğa karşı koruyuculuğu azalır
IV. Yaşlanmaya bağlı olarak saç folikülleri zayıflaması soncu saçlar ve vücut kılları incelir veya dökülür
Yaşlılğın deri üzerindeki etkileri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Yaşlanma ile el ve ayak tırnakları incelir ve uzaması hızlanır
III. Yaşlılıkla birlikte deri altı kan dolaşımı ve yağ dokusunun azalması sonucu derinin soğuğa karşı koruyuculuğu azalır
IV. Yaşlanmaya bağlı olarak saç folikülleri zayıflaması soncu saçlar ve vücut kılları incelir veya dökülür
Yaşlılğın deri üzerindeki etkileri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlanma ile el ve ayak tırnaklarında incelme değil kalınlaşma başlar ve uzaması da yavaşlar.
Soru 36
I. Osteoporoz ileri yaşlardaki yaşlılarda kemik kırıkların yüksek riski nedeni ile en büyük geriyatrik sağlık problemlerinden birisidir.
II. Osteoporoz en sık omurlar, el bileği ve kalça kemiklerini etkiler.
III. Hareketsizlik ve şişmanlık osteoporoz riskini daha çok artırır.
IV. D vitamini ve kalsiyumdan zengin diyet osteoporoz riskini geciktirir.
Osteoporoz ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Osteoporoz en sık omurlar, el bileği ve kalça kemiklerini etkiler.
III. Hareketsizlik ve şişmanlık osteoporoz riskini daha çok artırır.
IV. D vitamini ve kalsiyumdan zengin diyet osteoporoz riskini geciktirir.
Osteoporoz ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Osteoporoz ileri yaşlardaki yaşlılarda kemik
kırıkların yüksek riski nedeni ile en büyük geriyatrik
sağlık problemlerinden birisidir. Osteoporoz en
sık omurlar, el bileği ve kalça kemiklerini etkiler.
Kemikler kırıldıktan sonra veya yenilenmenin yüksek
olduğu kemik dokusunda osteoblastik aktivite
yüksektir. Osteoblastik aktivitenin yüksek olduğunu
kandaki alkalen fosfataz ve osteokalsin düzeyi
yükselmesi ile de anlaşılır. Yeni kemik doksunun
yapılması için kalsiyum, fosfat ve D vitamine ihtiyaç
vardır. Hareketsizlik, şişmanlık, diyabet, kanser
ve çeşitli kronik inflamatuvar hastalıklar ile kortikosteroidler
ve kanser tedavisinde kullanılan çeşitli
ilaçlar osteoporoz daha çok artırır. Osteoprozun
engellenmesi için
bireyin D vitamini
ve kalsiyumdan zengin
diyet ile yeterli
miktarda beslenmesi,
yeterince güneş ışığına
maruz kalması
düzenli egzersiz yapması
(ağırlık kaldırma),
aşırı kahve ve
tuz tüketilmemesi,
alkol, sigara ve asit düzenleyici gazlı içeceklerden
(kalsiyum atılımını artırır) uzak durulması gerekir.
kırıkların yüksek riski nedeni ile en büyük geriyatrik
sağlık problemlerinden birisidir. Osteoporoz en
sık omurlar, el bileği ve kalça kemiklerini etkiler.
Kemikler kırıldıktan sonra veya yenilenmenin yüksek
olduğu kemik dokusunda osteoblastik aktivite
yüksektir. Osteoblastik aktivitenin yüksek olduğunu
kandaki alkalen fosfataz ve osteokalsin düzeyi
yükselmesi ile de anlaşılır. Yeni kemik doksunun
yapılması için kalsiyum, fosfat ve D vitamine ihtiyaç
vardır. Hareketsizlik, şişmanlık, diyabet, kanser
ve çeşitli kronik inflamatuvar hastalıklar ile kortikosteroidler
ve kanser tedavisinde kullanılan çeşitli
ilaçlar osteoporoz daha çok artırır. Osteoprozun
engellenmesi için
bireyin D vitamini
ve kalsiyumdan zengin
diyet ile yeterli
miktarda beslenmesi,
yeterince güneş ışığına
maruz kalması
düzenli egzersiz yapması
(ağırlık kaldırma),
aşırı kahve ve
tuz tüketilmemesi,
alkol, sigara ve asit düzenleyici gazlı içeceklerden
(kalsiyum atılımını artırır) uzak durulması gerekir.
Soru 37
Yaşlılarda her iki kulakta da görülen sensorinöral (sinirsel) tipte işitme kaybına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ateroskleroz
B
Presbiakuzi
C
Akomodasyon
D
Sarkopeniya
E
Apoptozisi
Açıklama:
İşitme kaybı özellikle hemen hemen ilk dönemlerde
yüksek frekanslı seslere karşı gelişirken
ilerleyen yaşlarda çok değişken frekanslara karşı
da gelişir. Presbiakuzi, yaşlılarda her iki kulakta da
görülen sensorinöral (sinirsel) tipte işitme kaybı sonucu
görülür.
yüksek frekanslı seslere karşı gelişirken
ilerleyen yaşlarda çok değişken frekanslara karşı
da gelişir. Presbiakuzi, yaşlılarda her iki kulakta da
görülen sensorinöral (sinirsel) tipte işitme kaybı sonucu
görülür.
Soru 38
Yaşlanmaya bağlı olarak aşağıda verilenlerden hangisi azalmaz?
Seçenekler
A
Uyaranlara verilen reaksiyon zamanı
B
Yeni sorunları çözme yeteneği
C
Konuşma yeteneği
D
Vücut yağ kütlesi
E
Kalp atım hacmi
Açıklama:
Yaşlanmaya bağlı
olarak büyüme, östrojen/testosteronun hormonun
azalması ve kandaki yağ düzeyinin yükselmesi kas
kütlesinin azalmasına ve vücut yağ kütlesinin artmasına
neden olur.
olarak büyüme, östrojen/testosteronun hormonun
azalması ve kandaki yağ düzeyinin yükselmesi kas
kütlesinin azalmasına ve vücut yağ kütlesinin artmasına
neden olur.
Soru 39
I. Hiperkolesterolemi
II. Hipertansiyon
III. Osteoporoz
IV. Şeker hastalığı
Yukarıdakilerden hangileri ateroskleroz (damar sertleşmesi) riskini yükselten sebepler arasında yer alır?
II. Hipertansiyon
III. Osteoporoz
IV. Şeker hastalığı
Yukarıdakilerden hangileri ateroskleroz (damar sertleşmesi) riskini yükselten sebepler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Kontrol altına
alınmamış hiperkolesterolemi, hipertansiyon ve
şeker hastalığı daha erken yaşta damarda değişmelerine
neden olarak ateroskleroz riskini yükseltir.
alınmamış hiperkolesterolemi, hipertansiyon ve
şeker hastalığı daha erken yaşta damarda değişmelerine
neden olarak ateroskleroz riskini yükseltir.
Soru 40
I. Kalori kısıtlanması
II. Sağlıklı beslenme alışkanlığı
III. Düzenli Egzersiz
IV. Stresli işlerin yapılması
Yukarıdakilerden hangileri insan ömrünü uzatmaya katkı sağlar?
II. Sağlıklı beslenme alışkanlığı
III. Düzenli Egzersiz
IV. Stresli işlerin yapılması
Yukarıdakilerden hangileri insan ömrünü uzatmaya katkı sağlar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Sağlıklı beslenme, egzersiz
ve stressiz bir yaşam yaşlanmayı
geciktirir. Bununla birlikte, 1935 yılındaki çalışmasında Clive McCay,
sütten kesilmeden sonra çeşitli sıçan şuşlarından
ve farklı cinsiyetlerinden besin kısıtlanmasının
yaşam süresini maksimuma
uzattığını rapor etmiştir.
ve stressiz bir yaşam yaşlanmayı
geciktirir. Bununla birlikte, 1935 yılındaki çalışmasında Clive McCay,
sütten kesilmeden sonra çeşitli sıçan şuşlarından
ve farklı cinsiyetlerinden besin kısıtlanmasının
yaşam süresini maksimuma
uzattığını rapor etmiştir.
Soru 41
Hasara uğramış mitokondriyal DNA ve diğer molekülleri nedeniyle ATP üretimi azalması ve azalmış ATP üretimi nedeniyle de hücrede fonksiyon kaybına neden olarak yaşlanmaya yol açan mekanizma aşağıdaki terimlerden hangisi ile açıklanabilmektedir?
Seçenekler
A
Somatik mutasyon
B
Mitokondriyal yaşlılık teorisi
C
Glikasyon ve glikoksidasyon etkisi
D
Oksidatif stresin yaşlanma üzerine etkisi
E
Hücre Bölünmesi Yetersizliği
Açıklama:
Hasara uğramış mitokondriyal DNA ve diğer molekülleri nedeniyle ATP üretimi azalması ve azalmış ATP üretimi nedeniyle de hücrede fonksiyon kaybına neden olarak yaşlanmaya yol açan mekanizma mitokondriyal yaşlılık teorisiyle açıklanabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 42
I. Ekstrinsik yolla bir madde (tümor nekroze edici faktör-TNF gibi) hücrenin ölüm reseptörlerine bağlanarak başlar. II. Serbest oksijen radikalleri gibi ajanları mitokondri içine kalsiyum girişini tetikleyerek başlatır. III. Çekirdek DNA hasarı ile başlar. Hücre ölümünün düzensizliği yaşlanmayı artırır. Eğer anormal hücreler apoptozla uzaklaştırılamazsa organlarda fonksiyon bozukluğu veya kanserleşme riskini artırır. Aşırı apoptozsa aşırı hücre ölümüne neden olur. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Apoptoz (programlanmış hücre ölümü) olayının başlama yollarındandır?
Seçenekler
A
I,II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I ve II
Açıklama:
I. Ekstrinsik yolla bir madde (tümor nekroze edici faktör-TNF gibi) hücrenin ölüm reseptörlerine bağlanarak başlar.
II. Serbest oksijen radikalleri gibi ajanlar mitokondri içine kalsiyum girişini tetikleyerek başlattığı mekanizma.
III. Çekirdek DNA hasarı ile başlayan yol. Hücre ölümünün düzensizliği yaşlanmayı artırır. Eğer anormal hücreler apoptozla uzaklaştırılamazsa organlarda fonksiyon bozukluğu veya kanserleşme riskini artırır. Aşırı apoptozsa aşırı hücre ölümüne neden olur. I, II ve III apoptozinin yolları içine girmektedir. Doğru cevap A'dır.
II. Serbest oksijen radikalleri gibi ajanlar mitokondri içine kalsiyum girişini tetikleyerek başlattığı mekanizma.
III. Çekirdek DNA hasarı ile başlayan yol. Hücre ölümünün düzensizliği yaşlanmayı artırır. Eğer anormal hücreler apoptozla uzaklaştırılamazsa organlarda fonksiyon bozukluğu veya kanserleşme riskini artırır. Aşırı apoptozsa aşırı hücre ölümüne neden olur. I, II ve III apoptozinin yolları içine girmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 43
Kadınlarda boy kaç yaşında maksimum değere ulaşmaktadır?
Seçenekler
A
25
B
20
C
30
D
15
E
35
Açıklama:
Kadınlarda boy 20 yaşında maksimum değere ulaşır. Doğru cevap B'dir.
Soru 44
70 yaşındaki bir bireyde boyun kısalması yüzde kaç oranında gerçekleşir?
Seçenekler
A
Yüzde 1
B
Yüzde 2,5-5
C
Yüzde 3-3,5
D
Yüzde 4-4,5
E
Yüzde 2-3
Açıklama:
70 yaşındaki bir bireyde boy uzunluğun %2,5-5 kadarı kısalır. Doğru cevap B'dir.
Soru 45
Deri en ideal kalınlığına ve fonksiyonel özelliklerine kaç yaş civarında ulaşır?
Seçenekler
A
35
B
29
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
Deri en ideal kalınlığına ve fonksiyonel özelliklerine 30 yaşı civarında ulaşır. Doğru cevap E'dir.
Soru 46
Kadınların yüzde kaçı iskelet kasıdır?
Seçenekler
A
%10-15
B
%20-25
C
%30-35
D
%36-40
E
% 40-45
Açıklama:
Kadınların %36-40’ı iskelet kasıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 47
80 yaşında yetersiz aktivitesi olan ve düzenli olarak egzersiz yapmayan bir yaşlıda kas kütlesi yüzde kaça kadar düşebilir?
Seçenekler
A
%50
B
%60
C
%30
D
% 45
E
%65
Açıklama:
80 yaşında yetersiz aktivitesi olan ve düzenli olarak egzersiz yapmayan bir yaşlıda kas kütlesi %50’ye kadar düşebilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 48
I. Adrenal Korteks II. Hipofiz III. Pankreasın endokrin fonksiyonları Yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinin temel nedeni yaşlanmaya bağlı artan yağ dokusu ve insülin direncinde artışla oluşan glikoz intoleransında yetersizliktir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Pankreasın endokrin fonksiyonları, temel neden olarak yaşlanmaya bağlı artan yağ dokusu, insülin direncinde artışla glikoz intoleransında yetersizlikte görülür. Doğru cevap C'dir.
Soru 49
Bağışıklık sisteminin yanıt düzeyinin pubertede pik (en yüksek) düzeylerine çıktığı ve yaşın ilerlemesi ile bu düzeyin giderek azaldığı duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
İmmun yaşlanma
B
Yaşlılık
C
Anemi
D
Hematopoetik
E
Trombositopeni
Açıklama:
Bağışıklık sisteminin yanıt düzeyinin pubertede pik düzeylerine çıktığı, yaşın ilerlemesi ile giderek azaldığına inanılır ve buna immun yaşlanma denir. Doğru cevap A'dır.
Ünite 5
Soru 1
Uykuya dalmada ve sürdürmede güçlük, sabah erken kalkma ve kalktığında dinlenmemiş hissetme olarak tanımlanan sorun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uyku apne sendromu
B
İnsomnia
C
Ağrı
D
Talamik sendrom
E
Deformite
Açıklama:
İnsomnia; uykuya dalmada ve sürdürmede güçlük, sabah
erken kalkma ve kalktığında dinlenilmemiş olmadır. Yaşlılıkta en sık karşılaşılan uyku yakınmasıdır. İnsomnia süresine göre; kısa süreli ve süreğen (kronik) olmak üzere sınıflandırılır. Kısa süreli uykusuzluk geçici bir stresle ilişkilidir. Birkaç gün ya da hafta devam eder. Kronik insomnia ise daha uzun
sürelidir. Kronik uykusuzluk, yaşam kalitesinin bozulmasına, uykululuk haline ve kazalarda artmaya neden olur.
erken kalkma ve kalktığında dinlenilmemiş olmadır. Yaşlılıkta en sık karşılaşılan uyku yakınmasıdır. İnsomnia süresine göre; kısa süreli ve süreğen (kronik) olmak üzere sınıflandırılır. Kısa süreli uykusuzluk geçici bir stresle ilişkilidir. Birkaç gün ya da hafta devam eder. Kronik insomnia ise daha uzun
sürelidir. Kronik uykusuzluk, yaşam kalitesinin bozulmasına, uykululuk haline ve kazalarda artmaya neden olur.
Soru 2
- Hemen her organı olumsuz etkileyerek yaşam süresi ve yaşam kalitesini azaltır.
- Yaşlı kadınlarda görülme sıklığı % 13, yaşlı erkeklerde görülme sıklığı ise % 4'tür.
- Uyku sırasında solunumun durması, oksijen yoğunluğunda azalma ve gündüzleri artmış uyku hali ile kendini gösterir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılıkta meydana gelen OSAS (Obstructive sleep apnea syndrome) hastalığına aittir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I-II-III
Açıklama:
Uyku sırasında solunum düzeninde patolojik düzeydeki değişikliklere bağlı olarak gelisen uyku bozukluklarına uykuda solunum bozuklukları denmektedir
ve % 90’dan fazlasını Obstrüktif uyku apne sendromu (Obstructive sleep apnea syndrome-OSAS) olan hastalar oluşturmaktadır. OSAS hemen her organı
olumsuz etkileyerek yaşam süresi ve yaşam kalitesini azaltan ve yaşlılarda görülen en sık ve en önemli uyku bozukluklarından biridir. Yapılan bazı çalışmalarda OSAS sıklığının yaşlı kadınlarda % 4, yaşlı erkeklerde ise % 13 gibi oldukça yüksek olduğu saptanmıştır. Uyku sırasında solunumun durması, oksijen yoğunluğunda azalma ve gündüzleri artmış uyku hali ile karakterizedir. Apne; 10 saniye veya daha fazla süreyle ağız ve burunda hava akımının olmamasıdır.
ve % 90’dan fazlasını Obstrüktif uyku apne sendromu (Obstructive sleep apnea syndrome-OSAS) olan hastalar oluşturmaktadır. OSAS hemen her organı
olumsuz etkileyerek yaşam süresi ve yaşam kalitesini azaltan ve yaşlılarda görülen en sık ve en önemli uyku bozukluklarından biridir. Yapılan bazı çalışmalarda OSAS sıklığının yaşlı kadınlarda % 4, yaşlı erkeklerde ise % 13 gibi oldukça yüksek olduğu saptanmıştır. Uyku sırasında solunumun durması, oksijen yoğunluğunda azalma ve gündüzleri artmış uyku hali ile karakterizedir. Apne; 10 saniye veya daha fazla süreyle ağız ve burunda hava akımının olmamasıdır.
Soru 3
Ayşe hanım 80 yaşındadır. Ayşe hanım akşamları uykusu gelmeden yatağa yatmakta, eğer yattıktan sonra ilk 30 dk uykusu gelmezse yataktan kalmakta ve yatmadan 5-6 saat önce ağır yiyecekler yemekten, sigara vb. ürünler tüketmekten kaçınmaktadır.
Buna göre Ayşe hanımın uyku bozukluğu tedavisi için yaptığı uygulamalar aşağıdakilerden hangisine aittir?
Buna göre Ayşe hanımın uyku bozukluğu tedavisi için yaptığı uygulamalar aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Uyku hijyeni
B
Talamik sendrom
C
Deformite
D
Viseral
E
Tremor
Açıklama:
- Yaşlılarda uyku bozukluklarının tedavisinde, uyku bozukluğu şikayeti ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir. Tedavide altta yatan neden anlaşılmaya çalışılmalıdır. Öncelikli olarak ilaç dışı yöntemler denenmelidir, gerekirse bazı ilaçlar verilebilir. İlaç dışı, kişinin uyku kalitesini arttırmak amacıyla yapılan bazı uygulamalara “uyku hijyeni” denilir. Uyku hijyeni konusunda şunlar yapılabilir:
• Uyku gelmeden yatağa yatılmamalıdır
• Yatak odası sadece uyumak için kullanılmalıdır.
• Yattıktan sonra 30 dk içinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkmalı, yatakta uyumaya çalışılmamalıdır.
• Yatak odası mümkün olduğunca sessiz ve karanlık olmalıdır.
• Yatmadan 5-6 saat öncesinde ağır yiyecekler yemek, çay, kahve, kola ve alkol almaktan kaçınılmalıdır.
• Oda ısısı sıcak ya da soğuk olmamalıdır.
• Yatmaya yakın sigara ve benzeri ürünler içilmemelidir. - • Gündüz kestirmelerinden kesinlikle kaçınılmalıdır.
• Gün içinde hafif egzersiz ve yürüyüş yapılmalıdır.
Soru 4
- İlaç tedavisinin gerçekten gerekli olup olmadığı kesinleştirilmeli.
- Yaşlının başka kullandığı ilaçlar, sigara, alkol gibi maddeler sorgulanmalı.
- Yaşlılarda tedaviye yüksek dozla başlanmalı.
- Tedavi mümkün olduğunca basitleştirilmeli.
Yukarıdakilerden hangileri yaşlılarda akılcı ilaç kullanımının temel ilkeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
I-II-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Yaşlılarda akılcı
ilaç kullanımı önemlidir. Akılcı ilaç kullanımının
temel ilkeleri:
1. İlaç tedavisinin gerçekten gerekli olup olmadığı kesinleştirilmeli.
2. Yaşlının başka kullandığı ilaçlar, sigara, alkol gibi maddeler sorgulanmalı. çeteye yazılan ilaçların farmakolojik özellikleri incelenmeli.
4. Yaşlılarda tedaviye düşük dozla başlanmalı.
5. Tedavi mümkün olduğunca basitleştirilmeli,
yaşlı hastanın tedaviye uyumu sağlanmalı.
6. Tedavi düzenli olarak gözden geçirilmeli.
7. Her ilacın yeni sorunlar çıkarabileceği akıldan çıkarılmamalı.
ilaç kullanımı önemlidir. Akılcı ilaç kullanımının
temel ilkeleri:
1. İlaç tedavisinin gerçekten gerekli olup olmadığı kesinleştirilmeli.
2. Yaşlının başka kullandığı ilaçlar, sigara, alkol gibi maddeler sorgulanmalı. çeteye yazılan ilaçların farmakolojik özellikleri incelenmeli.
4. Yaşlılarda tedaviye düşük dozla başlanmalı.
5. Tedavi mümkün olduğunca basitleştirilmeli,
yaşlı hastanın tedaviye uyumu sağlanmalı.
6. Tedavi düzenli olarak gözden geçirilmeli.
7. Her ilacın yeni sorunlar çıkarabileceği akıldan çıkarılmamalı.
Soru 5
Ahmet bey 75 yaşındadır. Ahmet bey sıklıkla arkadaşları ile buluşmak amacıyla oturduğu evin yakınlarındaki parka gitmektedir. Ancak son zamanlarda bu aktiviteyi gerçekleştirmekte zorlanmaktadır. Çünkü parka vardığında aniden ve şiddetli bir biçimde idrar yapma isteğiyle idrarını kaçırmaktadır.
Yukarıdaki örnek olayda yaşanan problem durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Yukarıdaki örnek olayda yaşanan problem durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Stres inkontinans
B
Urge (sıkışma) tarzında inkontinans
C
Karışık tipte inkontinans
D
Tremor
E
Kabızlık
Açıklama:
Sosyal ya da hijyenik sorun haline gelen ve objektif olarak gösterilebilen idrar kaçırmaktır. Üriner inkontinans sık karşılaşılan bir sorundur. Kadınlarda daha sık karşılaşılır. Yaşla beraber mesanenin kasılması, kapasitesi ve işemeyi erteleyebilme yeteneği azalır. İdrar inkontinansı yaşlılar için büyük bir problem haline gelebilmektedir. Utanma, çekingenlik, soyutlanma ve depresyona neden
olabilmektedir. ABD’de evde yaşayan yaşlıların %15-30’unda, huzurevinde kalanların %50’sinde inkontinans problemi vardır. İdrar kaçırmada; mesane, üretra ve taban kasları ve bunlar arasındaki sinir iletimlerindeki bozukluklar sorumlu olabilir.
• Stres inkontinans: Sfinkterdeki hafif bir zayıflık durumunda karın içi basıncın arttığı durumlarda (efor, egzersiz, öksürme, hapşırma, gülme) idrar kaçırmadır.
• Urge (sıkışma) tarzında inkontinans: Ani ve şiddetli idrar yapma isteğiyle idrar kaçırmadır.
• Karışık tipte inkontinans: Sıkışma ve stres inkontinans yakınmasının bir arada bulunmasıdır.
• Üriner inkontinansda risk faktörleri: kadınlarda; hamilelik, doğum, rahim ameliyatı, menopoz, erkeklerde; iyi huylu prostat büyümesi, geçirilmiş prostat ameliyatı ve her iki cinsde obezite, mobilite bozuklukları, bazı sistemik hastalıklar, nörolojik hastalıklar, ilaçlar, sigara ve kafein tüketimi olarak sayılabilir.
olabilmektedir. ABD’de evde yaşayan yaşlıların %15-30’unda, huzurevinde kalanların %50’sinde inkontinans problemi vardır. İdrar kaçırmada; mesane, üretra ve taban kasları ve bunlar arasındaki sinir iletimlerindeki bozukluklar sorumlu olabilir.
• Stres inkontinans: Sfinkterdeki hafif bir zayıflık durumunda karın içi basıncın arttığı durumlarda (efor, egzersiz, öksürme, hapşırma, gülme) idrar kaçırmadır.
• Urge (sıkışma) tarzında inkontinans: Ani ve şiddetli idrar yapma isteğiyle idrar kaçırmadır.
• Karışık tipte inkontinans: Sıkışma ve stres inkontinans yakınmasının bir arada bulunmasıdır.
• Üriner inkontinansda risk faktörleri: kadınlarda; hamilelik, doğum, rahim ameliyatı, menopoz, erkeklerde; iyi huylu prostat büyümesi, geçirilmiş prostat ameliyatı ve her iki cinsde obezite, mobilite bozuklukları, bazı sistemik hastalıklar, nörolojik hastalıklar, ilaçlar, sigara ve kafein tüketimi olarak sayılabilir.
Soru 6
- Myopi
- Katarakt
- Sarı nokta hastalığı
- Tremor
Yukarıdakilerden hangileri görme keskinliğinde azalmanın nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Yaşlılarda görme sorunlarıyla sık karşılaşılır. Görmeyi azaltabilecek hastalıklar oldukça fazladır. Yaşlılarda görülen en önemli görme sorunu, görme keskinliğinin azalmasıdır. Görme keskinliğinde azalmanın nedenleri:
a. Görme kusurları: Yaş ilerlemesiyle birlikte
özellikle yakın gözlüğüne ihiyaç duyulur. Yakın
gözlük takma yaşı genetiğe bağlı olabilir. Myopi,
hipermetropi, astigmat görme kusurlarıdır.
b. Katarakt: Myopi uzağı net görememe, hipermetropi ise yakını net görememe olarak tanımlanır.
c. Sarı nokta hastalığı: Gözde makula ismi verilen bölgenin yaşlanmaya bağlı olarak bozulmasıdır.
Kişinin baktığı alanda bulanıklık ve karanlık oluşur.
d. Glokom: Glokom dünya üzerinde önlenebilir körlük nedenlerinin en önde gelen sebeplerinden birisidir. Göz içi sıvı basıncının yükselmesidir.
a. Görme kusurları: Yaş ilerlemesiyle birlikte
özellikle yakın gözlüğüne ihiyaç duyulur. Yakın
gözlük takma yaşı genetiğe bağlı olabilir. Myopi,
hipermetropi, astigmat görme kusurlarıdır.
b. Katarakt: Myopi uzağı net görememe, hipermetropi ise yakını net görememe olarak tanımlanır.
c. Sarı nokta hastalığı: Gözde makula ismi verilen bölgenin yaşlanmaya bağlı olarak bozulmasıdır.
Kişinin baktığı alanda bulanıklık ve karanlık oluşur.
d. Glokom: Glokom dünya üzerinde önlenebilir körlük nedenlerinin en önde gelen sebeplerinden birisidir. Göz içi sıvı basıncının yükselmesidir.
Soru 7
Beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Akut Myokard Enfarktüsü
B
Anjina Pektoris
C
Karın Ağrısı
D
Senkop
E
Glokom
Açıklama:
Senkop, beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına denir. Baygınlık hissi ya da presenkop, ani güç kaybı, başağrısı, bulanık görme, terleme, bulantı, kusma belirtilerinin olduğu durumdur, senkop bu durumun daha ileri halini gösterir. Bilinç kaybının düzeyi değişkendir. Hasta bazen
çevresinden tamamen habersiz değildir. Konuşulan sesleri duyabilir veya çevredeki insanları bulanık olarak görebilir. Çoğunlukla tam bir bilinç kaybı ve cevapsızlık oluşur. Hasta hareketsiz yatar, tüm kasları gevşemiş, göz bebekleri genişlemiştir. Nabızları zayıf, yavaş ya da hissedilemez, sistolik kan basıncı düşer, solunum çoğunlukla seçilemez.
çevresinden tamamen habersiz değildir. Konuşulan sesleri duyabilir veya çevredeki insanları bulanık olarak görebilir. Çoğunlukla tam bir bilinç kaybı ve cevapsızlık oluşur. Hasta hareketsiz yatar, tüm kasları gevşemiş, göz bebekleri genişlemiştir. Nabızları zayıf, yavaş ya da hissedilemez, sistolik kan basıncı düşer, solunum çoğunlukla seçilemez.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi osteoartritde eklemde meydana gelen değişikliklerden değildir?
Seçenekler
A
Eklem kıkırdağı kabalaşır, dejenere olur ve işlevini yitirir.
B
Rengi parlak mavimsi renkten met ve sarımsı renge döner.
C
Kayganlığını kaybederek pürtüklü bir hal alır.
D
Eklemi oluşturan kemikler arasındaki mesafe azalır.
E
Eklemlerde yumuşaklık hissi oluşur.
Açıklama:
Osteoartritde eklemde meydana gelen değişiklikler şunlardır:
1. Eklem kıkırdağı kabalaşır, dejenere olur ve işlevini yitirir.
2. Rengi parlak mavimsi renkten met ve sarımsı renge döner.
3. Kayganlığını kaybederek pürtüklü, çukurlu bir hal alır.
4. Eklemi oluşturan kemikler arasındaki mesafe azalır, eklem aralığı daralır. Radyagrafide bu daralma
ve osteofit denilen kemik çıkıntıları görülür.
Osteoartritli hastalarda en önemli semptom ağrıdır. Ağrı önceleri eklemin hareketiyle olur ve istirahat ile azalır. Hastalığın ilerlemesi ile istirahat sırasında da ağrı olabilir. Eklemlerde sertlik ve katılık hissi olur. Hareket sırasında eklemlerden kıtırtı şeklinde ses gelir. Eklemde şişlik, deformite olabilir. Hastanın öyküsü, eklem muayenesi, radyolojik
incelemeler, laboratuar incelemeleri, gerekirse MR veya sintigrafi yöntemiyle tanı konur.
1. Eklem kıkırdağı kabalaşır, dejenere olur ve işlevini yitirir.
2. Rengi parlak mavimsi renkten met ve sarımsı renge döner.
3. Kayganlığını kaybederek pürtüklü, çukurlu bir hal alır.
4. Eklemi oluşturan kemikler arasındaki mesafe azalır, eklem aralığı daralır. Radyagrafide bu daralma
ve osteofit denilen kemik çıkıntıları görülür.
Osteoartritli hastalarda en önemli semptom ağrıdır. Ağrı önceleri eklemin hareketiyle olur ve istirahat ile azalır. Hastalığın ilerlemesi ile istirahat sırasında da ağrı olabilir. Eklemlerde sertlik ve katılık hissi olur. Hareket sırasında eklemlerden kıtırtı şeklinde ses gelir. Eklemde şişlik, deformite olabilir. Hastanın öyküsü, eklem muayenesi, radyolojik
incelemeler, laboratuar incelemeleri, gerekirse MR veya sintigrafi yöntemiyle tanı konur.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi kalp damar hastalıklarını artıran nedenlerden değildir?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Sigara kullanımı
C
Şeker hastalığı
D
Kan yağlarının düşük olması
E
Fiziksel hareketsizlik
Açıklama:
Kalp damar hastalıkları, hastalık ve ölüm nedenleri arasında birinci sırada yer almaktadır. Bu sorunların başında Koroner Arter Hastalığı (KAH), hipertansiyon, dislipidemi (Kan yağlarının yüksekliği), Kalp yetmezliği, periferik arter (çevresel damar) hastalığı ve metabolik sendrom gelmektedir. Risk faktörü dediğimiz birçok etken kalp damar hastalıklarını arttırmaktadır. Bu risk faktörleri:
1. Hipertansiyon (kan basıncı yüksekliği)
2. Sigara kullanımı
3. Şişmanlık
4. Fiziksel hareketsizlik
5. Kan yağlarının yüksek olması
6. Şeker hastalığı
7. İleri yaş (erkeklerde > 45 yaş, kadınlarda > 55 yaş)
8. Erkek cinsiyet
9. Ailede erken yaşta kalp damar hastalığı öyküsü olmasıdır.
1. Hipertansiyon (kan basıncı yüksekliği)
2. Sigara kullanımı
3. Şişmanlık
4. Fiziksel hareketsizlik
5. Kan yağlarının yüksek olması
6. Şeker hastalığı
7. İleri yaş (erkeklerde > 45 yaş, kadınlarda > 55 yaş)
8. Erkek cinsiyet
9. Ailede erken yaşta kalp damar hastalığı öyküsü olmasıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi demansın erken evresinde meydana gelmektedir?
Seçenekler
A
Beslenmede yetersizlik
B
İdrar ve dışkı kaçırma
C
Aşırı sinirlilik
D
Hareket yeteneğinde kayıp
E
Unutkanlık
Açıklama:
Demans hastaları genel olarak erken, orta ve ileri olmak üzere üç evreye ayrılır. Hastalar zaman içerisinde erken evreden ileri evreye ilerlerler. Evreler arası geçiş süreleri hastadan hastaya farklılık göstermekle birlikte ortalama 2-5yıldır. Alzheimer hastalığında başlangıçta hafif bir unutkanlık vardır.
Soru 11
- Yatak odası sadece uyumak için kullanılmalıdır.
- Yatak odası mümkün olduğunca sessiz ve karanlık olmalıdır.
- Yattıktan sonra uzun süre uykuya dalınmasa bile yataktan kalkılmamalı, uyku modu bozulmamalıdır.
Yukarıda verilen uyku hijyeni önerilerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve IIII
Açıklama:
İlaç dışı, kişinin uyku kalitesini arttırmak amacıyla yapılan bazı uygulamalara “uyku hijyeni” denilir. Uyku hijyeni konusunda şunlar yapılabilir:
• Uyku gelmeden yatağa yatılmamalıdır
• Yatak odası sadece uyumak için kullanılmalıdır.
• Yattıktan sonra 30 dk içinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkmalı, yatakta uyumaya çalışılmamalıdır.
• Yatak odası mümkün olduğunca sessiz ve karanlık olmalıdır.
• Yatmadan 5-6 saat öncesinde ağır yiyecekler yemek, çay, kahve, kola ve alkol almaktan kaçınılmalıdır.
• Oda ısısı sıcak ya da soğuk olmamalıdır.
• Yatmaya yakın sigara ve benzeri ürünler içilmemelidir
• Uyku gelmeden yatağa yatılmamalıdır
• Yatak odası sadece uyumak için kullanılmalıdır.
• Yattıktan sonra 30 dk içinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkmalı, yatakta uyumaya çalışılmamalıdır.
• Yatak odası mümkün olduğunca sessiz ve karanlık olmalıdır.
• Yatmadan 5-6 saat öncesinde ağır yiyecekler yemek, çay, kahve, kola ve alkol almaktan kaçınılmalıdır.
• Oda ısısı sıcak ya da soğuk olmamalıdır.
• Yatmaya yakın sigara ve benzeri ürünler içilmemelidir
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi nörojenik kökenli ağrılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sinir kökü basıları
B
Periferik nöropatiler
C
Postherpetik nevraljiler
D
Talamik sendrom
E
Anjina pektoris
Açıklama:
Sinir kökü basıları, periferik nöropatiler, postherpetik nevraljiler (örneğin zona sonrası ağrılar), talamik sendrom nörojenik kökenli ağrılardır. Anjina pektoris damarsal kökenli ağrılardandır.
Soru 13
Beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Senkop
B
Akut Myokard Enfarktüsü
C
Anjina Pektoris
D
Distansiyon
E
Presbiyopi
Açıklama:
Baygınlık hissi ya da presenkop, ani güç kaybı, başağrısı, bulanık görme, terleme, bulantı, kusma belirtilerinin olduğu durumdur, senkop bu durumun daha ileri halini gösterir.
Beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına senkop denir.
Beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına senkop denir.
Soru 14
- Hasta başı yüksekte kalacak şekilde yatırılırsa nabız kuvvetlenir.
- Alnına ve ensesine soğuk kompres uygulanabilir.
- Tüm sıkı elbiseleri ve vücudunu sıkan şeyler gevşetilmelidir.
Yukarıda verilen senkop durumundaki hastaya yapılabilecek müdahalelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hasta baş aşağı, ayaklar yukarı pozisyonda (Trendelenburg pozisyonu) yatırılırsa beyne kan akımı daha fazla engellenemez. Nabız giderek kuvvetlenir, yüzün rengi eski haline dönmeye başlar. Alnına ve ensesine soğuk kompres uygulanabilir. Tüm sıkı elbiseleri ve vücudunu sıkan şeyler gevşetilmelidir.
Soru 15
- Eklem kıkırdağı kabalaşır, dejenere olur ve işlevini yitirir.
- Kayganlığını kaybederek pürtüklü, çukurlu bir hal alır.
- Rengi sarımsı bir renkten mavimsi bir renge döner.
Yukarıda verilen osteoartritde eklemde meydana gelen değişikliklerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Osteoartritde eklemde meydana gelen değişiklikler şunlardır:
1. Eklem kıkırdağı kabalaşır, dejenere olur ve işlevini yitirir.
2. Rengi parlak mavimsi renkten met ve sarımsı renge döner.
3. Kayganlığını kaybederek pürtüklü, çukurlu bir hal alır.
4. Eklemi oluşturan kemikler arasındaki mesafe azalır, eklem aralığı daralır. Radyagrafide bu daralma ve osteofit denilen kemik çıkıntıları görülür.
1. Eklem kıkırdağı kabalaşır, dejenere olur ve işlevini yitirir.
2. Rengi parlak mavimsi renkten met ve sarımsı renge döner.
3. Kayganlığını kaybederek pürtüklü, çukurlu bir hal alır.
4. Eklemi oluşturan kemikler arasındaki mesafe azalır, eklem aralığı daralır. Radyagrafide bu daralma ve osteofit denilen kemik çıkıntıları görülür.
Soru 16
Birleşik Ulusal Komitenin 7. Raporuna göre (JNC-VII), kan basıncının ortalamasının en az kaç mmHg olması hipertansiyon olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
110/70 mmHg
B
120/80 mmHg
C
130/80 mmHg
D
140/90 mmHg
E
150/90 mmHg
Açıklama:
Hipertansiyonun tanısı ve tedavisiyle ilgili olarak Birleşik Ulusal Komitenin 7. Raporuna göre (JNC-VII), kan basıncının iki ayrı ölçüm yapıldıktan sonra ortalamasının 140/90 mmHg ve daha üzerinde bulunması hipertansiyon olarak adlandırılır.
Soru 17
1. Dispne (Nefes darlığı)
2. Bacak ve bileklerde şişme
3. Yüksek yastıkla yatma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 65 yaş üstü kalp yetmezliğinin belirtilerindendir?
2. Bacak ve bileklerde şişme
3. Yüksek yastıkla yatma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 65 yaş üstü kalp yetmezliğinin belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Altmış beş yaş üzerinde kalp yetmezliği nedenleri arasında birinci sırayı hipertansiyon alır. En sık görülen belirtiler:
• Dispne (Nefes darlığı), ilk zamanlar hareket esnasında, daha sonra istirahat esnasında.
• Çabuk yorulma, halsizlik
• Gece artan nefes darlığı veya öksürük (paroksismal noktürnal dispne)
• Ortopne (yüksek yastıkla yatma veya dik pozisyonda oturma)
• Karında dolgunluk
• Bacak ve bileklerde şişme
• Çarpıntı (taşikardi)
• Bulantı, iştahsızlık
• Dispne (Nefes darlığı), ilk zamanlar hareket esnasında, daha sonra istirahat esnasında.
• Çabuk yorulma, halsizlik
• Gece artan nefes darlığı veya öksürük (paroksismal noktürnal dispne)
• Ortopne (yüksek yastıkla yatma veya dik pozisyonda oturma)
• Karında dolgunluk
• Bacak ve bileklerde şişme
• Çarpıntı (taşikardi)
• Bulantı, iştahsızlık
Soru 18
1. Saçlarda dökülme
2. Kilo kaybı
3. Halsizlik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hipotiroidinin belirtilerindendir?
2. Kilo kaybı
3. Halsizlik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hipotiroidinin belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Hipotiroidi tedavisi olan bir hastalıktır, nedene bağlı olarak hayat boyu tedavi gerekebilir. Sık görülen şikayetler olarak kabızlık, saçlarda dökülme, kilo alımı, halsizlik, yorgunluk, çok üşüme, uyku hali, unutkanlık ve depresyon belirtilmekte. Yaşlılarda hipotirodi bulguları sıklıkla yaşa bağlı doğal değişiklikler olarak düşünülmekte ve tanı gecikebilmektedir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi demansın erken evre belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hesaplamada zorluklar
B
Eşyaları kaybetme
C
Basit bakım yeteneklerinin kaybı
D
Soru veya cümlelerin tekrarı
E
Kelime bulmada zorluk
Açıklama:
Demans hastaları genel olarak erken, orta ve ileri olmak üzere üç evreye ayrılır. Hastalar zaman içerisinde erken evreden ileri evreye ilerlerler. Evrelerarası geçiş süreleri hastadan hastaya farklılık göstermekle birlikte ortalama 2-5yıldır.
Erken Evre
• Unutkanlık, kelime bulmada zorluk
• Kişilik değişikliği
• Hesaplamada zorluklar
• Eşyaları kaybetme, yerini karıştırma
• Soru veya cümlelerin tekrarı
• Kişi, yer ve zaman kavramının karıştırılması
Orta Evre
• Bellek kaybında artış
• Uygunsuz kelime kullanma
• Basit bakım yeteneklerinin kaybı
• Kişilik değişikliği, gece-gündüz ayırımının kaybı
• Uzak akraba, arkadaş hatırlayamama
• İletişim zorluğu
• Aşırı sinirlilik, amaçsız gezinme, hayal görme
İleri Evre
• Beslenmede yetersizlik
• İdrar ve dışkı kaçırma
• Hareket yeteneğinde kayıp-yatağa bağımlılık
• Son dönemde tüm hareket, konuşma ve yeme fonksiyonlarının kaybı.
Erken Evre
• Unutkanlık, kelime bulmada zorluk
• Kişilik değişikliği
• Hesaplamada zorluklar
• Eşyaları kaybetme, yerini karıştırma
• Soru veya cümlelerin tekrarı
• Kişi, yer ve zaman kavramının karıştırılması
Orta Evre
• Bellek kaybında artış
• Uygunsuz kelime kullanma
• Basit bakım yeteneklerinin kaybı
• Kişilik değişikliği, gece-gündüz ayırımının kaybı
• Uzak akraba, arkadaş hatırlayamama
• İletişim zorluğu
• Aşırı sinirlilik, amaçsız gezinme, hayal görme
İleri Evre
• Beslenmede yetersizlik
• İdrar ve dışkı kaçırma
• Hareket yeteneğinde kayıp-yatağa bağımlılık
• Son dönemde tüm hareket, konuşma ve yeme fonksiyonlarının kaybı.
Soru 20
1. Meme kanseri için 40 yaşın üzerinde kadınların yılda bir mamografi çektirmesi önerilmektedir.
2. Kalın barsak kanseri için; eğer bir risk faktörü yoksa 40 yaşından itibaren yılda bir dışkıda gizli kan testi önerilmektedir.
3. Prostat kanseri için 40 yaşından itibaren yılda bir rektal tuşe denilen parmakla makat muayenesi önerilmektedir.
Yukarıda kanserde erken teşhis için yapılan taramalarla ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Kalın barsak kanseri için; eğer bir risk faktörü yoksa 40 yaşından itibaren yılda bir dışkıda gizli kan testi önerilmektedir.
3. Prostat kanseri için 40 yaşından itibaren yılda bir rektal tuşe denilen parmakla makat muayenesi önerilmektedir.
Yukarıda kanserde erken teşhis için yapılan taramalarla ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Kanserlerde erken teşhis çok önemlidir. Erken teşhis edildiğinde hayatta kalma oranı artmaktadır. Erken teşhis için taramalar önemlidir. Meme kanseri için 40 yaşın üzerinde kadınların yılda bir mamografi çektirmesi, yılda bir klinik muayene yaptırması ve ayda bir kendi kendine meme muayenesi yaptırması önerilmektedir. Rahim ağzı kanseri için beş yılda bir pap-smear testi yaptırması önemlidir. Kalın barsak kanseri için; eğer bir risk faktörü yoksa 50 yaşından itibaren yılda bir dışkıda gizli kan testi ve 10 yılda bir kolonoskopi taraması önerilir. Prostat kanseri, erken teşhis ile tamama yakın tedavi şansı olan bir kanserdir. 50 yaşından itibaren yılda bir rektal tuşe denilen parmakla makat muayenesi ve PSA testinin yapılması önerilmektedir.
Soru 21
İnsomia terimi hangi sağlık sorununu belirtmektedir?
Seçenekler
A
Ağrı
B
Uyku sorunları
C
Ağız diş sağlığı
D
Görme kaybı
E
İşitme kaybı
Açıklama:
İnsomnia
Uykuya dalmakda ve sürdürmede güçlük, sabah erken kalkma ve kalktığında dinlenilememiş olmadır. Yaşlılıkta en sık karşılaşılan uyku yakınmasıdır. Doğru cevap B' dir.
Uykuya dalmakda ve sürdürmede güçlük, sabah erken kalkma ve kalktığında dinlenilememiş olmadır. Yaşlılıkta en sık karşılaşılan uyku yakınmasıdır. Doğru cevap B' dir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Obstrüktif uyku apne sendromu durumda uygulanan önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Kilo almak
B
Sık aralıklı sedatif ilaç kullanmak
C
Sırtüstü uyumaya zorlamak
D
Yatmadan önce karnı doyurmak
E
Sebep olan hastalık varsa bunu bulmak
Açıklama:
OSAS’ın tedavisinde genel önlemler şunlardır
• Kilo verme: Obezite OSAS için önemli bir risk faktörüdür. Obez olan kişilere kilo verdirmek önemlidir.
• Alkol ve sigara ve sedatiflerden sakınma: Obstriktif uyku apnelerini arttıran, sigara ve sedatif ilaçlardan sakınılması gerekir.
• Yatış pozisyonu: Bu hastalığın ağırlığı sırt üstü yatmayla artar. Bunun için sırtüstü yatmaları engellenebilir.
• Eşlik eden hastalıkların tedavisi: OSAS’ın bazı hastalıklarla ilişkisi vardır. Özellikle hipotiroidi ve akromegali varsa tedavi edilmelidir. Doğru cevap E' dir.
• Kilo verme: Obezite OSAS için önemli bir risk faktörüdür. Obez olan kişilere kilo verdirmek önemlidir.
• Alkol ve sigara ve sedatiflerden sakınma: Obstriktif uyku apnelerini arttıran, sigara ve sedatif ilaçlardan sakınılması gerekir.
• Yatış pozisyonu: Bu hastalığın ağırlığı sırt üstü yatmayla artar. Bunun için sırtüstü yatmaları engellenebilir.
• Eşlik eden hastalıkların tedavisi: OSAS’ın bazı hastalıklarla ilişkisi vardır. Özellikle hipotiroidi ve akromegali varsa tedavi edilmelidir. Doğru cevap E' dir.
Soru 23
Yaşlılarda sık rastlanan ağrı nedenlerinden biride nörojenik kökenli ağrılardır. Aşağıdakilerden hangisi buna neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Postherpetik nevraljiler
B
Anjina pektoris
C
Temporal arterit
D
Senil osteoporoz
E
Hemoroid
Açıklama:
Nörojenik kökenli ağrılar: Sinir kökü basıları, periferik nöropatiler, postherpetik nevraljiler (örneğin zona sonrası ağrılar), talamik sendrom. Doğru cevap A' dır.
Soru 24
Posterior serebral arterden yetersiz kan akışıyla ilişkili olabilen, talamusun hasar görmesi sonucu vücudun ağrıya karşı aşırı hassas hale geldiği nadir görülen bir nörolojik bozukluğa ................... denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Paget hastalığı
B
Postherpetik nevralji
C
Talamik sendrom
D
Servikal-lumbal spondiloz
E
Fibromiyalji
Açıklama:
Talamik sendrom: posterior serebral arterden yetersiz kan akışıyla ilişkili olabilen, talamusun hasar görmesi sonucu vücudun ağrıya karşı aşırı hassas hale geldiği nadir görülen bir nörolojik bozukluktur. Doğru cevap C' dir.
Soru 25
Yaşlılarda görme sorunlarıyla sık karşılaşılır. Aşağıdakilerden hangisi görmeyi azaltabilecek hastalıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Katarakt
B
Sarı nokta hastalığı
C
Glokom
D
İnkontinans
E
Presbiyopi
Açıklama:
Yaşlılarda görme sorunlarıyla sık karşılaşılır. Görmeyi azaltabilecek hastalıklar oldukça fazladır. Yaşlılarda görülen en önemli görme sorunu, görme keskinliğinin azalmasıdır. Görme keskinliğinde azalmanın nedenleri:
a. Görme kusurları
b. Katarakt
c. Sarı nokta hastalığı
d. Glokom
a. Görme kusurları
b. Katarakt
c. Sarı nokta hastalığı
d. Glokom
Soru 26
Vitamin D eksikliği öncelikle yaşlılarda hangi akut duruma sebep olmaktadır?
Seçenekler
A
Ateroskleroz
B
Senkop
C
Düşme
D
Karın ağrısı
E
Safra taşı
Açıklama:
Öncelikle düşmeye neden olan sorunun saptanması gerekir. Görme, işitme muayeneleri yapılmalıdır. Baş dönmesi varsa araştırılmalıdır. Düşme riskini azaltacak çevre düzenlemeleri yapılmalıdır. Basit önlemler ile ev içinde karşılaşılabilecek kazaların önlenmesi mümkün olacaktır. Örneğin kaymayan terlikler kullanılmalı, zeminlerde kolayca kayılabilecek
halı, kilim, yolluk kullanılmamalı ya da bunların altına kaydırmaz malzemeler yerleştirilmelidir. Vitamin D eksikliği olanlarda vitamin D desteği etkili olabilir. Doğru cevap C' dir.
halı, kilim, yolluk kullanılmamalı ya da bunların altına kaydırmaz malzemeler yerleştirilmelidir. Vitamin D eksikliği olanlarda vitamin D desteği etkili olabilir. Doğru cevap C' dir.
Soru 27
İnfarktüsün en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Senkop
B
Ateroskleroz
C
Vitamin eksikliği
D
Terleme
E
Hipotansiyon
Açıklama:
Uzamış koroner iskemiye bağlı olarak gelişen, irreversibl kalp kası nekrozudur. Ateroskleroz(damar sertliği) enfarktüsün en sık nedenidir. Özellikle substernal bölgede sıkıştırıcı, baskı tarzında göğüs ağrısı ve rahatsızlık hissinden yakınılır. Doğru cevap B' dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Osteoporoza neden olan risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Menopoza girmiş olmak
B
Düşük kalsiyum içeren yiyeceklerle beslenme ve vitamin D eksikliği
C
Sigara içmek
D
50 yaşın üstünde olmak
E
Uzun ve kilolu olmak
Açıklama:
Osteoporozda en önemli risk faktörleri olarak:
• Kadın olmak
• 50 yaşın üstünde olmak
• Menopoza girmiş olmak
• Erkeklerde tetosterondaki azalma
• Düşük kalsiyum içeren yiyeceklerle beslenme ve vitamin D eksikliği
• Fiziksel aktivitenin azlığı, sedanter yaşam
• Sigara içmek
• Kısa boylu, düşük kilolu olmak
• Ailede osteoporozlu kişilerin olması gösterilmektedir. Doğru cevap E' dir.
• Kadın olmak
• 50 yaşın üstünde olmak
• Menopoza girmiş olmak
• Erkeklerde tetosterondaki azalma
• Düşük kalsiyum içeren yiyeceklerle beslenme ve vitamin D eksikliği
• Fiziksel aktivitenin azlığı, sedanter yaşam
• Sigara içmek
• Kısa boylu, düşük kilolu olmak
• Ailede osteoporozlu kişilerin olması gösterilmektedir. Doğru cevap E' dir.
Soru 29
Yağlılarda görülen dispne, çabuk yorulma, halsizlik, bacak ve bileklerde şişme, taşıkardi hangi akut sağlık sorununu işaret eder?
Seçenekler
A
Osteoartrit
B
Osteoporoz
C
Kalp yetmezliği
D
Demans
E
Anksiyete
Açıklama:
Kalp yetmezliği, kalp kasının yapısı veya işleyişinde bozulma olması nedeniylekalbin odacıklarının kanla dolma veya kanı pompalayabilme yeteneğinin bozulmasıdır.
En sık görülen belirtiler:
• Dispne (Nefes darlığı), ilk zamanlar hareket esnasında, daha sonra istirahat esnasında.
• Çabuk yorulma, halsizlik
• Gece artan nefes darlığı veya öksürük (paroksismal noktürnal dispne)
• Ortopne (yüksek yastıkla yatma veya dik pozisyonda oturma)
• Karında dolgunluk
• Bacak ve bileklerde şişme
• Çarpıntı (taşikardi)
• Bulantı, iştahsızlık
En sık görülen belirtiler:
• Dispne (Nefes darlığı), ilk zamanlar hareket esnasında, daha sonra istirahat esnasında.
• Çabuk yorulma, halsizlik
• Gece artan nefes darlığı veya öksürük (paroksismal noktürnal dispne)
• Ortopne (yüksek yastıkla yatma veya dik pozisyonda oturma)
• Karında dolgunluk
• Bacak ve bileklerde şişme
• Çarpıntı (taşikardi)
• Bulantı, iştahsızlık
Soru 30
Hangi organdaki kanserin erken teşhisi için PSA testinin yapılması önerilmektedir?
Seçenekler
A
Prostat
B
Pankreas
C
Akciğer
D
Kolon
E
Karaciğer
Açıklama:
Prostat kanseri, erken teşhis ile tamama yakın tedavi şansı olan bir kanserdir. 50 yaşından
itibaren yılda bir rektal tuşe denilen parmakla makat muayenesi ve PSA testinin yapılması önerilmektedir. Doğru cevap A' dır.
itibaren yılda bir rektal tuşe denilen parmakla makat muayenesi ve PSA testinin yapılması önerilmektedir. Doğru cevap A' dır.
Soru 31
Uykuya dalmakta ve sürdürmede güçlük, sabah erken kalkma ve kalktığında dinlenilememiş olma durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uyku apnesi
B
İnsomnia
C
Talamik Sendrom
D
Afazi
E
Dizartri
Açıklama:
İnsomnia
Uykuya dalmakta ve sürdürmede güçlük, sabah erken kalkma ve kalktığında dinlenilememiş olmadır. Yaşlılıkta en sık karşılaşılan uyku yakınmasıdır. İnsomnia süresine göre; kısa süreli ve süreğen (kronik) olmak üzere sınıflandırılır.
Uykuya dalmakta ve sürdürmede güçlük, sabah erken kalkma ve kalktığında dinlenilememiş olmadır. Yaşlılıkta en sık karşılaşılan uyku yakınmasıdır. İnsomnia süresine göre; kısa süreli ve süreğen (kronik) olmak üzere sınıflandırılır.
Soru 32
I- Uyku gelmeden yatağa yatılmalıdır.
II- Yatak odası sadece uyumak için kullanılmalıdır.
III- Yattıktan sonra 30 dk içinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkmamalı, yatakta uyumaya çalışılmalıdır.
IV- Yatak odası mümkün olduğunca sessiz ve karanlık olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri uyku hijyeni konusunda yapılması gerekenlerdendir?
II- Yatak odası sadece uyumak için kullanılmalıdır.
III- Yattıktan sonra 30 dk içinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkmamalı, yatakta uyumaya çalışılmalıdır.
IV- Yatak odası mümkün olduğunca sessiz ve karanlık olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri uyku hijyeni konusunda yapılması gerekenlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Uyku hijyeni konusunda şunlar yapılabilir:
• Uyku gelmeden yatağa yatılmamalıdır
• Yatak odası sadece uyumak için kullanılmalıdır.
• Yattıktan sonra 30 dk içinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkmalı, yatakta uyumaya çalışılmamalıdır.
• Yatak odası mümkün olduğunca sessiz ve karanlık olmalıdır.
• Yatmadan 5-6 saat öncesinde ağır yiyecekler yemek, çay, kahve, kola ve alkol almaktan kaçınılmalıdır.
• Oda ısısı sıcak ya da soğuk olmamalıdır.
• Yatmaya yakın sigara ve benzeri ürünler içilmemelidir.
• Uyku gelmeden yatağa yatılmamalıdır
• Yatak odası sadece uyumak için kullanılmalıdır.
• Yattıktan sonra 30 dk içinde uykuya dalınamazsa yataktan kalkmalı, yatakta uyumaya çalışılmamalıdır.
• Yatak odası mümkün olduğunca sessiz ve karanlık olmalıdır.
• Yatmadan 5-6 saat öncesinde ağır yiyecekler yemek, çay, kahve, kola ve alkol almaktan kaçınılmalıdır.
• Oda ısısı sıcak ya da soğuk olmamalıdır.
• Yatmaya yakın sigara ve benzeri ürünler içilmemelidir.
Soru 33
Senil osteoporoz (yaşlılığa bağlı kemik erimesi), Paget hastalığı (Kemik yapım ve yıkım dengesinin bozulması) deformitelere ve hareketsizliğe neden olur. Bu hastalıklarla oluşan ağrı nedeni aşağıdaki gruplardan hangisidir?
Seçenekler
A
Damarsal kökenli ağrılar
B
Nörojenik kökenli ağrılar
C
Kemik kökenli ağrılar
D
Adale kökenli ağrılar
E
Visceral kökenli ağrılar
Açıklama:
Kemik kökenli ağrılar: Senil osteoporoz (yaşlılığa bağlı kemik erimesi), Paget hastalığı (Kemik yapım ve yıkım dengesinin bozulması) deformitelere ve hareketsizliğe neden olur.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi akılcı ilaç kullanımının temel ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İlaç tedavisinin gerçekten gerekli olup olmadığı kesinleştirilmeli
B
Yaşlının başka kullandığı ilaçlar, sigara, alkol gibi maddeler sorgulanmalı
C
Yaşlılarda tedaviye yüksek dozla başlanmalı
D
Tedavi mümkün olduğunca basitleştirilmeli, yaşlı hastanın tedaviye uyumu sağlanmalı
E
Tedavi düzenli olarak gözden geçirilmeli
Açıklama:
Akılcı ilaç kullanımının temel ilkeleri:
1. İlaç tedavisinin gerçekten gerekli olup olmadığı kesinleştirilmeli.
2. Yaşlının başka kullandığı ilaçlar, sigara, alkol gibi maddeler sorgulanmalı.
3. Reçeteye yazılan ilaçların farmakolojik özellikleri incelenmeli.
4. Yaşlılarda tedaviye düşük dozla başlanmalı.
5. Tedavi mümkün olduğunca basitleştirilmeli, yaşlı hastanın tedaviye uyumu sağlanmalı.
6. Tedavi düzenli olarak gözden geçirilmeli.
7. Her ilacın yeni sorunlar çıkarabileceği akıldan çıkarılmamalı.
1. İlaç tedavisinin gerçekten gerekli olup olmadığı kesinleştirilmeli.
2. Yaşlının başka kullandığı ilaçlar, sigara, alkol gibi maddeler sorgulanmalı.
3. Reçeteye yazılan ilaçların farmakolojik özellikleri incelenmeli.
4. Yaşlılarda tedaviye düşük dozla başlanmalı.
5. Tedavi mümkün olduğunca basitleştirilmeli, yaşlı hastanın tedaviye uyumu sağlanmalı.
6. Tedavi düzenli olarak gözden geçirilmeli.
7. Her ilacın yeni sorunlar çıkarabileceği akıldan çıkarılmamalı.
Soru 35
I- Enfeksiyonlar
II- Sigara kullanımı
III- Diyabet
Yukarıdaki faktörlerden hangisi veya hangileri yaşlılarda yara iyileşmesinde görülen gecikmelerin ve yetersizliklerin sebebidir?
II- Sigara kullanımı
III- Diyabet
Yukarıdaki faktörlerden hangisi veya hangileri yaşlılarda yara iyileşmesinde görülen gecikmelerin ve yetersizliklerin sebebidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Yaşlılarda yara iyileşmesinde gecikmeler ve yetersizlikler daha sık görülmektedir. Kronik iyileşmeyen yaraların nedenleri; infeksiyonlar, iskemi, radyasyon, damarsal patolojiler, travma, bazı ilaçlar, kanserler, şeker hastalığı, beslenme bozuklukları, alkol gibi nedenlerdir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi kabızlığın nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
İnaktivite
B
Hipokalsemi
C
Hiperkalsemi
D
Opioidler
E
Dehidratasyon
Açıklama:
Bir insanın normal alışkanlığından daha seyrek olarak katı bir gaita boşaltmasıdır. Günde üç kere ile haftada 3 kere arasında dışkılama normal kabul edilir. Sebepleri: İnaktivite, hiperkalsemi, azalmış gıda alımı, azalmış sıvı alımı, dehidratasyon, güçsüzlük nedeni ile tuvalete gidememe veya ıkınamama, alınan ilaçlar sebep olabilir. Opioidlere bağlı kabızlık en sık sebeptir. Kansere bağlı kabızlık da olabilir.
Soru 37
Yaşlı görmesi anlamına gelir. En yaygın göz rahatsızlığıdır. Belli bir yaşa gelen insanların tümü bu durumdan etkilenir. Yaşa bağlı olarak yakına bakış için gözün gösterdiği uyumun kaybolmasıdır.
Yukarıda detayları verilen yaşlılarda görülen rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda detayları verilen yaşlılarda görülen rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Miyopi
B
Hipermetrop
C
Astigmat
D
Presbiyopi
E
Glokom
Açıklama:
Presbiyopi, yaşlı görmesi anlamına gelir. Presbiyopi en yaygın göz rahtsızlığıdır. Belli bir yaşa gelen insanların tümü bu durumdan etkilenir. Yaşa bağlı olarak yakına bakış için gözün gösterdiği uyumun kaybolmasıdır. Presbiyopinin gelişmesindeki nedenler; lensdeki yaşlanma ve buna bağlı olarak lensin esnekliğinin kaybı ve iç katman esnekliğinde meydana gelen değişikliklerdir. Presbiyopi 40’lı yaşlarda başlar, bu durum daha önceden hipermetropisi olan kişilerde daha belirgin olur.
Soru 38
Beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybı durumuna verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Senkop
B
Anjina Pektoris
C
Myokard Enfarktüsü
D
Strok
E
İskemik atak
Açıklama:
Senkop, beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına denir.
Soru 39
I- Erkek olmak
II- 50 yaşın üstünde olmak
III- Kadınlarda menopoza girmiş olmak
IV- Kadınlarda tetosterondaki azalma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Osteoporozdaki en önemli risk faktörleri arasındadır?
II- 50 yaşın üstünde olmak
III- Kadınlarda menopoza girmiş olmak
IV- Kadınlarda tetosterondaki azalma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Osteoporozdaki en önemli risk faktörleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Osteoporozda en önemli risk faktörleri olarak:
• Kadın olmak
• 50 yaşın üstünde olmak
• Menopoza girmiş olmak
• Erkeklerde tetosterondaki azalma
• Düşük kalsiyum içeren yiyeceklerle beslenme ve vitamin D eksikliği
• Fiziksel aktivitenin azlığı, sedanter yaşam
• Sigara içmek
• Kısa boylu, düşük kilolu olmak
• Ailede osteoporozlu kişilerin olması gösterilmektedir.
• Kadın olmak
• 50 yaşın üstünde olmak
• Menopoza girmiş olmak
• Erkeklerde tetosterondaki azalma
• Düşük kalsiyum içeren yiyeceklerle beslenme ve vitamin D eksikliği
• Fiziksel aktivitenin azlığı, sedanter yaşam
• Sigara içmek
• Kısa boylu, düşük kilolu olmak
• Ailede osteoporozlu kişilerin olması gösterilmektedir.
Soru 40
Altmış beş yaş üzerinde kalp yetmezliği nedenleri arasında birinci sırayı hipertansiyon alır. Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyonun en sık görülen belirtileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dispne
B
Disfaji
C
Çabuk yorulma
D
Karında dolgunluk
E
Ortopne
Açıklama:
Altmış beş yaş üzerinde kalp yetmezliği nedenleri arasında birinci sırayı hipertansiyon alır. En sık görülen belirtiler:
• Dispne (Nefes darlığı), ilk zamanlar hareket esnasında, daha sonra istirahat esnasında.
• Çabuk yorulma, halsizlik
• Gece artan nefes darlığı veya öksürük (paroksismal noktürnal dispne)
• Ortopne (yüksek yastıkla yatma veya dik pozisyonda oturma)
• Karında dolgunluk
• Dispne (Nefes darlığı), ilk zamanlar hareket esnasında, daha sonra istirahat esnasında.
• Çabuk yorulma, halsizlik
• Gece artan nefes darlığı veya öksürük (paroksismal noktürnal dispne)
• Ortopne (yüksek yastıkla yatma veya dik pozisyonda oturma)
• Karında dolgunluk
Soru 41
I. Hareket kısıtlılığı
II. Anksiyete
III. Depresyon
IV. Uyku bozuklukları
V. Görme Kaybı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yaşlılarda kronik ağrının yol açtığı sağlık sorunlarındandır?
II. Anksiyete
III. Depresyon
IV. Uyku bozuklukları
V. Görme Kaybı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yaşlılarda kronik ağrının yol açtığı sağlık sorunlarındandır?
Seçenekler
A
I-II-III-V
B
I-II-III-V
C
II-III-V
D
III-IV-V
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Yaşlarda kronik ağrı yaşam kalitesini çok olumsuz olarak etkiler. Ağrı, yaşlı bireylerde anksiyete, depresyon, uyku bozuklukları ve hareket kısıtlılığına yol açar.
Soru 42
Yaşlılarda uyku bozukluklarının tedavisinde, öncelikli olarak hangi yöntem denenmelidir?
Seçenekler
A
Uyku bozukluklarında öncelikli olarak ilaç dışı yöntemler denenmelidir.
B
Gerekirse doktor gözetiminde bazı uyku ilaçları verilmeli.
C
Yaşlılarda tedaviye düşük dozla başlanmalı.
D
Tedavi mümkün olduğunca basitleştirilmeli, yaşlı hastanın tedaviye uyumu sağlanmalı.
E
Oda ısısı sıcaklığı arttırılmalıdır.
Açıklama:
Yaşlılarda uyku bozukluklarının tedavisinde, uyku bozukluğu şikayeti ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir. Tedavide altta yatan neden anlaşılmaya çalışılmalıdır. Öncelikli olarak ilaç dışı yöntemler denenmelidir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisinde kökeni ve hastalık eşleştirmesi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Damarsal kökenli ağrılar: Miyofasiyal ağrılar
B
Nörojenik kökenli ağrılar: Sinir kökü basıları
C
Kemik kökenli ağrılar: Osteoartrit
D
Eklem kökenli ağrılar: Senil osteoporoz
E
Adale kökenli ağrılar: Temporal arterit
Açıklama:
Yaşlılarda sık rastlanan ağrı nedenleri aşağıdaki gibidir (kanser dışındakiler):
1. Damarsal kökenli ağrılar: Otoimmün hastalıklar (bağışıklıkla ilgili): Temporal arterit (Şakak damarlarında iltihaplanma), İskemik hastalıklar (damarsal beslenmenin bozulması): anjina pektoris (göğüs ağrısı), Periferik vasküler (damarsal) hastalıklar, Tıkayıcı hastalıklar (damarlarda tıkanıklık yapan) arteriyel emboli.
2. Nörojenik kökenli ağrılar: Sinir kökü basıları, periferik nöropatiler, postherpetik nevraljiler (örneğin zona sonrası ağrılar), talamik sendrom.
3. Kemik kökenli ağrılar: Senil osteoporoz (yaşlılığa bağlı kemik erimesi), Paget hastalığı (Kemik yapım ve yıkım dengesinin bozulması) deformitelere ve hareketsizliğe neden olur.
4. Eklem kökenli ağrılar: Osteoartrit (eklem kireçlenmesi), servikal-lumbal spondiloz (omurgada kireçlenme), eklemleri tutan diğer hastalıklar.
5. Adale kökenli ağrılar: Polimiyaljia romatika (adale romatizması), hastalıklara ve ilaçlara ikincil miyopatiler (adale hastalığı), fibromiyalji, miyofasiyal ağrılar (yumuşak dokulara bağlı ağrılar), hareketsizliğe bağlı adale ve tendon (adale kirişleri) kontraktürleri (kısalmaları).
6. Viseral (iç organ) kökenli ağrılar: Peptik ülser veya hiatal herni(fıtık), safra kesesi taşı, divertiküller, spastik kolon, kabızlık, hemoroid
1. Damarsal kökenli ağrılar: Otoimmün hastalıklar (bağışıklıkla ilgili): Temporal arterit (Şakak damarlarında iltihaplanma), İskemik hastalıklar (damarsal beslenmenin bozulması): anjina pektoris (göğüs ağrısı), Periferik vasküler (damarsal) hastalıklar, Tıkayıcı hastalıklar (damarlarda tıkanıklık yapan) arteriyel emboli.
2. Nörojenik kökenli ağrılar: Sinir kökü basıları, periferik nöropatiler, postherpetik nevraljiler (örneğin zona sonrası ağrılar), talamik sendrom.
3. Kemik kökenli ağrılar: Senil osteoporoz (yaşlılığa bağlı kemik erimesi), Paget hastalığı (Kemik yapım ve yıkım dengesinin bozulması) deformitelere ve hareketsizliğe neden olur.
4. Eklem kökenli ağrılar: Osteoartrit (eklem kireçlenmesi), servikal-lumbal spondiloz (omurgada kireçlenme), eklemleri tutan diğer hastalıklar.
5. Adale kökenli ağrılar: Polimiyaljia romatika (adale romatizması), hastalıklara ve ilaçlara ikincil miyopatiler (adale hastalığı), fibromiyalji, miyofasiyal ağrılar (yumuşak dokulara bağlı ağrılar), hareketsizliğe bağlı adale ve tendon (adale kirişleri) kontraktürleri (kısalmaları).
6. Viseral (iç organ) kökenli ağrılar: Peptik ülser veya hiatal herni(fıtık), safra kesesi taşı, divertiküller, spastik kolon, kabızlık, hemoroid
Soru 44
I. Kadın olmak
II. 50 yaşın altında olmak
III. Menopoza girmiş olmak
IV. Uzun boylu olmak
V. Erkeklerde tetosterondaki azalma
Yukarıda Osteoporozda en önemli risk faktörleri olarak hangisi/hangileri verilmiştir?
II. 50 yaşın altında olmak
III. Menopoza girmiş olmak
IV. Uzun boylu olmak
V. Erkeklerde tetosterondaki azalma
Yukarıda Osteoporozda en önemli risk faktörleri olarak hangisi/hangileri verilmiştir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
III-IV-V
C
I-III-V
D
II-III-V
E
I-II-V
Açıklama:
Osteoporozda en önemli risk faktörleri olarak:
• Kadın olmak
• 50 yaşın üstünde olmak
• Menopoza girmiş olmak
• Erkeklerde tetosterondaki azalma
• Düşük kalsiyum içeren yiyeceklerle beslenme
ve vitamin D eksikliği
• Fiziksel aktivitenin azlığı, sedanter yaşam
• Sigara içmek
• Kısa boylu, düşük kilolu olmak
• Ailede osteoporozlu kişilerin olması gösterilmektedir. Doğru cevap C'dir.
• Kadın olmak
• 50 yaşın üstünde olmak
• Menopoza girmiş olmak
• Erkeklerde tetosterondaki azalma
• Düşük kalsiyum içeren yiyeceklerle beslenme
ve vitamin D eksikliği
• Fiziksel aktivitenin azlığı, sedanter yaşam
• Sigara içmek
• Kısa boylu, düşük kilolu olmak
• Ailede osteoporozlu kişilerin olması gösterilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 45
Akut sağlık sorunlarından biri olan Senkop'un tanımı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına denir.
B
Aralıklı gelen ve kramp tarzında karın ağrısıdır.
C
Eklem kıkırdağını tutan dejeneratif, ilerleyici özellikte olan, sistemik olmayan, özellikle yaşlılarda çok sık görülen eklem hastalığıdır.
D
Dokuların normal yapılarının bozulup normal fonksiyonlarını yapamayacak hale gelmeleridir.
E
Özellikle egzersiz ile ortaya çıkan göğüste baskı hissi ve anksiyetedir.
Açıklama:
Senkop, beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına denir. Baygınlık hissi ya da presenkop, ani güç kaybı, başağrısı, bulanık görme, terleme, bulantı, kusma belirtilerinin olduğu durumdur. Doğru cevap A'dır.
Soru 46
Uykuya dalmakda ve sürdürmede güçlük, sabah erken kalkma ve kalktığında dinlenilememiş olma haline ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnsomnia
B
Demans
C
Alzheimer
D
Akromegali
E
Obstrüktif uyku apne sendromu
Açıklama:
Uykuya dalmakda ve sürdürmede güçlük, sabah erken kalkma ve kalktığında dinlenilememiş olmadır. Yaşlılıkta en sık karşılaşılan uyku yakınmasıdır. İnsomnia süresine göre; kısa süreli ve süreğen (kronik) olmak üzere sınıflandırılır. Kısa süreli uykusuzluk geçici bir stresle ilişkilidir. Birkaç gün ya da hafta devam eder. Kronik insomnia ise daha uzun sürelidir. Kronik uykusuzluk, yaşam kalitesinin bozulmasına,
uykululuk haline ve kazalarda artmaya neden olur.
uykululuk haline ve kazalarda artmaya neden olur.
Soru 47
Kemiklerin normalde bulunması gereken anatomik şeklin dışında başka bir şekilde bulunması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Talamik sendrom
B
Akromegali
C
Deformite
D
Sfinkter
E
Dejenerasyon
Açıklama:
Kemiklerin normalde bulunması gereken anatomik şeklin dışında başka bir şekilde bulunması durumuna deformite denmektedir.
Soru 48
Peptik ülser veya hiatal herni(fıtık), safra kesesi taşı, divertiküller, spastik kolon, kabızlık ve hemoroid gibi rahatsızlıklar aşağıdaki hangi ağrı nedenini oluştururlar?
Seçenekler
A
Damarsal kökenli ağrılar
B
Nörojenik kökenli ağrılar
C
Adale kökenli ağrılar
D
Viseral (iç organ) kökenli ağrılar
E
Kemik kökenli ağrılar
Açıklama:
Peptik ülser veya hiatal herni(fıtık), safra kesesi taşı, divertiküller, spastik kolon, kabızlık ve hemoroid Viseral (iç organ) kökenli ağrılar grubu içerisindeki hastalıklardır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda en sık rastlanan travma türüdür?
Seçenekler
A
Düşme
B
Uyku bozukluğu
C
İşitme kaybı
D
Akut myokard infarktüsü
E
Demans
Açıklama:
Düşmeler, yaşlılarda en sık rastlanan travma türüdür.
Soru 50
Büyüme hormonunun aşırı üretilmesi sonucu ortaya çıkan kronik hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Primer insomnia
B
Akromegali
C
Anksiyete
D
Hipotroid
E
Demans
Açıklama:
Akromegali, büyüme hormonunun aşırı üretilmesi sonucu ortaya çıkan kronik hastalıktır.
Soru 51
Kemiklerin normalde bulunması gereken anatomik şeklin dışında başka bir şekilde bulunması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Talamik Sendrom
B
Osteoartrit
C
Deformite
D
Servikal-lumbal spondiloz
E
Polimiyaljia romatika
Açıklama:
Kemiklerin normalde bulunması gereken anatomik şeklin dışında başka bir şekilde bulunması durumuna deformite denir.
Soru 52
Sarı nokta hastalığı ile ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
40'lı yaşlarda başlar, bu durum daha önceden hipermetropisi olan kişilerde daha belirgin olur.
B
Şeker hastalığına bağlı olabilir.
C
Göz içi sıvı basıncının yükselmesidir.
D
Gözde makula adı verilen bölgenin yaşlanmaya bağlı olarak bozulmasıdır.
E
Göz tansiyonunun yüksekliği olarak da bilinir.
Açıklama:
Sarı nokta hastalığı; gözde makula adı verilen bölgenin yaşlanmaya bağlı olarak bozulmasıdır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi osteoartritde eklemde meydana gelen değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Eklem kıkırdağı kabalaşır, dejenere olur ve işlevini yitirir.
B
Rengi parlak mavimsi renkten mat ve sarımsı renge döner.
C
Kayganlığını kaybederek pürtüklü, çukurlu bir hal alır.
D
Eklemi oluşturan kemikler arasındaki mesafe azalır, eklem aralığı daralır.
E
Zaman içinde kemikler kalsiyum kaybederek delikli, zayıf ve kolay kırılabilir hale gelir.
Açıklama:
Zaman içinde kemikler kalsiyum kaybederek delikli, zayıf ve kolay kırılabilir hale gelir. Bu durum osteoporozda görülür.
Soru 54
Büyüme hormonunun aşırı üretilmesi sonucu ortaya çıkan ve kronik olan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Senkop
B
Tremor
C
Deformite
D
Talamik sendrom
E
Akromegali
Açıklama:
Büyüme hormonunun aşırı üretilmesi sonucu ortaya çıkan ve kronik olan hastalık akromegalidir.
Soru 55
Posterior serebral arterden yetersiz kan akışıyla ilişkili olabilen, talamusun hasar görmesi sonucu vücudun ağrıya karşı aşırı hassas hale geldiği nadir görülen bir nörolojik bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osteoartrit
B
Anjina pektoris
C
Glokom
D
Talamik sendrom
E
Deformite
Açıklama:
Posterior serebral arterden yetersiz kan akışıyla ilişkili olabilen, talamusun hasar görmesi sonucu vücudun ağrıya karşı aşırı hassas hale geldiği nadir görülen bir nörolojik bozukluk Talamik sendrom olarak adlandırılır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi yetersiz ağız hijyeni sonucu ortaya çıkan hafif bir diş hastalığıdır?
Seçenekler
A
Hiperkalsemi
B
Gingivitis
C
Sfinkter
D
Glokom
E
Osteopeni
Açıklama:
Hafif diş eti hastalığı olan “Gingivitis” yetersiz ağız hijyeni sonucu ortaya çıkar. Gingivitisin tedavi edilmesinde evde iyi ağız bakımı önemlidir. Gingivitis tedavi edilmezse ilerleyerek “periodontitis” oluşur. Diş plağı içindeki bakteriler, diş eti iltihabına neden olur. Diş plağının fırçalamayla diş üzerinden uzaklaştırılması gerekir. Özellikle ağız ve diş temizliği yetersiz, ağız kuruluğu olan, diş eti hastalıkları olan yaşlılarda ağız kokusu olur.
Soru 57
Sfinkterdeki hafif bir zayıflık durumunda karın içi basıncın arttığı durumlarda görülen ve sosyal ya da hijyenik sorun haline gelen ve
objektif olarak gösterilebilen rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
objektif olarak gösterilebilen rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres inkontinans
B
Urge (sıkışma) tarzında inkontinans
C
Karışık tipte inkontinans
D
Presbiakuz
E
Anjina Pektoris
Açıklama:
Sosyal ya da hijyenik sorun haline gelen ve objektif olarak gösterilebilen idrar kaçırmaktır. Üriner inkontinans sık karşılaşılan bir sorundur.
Kadınlarda daha sık karşılaşılır. Yaşla beraber mesanenin kasılması, kapasitesi ve işemeyi erteleyebilme yeteneği azalır. İdrar inkontinansı yaşlılar için büyük bir problem haline gelebilmektedir. Utanma, çekingenlik, soyutlanma ve depresyona neden olabilmektedir.
Kadınlarda daha sık karşılaşılır. Yaşla beraber mesanenin kasılması, kapasitesi ve işemeyi erteleyebilme yeteneği azalır. İdrar inkontinansı yaşlılar için büyük bir problem haline gelebilmektedir. Utanma, çekingenlik, soyutlanma ve depresyona neden olabilmektedir.
- Stres inkontinans: Sfinkterdeki hafif bir zayıflık durumunda karın içi basıncın arttığı durumlarda (efor, egzersiz, öksürme, hapşırma, gülme) idrar kaçırmadır.
- Urge (sıkışma) tarzında inkontinans: Ani ve şiddetli idrar yapma isteğiyle idrar kaçırmadır.
- Karışık tipte inkontinans: Sıkışma ve stres inkontinans yakınmasının bir arada bulunmasıdır.
Doğru cevap Stres İnkontinans yani A seçeneğidir.
Soru 58
Yaşlı görmesi anlamına gelen ve çok yaygın olan göz rahtsızlığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Katarakt
B
Sarı nokta hastalığı
C
Presbiyopi
D
Glokom
E
Astigmat
Açıklama:
Presbiyopi, yaşlı görmesi anlamına gelir. Presbiyopi en yaygın göz rahtsızlığıdır. Belli bir yaşa gelen insanların tümü bu durumdan etkilenir.
Yaşa bağlı olarak yakına bakış için gözün gösterdiği uyumun kaybolmasıdır. Presbiyopinin gelişmesindeki nedenler; lensdeki yaşlanma ve
buna bağlı olarak lensin esnekliğinin kaybı ve iç katman esnekliğinde meydana gelen değişikliklerdir. Presbiyopi 40’lı yaşlarda başlar, bu durum daha önceden hipermetropisi olan kişilerde daha belirgin olur.
Yaşa bağlı olarak yakına bakış için gözün gösterdiği uyumun kaybolmasıdır. Presbiyopinin gelişmesindeki nedenler; lensdeki yaşlanma ve
buna bağlı olarak lensin esnekliğinin kaybı ve iç katman esnekliğinde meydana gelen değişikliklerdir. Presbiyopi 40’lı yaşlarda başlar, bu durum daha önceden hipermetropisi olan kişilerde daha belirgin olur.
Soru 59
Beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına ne denir?
Seçenekler
A
Ateroskleroz
B
Anjina Pektoris
C
Osteoartrit
D
Senkop
E
Akut Myokard Enfarktüsü
Açıklama:
Beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına senkop denir. Baygınlık hissi ya da presenkop,
ani güç kaybı, başağrısı, bulanık görme, terleme, bulantı, kusma belirtilerinin olduğu durumdur, senkop bu durumun daha ileri halini gösterir. Bilinç kaybının düzeyi değişkendir. Hasta bazen çevresinden tamamen habersiz değildir. Konuşulan sesleri duyabilir veya çevredeki insanları bulanık olarak görebilir. Çoğunlukla tam bir bilinç kaybı ve cevapsızlık oluşur. Hasta hareketsiz yatar, tüm kasları gevşemiş, göz bebekleri genişlemiştir. Nabızları zayıf, yavaş ya da hissedilemez, sistolik kan basıncı düşer, solunum çoğunlukla seçilemez.
ani güç kaybı, başağrısı, bulanık görme, terleme, bulantı, kusma belirtilerinin olduğu durumdur, senkop bu durumun daha ileri halini gösterir. Bilinç kaybının düzeyi değişkendir. Hasta bazen çevresinden tamamen habersiz değildir. Konuşulan sesleri duyabilir veya çevredeki insanları bulanık olarak görebilir. Çoğunlukla tam bir bilinç kaybı ve cevapsızlık oluşur. Hasta hareketsiz yatar, tüm kasları gevşemiş, göz bebekleri genişlemiştir. Nabızları zayıf, yavaş ya da hissedilemez, sistolik kan basıncı düşer, solunum çoğunlukla seçilemez.
Soru 60
Birden fazla bilişsel alanda kişinin gündelik yaşamını etkileyen, sosyal ve mesleki işlevsellikte bozulmaya yol açan ilerleyici bozulma ile karakterize bir nörodejeneratif sendrom aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demans
B
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı
C
Hipertroidi
D
Diabetes Mellitus
E
Hipertansiyon
Açıklama:
Birden fazla bilişsel alanda kişinin gündelik yaşamını etkileyen, sosyal ve mesleki işlevsellikte bozulmaya yol açan ilerleyici bozulma ile karakterize bir nörodejeneratif sendroma demans adı verilir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi osteoporozdaki en önemli risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uzun boylu, aşırı kilolu olmak
B
Kadın olmak
C
50 yaşın üstünde olmak
D
Erkeklerde testosterondaki azalma
E
Menopoza girmiş olmak
Açıklama:
Kısa boylu, düşük kilolu olmak, osteoropozda en önemli risk faktörlerindendir.
Soru 62
Kalp damar hastalıklarında sistolik kan basıncı Evre 1'de kaçtır?
Seçenekler
A
120-129
B
130-139
C
140-159
D
160-179
E
180-187
Açıklama:
Kalp damar hastalıklarında sistolik kan basıncı:
Normal 120-129
Yüksek Normal 130-139
Evre 1 140-159
Evre 2 160-179
Evre 3 ≥ 180'dir.
Normal 120-129
Yüksek Normal 130-139
Evre 1 140-159
Evre 2 160-179
Evre 3 ≥ 180'dir.
Soru 63
Hipertansiyon sınıflandırmasında Diastolik kan basıncı prehipertansiyon'da kaçtır?
Seçenekler
A
<80
B
80-89
C
90
D
90-99
E
100
Açıklama:
Hipertansiyon sınıflandırmasında Diastolik kan basıncı,
Normal <80
Prehipertansiyon 80-89
Hipertansiyon 90
Evre-1 90-99
Evre 2 100'dür.
Normal <80
Prehipertansiyon 80-89
Hipertansiyon 90
Evre-1 90-99
Evre 2 100'dür.
Soru 64
Altmış beş yaş üzeri kalp yetmezliği nedenleri arasında birinci sırayı aşağıdakilerden hangisi alır?
Seçenekler
A
Kardiyovasküler
B
Koroner Arter Hastalığı
C
Dislipidemi
D
Periferik Arter Hastalığı
E
Hipertansiyon
Açıklama:
Altmış beş yaş üzeri kalp yetmezliği nedenleri arasında birinci sırayı hipertansiyon alır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi demansta İleri Evre özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Beslenmede yetersizlik
B
İdrar ve dışkı kaçırma
C
Aşırı sinirlilik, amaçsız gezinme, hayal görme
D
Hareket yeteceğinde kayıp-yatağa bağımlılık
E
Tüm hareket, konuşma ve yeme fonksiyonlarının kaybı
Açıklama:
Aşırı sinirlilik, amaçsız gezinme, hayal görme demansta Orta Evre özelliklerinden biridir.
Soru 66
I. Eklem kıkırdağı kabalaşır, dejenere olur ve işlevini yitirir.
II. Rengi parlak mavimsi renkten met ve sarımsı renge döner.
III. Kayganlığını kaybederek pürtüklü, çukurlu bir hal alır.
IV. Eklemi oluşturan kemikler arasındaki mesafe azalır, eklem aralığı daralır. Radyagrafide bu daralma ve osteofit denilen kemik çıkıntıları görülür.
Yukarıda etkileri verilen hastalık hangi seçenekte doğru verilmiştir?
II. Rengi parlak mavimsi renkten met ve sarımsı renge döner.
III. Kayganlığını kaybederek pürtüklü, çukurlu bir hal alır.
IV. Eklemi oluşturan kemikler arasındaki mesafe azalır, eklem aralığı daralır. Radyagrafide bu daralma ve osteofit denilen kemik çıkıntıları görülür.
Yukarıda etkileri verilen hastalık hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Osteoporoz
B
Hipertansiyon
C
Tiroid
D
Osteoartritde
E
Demans
Açıklama:
Osteoartritde eklemde meydana gelen değişiklikler şunlardır:
1. Eklem kıkırdağı kabalaşır, dejenere olur ve işlevini yitirir.
2. Rengi parlak mavimsi renkten met ve sarımsı renge döner.
3. Kayganlığını kaybederek pürtüklü, çukurlu bir hal alır.
4. Eklemi oluşturan kemikler arasındaki mesafe azalır, eklem aralığı daralır. Radyagrafide bu daralma ve osteofit denilen kemik çıkıntıları görülür.
1. Eklem kıkırdağı kabalaşır, dejenere olur ve işlevini yitirir.
2. Rengi parlak mavimsi renkten met ve sarımsı renge döner.
3. Kayganlığını kaybederek pürtüklü, çukurlu bir hal alır.
4. Eklemi oluşturan kemikler arasındaki mesafe azalır, eklem aralığı daralır. Radyagrafide bu daralma ve osteofit denilen kemik çıkıntıları görülür.
Soru 67
Altmış beş yaş üzerinde kalp yetmezliği nedenleri arasında birinci sırayı hangi hastalık almaktadır?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Kapak hastalıkları
C
Alkol
D
Şeker hastalığı
E
İskemik kalp hastalıkları
Açıklama:
Kalp yetmezliği, kalp kasının yapısı veya işleyişinde Kalp yetmezliği, kalp kasının yapısı veya işleyişinde bozulma olması nedeniyle kalbin odacıklarının kanla dolma veya kanı pompalayabilme yeteneğinin bozulmasıdır. Kalp yetmezliğinin nedenleri arasında; iskemik kalp hastalıkları, hipertansiyon,kapak hastalıkları, alkol, şeker hastalığı ve sistemik hastalıklar sayılabilir. Altmış beş yaş üzerinde kalp yetmezliği nedenleri arasında birinci sırayı hipertansiyon alır. En sık görülen belirtiler:
• Dispne (Nefes darlığı), ilk zamanlar hareket esnasında, daha sonra istirahat esnasında.
• Çabuk yorulma, halsizlik
• Gece artan nefes darlığı veya öksürük (paroksismal noktürnal dispne)
• Ortopne (yüksek yastıkla yatma veya dik pozisyonda oturma)
• Karında dolgunluk
• Bacak ve bileklerde şişme
• Çarpıntı (taşikardi)
• Bulantı, iştahsızlık.
Bu beklenen yakınmalar yaşlılarda görülebileceği gibi, beklenmeyen bazı yakınmalar yaşlı kalp yetmezliğinin bulguları olabilir. Beklenmeyen yakınmalar:
• Bilinç değişikliği (kendinde olmama, uykuya eğilim)
• Baş dönmesi
• Bayılma (senkop)
• Dispne (Nefes darlığı), ilk zamanlar hareket esnasında, daha sonra istirahat esnasında.
• Çabuk yorulma, halsizlik
• Gece artan nefes darlığı veya öksürük (paroksismal noktürnal dispne)
• Ortopne (yüksek yastıkla yatma veya dik pozisyonda oturma)
• Karında dolgunluk
• Bacak ve bileklerde şişme
• Çarpıntı (taşikardi)
• Bulantı, iştahsızlık.
Bu beklenen yakınmalar yaşlılarda görülebileceği gibi, beklenmeyen bazı yakınmalar yaşlı kalp yetmezliğinin bulguları olabilir. Beklenmeyen yakınmalar:
• Bilinç değişikliği (kendinde olmama, uykuya eğilim)
• Baş dönmesi
• Bayılma (senkop)
Soru 68
Demans hastaları genel olarak erken, orta ve ileri olmak üzere üç evreye ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi demansın ileri evre belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Basit bakım yeteneklerinin kaybı
B
Aşırı sinirlilik, amaçsız gezinme, hayal görme
C
Unutkanlık, kelime bulmada zorluk
D
Hesaplamada zorluklar
E
İdrar ve dışkı kaçırma
Açıklama:
Demans hastaları genel olarak erken, orta ve ileri olmak üzere üç evreye ayrılır. Hastalar zaman içerisinde erken evreden ileri evreye ilerlerler. Evreler arası geçiş süreleri hastadan hastaya farklılık göstermekle birlikte ortalama 2-5 yıldır.
• Beslenmede yetersizlik
• İdrar ve dışkı kaçırma
• Hareket yeteneğinde kayıp-yatağa bağımlılık
• Son dönemde tüm hareket, konuşma ve yeme fonksiyonlarının kaybıdır.
• Beslenmede yetersizlik
• İdrar ve dışkı kaçırma
• Hareket yeteneğinde kayıp-yatağa bağımlılık
• Son dönemde tüm hareket, konuşma ve yeme fonksiyonlarının kaybıdır.
Soru 69
I. Panik bozukluğu
II. Özgül fobi
III. Anatomi bozukluğu
IV. Sosyal fobi
V. Akut stres bozukluğu
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri Anksiyete bozukluklarındandır?
II. Özgül fobi
III. Anatomi bozukluğu
IV. Sosyal fobi
V. Akut stres bozukluğu
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri Anksiyete bozukluklarındandır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-IV-V
C
III-IV-V
D
I-III-IV
E
I-III-V
Açıklama:
Anksiyete, çok hafif bir endişe ve gerginlik duygusundan panik derecesine varan duygu değişikliğidir. Anksiyete bozuklukları:
Panik bozukluğu,
Özgül fobi,
Sosyal fobi,
Obsessif kompulsif bozukluk,
Travma sonrası stres bozukluğu,
Akut stres bozukluğu,
Yaygın anksiyete bozukluğu,
Genel tıbbi duruma bağlı anksiyete bozukluğu.
Panik bozukluğu,
Özgül fobi,
Sosyal fobi,
Obsessif kompulsif bozukluk,
Travma sonrası stres bozukluğu,
Akut stres bozukluğu,
Yaygın anksiyete bozukluğu,
Genel tıbbi duruma bağlı anksiyete bozukluğu.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi panik atak ile ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Çeşitli bedensel ve bilişsel belirtilerin eşlik ettiği yoğun bir sevgi atağıdır.
B
Atak sırasında korkusuzluk olabilir.
C
Atak yavaş bir şekilde başlar.
D
5-10 dakika içinde en şiddetli hale gelir.
E
20-40 dakika içinde genellikle kendiliğinden geçer.
Açıklama:
Panik atak, çeşitli bedensel ve bilişsel belirtilerin eşlik ettiği yoğun bir korku atağıdır. Atak sırasında çarpıntı, terleme, titreme nefes darlığı, boğulma hissi, bulantı, göğüs ağrısı, ölüm korkusu olabilir. Atak hızlı bir şekilde başlar, 5-10 dakika içinde en şiddetli hale gelir, 5-30 dakika içinde genellikle kendiliğinden geçer.
Soru 71
İnsomnia hastaları aşağıdaki sorunlardan hangilerini yaşar?
A. Uykuya dalmada güçlük çekme
B. Sabah dinlenmemiş uyanma
C. Uyku sırasında solunum durması
D. Uykuyu sürdürmekte zorluk çekme
E. Uyku esnasında oksijen yoğunluğunda azalma
F. Sabahları çok erken uyanma
A. Uykuya dalmada güçlük çekme
B. Sabah dinlenmemiş uyanma
C. Uyku sırasında solunum durması
D. Uykuyu sürdürmekte zorluk çekme
E. Uyku esnasında oksijen yoğunluğunda azalma
F. Sabahları çok erken uyanma
Seçenekler
A
A, B, D ve F
B
B, C ve E
C
A, C, E ve F
D
C, D ve E
E
A, D, E ve F
Açıklama:
İnsomnia, uykuya dalmakta ve sürdürmede güçlük, sabah erken kalkma ve kalktığında dinlenilememiş olmadır. Uyku sırasında solunum düzeninde patolojik düzeydeki değişikliklere bağlı olarak gelisen uyku bozukluklarına uykuda solunum bozuklukları denmektedir. Uyku sırasında solunumun durması, oksijen yoğunluğunda azalma ve gündüzleri artmış uyku hali ile karakterizedir.
Soru 72
Osteoartrit yaşlılarda hangi kökenli ağrılara sebep olur?
Seçenekler
A
Kemik
B
Eklem
C
Viseral
D
Adale
E
Nörojenik
Açıklama:
Osteoartrit (eklem kireçlenmesi), servikal-lumbal spondiloz (omurgada kireçlenme) ve eklemleri tutan diğer hastalıklar eklem kökenli ağrılara sebep olurlar.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi ağız hijyeninin yetersiz olmasından kaynaklanır?
Seçenekler
A
Atrizyon
B
Deformite
C
Abrazyon
D
Gingivitis
E
Erozyon
Açıklama:
Dişlerin kapanışı sırasında karşı karşıya gelmelerine bağlı olarak meydana gelen aşınmalara atrizyon denir. Mekanik kuvvetlere bağlı olarak oluşan aşınmalara abrazyon, kimyasal reaksiyonlar sonucu oluşan yüzeyel aşınmalara da erozyon denilir. Hafif diş eti hastalığı olan “Gingivitis” yetersiz ağız hijyeni sonucu ortaya çıkar. Gingivitisin tedavi edilmesinde evde iyi ağız bakımı önemlidir. Gingivitis tedavi edilmezse ilerleyerek “periodontitis” oluşur. Deformite ise kemiklerin normalde bulunması gereken anatomik şeklin dışında başka bir şekilde bulunması durumudur.
Soru 74
Göz içi basıncının yükselmesi sonucu görme siniri hasarına ve bunun sonucunda da görme kaybına sebep olan göz hastalığı hangisidir?
Seçenekler
A
Katarakt
B
Sarı nokta hastalığı
C
Astigmat
D
Prebiyopi
E
Glokom
Açıklama:
Glokom dünya üzerinde önlenebilir körlük nedenlerinin en önde gelen sebeplerinden birisidir. Göz içi sıvı basıncının yükselmesidir. Glokom, göz tansiyonunun yüksekliği olarak da bilinir. Genellikle sinsi seyirlidir ve her iki gözü tutar. Çoğunlukla hastalar görme alanlarının giderek daha fazla olmak üzere daraldığından Görme sinirini etkileyerek görme keskinliğini azaltabilir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda görülen akut sağlık sorunlarından biridir?
Seçenekler
A
Osteoporoz
B
Hipotiroidi
C
Senkop
D
Demans
E
Hipertansiyon
Açıklama:
Yaşlılıkta görülen akut sağlık sorunları şu şekilde sıralanabilir: düşmeler, anjina pektoris, akut myokard enfarktüsü, karın ağrısı ve senkop.
Soru 76
Yaşlılarda görülen anjina pektoris (göğüs ağrısı) ile ilgili verilen cümlelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ağrı egzersizle artar
B
Göğüste baskı hissi vardır
C
Nitrat tedavisi kullanılır
D
İlaç tedavisi şarttır
E
Duygusal stres ağrıyı artırır
Açıklama:
Anjina pektoris “özellikle egzersiz ile ortaya çıkan göğüsde baskı hissi ve anksiyete” olarak tanımlanmıştır. Tipik olarak egzersiz veya stresle ortaya çıkmakta ve istirahatle ve/veya nitrat tedavisiyle geçmektedir. Klasik anjina, sıklıkla sol omuz, boyun ve kola yansır. Anjina genellikle hastalar tarafından “ağrı” olarak değil daha çok göğüste “sıkıştırıcı tarzda bir sıkıntı hissi”olarak tarif edilir. Göğüs ağrısının klinik sınıflaması şu şekilde yapılmaktadır:
Tipik anjina:
Tipik anjina:
- Tipik süre ve özellikte olmak kaydıyla substernal (göğüs kemiği altında) ağrı
- Ağrının duygusal stres ve egzersizle artması
- İstirahat veya nitrat tedavisiyle iyileşmesi şeklinde görülür.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi eklem kıkırdağında dejenerasyona sebep olan osteoartritin en çok görüldüğü eklemlerden biridir?
Seçenekler
A
Ayak
B
Diz
C
Çene
D
Kafatası
E
Kol
Açıklama:
Osteoartrit, eklem kıkırdağını tutan dejeneratif, ilerleyici özellikte olan, sistemik olmayan, özellikle yaşlılarda çok sık görülen eklem hastalığıdır. Yaşlı bireylerde ağrı ve sakatlığın en sık nedenidir. Tüm eklemlerde görülmekle birlikte en sık el, diz, kalça ve omurga eklemlerinde ortaya çıkar.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda görülen nörolojik bir hastalıktır?
Seçenekler
A
Osteoartrit
B
Dislipidemi
C
Hipotiroidi
D
Guatr
E
Demans
Açıklama:
Osteoartrit, eklem kıkırdağını tutan dejeneratif bir eklem hastalığıdır. Dislipidemi, kan yağlarının yüksekliğidir. Hipotiroidi, tiroid hormonunun az salgılanması; guatr ise tiroid bezinin genel olarak büyümüş olduğu duruma verilen addır. Demans birden fazla bilişsel alanda kişinin gündelik yaşamını etkileyen, sosyal ve mesleki işlevsellikte bozulmaya yol açan ilerleyici bozulma ile karakterize bir nörodejeneratif sendromdur.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda bir numaralı ölüm sebebidir?
Seçenekler
A
Kanserler
B
Solunum sistemi hastalıkları
C
Kardiyovasküler hastalıklar
D
Nörolojik hastalıklar
E
Endokrinolojik hastalıklar
Açıklama:
Kalp damar hastalıkları, hastalık ve ölüm nedenleri arasında birinci sırada yer almaktadır. Kansere bağlı ölümler, 65 yaş ve üzerinde ölüm nedenleri arasında kardiyovasküler sisteme bağlı ölümlerden sonra ikinci sırayı almaktadır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi diabetin üzerinde en sık hasar yarattığı organlardan biridir?
Seçenekler
A
Bağırsaklar
B
Böbrekler
C
Mide
D
Akciğerler
E
Karaciğer
Açıklama:
Diabet, vücuttaki organlarımızı besleyen damarlarda etkilenmeye neden olarak organ hasarı yapar. En sık tutulan organlar göz, böbrekler ve kalptir. Bunun dışındaki önemli diğer problem ise ayak yaralarıdır. Şeker hastalarında en sık ölüm nedeni kardiyovasküler hastalıklardır. Şeker hastalığında göz tutulumu bulanık görmeden ani körlüğe kadar birçok şekilde kendini gösterebilir. Son dönem böbrek hastalığının en önemli nedeni şeker hastalığıdır.
Soru 81
Yaşlılarda önemli bir sağlık problemi olan
‘Tremor’ aşağıdakilerden hangisidir?
‘Tremor’ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlanmaya bağlı işitme kaybı
B
Yaşlanmaya bağlı refleks kaybı
C
Yaşlanmaya bağlı cilt bozuklukları
D
Yaşlanmaya bağlı görme kaybı
E
Yaşlanmaya bağlı titreme
Açıklama:
Tremor (titreme) yaşlılarda sık görülen bir semptomdur.
Soru 82
Yaşlılarda önemli bir sağlık problemi olan ‘Pridontal’ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlanmaya bağlı cilt bozuklukları
B
Yaşlanmaya bağlı diş eti hastalığı
C
Yaşlanmaya bağlı hareket kaybı
D
Yaşlanmaya bağlı görme kaybı
E
Yaşlanmaya bağlı işitme kaybı
Açıklama:
Yaşlılarda diş kayıplarının önemli bir nedeni priodontal (diş eti) hastalıklarıdır.
Soru 83
Yaşlılarda önemli bir sağlık problemi olan ‘üriner inkontinans’ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parkinson
B
görme kaybı
C
hareket kaybı
D
idrar kaçırma
E
hipoglisemi
Açıklama:
Sosyal ve hijyenik bir problem de idrar kaçırmadır (üriner inkontinans).
Soru 84
Yaşlılarda önemli bir sağlık problemi olan ‘Presbiyopi’ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
görme kaybı
B
hareket kaybı
C
cilt bozukluğu
D
beyin hasarı
E
işitme kaybı
Açıklama:
Yaşa bağlı olarak yakına bakış için gözün gösterdiği uyumun kaybolmasına “pres- biyopi” denir. Presbiyopi “yaşlı görmesi “olarak da adlandırılır.
Soru 85
Yaşlılarda önemli bir Akut sağlık problemi olan ‘ileus’ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
beyin hasarı
B
eklem hasarı
C
barsak tıkanıklığı
D
kan dolaşım bozukluğu
E
görme kaybı
Açıklama:
Yaşlı hastalarda karın ağrısı olduğunda altında ciddi cerrahi durumlar olabilir. Karın ağrısı ve distansiyonu olan her hasta ileus (barsak tıkanıklığı) yönünden değerlendirilmelidir.
Soru 86
Yaşlılarda tipik olarak egzersiz ile ortaya çıkan göğüsde baskı hissi ve anksiyeteye ne denilir?
Seçenekler
A
irreversibl kalp kası nekrozu
B
Akut myokard enfarktüsü
C
Anjina pektoris
D
Senkop
E
ileus
Açıklama:
Anjina pektoris “özellikle egzersiz ile ortaya çıkan göğüsde baskı hissi ve anksiyete” olarak tanımlanmıştır. Tipik olarak egzersiz veya stresle ortaya çıkmakta ve istirahatle ve/veya nitrat tedavisiyle geçmektedir.
Soru 87
Yaşlılarda beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına ne denir?
Seçenekler
A
Senkop
B
Osteoporoz
C
Osteoartrit
D
Tremor
E
Demans
Açıklama:
Senkop, beyne giden kan akımının azalmasına bağlı olarak bilincin ve postural tonusun geçici kaybına denir.
Soru 88
Eklem kıkırdağını tutan dejeneratif, ilerleyici özellikte olan, yaşlılarda çok sık görülen eklem hastalığına ne denir?
Seçenekler
A
Zona
B
Osteofit
C
Osteoartrit
D
Demans
E
Talamik sendrom
Açıklama:
Osteoartrit, eklem kıkırdağını tutan dejeneratif, ilerleyici özellikte olan, yaşlılarda çok sık görülen eklem hastalığıdır.
Soru 89
Yaşlanmayla beraber kemik yapıcı hücrelerin aktivitesinde azalma ve kalsiyum emiliminde azalma sonucu kemik kaybına yol açan hastalık nedir?
Seçenekler
A
Demans
B
Parkinson
C
Hipertiroidi
D
Osteoporoz
E
Osteoartrit
Açıklama:
Osteoporoz, yaşam süresinin uzaması sonucu ortaya çıkan kronik ve dejeneratif bir hastalıktır. “Yaşlanmayla beraber kemik yapıcı hücrelerin aktivitesinde azalma ve kalsiyum emiliminde azalma sonucu kemik kaybı olur. Kalp damar hastalıkları, hastalık ve ölüm nedenleri arasında birinci sırada yer almaktadır. Bu sorunların başında Koroner Arter Hastalığı (KAH) gelir.
Soru 90
Altmış beş yaşından sonra en sık görülen demans tipi hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Parkinson
C
Vasküler
D
Lewy cisimli
E
Frontotemporal
Açıklama:
Altmış beş yaşından sonra en sık görülen demans Alzheimer tipi demanstır.
Ünite 6
Soru 1
Dünya sağlık örgütünün “Bireyin içinde yaşadığı kültürel değerler sistemi ve kendi beklentileri açısından yaşamdaki durumu ile ilgili algısı” şeklinde yaptığı tanım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşam algısı
B
Yaşama inanç
C
Yaşam kalitesi
D
Yaşama sevinci
E
Yaşama arzusu
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Çalışma Grubu (WHOQOL) yaşam kalitesini, “Bireyin içinde yaşadığı kültürel değerler sistemi ve kendi beklentileri açısından yaşamdaki durumu ile ilgili algısı” olarak tanımlar. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin sağlık alanındaki kullanım amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Yaşam süresinin önceden tahmin edilmesi
B
Semptomaları önceden saptayarak hastalığın önceden tahmin edilmesi
C
Destek tedavilere karar verilmesi
D
Kişinin dini aktivitelere yönlendirilmesi
E
Tedaviye yanıtın tahmin edilmesi
Açıklama:
Özetle, yaşam kalitesinin sağlık alanındaki kullanım amaçları şöyle sıralanabilir: 1. Hastalık ve tedavinin kişi üzerindeki etkilerinin tanımlanması, 2. Sağlık politikası ve klinik kararların oluşturulması, 3. Birincil korumanın etkisini değerlendirilmesi, 4. Ömrü uzatmak ve kişinin algıladığı iyilik halini geliştirmek için aktif tedavi seçeneklerinin karşılaştırılması, 5. Destek tedavilere karar verilmesi, 6. Palyatif bakım ve tedavilere karar verilmesi ve etkilerinin ölçülmesi, 7. Rutin izlemlerde hasta-hekim ilişkisinin sunulması, 8. Semptomaları önceden saptayarak hastalığın önceden tahmin edilmesi, 9. Tedaviye yanıtın tahmin edilmesi (başlangıç değeri sonucu etkiliyor mu?) 10. Yaşam süresinin önceden tahmin edilmesi (başlangıç değeri sonucu etkiliyor mu?). Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 3
Sağlık hizmetlerinin, toplum düzeyinde yürütülen sağlık ve sosyal destek programlarının etkilerini gösteren sonuçlarına verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Demografik sonuçlar
B
Biyokimyasal sonuçlar
C
Antropometrik sonuçlar
D
İşlevsellikle ilgili sonuç göstergeleri
E
Klinik sonuçlar
Açıklama:
Demografik sonuçlar, daha çok toplum düzeyinde yürütülen sağlık ve sosyal destek programlarının etkilerini gösteren sonuçlardır. Bunlar da ölümlülük ve sağ kalım göstergeleri; hastalanmayla ilgili göstergeler ve doğum ve doğurganlık ile ilgili göstergelerdir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda yaşam kalitesini etkilemesi açısından önemli görülen dört temel sorundan biri değildir?
Seçenekler
A
Düşmeler
B
Kilo kaybı
C
Bunama
D
Depresyon
E
İdrar kaçırma
Açıklama:
Yaşlıların yaşadığı sağlık sorunlarının, onların yaşam kalitesine etkisi açısından bakıldığında, yaşlılarda görülen dört temel (zaman zaman yaşlılar için mahşerin dört atlısı olarak ifade edilen) sorunun yol açtığı yeti kayıplarının yaşam kalitesini önemli ölçüde tehdit ettiği bildirilmektedir. Bunlar: 1. Düşmeler 2. Demans (bunama) 3. Depresyon ve 4. İdrar ve gaita kaçırmadır (tıpta inkontinans olarak bilinen). Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 5
"Saat çizme testi" aşağıdakilerden hangisinin tanılanmasında kullanılır?
Seçenekler
A
Düşme riski
B
Demans
C
Depresyon
D
İdrar kaçırma
E
İnme
Açıklama:
Gerek hekimlik gerekse hemşirelik hizmetlerinde demansın erken tanısı için, karmaşık olanlar yanında basit ve yönlendirici testler mevcuttur. Bunlar arasında “Mini Mental Test” (MMSE), “Üç nesne hatırlama testi” ve “Saat çizme testi” sayılabilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 6
- Kapasite-başarım durumu
- Ailedeki birey sayısı
- Gelir güvencesi
- Mensup olduğu din
Yukarıdakilerden hangileri dünya üzerindeki ülkelerde yaşayan yaşlıların toplumsal düzeydeki yaşam koşullarını derecelendirmeyi amaçlayan “Küresel yaşlı gözlem indeksi”nin kıstasları arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
I ve III
Açıklama:
Dünya üzerindeki ülkelerde yaşayan yaşlıların toplumsal düzeydeki yaşam koşullarını derecelendirmeyi amaçlayan “Küresel yaşlı gözlem indeksi” ülkeleri yaşlıların yaşamı açısından dört ana boyutta değerlendirmektedir. Bunlar: • Gelir güvencesi, • Sağlık durumu, • Kapasite-başarım durumu ve • Yaşanılabilir çevre boyutlarıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 7
- Yürümede güçlük
- Sağlıklılığın sürdürülmesi
- Yeni aile kurma
- İlaçla tedavinin yönetimi
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri GRACE protokolleri kapsamındadır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Yaşlıların bakımının ve onlara sunulan hizmetlerle ilgili kaynakların değerlendirilmesi ile ilgili (GRACE) PROTOKOLLER: 1. Yürümede güçlük/ Düşmeler 7. Hafıza kaybı 2. İdrar tutamama/ kaçırma 8. Depresyon 3. Beslenme bozukluğu/ kilo kaybı 9. Geçmeyen sürekli ağrı 4. Görme bozukluğu 10. Sağlıklılığın sürdürülmesi 5. İşitme kaybı 11. Başarılı bir planlama 6. İlaçla tedavinin yönetimi 12. Bakım vereler üstündeki yük. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda uygun olmayan ilaç kullanımını araştırmayı amaçlayarak geliştirilen değerlendirme kriterine verilen isimdir?
Seçenekler
A
BEERS
B
HEDIS
C
ACOVE-QI
D
CARE
E
GRACE
Açıklama:
Yaşlılarda uygun olmayan ilaç kullanımını araştırmayı amaçlayan “Beers” kriterleri ve toplumda yaşayan yaşlı bireylerde bakım ve hizmet kalitesini değerlendirmeyi amaçlayan HEDIS gibi bazı değerlendirme araçları yanında, “Kırılgan yaşlı bireylere sunulan bakım ve hizmetlerin değerlendirmesi-Kalite göstergeleri” sözcüklerinin baş harflerinden oluşan “ACOVE-QI” kısaltmasıyla bilinen ölçme setleri, 2000 yılında Amerikan RAND kuruluşu ve Kaliforniya LosAngeles Üniversitesi işbirliği ile geliştirilmiştir
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yaşayan yaşlılar tarafından yaşam kalitesi değerlendirmelerinde önemsiz bulunan etmenler arasındadır?
Seçenekler
A
Ağrı ve rahatsızlık
B
Olumsuz duygular
C
Çalışma kapasitesi
D
Kişisel ilişkiler
E
Sosyal destek
Açıklama:
Türk yaşlıları tarafından yaşam kalitesi değerlendirmelerinde önemsiz bulunan faktörler:Beden imgesi ve görünüşü (sadece erkekler için),Cinsel aktiviteler (yalnızca kadınlar için), Tıbbi maddelere, ilaçlara bağımlılık (insülin hariç) ve Çalışma kapasitesidir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda yaşam kalitesini değerlendirmelerinin amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Alternatif sağaltımların etkinliğinin karşılaştırılması
B
Hastalıkların yaşlı toplum üzerindeki yükünün ve öncelikli sağlık sorunlarının belirlenmesi
C
Çok sektörlü (Tıbbi, psikolojik ve sosyal hizmetler) işbirliği sağlama
D
Yaşlılara sunulan hizmetin kalitesinin ve hizmet sunanların performanslarının değerlendirilmesi
E
Devlet bütçesine olan yüklerini öğrenme
Açıklama:
Yaşlılarda Yaşam Kalitesi Değerlendirmelerinin Amacı • Yaşlılara sunulan hizmetin kalitesinin ve hizmet sunanların performanslarının değerlendirilmesi, • Alternatif sağaltımların etkinliğinin karşılaştırılması • Hastalıkların yaşlı toplum üzerindeki yükünün ve öncelikli sağlık sorunlarının belirlenmesi • Çok sektörlü (Tıbbi, psikolojik ve sosyal hizmetler) işbirliği sağlama • Politika oluşturmada sağlık düzeyi göstergesi olarak Kaliteli yaşam yılı beklentileri (QALE) ve Kaliteli yaşanan yıllarını (QALY) hesaplamaktır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 11
Kişinin yaşamdaki durumu ile ilgili algısına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşam enerjisi
B
Spirituel enerji
C
Hayat kaynağı
D
Yaşam kalitesi
E
Niteliksel enerji
Açıklama:
Kalite, dilimize yabancı dillerden girmiş olan
“Nitelik” anlamına gelen bir sözcüktür. “Yaşam Kalitesi (YK)”, yani “yaşamın niteliği”, mutlu olma
ve yaşamdan hoşnut olmayı içeren, genel olarak
“iyi olma hali” olarak da kullanılan bir kavramdır.
Temel olarak, kişinin, yaşam koşullarına uyumda,
kişisel tatminini etkileyen, hastalığın günlük yaşam
üzerindeki fiziksel, zihinsel (mental) ve sosyal etkilerine verdiği bireysel yanıtları temsil eder.
“Nitelik” anlamına gelen bir sözcüktür. “Yaşam Kalitesi (YK)”, yani “yaşamın niteliği”, mutlu olma
ve yaşamdan hoşnut olmayı içeren, genel olarak
“iyi olma hali” olarak da kullanılan bir kavramdır.
Temel olarak, kişinin, yaşam koşullarına uyumda,
kişisel tatminini etkileyen, hastalığın günlük yaşam
üzerindeki fiziksel, zihinsel (mental) ve sosyal etkilerine verdiği bireysel yanıtları temsil eder.
Soru 12
- Hastalık ve tedavinin kişi üzerindeki etkilerinin tanımlanması
- Sağlık politikası ve klinik kararların oluşturulması
- İkincil korumanın etkisini değerlendirilmesi
- Destek tedavilere karar verilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşam kalitesinin sağlık alanındaki kullanım amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Yaşam kalitesinin sağlık alanındaki kullanım amaçları şöyle sıralanabilir:
1. Hastalık ve tedavinin kişi üzerindeki etkilerinin tanımlanması,
2. Sağlık politikası ve klinik kararların oluşturulması,
3. Birincil korumanın etkisini değerlendirilmesi,
4. Ömrü uzatmak ve kişinin algıladığı iyilik
halini geliştirmek için aktif tedavi seçeneklerinin karşılaştırılması,
5. Destek tedavilere karar verilmesi,
6. Palyatif bakım ve tedavilere karar verilmesi
ve etkilerinin ölçülmesi,
7. Rutin izlemlerde hasta-hekim ilişkisinin sınanması,
8. Semptomları önceden saptayarak hastalığın
önceden tahmin edilmesi,
9. Tedaviye yanıtın tahmin edilmesi (başlangıç değeri sonucu etkiliyor mu?)
10. Yaşam süresinin önceden tahmin edilmesi
(başlangıç değeri sonucu etkiliyor mu?)
1. Hastalık ve tedavinin kişi üzerindeki etkilerinin tanımlanması,
2. Sağlık politikası ve klinik kararların oluşturulması,
3. Birincil korumanın etkisini değerlendirilmesi,
4. Ömrü uzatmak ve kişinin algıladığı iyilik
halini geliştirmek için aktif tedavi seçeneklerinin karşılaştırılması,
5. Destek tedavilere karar verilmesi,
6. Palyatif bakım ve tedavilere karar verilmesi
ve etkilerinin ölçülmesi,
7. Rutin izlemlerde hasta-hekim ilişkisinin sınanması,
8. Semptomları önceden saptayarak hastalığın
önceden tahmin edilmesi,
9. Tedaviye yanıtın tahmin edilmesi (başlangıç değeri sonucu etkiliyor mu?)
10. Yaşam süresinin önceden tahmin edilmesi
(başlangıç değeri sonucu etkiliyor mu?)
Soru 13
87 yaşındaki Ayşe teyze, böbrekleri ile ilgili sağlık problemleri yaşamaktadır. Bu nedenle böbrek fonksiyonlarını tetkik ettirmek için hastaneye gitmiştir. Yapılan idrar incelemesinin ardından, Ayşe teyzenin böbreklerinde bir problem olmadığı görülmüştür.
Yukarıdaki örnek olayda hangi tür nesnel sağlık sonucu betimlenmektedir?
Yukarıdaki örnek olayda hangi tür nesnel sağlık sonucu betimlenmektedir?
Seçenekler
A
Demografik sonuçlar
B
Biyokimyasal sonuçlar
C
Antropometrik sonuçlar
D
İşlevsellikle ilgili göstergeler
E
Fonksiyonel sonuçlar
Açıklama:
Biyokimyasal sonuçlar, sağlık bilimlerinde en bilinen nesnel sonuç göstergelerindendir. Örneğin bir şeker hastasının açlık, tokluk kan şekeri düzeyleri; kansızlığı olan bir hastanın kandaki şekilli elemanlarının sayısı, kan demir düzeyi gibi göstergeler nesnel biyokimyasal sonuç göstergelerine örnek olarak verilebilir. Çok iyi bildiğimiz gibi bir hastanın uygun şekilde izlenip izlenmediği ya da başarılı bir şekilde tedavi edilip edilmediği, bu biyokimyasal nesnel sonuçlarla değerlendirilebilir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi aktif yaşlanmayı etkileyen sosyal ve psikolojik faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Bireyin zihinsel sorunları
B
Bireyin gelir düzeyi
C
Bireyin ulaşım araçlarına erişebilme durumu
D
Bireyin beslenme alışkanlıkları
E
Bireyin spor faaliyetleri
Açıklama:
Yaşlılarla yaşam kalitesi genellikle “aktif yaşlanma” kavramı ile birlikte ele alınır. Aktif yaşlanmayı, hastalıklardan korunma ve tedavi gibi sağlık hizmetleri yanında, davranışsal (fizik aktivite, beslenme gibi sağlığı geliştirici davranışlar), sosyal ve psikolojik (topluma katılım, zihinsel sorunlar ve depresyon gibi), çevresel (mimari engeller ve ulaşım araçlarına erişebilme gibi) ve ekonomik faktörler (gelir, çalışma ve ilaca ulaşabilme gibi) belirler. Diğer belirleyiciler ise yaşlılığa eşlik eden hastalıklar ve aletsiz ya da alet kullanmayla ilgili- günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirebilme durumudur.
Soru 15
- Düşmeler
- Demans
- Depresyon
- Tansiyon
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlıların yaşam kalitesini tehdit eden ve mahşerin dört atlısı olarak da kabul edilen sağlık problemlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Türkiye Hastalık Yükü Çalışmasına göre Türkiye’de 60 yaş üstü nüfusta ulusal düzeyde ölüme neden olan ilk 10 hastalığın içinde yukarıda listelenenler dışında zatürreler ve düşmeler de yer almaktadır. Yaşlıların yaşadığı sağlık sorunlarının, onların yaşam kalitesine etkisi açısından bakıldığında, yaşlılarda görülen dört temel (zaman zaman
yaşlılar için mahşerin dört atlısı olarak ifade edilen) sorunun yol açtığı yeti kayıplarının yaşam kalitesini önemli ölçüde tehdit ettiği bildirilmektedir.
Bunlar:
1. Düşmeler
2. Demans (bunama)
3. Depresyon ve
4. İdrar ve gaita kaçırmadır (tıpta inkontinans olarak bilinen).
yaşlılar için mahşerin dört atlısı olarak ifade edilen) sorunun yol açtığı yeti kayıplarının yaşam kalitesini önemli ölçüde tehdit ettiği bildirilmektedir.
Bunlar:
1. Düşmeler
2. Demans (bunama)
3. Depresyon ve
4. İdrar ve gaita kaçırmadır (tıpta inkontinans olarak bilinen).
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların toplumsal düzeydeki yaşam koşullarını derecelendirmeyi amaçlayan “Küresel yaşlı gözlem indeksi"nin boyutları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gelir güvencesi
B
Sağlık durumu
C
Kapasite-başarım durumu
D
Yaşanılabilir çevre
E
Eğitim düzeyi
Açıklama:
Dünya üzerindeki ülkelerde yaşayan yaşlıların
toplumsal düzeydeki yaşam koşullarını derecelendirmeyi amaçlayan “Küresel yaşlı gözlem indeksi” ülkeleri yaşlıların yaşamı açısından
dört ana boyutta değerlendirmektedir. Bunlar:
• Gelir güvencesi,
• Sağlık durumu,
• Kapasite-başarım durumu ve
• Yaşanılabilir çevre boyutlarıdır.
toplumsal düzeydeki yaşam koşullarını derecelendirmeyi amaçlayan “Küresel yaşlı gözlem indeksi” ülkeleri yaşlıların yaşamı açısından
dört ana boyutta değerlendirmektedir. Bunlar:
• Gelir güvencesi,
• Sağlık durumu,
• Kapasite-başarım durumu ve
• Yaşanılabilir çevre boyutlarıdır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi klasik (Donabedian) modele göre yaşlılar için sunulan hizmetlerin yapısal özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Ulaşılabilir olması
B
Sürekli ve kapsayıcı olması
C
Ülke önceliklerini göz önüne alması
D
Multidisipliner bir ekip tarafından sunuluyor olması
E
Uygun teknolojileri içinde barındıran sağlık sağlık hizmet binalarının olması
Açıklama:
Yaşlılara yönelik olarak sunulan hizmet özelliklerini, klasik modele (Donabedian modele) göre 3 başlıkta inceleyebiliriz:
1. Yapısal özellikler
2. İşleyiş ile ilgili özellikler (faaliyetler) ve
3. Sonuç göstergeleri
Yapısal özellikler içinde, yaşlı bireylerin yaşadıkları yerlere yakın olan; yaşlıların yaşadıkları sağlık
ve toplumsal sorunlara cevap verebilecek uygun
teknolojileri (örneğin fizik tedavi üniteleri vb.)
içinde barındıran içinde barındıran sağlık hizmet
binaları ve gereksinim duyulan hizmeti verebilecek
olan yeterli sayıda uygun sağlık personeli (örneğin,
hekimler, hemşire, diyetisyen, sosyal çalışmacı, psikolog ve hatta podiatristler) sayılabilir.
1. Yapısal özellikler
2. İşleyiş ile ilgili özellikler (faaliyetler) ve
3. Sonuç göstergeleri
Yapısal özellikler içinde, yaşlı bireylerin yaşadıkları yerlere yakın olan; yaşlıların yaşadıkları sağlık
ve toplumsal sorunlara cevap verebilecek uygun
teknolojileri (örneğin fizik tedavi üniteleri vb.)
içinde barındıran içinde barındıran sağlık hizmet
binaları ve gereksinim duyulan hizmeti verebilecek
olan yeterli sayıda uygun sağlık personeli (örneğin,
hekimler, hemşire, diyetisyen, sosyal çalışmacı, psikolog ve hatta podiatristler) sayılabilir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Yaşlılar için Yaşam Kalitesi Ölçüm Modülü Çalışması'ndan (WHOQOL-OLD) elde edilen sonuçlara göre Türkler açısından yaşam kalitesini geliştiren kavramlardan biri olarak görülmemektedir?
Seçenekler
A
Sevgi ve saygı
B
Yalnızlık
C
Yeni yerler görmek
D
Bağımsız olmak
E
Çocuklarıyla gurur duymak
Açıklama:
Yalnızlık yaşam kalitesini olumsuz etkileyen faktörler arasında yer almaktadır.
Soru 19
Yaşlılarda yaşam kalitesini belirlemek üzere bazı araçlar geliştirilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu araçlarla değerlendirme yapabilmenin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşlılara sunulan hizmetin kalitesinin değerlendirilmesi
B
Alternatif sağaltımların etkinliğinin karşılaştırılması
C
Hastalıkların yaşlı toplum üzerindeki yükünün ve öncelikli sağlık sorunlarının belirlenmesi
D
Çok sektörlü işbirliği sağlama
E
Toplumsal kar sağlama
Açıklama:
Yaşlılarda Yaşam Kalitesi
Değerlendirmelerinin Amacı
• Yaşlılara sunulan hizmetin kalitesinin ve
hizmet sunanların performanslarının değerlendirilmesi,
• Alternatif sağaltımların etkinliğinin karşılaştırılması
• Hastalıkların yaşlı toplum üzerindeki yükünün ve öncelikli sağlık sorunlarının belirlenmesi
• Çok sektörlü (Tıbbi, psikolojik ve sosyal
hizmetler) işbirliği sağlama
• Politika oluşturmada sağlık düzeyi göstergesi olarak Kaliteli yaşam yılı beklentileri
(QALE) ve Kaliteli yaşanan yıllarını (QALY)
hesaplamaktır.
Değerlendirmelerinin Amacı
• Yaşlılara sunulan hizmetin kalitesinin ve
hizmet sunanların performanslarının değerlendirilmesi,
• Alternatif sağaltımların etkinliğinin karşılaştırılması
• Hastalıkların yaşlı toplum üzerindeki yükünün ve öncelikli sağlık sorunlarının belirlenmesi
• Çok sektörlü (Tıbbi, psikolojik ve sosyal
hizmetler) işbirliği sağlama
• Politika oluşturmada sağlık düzeyi göstergesi olarak Kaliteli yaşam yılı beklentileri
(QALE) ve Kaliteli yaşanan yıllarını (QALY)
hesaplamaktır.
Soru 20
Aşağıdaki ölçeklerden hangisi yaşlıların günlük yaşam aktivitelerini sorgulamak amacıyla geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
WHOQOL-OLD
B
CASP-19
C
KATZ
D
GDS
E
AYTA
Açıklama:
KATZ- Günlük yaşam aktivite indeksi (Kats,
1963): Bu ölçek yaşlıların günlük yaşam aktivitelerini (GYA) sorguayan 6 sorudan oluşmaktadır.
Bunlar, Banyo yapma; giyinme; tuvalet; hareket;
boşaltım ve beslenme sorularıdır. Ayrıca bir de alet
(telefon, çeşitli ev gereçleri vb.) kullanımı ile ilgili
GYA ölçekleri de mevcuttur.
1963): Bu ölçek yaşlıların günlük yaşam aktivitelerini (GYA) sorguayan 6 sorudan oluşmaktadır.
Bunlar, Banyo yapma; giyinme; tuvalet; hareket;
boşaltım ve beslenme sorularıdır. Ayrıca bir de alet
(telefon, çeşitli ev gereçleri vb.) kullanımı ile ilgili
GYA ölçekleri de mevcuttur.
Soru 21
Mutlu olma ve yaşamdan hoşnut olmayı içeren, genel olarak “iyi olma hali” olarak da kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşam Kalitesi
B
Yaşamın Niteliği
C
Yaşam Kavramı
D
Yaşam Hoşnutluğu
E
Sağlıklı Yaşam
Açıklama:
“Yaşam Kalitesi (YK)”, yani “yaşamın niteliği”, mutlu olma ve yaşamdan hoşnut olmayı içeren, genel olarak “iyi olma hali” olarak da kullanılan bir kavramdır.
Soru 22
Yaşam kalitesini, “bireyin içinde yaşadığı kültürel değerler sistemi ve kendi beklentileri açısından yaşamdaki durumu ile ilgili algısı” olarak tanımlayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası İşlev Sınıflandırması Grubu
B
Yaşlıların Bakımının ve Onlara Sunulan Hizmetlerle İlgili Örgüt
C
Geriatrik Depresyon Ölçeği Grubu
D
Dünya Sağlık Örgütü
E
Yaşlılar İçin Yaşam Kalitesi Ölçüm Grubu
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Çalışma Grubu (WHOQOL) yaşam kalitesini, “Bireyin içinde yaşadığı kültürel değerler sistemi ve kendi beklentileri açısından yaşamdaki durumu ile ilgili algısı” olarak tanımlar
Soru 23
Toplum düzeyinde yürütülen sağlık ve sosyal destek programlarının etkilerini gösteren sonuçlara aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Biyokimyasal sonuçlar
B
Antropometrik sonuçlar
C
Demografik sonuçlar
D
İşlevsellikle ilgili sonuçlar
E
Öznel sonuçlar
Açıklama:
Demografik sonuçlar, daha çok toplum düzeyinde yürütülen sağlık ve sosyal destek programlarının etkilerini gösteren sonuçlar.
Soru 24
Sağlık bilimlerinde en bilinen nesnel sonuç göstergeleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demografik
B
Biyokimyasal
C
Antropometrik
D
İşlevsel
E
Öznel
Açıklama:
Biyokimyasal sonuçlar, sağlık bilimlerinde en bilinen nesnel sonuç göstergelerindendir.
Soru 25
Yaşam kalitesinin sadece hastalar üzerinde değil, toplumun bütünü üzerinde uygulanan sağlık programlarının başarısını değerlendirmek amacıyla kullanımı aşağıdaki düzeylerden hangisine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Mikro düzey
B
Genel düzey
C
Makro düzey
D
Orta düzey
E
Bütünleşik düzey
Açıklama:
Makro düzey (toplum düzeyinde): Yaşam kalitesinin toplum düzeyinde kullanımı, sadece hastalar üzerinde değil, toplumun bütünü (hasta olsun sağlıklı olsun) üzerinde uygulanan sağlık programlarının başarısını değerlendirmek amacıyla kullanımı anlamına gelir.
Soru 26
Sonuç araştırmaları, sağlık alanında klinik koşullarda alternatif tedavi yöntemlerinin başarısını karşılaştırmak için yapılan çalışmalara ne denir?
Seçenekler
A
Makro düzey
B
Orta düzey
C
Mikro düzey
D
Genel düzey
E
Alternatif düzey
Açıklama:
Orta düzey (Klinikte hasta grupları üzerinde):
Yaygın olarak “Sonuç araştırmaları” diye bilinen bu çalışmalar, sağlık alanında klinik koşullarda alternatif tedavi yöntemlerinin başarısını karşılaştırmak için yapılan çalışma- lardır.
Yaygın olarak “Sonuç araştırmaları” diye bilinen bu çalışmalar, sağlık alanında klinik koşullarda alternatif tedavi yöntemlerinin başarısını karşılaştırmak için yapılan çalışma- lardır.
Soru 27
Bir hekimin bir hastayı takip ederken her ziyaretinde diğer nesnel klinik (biyokimyasal, radyolojik tetkikler gibi) göstergeler yanında yaşam kalitesini de izlemek olarak tanımlanmasına ne denir?
Seçenekler
A
Makro düzey
B
Orta düzey
C
Klinik düzey
D
Toplumsal düzey
E
Mikro düzey
Açıklama:
Mikro düzey (Bireysel/hasta düzeyinde): Bu düzey, bir hekimin bir hastayı takip ederken her ziyaretinde diğer nesnel klinik (biyokimyasal, radyolojik tetkikler gibi) göstergeler yanında yaşam kalitesini de izlemek olarak tanımlanır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Kişinin küçüklüğünden başlayarak benimsediği doğru sağlık davranışlarını tanımlayan kavramdır?
Seçenekler
A
Doğru davranışlar
B
Sağlıklı olma davranışları
C
Alışkanlıklar
D
Sağlığı geliştirici davranışlar
E
Genel sağlık davranışları
Açıklama:
Sağlığı geliştirici davranışlar, kişinin küçüklüğünden başlayarak benimsediği, doğru sağlık davranışları olarak tanımlanabilir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi kişinin toplumsal desteğini, ilişkiler ağını ve toplum içinde yaşadığı güveni içeren çok değişkenli kavramdır?
Seçenekler
A
Sosyal sermaye
B
Sosyal denge
C
Sosyal destek
D
Sosyal içerik
E
Sosyal hizmet
Açıklama:
Toplum bilimde “sosyal sermaye” olarak bilinen ve kişinin toplumsal desteği ilişkiler ağını ve toplum içinde yaşadığı güveni içeren çok değişkenli kavramın, yaşlıların yaşam kalitesi üzerinde belki de daha genç yaş gruplarından daha etkili olduğu bildirilmiştir
Soru 30
Yaşlılarda uygun olmayan ilaç kullanımını araştırmayı amaçlayan kriterlere ne denir?
Seçenekler
A
Care
B
Hedis
C
Acove-qı
D
Rand
E
Beers
Açıklama:
Bunun dışında, yaşlılarda uygun olmayan ilaç kullanımını araştırmayı amaçlayan “Beers” kriterleri ve toplumda yaşayan yaşlı bireylerde bakım ve hizmet kalitesini değerlendirmeyi amaçlayan HEDIS gibi bazı değerlendirme araçları yanında, “Kırılgan yaşlı bireylere sunulan bakım ve hizmetlerin değerlendirmesi-Kalite göstergeleri” sözcüklerinin baş harflerinden oluşan “ACOVE-QI” kısaltmasıyla bilinen ölçme setleri, 2000 yılında Amerikan RAND kuruluşu ve Kaliforniya LosAngeles Üniversitesi işbirliği ile geliştirilmiştir
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesinin sağlık alanındaki kullanım amaçlarından biri değildir ?
Seçenekler
A
Hastalık ve tedavinin kişi üzeridneki etkile- rinin tanımlanması
B
Sağlık politikası ve klinik kararların oluşturulması
C
Birincil korumanın etkisini değerlendirilmesi
D
Ömrü uzatmak ve kişinin algıladığı iyilik halini geliştirmek için aktif tedavi seçeneklerinin karşılaştırılması
E
Destek tedavilere karar verilmemesi
Açıklama:
Yaşam kalitesinin sağlık alanındaki kullanım amaçları şöyle sıralanabilir:
1. Hastalık ve tedavinin kişi üzerindeki etkilerinin tanımlanması,
2. Sağlık politikası ve klinik kararların oluşturulması,
3. Birincil korumanın etkisini değerlendirilmesi,
4. Ömrü uzatmak ve kişinin algıladığı iyilik halini geliştirmek için aktif tedavi seçenek- lerinin karşılaştırılması,
5. Destek tedavilere karar verilmesi
Doğru cevap E şıkkıdır.
1. Hastalık ve tedavinin kişi üzerindeki etkilerinin tanımlanması,
2. Sağlık politikası ve klinik kararların oluşturulması,
3. Birincil korumanın etkisini değerlendirilmesi,
4. Ömrü uzatmak ve kişinin algıladığı iyilik halini geliştirmek için aktif tedavi seçenek- lerinin karşılaştırılması,
5. Destek tedavilere karar verilmesi
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi nesnel sağlık sonuçlarından biridir ?
Seçenekler
A
Antropometrik sonuçlar
B
Yeti yitimi
C
İyilik hali
D
Klinik başarı göstergesi
E
Tedavi süreci
Açıklama:
Nesnel sağlık sonuçları dört ana grupta ince- lenir: (1) Demografik sonuçlar, (2) Biyokimyasal sonuçlar, (3) Antropometrik sonuçlar ve (5) İşlevsellikle ilgili (fonksiyonel) sonuçlar. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi biyokimyasal sonuçlardan biridir ?
Seçenekler
A
Bebek ölümlülüğü
B
Açlık, tokluk kan şekeri
C
Gebe izlenimi
D
Baş çevresi genişliği
E
Yaşlıların bağımsızlık düzeyleri
Açıklama:
Biyokimyasal sonuçlar, sağlık bilimlerinde en bilinen nesnel sonuç göstergelerindendir. Örneğin bir şeker hastasının açlık, tokluk kan şekeri düzeyleri; kansızlığı olan bir hastanın kandaki şekilli ele- manlarının sayısı, kan demir düzeyi gibi göstergeler nesnel biyokimyasal sonuç göstergelerine örnek olarak verilebilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin sonuçlarından biri değildir ?
Seçenekler
A
Bireyin işlevsel durumu
B
Yaşamdan aldığı doyum
C
Klinik başarı göstergeleri
D
Sağlık hizmetinin maliyetidir.
E
Biyokimyasal sonuçlar
Açıklama:
Sağlık hizmetlerinin sonuçlarını (nesnel veya öznel) dört ana başlıkta değerlendirebileceğimizi görüyoruz. Bunlar, bireyin işlevsel durumu, yaşamdan aldığı doyum, klinik başarı göstergeleri ve sağlık hizmetinin maliyetidir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi klinikte hasta grupları üzerinde sağlık hizmetlerindeki düzeylerden biridir ?
Seçenekler
A
Makro düzey
B
Sağlık algısı
C
Yaşam kalitesi
D
Orta düzey
E
Mikro düzey
Açıklama:
Yaşam kalitesi, sağlık hizmetlerinde üç temel düzeyde kullanılır:
- Makro düzey: Toplumun sağlığı ile ilgili genel politikaların belirlenmesi için yapılan araştırmalar (YK ölçeklerinin toplum standartlarını/normlarını oluşturma),
- Orta düzey: Klinikte hasta grupları üzerinde (sonuç araştırmaları) ve
- Mikro düzey: Bireysel/hasta düzeyinde.Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 36
Bir toplumda yaşlıların mutlu (nitlelikli) bir yaşama sahip olmaları ne tür bir yaşamdan geçer ?
Seçenekler
A
Mutsuz yaşamaları
B
Yalnız yaşamaları
C
Aktif ve bağımsız yaşamları
D
Huzurevinde yaşamları
E
Çocuklarının yanında yaşamaları
Açıklama:
Bir toplumda yaşlıların mutlu (nitlelikli) bir yaşama sahip olmaları onların aktif ve bağımsız yaşamalarından geçer. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 37
Yaşam kalitesini etkileyen değişkenler içinde en önemli grup aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Sağlık sorunları ve hastalıklar
B
Maddi sorunlar
C
Aile içi problemler
D
Evsizlik
E
İş sıkıntısı
Açıklama:
Diğer yaş gruplarında olduğu gibi sağlık sorunları ve hastalıklar, yaşam kalitesini etkileyen değiş- kenler içinde en önemli grubu oluşturur. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 38
Alzheimer hastalarında yaşam Kalitesini değerlendirmek için kullanılan hastalığa özgün ölçek aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Geriyatrik Depresyon Ölçeği
B
Epidemiyolojik Hastalık Merkezi DepresyonÖlçeği
C
Kalk Yürü Testi
D
Alzheimer Hastalığı Yaşam Kalitesi Ölçeği (QOL-AD)
E
Üriner İnkontinans Distres Envanteri
Açıklama:
Alzheimer hastalarında yaşam Kalitesini değerlendirmek için kullanılan hastalığa özgün ölçek ise Alzheimer Hastalığı Yaşam Kalitesi Ölçeği (QOL-AD)’dir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 39
Toplumların kalkınmasının anahtarı olarak, çocukluk çağından başlayarak dört ana alanın katkısıyla ekonomik büyüme sağlanacağı bilinir. Aşağıdakilerden hangisi bu alanlardan biri değildir ?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Sağlık
C
Cinsiyet
D
Sosyal sermaye
E
Eşitlik
Açıklama:
Toplumların kalkınmasının anahtarı olarak, çocukluk çağından başlayarak dört ana alanın katkısıyla ekonomik büyüme sağlanacağı bilinir. Bu dört ana alan: Eğitim, sağlık, eşitlik ve sosyal sermaye’dir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 40
Yaşlıların günlük yaşam aktivitelerini sorgulayan (Banyo yapma; giyinme; tuvalet; hareket; boşaltım ve beslenme soruları ..) ölçeğin adı nedir ?
Seçenekler
A
WHOQOL-OLD
B
KATZ- Günlük yaşam aktivite indeksi
C
CASP-19 Kontrol, Otonomi, Kendinin farkında olma ve Memnuniyet Anketi
D
Kısa form 36 (SF36)
E
Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDS)
Açıklama:
KATZ- Günlük yaşam aktivite indeksi (Kats,1963): Bu ölçek yaşlıların günlük yaşam aktivitelerini (GYA) sorguayan 6 sorudan oluşmaktadır. Bunlar, Banyo yapma; giyinme; tuvalet; hareket; boşaltım ve beslenme sorularıdır. Ayrıca bir de alet (telefon, çeşitli ev gereçleri vb.) kullanımı ile ilgili GYA ölçekleri de mevcuttur. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 41
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yaşlılarda yeti kaybına sebep olan dört temel sorundan biri değildir?
Seçenekler
A
Demans
B
Depresyon
C
Düşmeler
D
Koah
E
İnkontinans
Açıklama:
Yaşlılarda yeti kayıplarına yol açan dört temel sağlık sorunu demans (bunama), depresyon, düşmeler ve idrar, gaita (dışkı) kaçırmadır, tıpta inkontinans olarak bilinir. Fakat D seçeneğindeki KOAH hastalığı ise yaşam kalitesini etkileyen hastalıklar grubunda yer almaktadır.
Soru 42
Halk arasında bunama olarak bilinen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demans
B
Depresyon
C
Düşme
D
İnkontinans
E
Koah
Açıklama:
Halk arasında bunama olarak tabir edilen demans'ın çeşitli formları olmakla birlikte, demansın gerek yaşlı olan kişinin gerekse ona bakan yakın çevresinin, yaşam kalitesini önemli ölçüde bozar.
Soru 43
................................... göstergeleri, ağrısız ve hastalık bulguları olmadan yaşayabilmek; yanlış tedavilere maruz kalmamak hastalıkları nedeniyle yapılan tedavilerin masrafları altında ezilmemek ve kendinden hoşnut olmaktır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
Hasta merkezli sonuç
B
Antropometrik sonuçlar
C
Biyokimyasal sonuçlar
D
Nesnel (hekim merkezli) sonuçlar
E
Demografik sonuçlar
Açıklama:
Hasta merkezli sonuç göstergeleri, ağrısız ve hastalık bulguları olmadan yaşayabilmek; yanlış tedavilere maruz kalmamak; hastalıkları nedeniyle yapılan tedavilerin masrafları altında ezilmemek ve “kendinden hoşnut olmak”tır.
Soru 44
................................... göstergeleri, ağrısız ve hastalık bulguları olmadan yaşayabilmek; yanlış tedavilere maruz kalmamak hastalıkları nedeniyle yapılan tedavilerin masrafları altında ezilmemek ve kendinden hoşnut olmaktır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
Hasta merkezli sonuç
B
Antropometrik sonuçlar
C
Biyokimyasal sonuçlar
D
Nesnel (hekim merkezli) sonuçlar
E
Demografik sonuçlar
Açıklama:
Hasta merkezli sonuç göstergeleri, ağrısız ve hastalık bulguları olmadan yaşayabilmek; yanlış tedavilere maruz kalmamak; hastalıkları nedeniyle yapılan tedavilerin masrafları altında ezilmemek ve “kendinden hoşnut olmak”tır.
Ünite 7
Soru 1
Sınırları belli bir coğrafyada bulunan nüfusun yapısını, özelliklerini ve değişimlerini incelenmesi şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demografi
B
Arkeoloji
C
Nümizmatik
D
Sosyoloji
E
Sosyal hizmet
Açıklama:
Demografik: Sınırları belli bir coğrafyada bulunan nüfusun yapısını, özelliklerini ve değişimlerini incelenmesidir.
Soru 2
Herkese, içinde yaşamakta olduğu toplumun olanaklarına uygun bir yaşam düzeyini sağlamakla kendini görevli bilen devlet anlayışını ifade eden ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuk devleti
B
Sosyal devlet
C
Otokratik devlet
D
Sosyal güvenlik
E
Ekoloji
Açıklama:
“Sosyal devlet” ilkesi; herkese, içinde yaşamakta olduğu toplumun olanaklarına uygun bir yaşam düzeyini sağlamakla kendini görevli bilen devlet anlayışını ifade eder. Özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında, birçok ülke tarafından “sosyal devlet” ilkesi benimsenmiştir.
Soru 3
Ülkemizde Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5510
B
2022
C
457
D
2547
E
657
Açıklama:
Ülkemizde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre sigortalı yaşlılar yaşlılık aylığı ve yaşlılık toptan ödemesinden yararlanabilmektedir. Yaşlılık sigortasının kapsamına girmeyen ve dolayısıyla faydalanamayan yaşlı bireylere, 01.07.1976 kabul edilen 2022 Sayılı Kanun Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilen 65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarına, muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe (1.620) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda aylık bağlanmaktadır. 2015 yılında üç ayda bir verilen 65 yaş aylığı 424.68TL olarak belirlenmiştir.
Soru 4
I Yaşlılar ve kalkınma
II Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun arttırılması
III Yaşlılıkta ekonomi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri 2002 Uluslararası Eylem Planında yer verilen öncelikli konular arasındadır?
II Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun arttırılması
III Yaşlılıkta ekonomi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri 2002 Uluslararası Eylem Planında yer verilen öncelikli konular arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Eylem önerileri, öncelikli üç konuya göre düzenlenmiştir;
• Yaşlılar ve kalkınma
• Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
• Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması
• Yaşlılar ve kalkınma
• Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
• Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması
Soru 5
I Fiziksel güçten düşme ve emeklilik gibi nedenlerden dolayı meslekî ve toplumsal fonksiyonlardan ayrılma
II Sosyal etkileşimden mahrum olma ve toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşma veya dışlanma
III Aile fertlerinden kopma, yalnızlığa ve içine kapanmanın bir sonucu olarak kendini lüzumsuz ve faydasız hissetme
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yaşlılarda görülen psiko-sosyal sorunlar arasındadır?
II Sosyal etkileşimden mahrum olma ve toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşma veya dışlanma
III Aile fertlerinden kopma, yalnızlığa ve içine kapanmanın bir sonucu olarak kendini lüzumsuz ve faydasız hissetme
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yaşlılarda görülen psiko-sosyal sorunlar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşlılarda başlıca görülen psiko-sosyal sorunlar kısaca şunlardır (Seyyar, 2005):
• Fiziksel güçten düşme ve emeklilik gibi nedenlerden dolayı meslekî ve toplumsal fonksiyonlardan ayrılma,
• Sosyal etkileşimden mahrum olma ve toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşma veya dışlanma,
• Aile fertlerinden kopma, yalnızlığa ve içine kapanmanın bir sonucu olarak kendini lüzumsuz ve faydasız hissetme ve psiko-sosyal sorunların ve bunalımların içine sürüklenme.
• Fiziksel güçten düşme ve emeklilik gibi nedenlerden dolayı meslekî ve toplumsal fonksiyonlardan ayrılma,
• Sosyal etkileşimden mahrum olma ve toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşma veya dışlanma,
• Aile fertlerinden kopma, yalnızlığa ve içine kapanmanın bir sonucu olarak kendini lüzumsuz ve faydasız hissetme ve psiko-sosyal sorunların ve bunalımların içine sürüklenme.
Soru 6
Kişinin iç huzuru, sükûnet, değişik şuur halleri elde etmesine ve öz varlığına ulaşmasına olanak veren, zihnini denetleme teknikleri ve deneyimlerine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adaptasyon
B
Meditasyon
C
Yoga
D
Muay Thai
E
Reiki
Açıklama:
Meditasyon: Kişinin iç huzuru, sükûnet, değişik şuur halleri elde etmesine ve öz varlığına ulaşmasına olanak veren, zihnini denetleme teknikleri ve deneyimlerine verilen ad” olarak tanımlanır.
Soru 7
Belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Prevelans
B
İnsidans
C
Evren
D
Epidemiyoloji
E
Geriatri
Açıklama:
İnsidans: Belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısını ifade eder.
Soru 8
Hastalıklara yol açan nedenleri, bunların doku ve organları etkileme biçimlerini, hastalıklı doku ve organların özellikle morfolojik (biçimsel, görüntüsel) özelliklerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patoloji
B
Hiperbarik Oksijen
C
Mikrobiyoloji
D
Biyokimya
E
Perfüzyon
Açıklama:
Patoloji; hastalıklara yol açan nedenleri, bunların doku ve organları etkileme biçimlerini, hastalıklı doku ve organların özellikle morfolojik (biçimsel, görüntüsel) özelliklerini inceler.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı ayrımcılığının teorik temellerini oluşturan dört etkenden biri değildir?
Seçenekler
A
Ölümden duyulan korku
B
Medyada gençliğe, bedensel güzelliğe ve cinselliğe verilen önem
C
Ekonomik verimliliğe ve üretkenliğe verilen önem
D
Yaşlılar ile yapılan araştırmaların çoğunluğu huzurevleri, bakımevleri ve hastanelerde yapılmasından kaynaklanması
E
Yaşlılar için verilen ekonomik destek
Açıklama:
Yaşlı ayrımcılığının teorik temelleri: dört etkenden oluşmaktadır:
1. Yaşlı ayrımcılığına ilk etken ölümden duyulan korkudur. Çünkü ölüm kişinin yaşam döngüsünün dışında tutulmakta ve yaşamın doğal bir parçası olduğu unutulmaktadır. Hatta ölüm ve yaşlılık eş anlamlı olarak kavramlaştırılmıştır.
2. İkinci etken özellikle medyada gençliğe, bedensel güzelliğe ve cinselliğe verilen önemdir. Her alanda gençlik, dinamiklik, üretkenlik gibi değerler genç imajlar teşvik edilmektedir. Bu şekilde gençliği ön plana çıkarıldığı toplumlar için yaşlanmak kendine duyulan güveni azaltmakta ve yaşlılığa karşı olumsuz tutumlar geliştirmelerine neden olmaktadır.
3. Üçüncü etken ekonomik verimliliğe ve üretkenliğe verilen önemdir. Çocukluk ve yaşlılıkta verimliliğin olmadığı ve üretime katkı sağlanmadığı yıllar olarak düşünülmektedir. Orta yaştaki insanların çocuk ve yaşlıların ihtiyaçlarını ve bakım gereksinimlerini karşıladıkları kabul edilmektedir. Çocuklar yaşlılardan farklıdırlar, onlara geleceğe yönelik bir yatırım olarak düşünülmektedir. Ancak yaşlılar ise tam tersi ekonomik verimliliklerini geride bıraktıkları için bir yük olarak görülmektedirler.
4. Yaşlılar ile yapılan araştırmaların çoğunluğu huzurevleri, bakımevleri ve hastanelerde yapılmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü bu araştırmalar yaşlıların sürekli bakıma muhtaç olarak algılanmasına neden olmuştur. Oysa yaşlı nüfusunun sadece %5’i kurumlarda yaşamaktadır
1. Yaşlı ayrımcılığına ilk etken ölümden duyulan korkudur. Çünkü ölüm kişinin yaşam döngüsünün dışında tutulmakta ve yaşamın doğal bir parçası olduğu unutulmaktadır. Hatta ölüm ve yaşlılık eş anlamlı olarak kavramlaştırılmıştır.
2. İkinci etken özellikle medyada gençliğe, bedensel güzelliğe ve cinselliğe verilen önemdir. Her alanda gençlik, dinamiklik, üretkenlik gibi değerler genç imajlar teşvik edilmektedir. Bu şekilde gençliği ön plana çıkarıldığı toplumlar için yaşlanmak kendine duyulan güveni azaltmakta ve yaşlılığa karşı olumsuz tutumlar geliştirmelerine neden olmaktadır.
3. Üçüncü etken ekonomik verimliliğe ve üretkenliğe verilen önemdir. Çocukluk ve yaşlılıkta verimliliğin olmadığı ve üretime katkı sağlanmadığı yıllar olarak düşünülmektedir. Orta yaştaki insanların çocuk ve yaşlıların ihtiyaçlarını ve bakım gereksinimlerini karşıladıkları kabul edilmektedir. Çocuklar yaşlılardan farklıdırlar, onlara geleceğe yönelik bir yatırım olarak düşünülmektedir. Ancak yaşlılar ise tam tersi ekonomik verimliliklerini geride bıraktıkları için bir yük olarak görülmektedirler.
4. Yaşlılar ile yapılan araştırmaların çoğunluğu huzurevleri, bakımevleri ve hastanelerde yapılmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü bu araştırmalar yaşlıların sürekli bakıma muhtaç olarak algılanmasına neden olmuştur. Oysa yaşlı nüfusunun sadece %5’i kurumlarda yaşamaktadır
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı hayatını kolaylaştıracak çevresel düzenlemeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Rahatsız edici gürültü ve koku önlenmeli, yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
B
Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar, engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalıdır.
C
Bina tasarımında asansör, yürüyen merdiven ve yüzeyler kaygan olmamalıdır.
D
Yaşlıların barınma yerlerinde temel gereksinimler karşılayacak elektrik, su ve ısınma sağlanmalıdır.
E
Yaşlı evleri onların yaşamını kolaylaştırmak üzere izole yerlerde olmalıdır.
Açıklama:
Kent tasarımı yapılırken, dış mekânlar ve yapılar uygun tasarlanmalıdır. Temiz bir çevre sağlanmalıdır (Çamur ve Acar-Vaizoğlu, 2012). Bunlar için yapılması gerekenler;
• Rahatsız edici gürültü ve koku önlenmeli, yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
• Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar, engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalı; düz, alçak, kaymayan özellikte, tekerlekli sandalye geçişine, yürüme ve bisiklet süremeye uygun olmalıdır.
• Bina tasarımında asansör, yürüyen merdiven ve yüzeyler kaygan olmamalıdır.
• Ulaşımla ilgili düzenlemeler yapılmalıdır. Toplu taşıma araçları yaşlıların rahatlıkla kullanabilecekleri biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların barınma yerlerinde temel gereksinimler karşılayacak elektrik, su ve ısınma sağlanmalıdır. Evler yaşlının yalnız başına rahat hareket etmesini sağlayacak, ev içi kaza riskini en aza indirecek biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların evleri kendilerini güvende hissetmeleri için yakınları veya arkadaşlarına, alışveriş yerlerine, sağlık kuruluşlarına, parklar vb. yerlere yakın olmalıdır.
• Rahatsız edici gürültü ve koku önlenmeli, yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
• Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar, engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalı; düz, alçak, kaymayan özellikte, tekerlekli sandalye geçişine, yürüme ve bisiklet süremeye uygun olmalıdır.
• Bina tasarımında asansör, yürüyen merdiven ve yüzeyler kaygan olmamalıdır.
• Ulaşımla ilgili düzenlemeler yapılmalıdır. Toplu taşıma araçları yaşlıların rahatlıkla kullanabilecekleri biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların barınma yerlerinde temel gereksinimler karşılayacak elektrik, su ve ısınma sağlanmalıdır. Evler yaşlının yalnız başına rahat hareket etmesini sağlayacak, ev içi kaza riskini en aza indirecek biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların evleri kendilerini güvende hissetmeleri için yakınları veya arkadaşlarına, alışveriş yerlerine, sağlık kuruluşlarına, parklar vb. yerlere yakın olmalıdır.
Soru 11
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan yaş kavramı ayırıma göre "yaşlılık" kategorisi içinde yer alan birey kaç yaş aralığındadır?
Seçenekler
A
45-59 yaş
B
60-74 yaş
C
75-89 yaş
D
90-95 yaş
E
96-üstü yaş
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan yaş
kavramı ayırıma göre,“45-59 yaş arası orta yaş”,
“60-74 yaş arası yaşlılık”, “75-89 yaş arası ileri
yaşlılık”, “90 yaş ve üstü ise ihtiyarlık” kategorisi
içinde yer almaktadır. Modern toplum anlayışında
yaşlı, 65 yaşına ulaşan ve emeklilik hakkı elde eden
kişi olarak tanımlanmıştır.
kavramı ayırıma göre,“45-59 yaş arası orta yaş”,
“60-74 yaş arası yaşlılık”, “75-89 yaş arası ileri
yaşlılık”, “90 yaş ve üstü ise ihtiyarlık” kategorisi
içinde yer almaktadır. Modern toplum anlayışında
yaşlı, 65 yaşına ulaşan ve emeklilik hakkı elde eden
kişi olarak tanımlanmıştır.
Soru 12
- Değişen sosyal yapı ile ilgili nedenler
- Ekonomik nedenler
- İnsani nedenler
- Eğitimsel nedenler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılara yönelik sosyal politikalara gereksinimin nedenleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlılara yönelik sosyal politikalara gereksinim
nedenlerini; değişen sosyal yapı ile ilgili nedenler,
ekonomik nedenler, insani nedenler ve sosyal devlet
anlayışı başlıkları altında açıklamak mümkündür.
nedenlerini; değişen sosyal yapı ile ilgili nedenler,
ekonomik nedenler, insani nedenler ve sosyal devlet
anlayışı başlıkları altında açıklamak mümkündür.
Soru 13
Sosyal devlet ilkesi sonucunda, yaşlıların bakım, gözetim ve korunma gibi
ihtiyaçlarının yerine getirilmesi zorunluluğu yaşlılar için bir “hak" olarak uluslararası düzeye hangi yılda taşınmıştır?
ihtiyaçlarının yerine getirilmesi zorunluluğu yaşlılar için bir “hak" olarak uluslararası düzeye hangi yılda taşınmıştır?
Seçenekler
A
1945
B
1960
C
1982
D
1990
E
2002
Açıklama:
“Sosyal devlet” ilkesi; herkese, içinde yaşamakta olduğu toplumun olanaklarına uygun bir yaşam
düzeyini sağlamakla kendini görevli bilen devlet
anlayışını ifade eder. Özellikle II. Dünya Savaşı
sonrasında, birçok ülke tarafından “sosyal devlet”
ilkesi benimsenmiştir. Bu ilkeyi benimseyen devletler, vatandaşların sosyoekonomik durumlarını
iyileştirmek, insan onuruna yaraşır bir hayat sürmelerini sağlamak ve sosyal güvenliklerini temin
etmek hususlarında kendilerini yükümlü görmüşlerdir. Bu yükümlülükler, anayasal dayanaklarla da
“görev” haline gelmiştir. Böylece “yaşlılar için devlet sorumluluğu” ve hayatın her alanında yaşlılara
garantinin sağlanması söz konusu olmuştur. Başka bir ifade ile sosyal devlet ilkesi sonucunda, yaşlıların bakım, gözetim ve korunma gibi
ihtiyaçlarının yerine getirilmesi, yaşlılar için bir
“hak”, vatandaşı oldukları devlet için de bir “görev”
halini almıştır.
Bu koruma, BM tarafından 12 Nisan 2002’de
Madrid’de gerçekleştirilen Uluslararası Madrid
Yaşlanma Hareketi Planında “hak” şeklinde uluslararası baz da sabit bir hal almıştır.
düzeyini sağlamakla kendini görevli bilen devlet
anlayışını ifade eder. Özellikle II. Dünya Savaşı
sonrasında, birçok ülke tarafından “sosyal devlet”
ilkesi benimsenmiştir. Bu ilkeyi benimseyen devletler, vatandaşların sosyoekonomik durumlarını
iyileştirmek, insan onuruna yaraşır bir hayat sürmelerini sağlamak ve sosyal güvenliklerini temin
etmek hususlarında kendilerini yükümlü görmüşlerdir. Bu yükümlülükler, anayasal dayanaklarla da
“görev” haline gelmiştir. Böylece “yaşlılar için devlet sorumluluğu” ve hayatın her alanında yaşlılara
garantinin sağlanması söz konusu olmuştur. Başka bir ifade ile sosyal devlet ilkesi sonucunda, yaşlıların bakım, gözetim ve korunma gibi
ihtiyaçlarının yerine getirilmesi, yaşlılar için bir
“hak”, vatandaşı oldukları devlet için de bir “görev”
halini almıştır.
Bu koruma, BM tarafından 12 Nisan 2002’de
Madrid’de gerçekleştirilen Uluslararası Madrid
Yaşlanma Hareketi Planında “hak” şeklinde uluslararası baz da sabit bir hal almıştır.
Soru 14
- Yaşlılar ve kalkınma
- Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
- Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması
- Yaşlanmayı engelleyen çevresel düzenlemelerin yapılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 2002 yılındaki Yaşlanmada Uluslararası Eylem Planında yer alan başlıklar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Toplumda yaşlanan nüfus gereksinimlerinin
karşılanması ve verilecek hizmetlerin planlanması
için, Yaşlanma 2002 Uluslararası Eylem Planı (International Plan of Action on Aging, 2002) Dünya Sağlık Örgütü Uzmanlarının 12 Nisan 2002’de
yaptıkları toplantı sonucunda hazırlanmış bir rapordur. Eylem Planı’nın amacı, her yerde insanların güvenli ve saygın şekilde yaşlanmalarını ve
toplumlarında bütün haklara sahip birer vatandaş
olarak yaşamaya devam etmelerini garanti etmektir.
Yaşlıların tam olarak katılımı ile oluşan, eşitlik esasına dayalı ve ayrımcılığın olmadığı, bütün
yaş gruplarını kapsayan bir toplum yaratılmasında kalkınma hakkı da dâhil olmak üzere, bütün insan haklarının ve temel özgürlüklerin korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Eylem
önerileri, öncelikli üç konuya göre düzenlenmiştir;
• Yaşlılar ve kalkınma
• Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
• Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması
karşılanması ve verilecek hizmetlerin planlanması
için, Yaşlanma 2002 Uluslararası Eylem Planı (International Plan of Action on Aging, 2002) Dünya Sağlık Örgütü Uzmanlarının 12 Nisan 2002’de
yaptıkları toplantı sonucunda hazırlanmış bir rapordur. Eylem Planı’nın amacı, her yerde insanların güvenli ve saygın şekilde yaşlanmalarını ve
toplumlarında bütün haklara sahip birer vatandaş
olarak yaşamaya devam etmelerini garanti etmektir.
Yaşlıların tam olarak katılımı ile oluşan, eşitlik esasına dayalı ve ayrımcılığın olmadığı, bütün
yaş gruplarını kapsayan bir toplum yaratılmasında kalkınma hakkı da dâhil olmak üzere, bütün insan haklarının ve temel özgürlüklerin korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Eylem
önerileri, öncelikli üç konuya göre düzenlenmiştir;
• Yaşlılar ve kalkınma
• Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
• Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda görülen psiko-sosyal sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel güçten düşme ve emeklilik gibi nedenlerden dolayı meslekî ve toplumsal fonksiyonlardan ayrılma
B
Sosyal etkileşimden mahrum olma
C
Toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşma veya dışlanma
D
Aile fertlerinden kopma, yalnızlığa ve içine kapanmanın bir sonucu olarak kendini lüzumsuz ve faydasız hissetme
E
Fiziksel görüntünün değişmesinden dolayı manevi huzuru aramayı isteme
Açıklama:
Dünyada, ruh sağlığı sorunları yeti yetersizliği
ve yaşam kalitesinin düşük olmasının başta gelen
nedenleridir. Ruh sağlığı sorunları, yaşlanmanın
kaçınılmaz bir sonucu değildir, ancak ruh hastalıkları olan yaşlıların sayısındaki önemli artış nüfusun
yaşlanması nedeniyle beklenebilecek bir durumdur.
Bu hastalıklarla başa çıkmak için stratejiler arasında meditasyon, psikososyal destek, algılama eğitim
programları, bakım veren aile üyelerinin ve sağlık
çalışanlarının eğitimi ve yatan hastalar için özel yapılar bulunmaktadır. Yaşlılarda başlıca görülen psiko-sosyal sorunlar kısaca şunlardır:
• Fiziksel güçten düşme ve emeklilik gibi
nedenlerden dolayı meslekî ve toplumsal
fonksiyonlardan ayrılma,
• Sosyal etkileşimden mahrum olma ve toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşma
veya dışlanma,
• Aile fertlerinden kopma, yalnızlığa ve içine
kapanmanın bir sonucu olarak kendini lüzumsuz ve faydasız hissetme ve psiko-sosyal
sorunların ve bunalımların içine sürüklenme.
ve yaşam kalitesinin düşük olmasının başta gelen
nedenleridir. Ruh sağlığı sorunları, yaşlanmanın
kaçınılmaz bir sonucu değildir, ancak ruh hastalıkları olan yaşlıların sayısındaki önemli artış nüfusun
yaşlanması nedeniyle beklenebilecek bir durumdur.
Bu hastalıklarla başa çıkmak için stratejiler arasında meditasyon, psikososyal destek, algılama eğitim
programları, bakım veren aile üyelerinin ve sağlık
çalışanlarının eğitimi ve yatan hastalar için özel yapılar bulunmaktadır. Yaşlılarda başlıca görülen psiko-sosyal sorunlar kısaca şunlardır:
• Fiziksel güçten düşme ve emeklilik gibi
nedenlerden dolayı meslekî ve toplumsal
fonksiyonlardan ayrılma,
• Sosyal etkileşimden mahrum olma ve toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşma
veya dışlanma,
• Aile fertlerinden kopma, yalnızlığa ve içine
kapanmanın bir sonucu olarak kendini lüzumsuz ve faydasız hissetme ve psiko-sosyal
sorunların ve bunalımların içine sürüklenme.
Soru 16
Hastalıklara yol açan nedenleri, bunların doku ve organları etkileme biçimlerini, hastalıklı doku ve organların özellikle morfolojik (biçimsel, görüntüsel) özelliklerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patoloji
B
Mikrobiyoloji
C
Kriminoloji
D
Anatomi
E
Fizyoloji
Açıklama:
Patoloji; hastalıklara yol açan nedenleri, bunların doku ve organları etkileme biçimlerini, hastalıklı doku ve organların özellikle morfolojik (biçimsel, görüntüsel) özelliklerini inceler. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi "gri tavan sendromu"nun etkenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ölümden duyulan korku
B
Medyada gençliğe, bedensel güzelliğe ve cinselliğe verilen önem
C
Ekonomik verimliliğe ve üretkenliğe verilen önem
D
Yaşlılar ile yapılan araştırmaların çoğunluğunun huzurevleri, bakımevleri ve hastanelerde yapılması
E
Yaşlıların sosyal haklarının gasp edilmesi
Açıklama:
Yaşlılık tüm yaşam faaliyetlerinde, üretkenlikte, yeterlilikte, bireysellik ve bağımsızlıkta azalma süreci olarak görülmektedir. Yaşlıya ve yaşlılığa kalıplaşmış düşüncelerle, ön yargılarla bakılmaktadır. Yaşlı ayrımcılığı biçimlerinden olan yaşa dayalı ayrımcılık, çalışma hayatının önemli sorunlarından biridir. “Gri Tavan Sendromu” olarak adlandırılan bu sorun özellikle ücretlerin ödenmesinde ve işte yükseltilmede ortaya çıkmaktadır. Yaşlı ayrımcılığının teorik temelleri dört etkenden oluşmaktadır:
1. Yaşlı ayrımcılığına ilk etken ölümden duyulan korkudur. Çünkü ölüm kişinin yaşam döngüsünün dışında tutulmakta ve yaşamın doğal bir parçası olduğu unutulmaktadır. Hatta ölüm ve yaşlılık eş anlamlı olarak kavramlaştırılmıştır.
2. İkinci etken özellikle medyada gençliğe, bedensel güzelliğe ve cinselliğe verilen önemdir. Her alanda gençlik, dinamiklik, üretkenlik gibi değerler genç imajlar teşvik edilmektedir. Bu şekilde gençliği ön plana çıkarıldığı toplumlar için yaşlanmak kendine duyulan güveni azaltmakta ve yaşlılığa karşı olumsuz tutumlar geliştirmelerine neden olmaktadır.
3. Üçüncü etken ekonomik verimliliğe ve üretkenliğe verilen önemdir. Çocukluk ve yaşlılıkta verimliliğin olmadığı ve üretime katkı sağlanmadığı yıllar olarak düşünülmektedir. Orta yaştaki insanların çocuk ve yaşlıların ihtiyaçlarını ve bakım gereksinimlerini karşıladıkları kabul edilmektedir. Çocuklar yaşlılardan farklıdırlar, onlara geleceğe yönelik bir yatırım olarak düşünülmektedir. Ancak yaşlılar ise tam tersi ekonomik verimliliklerini geride bıraktıkları için bir yük olarak görülmektedirler.
4. Yaşlılar ile yapılan araştırmaların çoğunluğu huzurevleri, bakımevleri ve hastanelerde yapılmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü bu araştırmalar yaşlıların sürekli bakıma muhtaç olarak algılanmasına neden olmuştur. Oysa yaşlı nüfusunun sadece %5’i kurumlarda yaşamaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
1. Yaşlı ayrımcılığına ilk etken ölümden duyulan korkudur. Çünkü ölüm kişinin yaşam döngüsünün dışında tutulmakta ve yaşamın doğal bir parçası olduğu unutulmaktadır. Hatta ölüm ve yaşlılık eş anlamlı olarak kavramlaştırılmıştır.
2. İkinci etken özellikle medyada gençliğe, bedensel güzelliğe ve cinselliğe verilen önemdir. Her alanda gençlik, dinamiklik, üretkenlik gibi değerler genç imajlar teşvik edilmektedir. Bu şekilde gençliği ön plana çıkarıldığı toplumlar için yaşlanmak kendine duyulan güveni azaltmakta ve yaşlılığa karşı olumsuz tutumlar geliştirmelerine neden olmaktadır.
3. Üçüncü etken ekonomik verimliliğe ve üretkenliğe verilen önemdir. Çocukluk ve yaşlılıkta verimliliğin olmadığı ve üretime katkı sağlanmadığı yıllar olarak düşünülmektedir. Orta yaştaki insanların çocuk ve yaşlıların ihtiyaçlarını ve bakım gereksinimlerini karşıladıkları kabul edilmektedir. Çocuklar yaşlılardan farklıdırlar, onlara geleceğe yönelik bir yatırım olarak düşünülmektedir. Ancak yaşlılar ise tam tersi ekonomik verimliliklerini geride bıraktıkları için bir yük olarak görülmektedirler.
4. Yaşlılar ile yapılan araştırmaların çoğunluğu huzurevleri, bakımevleri ve hastanelerde yapılmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü bu araştırmalar yaşlıların sürekli bakıma muhtaç olarak algılanmasına neden olmuştur. Oysa yaşlı nüfusunun sadece %5’i kurumlarda yaşamaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 18
Yaşlı ayrımcılığı terimi ilk kez hangi gerontolog tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Robert Butler
B
Terry Dobrow
C
Sanjay Gupta
D
Paul Nassif
E
Robert Rey
Açıklama:
Yaşlı ayrımcılığı terimi ilk defa 1969 yılında Amerika Ulusal Yaşlılık Enstitüsü başkanı Gerontolog Robert Butler tarafından kullanılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların sosyal yaşamını kolaylaştıracak çevre düzenlemelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Rahatsız edici gürültü ve koku önlenmeli.
B
Yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalı.
C
Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı.
D
Toplu taşıma araçları yaşlıların rahatlıkla kullanabilecekleri biçimde tasarlanmalı.
E
Kütüphanelere yaşlı bakımı ile ilgili verilerin ve bilgilerin olduğu kitaplar sağlanmalı
Açıklama:
Sağlıklı yaşlanmanın sağlanması ve sürdürülebilmesi için, tüm yaşam alanlarının tasarımı yaşlıların gereksinimleri göz önünde bulundurularak yapılmalıdır. Bu anlamda kent tasarımı yapılırken, dış mekânlar ve yapılar uygun tasarlanmalıdır. Temiz bir çevre sağlanmalıdır.
Bunlar için yapılması gerekenler;
• Rahatsız edici gürültü ve koku önlenmeli, yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
• Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar, engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalı; düz, alçak, kaymayan özellikte, tekerlekli sandalye geçişine, yürüme ve bisiklet süremeye uygun olmalıdır.
• Bina tasarımında asansör, yürüyen merdiven ve yüzeyler kaygan olmamalıdır.
• Ulaşımla ilgili düzenlemeler yapılmalıdır. Toplu taşıma araçları yaşlıların rahatlıkla kullanabilecekleri biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların barınma yerlerinde temel gereksinimler karşılayacak elektrik, su ve ısınma sağlanmalıdır. Evler yaşlının yalnız başına rahat hareket etmesini sağlayacak, ev içi kaza riskini en aza indirecek biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların evleri kendilerini güvende hissetmeleri için yakınları veya arkadaşlarına, alışveriş yerlerine, sağlık kuruluşlarına, parklar vb. yerlere yakın olmalıdır.
• Sosyal çevre açısından, yaşlıların bir araya gelebilecekleri, sosyal paylaşım ortamları yaratılmalı ve üretkenliği sağlayacak uğraşılar yönlendirilmelidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Bunlar için yapılması gerekenler;
• Rahatsız edici gürültü ve koku önlenmeli, yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
• Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar, engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalı; düz, alçak, kaymayan özellikte, tekerlekli sandalye geçişine, yürüme ve bisiklet süremeye uygun olmalıdır.
• Bina tasarımında asansör, yürüyen merdiven ve yüzeyler kaygan olmamalıdır.
• Ulaşımla ilgili düzenlemeler yapılmalıdır. Toplu taşıma araçları yaşlıların rahatlıkla kullanabilecekleri biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların barınma yerlerinde temel gereksinimler karşılayacak elektrik, su ve ısınma sağlanmalıdır. Evler yaşlının yalnız başına rahat hareket etmesini sağlayacak, ev içi kaza riskini en aza indirecek biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların evleri kendilerini güvende hissetmeleri için yakınları veya arkadaşlarına, alışveriş yerlerine, sağlık kuruluşlarına, parklar vb. yerlere yakın olmalıdır.
• Sosyal çevre açısından, yaşlıların bir araya gelebilecekleri, sosyal paylaşım ortamları yaratılmalı ve üretkenliği sağlayacak uğraşılar yönlendirilmelidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 20
"Yaşlılara yönelik güvenli ve sağlıklı çevrenin oluşturulması için gerekli düzenlemelerin yapılması ve strateji olarak yaşlı için ev içi ve dışında güvenli ve sağlıklı çevre koşullarının sağlanması" Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı ve Uygulama Programı'nın kaçıncı hedefidir?
Seçenekler
A
Hedef 1
B
Hedef 2
C
Hedef 3
D
Hedef 4
E
Hedef 5
Açıklama:
Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı ve Uygulama Programı 2015-2020’de yaşam boyu sağlığın geliştirilmesi ve sağlıklı yaşlanma için belirlenen hedef 4, yaşlılara yönelik güvenli ve sağlıklı çevrenin oluşturulması için gerekli düzenlemelerin yapılması ve strateji olarak yaşlı için ev içi ve dışında güvenli ve sağlıklı çevre koşullarının sağlanması şeklinde belirtilmiştir (Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, 2015). Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 21
Sınırları belli bir coğrafyada bulunan nüfusun yapısını, özelliklerini ve değişimlerini incelenmesine ne denir?
Seçenekler
A
Toplum bilimi
B
Demografik
C
Sosyoloji
D
Toplum sosyolojisi
E
Halk bilimi
Açıklama:
Demografik: Sınırları belli bir coğrafyada bulunan nüfusun yapısını, özelliklerini ve değişimlerini incelenmesidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 22
OECD ülkelerinde yaşlılara yönelik harcama, ortalama GSMH’nin yüzde kaçıdır?
Seçenekler
A
%15
B
%16
C
%17
D
%18
E
%19
Açıklama:
OECD ülkelerinde yaşlılara yönelik harcama, ortalama GSMH’nin %19’dur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 23
Herkese, içinde yaşamakta olduğu toplumun olanaklarına uygun bir yaşam düzeyini sağlamakla kendini görevli bilen devlet anlayışına ne denir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Toplum bilinci
C
Sosyal devlet
D
Sosyal güvence
E
Sosyal gelir
Açıklama:
“Sosyal devlet” ilkesi; herkese, içinde yaşamakta olduğu toplumun olanaklarına uygun bir yaşam düzeyini sağlamakla kendini görevli bilen devlet anlayışını ifade eder. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 24
Sosyal devlet ilkesi sonucunda, yaşlıların bakım, gözetim ve korunma gibi ihtiyaçlarının yerine getirilmesi, yaşlılar için ne olarak nitelendirilmektedir?
Seçenekler
A
Görev
B
Sorumluluk
C
Güvence
D
Hak
E
İhtiyaç
Açıklama:
Başka bir ifade ile sosyal devlet ilkesi sonucunda, yaşlıların bakım, gözetim ve korunma gibi ihtiyaçlarının yerine getirilmesi, yaşlılar için bir “hak”, vatandaşı oldukları devlet için de bir “görev” halini almıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 25
Ulusal hukuki düzenlemelerle belirlenen yaş sınırının üzerinde bulunup da yeterli geliri olmayanlara, yaşamları boyunca düzenli olarak ödenen parasal ödemeye ne denir?
Seçenekler
A
Maaş
B
Yardım
C
Ödenek
D
Sigorta
E
Sosyal gelir
Açıklama:
Ulusal hukuki düzenlemelerle belirlenen yaş sınırının üzerinde bulunup da yeterli geliri olmayanlara, yaşamları boyunca düzenli olarak parasal bir ödemenin yapılması gerekir. Sosyal amaçlı olduğu için de bu yön ve biçimdeki ödemeler, sosyal gelir olarak ifade edilir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 26
Yaşın ilerlemesi gibi nedenlerden dolayı fiziki gücünü kaybeden dolayısıyla gelir ve kazanç kaybına uğrama tehlikesi ile karşı karşıya kalan kişilerin, bu sosyal riskini karşılama ve onlara emekli aylığı bağlama amacını güden sigorta türüne ne denir?
Seçenekler
A
Hayat sigortası
B
Yaşlılık sigortası
C
Hak sigortası
D
Görev sigortası
E
Sosyal sigorta
Açıklama:
Yaşlılık sigortası, “yaşın ilerlemesi gibi nedenlerden dolayı fiziki gücünü kaybeden dola- yısıyla gelir ve kazanç kaybına uğrama tehlikesi ile karşı karşıya kalan kişilerin, bu sosyal riskini karşılama ve onlara emekli aylığı bağlama amacını güden” bir sigorta türüdür. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 27
Her yerde insanların güvenli ve saygın şekilde yaşlanmalarını ve toplumlarında bütün haklara sahip birer vatandaş olarak yaşamaya devam etmelerini garanti eden plan hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlanma Hareketi Planı
B
Sosyal ve Ekonomik Haklar Planı
C
Yaşlanma 2002 Uluslararası Eylem Planı
D
Yaşlılara Yönelik Sosyal Politikalar Planı
E
Yaşlılara Yönelik Sosyal Devlet Planı
Açıklama:
Yaşlanma 2002 Uluslararası Eylem Planı (International Plan of Action on Aging, 2002) Dünya Sağlık Örgütü Uzmanlarının 12 Nisan 2002’de yaptıkları toplantı sonucunda hazırlanmış bir rapordur. Eylem Planı’nın amacı, her yerde insanların güvenli ve saygın şekilde yaşlanmalarını ve toplumlarında bütün haklara sahip birer vatandaş olarak yaşamaya devam etmelerini garanti etmektir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 28
Kişinin iç huzuru, sükûnet, değişik şuur halleri elde etmesine ve öz varlığına ulaşmasına olanak veren, zihnini denetleme teknikleri ve deneyimlerine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Meditasyon
B
Konsantrasyon
C
Mental huzur
D
İnanç
E
Rekreasyon
Açıklama:
Meditasyon: Kişinin iç huzuru, sükûnet, değişik şuur halleri elde etmesine ve öz varlığına ulaşmasına olanak veren, zihnini denetleme teknikleri ve deneyimlerine verilen ad” olarak tanımlanır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 29
Belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısına ne denir?
Seçenekler
A
Hastalık grafiği
B
Prevalans
C
Filyasyon
D
Teşhis
E
İnsidans
Açıklama:
İnsidans: Belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısını ifade eder. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 30
Hastalıklara yol açan nedenleri, bunların doku ve organları etkileme biçimlerini, hastalıklı doku ve organların özellikle morfolojik (biçimsel, görüntüsel) özelliklerini incelenmesine ne denir?
Seçenekler
A
Tıbbi bulgu
B
Patoloji
C
Muayene
D
Laboratuvar araştırması
E
Tahlil
Açıklama:
Patoloji; hastalıklara yol açan nedenleri, bunların doku ve organları etkileme biçimlerini, hastalıklı doku ve organların özellikle morfolojik (biçimsel, görüntüsel) özelliklerini inceler.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara yönelik sosyal politikalara gereksinim nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Demografik nedenler
B
Ekonomik faktörler
C
Değişen sosyal yapı
D
İnsani nedenler
E
Doğum oranı
Açıklama:
Yaşlılara yönelik sosyal politikalara gereksinim nedenlerini; değişen sosyal yapı ile ilgili nedenler, ekonomik nedenler, insani nedenler ve sosyal devlet anlayışı başlıkları altında açıklamak mümkündür. Doğru cevap E' dir.
Soru 32
Yaşlılara yönelik sosyal politikalara gereksinim nedenlerinden demografik nedenler aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Nedeni gelirin yetersizliği, buna karşılık giderlerin artışıdır.
B
Sınırları belli bir coğrafyada bulunan nüfusun yapısının ve özelliklerinin değişimidir.
C
Aile kurumundaki dönüşüm nedenidir.
D
Emeklilik sistemindeki değişim.
E
Sosyal devlet anlayışı içinde olma.
Açıklama:
20. yüzyıl, demografik değişimler açısından önemli nedenleri içinde barındırmaktadır. Özellikle Birinci ve İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki süreçlerde, gerek Avrupa’daki ve gerek dünyanın diğer bölgelerindeki ülkelerin, yüz binlerce genç ve yetişkin yaş gruplarını yitirdikleri bilinmektedir. Demografik: Sınırları belli bir coğrafyada bulunan nüfusun yapısını, özelliklerini ve değişimlerini incelenmesidir. Doğru cevap B' dir.
Soru 33
Yaşlıların bakım, gözetim ve korunma gibi ihtiyaçlarının yerine getirilmesi, yaşlılar için bir “hak” olduğu hangi yıl BM tarafından karara bağlanmıştır?
Seçenekler
A
2013
B
2002
C
1982
D
1961
E
1945
Açıklama:
Bu koruma, BM tarafından 12 Nisan 2002’de Madrid’de gerçekleştirilen Uluslararası Madrid Yaşlanma Hareketi Planında “hak” şeklinde uluslararası baz da sabit bir hal almıştır. Doğru cevap C' dir.
Soru 34
Dünya Sağlık Örgütü Uzmanlarının 12 Nisan 2002 hazırladığı raporun amacı aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
İnsanların güvenli bir şekilde yaşlanmalarını garanti etmektir.
B
Her yerde insanların saygın bir şekilde yaşlanmalarını sağlamak.
C
Toplumlarında bütün haklara sahip birer vatandaş olarak yaşamaya devam etmelerini garanti etmek.
D
Yaşlıların vatandaşlık haklarının korunması
E
Yaşlı nüfusun sayısının yıllar içinde azaltılması.
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü Uzmanlarının 12 Nisan 2002’de yaptıkları toplantı sonucunda hazırlanmış bir rapordur. Eylem Planı’nın amacı, her yerde insanların güvenli ve saygın şekilde yaşlanmalarını ve toplumlarında bütün haklara sahip birer vatandaş olarak yaşamaya devam etmelerini garanti etmektir. Doğru cevap E' dir.
Soru 35
- Yaşlılar ve kalkınma
- Yaşlanma yaşının belirlenmesi
- Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
- Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
II, III ve IV
C
I ve IV
D
I, III ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Eylem önerileri, öncelikli üç konuya göre düzenlenmiştir;
• Yaşlılar ve kalkınma
• Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
• Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması. Doğru cevap D' dir.
• Yaşlılar ve kalkınma
• Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
• Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması. Doğru cevap D' dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta sağlık ve refahın sağlanması ile ilgili önemli konu başlıklarından birisidir?
Seçenekler
A
Bakım Verenlerin ve Sağlık Çalışanlarının Eğitimi
B
Acil Durumlar
C
Kuşaklar Arası Dayanışma
D
İş ve Yaşlanan İşgücü
E
Evde Bakım
Açıklama:
Sağlık, bireylerin yaşamında ne kadar önemliyse, toplum sağlığı da ekonomik büyüme ve kalkınma için o kadar önemlidir. Yaşlılar rehabilitasyon hizmetleri ve cinsel sağlık da dahil olmak üzere, koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerine ulaşma haklarına sahiptir. Sağlıklı ve refah içinde yaşlanmak için, yaşam boyunca bireysel çaba ve bu çabaların başarılı olabileceği uygun bir çevre gerekmektedir. Bireylerin sorumluluğu, sağlıklı bir yaşam
tarzını sürdürmektir. Hükümetlerin sorumluluğu ise, sağlıklı ve refah içinde yaşlanma için olanak sağlayan destekleyici bir çevre oluşturmaktır. Doğru cevap A' dır.
tarzını sürdürmektir. Hükümetlerin sorumluluğu ise, sağlıklı ve refah içinde yaşlanma için olanak sağlayan destekleyici bir çevre oluşturmaktır. Doğru cevap A' dır.
Soru 37
Yaşlılık korkusu ve toplumda genel olarak yaşlı ve yaşlılığın kabul edilmemesi durumuna hangisi denmektedir?
Seçenekler
A
Dentofobi
B
Gametofobi
C
Gerontofobi
D
Kardiyofobi
E
Klostrofobi
Açıklama:
Yaşanan bu sorunlar gerontofobi olarak tanımlanan bir kavramın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Gerontofobi, yaşlılık korkusu ve toplumda genel olarak yaşlı ve yaşlılığın kabul edilmemesi biçiminde tanımlanmaktadır. doğru cevap C' dir.
Soru 38
Yaşlı ayrımcılığının teorik temelleri dört etkenden oluşmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlandıkça üretkenliğin arttığının gözlenmesi
B
Yaşlıların sürekli bakıma muhtaç olarak algılanmasına neden olunması
C
Yaşlı ayrımcılığına bir etken ölümden duyulan korkudur
D
Toplumda gençliğin ön plana çıkarılması
E
Ekonomik açıdan bir yük olarak görülmeleri
Açıklama:
Ekonomik verimliliğe ve üretkenliğe verilen önemdir. Çocukluk ve yaşlılıkta verimliliğin olmadığı ve üretime katkı sağlanmadığı yıllar olarak düşünülmektedir. Orta yaştaki insanların çocuk ve yaşlıların ihtiyaçlarını ve bakım gereksinimlerini karşıladıkları kabul edilmektedir.
Çocuklar yaşlılardan farklıdırlar, onlara geleceğe yönelik bir yatırım olarak düşünülmektedir. Ancak yaşlılar ise tam tersi ekonomik verimliliklerini geride bıraktıkları için bir yük olarak görülmektedirler. Doğru cevap A' dır.
Çocuklar yaşlılardan farklıdırlar, onlara geleceğe yönelik bir yatırım olarak düşünülmektedir. Ancak yaşlılar ise tam tersi ekonomik verimliliklerini geride bıraktıkları için bir yük olarak görülmektedirler. Doğru cevap A' dır.
Soru 39
Başlıklarından biri “Barınma ve Çevre” olan ve 1983 yılında “Viyana Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı” hazırlayan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geontoloji birliği
B
Avrupa birliği
C
Halk Sağlığı Kurumu
D
Dünya sağlık örgütü
E
Birleşmiş Milletler
Açıklama:
Yaşlılığa vurgu yapmak üzere Birleşmiş Milletler tarafından 1983 yılında “Viyana Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı” hazırlanmıştır. Eylem planında yer alan başlıklardan biri de “Barınma ve Çevre” başlığıdır. Doğru cevap E' dir.
Soru 40
- Ulaşımla ilgili düzenlemeler yapılmalıdır
- Ev, ev içi kaza riskini en aza indirecek biçimde tasarlanmalıdır.
- Sesiz ve yalnız kalabilecekleri evlerde bırakılmalıdır.
- Ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
- Bina tasarımında asansör, yürüyen merdiven ve yüzeyler kaygan olmamalıdır.
Yaşlı için ev içi ve dışında güvenli ve sağlıklı çevre koşullarının sağlanması için hangileri yapılmalıdır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
II, III ve V
C
I ve IV
D
I, II, IV ve V
E
III ve V
Açıklama:
Rahatsız edici gürültü ve koku önlenmeli,
yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
• Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar,
engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalı; düz, alçak, kaymayan özellikte, tekerlekli sandalye geçişine, yürüme ve bisiklet süremeye uygun olmalıdır.
• Bina tasarımında asansör, yürüyen merdiven ve yüzeyler kaygan olmamalıdır.
• Ulaşımla ilgili düzenlemeler yapılmalıdır. Toplu taşıma araçları yaşlıların rahatlıkla kullanabilecekleri biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların barınma yerlerinde temel gereksinimler karşılayacak elektrik, su ve ısınma sağlanmalıdır. Evler yaşlının yalnız başına rahat hareket etmesini sağlayacak, ev içi kaza riskini en aza indirecek biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların evleri kendilerini güvende hissetmeleri için yakınları veya arkadaşlarına, alışveriş yerlerine, sağlık kuruluşlarına, parklar vb. yerlere yakın olmalıdır. Doğru cevap D' dir.
yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
• Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar,
engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalı; düz, alçak, kaymayan özellikte, tekerlekli sandalye geçişine, yürüme ve bisiklet süremeye uygun olmalıdır.
• Bina tasarımında asansör, yürüyen merdiven ve yüzeyler kaygan olmamalıdır.
• Ulaşımla ilgili düzenlemeler yapılmalıdır. Toplu taşıma araçları yaşlıların rahatlıkla kullanabilecekleri biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların barınma yerlerinde temel gereksinimler karşılayacak elektrik, su ve ısınma sağlanmalıdır. Evler yaşlının yalnız başına rahat hareket etmesini sağlayacak, ev içi kaza riskini en aza indirecek biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların evleri kendilerini güvende hissetmeleri için yakınları veya arkadaşlarına, alışveriş yerlerine, sağlık kuruluşlarına, parklar vb. yerlere yakın olmalıdır. Doğru cevap D' dir.
Soru 41
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan yaş kavramı ayırıma göre bir kişinin yaşlı kategorisine girmesi için en az kaç yaşında olması gerekir?
Seçenekler
A
45
B
55
C
60
D
75
E
90
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan yaş kavramı ayırıma göre,“45-59 yaş arası orta yaş”, “60-74 yaş arası yaşlılık”, “75-89 yaş arası ileri yaşlılık”, “90 yaş ve üstü ise ihtiyarlık” kategorisi içinde yer almaktadır. Modern toplum anlayışında yaşlı, 65 yaşına ulaşan ve emeklilik hakkı elde eden kişi olarak tanımlanmıştır.
Soru 42
2018 yılında yapılan değişiklik ile birlikte muhtaç, güçsüz ve kimsesiz 65 yaşını doldurmuş kişilerin yaşlılık aylığına hak kazanabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gerekli koşuldur?
Seçenekler
A
Eşi ve kendisinin geliri, asgari ücretin net tutarının üçte birinden az olması
B
Hanede yaşayan tüm kişilerin gelirlerinin asgari ücretin net tutarından az olması
C
Kişinin kendi gelirinin asgari ücretin net tutarının altında olması
D
Yalnız yaşıyor ve asgari ücretin net tutarı kadar gelirinin olması
E
Sağlık engelinin bulunması ve asgari ücretin net tutarından az gelirinin olması
Açıklama:
65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelikte2018 tarihi itibari ile Resmi Gazetede yayımlan yürürlüğe giren yeni haline göre; artık yaşlılık aylıklarında aynı hanede yaşayan tüm kişilerin gelirine bakılmayacaktır. Muhtaç, güçsüz ve kimsesiz 65 yaşını doldurmuş kişilerin aylığa hak kazanabilmesi için sadece eşinin ve kendisinin gelirine bakılacaktır. Eşi ve kendisinin geliri, asgari ücretin net tutarının üçte birinden az olanlara 65 yaş aylığı bağlanacaktır. 2018 yılında üç ayda bir verilen 65 yaş aylığı yaklaşık 1500 TL olarak belirlenmiştir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların çalışma yaşamına girebilmede aşmak zorunda oldukları engellerin başında gelir?
Seçenekler
A
Esnek çalışma saatlerine uyum sağlamak
B
Mesleki bilgi yetersizliği
C
Çalışma arkadaşlarıyla aralarında kuşak farkı olması
D
Yaşça küçük üst kadrodan talimat almayı kabullenmek
E
Çalışmaya karşı duyulan isteksizlik
Açıklama:
Yaşlıların mesleki bilgi yetersizlikleri, çalışma yaşamına girebilmede aşmak zorunda oldukları engellerin başında gelir.
Soru 44
“Sosyal devlet ilkesi sonucunda, yaşlıların bakım, gözetim ve korunma gibi ihtiyaçlarının yerine getirilmesi, yaşlılar için bir “hak”, vatandaşı oldukları devlet için de bir “görev” halini almıştır.” şeklinde ifade edilen koruma aşağıdakilerden hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Milenyum Zirvesi, 2015
B
Yaşlanma 2002 Eylem Planı
C
Dünya Sağlık Örgütü Kararları, 2002
D
Uluslararası Madrid Yaşlanma Hareketi Planı, 2002
E
Viyana Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı, 1983
Açıklama:
Sosyal devlet ilkesi sonu¬cunda, yaşlıların bakım, gözetim ve korunma gibi ihtiyaçlarının yerine getirilmesi, yaşlılar için bir “hak”, vatandaşı oldukları devlet için de bir “görev” halini almıştır." BM tarafından 12 Nisan 2002’de Madrid’de gerçekleştirilen Uluslararası Madrid Yaşlanma Hareketi Planında “hak” şeklinde ulus¬lararası baz da sabit bir hal almıştır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısını ifade eder?
Seçenekler
A
Meditasyon
B
İntolerans
C
İnsidans
D
Rehabilitasyon
E
Rekreasyon
Açıklama:
İnsidans: Belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısını ifade eder.
Soru 46
Evde bakım ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Evde bakımda yaşlı hastalar ve ailedeki bireyler bakım aktivitelerine katılmaz.
B
Evde bakım konusunda Türkiye’de 2005 yılı itibariyle gelişmeye başlamıştır.
C
Evde bakım hizmetleri Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkmıştır.
D
Bireylerin bakım gereksinimlerinin ev ortamında karşılanmasıdır.
E
Evde bakımla kronik hastalıklara bağlı komplikasyonların azaltıldığı tespit edilmiştir.
Açıklama:
Evde bakım: Bireylerin bakım gereksi¬nimlerinin ev ortamında karşılanmasıdır. Evde bakım yaşlı bireyler için koruyucu, tedavi ve rehabilite edici bakımın sürekli¬liğinin etkili bir şekilde sağlanmasına ola¬nak sağlayan, yaşlıların sağlık hizmetlerini desteklemek ve güçlendirmek amacını gü¬den bir bakım sistemidir. Evde bakımla; kronik hastalıklara bağlı komp¬likasyonların azaltıldığı, akut komplikasyonların etkin bir eğitim ve iletişim ile evde tedavi edildiği, ev ortamında hastaların tedavi sürecinin hızlandığı, yaşlı hastaların ve ailedeki bireylerin bakım aktivi¬telerine katıldığı, yaşlıların kısa sürede bağımsızlı¬ğını kazandığı belirlenmiştir. Evde bakım hizmet¬leri dünyada Amerika Birleşik Devletlerinde ortaya çıkmış, sonrasında da yaşlı nüfusun fazla olduğu Avrupa ülkeleri, Japonya gibi ülkelerde yaygın¬laşmış bir hizmet olup yaşlı nüfusun beşte biri ile altıda biri evde bakım hizmetinden yararlanmak¬tadır. Evde bakım konusunda Türkiye’de 2005 yılı itibariyle gelişmeye başlamıştır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi toplulukların ve insanların, boş zamanlarında eğlendirici ve sağlıklı aktiviteler yapmaları için kullanılan kavramdır?
Seçenekler
A
Rekreasyon
B
Meditasyon
C
Oryantasyon
D
Entegrasyon
E
Kalifikasyon
Açıklama:
Rekreasyon: Yenileme ve yeniden yapılanma demektir. Türkçe karşılığı, boş zamanları değerlendirme olarak kullanılmaktadır. Toplulukların ve insanların, boş zamanlarında eğlendirici ve sağlıklı aktiviteler yapmasına rekreasyon denilmektedir.
Soru 48
Ataerkil aile yapısından çekirdek (modern) aile yapısına çok hızlı bir geçişin sürdüğü ülkemizde bu değişimden en çok etkilenen grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çekirdek aileler
B
Kadınlar
C
Çocuklar
D
Genç erkekler
E
Yaşlılar
Açıklama:
Ataerkil aile yapısından çekirdek (modern) aile yapısına çok hızlı bir geçişin sürdüğü ülkemizde bu değişimden en çok etkilenen yaşlılardır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi pek çok toplumda görülen yaşlı ayrımcılığını etkileyen temel faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Toplumun yaş ortalaması
B
Toplumun refah düzeyi
C
Yaşanan bölgedeki iklim
D
Toplumun sosyokültürel yapısı
E
Toplumun eğitim düzeyi
Açıklama:
Toplumun sosyokültürel yapısı, bireylerin ve toplumun yaşlılığı algılayışı, tutum ve davranışlarındaki değişiklikler yaşlı bireylere sunulan hizmetlere yansımakta ve pek çok toplumda “yaşlı ayrımcılığı” görülmektedir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık korkusu ve toplumda genel olarak yaşlı ve yaşlılığın kabul edilmemesi biçiminde tanımlanır?
Seçenekler
A
Gri tavan sendromu
B
Gerontofobi
C
İstismar
D
İhmal
E
Pataloji
Açıklama:
Gerontofobi, yaşlılık korkusu ve toplumda genel olarak yaşlı ve yaşlılığın kabul edilmemesi biçiminde tanımlanmaktadır.
Soru 51
Yaşlılara yönelik sosyal politikalara gereksinimin nedenlerinden hangisi diğerlerinden farklı grupta yer almaktadır?
Seçenekler
A
65 yaş üzeri nüfusun artması ve toplam nüfus içindeki oranının yükselmesi
B
Emeklilik ya da yaşlılık nedeniyle kişinin gelirinde belirgin bir azalma olması
C
Aktif nüfusun içinde yer alamayan yaşlı nüfusun tüketici grubu içerisinde yer alması
D
Nüfusun bağımlılık oranlarının yüksek olduğu ülkelerde, ulusal gelire katkılarının olmaması
E
Yaşlılara yönelik yapılan harcamaların önemli bir sorun haline gelmiş olması
Açıklama:
"65 yaş üzeri nüfusun artması ve toplam nüfus içindeki oranının yükselmesi" demografik sebep iken, diğer seçenekler ekonomik sebepler arasındadır.
Soru 52
Yaşlılara yönelik sosyal politikalara gereksinimin nedenlerinden hangisi diğerlerine göre farklı grupta yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yaşlı kişinin ailedeki durumunun sanayileşme ve şehirleşmenin sonucu olarak değişmesi
B
Yaşlı nüfusun seçmen olarak hsayısal bir güç haline gelmesi
C
Aile içinde yaşayan yaşlıların ekonomik özgürlüklerinin sağlanması gereği
D
Sosyal güvencesi olmayan yaşlıların hayat standartlarının yükseltilmesi gereği
E
Yaşlıların, milli-manevi-kültürel değerlerimizi toplum hizmetine sunabilmesi ihtiyacı
Açıklama:
"Yaşlı kişinin ailedeki durumunun sanayileşme ve şehirleşmenin sonucu olarak değişmesi" aile yapısındaki dönüşümden kaynaklanan sebeplerdendir; diğer seçenekler insani nedenlerden demokratik yönetimlerin giderek yaygınlaşması ile ilgili sebepler arasındadır.
Soru 53
Yaşlıların ruh sağlığı gereksinimleri bağlamında, aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda başlıca görülen psiko-sosyal sorunlardan değildir?
Seçenekler
A
Meditasyon, psikososyal destek, algılama eğitim programlarının bulunmaması
B
Fiziksel güçten düşme ve emeklilik dolayısıyla meslekî ve toplumsal fonksiyonlardan ayrılma
C
Zamanla yaşlı bireyin eskisi kadar sosyal etkileşim kuramaması, sosyal etkileşimden mahrum olması
D
Yaşlı bireyin toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşması veya dışlanması
E
Yaşlı bireyin kendini faydasız hissetmesi ve psiko-sosyal sorunlara sürüklenmesi
Açıklama:
Meditasyon, psikososyal destek, algılama eğitim programları, bakım veren aile üyelerinin ve sağlık çalışanlarının eğitimi ve yatan hastalar için özel yapılar bulunması yaşlılıkla gelen hastalıklarla başa çıkmak için başvurulan stratejilerdendir.
Soru 54
Belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısını ifade eder.
Yukarıda verilen tanım hangi kavramı açıklamaktadır?
Yukarıda verilen tanım hangi kavramı açıklamaktadır?
Seçenekler
A
İnsidans
B
İzolasyon
C
Patoloji
D
Gerontofobi
E
Rekreasyon
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte çeşitli yeti yetersizlikleri ve özürlülüklerin insidansı artmaktadır. Yaşlı kadınlar, cinsiyetlere göre yaşam süresi beklentisinin farklı olması, hastalıklara duyarlılık ve yaşam boyu maruz kaldıkları cinsiyet ayrımcılığı nedeniyle yeti yetersizlikleri açısından risk altındadır. Bütün yaşlılara destek olacak müdahalelerin ve çevrelerin geliştirilmesi, bağımlı olmadan yaşamanın sürdürülmesinin ve bireylerin güçlendirilmesinin yanı sıra, yeti yetersizliği olan yaşlıların toplumun bütün kesimlerinde tam olarak rol alabilmeleri için de gereklidir. İnsidans, belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısını ifade eder.
Soru 55
Yaşlılara evde bakım ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Evde bakımla kronik hastalıklara bağlı komplikasyonlarda artış gözlenmiştir.
B
Akut komplikasyonların etkin bir eğitim ve iletişim ile evde tedavi edilmiştir.
C
Ev ortamında hastaların tedavi sürecinin hızlandığı belirlenmiştir.
D
Yaşlı hastaların ve ailedeki bireylerin bakım aktivitelerine katıldığı tesbit edilmiştir.
E
Evde bakım ile yaşlıların kısa sürede bağımsızlığını kazandığı belirlenmiştir.
Açıklama:
Evde bakımla; kronik hastalıklara bağlı komplikasyonların azaltıldığı, akut komplikasyonların etkin bir eğitim ve iletişim ile evde tedavi edildiği, ev ortamında hastaların tedavi sürecinin hızlandığı, yaşlı hastaların ve ailedeki bireylerin bakım aktivitelerine katıldığı, yaşlıların kısa sürede bağımsızlığını kazandığı belirlenmiştir.
Soru 56
Sınırları belli bir coğrafyada bulunan nüfusun yapısını, özelliklerini ve değişimlerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demokrasi
B
Demografi
C
Etnografi
D
Antropoloji
E
Nümizmatik
Açıklama:
Demografi: Sınırları belli bir coğrafyada bulunan nüfusun yapısını, özelliklerini ve değişimlerini incelenmesidir.
Soru 57
Herkese, içinde yaşamakta olduğu toplumun olanaklarına uygun bir yaşam düzeyini sağlamakla kendini görevli bilen devlet anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Otoriter
B
Oligark
C
Sosyal
D
Dini
E
Krallık
Açıklama:
“Sosyal devlet” ilkesi; herkese, içinde yaşamakta olduğu toplumun olanaklarına uygun bir yaşam düzeyini sağlamakla kendini görevli bilen devlet anlayışını ifade eder. Özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında, birçok ülke tarafından “sosyal devlet” ilkesi benimsenmiştir. Bu ilkeyi benimseyen devletler, vatandaşların sosyo-ekonomik durumlarını iyileştirmek, insan onuruna yaraşır bir hayat sürmelerini sağlamak ve sosyal güvenliklerini temin etmek hususlarında kendilerini yükümlü görmüşlerdir. Bu yükümlülükler, anayasal dayanaklarla da “görev” haline gelmiştir. Böylece “yaşlılar için devlet sorumluluğu” ve hayatın her alanında yaşlılara garantinin sağlanması söz konusu olmuştur
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisinde yaşlılık sigortasının amaçları doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Hayat süreci içinde bireylerin tüketimini kolaylaştırmak-güvenlik
B
Hayat süreci içinde bireylerin tüketimini kolaylaştırmak-sağlıklı ölüm
C
Güvenlik-sosyal bakım
D
Sosyal bakım-aile desteği
E
Güvenlik-aile desteği
Açıklama:
Yaşlılık sigortasının iki temel amacı vardır; birincisi hayat süreci içinde bireylerin tüketimini kolaylaştırmak, ikincisi ise güvenliktir. Birincisinde, artık kişinin çalışmadığı durum olan emeklilik zamanlarında, kişiye bir gelir sağlanması suretiyle, kişinin tüketim ihtiyaçlarını temini amaçlanmaktadır. İkincisi ise, özellikle uzun ömürlülük
durumlarında, kişiyi güvence altına almak anlamına gelmektedir.
durumlarında, kişiyi güvence altına almak anlamına gelmektedir.
Soru 59
Yaşın ilerlemesi gibi nedenlerden dolayı fiziki gücünü kaybeden dolayısıyla gelir ve kazanç kaybına uğrama tehlikesi ile karşı karşıya kalan kişilerin, bu sosyal riskini karşılama ve onlara emekli aylığı bağlama amacını güden sigorta türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hayat sigortası
B
Sağlık sigortası
C
Bakım sigortası
D
Yaşlılık sigortası
E
Tamamlayıcı sigorta
Açıklama:
Yaşlılık sigortası, “yaşın ilerlemesi gibi nedenlerden dolayı fiziki gücünü kaybeden dolayısıyla gelir ve kazanç kaybına uğrama tehlikesi ile karşı karşıya kalan kişilerin, bu sosyal riskini karşılama ve onlara emekli aylığı bağlama amacını güden” bir sigorta türüdür.
Soru 60
I- Yaşlılar ve kalkınma
II- Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
III- Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması
Yukarıdakilerden hangileri Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Planınındaki öncelikli önerilerindendir?
II- Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
III- Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması
Yukarıdakilerden hangileri Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Planınındaki öncelikli önerilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Yaşlıların tam olarak katılımı ile oluşan, eşitlik esasına dayalı ve ayrımcılığın olmadığı, bütün yaş gruplarını kapsayan bir toplum yaratılmasında kalkınma hakkı da dâhil olmak üzere, bütün insan haklarının ve temel özgürlüklerin korunması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Eylem önerileri, öncelikli üç konuya göre düzenlenmiştir;
• Yaşlılar ve kalkınma
• Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
• Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması
• Yaşlılar ve kalkınma
• Yaşlılıkta sağlık ve iyi olma durumunun artırılması
• Güvenli, kolaylaştırıcı, destekleyici çevrelerin sağlanması
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda başlıca görülen psiko-sosyal sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel güçten düşme ve emeklilik gibi nedenlerden dolayı meslekî ve toplumsal fonksiyonlardan ayrılma
B
Sosyal etkileşimden mahrum olma ve toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşma veya dışlanma
C
Aile fertlerinden kopma, yalnızlığa ve içine kapanmanın bir sonucu olarak kendini lüzumsuz ve faydasız hissetme
D
Psiko-sosyal sorunların ve bunalımların içine sürüklenme
E
Ölüm korkusuyla baş etme
Açıklama:
Yaşlılarda başlıca görülen psiko-sosyal sorunlar kısaca şunlardır (Seyyar, 2005):
• Fiziksel güçten düşme ve emeklilik gibi nedenlerden dolayı meslekî ve toplumsal fonksiyonlardan ayrılma,
• Sosyal etkileşimden mahrum olma ve toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşma veya dışlanma,
• Aile fertlerinden kopma, yalnızlığa ve içine kapanmanın bir sonucu olarak kendini lüzumsuz ve faydasız hissetme ve psiko-sosyal sorunların ve bunalımların içine sürüklenme.
Bu sorunlara karşı özellikle belediyeler ve üniversiteler tarafından yapılan sosyal içerikli projeler ile yaşlılar için yaşlı kulüpleri ve yaşlı danışma merkezleri kurmakta, ayrıca yaşlılara yönelik çeşitli sportif ve sanatsal etkinlikler, kültürel organizasyonlar
ve geziler düzenlemektedirler. Yaşlı kulüplerinde yaşlılar sosyalleşmekte, böylece toplumsal hayattan kopma riskinden uzaklaşmaktadırlar. Yaşlı danışma merkezlerinde ise yaşlılara, her türlü sorun ve gereksinimleri için destek verilmektedir.
• Fiziksel güçten düşme ve emeklilik gibi nedenlerden dolayı meslekî ve toplumsal fonksiyonlardan ayrılma,
• Sosyal etkileşimden mahrum olma ve toplumdan kısmen veya tamamen uzaklaşma veya dışlanma,
• Aile fertlerinden kopma, yalnızlığa ve içine kapanmanın bir sonucu olarak kendini lüzumsuz ve faydasız hissetme ve psiko-sosyal sorunların ve bunalımların içine sürüklenme.
Bu sorunlara karşı özellikle belediyeler ve üniversiteler tarafından yapılan sosyal içerikli projeler ile yaşlılar için yaşlı kulüpleri ve yaşlı danışma merkezleri kurmakta, ayrıca yaşlılara yönelik çeşitli sportif ve sanatsal etkinlikler, kültürel organizasyonlar
ve geziler düzenlemektedirler. Yaşlı kulüplerinde yaşlılar sosyalleşmekte, böylece toplumsal hayattan kopma riskinden uzaklaşmaktadırlar. Yaşlı danışma merkezlerinde ise yaşlılara, her türlü sorun ve gereksinimleri için destek verilmektedir.
Soru 62
Belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısının ifade edilmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Prevelans
C
Etiyoloji
D
Epigenetik
E
Nöroinsidans
Açıklama:
İnsidans: Belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içerisinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısını ifade eder.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı ayrımcılığının teorik temellerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ölümden duyulan korku
B
Aile fertlerine yük olunmak istenmemesi
C
Özellikle medyada gençliğe, bedensel güzelliğe ve cinselliğe verilen önem
D
Ekonomik verimliliğe ve üretkenliğe verilen önem
E
Yaşlılarla ilgili yapılan araştırmalar
Açıklama:
Yaşlı ayrımcılığının teorik temelleri: dört etkenden oluşmaktadır:
1. Yaşlı ayrımcılığına ilk etken ölümden duyulan korkudur. Çünkü ölüm kişinin yaşam döngüsünün dışında tutulmakta ve yaşamın doğal bir parçası olduğu unutulmaktadır. Hatta ölüm ve yaşlılık eş anlamlı olarak kavramlaştırılmıştır.
2. İkinci etken özellikle medyada gençliğe, bedensel güzelliğe ve cinselliğe verilen önemdir. Her alanda gençlik, dinamiklik, üretkenlik gibi değerler genç imajlar teşvik edilmektedir. Bu şekilde gençliği ön plana çıkarıldığı toplumlar için yaşlanmak kendine duyulan güveni azaltmakta ve yaşlılığa karşı olumsuz tutumlar geliştirmelerine neden olmaktadır.
3. Üçüncü etken ekonomik verimliliğe ve üretkenliğe verilen önemdir. Çocukluk ve yaşlılıkta verimliliğin olmadığı ve üretime katkı sağlanmadığı yıllar olarak düşünülmektedir. Orta yaştaki insanların çocuk ve yaşlıların ihtiyaçlarını ve bakım gereksinimlerini karşıladıkları kabul edilmektedir. Çocuklar yaşlılardan farklıdırlar, onlara geleceğe yönelik bir yatırım olarak düşünülmektedir. Ancak yaşlılar ise tam tersi ekonomik verimliliklerini geride bıraktıkları için bir yük olarak görülmektedirler.
4. Yaşlılar ile yapılan araştırmaların çoğunluğu huzurevleri, bakımevleri ve hastanelerde yapılmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü bu araştırmalar yaşlıların sürekli bakıma muhtaç olarak algılanmasına neden olmuştur. Oysa yaşlı nüfusunun sadece %5’i kurumlarda yaşamaktadır.
1. Yaşlı ayrımcılığına ilk etken ölümden duyulan korkudur. Çünkü ölüm kişinin yaşam döngüsünün dışında tutulmakta ve yaşamın doğal bir parçası olduğu unutulmaktadır. Hatta ölüm ve yaşlılık eş anlamlı olarak kavramlaştırılmıştır.
2. İkinci etken özellikle medyada gençliğe, bedensel güzelliğe ve cinselliğe verilen önemdir. Her alanda gençlik, dinamiklik, üretkenlik gibi değerler genç imajlar teşvik edilmektedir. Bu şekilde gençliği ön plana çıkarıldığı toplumlar için yaşlanmak kendine duyulan güveni azaltmakta ve yaşlılığa karşı olumsuz tutumlar geliştirmelerine neden olmaktadır.
3. Üçüncü etken ekonomik verimliliğe ve üretkenliğe verilen önemdir. Çocukluk ve yaşlılıkta verimliliğin olmadığı ve üretime katkı sağlanmadığı yıllar olarak düşünülmektedir. Orta yaştaki insanların çocuk ve yaşlıların ihtiyaçlarını ve bakım gereksinimlerini karşıladıkları kabul edilmektedir. Çocuklar yaşlılardan farklıdırlar, onlara geleceğe yönelik bir yatırım olarak düşünülmektedir. Ancak yaşlılar ise tam tersi ekonomik verimliliklerini geride bıraktıkları için bir yük olarak görülmektedirler.
4. Yaşlılar ile yapılan araştırmaların çoğunluğu huzurevleri, bakımevleri ve hastanelerde yapılmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü bu araştırmalar yaşlıların sürekli bakıma muhtaç olarak algılanmasına neden olmuştur. Oysa yaşlı nüfusunun sadece %5’i kurumlarda yaşamaktadır.
Soru 64
Toplulukların ve insanların, boş zamanlarında eğlendirici ve sağlıklı aktiviteler yapmasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reanimasyon
B
Resüstiasyon
C
Rekreasyon
D
Regürjitasyon
E
Replikasyon
Açıklama:
Rekreasyon: Yenileme ve yeniden yapılanma demektir. Türkçe karşılığı, boş zamanları değerlendirme olarak kullanılmaktadır. Toplulukların ve insanların, boş zamanlarında eğlendirici ve sağlıklı aktiviteler yapmasına rekreasyon denilmektedir.
Soru 65
I- Rahatsız edici gürültü ve koku önlenmeli, yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
II- Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar, engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalı; düz, alçak, kaymayan özellikte, tekerlekli sandalye geçişine, yürüme ve bisiklet süremeye uygun olmalıdır.
III- Toplu taşıma araçları yaşlılar için ücretsiz olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yaşlılar için yapılması gereken sosyal çevre düzenlemeleri arasında yer alır?
II- Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar, engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalı; düz, alçak, kaymayan özellikte, tekerlekli sandalye geçişine, yürüme ve bisiklet süremeye uygun olmalıdır.
III- Toplu taşıma araçları yaşlılar için ücretsiz olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yaşlılar için yapılması gereken sosyal çevre düzenlemeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Bunlar için yapılması gerekenler;
• Rahatsız edici gürültü ve koku önlenmeli, yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
• Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar, engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalı; düz, alçak, kaymayan özellikte, tekerlekli sandalye geçişine, yürüme ve bisiklet süremeye uygun olmalıdır.
• Bina tasarımında asansör, yürüyen merdiven ve yüzeyler kaygan olmamalıdır
• Ulaşımla ilgili düzenlemeler yapılmalıdır. Toplu taşıma araçları yaşlıların rahatlıkla kullanabilecekleri biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların barınma yerlerinde temel gereksinimler karşılayacak elektrik, su ve ısınma sağlanmalıdır. Evler yaşlının yalnız başına rahat hareket etmesini sağlayacak, ev içi kaza riskini en aza indirecek biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların evleri kendilerini güvende hissetmeleri için yakınları veya arkadaşlarına, alışveriş yerlerine, sağlık kuruluşlarına, parklar vb. yerlere yakın olmalıdır.
• Rahatsız edici gürültü ve koku önlenmeli, yeşil alanlar, dinlenme alanları ve ulaşılabilir yerde yeterli sayıda tuvalet olmalıdır.
• Kaldırımlar yaşlıların rahatlıkla hareket etmesini sağlayacak biçimde yapılmalı, dar, engebeli, bozulmuş, kenarları yüksek olmamalı; düz, alçak, kaymayan özellikte, tekerlekli sandalye geçişine, yürüme ve bisiklet süremeye uygun olmalıdır.
• Bina tasarımında asansör, yürüyen merdiven ve yüzeyler kaygan olmamalıdır
• Ulaşımla ilgili düzenlemeler yapılmalıdır. Toplu taşıma araçları yaşlıların rahatlıkla kullanabilecekleri biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların barınma yerlerinde temel gereksinimler karşılayacak elektrik, su ve ısınma sağlanmalıdır. Evler yaşlının yalnız başına rahat hareket etmesini sağlayacak, ev içi kaza riskini en aza indirecek biçimde tasarlanmalıdır.
• Yaşlıların evleri kendilerini güvende hissetmeleri için yakınları veya arkadaşlarına, alışveriş yerlerine, sağlık kuruluşlarına, parklar vb. yerlere yakın olmalıdır.
Soru 66
I.Dünya Sağlık Örgütü tarafından oluşturulmuştur.
II. Toplumlarda aktif ve sağlıklı yaşlanmaya katkıda bulunan çevresel ve sosyal faktörleri ele alan uluslararası bir girişimdir.
III. Kentlerin ve toplumların yaşlı dostu haline getirilmesi, nüfusun yaşlanmasına karşı yanıt oluşturabilmek için en etkili politika yaklaşımlarından birisidir.
IV. Bu yaklaşım “Yaşlı Dostu Kentler” kavramının doğmasına neden olmuştur.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
II. Toplumlarda aktif ve sağlıklı yaşlanmaya katkıda bulunan çevresel ve sosyal faktörleri ele alan uluslararası bir girişimdir.
III. Kentlerin ve toplumların yaşlı dostu haline getirilmesi, nüfusun yaşlanmasına karşı yanıt oluşturabilmek için en etkili politika yaklaşımlarından birisidir.
IV. Bu yaklaşım “Yaşlı Dostu Kentler” kavramının doğmasına neden olmuştur.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Viyana Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı
B
Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı
C
Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı ve Uygulama Programı
D
Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Planı
E
Yaşlı Dostu Çevre Programı
Açıklama:
Yaşlılar ve yaşlılığa olan ilgi sonucunda, Dünya Sağlık Örgütü tarafından “Yaşlı Dostu Çevre Programı” oluşturulmuştur. Yaşlı Dostu Çevre Programı, toplumlarda aktif ve sağlıklı yaşlanmaya katkıda bulunan çevresel ve sosyal faktörleri ele alan uluslararası bir girişimdir. Kentlerin ve toplumların yaşlı dostu haline getirilmesi, nüfusun yaşlanmasına karşı yanıt oluşturabilmek için en etkili politika yaklaşımlarından birisidir. Bu yaklaşım “Yaşlı Dostu Kentler” kavramının doğmasına neden olmuştur. Yaşlı dostu kent, aktif yaşlanmayı destekleyen kapsayıcı ve erişilebilir kentsel çevreyi ifade etmektedir.
Soru 67
I. Birleşmiş Milletler tarafından 2002 yılında kabul edilmiştir.
II.Bu eylem planında, barınma ve çevre koşullarının, yaşlıların kısıtlılıklarıyla yalnız yaşamalarını sağlayacak biçimde geliştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
II.Bu eylem planında, barınma ve çevre koşullarının, yaşlıların kısıtlılıklarıyla yalnız yaşamalarını sağlayacak biçimde geliştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı
B
Viyana Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı
C
Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı ve Uygulama Programı
D
Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Planı
E
Yaşlı Dostu Çevre Programı
Açıklama:
Birleşmiş Milletler tarafından 2002 yılında “Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı” kabul edilmiştir. Bu eylem planında, barınma ve çevre koşullarının, yaşlıların kısıtlılıklarıyla yalnız yaşamalarını sağlayacak biçimde geliştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Soru 68
I. Yaşlılığa vurgu yapmak üzere Birleşmiş Milletler tarafından 1983 yılında hazırlanmıştır.
II. Eylem planında yer alan başlıklardan biri de “Barınma ve Çevre” başlığıdır.
III. Planda, insanların yeterli barınma ve iyi çevre koşullarına sahip olmasının tüm ülkelerde ve tüm yaş grupları için yaşam kalitesini etkileyen önemli bir durum olarak kabul gördüğü ifade edilmiştir.
IV. Barınmanın sürekliliğinin yaşlılar için daha da önemli olduğu, mekânların yaşlı aktivitelerinin merkezini oluşturduğu; eve uyum, günlük yaşam için ev içi uygulamalar, evde kullanılan araçların kolay kullanımı sağlayacak biçimde düzenlenmesinin, hastalığı azaltacağı gibi, yaşlıların kısıtlılıklarıyla yaşamalarını kolaylaştıracağı vurgulanmıştır.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
II. Eylem planında yer alan başlıklardan biri de “Barınma ve Çevre” başlığıdır.
III. Planda, insanların yeterli barınma ve iyi çevre koşullarına sahip olmasının tüm ülkelerde ve tüm yaş grupları için yaşam kalitesini etkileyen önemli bir durum olarak kabul gördüğü ifade edilmiştir.
IV. Barınmanın sürekliliğinin yaşlılar için daha da önemli olduğu, mekânların yaşlı aktivitelerinin merkezini oluşturduğu; eve uyum, günlük yaşam için ev içi uygulamalar, evde kullanılan araçların kolay kullanımı sağlayacak biçimde düzenlenmesinin, hastalığı azaltacağı gibi, yaşlıların kısıtlılıklarıyla yaşamalarını kolaylaştıracağı vurgulanmıştır.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Viyana Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı
B
Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı
C
Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı ve Uygulama Programı
D
Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Planı
E
Yaşlı Dostu Çevre Programı
Açıklama:
Yaşlılığa vurgu yapmak üzere Birleşmiş Milletler tarafından 1983 yılında “Viyana Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı” hazırlanmıştır. Eylem planında yer alan başlıklardan biri de “Barınma ve Çevre” başlığıdır. Planda, insanların yeterli barınma ve iyi çevre koşullarına sahip olmasının tüm ülkelerde ve tüm yaş grupları için yaşam kalitesini etkileyen önemli bir durum olarak kabul gördüğü ifade edilmiştir. Ayrıca; barınmanın sürekliliğinin yaşlılar için daha da önemli olduğu, mekânların yaşlı aktivitelerinin merkezini oluşturduğu; eve uyum, günlük yaşam için ev içi uygulamalar, evde kullanılan araçların kolay kullanımı sağlayacak biçimde düzenlenmesinin, hastalığı azaltacağı gibi, yaşlıların kısıtlılıklarıyla yaşamalarını kolaylaştıracağı vurgulanmıştır.
Soru 69
I. 2015-2020’de yaşam boyu sağlığın geliştirilmesi ve sağlıklı yaşlanma için hedef belirlenmiştir.
II. Yaşlılara yönelik güvenli ve sağlıklı çevrenin oluşturulması için gerekli düzenlemelerin yapılmasını hedeflemektedir.
III. Strateji olarak yaşlı için ev içi ve dışında güvenli ve sağlıklı çevre koşullarının sağlanması hedeflerindendir.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
II. Yaşlılara yönelik güvenli ve sağlıklı çevrenin oluşturulması için gerekli düzenlemelerin yapılmasını hedeflemektedir.
III. Strateji olarak yaşlı için ev içi ve dışında güvenli ve sağlıklı çevre koşullarının sağlanması hedeflerindendir.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı ve Uygulama Programı
B
Viyana Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı
C
Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı
D
Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Planı
E
Yaşlı Dostu Çevre Programı
Açıklama:
Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı ve Uygulama Programı 2015-2020’de yaşam boyu sağlığın geliştirilmesi ve sağlıklı yaşlanma için belirlenen hedef 4, yaşlılara yönelik güvenli ve sağlıklı çevrenin oluşturulması için gerekli düzenlemelerin yapılması ve strateji olarak yaşlı için ev içi ve dışında güvenli ve sağlıklı çevre koşullarının sağlanması şeklinde belirtilmiştir.
Soru 70
I. Toplumda yaşlanan nüfus gereksinimlerinin karşılanması ve verilecek hizmetlerin planlanması için Dünya Sağlık Örgütü Uzmanları tarafından hazırlanmıştır.
II. Amacı, her yerde insanların güvenli ve saygın şekilde yaşlanmalarını ve toplumlarında bütün haklara sahip birer vatandaş olarak yaşamaya devam etmelerini garanti etmektir.
III. Sağlıklı ve güçlü yaşlılık dönemi temellerinin yaşamın ilk yıllarında atıldığı kabul edilerek; bireysel ve toplumsal yaşlanma ile ilgili anahtar öncelikler üzerinde odaklanılması için politikacılara yol gösterecek pratik bir araç olması amaçlanmıştır.
IV. Yaşlanma sürecindeki özellikler ve sorunlar göz önünde bulundurularak ülkelerdeki çok farklı durumlara uyarlanabilecek özel öneriler geliştirilmiştir.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
II. Amacı, her yerde insanların güvenli ve saygın şekilde yaşlanmalarını ve toplumlarında bütün haklara sahip birer vatandaş olarak yaşamaya devam etmelerini garanti etmektir.
III. Sağlıklı ve güçlü yaşlılık dönemi temellerinin yaşamın ilk yıllarında atıldığı kabul edilerek; bireysel ve toplumsal yaşlanma ile ilgili anahtar öncelikler üzerinde odaklanılması için politikacılara yol gösterecek pratik bir araç olması amaçlanmıştır.
IV. Yaşlanma sürecindeki özellikler ve sorunlar göz önünde bulundurularak ülkelerdeki çok farklı durumlara uyarlanabilecek özel öneriler geliştirilmiştir.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Planı
B
Viyana Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı
C
Madrid Uluslararası Yaşlanma Eylem Planı
D
Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı ve Uygulama Programı
E
Yaşlı Dostu Çevre Programı
Açıklama:
Toplumda yaşlanan nüfus gereksinimlerinin karşılanması ve verilecek hizmetlerin planlanması için, Yaşlanma 2002 Uluslararası Eylem Planı (International Plan of Action on Aging, 2002) Dünya Sağlık Örgütü Uzmanlarının 12 Nisan 2002’de yaptıkları toplantı sonucunda hazırlanmış bir rapordur. Eylem Planı’nın amacı, her yerde insanların güvenli ve saygın şekilde yaşlanmalarını ve toplumlarında bütün haklara sahip birer vatandaş olarak yaşamaya devam etmelerini garanti etmektir. Sağlıklı ve güçlü yaşlılık dönemi temellerinin yaşamın ilk yıllarında atıldığı kabul edilerek; bireysel ve toplumsal yaşlanma ile ilgili anahtar öncelikler üzerinde odaklanılması için politikacılara yol gösterecek pratik bir araç olması amaçlanmıştır. Yaşlanma sürecindeki özellikler ve sorunlar göz önünde bulundurularak ülkelerdeki çok farklı durumlara uyarlanabilecek özel öneriler geliştirilmiştir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi demografik dönüşümde 65 yaş ve üzeri bireylerin sayısındaki artışın temel sebebidir?
Seçenekler
A
Tarım sektöründeki gelişmeler
B
Tıp alanında kaydedilen aşamalar
C
Eğitim seviyesindeki artış
D
İyileştirilmiş çalışma koşulları
E
Dengeli ve düzenli beslenme
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’ndan sonra ivme kazanan teknolojik yenilikler ve buluşlar yaşam koşullarını iyileştirmeler, sağlık hizmetlerinden önceki dönemlere göre daha yaygın ve etkin olarak yararlanılabilmesinin olanaklı hale gelmesi, tıp alanında koruma, teşhis ve tedavi yöntemlerinde kaydedilen devrim niteliğindeki aşamalar, gelişmiş ülkelerde ortalama yaşam süresinin sürekli çoğalmasında etkili olmuş ve bu da 65 yaş üzeri nüfusu arttırmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara yönelik sosyal politikalara gereksinim nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Değişen sosyal yapı
B
Ekonomik nedenler
C
İnsani nedenler
D
Sosyal devlet anlayışı
E
Bilişsel nedenler
Açıklama:
Yaşlılara yönelik sosyal politikalara gereksinim nedenlerini; değişen sosyal yapı ile ilgili nedenler, ekonomik nedenler, insani nedenler ve sosyal devlet anlayışı başlıkları altında açıklamak mümkündür.
Ünite 8
Soru 1
Yaşlının haklarını, onlara karşı devletin ve kişilerin yükümlülüklerini ve yasal sorumluluklarını ele alan hukuk dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlılık hukuku
B
Miras hukuku
C
Geriatrik hukuk
D
Medeni hukuk
E
Engelli hukuku
Açıklama:
Yaşlılık Hukuku, yaşlının haklarını, onlara karşı devletin ve kişilerin yükümlülüklerini ve yasal sorumluluklarını, ele alan hukuk dalına denir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 2
Herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğunu ve devletimizin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri aldığını ve teşkilatı kurduğunu belirten Anayasa maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
10. madde
B
60. madde
C
61.madde
D
65.madde
E
80.madde
Açıklama:
Anayasamızda sosyal güvenlik hakkının yer aldığı 60. Madde şöyledir: “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar.” Yine Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 61. maddesi ile sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gerekenler başlığı altında “Yaşlılar, Devletçe korunur. Yaşlılara Devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir”. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğinin dayandığı ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yararlılık
B
Zarar vermeme
C
Hasta özerkliğine saygı
D
Adalet
E
Akılcı ilaç
Açıklama:
Tıp etiğinin değerleri dört ilkeye dayanmaktadır. Bunlar (Erdem, 2006):
• Yararlılık
• Zarar vermeme
• Hasta özerkliğine saygı
• Adalettir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Yararlılık
• Zarar vermeme
• Hasta özerkliğine saygı
• Adalettir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 4
I- Görevin yerine getirilmesinde kamu hizmeti bilinci
II- Halka hizmet bilinci
III- Hizmet standartlarına uyma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri çalışanlar yönünden temel etik ilkeler arasındadır?
II- Halka hizmet bilinci
III- Hizmet standartlarına uyma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri çalışanlar yönünden temel etik ilkeler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çalışanlar Yönünden Temel Etik İlkeler
• Görevin yerine getirilmesinde kamu hizmeti bilinci
• Halka hizmet bilinci
• Hizmet standartlarına uyma
• Amaç ve misyona bağlılık
• Dürüstlük ve tarafsızlık
• Saygınlık ve güven
• Nezaket ve saygı
• Yetkili makamlara bildirim
• Çıkar çatışmasından kaçınma
• Görev ve yetkilerin menfaat sağlamak amacıyla kullanılmaması
• Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Görevin yerine getirilmesinde kamu hizmeti bilinci
• Halka hizmet bilinci
• Hizmet standartlarına uyma
• Amaç ve misyona bağlılık
• Dürüstlük ve tarafsızlık
• Saygınlık ve güven
• Nezaket ve saygı
• Yetkili makamlara bildirim
• Çıkar çatışmasından kaçınma
• Görev ve yetkilerin menfaat sağlamak amacıyla kullanılmaması
• Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakım elemanından beklenilen davranışlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Etkili ve güzel konuşmalı
B
Yaşlı hasta ve engelliye “sen” diye hitap etmeli
C
İş disiplinine saygı göstermeli
D
İş güvenliğine dikkat etmeli
E
Meslek ahlakına sahip olmalı
Açıklama:
Yerine getirmesi gereken görevler ve sorumluluklar çerçevesinde tamamı etik kurallarından sayılmasa da yaşlı bakım elemanından beklenilen davranışlar aşağıda sıralanmıştır:
• Etkili ve güzel konuşmalı
• Çalışkan olmalı
• Dikkatli olmalı
• Dürüst olmalı
• Enerjik olmalı
• Güler yüzlü olmalı
• İnsan ilişkilerine özen göstermeli
• İş disiplinine saygı göstermeli
• İş güvenliğine dikkat etmeli
• İş yerine ait araç ve gereç kullanımına özen göstermeli
• Kararlı olmalı
• Meslek ahlakına sahip olmalı
• Samimi ve içten olmalı
• Yaşlı hasta ve engelliye “sen” diye hitap etmemeli
Doğru cevap B seçeneğidir.
• Etkili ve güzel konuşmalı
• Çalışkan olmalı
• Dikkatli olmalı
• Dürüst olmalı
• Enerjik olmalı
• Güler yüzlü olmalı
• İnsan ilişkilerine özen göstermeli
• İş disiplinine saygı göstermeli
• İş güvenliğine dikkat etmeli
• İş yerine ait araç ve gereç kullanımına özen göstermeli
• Kararlı olmalı
• Meslek ahlakına sahip olmalı
• Samimi ve içten olmalı
• Yaşlı hasta ve engelliye “sen” diye hitap etmemeli
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 6
Amerika’da evde bakım hizmeti sunan ilk kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Florance Nightingale Hastanesi
B
New York Presbyterian Hastanesi
C
Boston Dispanseri
D
Mayo Clinic
E
The Johns Hopkins Hastanesi
Açıklama:
Yaşlı ve hasta hizmetlerinin tarihçesi 1700’lü yıllara kadar uzanır. Önceleri kiliselerin desteği ile bir araya gelen gönüllüler evlere, özellikle yoksul hastalara yemek ve yardım götürmek amacıyla ev ziyaretleri yaptılar. 1796’da kurulan Boston Dispanseri, Amerika’da evde bakım hizmeti sunan ilk kuruluştur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 7
İlgili yasanın öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmaları için yönetmelikler çıkarılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu yönetmeliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği
B
Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
C
Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği
D
Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
E
Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
Açıklama:
2011 yılında çıkarılan 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı” kurulmuş olup, yeni oluşturulan “Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü” bünyesinde ihdas edilen Bakım Hizmetleri Daire Başkanlığına Huzurevleri/Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri bağlanmıştır. İlgili yasanın öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmaları için yönetmelikler çıkarılmıştır. Bu yönetmelikler:
• Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği
• Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
• Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
• Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği
• Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
• Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
• Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 8
I-Her ne ad altında olursa olsun aylık alanlar (engelli çocuk aylığı hariç)
II- İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler
III- Genel sağlık sigortası kapsamında prim ödemeyenler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri maaş bağlanacak yaşlı ve engelliler için getirilen sınırlamalar arasında yer alır?
II- İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler
III- Genel sağlık sigortası kapsamında prim ödemeyenler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri maaş bağlanacak yaşlı ve engelliler için getirilen sınırlamalar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Kanunun bu temel maddeleri dikkate alındığında maaş bağlanacak yaşlı ve engelliler için sınırlamalar getirilmektedir:
1. Her ne ad altında olursa olsun aylık alanlar (engelli çocuk aylığı hariç)
2. İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler
3. Genel sağlık sigortası kapsamında prim ödeyenler
4. Mahkeme kararıyla veya doğrudan doğruya kanunla bağlanmış muhtaçlık sınırına eşit veya üzerinde devamlı bir geliri bulunan kişiler
5. Borçlar Kanununa göre, malları ve gelirleri devir edilerek bir sözleşme kapsamında gerçek veya hükmi şahıslarca kendilerine bakılan yaşlı, güçsüz, kimsesiz, özürlü ve muhtaç kişiler
6. Engellilik raporuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı %40-69 arasında olan 18 yaşını doldurmuş bulunan ve her hangi bir işe yerleştirilmemiş olan engellilerden kanunen bakmakla yükümlüsü bulunanlara, bu yasa hükümlerinden yola çıkarak aylık bağlanmayacağı anlaşılmaktadır. Engellilik raporuna göre aylık bağlanması yüzdesi 2022 kanunun 4. maddesine dayanılarak n çıkarılan yönetmelikte gösterilmiştir. 25/03/2014 tarih ve 28952 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “65 yaşını doldurmuş muhtaç, güçsüz ve kimsesiz Türk vatandaşları ile engelli ve muhtaç Türk vatandaşlarına aylık bağlanması hakkında yönetmelikte; aylık bağlanacak engellilerin (yaşlı veya 18 yaşını doldurmuş) vücut fonksiyonlarında %70 oranında kayıp bulunması gerektiğini bildirmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
1. Her ne ad altında olursa olsun aylık alanlar (engelli çocuk aylığı hariç)
2. İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler
3. Genel sağlık sigortası kapsamında prim ödeyenler
4. Mahkeme kararıyla veya doğrudan doğruya kanunla bağlanmış muhtaçlık sınırına eşit veya üzerinde devamlı bir geliri bulunan kişiler
5. Borçlar Kanununa göre, malları ve gelirleri devir edilerek bir sözleşme kapsamında gerçek veya hükmi şahıslarca kendilerine bakılan yaşlı, güçsüz, kimsesiz, özürlü ve muhtaç kişiler
6. Engellilik raporuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı %40-69 arasında olan 18 yaşını doldurmuş bulunan ve her hangi bir işe yerleştirilmemiş olan engellilerden kanunen bakmakla yükümlüsü bulunanlara, bu yasa hükümlerinden yola çıkarak aylık bağlanmayacağı anlaşılmaktadır. Engellilik raporuna göre aylık bağlanması yüzdesi 2022 kanunun 4. maddesine dayanılarak n çıkarılan yönetmelikte gösterilmiştir. 25/03/2014 tarih ve 28952 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “65 yaşını doldurmuş muhtaç, güçsüz ve kimsesiz Türk vatandaşları ile engelli ve muhtaç Türk vatandaşlarına aylık bağlanması hakkında yönetmelikte; aylık bağlanacak engellilerin (yaşlı veya 18 yaşını doldurmuş) vücut fonksiyonlarında %70 oranında kayıp bulunması gerektiğini bildirmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 9
Ülkemizde açılan ilk huzurevi aşağıdaki şehirlerin hangisinde açılmıştır?
Seçenekler
A
Ankara
B
İstanbul
C
İzmir
D
Konya
E
Eskişehir
Açıklama:
Türkiye’de ilk huzurevi 1966’da Konya’da, ikincisi ise Eskişehir’de açılmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 10
I- Dernek ve vakıflara ait kuruluşlar
II- KİT'lere ait kuruluşlar
III- Gerçek kişilere ait (özel) kuruluşlar
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Özel huzurevi hizmeti veren kuruluşlar arasındadır?
II- KİT'lere ait kuruluşlar
III- Gerçek kişilere ait (özel) kuruluşlar
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Özel huzurevi hizmeti veren kuruluşlar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Özel huzurevi hizmeti veren kuruluşlar şunlardır:
a. Dernek ve vakıflara ait kuruluşlar
b. Azınlıklara ait kuruluşlar
c. Gerçek kişilere ait (özel) kuruluşlar
Doğru cevap D seçeneğidir.
a. Dernek ve vakıflara ait kuruluşlar
b. Azınlıklara ait kuruluşlar
c. Gerçek kişilere ait (özel) kuruluşlar
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 11
Yaşlının haklarını, onlara karşı devletin ve kişilerin yükümlülüklerini ve yasal sorumluluklarını ele alan hukuk dalı hangisidir?
Seçenekler
A
Tüzük
B
Kanun Hükmünde Kararname
C
Tebliğ
D
İçtihat
E
Yaşlılık hukuku
Açıklama:
Yaşlılık Hukuku, yaşlının haklarını, onlara karşı devletin ve kişilerin yükümlülüklerini ve yasal sorumluluklarını, ele alan hukuk dalına denir
Soru 12
Devletin yaşlılara yönelik pozitif ayrımcılığı Türk Ceza Kanunu’nda da yerini bulmaktadır. Yasada kaç yaşını tamamlamış ve hüküm giymiş yaşlılara özel tedbirler uygulaması gerektiği hükmü yer almaktadır?
Seçenekler
A
58
B
60
C
62
D
63
E
65
Açıklama:
Devletin yaşlılara yönelik pozitif ayrımcılığı Türk Ceza Kanunu’nda da yerini bulmaktadır. Yasada 65 yaşını tamamlamış ve hüküm giymiş yaşlılara özel tedbirler uygulaması gerektiği hükmü yer almaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tıp etiğinin ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Yararlılık
B
Zarar vermeme
C
Hasta özerkliğine saygı
D
Sosyal destek
E
Adalet
Açıklama:
Tıp etiğinin değerleri dört ilkeye dayanmaktadır. Bunlar :
• Yararlılık
• Zarar vermeme
• Hasta özerkliğine saygı
• Adalettir
• Yararlılık
• Zarar vermeme
• Hasta özerkliğine saygı
• Adalettir
Soru 14
Gelişmiş ülkelerde insan hayatına verilen önem sonucu kişilik hak ve hukukunda gelişmeler olmuş ve hastanın bilgilendirilmesi ve tıbbi uygulamaları serbestçe kabul etmesi beklenmiştir. Tıpta bu ilkenin hayata geçmesi hangi yol ile olmaktadır?
Seçenekler
A
Aydınlatılmış onam
B
Hasta özerkliğine saygı
C
Etik
D
Zarar vermeme
E
Yararlılık
Açıklama:
Gelişmiş ülkelerde insan hayatına verilen önem sonucu kişilik hak ve hukukunda gelişmeler olmuş ve hastanın bilgilendirilmesi ve tıbbi uygulamaları serbestçe kabul etmesi beklenmiştir. Tıpta bu ilkenin hayata geçmesi “aydınlatılmış onam” (informed consent) yoluyla olmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 15
Organ nakillerinde, bulunan organın genç hastaya nakledilmesinin daha hakkaniyetli olduğunun düşünülmesi tıp etiğinin hangi ilkesi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Etik
B
Yararlılık
C
Zarar vermeme
D
Adalet
E
Hasta özerkliğine saygı
Açıklama:
Bulunan organın genç hastaya nakledilmesinin daha hakkaniyetli olduğu düşünülür. Burada tıp etiğinin yararlılık ilkesi geçerli olur. Genç hasta tercihinin sebebi daha iyi sonuç alınacağı ile ilgilidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 16
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yaşlı bakım elemanları yönünden temel etik ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Nezaket ve saygı
B
Menfaat sağlama
C
Çıkar çatışmasından kaçma
D
Savurganlıktan kaçınma
E
Mal bildiriminde bulunma
Açıklama:
Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı
Soru 17
Sosyal yardım görevi 2011 yılından beri hangi bakanlık tarafından yürütülmektedir?
Seçenekler
A
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
Adalet Bakanlığı
E
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Açıklama:
1983 yılında çıkarılan 181 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Sağlık Bakanlığı’nın teşkilat görevleri yeniden düzenlenmiş, Sosyal Yardım görevi bu bakanlığın uhdesinden alınarak 2828 sayılı yasaya göre kurulan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna devredilmiştir. Daha sonra bu genel müdürlük 2011 yılında 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlanmıştır.
Soru 18
24/05/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu hükümlerine göre aşağıdaki kişilerden hangisine aylık bağlanır?
Seçenekler
A
İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler
B
Engellilik raporuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı %40-69 arasında olanlar
C
Genel sağlık sigortası kapsamında prim ödeyenler
D
Aylık alanlar
E
65 yaşını doldurmuş, çalışmayan ve varlığı olmayan kimseler
Açıklama:
65 yaşını doldurmuş, çalışmayan ve varlığı olmayan kimselere yasa kapsamında aylık bağlanır.
Soru 19
Türkiye'de ilk huzurevi nerede açılmıştır?
Seçenekler
A
İstanbul
B
İzmir
C
Bursa
D
Eskişehir
E
Konya
Açıklama:
Türkiye’de ilk huzurevi 1966’da Konya’da, ikincisi ise Eskişehir’de açılmıştır.
Soru 20
Ruh sağlığı yerinde olup, bulaşıcı hastalığı olmayan, yatağa bağımlı ya da fiziksel ve zihinsel gerilemeleri nedeniyle özel ilgi, destek ve koruma gerektiren yaşlılara verilen hizmet hangisidir?
Seçenekler
A
Rehabilitasyon
B
Özel bakım
C
Yaşlı hizmet merkezleri
D
Tıbbi bakım
E
Evde bakım
Açıklama:
Özel bakım, ruh sağlığı yerinde olup, bulaşıcı hastalığı olmayan, yatağa bağımlı ya da fiziksel ve zihinsel gerilemeleri nedeniyle özel ilgi, destek ve koruma gerektiren yaşlılara verilen hizmeti kapsamaktadır.
Soru 21
Yaşlının haklarını, onlara karşı devletin ve kişilerin yükümlülüklerini ve yasal sorumluluklarını, ele alan hukuk dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaşlılık hukuku
B
Pozitif hukuk
C
Mevzu hukuku
D
İdeal hukuk
E
Tarihi hukuk
Açıklama:
Yaşlılık Hukuku, yaşlının haklarını, onlara karşı devletin ve kişilerin yükümlülüklerini ve yasal sorumluluklarını, ele alan hukuk dalına denir.
Soru 22
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın kaçıncı maddesi yaşlılar da dahil olmak üzere toplumun tüm kesimlerinin eşit haklara sahip olduğunu vurgular?
Seçenekler
A
Dokuzuncu
B
Onuncu
C
On birinci
D
On ikinci
E
On üçüncü
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 10. maddesi “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle
ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” demektedir. Bu ifadeyle toplumun tüm kesimlerinin
eşit haklara sahip olduğunu vurgulamaktadır. 12
Eylül 2010 tarihinde Anayasada yapılan bir değişiklikle bu madde hükümleri yeniden düzenlenmiştir. Madde hükmünde “Kadınlar ve erkekler
eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama
geçmesini sağlamakla yükümlüdür”, “Bu maksatla
alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz. Ve “Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp
ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve
gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı
sayılmaz.”
ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” demektedir. Bu ifadeyle toplumun tüm kesimlerinin
eşit haklara sahip olduğunu vurgulamaktadır. 12
Eylül 2010 tarihinde Anayasada yapılan bir değişiklikle bu madde hükümleri yeniden düzenlenmiştir. Madde hükmünde “Kadınlar ve erkekler
eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama
geçmesini sağlamakla yükümlüdür”, “Bu maksatla
alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz. Ve “Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp
ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve
gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı
sayılmaz.”
Soru 23
- Yararlılık
- Zarar vermeme
- Hasta özerkliğine saygı
- Adalet
Yukarıda yer alan tıp etiği ilkelerinden hangisi günümüzde tıbbi gelişmelerin sonucu olarak ortaya çıkmış ilkelerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Tıp etiğinin değerleri dört ilkeye dayanmaktadır. Bunlar (Erdem, 2006):
• Yararlılık
• Zarar vermeme
• Hasta özerkliğine saygı
• Adalettir.
İlk iki ilke kaynağını Hipokrat Hekimliği geleneğinden almaktadır. Son ikisi ise günümüzde tıbbi gelişmelerin sonucu ortaya çıkmış ilkelerdir.
• Yararlılık
• Zarar vermeme
• Hasta özerkliğine saygı
• Adalettir.
İlk iki ilke kaynağını Hipokrat Hekimliği geleneğinden almaktadır. Son ikisi ise günümüzde tıbbi gelişmelerin sonucu ortaya çıkmış ilkelerdir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakım elemanının uyması gereken etik ilkelerden değildir?
Seçenekler
A
Saygınlık ve güven
B
Yetkili makamlara bildirim
C
Çıkar çatışmasından kaçınma
D
Amaç ve misyona bağlılık
E
İyi eğitim almış olma
Açıklama:
Çalışanlar Yönünden Temel Etik İlkeler
• Görevin yerine getirilmesinde kamu hizmeti bilinci
• Halka hizmet bilinci
• Hizmet standartlarına uyma
• Amaç ve misyona bağlılık
• Dürüstlük ve tarafsızlık
• Saygınlık ve güven
• Nezaket ve saygı
• Yetkili makamlara bildirim
• Çıkar çatışmasından kaçınma
• Görev ve yetkilerin menfaat sağlamak amacıyla kullanılmaması
• Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı
• Kamu malları ve kaynaklarının kullanımı
• Savurganlıktan kaçınma
• Bağlayıcı açıklamalar ve gerçek dışı beyan
• Bilgi verme, saydamlık ve katılımcılık
• Yöneticilerin hesap verme sorumluluğu
• Eski kamu görevlileriyle ilişkiler
• Mal bildiriminde bulunma
• Görevin yerine getirilmesinde kamu hizmeti bilinci
• Halka hizmet bilinci
• Hizmet standartlarına uyma
• Amaç ve misyona bağlılık
• Dürüstlük ve tarafsızlık
• Saygınlık ve güven
• Nezaket ve saygı
• Yetkili makamlara bildirim
• Çıkar çatışmasından kaçınma
• Görev ve yetkilerin menfaat sağlamak amacıyla kullanılmaması
• Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı
• Kamu malları ve kaynaklarının kullanımı
• Savurganlıktan kaçınma
• Bağlayıcı açıklamalar ve gerçek dışı beyan
• Bilgi verme, saydamlık ve katılımcılık
• Yöneticilerin hesap verme sorumluluğu
• Eski kamu görevlileriyle ilişkiler
• Mal bildiriminde bulunma
Soru 25
Amerika’da evde bakım hizmeti sunan ilk kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Danimarka Yaşlı Bakım Merkezi
B
Boston Dispanseri
C
Slovenia Huzur Evi
D
Canada Huzur Evi
E
Fransa Bakım Evi
Açıklama:
Yaşlı ve hasta hizmetlerinin tarihçesi 1700’lü
yıllara kadar uzanır. Önceleri kiliselerin desteği ile
bir araya gelen gönüllüler evlere, özellikle yoksul
hastalara yemek ve yardım götürmek amacıyla ev
ziyaretleri yaptılar. 1796’da kurulan Boston Dispanseri, Amerika’da evde bakım hizmeti sunan ilk
kuruluştur.
yıllara kadar uzanır. Önceleri kiliselerin desteği ile
bir araya gelen gönüllüler evlere, özellikle yoksul
hastalara yemek ve yardım götürmek amacıyla ev
ziyaretleri yaptılar. 1796’da kurulan Boston Dispanseri, Amerika’da evde bakım hizmeti sunan ilk
kuruluştur.
Soru 26
Ayşe teyze 81 yaşında İzmir'in bir köyünde tek başına yaşamaktadır. Son zamanlarda öz bakım becerilerini yerine getirememekte ve bir yardımcının bakımına ihtiyaç duymaktadır. Köyün muhtarı bu durumdan haberdar olmuş ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nu Ayşe teyzenin durumundan haberdar etmiştir.
Buna göre muhtarın SHÇEK'e Ayşe teyzenin durumunu bildirmesi, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu'nun hangi maddesine uygundur?
Buna göre muhtarın SHÇEK'e Ayşe teyzenin durumunu bildirmesi, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu'nun hangi maddesine uygundur?
Seçenekler
A
4. madde
B
5. madde
C
8. madde
D
19. madde
E
21. madde
Açıklama:
Kanunun 21. maddesinde “kurum, korunmaya, bakıma, yardıma muhtaç aile, çocuk, özürlü ve yaşlılar ile sosyal hizmetlere muhtaç diğer kişileri tespit ve incelemekle görevlidir. Bu kişilerin kuruma duyurulmasında ve kurum ile
işbirliği yapılmasında; mahalli mülki amirler, sağlık kuruluşları, köy muhtarları, genel kolluk kuvvetleri ve belediye zabıta memurlarının yükümlü olduğu yasada vurgulanmaktadır.
işbirliği yapılmasında; mahalli mülki amirler, sağlık kuruluşları, köy muhtarları, genel kolluk kuvvetleri ve belediye zabıta memurlarının yükümlü olduğu yasada vurgulanmaktadır.
Soru 27
Türkiye'de ilk huzurevi kaç yılında nerede açılmıştır?
Seçenekler
A
1966-Konya
B
1967-Eskişehir
C
1972-Ankara
D
1982-Elazığ
E
1983-İstanbul
Açıklama:
Türkiye’de yaşlılara kurumsal olarak hizmet veren kurumun Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’dır. Türkiye’de ilk huzurevi 1966’da Konya’da, ikincisi ise Eskişehir’de açılmıştır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bakanlığın engellilere ve yaşlılara yönelik koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici sosyal hizmet faaliyetlerini yürütmek ve koordine etmek
B
Engellilerin sorunlarını ve çözüm yollarını araştırmak, bu konuda uygulamanın geliştirilmesine yönelik öneri ve programlar hazırlamak ve uygulamak
C
Engellilerle ilgili konularda inceleme ve araştırmalar yapmak, projeler hazırlamak ve uygulamak
D
Yaşlılara sunulan sosyal hizmet modellerini geliştirmek
E
Yaşlıların çalışabileceği kurum ve kuruluşları araştırmak ve yaşlıları bu kurumlara yerleştirmek
Açıklama:
Bakanlık bünyesinde kurulan 11 genel müdürlükten konumuzla ilgili olan “Engelli ve Yaşlı
Hizmetleri Genel Müdürlüğüdür.” Ayrıca Aile ve
Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü engelli ve
yaşlıları da içermesi nedeniyle dolaylı ilgili genel
müdürlük olarak kabul edilebilir. Engelli ve Yaşlı
Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır (Madde 71):
a) Bakanlığın engellilere ve yaşlılara yönelik
koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici sosyal hizmet faaliyetlerini yürütmek ve koordine etmek,
b) Engelliliğin önlenmesi ile engellilerin eğitimi, istihdamı, rehabilitasyonu, ayrımcılığa uğramadan insan haklarından yararlanarak
toplumsal hayata katılmaları ve diğer konularda ulusal düzeyde politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları
koordine etmek, belirlenen politika ve stratejileri uygulamak, uygulanmasını izlemek ve değerlendirmek,
c) Engellilerin sorunlarını ve çözüm yollarını
araştırmak, bu konuda uygulamanın geliştirilmesine yönelik öneri ve programlar hazırlamak ve uygulamak,
ç) Engellilerle ilgili konularda inceleme ve
araştırmalar yapmak, projeler hazırlamak ve
uygulamak,
d) Münhasıran engellilere tanınan haklar ve
sunulan hizmetlerden yararlanmada kullanılmak üzere hazırlanan engelli kimlik kartlarına ilişkin işleri yürütmek,
e) Yaşlılara yönelik sosyal hizmetlere ilişkin
olarak ulusal düzeyde politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları koordine etmek, belirlenen politika ve stratejileri uygulamak, uygulanmasını izlemek ve değerlendirmek,
f) Yaşlılara sunulan sosyal hizmet modellerini
geliştirmek,
g) Yaşlıların ve bakıma muhtaç engellilerin, yaşamlarını evlerinden ve sosyal çevrelerinden ayrılmadan sürdürebilecekleri sosyal desteklerin verilmesi için gerekli mekanizmaları
kurmak, var olanları standardize etmek, uygulamaları takip etmek ve denetlemek,
ğ) Yaşlıların toplumla bütünleşmesine, statü
ve rollerinin yeniden kazanımına, işlevlerinin artırılmasına, boş zamanlarının etkili bir biçimde değerlendirilmesine ilişkin mekanizmalar oluşturmak,
h) Kamu kurum ve kuruluşları, gönüllü kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce engellilere ve yaşlılara yönelik yürütülen sosyal hizmet
faaliyetlerine ilişkin ilke, usûl ve standartları
belirlemek ve bunlara uyulmasını sağlamak.
Hizmetleri Genel Müdürlüğüdür.” Ayrıca Aile ve
Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü engelli ve
yaşlıları da içermesi nedeniyle dolaylı ilgili genel
müdürlük olarak kabul edilebilir. Engelli ve Yaşlı
Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır (Madde 71):
a) Bakanlığın engellilere ve yaşlılara yönelik
koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici sosyal hizmet faaliyetlerini yürütmek ve koordine etmek,
b) Engelliliğin önlenmesi ile engellilerin eğitimi, istihdamı, rehabilitasyonu, ayrımcılığa uğramadan insan haklarından yararlanarak
toplumsal hayata katılmaları ve diğer konularda ulusal düzeyde politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları
koordine etmek, belirlenen politika ve stratejileri uygulamak, uygulanmasını izlemek ve değerlendirmek,
c) Engellilerin sorunlarını ve çözüm yollarını
araştırmak, bu konuda uygulamanın geliştirilmesine yönelik öneri ve programlar hazırlamak ve uygulamak,
ç) Engellilerle ilgili konularda inceleme ve
araştırmalar yapmak, projeler hazırlamak ve
uygulamak,
d) Münhasıran engellilere tanınan haklar ve
sunulan hizmetlerden yararlanmada kullanılmak üzere hazırlanan engelli kimlik kartlarına ilişkin işleri yürütmek,
e) Yaşlılara yönelik sosyal hizmetlere ilişkin
olarak ulusal düzeyde politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları koordine etmek, belirlenen politika ve stratejileri uygulamak, uygulanmasını izlemek ve değerlendirmek,
f) Yaşlılara sunulan sosyal hizmet modellerini
geliştirmek,
g) Yaşlıların ve bakıma muhtaç engellilerin, yaşamlarını evlerinden ve sosyal çevrelerinden ayrılmadan sürdürebilecekleri sosyal desteklerin verilmesi için gerekli mekanizmaları
kurmak, var olanları standardize etmek, uygulamaları takip etmek ve denetlemek,
ğ) Yaşlıların toplumla bütünleşmesine, statü
ve rollerinin yeniden kazanımına, işlevlerinin artırılmasına, boş zamanlarının etkili bir biçimde değerlendirilmesine ilişkin mekanizmalar oluşturmak,
h) Kamu kurum ve kuruluşları, gönüllü kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce engellilere ve yaşlılara yönelik yürütülen sosyal hizmet
faaliyetlerine ilişkin ilke, usûl ve standartları
belirlemek ve bunlara uyulmasını sağlamak.
Soru 29
- Dernek ve vakıflara ait kuruluşlar
- Azınlıklara ait kuruluşlar
- Gerçek kişilere ait (özel) kuruluşlar
- Belediyelere ait kuruluşlar
Yukarıdakilerden hangisi özel huzurevi hizmeti veren kuruluşlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Türkiye’de 2828 sayılı kanunun 34 ve 35.
maddelerine dayanılarak yaşlılara hizmet vermek
üzere açılacak huzurevlerinin açılış ve işleyişlerinin yönetmelikle düzenleneceği belirtilmektedir.
Yönetmelikte kurum ve kişilere ait huzurevlerinin
ve bakımevlerinin açılış, hizmet, personel ve işleyiş koşulları ile ücret, denetim, devir ve kapatılma
işlem ve esaslarının neler olduğu açıklanmaktadır.
Özel huzurevi hizmeti veren kuruluşlar şunlardır:
a. Dernek ve vakıflara ait kuruluşlar
b. Azınlıklara ait kuruluşlar
c. Gerçek kişilere ait (özel) kuruluşlar
maddelerine dayanılarak yaşlılara hizmet vermek
üzere açılacak huzurevlerinin açılış ve işleyişlerinin yönetmelikle düzenleneceği belirtilmektedir.
Yönetmelikte kurum ve kişilere ait huzurevlerinin
ve bakımevlerinin açılış, hizmet, personel ve işleyiş koşulları ile ücret, denetim, devir ve kapatılma
işlem ve esaslarının neler olduğu açıklanmaktadır.
Özel huzurevi hizmeti veren kuruluşlar şunlardır:
a. Dernek ve vakıflara ait kuruluşlar
b. Azınlıklara ait kuruluşlar
c. Gerçek kişilere ait (özel) kuruluşlar
Soru 30
Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarınca verilen evde sağlık hizmeti alabilmek için ilk olarak ne yapılması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Evde sağlık koordinasyon merkezlerine ve hastanelere şahsen veya telefonla ulaşmak
B
Sağlık ekibinin ziyareti
C
Hemşire takip formunun hazırlanması
D
Ziyaret planı yapmak
E
Ziyaret planının bir nüshasını hasta yakınına vermek
Açıklama:
Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarınca verilen
evde sağlık hizmeti, illerde Halk Sağlığı Müdürlükleri evde sağlık koordinasyon merkezlerine, hastanelere şahsen veya telefonla, yataklı kurumlarda
görevli sağlık personeli ve aile hekiminin yönlendirmesi ile başlamaktadır. Hizmet sırasında; başvurusu alınan hastanın evi en yakın zaman içinde
sağlık ekibince (hekim, hemşire, sağlık teknikeri, şoför) ziyaret edilir. Hasta hekim tarafından değerlendirilip, değerlendirme formuna tedavi ve
tetkik bilgileri yazılır. Hemşire takip formunu hazırlar ve takibini yapar. Sonra ziyaret planı yapar.
Planın bir nüshası hasta yakınına verilir. Hizmet
alan hastalar 50-80 yaş arasındadır.
evde sağlık hizmeti, illerde Halk Sağlığı Müdürlükleri evde sağlık koordinasyon merkezlerine, hastanelere şahsen veya telefonla, yataklı kurumlarda
görevli sağlık personeli ve aile hekiminin yönlendirmesi ile başlamaktadır. Hizmet sırasında; başvurusu alınan hastanın evi en yakın zaman içinde
sağlık ekibince (hekim, hemşire, sağlık teknikeri, şoför) ziyaret edilir. Hasta hekim tarafından değerlendirilip, değerlendirme formuna tedavi ve
tetkik bilgileri yazılır. Hemşire takip formunu hazırlar ve takibini yapar. Sonra ziyaret planı yapar.
Planın bir nüshası hasta yakınına verilir. Hizmet
alan hastalar 50-80 yaş arasındadır.
Soru 31
Uluslararası yaşlılık yılı hangi tarihte kutlanmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1999
C
1989
D
2000
E
2005
Açıklama:
Uluslararası yaşlılık yılı 1999 yılında kutlanmıştır.
Soru 32
Yaşlının haklarını, onlara karşı devletin ve kişilerin yükümlülüklerini ve yasal sorumluluklarını ele alan hukuk dalına verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Kamu hukuku
B
İcra hukuku
C
Yaşlılık hukuku
D
Uluslarası ticaret hukuku
E
Aile hukuku
Açıklama:
Yaşlılık Hukuku, yaşlının haklarını, onlara karşı devletin ve kişilerin yükümlülüklerini ve yasal sorumluluklarını ele alan hukuk dalına denir.
Soru 33
"Yasada ...... yaşını tamamlamış ve hüküm giymiş yaşlılara özel tedbirler uygulanması gerektiği hükmü yer almaktadır."
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
50
B
55
C
60
D
65
E
70
Açıklama:
Yasada 65 yaşını tamamlamış ve hüküm giymiş yaşlılara özel tedbirler uygulanması gerektiği hükmü yer almaktadır.
Soru 34
Toplumun gereksinmelerini karşılayan, toplumun bütün çıkarlarını gerçekleştirmek amacıyla çalışmalar yapan kurum ve kuruluşların çalışmaları anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamuya yararlı kavramı
B
Aile hukuku
C
Yaşlılık hukuku
D
Roma hukuku
E
Medeni hukuk
Açıklama:
Kamuya yararlı kavramı, toplumun gereksinmelerini karşılayan, toplumun bütün çıkarlarını gerçekleştirmek amacıyla çalışma yapan kurum ve kuruluşların çalışmaları anlamına gelen kavram
Soru 35
İnsan davranışlarına yönelik kabul edilmiş değerler ve standartlar bilimine verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Hukuk
B
Etik
C
Psikoloji
D
Yaşlılık hukuku
E
İş etiği
Açıklama:
Etik, insan davranışlarına yönelik kabul edilmiş değerler ve standartlar bilimine verilen addır.
Soru 36
Tıp etiğinin geçmişi kaç yıla uzanmaktadır?
Seçenekler
A
1000 yıl
B
2500 yıl
C
3000 yıl
D
4000 yıl
E
5000 yıl
Açıklama:
Tıp etiğinin kaynağı yaklaşık 2500 yıllık bir geçmişe uzanmaktadır.
Soru 37
- Yararlılık
- İşlevsellik
- Zarar vermeme
- Hasta özerkliğine saygı,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tıp etiğinin değerlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Tıp etiğinin değerleri dört ilkeye dayanmaktadır;
• Yararlılık
• Zarar vermeme
• Hasta özerkliğine saygı
• Adalettir.
• Yararlılık
• Zarar vermeme
• Hasta özerkliğine saygı
• Adalettir.
Soru 38
- Sağlıklı aile geçmişine sahip olma
- Etkili ve güzel konuşmalı
- Çalışkan olmalı
- Dikkatli olmalı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bakım elemanın sahip olması gereken özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve II
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlı bakım elemanın sahip olması gereken bir dizi özellik bulunmaktadır. Bu özellikler arasında etkili ve güzel konuşma, çalışkan olma ve dikkatli olma da bulunmaktadır.
Soru 39
2104 yılı verilerine göre Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı olarak normal bakım hizmeti sağlayan toplam kaç huzurevi vardır?
Seçenekler
A
794
B
2742
C
155
D
7987
E
1500
Açıklama:
Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşlar arasında yer alan 794 adet normal bakım sağlayan huzurevi vardır.
Soru 40
2015 yılı verilerine göre bakım verilen yaşlı sayısı kaç kişiye ulaşmıştır?
Seçenekler
A
3000
B
7,678
C
9,897
D
8,554
E
3,786
Açıklama:
2015 yılı verilerine göre bakım verilen yaşlı sayısı, 8,554’e ulaşmıştır.
Soru 41
Yaşlılıkla ilgili mevzuatın temel kaynağı yaşlılık haklarıdır. Bu haklarının uluslararası seviyede ele alınması Birleşmiş Milletlerin Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesince ................ yılında benimsenmiştir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
1952
B
1963
C
1995
D
2000
E
2012
Açıklama:
Yaşlılıkla ilgili mevzuatın temel kaynağı yaşlılık haklarıdır. Bu haklarının uluslararası seviyede ele alınması Birleşmiş Milletlerin Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesince 1995 yılında benimsenmiştir. Cevap: C şıkkıdır.
Soru 42
Devletin yaşlılara yönelik pozitif ayrımcılığı Türk Ceza Kanununda da yerini bulmaktadır. Yasada ........... yaşını tamamlanmış ve hüküm giymiş yaşlılara özel tedbirler uygulaması gerektiği hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
50
B
52
C
55
D
60
E
65
Açıklama:
Devletin yaşlılara yönelik pozitif ayrımcılığı Türk Ceza Kanunu’nda da yerini bulmaktadır. Yasada 65 yaşını tamamlanmış ve hüküm giymiş yaşlılara özel tedbirler uygulaması gerektiği hükmü yer almaktadır. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 43
Mevzuatımızda bulunan hükümlere göre ............. yaş üzeri yaşlıların karar vermesi için akli yeterlilikleri bulunması ve mahkemece bir vasi tayini edilmemiş olması gerekmektedir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
60
B
65
C
70
D
75
E
80
Açıklama:
Mevzuatımızda bulunan hükümlere göre 65 yaş üzeri yaşlıların karar vermesi için akli yeterlilikleri bulunması ve mahkemece bir vasi tayini edilmemiş olması gerekmektedir. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 44
................’da kurulan Boston Dispanseri, Amerika’da evde bakım hizmeti sunan ilk kuruluştur.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
1796
B
1803
C
1896
D
1903
E
1954
Açıklama:
1796’da kurulan Boston Dispanseri, Amerika’da evde bakım hizmeti sunan ilk kuruluştur. Cevap: A şıkkıdır.
Soru 45
Türkiye’de ilk huzurevi ..............’da ...............’da, ikincisi ise Eskişehir’de açılmıştır.
Yukarıdaki boşlukları aşağıdakilerden hangileri doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşlukları aşağıdakilerden hangileri doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
1960-İstanbul
B
1966-Konya
C
1969-Trabzon
D
1975-Elazığ
E
1985-Antalya
Açıklama:
Türkiye’de ilk huzurevi 1966’da Konya’da, ikincisi ise Eskişehir’de açılmıştır. Cevap:B şıkkıdır.
Soru 46
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ilgili hükmü gereğince engelli yaşı bireye maddi yardım yapılması için, engellinin ikamet ettiği hanede kişi başına gelir düzeyinin aylık net asgarî ücret tutarının 2/3’ünden daha az olması ve sağlık kurulu raporunda %......... ve üzerinde ağır özürlü olması şartı aranmaktadır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en uygun biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en uygun biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunun bu konudaki hükmü gereğince, engellinin ikamet ettiği hanede kişi başına gelir düzeyinin aylık net asgarî ücret tutarının 2/3’ünden daha az olması ve sağlık kurulu raporunda %50 ve üzerinde ağır özürlü olması şartı aranmaktadır. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 47
Türkiye Cumhuriyet’inde ............ tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı Belediye Kanunu ile ilk defa Belediyelere bakıma muhtaç kişilerin (yaşlılar dâhil) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğü getirilmesi üzerine, değişik illerde aceze evleri, güçsüzler yurdu, düşkünler evi ve huzurevi adı altında yatılı yaşlı kuruluşları açılmıştır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
1930
B
1940
C
1942
D
1950
E
1972
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyet’inde 1930 tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı Belediye Kanunu ile ilk defa Belediyelere bakıma muhtaç kişilerin (yaşlılar dâhil) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğü getirilmesi üzerine, değişik illerde aceze evleri, güçsüzler yurdu, düşkünler evi ve huzurevi adı altında yatılı yaşlı kuruluşları açılmıştır. Cevap: A şıkkıdır.
Soru 48
Evde sağlık hizmetleri Türkiye’de ilk defa .............. yılında ‘evde bakım hizmetleri sunumu hakkında yönetmelik’ adında bir mevzuat ile başlamıştır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
1992
B
1998
C
2002
D
2005
E
2012
Açıklama:
Evde sağlık hizmetleri Türkiye’de ilk defa 2005 yılında ‘evde bakım hizmetleri sunumu hakkında yönetmelik’ adında bir mevzuat ile başlamıştır. Cevap:D şıkkıdır.
Soru 49
Özel Huzurevi hizmetinde yaşlı “sosyal, fiziksel ve moral desteğe ihtiyaç duyan, akıl ve ruh sağlığı yerinde olup, kuruluş bakımına ihtiyacı olan en az ........... yaşındaki kişi” diye tanımlanır (illerde Valilik onayı ile bu yaşın altında olan uygun kişilerin de özel huzurevlerine kabulü mümkün olabilmektedir).
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
45
B
48
C
50
D
55
E
65
Açıklama:
Özel Huzurevi hizmetinde yaşlı; “Sosyal, fiziksel ve moral desteğe ihtiyaç duyan, akıl ve ruh sağlığı yerinde olup, kuruluş bakımına ihtiyacı olan en az 55 yaşındaki kişi” diye tanımlanır (illerde Valilik onayı ile bu yaşın altında olan uygun kişilerin de özel huzurevlerine kabulü mümkün olabilmektedir).
Soru 50
Yaşlılara yönelik belediyelerin verdiği bir başka hizmet de 4736 sayılı ‘Kamu Kurumlarının Mal ve Hizmet Tarifeleri Kanununda verilen yetkilerdir. Buna göre, yaşlıların toplu ulaşımdan ücretsiz yaralanmaları ve .............. ve üzeri engelliler için belediye hizmetlerinde gereken indirimlerin yapılmasına dair uygulamalardır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
%20
B
%30
C
%40
D
%50
E
%70
Açıklama:
Yaşlılara yönelik belediyelerin verdiği bir başka hizmet de 4736 sayılı ‘Kamu Kurumlarının Mal ve
Hizmet Tarifeleri Kanununda verilen yetkilerdir. Buna göre, yaşlıların toplu ulaşımdan ücretsiz yaralanmaları ve %40 ve üzeri engelliler için belediye hizmetlerinde gereken indirimlerin yapılmasına dair uygulamalardır. Cevap: C şıkkıdır.
Hizmet Tarifeleri Kanununda verilen yetkilerdir. Buna göre, yaşlıların toplu ulaşımdan ücretsiz yaralanmaları ve %40 ve üzeri engelliler için belediye hizmetlerinde gereken indirimlerin yapılmasına dair uygulamalardır. Cevap: C şıkkıdır.
Soru 51
Türk mevzuat sisteminde kanundan sonra gelen mevzuat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İçtihatlar
B
Anayasa
C
Kanun hükmünde kararname
D
Tüzük
E
Yönetmelik ve tebliğ
Açıklama:
Türk mevzuat sisteminde yukarıdan aşağıya doğru anayasa, kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik ve tebliğ ve içtihatlar mevzuat kurallarını oluşturur.
Soru 52
Bir ülkede yaşlılara yönelik yasaların ve uygulamaların olmasının önemi aşağıdakilerden hangisinde doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ile yakından ilgili olması
B
Ekonomik yetersizliklerin giderildiğinin göstergesi olması
C
OECD ülkeleri grubuna girebilmek amacıyla gerekli şartlardan biri olması
D
Bireyi ve toplumun belli kesimlerini korumak amacıyla hukuki düzenlemelerin olmasının gereği
E
Hukuk alt yapısının temel taşlarından biri olması
Açıklama:
Türkiye’de yaşlılığın hukuki alt yapısında sayılan kaynakların hepsinde toplumsal, ekonomik ve sosyal yaşamdaki eksiklikleri giderecek kurallar bulunmaktadır. Devletlerin sosyal politikaları içinde yaşlılara özel önem verilir. Yaşlılar için öngörülen yasalar ve uygulamalar ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ile yakından ilgilidir.
Soru 53
Yaşlılık haklarının uluslararası seviyede ele alınması kim tarafından hangi yılda yapılmıştır?
Seçenekler
A
OECD ülkelerinde 2000 yılında
B
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası tarafından 1999 yılında
C
OECD ülkelerinde 1995 yılında
D
Birleşmiş Milletlerin Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi tarafından 1999 yılında
E
Birleşmiş Milletlerin Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi tarafından 1995 yılında
Açıklama:
Yaşlılıkla ilgili mevzuatın temel kaynağı yaşlılık haklarıdır. Bu haklarının uluslararası seviyede ele alınması Birleşmiş Milletlerin Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesince 1995 yılında benimsenmiştir. 1999 yılı uluslararası yaşlılık yılı olarak kutlanmıştır. İnsan haklarına göre eşitlik yaşla değişmez.
Soru 54
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına aşağıdaki maddelerden hangisinin ilave edilmesiyle ilk kez özel olarak korunması gereken kesimler tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Yaşlılar devletçe korunur. Yaşlılara devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir.
B
Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
C
Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.
D
Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür.
E
Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar.
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 10. maddesi “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” demektedir. Bu ifadeyle toplumun tüm kesimlerinin eşit haklara sahip olduğunu vurgulamaktadır. 12 Eylül 2010 tarihinde Anayasada yapılan bir değişiklikle bu madde hükümleri yeniden düzenlenmiştir. Madde hükmünde “Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür”, “Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz. Ve “Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.” Bu anayasal ilke ile yaşlılar gibi ve diğer özel surette korunması gereken kesimler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılamayacağı hükme bağlanmaktadır.
Soru 55
- Yararlılık
- Zarar verme
- Hasta özerkliğine saygı
- Adalet
Yukarıda verilen tıp etiği ilkelerinden hangileri günümüz tıbbi gelişmelerin sonucunda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Tıp etiğinin değerleri dört ilkeye dayanmaktadır. Bunlar;
İlk iki ilke kaynağını Hipokrat Hekimliği geleneğinden almaktadır. Son ikisi ise günümüzde tıbbi gelişmelerin sonucu ortaya çıkmış ilkelerdir.
- Yararlılık
- Zarar vermeme
- Hasta özerkliğine saygı
- Adalettir.
İlk iki ilke kaynağını Hipokrat Hekimliği geleneğinden almaktadır. Son ikisi ise günümüzde tıbbi gelişmelerin sonucu ortaya çıkmış ilkelerdir.
Soru 56
Aşağıdaki verilenlerden hangisi 2011 yılında çıkarılan 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı” kurulmasıyla çıkartılan yönetmeliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği
B
Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
C
Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde Açılacak Huzurevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
D
Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
E
Korunmaya, Bakıma veya Yardıma İhtiyacı Olan Kişilerin Sosyal Hizmetler Hakkında Yönetmelik
Açıklama:
2011 yılında çıkarılan 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı” kurulmuş olup, yeni oluşturulan “Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü” bünyesinde ihdas edilen Bakım Hizmetleri Daire Başkanlığına Huzurevleri/Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri bağlanmıştır. İlgili yasanın öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmaları için yönetmelikler çıkarılmıştır. Bu yönetmelikler:
- Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği
- Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
- Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
- Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
Soru 57
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından hangi muhtaçlık halinde aylık bağlanmaktadır?
Seçenekler
A
Her ne ad altında olursa olsun aylık alanlar
B
Engellilik raporuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı %40-69 arasında olan 18 yaşını doldurmuş bulunan ve herhangi bir bakma yükümlüsü olmayanlar
C
İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler
D
Mahkeme kararıyla veya doğrudan doğruya kanunla bağlanmış muhtaçlık sınırına eşit veya üzerinde devamlı bir geliri bulunan kişiler
E
Borçlar Kanununa göre, malları ve gelirleri devir edilerek bir sözleşme kapsamında gerçek veya hükmi şahıslarca kendilerine
bakılan yaşlı, güçsüz, kimsesiz, özürlü ve muhtaç kişiler
bakılan yaşlı, güçsüz, kimsesiz, özürlü ve muhtaç kişiler
Açıklama:
Kanunun bu temel maddeleri dikkate alındığında maaş bağlanacak yaşlı ve engelliler için sınırlamalar getirilmektedir:
1. Her ne ad altında olursa olsun aylık alanlar (engelli çocuk aylığı hariç)
2. İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler
3. Genel sağlık sigortası kapsamında prim ödeyenler
4. Mahkeme kararıyla veya doğrudan doğruya kanunla bağlanmış muhtaçlık sınırına eşit veya üzerinde devamlı bir geliri bulunan kişiler
5. Borçlar Kanununa göre, malları ve gelirleri devir edilerek bir sözleşme kapsamında gerçek veya hükmi şahıslarca kendilerine
bakılan yaşlı, güçsüz, kimsesiz, özürlü ve muhtaç kişiler
6. Engellilik raporuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı %40-69 arasında olan 18 yaşını doldurmuş bulunan ve her hangi bir işe yerleştirilmemiş olan engellilerden kanunen bakmakla yükümlüsü bulunanlara, bu yasa hükümlerinden yola çıkarak aylık bağlanmayacağı anlaşılmaktadır.
1. Her ne ad altında olursa olsun aylık alanlar (engelli çocuk aylığı hariç)
2. İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler
3. Genel sağlık sigortası kapsamında prim ödeyenler
4. Mahkeme kararıyla veya doğrudan doğruya kanunla bağlanmış muhtaçlık sınırına eşit veya üzerinde devamlı bir geliri bulunan kişiler
5. Borçlar Kanununa göre, malları ve gelirleri devir edilerek bir sözleşme kapsamında gerçek veya hükmi şahıslarca kendilerine
bakılan yaşlı, güçsüz, kimsesiz, özürlü ve muhtaç kişiler
6. Engellilik raporuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı %40-69 arasında olan 18 yaşını doldurmuş bulunan ve her hangi bir işe yerleştirilmemiş olan engellilerden kanunen bakmakla yükümlüsü bulunanlara, bu yasa hükümlerinden yola çıkarak aylık bağlanmayacağı anlaşılmaktadır.
Soru 58
Kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmayacağı konusu hangi kanun ile sunulmuştur?
Seçenekler
A
2022 Sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun
B
4736 Sayılı Kamu Kurumlarının Mal ve Hizmet Tarifeleri Kanunu
C
2828 Sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu
D
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı 1 Nolu Kararnamesi
E
Huzurevi, Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Kanunu
Açıklama:
4736 Sayılı Kamu Kurumlarının Mal ve Hizmet Tarifeleri Kanunu ile tüm kamu kurum ve kuruluşlarını kapsayan bu kanun 19/01/2002 tarih ve 24645 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanuna göre “kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmayacağı” konusu ile ilgilidir.
Soru 59
- Yasal sorumluluklar
- Devletin yükümlükleri
- Kişilerin yükümlükleri
- Engelli hakları
- Yaşlının hakları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılık hukuku kavramı içinde yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve III
C
II, IV ve V
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve V
Açıklama:
Yaşlılık Hukuku, yaşlının haklarını, onlara karşı devletin ve kişilerin yükümlülüklerini ve yasal sorumluluklarını, ele alan hukuk dalına denir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi kişilik haklarının kullanılmasını sağlayan durum ile sorumluluk sahibi olma durumunu ifade eder?
Seçenekler
A
Eşit haklar
B
Medeni durum
C
Fiil ehliyet
D
Kamu vesayeti
E
Özel vesayet
Açıklama:
Genel anlamda yaşlı hukuku, yaşlının haklarını onlara karşı Devletin ve kişilerin yükümlülüklerini, kanuni sorumlulukları ele alan hukuk dalına verilen addır. Yaşlılık hukukunun Anayasa, Sosyal Güvenlik, İdare, Ceza, Sağlık ve Medeni Hukuku ilgilendiren yönleri mevcuttur. Medeni hukukumuzda kişilik haklarının kullanmasını sağlayan ve aynı zamanda sorumluluk sahibi olmasını sağlama durumu kişinin “fiil ehliyeti”ne sahip olması ile mümkündür. Ayırt etme gücüne sahip (bilinçli olma) ve kısıtlı olmayan her birey fiil ehliyetine (iş görme) sahiptir. Bu hak temel insan haklarından sayılır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yardım nafakası için söylenebilir?
Seçenekler
A
Aile yararı
B
Sosyal ödev
C
Eğitime destek
D
Toplumsal baskı
E
Yasal miras
Açıklama:
Medeni kanunda yardım nafakası, zarurete düşen akrabanın yaşamını sürdürebilmesi için zorunlu yardım isteğidir. Yardım nafakası isteyenin kusuru ile yardıma muhtaç duruma düşmüş olması, yükümlüyü borcundan kurtarmamaktadır. Aile bağlarının herhangi bir nedenle zayıflamış olması da yükümlülüğü ortadan kaldıran bir neden olarak düzenlenmemiştir. Yardım nafakasının koşulları objektiftir ve bu koşulların gerçekleşmesi halinde nafaka borcu doğmaktadır. İsviçre medeni kanundan esinlenerek getirilen hükümler muhtaç yaşlı kişi olduğunda yerine getirilmekte ancak bakıma muhtaç sağlam ve genç ise anne baba hakkı 18 yaşını bitiren ergin için ancak öğrenim dönemi sonunda sona ermektedir. Yardım nafakası, ahlak kuralları ile geleneklerin zorunlu kıldığı sosyal ödevdir ve kanun koyucu konuyu, kişinin ve toplumun vicdanına bırakmamış, kanuni bir ödev olarak düzenlemiş, bu ödevin ortadan kaldırılması kanun yoluyla sınırlandırılmıştır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 62
- Geleneklere bağlılık
- Hasta özerkliğine saygı
- Zarar vermeme
- Adalet
- Yararlılık
Seçenekler
A
I, III, IV ve V
B
I, II, IV ve V
C
II, III, IV ve V
D
I ve III
E
Yalnız V
Açıklama:
Çağımızda tıp etiğinin geleneksel ve yeni değerleri kapsayan iki kaynağından söz edilebilir. Eskiden yaşlılar ve hastalara bakan kişilerden yürekli, vicdanlı gibi dini duygular ile idealist görüşlere sahip olması beklenirken, günümüzde engelli olsun olmasın yaşlılara bakımda genel hastalık bilgisi, psikolojik ve sosyal destek, yaşlı bakımı ile ilgili mevzuat ve rehabilitasyon konusunda bilgi ve tıbbi becerilere sahip elemanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Tıp etiğinin değerleri dört ilkeye dayanmaktadır. Bunlar; yararlılık, zarar vermeme, hasta özerkliğine saygı ve adalettir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 63
Organ naklinde önceliğin genç hastaya mı yaşlı hastaya mı nakledilmesi kararında aşağıdakilerden hangisi etkili olmaktadır?
Seçenekler
A
Yararlılık ilkesi
B
Ailenin isteği
C
Bütçe kaynakları
D
Hastanın onayı
E
Mahkeme kararı
Açıklama:
Tıbbi kaynakların paylaşımında gözetilen bir diğer ilke ise hasta yaşının bir ölçüt olarak alınması konusudur. Kaynakların dağılımı uygulamalarında yaşın temel alınması tedavinin başarı olasılığı hakkındaki yargıyla ilgilidir. Özellikle organ nakillerinde bu durum ile sıklıkla karşılaşılır. Bulunan organın genç hastaya nakledilmesinin daha hakkaniyetli olduğu düşünülür. Burada tıp etiğinin yararlılık ilkesi geçerli olur. Genç hasta tercihinin sebebi daha iyi sonuç alınacağı ile ilgilidir. Bu uygulamada etik bir sorun olmadığı düşünülür. Ancak tüm tıbbi uygulamalarda gençleri tercih etmek toplumsal ayrımcılığa yol açabilir. Uygulamalarda tıp etiği konusu ve ilkeleri daima göz önünde bulundurulmalıdır. Yaşlıları sadece biyolojik varlık olarak görmek hatalı olur. Onların aynı zamanda topluma vermiş oldukları hizmetlerinin karşılığı olarak arzu ve beklentileri, paylaşmak istedikleri tecrübeleri olan sosyal varlık olarak değerlendirmek gerekir. Yaşlılara karşı hastalık ve bakım durumunda etik sorumlulukların bulunduğunu unutmamak gerekir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 64
- Tek başına hareket edebilmeli
- Temiz ve düzenli olmalı
- İş disiplinine saygı göstermeli
- İnsan haklarına uygun davranmalı
- Ailenin isteklerini yerine getirmeli
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
II, III, IV ve V
C
I, II, III ve IV
D
I, III ve V
E
Yalnız IV
Açıklama:
Yerine getirmesi gereken görevler ve sorumluluklar çerçevesinde tamamı etik kurallarından sayılmasa da yaşlı bakım elemanından beklenilen davranışlar aşağıda sıralanmıştır:
- Etkili ve güzel konuşmalı
- Çalışkan olmalı
- Dikkatli olmalı
- Dürüst olmalı
- Enerjik olmalı
- Güler yüzlü olmalı
- İnsan ilişkilerine özen göstermeli
- İş disiplinine saygı göstermeli
- İş güvenliğine dikkat etmeli
- İş yerine ait araç ve gereç kullanımına özen göstermeli
- Kararlı olmalı
- Meslek ahlakına sahip olmalı
- Samimi ve içten olmalı
- Yaşlı hasta ve engelliye “sen” diye hitap etmemeli
- Temiz ve düzenli olmalı
- Irk, din, dil, cinsiyet ayrımı göstermeden her türlü bakımı yapmalı
- Sabırlı ve duyarlı olmalı
- Yaşlı hastanın karakterine uygun davranmalı
- İnsan haklarına uygun davranmalı
- “Hayır” diyebilme yeteneğine sahip olmalı
- Mesafeli davranabilme yeteneği olmalı
- Kendi hareketlerini değiştirme yeteneğine sahip olmalı
- İş ve özel hayatını birbirine karıştırmamalı
- Tek başına hareket edebilmeli
- Başka meslek grupları ile işbirliği yapabilmeli
- Kendini geliştirmeye ve yenilemeye hazırlıklı olmalı
- Kararsızlıklarda, hatalarda, korkularda ve tartışmalarda başarı deneyimleri ile yaşamayı öğrenebilme yeteneği olmalı
- Alternatif düşünebilme yeteneğine sahip olmalı
Soru 65
Çağdaş uygulamalarda bireylerin sağlıklı ve akli yeterlikleri yerinde iken etik sorunların yaşanmaması için aşağıdakilerden hangisini yapmaları önerilir?
Seçenekler
A
Bakım elemanı istemeleri
B
Mal varlığını devretmeleri
C
Huzurevlerine başvurmaları
D
Mahkeme kararı çıkartmaları
E
Tıbbi vasiyet bırakmaları
Açıklama:
Tıp etiğinin tüm etik ilke ve değerleri yaşlı hastalar için de geçerlidir. Bununla birlikte kronik hastalıkların tanı ve tedavisinde yaşlılığın getirebileceği özel durumları gözden kaçırmamak gerekir. Aydınlatılmış onamla ilgili yaşlı hastalarda karşımıza çıkan özel sorunların başında akli “yeterlilik” ve “fiil’i ehliyet”e sahip olma sorunu gelmektedir. Demans (bunama), Alzheimer hastalığı gibi durumlarda bilişsel fonksiyonlarında kayıp olacağı için hastanın bilişsel yeterliliği tartışılır olur. Bu durumlar hekime hastadan aydınlatılmış onam alınmasında yeni sorumluluklar yükler. 65 yaş üzeri yaşlılarda vekil tayin edilmiş ise velayetin üzerinde bulunduğu hasta yakınından onam almak gerekir. Yaşlı hasta, tıbbi tanı ve tedavi için karar verebilecek kapasitede değil ve mahkeme tarafından tayin edilmiş bir vasisi yok ise, onun yerine kendisini temsil edebilecek (eş, çocuk) birinden aydınlatılmış onam alınması gerekir. Çağdaş uygulamalarda yaşlıların sağlıkları ve akli yeterlilikleri yerinde iken, ileride karşılaşabildikleri sağlık sorunlarında bilişsel yetersizliklerini düşünerek tıbbi vasiyet bırakmaları beklenebilir. Bu durumda hastanın kendisi adına karar verecek tayin edilmiş bir vekil, etik sorunların aşılmasında yardım edebilir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 66
- Köy muhtarları
- Sağlık kuruluşları
- Mahalle sakinleri
- Genel kolluk kuvvetleri
- Belediye zabıta memurları
Hangisi/hangileri 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 21. maddesinde belirtilen yükümlüler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
II, III, IV ve V
C
I, II, IV ve V
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
2828 Sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu (SHÇEK) 24/05/1983 tarih ve 18059 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş bir kanundur. Kanunun birinci maddesinde kanunun amacı belirtilmiş ve amaç olarak “korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan aile, çocuk, engelli, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklar ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri düzenlenmek” gösterilmiştir.
Kanunun 21. maddesinde “kurum, korunmaya, bakıma, yardıma muhtaç aile, çocuk, özürlü ve yaşlılar ile sosyal hizmetlere muhtaç diğer kişileri tespit ve incelemekle görevlidir. Bu kişilerin kuruma duyurulmasında ve kurum ile işbirliği yapılmasında; mahalli mülki amirler, sağlık kuruluşları, köy muhtarları, genel kolluk kuvvetleri ve belediye zabıta memurlarının yükümlü olduğu yasada vurgulanmaktadır. Doğru yanıt C’dir.
Kanunun 21. maddesinde “kurum, korunmaya, bakıma, yardıma muhtaç aile, çocuk, özürlü ve yaşlılar ile sosyal hizmetlere muhtaç diğer kişileri tespit ve incelemekle görevlidir. Bu kişilerin kuruma duyurulmasında ve kurum ile işbirliği yapılmasında; mahalli mülki amirler, sağlık kuruluşları, köy muhtarları, genel kolluk kuvvetleri ve belediye zabıta memurlarının yükümlü olduğu yasada vurgulanmaktadır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 67
Annesi, babası, yakını ve koruyucusu olmayanlar yasal olarak hangi sözcükle ifade edilir?
Seçenekler
A
Öksüz
B
Güçsüz
C
Muhtaç
D
Kimsesiz
E
Yalnız
Açıklama:
Yasal olarak kimsesiz, annesi, babası, yakını ve koruyucusu olmayan demektir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 68
- Sağlık teknikeri
- Hemşire
- Hekim
- Psikolog
- Şoför
Hangisi/hangileri evde sağlık hizmeti sunan sağlık ekibi içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
I ve V
C
II, III ve IV
D
I, II, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarınca verilen evde sağlık hizmeti, illerde Halk Sağlığı Müdürlükleri evde sağlık koordinasyon merkezlerine, hastanelere şahsen veya telefonla, yataklı kurumlarda görevli sağlık personeli ve aile hekiminin yönlendirmesi ile başlamaktadır. Hizmet sırasında; başvurusu alınan hastanın evi en yakın zaman içinde sağlık ekibince (hekim, hemşire, sağlık teknikeri, şoför) ziyaret edilir. Hasta hekim tarafından değerlendirilip, değerlendirme formuna tedavi ve tetkik bilgileri yazılır. Hemşire takip formunu hazırlar ve takibini yapar. Sonra ziyaret planı yapar. Planın bir nüshası hasta yakınına verilir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 69
Özel Huzurevi hizmetinde yaşlı tanımı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sosyal, fiziksel ve moral desteğe ihtiyaç duyan, akıl ve ruh sağlığı yerinde olup, kuruluş bakımına ihtiyacı olan en az 55 yaşındaki kişi
B
Mahkeme kararıyla veya doğrudan doğruya kanunla bağlanmış muhtaçlık sınırına eşit veya üzerinde
C
Borçlar Kanununa göre, malları ve gelirleri devir edilerek bir sözleşme kapsamında gerçek veya hükmi şahıslarca kendilerine bakılan yaşlı, güçsüz, kimsesiz, özürlü ve muhtaç kişiler
D
Engellilik raporuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı %40-69 arasında olan 18 yaşını doldurmuş bulunanlar
E
Yasal olarak kimsesiz, annesi, babası, yakını ve koruyucusu olmayan
Açıklama:
Özel Huzurevi hizmetinde yaşlı “Sosyal, fiziksel ve moral desteğe ihtiyaç duyan, akıl ve ruh sağlığı yerinde olup, kuruluş bakımına ihtiyacı olan en az 55 yaşındaki kişi” diye tanımlanır (illerde Valilik onayı ile bu yaşın altında olan uygun kişilerin de özel huzurevlerine kabulü mümkün olabilmektedir). Bu tanıma göre, yaşlı kişi kendi öz bakımını bağımsız şekilde yapabilen, bulaşıcı hastalığı olmayan, alkol ve madde bağımlılığı bulunmayan kişilerden olmak zorundadır.
Soru 70
Özel huzurevlerinde yaşlı kişinin sahip olabileceği özelliklerden birisidir?
Seçenekler
A
Alkol kullanımının olması
B
Madde bağımlılığının olması
C
Bulaşıcı hastalığının bulunması
D
55 yaş ve üstünde olması
E
Akıl ve ruh sağlığı sorunu olup yardıma muhtaç olması
Açıklama:
Özel Huzurevi hizmetinde yaşlı “Sosyal, fiziksel ve moral desteğe ihtiyaç duyan, akıl ve ruh sağlığı yerinde olup, kuruluş bakımına ihtiyacı olan en az 55 yaşındaki kişi” diye tanımlanır (illerde Valilik onay ile bu yaşın altında olan uygun kişilerin de özel huzurevlerine kabulü mümkün olabilmektedir). Bu tanıma göre, yaşlı kişi kendi öz bakımını bağımsız şekilde yapabilen, bulaşıcı hastalığı olmayan, alkol ve madde bağımlılığı bulunmayan kişilerden olmak zorundadır.
Soru 71
OECD ülkelerinde yaşlılara yönelik harcama ortalaması Gayri Safi Milli Hasılanın (GSMH)’nin % kaçına ulaşır?
Seçenekler
A
19
B
27
C
35
D
42
E
54
Açıklama:
OECD ülkelerinde yaşlılara yönelik harcama ortalaması Gayri Safi Milli Hasılanın (GSMH)’nin %19’una ulaşır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 72
Yaşlılık haklarının uluslararası seviyede ele alınması Birleşmiş Milletlerin Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesince kaç yılında benimsenmiştir?
Seçenekler
A
1994
B
1995
C
1996
D
1997
E
1998
Açıklama:
Yaşlılıkla ilgili mevzuatın temel kaynağı yaşlılık haklarıdır. Bu haklarının uluslararası seviyede ele alınması Birleşmiş Milletlerin Ekonomik, Sosyal ve
Kültürel Haklar Komitesince 1995 yılında benimsenmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Kültürel Haklar Komitesince 1995 yılında benimsenmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 73
Hangi yıl uluslararası yaşlılık yılı olarak kutlanmıştır?
Seçenekler
A
1997
B
1998
C
1999
D
2000
E
2001
Açıklama:
1999 yılı uluslararası yaşlılık yılı olarak kutlanmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 74
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın kaçıncı maddesi “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle
ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” demektedir?
ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” demektedir?
Seçenekler
A
7
B
8
C
9
D
10
E
11
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 10. maddesi “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle
ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” demektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” demektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 75
Anayasamızda sosyal güvenlik hakkının yer aldığı “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar.” maddesi kaçıncı maddedir?
Seçenekler
A
20
B
30
C
40
D
50
E
60
Açıklama:
Anayasamızda sosyal güvenlik hakkının yer aldığı 60. Madde şöyledir: “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar.” Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 76
Kanunun kaçıncı maddesinde, korunmaya muhtaç kişilerin bakımı bununla yükümlü
kurumlar tarafından sağlanacağı ve bu kurumların
yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlarından isteyebileceği belirtilmektedir?
kurumlar tarafından sağlanacağı ve bu kurumların
yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlarından isteyebileceği belirtilmektedir?
Seçenekler
A
366
B
367
C
368
D
369
E
370
Açıklama:
Kanunun 366. maddesinde, korunmaya muhtaç kişilerin bakımı bununla yükümlü
kurumlar tarafından sağlanacağı ve bu kurumların
yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlarından isteyebileceği belirtilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
kurumlar tarafından sağlanacağı ve bu kurumların
yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlarından isteyebileceği belirtilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 77
I. Yararlılık
II. Zarar vermeme
III. Hasta özerkliğine saygı
IV. Adalet
Tıp etiğinin değerleri yukarıda verilen ilkelerden hangilerine dayanmaktadır?
II. Zarar vermeme
III. Hasta özerkliğine saygı
IV. Adalet
Tıp etiğinin değerleri yukarıda verilen ilkelerden hangilerine dayanmaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Tıp etiğinin değerleri dört ilkeye dayanmaktadır. Bunlar
• Yararlılık
• Zarar vermeme
• Hasta özerkliğine saygı
• Adalettir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Yararlılık
• Zarar vermeme
• Hasta özerkliğine saygı
• Adalettir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 78
Türkiye’de ilk huzurevi 1966’da nerede açılmıştır?
Seçenekler
A
Isparta
B
Konya
C
Erzurum
D
Artvin
E
Samsun
Açıklama:
Türkiye’de ilk huzurevi 1966’da Konya’da açılmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 79
2015 yılı için açıklanan genel verilere göre genel
müdürlüğe bağlı olarak hizmet veren kaç adet Huzurevi bulunmaktadır?
müdürlüğe bağlı olarak hizmet veren kaç adet Huzurevi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
127
B
128
C
129
D
130
E
131
Açıklama:
2015 yılı için açıklanan genel verilere göre genel
müdürlüğe bağlı olarak hizmet veren 129 Huzurevi, Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi bulunmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
müdürlüğe bağlı olarak hizmet veren 129 Huzurevi, Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi bulunmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 80
Türkiye Cumhuriyet’inde 1930 tarihinde yürürlüğü giren hangi sayılı Belediye Kanunu ile ilk
defa Belediyelere bakıma muhtaç kişilerin (yaşlılar
dâhil) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme
yükümlülüğü getirilmesi üzerine, değişik illerde
aceze evleri, güçsüzler yurdu, düşkünler evi ve huzurevi adı altında yatılı yaşlı kuruluşları açılmıştır?
defa Belediyelere bakıma muhtaç kişilerin (yaşlılar
dâhil) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme
yükümlülüğü getirilmesi üzerine, değişik illerde
aceze evleri, güçsüzler yurdu, düşkünler evi ve huzurevi adı altında yatılı yaşlı kuruluşları açılmıştır?
Seçenekler
A
1540
B
1550
C
1560
D
1570
E
1580
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyet’inde 1930 tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı Belediye Kanunu ile ilk
defa Belediyelere bakıma muhtaç kişilerin (yaşlılar
dâhil) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme
yükümlülüğü getirilmesi üzerine, değişik illerde
aceze evleri, güçsüzler yurdu, düşkünler evi ve huzurevi adı altında yatılı yaşlı kuruluşları açılmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
defa Belediyelere bakıma muhtaç kişilerin (yaşlılar
dâhil) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme
yükümlülüğü getirilmesi üzerine, değişik illerde
aceze evleri, güçsüzler yurdu, düşkünler evi ve huzurevi adı altında yatılı yaşlı kuruluşları açılmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.