Fiziksel Rehabilitasyon - Yaşlı Bakımı

Ünite 1

Soru 1

Dünya Sağlık Örgütünün 1998 yılı raporuna göre yaşlılık dönemi hangi yaş aralığını kapsamaktadır?

40-50 yaş

45-59 yaş

60-70 yaş

75-89 yaş

90 yaş ve üstü

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütünün 1998 yılı raporunda yer alan kronolojik yaş sınıflandırmasına göre; 45 - 59 yaş arası orta yaş, 60 - 70 yaş arası yaşlılık, 75 - 89 yaş arası ileri yaşlılık, 90 yaş ve üzeri ise ihtiyarlık olarak belirtilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Bir hastalık ya da problemin uzunsüredir yaşanması kronik olarak adlandırılır.
II. Homeostazis insan vücudunun içdengesini tanımlar.
III. Bir değişikliğe uyum sağlama sürecine adaptasyon denir.

I ve II

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bir hastalık ya da problemin uzun süredir yaşanması kronik olarak adlandırılır. Homeostazis insan vücudunun iç dengesini tanımlar. Bir değişikliğe uyum sağlama sürecine adaptasyon denir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıda verilenlerden hangisi veya hangileri yaşlılık döneminde omurgada meydana gelen değişiklikler nedeni ile görülür?

Boy kısalması

Sırtta kifozda belirginleşmesi

Kolların daha kısa görünmesi

Kemik erimesinde artış

I ve II

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

II ve IV

Açıklama:

Kamburluk varlığında, kollar aşağı doğru sarkacağından sanki nor-malden uzun gibi görünür ve dışarıdan bakıldığında bir vücut asimetrisi göze çarpar.
Normal yaşlanma sürecinde, kas iskelet sisteminde ve omurgalarda meydana gelen bazı değişiklikler nedeni ile yaşlının boyu kısalır, sırtlarında kifoz olarak tanımlanan kamburluk görülür. Kamburluk varlığında, kollar aşağı doğru sarkacağından sanki normalden uzun gibi görünür ve dışarıdan bakıldığında bir vücut asimetrisi göze çarpar. Buna göre kollar normalden kısa değil uzun gözükür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma sürecinde kas-iskelet sisteminde görülen değişikliklere ilişkin söylenemez?

Koordinasyonda artış gözlenir.

Bağ doku esnekliğinde azalma meydana gelir.

Kemik yapısında kalsiyum azalması olur.

Kas liflerinde azalma meydana gelir.

Hareketsizlikle ilgili olarak yatak yarasında artma meydana gelir.

Açıklama:

Koordinasyon;belli bir hareketin açığa çıkması için bir ya da daha fazla kasın doğru zamanlama ile çalışmasıdır. Fiziksel aktivitenin azalması ya da uzun süreli yatak istirahatı kas kitlesinin daha da azalmasına yol açmaktadır. Bu nedenlerle de kas gücünde ve koordinasyonunda azalmalar gelişmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma sürecinde kardiyovasküler sistem (kalp-damar sistemi) fizyolojik değişiklikleri nedeni ile görülmez?

Kardiyovasküler hastalıklar, yaşlılarda en sık ölüm ve özürlülük nedenidir.

Yaşlılarda kalbin kulakçık, karıncık ve kapaklarında yapısal değişiklikler görülür ve buna bağlı olarak da kardiyak kalpten pompalanan kan miktarı artmaktadır.

Yapılan çalışmalarda hipertansiyon görülme sıklığının %50-%60 arasında değiştiği bulunmuştur.

Maksimum kalp hızında azalma, kalp kası esnekliğinde azalma, kalp çevresindeki yağ dokuda artma, kalbin pompalama yeteneğinde azalma ve kalp ritminde bozulma görülebilir.

Kalbin yapısı ve fonksiyonlarındaki yaşabağlı olarak gelişen değişiklikler ve fiziksel inaktivite (hareketsizlik) yaşlılarda kalp yetmezliğine neden olan risk faktörleridir.

Açıklama:

Kardiyovasküler hastalıklar, yaşlılarda en sıkölüm ve özürlülük nedenidir. Yapılan çalış-malarda hipertansiyon görülme sıklığının% 50-%60 arasında değiştiği bulunmuştur.Kalbin yapısı ve fonksiyonlarındaki yaşabağlı olarak gelişen değişiklikler ve fiziksel inaktivite (hareketsizlik) yaşlılarda kalp yetmezliğine neden olan risk faktörleridir. Yaşlılarda kalbin kulakçık, karıncık ve kapaklarında yapısal değişiklikler görülür ve buna bağlı olarak da kardiyak kalpten pompalanan kan miktarı azalmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Yaşlanma sürecinde duyu organlarında meydana gelen değişiklikler ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Renk ayırım yeteneği artar.

Yaşlanma ile simetrik (iki kulak) işitme özelliği değişmez.

Yaşlı derisinde, epidermis, dermis ve deri altı dokularda değişiklikler gözlenmez.

Papillaların yapısında değişiklik yoktur.

Görme netliği azalır ve görme için daha fazla ışığa ihtiyaç duyulur.

Açıklama:

Yaşlanma ile fizyolojik değişikliklerin en belirgin olarak hissedildiği organdır. En önemli değişiklikler lenste olmaktadır. Yaşlının lens elastikiyeti ve kornea duyarlılığı kaybolmuştur. Buna bağlı olarak görme netliği azalmakta ve görme için daha fazla ışığa ihtiyaç duyulmaktadır. Işık değişikliklerine uyum güçleşmekte ve renk ayırım yeteneği azalmaktadır. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri yaşlı bireylerin değerlendirilmesi yapılırken dikkate alınması gerekenler arasında yer alır?
I. Sağlık/tıbbi tedavi öyküsü,
II. Sistemlere ilişkin fonksiyonel durumu ve kayıpları,
III. Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirme düzeyi/ yeterliliği,
IV. Aylık geliri

I, II ve IV

I, II, III ve IV

II, III ve IV

I ve IV

II v III

Açıklama:

Yaşlı birey değerlendirilirken multidisipliner bir ekip oluşturulmalı ekibin merkezin-de yaşlı olmalıdır. Yaşlı bireyin bakımı planlanırken normal fizyolojik değişiklikler gözönünde tutularak fizyolojik, sosyoekonomik ve psikolojik değerlendirmeleri yapılmalı,genel ve özel bakım gereksinimleri saptanmalıdır. Bu amaçla yaşlı bireyin;
• Sağlık/tıbbi tedavi öyküsü,
• Sistemlere ilişkin fonksiyonel durumu ve kayıpları,
• Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirme düzeyi/ yeterliliği,
• Fiziksel/ hareket etme kapasitesi,
• Bilişsel, zihinsel ve psikolojik durumu,
• Sosyal durumu değerlendirilmelidir

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerin hangisi yaşlıların başka bireylere yardımına ihtiyaç duymasının sonuçlarına ilişkin söylenemez?

Kendi evinden çocuklarının evine ya da profesyonel bakım veren kurumlara taşınmak zorunda kalır.

Daha güvenli bulduğu hareketsizliği tercih edebilir.

Her zaman daha iyi bakım koşullara sahip olur.

Kurum çalışanlarıya da evlatları tarafından fiziksel,duygusal ya da ekonomik istismara maruz kalabilir.

Bakıcı sorunu ortaya çıkabilir.

Açıklama:

Ülkemizde doğumda beklenen yaşam süresi yükselmesi, etrafımızda yaşlı ama yaşlandıkça kronik sorunları olan bireylerin popülasyonunun artmasına neden olmaktadır. Herkronik sorunun kendi kısıtlayıcıları vardır ve bu kısıtlılıklar domino taşı etkisiyle başka kısıtlılıklara neden olur. Böylece, yaşlı bireyler yaşla doğru olarak başka bir bireyin yardımına ihtiyaç duymaktadır. Bunun bazı sonuçları vardır.
1.Yaşlı birey kendi evinden çocuklarının evine ya da profesyonel bakım veren kurumlara taşınmak zorunda kalır.
2.Evinden ayrılan yaşlı, eğer bilişsel sorunları da varsa yeni ortamına uyum sağlayamaz ve kendi evindekinden daha yetersiz duruma geçebilir. Çünkü yıllar boyunca farkında olmadan evin düzenini ezbere almış ve işlerini hangi manevralarla daha kolay yapabileceğini dair kendine özgü birtakım manevralar geliştirmiştir. Ortam değiştirdiğinde, yeni şeyler öğrenmekte ve öğrendikleri arasında bağlantı kurmakta zorlanan yaşlı daha güvenli bulduğu hareketsizliği tercih edebilir.
3. Bakım yükü;çocukların evine taşınıldığında ya da çocuklar yaşlının evinde bakım verdiğinde; mekânsal kısıtlılıklar, ailenin diğer bireylerinin durumdan rahatsız olması, bakım verenin bilgi eksikliği, gönülsüzlüğü, kendi hayatını ertelemekten dolayı öfke duyması ya da yeterince yardımcı olamadığı düşüncesi ile kendini suçlaması gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
4. Bakıcı sorunu; kendi evinden ayrılmak istemeyen yaşlıya genellikle kendi evindeki yaşamsal ya da hastalıkları ile ilgili yetersizlikleri karşılaması için bakıcı bir çözüm olabilir. Bakıcının bilgi düzeyi ve iletişim becerileri ile bakım verimliliğinden söz edilebilir. Bilgi düzeyi çok iyi olabilir ancak yaşlıyla iletime geçip yaşlıyı yaptığı uygulamalara dâhil etmiyorsa bu tür bir bakım uzun vadede yaşlıya yararlı olmayacaktır.
5. Yaşlı istismarı;kurum çalışanları ya da evlatları tarafından fiziksel,duygusal ya da ekonomik istismara maruz kalabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Türk toplumunda kronik hastalıkları daha iyi yönetmek, bağımsız yaşamak ve yaşlanmak için bazı düzenler yapılabilir. Aşağıda verilenlerden hangisi veya hangileri bunlar arasında yer alır?
I.Kişisel bakımın yeterli ve sağlık kurallarına uygun yapılması
II. Sosyal destek ve tatminkâr kişisel ilişkiler
III. Uyku kalitesinin iyileştirilmesi
IV. Bulmaca çözme, satranç gibi kognitif aktiviteyi canlı tutacak hobilerin devamı ya da kazandırılması

I, II, III ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

I, II ve IV

I ve IV

Açıklama:

Bunlar;
• Kişisel bakımın yeterli ve sağlık kurallarına uygun yapılması
• Düzenli egzersiz
• Dengeli beslenme
• Sigara/ Alkol alımının azaltılması
• Sosyal destek ve tatminkâr kişisel ilişkiler• Uyku kalitesinin iyileştirilmesi
• Bulmaca çözme, satranç gibi kognitif aktiviteyi canlı tutacak hobilerin devamı ya da kazandırılması

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıda verilenlerden hangisi veya hangiler yaşlıların yaşam kalitesini etkileyen faktörler arasında yer alır?
I. Çoklu ilaç kullanımı
II. Kişinin yaşadığı ortam
III. Medeni durum

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

I ve III

Açıklama:

Yaşlanma, kronik hastalıklar, artan yeti yitimi ve başkalarına daha fazla bağımlılıkla ilişkili olduğundan, yaşam süresinin uzamasıyla birlikte yaşamın kaliteli yaşanması da önem kazanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü ise yaşam kalitesini, “Bireylerin içinde yaşadıkları kütür ve değerler sistemi içinde; amaçları, beklentileri, standartları ve kaygıları açısından, yaşamdaki pozisyonları algılaması” olarak tanımlamaktadır. Yaşlıların yaşam kalitesine yönelik yapılmış çalışmalara bakıldığında, yaşam kalitesini etkileyen faktörler;
• Günlük yaşam aktivitelerinde yardıma muhtaç olmak
• İleri yaş
• Cinsiyet
• Medeni durum
• Uyku problemleri
• Özürlülük
• Fonksiyonel kısıtlılıkları
• Kötü sağlık durumu
• Çoklu ilaç kullanımı
• Sosyal güvencenin varlığı/yokluğu
• Kişinin yaşadığı ortam
• Yorgunluk• Depresyon
• Ek hastalık varlığı olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Kronolojik yaş nedir?

Doğumdan başlayarak içinde bulunulan zamana kadar geçen yılların toplamıdır.

Bir yaşından başlayarak içinde bulunulan zamana kadar geçen yılların toplamıdır.

iki yaşından başlayarak içinde bulunulan zamana kadar geçen yılların toplamıdır.

üç yaşından başlayarak içinde bulunulan zamana kadar geçen yılların toplamıdır.

Dört yaşından başlayarak içinde bulunulan zamana kadar geçen yılların toplamıdır.

Açıklama:

Kronolojik yaş: Doğumdan başlayarak içinde bulunulan zamana kadar geçen yılların toplamıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Dünya Sağlık Örgütünün 1998 yılı raporunda yer alan kronolojik yaş sınıflandırmasına göre orta yaşı tanımlayan yaş aralığı aşağıdakilerin hangisidir?

30-40

35-40

45-59

60-70

75-80

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerin hangisi kifozu tanımlamaktadır?

Yaşlılarda sırtta görülen kamburluk

Gençlerde sırtta görülen anomali oluşum

Herhangi bir sırt yaralanmasında oluşan anomali

Yenidoganlarda görülen omurilik kusuru

Ağır yaralanmalara verilen ad

Açıklama:

Normal yaşlanma sürecinde, kas iskelet sisteminde ve omurgalarda meydana gelen bazı değişiklikler nedeni ile yaşlının boyu kısalır, sırtlarında kifoz olarak tanımlanan kamburluk görülür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerin hangisi kadınlarda menopozdan sonra hızlanan kemik kaybının en çok görüldüğü yerlerden biridir?

Ayak bileği

Uyluk kemiği

Boyun

Kol

Kalça kemiği

Açıklama:

Kadınlarda kemik kaybı menopozdan sonra çok hızlanır. En çok kaybın olduğu kemikler; femur (uyluk kemiği) boynu, el bilek eklemi ile omurgalardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi yaşla birlikte görülen boy kısalığının nedenlerinden biri değildir?

Eklem kıkırdaklarının ve özellikle omurlar arası disklerin bozulması

Kemik kitle ve kuvvetinin azalmasına bağlı olarak kemiklerin deforme olması

Kas gücünde azalma

Dimdik duramama

Travma

Açıklama:

Yaşla birlikte görülen boy kısalığının nedenleri; eklem kıkırdaklarının ve özellikle omurlar arası disklerin bozulması, kemik kitle ve kuvvetinin azalmasına bağlı olarak kemiklerin deforme olması, kas gücünde azalma ve dimdik duramama olarak sıralanabilir. Travma ise dışarıdan gelen bir kuvvetle yaralanmadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Atrofinin tanımı aşağıdakilerden hangisinde tam olarak verilmiştir?

Belli bir hareketin açığa çıkması için bir ya da daha fazla kasın doğru zamanlama ile çalışmaması

Bel kemiği dokularındaki zayıflama

Kalça kemiğindeki meydana gelen zayıflama

Kas lifi sayı ve hacminin azalması, kasta meydana gelen zayıflama

Sinir sisteminde zayıflama

Açıklama:

Atrofi; kas lifi sayı ve hacminin azalması, kasın zayıflamasıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Endokrin sistemde meydana gelen değişiklere bağlı olarak kişide aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenemez?

Hiperaktivite

Glikoz intoleransı

İnsülin direnci

Tip 2 diyabet

Hipotiroidzm

Açıklama:

Endokrin Sistemde meydana gelen değişiklere bağlı olarak a) halsizlik, yorgunluk, b) menapoz, antropoz, c) glikoz intoleransı, d) insülin direnci, e) tip 2 diyabet, f) hipotiroidzm (troid hormonunun yetersizliği) ve hiperparotroidzm (parothormonun aşırılığı) görülebilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerin hangisi kabızlığın artış nedenleri arasında yer almaz?

Bağırsak kas tabakasının tonus ve koordinasyonunun bozulması

Ritmik kasılıp gevşemelerin azalması

Gaitadaki su oranının ve gaitanın rektal (bağırsakların son noktası) algılanmasının azalması

Lifli besin alımının arttırılması

Hareketsiz yaşam

Açıklama:

Kabızlığı önlemek için;
• Posalı (lifli) besin alımının artırılması,
• Her gün düzenli tuvalet alışkanlığının kazanılması ve
• Aktivite düzeyinin artırılması önerilmektedir.
Bağırsak kas tabakasının tonus ve koordinasyonunun bozulması, ritmik kasılıp gevşemelerin azalması, gaitadaki su oranının ve gaitanın rektal (bağırsakların son noktası) algılanmasının azalması ve hareketsiz yaşam gibi nedenlerle kabızlık artar. Posalı (lifli) besin alımının arttırılması kabızlığın artış nedenlerinden biri değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Şeker hastalığına bağlı, duyu kaybı ve ayaklarda yara oluşması ‘diyabetik ayak’ olarak tanımlanır. Yaraya iyi bakılmadığında genellikle genişler ve derinleşir ve sonuçta da uzvun kesilmesi gerekebilir. Eğer şeker hastalığı kontrol altında tutulamazsa duyu kaybı kesilen alanın üst kısmında da devam eder ve bacak daha yukarıdan tekrar kesilmek zorunda kalınabilir. Bunun bazı sonuçları vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu sonuçlardan biri degildir?

Uzuv kaybı/ kaybedilen uzvun fonksiyonunun kaybı

Uzun süre yatak istirahatı ve yatak komplikasyonları

Bağımsız hareket etme yeteneğinin ortadan kalkması

Proteze uyum süreci ve protezle yaşam

Başka birine bağımlı olmama gerçeği

Açıklama:

Başka birine bağımlı olma gerçeği

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerin hangisi türk toplumunda kronik hastalıkları daha iyi yönetmek, bağımsız yaşamak ve yaşlanmak için bazı yapılabilecek düzenlemelerlerden biri değildir?

Düzenli egzersiz yapma

Dengeli beslenme

Sigara/ alkol alımının azaltılması

Uyku miktarının azaltılması

Sosyal destek ve tatminkâr kişisel ilişkiler

Açıklama:

Türk toplumunda kronik hastalıkları daha iyi yönetmek, bağımsız yaşamak ve yaşlanmak için bazı düzenler yapılabilir. Bu düzenlemeler a) kişisel bakımın yeterli ve sağlık kurallarına uygun yapılması, b) düzenli egzersiz, c) dengeli beslenme, d) sigara/ alkol alımının azaltılması, e) sosyal destek ve tatminkâr kişisel ilişkiler, f) uyku kalitesinin iyileştirilmesi ve g) bulmaca çözme, satranç gibi kognitif aktiviteyi canlı tutacak hobilerin devamı ya da kazandırılmasıdır. Buna göre uyku miktarının azaltılması bu düzenlemelerden biri değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerin hangisi yaşlılık döneminde meydana gelen değişikliklerden biridir?

Derinin kalınlaşması

Kemik yoğunluğunun artması

Derinin esnekliğinin artması

Damarlarda lipit birikmesi

Kan basıncının düşmesi

Açıklama:

Hareketsizlik, metabolizmanın yavaşlaması ve hipotridi gibi bazı hastalıklara bağlı şişmanlık görülür. Şişmanlık ise damar yapısının bozulması, damarlarda lipit birikmesi, kan basıncının yükselmesi, böbrek fonksiyonunun bozulması ve hareketsizlik gibi hayati değişikliklere neden olur
Yaşlılık döneminde meydana gelen değişiklerden biri damarlarda lipit birikmesidir. Yaşlılık döneminde derinin incelmesi ve esnekliğini yitirmesi, kemiklerde kalsiyum kaybına bağlı olarak kemik yoğunluğunun azalması gibi değişikler ortaya çıkar. Bu dönemde hareketsizlik, metabolizmanın yavaşlaması ve hipotridi gibi bazı hastalıklara bağlı şişmanlık görülmesi ve bunun sonucunda damar yapısının bozulması, kan basıncının yükselmesi, böbrek fonksiyonunun bozulması ve hareketsizlik gibi hayati değişikliklere neden olur.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Dünya Sağlık Örgütünün 1998 yılı raporunda verilen kronolojik yaş sınıflandırmasına göre hangi yaş aralığı "İhtiyarlık" dönemi olarak belirtilmiştir?

50 yaş ve üzeri

60 yaş ve üzeri

70 yaş ve üzeri

80 yaş ve üzeri

90 yaş ve üzeri

Açıklama:

İhtiyarlık Dünya Sağlık Örgütünün 1998 yılı raporuna göre kronolojik yaş sınıflandırmasına göre 90 yaş ve üzeri ihtiyarlık olarak belirtilmiştir.
Dünya Sağlık Örgütünün 1998 yılı raporuna göre kronolojik yaş sınıflandırmasında; 45-59 yaş arası orta yaş; 60-70 yaş arası yaşlılık; 75 - 89 yaş arası ileri yaşlılık ve 90 yaş ve üzeri ise ihtiyarlık olarak belirtilmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Yaşlanma sürecinde fizyoloji ve yaşam stili değişiklikleri ile ilişkili ifadelerden hangisi doğru değildir?

Bir hastalık ya da problemin uzun süredir yaşanması kronik olarak adlandırılır.

Homeostazis insan vücudunun iç dengesini tanımlar.

Besinlerin mideye ulaştıktan sonra, yemek borusundan ağza doğru geri kaçmasına gastro-özofagal reflü denir.

Bireyin omurgalardan öne doğru eğik, dizlerde ve bacaklarda bükülme eğilimi Fleksiyon Postürü olarak tanımlanır.

Otoimmün hastalık; bir canlının savunma sisteminin kanser hücrelerine saldırması ve yok etmeye çalışmasıdır.

Açıklama:

Otoimmün hastalık; Bir canlının savunma sisteminin kendi vücut hücrelerine de saldırması ve kendi vücut hücrelerini yok etmeye çalışmasıdır.
Otoimmün hastalık bir canlının savunma sisteminin kendi vücut hücrelerine de saldırması ve kendi vücut hücrelerini yok etmeye çalışmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi üriner sistem hastalıklarından biridir?

inkontinans

İnme

Kontraktür

Reflü

Zatürre

Açıklama:

Yaşlılarda mesane kaslarının zayıflaması, boşaltılamayan idrar miktarının artmasına ve bunun sonucunda idrar kaçırma ve idrar yolu enfeksiyon sıklığının artmasına neden olur.
Üriner sistemdeki yapısal ve fonksiyonel değişikliklere bağlı olarak idrarı tutama üriner sistemdeki yapısal ve fonksiyonel değişikliklere bağlı olarak idrar tutamama durumu inkontinans (idrar kaçırma) olarak tanımlanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Kalp ve damarları ilgilendiren konular hangisinde yer alır?

Endokrin sistem

Üriner sistem

Kardiyovasküler sistem

Kas ve sinir sistemi

İmmün sistem

Açıklama:

Kardiyovasküler (Kalp- Damar Sistemi)
Kardiyovasküler sistem

Doğru Cevap: C

Soru 26

Yaşlılıkta aşağıdaki sorunlardan hangisi için kegel egzersizlerinin öğretilmesine yönelik eğitim ve danışmanlık hizmeti verilmesi önerilmektedir?

İdrar tutamama

Reflü

Solunum yetmezliği

Kalp damar sorunları

İskelet sistemi bozuklukları

Açıklama:

İdrar tutamama sorunu olan yaşlılar için her 2 saatte bir mesanenin boşaltılması, sıvı alımının düzenlenmesi, perineal kasların güçlendirilmesine yönelik Kegel egzersizlerinin öğretilmesi, yaşam tarzını düzenlemesi ve yeterli hijyenin sağlanması gibi konularda eğitim ve danışmanlık hizmeti verilmelidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi endokrin sistemde meydana gelen değişiklere bağlı olarak gelişen rahatsızlıklardan biri değildir?

Menapoz, antropoz

Glikoz intoleransı

İnsülin direnci

Dehidrasyon

Tip 2 diyabet

Açıklama:

Endokrin Sistemde meydana gelen değişiklere bağlı olarak • Halsizlik, yorgunluk • Menapoz, antropoz • Glikoz intoleransı • İnsülin direnci • Tip 2 diyabet • Hipotiroidzm (troid hormonunun yetersizliği) • Hiperparotroidzm (parothormonun aşırılığı) görülebilir.
Endokrin sistemde meydana gelen değişiklere bağlı olarak; a) halsizlik, yorgunluk, b) menapoz, antropoz, c) glikoz intoleransı, d) insülin direnci, e) tip 2 diyabet, f) Hipotiroidzm (troid hormonunun yetersizliği) ve g) Hiperparotroidm (parothormonun aşırılığı) görülebilir. Dehidrasyon bunlar arasında yer almaz. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerin hangisinde yaşlılıkta görme sorunları birlikte verilmiştir?

Presbiyopi, Katarakt, Glokom

Katarakt, Dehidrasyon, Antropoz

Glokom, Demans, Osteoporoz

Atrofi, Presbiyopi, Katarakt

Glokom, Tiroid, Demans

Açıklama:

Presbiyopi, Katarakt, Glokom

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerin hangisi temel günlük yaşam aktivitelerini tanımlayan bağımsız yaşamı sağlamak için gerekli fonksiyonlarından biri değildir?

Beslenme

Çalışma

İdrar/gaita tutma

Transfer

Giyinme

Açıklama:

Temel GYA; bağımsız yaşamı sağlamak için gerekli fonksiyonları tanımlar. Bunlar;
beslenme, idrar/gaita tutma, transfer, tuvalet kullanma, giyinme ve yıkanma olarak ta-
nımlanmıştır.
Temel günlük yaşam aktiviteleri; bağımsız yaşamı sağlamak için gerekli fonksiyonları tanımlar. Bunlar beslenme, idrar/gaita tutma, transfer, tuvalet kullanma, giyinme ve yıkanma olarak tanımlanmıştır. Çalışma bu fonksiyonlardan biri değildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmaya bağlı olarak bilişsel kapasitedeki azalmayı önlemek için yaşlılara verilecek önerilerden biridir?

Kegel egzersizi yapmak

Bulmaca çözmek

Yürüyüş yapmak

Gözlük kullanmak

Diyet yapmak

Açıklama:

Ayrıca bilişsel kapasitedeki azalmayı önlemek için bulmaca çözmek, hobi aktiviteleri gibi uğraşlara yönlendirilmelidirler.
Yaşılık döneminde bilişsel kapasitedeki azalmayı önlemek için bireyler bulmaca çözmek, hobi aktiviteleri gibi uğraşlara yönlendirilmelidirler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyin özelliklerinden biri değildir?

Vücutta hormonal değişikliklerin olması

Adaptasyon kapasitesi azalması

Uzun süreli değişikliklere uyum sağlaması zaman alması

Homeostazisi kolay bozulması

Kronik sorunlarının olması

Açıklama:

Yaşlı birey; kronik sorunları olan, homeostazisi kolay bozulan, uzun süreli değişikliklere uyum sağlaması zaman alan, adaptasyon kapasitesi azalmış bireydir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

İnsan vücudunun iç dengesini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşlılık

Homeostazis

Adaptasyon

Kifoz

Fleksiyon

Açıklama:

Homeostazis insan vücudunun iç dengesini tanımlar.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Bireyin omurgalardan öne doğru eğik, dizlerde ve bacaklarda bükülme eğilimi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanabilir?

Osteoporoz

Kifoz

Fleksiyon Postürü

Homeostazis

Femur

Açıklama:

Bireyin omurgalardan öne doğru eğik, dizlerde ve bacaklarda bükülme eğilimi Fleksiyon Postürü olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi yaşla birlikte görülen boy kısalığının nedenlerinden biri değildir?

Eklem kıkırdaklarının ve özellikle omurlar arası disklerin bozulması

Kemik kitle ve kuvvetinin azalmasına bağlı olarak kemiklerin deforme olması

Kas gücünde azalma

Vücutta su oranının azalması

Dimdik duramama

Açıklama:

Yaşla birlikte görülen boy kısalığının nedenleri;
1. Eklem kıkırdaklarının ve özellikle omurlar arası disklerin bozulması,
2. Kemik kitle ve kuvvetinin azalmasına bağlı olarak kemiklerin deforme olması,
3. Kas gücünde azalma,
4. Dimdik duramama.
Yaşla birlikte kemik iliğinde kan hücrelerinin üretimi de azalır ancak anemi, enfeksiyon gibi herhangi bir nedenle ihtiyaç artmadıkça herhangi bir sorun görülmemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Kas lifi sayı ve hacminin azalması, kasın zayıflaması aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilebilir?

Kifoz

Fleksiyon postürü

Travma

Femur

Atrofi

Açıklama:

Atrofi; kas lifi sayı ve hacminin azalması, kasın zayıflamasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi akciğerde görülen yapısal değişikliklerden biri değildir?

Silia hareketleri yavaşlar

Bronşiollerde daralma görülür

Trakea ve bronş kıkırdaklarında kemikleşme görülür

Lenf dokusun azalır

Alveoller genişler

Açıklama:

Akciğerlerdeki değişiklikler
• Bronşiollerde daralma
• Alveollerde genişleme
• Epitel hücrelerinde değişiklikler
• Trakea ve bronş kıkırdaklarında kemikleşme
• Lenf dokusunda azalma
• Plevrada (akciğer dışını saran zar) kalınlaşma

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyin değerlendirilirken göz önünde bulundurulması gereken alanlardan biri değildir?

Bilişsel, zihinsel ve psikolojik durumu

Çevresinden aldığı destek düzeyi

Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirme düzeyi/ yeterliliği

Sistemlere ilişkin fonksiyonel durumu ve kayıpları

Sağlık/tıbbi tedavi öyküsü

Açıklama:

Yaşlı bireyin bakımı planlanırken normal fizyolojik değişiklikler göz önünde tutularak fizyolojik, sosyoekonomik ve psikolojik değerlendirmeleri yapılmalı, genel ve özel bakım gereksinimleri saptanmalıdır. Bu amaçla yaşlı bireyin; • Sağlık/tıbbi tedavi öyküsü, • Sistemlere ilişkin fonksiyonel durumu ve kayıpları, • Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirme düzeyi/ yeterliliği, • Fiziksel/ hareket etme kapasitesi, • Bilişsel, zihinsel ve psikolojik durumu, • Sosyal durumu değerlendirilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Endokrin Sistemde meydana gelen değişiklere bağlı olarak vücutta görülebilecek değişikliklerden biri değildir?

Halsizlik, yorgunluk

Hiperparotroidzm (parothormonun aşırılığı)

Tansiyon düşüklüğü

Glikoz intoleransı

Menapoz, antropoz

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 39

İç organlarda sürekli devam eden, ritmik, kasılma gevşeme hareketi olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Peptik ülser

Papilla

Özofagal

Peristaltik hareket

Sekresyon

Açıklama:

Peristaltik hareket; iç organlarda sürekli devam eden, ritmik, kasılma gevşeme hareketidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi şeker hastalığı kontrol altında tutulamazsa duyu kaybı kesilen alanların kesilmesine bağlı olarak kişide görülecek durumlardan biri değildir?

Uzuv kaybı/ kaybedilen uzvun fonksiyonunun kaybı

Uzun süre yatak istirahatı ve yatak komplikasyonları

Bağımsız hareket etme yeteneğinin ortadan kalkması

Proteze uyum süreci ve protezle yaşam

Görme kaybının oluşması

Açıklama:

Eğer şeker hastalığı kontrol altında tutulamazsa duyu kaybı kesilen alanın üst kısmında da devam eder ve bacak daha yukarıdan tekrar kesilmek zorunda kalınabilir. Bunun bazı sonuçları vardır.
• Uzuv kaybı/ kaybedilen uzvun fonksiyonunun kaybı
• Uzun süre yatak istirahatı ve yatak komplikasyonları (bası yarası, akciğer enfeksiyonları, kontraktür…..) gelişme riski
• Bağımsız hareket etme yeteneğinin ortadan kalkması
• Başka birine bağımlı olma gerçeği
• Proteze uyum süreci ve protezle yaşam

Doğru Cevap: E

Soru 41

I: Beslenme şekli
II: Yaşam tarzı
III: Çevresel faktörler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlanma üzerinde etkili olan faktörler arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız III

Yalnız II

Açıklama:

Yaşlanma genetik, çevresel faktörler, yaşam tarzı, beslenme şekli, kronik hastalıklar ve bedenimizin bu hastalıklarla başa çıkma becerisine göre bireysel farlılıklar gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Dünya Sağlık Örgütünün 1998 yılı raporunda yer alan kronolojik yaş sınıflandırmasına göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

65-80 yaş arası genç yaşlılık dönemidir.

90 yaş ve üzeri ise ihtiyarlık dönemidir.

60 - 70 yaş arası yaşlılık dönemidir.

75 - 89 yaş arası ileri yaşlılık dönemidir.

45 - 59 yaş arası orta yaş dönemidir.

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütünün 1998 yılı raporuna göre kronolojik yaş sınıflandırması;

45 - 59 yaş arası orta yaş,
60 - 70 yaş arası yaşlılık,
75 - 89 yaş arası ileri yaşlılık,
90 yaş ve üzeri ise ihtiyarlık olarak belirtilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

I: Değişikliklere uyum sağlamada zorlanma
II: Homeostazisi kolay bozulma
III: Kronik sorunlara sahip olma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bireylerin özellikleri arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız I

Yalnız III

Açıklama:

Yaşlı birey; kronik sorunları olan, homeostazisi kolay bozulan, uzun süreli değişikliklere uyum sağlaması zaman alan, adaptasyon kapasitesi azalmış bireydir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

I: Dik duramama
II: Kas gücünde azalma
III: Kemik kuvvetinde azalma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşla birlikte görülen boy kısalığının nedenleri arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Yaşla birlikte görülen boy kısalığının nedenleri;
1. Eklem kıkırdaklarının ve özellikle omurlar arası disklerin bozulması,
2. Kemik kitle ve kuvvetinin azalmasına bağlı olarak kemiklerin deforme olması,
3. Kas gücünde azalma,
4. Dimdik duramama.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin solunum sistemlerinde görülen yapısal değişiklikler arasında yer alır?

Lenf dokusunda azalma

Silia hareketlerinde yavaşlama

Akciğerin esneme yeteneğinde azalma

Akciğerlerin tam hava ile dolamaması

Dokularda oksijen yetersizliği

Açıklama:

Sayfa 10, Tablo 1.1
YAPISAL DEĞİŞİKLİKLER
Akciğerlerdeki değişiklikler
• Bronşiollerde daralma
• Alveollerde genişleme
• Epitel hücrelerinde değişiklikler
• Trakea ve bronş kıkırdaklarında kemikleşme
• Lenf dokusunda azalma
• Plevrada (akciğer dışını saran zar) kalınlaşma
Göğüs duvarı ve solunum kaslarındaki değişiklikler
• Kifoskolyoz
• Kosta ve kıkırdaklarda kemikleşme
• Omurgalar arası eklem osteoartriti
• Diyafram, boyun ve göğüs kaslarında atrofi
• kaburgalar arası kaslar göğüs genişlemesine daha az iştirak ederler.
• nefes alma abdominal kaslara bağımlıdır.
FONKSİYONEL DEĞİŞİKLİKLER
• Nefes verme sırasında akciğerler tamamen boşaltılamaz ve içeride hava kalır (rezidü hava). Bu durum bir sonraki soluk alma sırasında daha az havanın akciğerlere alınmasına neden olur.
• Akciğerin esneme yeteneği azalır.
• Ventilasyon (nefes alıp-verme)/ perfüzyon (temiz-kirli kan değişimi) dengesi bozulur.
• Silia hareketleri yavaşlar.
• Öksürük refleksi, kuvveti azalır.
• Hipoksi (dokularda O2 yetersizliği) görülür.

Doğru Cevap: A

Soru 46

I: Akciğerin esneme yeteneğinde azalma
II: Bronşiollerde daralma
III: Öksürme refleksinde azalma
IV: Lenf dokusunda azalma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bireylerin solunum sistemlerinde görülen yapısal değişiklikler arasında yer almaktadır?

II ve IV

I ve III

II ve III

I ve IV

III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 47

I: Lifli besin alımının artırılması
II: Gerekli durumlarda ilaç kullanılması
III: Aktivite düzeyinin artırılması
Yaşlı bireylerde kabızlığı önlemek için yukarıdaki önlemlerden hangisi ya da hangileri alınmalıdır?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız III

Yalnız II

Açıklama:

Kabızlığı önlemek için;

Posalı (lifli) besin alımının artırılması,
Her gün düzenli tuvalet alışkanlığının kazanılması ve
Aktivite düzeyinin artırılması önerilmektedir.
Gerektiğinde hekim önerisi ile bağırsak hareketlerini artırıcı ilaçlar kullanılabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

I: Bası yarası gelişme riski
II: Proteze uyum sorunları
III: Başkalarına bağımlı halde yaşama
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri şeker hastalığına bağlı duyu kayıplarında gözlemlenebilecek sorunlar arasında yer almaktadır?

I, II ve III

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

Açıklama:

Şeker hastalığına bağlı, duyu kaybı ve ayaklarda yara oluşması ‘diyabetik ayak’ olarak tanımlanır. Yaraya iyi bakılmadığında genellikle genişler ve derinleşir ve sonuçta da uzvun kesilmesi gerekebilir. Eğer şeker hastalığı kontrol altında tutulamazsa duyu kaybı kesilen alanın üst kısmında da devam eder ve bacak daha yukarıdan tekrar kesilmek zorunda kalınabilir. Bunun bazı sonuçları vardır.

Uzuv kaybı/ kaybedilen uzvun fonksiyonunun kaybı
Uzun süre yatak istirahatı ve yatak komplikasyonları (bası yarası, akciğer enfeksi-
yonları, kontraktür.....) gelişme riski
Bağımsız hareket etme yeteneğinin ortadan kalkması
Başka birine bağımlı olma gerçeği
Proteze uyum süreci ve protezle yaşam

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda yaşlanmaya bağlı görülen deri hastalıkları arasında yer almaz?

Sivilce oranının artması

Uçukların çıkması

Tırnak kalınlaşması

Mantar oluşumu

Cilt kanseri

Açıklama:

Sık görülen sorun ve hastalıklar

Uçuklar
Cilt kanseri
Mantar ve diğer deri hastalıkları
Nasır
Tırnak kalınlaşması
Tırnak kıvrılması

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdaki aktivitelerden hangisi temel yaşam aktiviteleri arasında yer almaktadır?

Transfer

Telefon kullanma

Alışveriş yapma

Bütçe planı yapma

İlaçlarını alma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Yaşlı bireyin merkezden uzak, dışa veya yanlara doğru görme alanında kayıplar yaşaması görme işlevleriyle ilgili aşağıdaki sorunlardan hangisine sahip olduğunu göstermektedir?

Görme alanında azalma

Görme keskinliğinde değişiklikler

Gözde aydınlatma gereksiniminin artması

Göz uyum gücünde azalma

Kontrastlığı arttırma ihtiyacı

Açıklama:

Gözde meydana gelen değişikliklerin nedenleri yaşla ilişkili fizyolojik gerileme ile birlikte, sinir sistemi, algı ve hastalığa yol açan bozukluklar olarak sıralanabilir. Yaşlanma sürecinde görme işlevleriyle ilgili çeşitli değişiklikler gerçekleşmektedir. Bunlar; görme alanında azalma, görme keskinliğinde değişiklikler, gözde aydınlatma gereksiniminin artması, karanlık-aydınlık uyumunda gecikme, kontrastlığı artırma ihtiyacı, göz uyum gücünde azalma ve renkli görme ve derinlik algısında değişikliklerdir. Görme alanında azalma durumunda yaşlanma süreciyle hem merkezî hem de periferik (merkezden uzak, dışa veya yanlara doğru) görme alanlarında azalma hızlanmaktadır. Yaşlılığın erken döneminde göz bebeği boyutunda azalma gözün merkezden uzak kısımlarının daha az ışık alması ile sonuçlanırken yaşlılığın ilerleyen döneminde ise retina metabolizmasında azalma ile sonuçlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Gözün değişik mesafelerdeki nesnelerin keskin şekillerini bağımsız olarak seçmeye kendisini alıştırmasına ne ad verilir?

Işığa duyarlılık

Göz uyum yeteneği

Karanlığa uyum

Kontrastlık

Derinlik algısı

Açıklama:

Gözün değişik mesafelerdeki nesnelerin keskin şekillerini bağımsız olarak seçmeye kendisini alıştırma yeteneği göz uyum yeteneği olarak adlandırılır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Çevredeki ses dalgalarının kulakta elektriksel sinyallere dönüştürülmesi veya beyine sinir uyarımlarının aktarılması sırasında gerçekleşen işlev kaybına ne denir?

İletimsel işitme kaybı

Yaşlılığa bağlı gelişen duyusal işitme kaybı

Yaşlılığa bağlı gelişen sinirsel işitme kaybı

Duyu-sinir işitme kaybı

Kombine işitme kayıpları

Açıklama:

Çevredeki ses dalgalarının kulakta elektriksel sinyallere dönüştülmesi veya beyine sinir uyarımlarının aktarılması sırasında gerçekleşen işlev kaybı duyu-sinir işitme kaybıdır. Yaşlılığa bağlı gelişen duyusal işitme kaybı; Cochlea organındaki duyusal saç hücrelerinin dejenerasyonu ve epithelial zayıflama sonucu yüksek frekanslı sesleri işitmede kayıp oluşur ve yaşlılığa bağlı gelişen sinirsel (nöral) işitme kaybı cochlea sinirindeki dejeneratif değişiklikler ve sinir yolağı boyunca bulunan sinir hücrelerindeki kayıplar sonucu gelişir. İletimsel işitme kaybı ise; yaşlı bireylerde görülebilen iletimsel işitme kaybı dış kulak ve orta kulak veya her ikisinde gerçekleşen işlev kayıpları sonucu ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi yaşla ilişkili işitme kaybı için risk faktörlerinden biri değildir?

Aile öyküsü

Endüstriyel kimyasallar

Obezite

Gürültü

Alkol kullanma

Açıklama:

Yaşla ilişkili işitme kaybı için risk faktörleri aşağıdaki gibi sıralanabilir.
• Alkol kullanma; diğer beslenme faktörleri ile etkileşime girebilir.
• Aile öyküsü; işitme kaybının başlangıcı ve şiddetini etkileyebilir.
• Östrojen ve aldosteron hormonu; işitme kaybına karşı koruyucu olabilir.
• Progesteron hormonu riski artırabilir.
• Yasadışı ilaç kullanımı; extacy işitme sinirleri için toksik etki oluşturabilir.
• Endüstrilyel kimyasallar; özellikle toluene ve styrene.
• Erkek cinsiyet; erken yaşta başlangıç ileri yaşlarda şiddetli işitme kaybı riski.
• Tıbbi durumlar; şeker hastalığı, böbrek yetmezliği, aterosklerozis, bağışıklık sisteminin zayıflaması, kafa travmaları.
• İlaçlar; steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar, diüretikler, salisilatlar, asetaminophen.
• Gürültü; mesleki, serbest zaman ve askeri alanda oluşan sesler.
• Sigara kullanımı; işitme kaybı üzerinde küçük bir etkisi vardır. Obezite yaşla ilgili işitme kaybı risk faktörlerinden biri değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Gaz sızıntısına karşın otomatik elektrik kesintisi sağlayan bir güvenlik mekanizması, yaşlılarda hangi duyunun azalmasına yönelik alınacak önlemlerden biridir?

Görme

İşitme

Tat

Koku

Dokunma

Açıklama:

Gaz sızıntısına karşın otomatik elektrik kesintisi sağlayan bir güvenlik mekanizması kullanılması koku duyusu kaybına karşı yaşlılar için alınabilecek önlemlerden biridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerin hangisi yaşlılarda tat ve koku duyusunu etkileyen hormonel faktörlerden biridir?

Alzheimer hastalığı

Kanser

Allerjik rinit

Akut viral hepatit

Cushing sendromu

Açıklama:

Yaşlılarda tat ve koku duyusunu pek çok faktör etkilemektedir. Hormonel faktörler; beyinde adrenal bez hormonlarının üretiminde yetersizlik, adrenal bezde gen mutasyonu, cushing sendromu, diabetis mellitüs (şeker hastalığı) ve turner sendromu olarak sayılabilir. Cushing sendromu yaşlılarda tat ve koku duyusunu etkileyen hormonel faktörden biridir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerin hangisi yaşlı bireylerde hipotermi riskine karşı alınması gereken önlemlerden biridir?

Sıcak günlerde serin yerleri tercih etme

Sıcak ortamda aktivite düzeyini azaltma

Oda ısısının en az 21 ̊C olması

Terlemeyen ve nefes alabilen gözenekli kıyafetler tercih etme

Güneşli havalarda şapka ve güneş gözlüğü kullanma

Açıklama:

Yaşlı bireyler hipotermi riskine karşı bazı özel önlemlerin alınması gerekir. Bunlar; oda ısısı en az 21 ̊C olması, yaşlı bireye yeterli kıyafet giydirilmesi (uzun içlikler), yeterli beslenmesinin sağlanması ve sıcak içecekler içirilmesi, ortam ısısının dijital ısı ölçer ile takip edilmesi ve yaşlının kaldığı ortamda otomatik devreye giren ısınma sisteminin tercih edilmesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Yaşlılarda deride incelme gibi deri yapısındaki değişimler aşağıdaki bozukluklardan hangisinde rol oynayan faktörlerden biridir?

Ağrı algılanmasında bozukluklar

Isı düzenleme bozuklukları

Tat duyusu bozuklukları

Koku duyusu bozuklukları

İşitme duyusu bozuklukları

Açıklama:

Yaşlılarda ısı düzenlemesinde bozukluklarda çeşitli faktörler rol oynamaktadır. Bunlar; deri yapısında değişimler (deride incelme), dolaşımda azalma, süreğen (kronik) hastalıkların etkileri, kişisel sağlık davranışlarında (sigara, aktif olmamak) değişiklikler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılar için uygun olan çevresel düzenlemelerden biridir?

Yürüyen merdiven kullandırmak

Tedavi masası veya egzersiz matının üzerini kâğıtla kaplamak

Merdiven yüzeylerine halı kaplama

Kapı ve pervazların duvar rengiyle benzer olacak şekilde boyanması

Yeterli ve doğru aydınlatmanın kullanılması

Açıklama:

Yaşlılar için uygun olan çevresel düzenlemeler: a) yeterli ve doğru aydınlatmanın kullanılması, b) zıt renklerin kullanımı sağlanarak şekil-zemin algısının kolaylaştırılması ve böylelikle düşmenin engellenmesi, c) koku ve işitme duyularının kullanıldığı cihazlara görsel uyaranlarında eklenmesi(örneğin gaz ikaz cihazına ışıklı bir uyaran ilave edilmesi) ve ses yankısına karşın akustik özellikte malzemelerin oturma odası ve mutfak gibi yoğun yaşam alanlarındaki duvarlara monte edilmesi olarak sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Merdivenlerde basamağın yatay yüzey ile dikey yüzey renklerinin kontrast olması hangi duyuda kayıp yaşayan yaşlılar için gereklidir?

Görme

İşitme

Tat

Koku

Dokunma

Açıklama:

Görme kaybı olan yaşlılar için merdivenlerde basamağın yatay yüzey ile dikey yüzey renkleri kontrast olmalıdır. Yatay ve dikey yüzeyin aynı renklerde olması, görme kaybı olan yaşlılar için düşme riski oluşturur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma sürecinde görme işlevleriyle ilgili oluşan değişikliklerden biri değildir?

Görme alanında azalma

Karanlık-aydınlık uyumunda gecikme

Göz renginde değişiklik

Renkli görme ve derinlik algısında değişiklikler

Kontrastlığı arttırma ihtiyacı

Açıklama:

Yaşlanma sürecinde görme işlevleriyle ilgili çeşitli değişiklikler gerçekleşmektedir. Bunlar;
• Görme alanında azalma
• Görme keskinliğinde değişiklikler
• Gözde aydınlatma gereksiniminin artması
• Karanlık-aydınlık uyumunda gecikme
• Kontrastlığı artırma ihtiyacı
• Göz uyum gücünde azalma
• Renkli görme ve derinlik algısında değişiklikler olarak sıralanabilir. Göz renginde değişiklik bunlar arasında yer almaz. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde görme keskinliğinde azalmanın nedenlerinden biridir?

Lens kalınlığında artış

Göz kapağında gevşeme

Kornea tabakasında dejenerasyon

Retinadaki rod hücrelerinde azalma

Göz çevresinde oluşan kırışıklıklar

Açıklama:

Görme keskinliğinde yaşlılık döneminde azalma nedenleri; lens kalınlığında artış ve esnekliğinde azalma, göz bebeği ve iriste değişiklikler olarak sıralanabilir. Ayrıca beyinde ve retinada bazı değişiklikler de görme keskinliğini azaltıcı rol oynamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta diğer renklere göre daha kolay ayırt edilebilen renklerden biridir?

Kırmızı

Pastel renkler

Yeşil

Mavi

Mor

Açıklama:

Yaşla birlikte lens kalınlaştıkça ve sarı renge dönüştükçe dalga boyu daha kısa olan renklere karşı hassasiyet azalmaktadır. Özellikle mavi, yeşil ve mor renkleri ayırt etme becerisi azalmaktadır. Hafif pastel renkleri ve tek renkleri ayırt etmek yaşlı bireylerde güç olabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi duyu-sinir işitme kaybının oluştuğu yerdir?

Orta kulak

Dış kulak

Kulak zarı

Cochlea

Beyincik

Açıklama:

Yaşlılığa bağlı gelişen duyusal işitme kaybı ile cochlea organındaki duyusal saç hücrelerinin dejenerasyonu ve epithelial zayıflama sonucu yüksek frekanslı sesleri işitmede kayıp oluşur. Yaşlılığa bağlı gelişen sinirsel (nöral) işitme kaybı ise cochlea sinirindeki dejeneratif değişiklikler ve sinir yolağı boyunca bulunan sinir hücrelerindeki kayıplar sonucu gelişir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi yaşla ilişkili işitme kaybını arttırıcı risk faktörleri arasında yer almaz?

Endüstriyel kimyasallar

Progesteron hormonu

Erkek cinsiyet

Östrojen ve aldosteron hormonu

Gürültü

Açıklama:

Yaşla ilişkili işitme kaybı için risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir:
• Alkol kullanma; diğer beslenme faktörleri ile etkileşime girebilir (özellikle B 12 vitamini).
• Aile öyküsü; işitme kaybının başlangıcı ve şiddetini etkileyebilir.
• Östrojen ve aldosteron hormonu; işitme kaybına karşı koruyucu olabilir.
• Progesteron hormonu riski artırabilir.
• Yasa dışı ilaç kullanımı; extacy işitme sinirleri için toksik etki oluşturabilir.
• Endüstriyel kimyasallar; özellikle toluene ve styrene.
• Erkek cinsiyet; erken yaşta başlangıç ileri yaşlarda şiddetli işitme kaybı riski.
• Tıbbi durumlar; şeker hastalığı (diabet), böbrek yetmezliği, aterosklerozis, bağışıklık sisteminin zayıflaması, kafa travmaları.
• İlaçlar; steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar, diüretikler, salisilatlar, asetaminophen.
• Gürültü; mesleki, serbest zaman ve askeri alanda oluşan sesler.
• Sigara kullanımı; işitme kaybı üzerinde küçük bir etkisi vardır.
• Vitamin alımı; B12, C, E veya beta karotenin işitme kaybı riskini azalttığına dair kanıt yok.
• Folik asit ve omega 3 yağ asitlerinin kullanımı yaşla ilişkili işitme kaybını yavaşlatabilir. Buna göre östrojen ve aldosteron hormonu; işitme kaybına karşı koruyucu olabilir. Doğru cevap D'dir

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda tat ve koku duyusunu etkileyen nörolojik faktörlerden birisidir?

Adrenal bezde gen mutasyonu

Turner sendromu

Allerjik rinit

Beyinde adrenal bez hormonlarının üretiminde yetersizlik

Alzheimer hastalığı

Açıklama:

Yaşlılarda tat ve koku duyusunu pek çok faktör etkilemektedir
1. Nörolojik faktörler:
• Alzheimer hastalığı
• Yüz felci
• Yüz sinirinin bir dalında hasar (chorda tympani)
• Epilepsi
• Kafa travması
• Kronik alkol kullanımı ve uzun süreli aç kalma (korsakoff sendromu)
• Multiple sklerozis
• Parkinson hastalığı
• Tümör ve lezyonlar
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Tat tomurcukları dilin hangi bölümünde yer almaktadır?

Arka bölümünde

Yan bölümünde

Ön bölümünde

Alt bölümünde

Üst bölümünde

Açıklama:

Tat tomurcukları, dilin ön kısmında yer alıp tatlı ve tuzlu tatlardan sorumludur ve ilk önce bu duyular körelmeye başlar. Daha güçlü tatlar bu körelmeye başlayan tatları uyarabilir ve bu nedenle yaşlı bireyler yiyeceklere daha fazla tuz ve şeker ilavesi yaparlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde hipotermi riskine karşı alınacak özel önlemlerden biri değildir?

Oda ısısı en az 21˚C olmalı.

Sıcak bölgede yaşamalı.

Ortam ısısı dijital ısı ölçer ile takip edilmeli.

Yeterli beslenmesi sağlanmalı ve sıcak içecekler içirilmeli.

Yaşlı bireye yeterli kıyafet giydirilmeli.

Açıklama:

Yaşlı bireyler hipotermi riskine karşı bazı özel önlemlerin alınması gerekir. Bunlar;
• Oda ısısı en az 21˚C olmalıdır.
• Yaşlı bireye yeterli kıyafet giydirilmelidir (uzun içlikler).
• Yeterli beslenmesi sağlanmalı ve sıcak içecekler içirilmeli.
• Ortam ısısı dijital ısı ölçer ile takip edilmeli ve yaşlının kaldığı ortamda otomatik
devreye giren ısınma sistemi tercih edilmelidir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Yaşlı bireylerde dokunma duyusu ile ilgili değişiklikler konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yaşla birlikte ısıya hassasiyet artmaktadır.

Yaşlı bireylerde ısı hassasiyeti uzuvlarda gövdeye kıyasla daha yavaştır.

Yaşla birlikte vücut ısısını düzenlemeyle ilgili problem yaşanmamaktadır.

Yaşla birlikte deri ısısında duyusal değişiklikler aşırı artış gösterir.

Dokunma duyusundaki değişiklikler yaşlıların diğer duyu sistemlerine bağımlılığını artırır.

Açıklama:

Dokunma duyusundaki değişiklikler yaşlıların diğer duyu sistemlerine (örneğin görme) bağımlılığını artırır. Yaşla birlikte deri ısısında duyusal değişiklikler daha az olup vücut ısısını düzenlemeyle ilgili problemler daha olasıdır. Yaşlı kişilerde el ve ayakların oldukça sıcak ve soğuk olması, gençlere kıyasla el ve ayaklarda ısı eşiğinin arttığını yansıtmaktadır. Yaşla birlikte ısıya hassasiyet azalmakta olup uzuvlarda hassasiyet özellikle ayaklarda daha fazladır. Yaşlı bireylerde ısı hassasiyeti gövdede uzuvlara kıyasla daha yavaştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Huzurevi ve bakım merkezlerindeki fiziki düzenlemede, giriş zemin seviyesinin üzerinde ise tekerlekli sandalye kullanıcıları için yapılacak rampa genişliği en az kaç cm olmalıdır?

100

120

150

Açıklama:

Huzurevi ve bakım merkezlerindeki fiziki düzenlemede, giriş zemin seviyesinin üzerinde ise tekerlekli sandalye kullanıcıları için yapılacak rampa genişliği en az 90 cm, eğim
%5 olmalıdır. doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Yaşam boyunca bireyler duyu organları vasıtasıyla vücudun içinden ve dışından gelen bilgileri toplaryıp bu bilgileri hangi organımızda işlemleme sürecinden geçirerek uygun yanıtlar oluştururlar?

Beynimizde

Ciğerlerimizde

Gözlerimizde

Ellerimizde

Kulaklarımızda

Açıklama:

Yaşam boyunca bireyler duyu organları vasıtasıyla vücudun içinden (örneğin hareket hissi) ve dışından (örneğin görsel, işitsel) gelen bilgileri toplar ve bu bilgileri beyinde işlemleme sürecinden geçirerek uygun yanıtlar (davranış, hareket) oluştururlar.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisinde yaşlanma sürecinde meydana gelengörme işlevleriyle ilgili değişikliklerden biri değildir?

Görme alanında azalma

Çift görme

Görme keskinliğinde değişiklikler

Gözde aydınlatma gereksiniminin artması

Karanlık-aydınlık uyumunda gecikme

Açıklama:

Yaşlanma sürecinde
görme işlevleriyle ilgili çeşitli değişiklikler gerçekleşmektedir (Wharton, 2012). Bunlar;
• Görme alanında azalma
• Görme keskinliğinde değişiklikler
• Gözde aydınlatma gereksiniminin artması
• Karanlık-aydınlık uyumunda gecikme
• Kontrastlığı artırma ihtiyacı
• Göz uyum gücünde azalma
• Renkli görme ve derinlik algısında değişiklikler

Doğru Cevap: B

Soru 23

"Görme alanındaki nesnelerin detaylarını gözün ayırt edebilme kapasitesine" aşağıdakilerden ne ad verilir?

Bulanık görme

Çift görme

Görme keskinliği

Görme bozukluğu

Görme eksikliği

Açıklama:

Görme Keskinliği; görme alanındaki nesnelerin detaylarını gözün ayırt edebilme kapasitesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Yaşlı bireylerde kitap veya gazete okuma gibi daha uzun
süreli görme etkinlikleri için aşağıdakilerden hangisinden faydalanabilir?

Numaralı lens

Renkli lens

Gözlük

Işıklı mercek

Kontak lens

Açıklama:

Yaşlı bireylerde kitap veya gazete okuma gibi daha uzun
süreli görme etkinlikleri için ışıklı merceklerden yararlanılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Yaşlı bireylerde görme sorununa yönelik ışıklandırma konusunda aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılabilir?

Tasarruf ampulleri kullanılabilir

Sarı renkli ampuller kullanılabilir

Düşük güçlü ampuller kullanılabilir

Tavan aydınlatması kullanılabilir

Zemin aydınlatma kullanılabilir

Açıklama:

Yaşlı bireylerde bu görme sorununa yönelik ışıklandırma konusunda bazı değişikliklerin yapılması gerekir. Örneğin tavan aydınlatma yerine zemin aydınlatma.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Yaşlanma sürecinde lenslerin netliğini kaybederek bulanıklığında artış olması net görmeyi engellemesine ne ad verilir?

Işığa duyarlılık

Bulanık görme

Az görme

Görme keskinliği

Görme bozukluğu

Açıklama:

Işığa Duyarlılık (Kamaşma); yaşlanma sürecinde lenslerin netliğini kaybederek bulanıklığında artış olması net görmeyi engellemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Belirli bir süre karanlıkta kaldıktan sonra gözlerin görmeye ilişkin hassas olma becerisine ne ad verilir?

Işığa duyarlılık

Karanlığa uyum

Aydınlatma

Görme keskinliği

Görme bozukluğu

Açıklama:

Karanlığa Uyum; belirli bir süre karanlıkta kaldıktan sonra gözlerin görmeye ilişkin hassas olma becerisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Gözün değişik mesafelerdeki nesnelerin keskin şekillerini bağımsız olarak seçmeye kendisini alıştırma yeteneğine ne ad verilir?

Karanlığa uyum

Göz bozukluğu

Göz uyum yeteneği

Miyop

Astigmat

Açıklama:

Göz Uyum Yeteneği; gözün değişik mesafelerdeki nesnelerin keskin şekillerini bağımsız olarak seçmeye kendisini alıştırma yeteneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Yaşlanma süreciyle birlikte aşağıdakilerden hangisinde ayırt etme özelliği azalmaya başlar?

Pürüzsüzlük

Netlik

Büyüklük

Renk

Şekil

Açıklama:

Renk; yaşlanma süreciyle birlikte renkleri algılama, fark etme ve ayırt etme becerileri azalmaya başlamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

İletimsel işitme kaybı olan yaşlılarla konuşurken yaşlı bireyin konuşulanları daha net işitebilmesi ve anlayabilmesi için konuşanın aşağıdakilerden hangisini yapması gerekebilir?

İşaret dilini kullanması

Hecelemesi

Tane tane konuşması

Göz teması kurması

Ses tonunu arttırması

Açıklama:

İletimsel işitme kaybı olan yaşlılarla konuşurken yaşlı bireyin konuşulanları daha net işitebilmesi ve anlayabilmesi için konuşanın ses volümünü artırması uygun bir müdahale yaklaşımı olacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Hangi yaşlar “kırılgan yaşlı” kategorisine girmektedir?

45-54 yaş

55-64 yaş

65-74 yaş

75-84 yaş

85 yaş ve üzeri

Açıklama:

“Yaşlı” kavramı, 65 yaş ve üzeri bireyler için kullanılmakta olup 65-74 yaş arası genç yaşlı, 75-84 yaş arası yaşlı, 85 yaş ve üzeri ise kırılgan yaşlı kategorisine girmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Görme keskinliğinde azalma genellikle hangi yaştan sonra başlar?

Açıklama:

Görme keskinliği 18 yaş civarından 50’li yaşlara kadar ideal bir performans gösterirken 50-70 yaş arası hafif yetersizlikler ve 70 yaş sonrası daha belirgin hızda azalma gösterir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Yaşlanma sürecinde görme işlevleriyle ilgili değişiklikler arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?

Görme alanında azalma

Görme keskinliğinde değişiklikler

Karanlık-aydınlık uyumunda gecikme

Kontrastlığı azaltma ihtiyacı

Göz uyum gücünde azalma

Açıklama:

Yaşlanma sürecinde görme işlevleriyle ilgili çeşitli değişiklikler gerçekleşmektedir (Wharton, 2012). Bunlar;
• Görme alanında azalma
• Görme keskinliğinde değişiklikler
• Gözde aydınlatma gereksiniminin artması
• Karanlık-aydınlık uyumunda gecikme
• Kontrastlığı artırma ihtiyacı
• Göz uyum gücünde azalma
• Renkli görme ve derinlik algısında değişiklikler

Doğru Cevap: D

Soru 34

Yaşlı vatandaşların bulunduğu ortamlarda Koyu renkli mobilyaların olduğu yerde koyu renkli duvar ve kapı rengi kullanılmaması gereği hangi duyusal sorundan kaynaklanmaktadır?

Görme alanında azalma

Görme keskinliğinde değişiklikler

Gözde aydınlatma gereksiniminin artması

Karanlık-aydınlık uyumunda gecikme

Renkli görme ve derinlik algısında değişiklikler

Açıklama:

Bu nedenle yaşlı bireylerde renkleri ayırt etmede bazı müdahalelere gereksinim vardır: Koyu renkli mobilyaların olduğu yerde koyu renkli duvar ve kapı rengi kullanılmamalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

İşitme kaybı olan yaşlılara yönelik yapılabilecek iletişim stratejileri arasında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Işitme kaybı olan yaşlının yüzüne bakarak konuşulmalıdır.

Konuşmaya başlamadan önce yaşlının görsel dikkati çekilmelidir.

Yaşlıyla yüksek ses ve düşük hızda konuşma yapılmalıdır.

Yaşlı bireyi ürkütmeden önden yaklaşarak konuşmaya başlayın.

Yaşlı birey söylenileni anlayamadı ise ifade tekrarlanmalıdır.

Açıklama:

İşitme kaybı olan yaşlılara yönelik yapılabilecek çevresel düzenlemeler ve iletişim stratejileri;

Çevredeki gürültüleri azaltmak amacıyla akustik malzemeler kullanılabilir. Ör- neğin kumaş, döşemelik kumaştan mobilyalar (ahşap ve metal mobilyalar tercih edilmemeli), halı, kalın perdeler.
Mutfak ve oturma odası gibi gürültülü alanlarda ses yalıtım malzemesi ile duvarla- rın kaplatılması.
Pencerelerin dışarısı ile olan teması kesmesi için tam vakumlama özelliğine sahip olacak şekilde kapanması.
Radyo, televizyon, klima, bulaşık ve çamaşır makinesi gibi ses çıkartan ev araçları- nın olabildiğince elimine edilmesi.
Vızıltı sesi çıkartan orasan aydınlatmaların değiştirilmesi.
Telefonların volüm yüksekliği kontrol edilmelidir.
İşitme kaybı olan yaşlının yüzüne bakarak konuşulmalıdır.
Konuşmaya başlamadan önce yaşlının görsel dikkati çekilmelidir.
Yaşlıyla düşük tonda ve orta hızda konuşma yapılmalıdır.
Yaşlı bireyi ürkütmeden önden yaklaşarak konuşmaya başlayın.
Gölge veya karanlığı azaltarak yeterli aydınlatma ile görsel destek gibi sözel olmayan ipuçları kullanın.

Bağırarak konuşmayın.
Yaşlı birey söylenileni anlayamadı ise ifade tekrarlanmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Yaşlılarda tat ve koku duyusundaki değişikliklerde pek çok etmen vardır, bunların arasında Epilepsi hangi faktörün bir parçasıdır?

Nörolojik faktörler

Beslenme faktörleri

Hormonal faktörler

Özel faktörler

Viral enfeksiyonlar

Açıklama:

Yaşlılarda tat ve koku duyusunu pek çok faktör etkilemektedir (Boyce ve Shone, 2006).
1. Nörolojik faktörler:
• Alzheimer hastalığı
• Yüz felci
• Yüz sinirinin bir dalında hasar (chorda tympani)
• Epilepsi
• Kafa travması
• Kronik alkol kullanımı ve uzun süreli aç kalma (korsako sendromu) • Multiple sklerozis
• Parkinson hastalığı
• Tümör ve lezyonlar
2. Beslenme faktörleri:
• Kanser
• Süreğen (kronik) böbrek yetmezliği
• Karaciğer hastalıkları (hepatit)
• B3 vitamin eksikliği
• B12 vitamin eksikliği
3. Hormonal faktörler:
• Beyinde adrenal bez hormonlarının üretiminde yetersizlik
• Adrenal bezde gen mutasyonu
• Cushing sendromu
• Diabetis mellitüs (şeker hastalığı)
• Turner sendromu
4. Özel faktörler:
• Allerjik rinit
• Bronşial astım
• Sinüzit
• Ağız kuruluğuna yol açan sağlık sorunları (diyabet, parkinson, sjogren sendro-
mu ve diğer sorunlar)
5. Viral enfeksiyonlar:
• Akut viral hepatit
• Grip benzeri enfeksiyonlar

Doğru Cevap: A

Soru 37

Yaşlı bireylerin hipotermi riskine karşı alınması gereken önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Oda ısısı en az 18 ̊C olmalıdır.

Yaşlı bireye yeterli kıyafet giydirilmelidir

Yeterli beslenmesi sağlanmalı

Sıcak içecekler içirilmeli

Ortam ısısı dijital ısı ölçer ile takip edilmeli

Açıklama:

Yaşlı bireyler hipotermi riskine karşı bazı özel önlemlerin alınması gerekir. Bunlar;
• Oda ısısı en az 21 ̊C olmalıdır.
• Yaşlı bireye yeterli kıyafet giydirilmelidir (uzun içlikler).
• Yeterli beslenmesi sağlanmalı ve sıcak içecekler içirilmeli.
• Ortam ısısı dijital ısı ölçer ile takip edilmeli ve yaşlının kaldığı ortamda otomatik devreye giren ısınma sistemi tercih edilmelidir (Schulte ve Stephens, 2013).

Doğru Cevap: A

Soru 38

Yaşlı bireyler yeşilden kırmızı ışığa geçişte aracı durdurmak için geç reaksiyon verebilmekte, bu nedenle trafik ışıklarının olduğu bölgelerde araçlarını resmî azami hız limitinden yüzde kaç oranında daha yavaş kullanmaları önerilmektedir?

%10

%20

%30

%50

Açıklama:

Yaşlı bireyler yeşilden kırmızı ışığa geçişte aracı durdurmak için geç reaksiyon verebilmekte, bu nedenle trafik ışıklarının olduğu bölgelerde araçlarını resmî azami hız limitinden %10 daha yavaş kullanmaları önerilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Hangi yaştan itibaren bireylerin trafiğe çıkmadan önce karmaşık ve hareketli görme becerilerine ilişkin eğitim seanslarına katılmaları önerilmektedir?

Açıklama:

65 yaş üstü bireylerin trafiğe çıkmadan önce karmaşık ve hareketli görme becerilerine ilişkin eğitim seanslarına katılmaları önerilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Yaşlıların banyo içinde tekerlekli sandalye ile rahat manevra yapılabilmesi için asgari kaç santimetre çapında boşluk olmalıdır?

80 cm

100 cm

120 cm

150 cm

200 cm

Açıklama:

Banyo içinde tekerlekli sandalye ile rahat manevra yapılabilmesi için 150 cm çapında boşluk olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

I: Siperli şapka kullanımına teşvik etmek
II: Parlak, cilalı yüzeylerden kaçınmak.
III: Yumuşak bir aydınlatmayı tercih etmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ışığa duyarlılığı azaltmak için yaşlı bireylerin yaşam alanlarına aile üyeleri veya bakım personeli tarafından yapılabilecek düzenlemeler arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

Yalnız II

Yalnız I

Yalnız III

Açıklama:

Yansımayı önleyici değişiklikler: Parlak, cilalı yüzeylerden kaçınmak. Yer yüzeyi için halı, duvar yüzeyleri için kâğıt veya mat boya kullanma. Cam, plastik, cilalı mobilya ve dekorasyon malzemesi kullanmamak. Metal aksamlı ev araç-gereçleri yerine ahşap malzeme kullanma ışığı daha az yansıtır.
Yürüme ve yer değiştirmeye yardımcı araçlar, örneğin yürüteç ve tutunma barları parlak materyallerden seçilmemeli veya üzeri mat renkli malzeme ile kaplanmalıdır.
Topluma açık alanlarda yaşlı bireylerin göz kamaşmasına yol açacak ışık kaynaklarına karşı dikkatli olunmalıdır. Örneğin alışveriş merkezlerinde yön levhaları, toplu taşıma araçlarındaki parlak işaret ve yazıların yansıtıcı özelliği olmamalıdır.
Market ve eczanelerde satılan ürünlerin parlak plastik materyallere sarılmaması, isim etiketleri, cadde ve trafik işaretlerinin mat yüzeylerle parıltısının azaltılması yaşlı bireylerin ışığa duyarlılığını azaltmaktadır.
Güneşli günlerde ışığa hassasiyet yaşlı bireyler için önemli bir sorun olabilir. Yaşlıların güneş gözlüğü, kasket, siperli şapka veya şemsiye kullanmaları teşvik edilmelidir.
Gün doğumu ve gün batımı sırasında güneşin yol açtığı yansımalar, gece karanlıkta kafa lambası ile gelen kişi, kara yollarını bölmek için ince ışık kaynağı kullanma göz kamaşmasına yol açabilir ve yaşlılar için tehlikeli olabilir. Yaşlı bireyin, aile yakınının veya bakım personelinin bu anlarda dikkatli olması gerekir.
Işığa duyarlılığı olan yaşlı bireylerin odalarını aydınlatmak için sarı renkli florasan yerine beyaz renkli florasan kullanımı sade bir renk olarak sarı rengin kuvvetini ve sertliğini azaltması için önerilmektedir.
Tek bir ışık kaynağı yerine yumuşak bir aydınlatma, perde veya panjur kullanma, hafif renkli camlardan oluşan pencereler, duvara monte veya tavana bakan ışık kaynağı ışığa duyarlılığı azaltmak için kullanılmalıdır.

Yansımayı önleyici değişiklikler: Parlak, cilalı yüzeylerden kaçınmak. Yer yüzeyi için halı, duvar yüzeyleri için kâğıt veya mat boya kullanma. Cam, plastik, cilalı mobilya ve dekorasyon malzemesi kullanmamak. Metal aksamlı ev araç-gereçleri yerine ahşap malzeme kullanma ışığı daha az yansıtır.
Yürüme ve yer değiştirmeye yardımcı araçlar, örneğin yürüteç ve tutunma barları parlak materyallerden seçilmemeli veya üzeri mat renkli malzeme ile kaplanmalıdır.
Topluma açık alanlarda yaşlı bireylerin göz kamaşmasına yol açacak ışık kaynaklarına karşı dikkatli olunmalıdır. Örneğin alışveriş merkezlerinde yön levhaları, toplu taşıma araçlarındaki parlak işaret ve yazıların yansıtıcı özelliği olmamalıdır.
Market ve eczanelerde satılan ürünlerin parlak plastik materyallere sarılmaması, isim etiketleri, cadde ve trafik işaretlerinin mat yüzeylerle parıltısının azaltılması yaşlı bireylerin ışığa duyarlılığını azaltmaktadır.
Güneşli günlerde ışığa hassasiyet yaşlı bireyler için önemli bir sorun olabilir. Yaşlıların güneş gözlüğü, kasket, siperli şapka veya şemsiye kullanmaları teşvik edilmelidir.
Gün doğumu ve gün batımı sırasında güneşin yol açtığı yansımalar, gece karanlıkta kafa lambası ile gelen kişi, kara yollarını bölmek için ince ışık kaynağı kullanma göz kamaşmasına yol açabilir ve yaşlılar için tehlikeli olabilir. Yaşlı bireyin, aile yakınının veya bakım personelinin bu anlarda dikkatli olması gerekir.
Işığa duyarlılığı olan yaşlı bireylerin odalarını aydınlatmak için sarı renkli florasan yerine beyaz renkli florasan kullanımı sade bir renk olarak sarı rengin kuvvetini ve sertliğini azaltması için önerilmektedir.
Tek bir ışık kaynağı yerine yumuşak bir aydınlatma, perde veya panjur kullanma, hafif renkli camlardan oluşan pencereler, duvara monte veya tavana bakan ışık kaynağı ışığa duyarlılığı azaltmak için kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi karanlığa uyumda gecikmeyi azaltmak için yaşlı bireylerin yaşam alanlarına aile üyeleri veya bakım personeli tarafından yapılabilecek düzenlemeler arasında yer almaz?

Koyu renkli mobilyaların olduğu yerde koyu renkli duvar ve kapı rengi ile kaplamak

Karanlıkta kırmızı renkli ışık kaynağı kullanmak

Yaşlı bireyin karanlık olan bir odaya girdiğinde sensörlü bir ışık kaynağının devreye girmesini sağlamak

Yaşlı bireylerin bulunduğu ortamda gece lambası kullanmak

Yaşlı bireylerin cebinde küçük bir ışık kaynağı taşımalarını sağlamak

Açıklama:

Karanlığa uyumda gecikmeyi azaltmak için yaşlı bireylerin yaşam alanlarına aile üyeleri veya bakım personeli tarafından yapılabilecek bazı müdahaleler aşağıdaki gibi sıralanabilir:

Yaşlı bireylerin bulunduğu ortamda gece lambası kullanmak.
Karanlıkta kırmızı renkli ışık kaynağı kullanmak karanlığa uyum süresini azaltmakta ve yaşlı birey için yeterli görmeye yardımcı olmaktadır.
Yaşlı bireylerin cebinde küçük bir ışık kaynağı taşımaları tavsiye edilmektedir.
Yaşlı bireyler karanlık bir odaya girerken odanın girişini hafif bir ışık kaynağı ile aydınlatmak yaşlının karanlığa uyumuna ve görme işlevine yardımcı olacaktır.
Yaşlı bireyin karanlık olan bir odaya girdiğinde sensörlü bir ışık kaynağının devreye girmesini sağlayan bir düzenek kurulması yararlı olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

I: Gerekli durumlarda koklear implant uygulaması yapmak
II: Yaşlı bireyin yaşadığı ortamda yük- sek frekanslı sesler çıkaran kapı zili kullanmak
III: Televizyon, stereo sistemler veya radyodan yayılan ses sinyalleri bas ve tiz seslere ayarlamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri duyu-sinir işitme kaybı olan yaşlılar için yapılacak bazı stratejik düzenlemelerdendir?

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız I

Yalnız III

Açıklama:

Tüm seçenekler yapılacak düzenlemeler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Yaşa bağlı işitme kaybına ilişkin risk faktörleri için aşağıda yazılanlardan hangisi yanlıştır?

Kadınlar için ileri yaşlarda işitme kaybı erkeklere oranla daha yüksektir.

Sigara kullanımının işitme kaybı üzerinde küçük bir etkisi vardır.

Progesteron hormonu riski artırabilir.

Folik asit ve omega 3 yağ asitlerinin kullanımı yaşla ilişkili işitme kaybını yavaşlatabilir.

Alkol kullanımı diğer beslenme faktörleri ile etkileşime girebilir.

Açıklama:

Yaşla ilişkili işitme kaybı için risk faktörleri;

Alkol kullanma; diğer beslenme faktörleri ile etkileşime girebilir (özellikle B12 vitamini).
Aile öyküsü; işitme kaybının başlangıcı ve şiddetini etkileyebilir.
Östrojen ve aldosteron hormonu; işitme kaybına karşı koruyucu olabilir.
Progesteron hormonu riski artırabilir.
Yasadışı ilaç kullanımı; extacy işitme sinirleri için toksik etki oluşturabilir.
Endüstrilyel kimyasallar; özellikle toluene ve styrene.
Erkek cinsiyet; erken yaşta başlangıç ileri yaşlarda şiddetli işitme kaybı riski.
Tıbbi durumlar; şeker hastalığı (diabet), böbrek yetmezliği, aterosklerozis, bağışıklık sisteminin zayıflaması, kafa travmaları.
İlaçlar; steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar, diüretikler, salisilatlar, asetaminophen.
Gürültü; mesleki, serbest zaman ve askeri alanda oluşan sesler.
Sigara kullanımı; işitme kaybı üzerinde küçük bir etkisi vardır.
Vitamin alımı; B12, C, E veya beta karotenin işitme kaybı riskini azalttığına dair
kanıt yok.
Folik asit ve omega 3 yağ asitlerinin kullanımı yaşla ilişkili işitme kaybını yavaşlatabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

I: Bağırarak konuşmama
II: Gürültü azaltmak amacıyla akustik malzeme kullanımı
III: Vızıltı sesi çıkartan florasan aydınlatmaların değiştirilmesi.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri işitme kaybı olan yaşlılara yönelik yapılabilecek çevresel düzenlemeler ve iletişim stratejileri arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

İşitme kaybı olan yaşlılara yönelik yapılabilecek çevresel düzenlemeler ve iletişim stratejileri;

Çevredeki gürültüleri azaltmak amacıyla akustik malzemeler kullanılabilir. Örneğin kumaş, döşemelik kumaştan mobilyalar (ahşap ve metal mobilyalar tercih edilmemeli), halı, kalın perdeler.
Mutfak ve oturma odası gibi gürültülü alanlarda ses yalıtım malzemesi ile duvarların kaplatılması.
Pencerelerin dışarısı ile olan teması kesmesi için tam vakumlama özelliğine sahip olacak şekilde kapanması.
Radyo, televizyon, klima, bulaşık ve çamaşır makinesi gibi ses çıkartan ev araçlarının olabildiğince elimine edilmesi.
Vızıltı sesi çıkartan florasan aydınlatmaların değiştirilmesi.
Telefonların volüm yüksekliği kontrol edilmelidir.
İşitme kaybı olan yaşlının yüzüne bakarak konuşulmalıdır.
Konuşmaya başlamadan önce yaşlının görsel dikkati çekilmelidir.
Yaşlıyla düşük tonda ve orta hızda konuşma yapılmalıdır.
Yaşlı bireyi ürkütmeden önden yaklaşarak konuşmaya başlayın.
Gölge veya karanlığı azaltarak yeterli aydınlatma ile görsel destek gibi sözel olmayan ipuçları kullanın.
Bağırarak konuşmayın.
Yaşlı birey söylenileni anlayamadı ise ifade tekrarlanmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin tat ve koku duyusunu etkileyen beslenme faktörleri arasında yer almaktadır?

B12 vitamin eksikliği

Allerjik rinit

Yüz felci

Multiple sklerozis

Akut viral hepatit

Açıklama:

Beslenme faktörleri:

Kanser
Süreğen (kronik) böbrek yetmezliği
Karaciğer hastalıkları (hepatit)
B3 vitamin eksikliği
B12 vitamin eksikliği

Doğru Cevap: A

Soru 47

I:Burun salgısı yapısında değişiklikler
II: Takma diş kullanma
III: Dilde yarıklar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşla birlikte bireylerin tat duyusu ile ilgili olarak ağız ve çevresinde meydana gelen değişiklikler arasındadır?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız III

Yalnız II

Açıklama:

Yaşla birlikte tat duyusu ile ilgili olarak ağız ve çevresinde de değişiklikler meydana gelmektedir. Bunlar;

Ağız ve dudakların esnekliğinde azalma
Tükürük akışında azalma
Burun salgısı yapısında değişiklikler
Ağız salgısında değişiklikler
Diş eti iltihabı ve hastalıkları
Takma diş kullanma
Dilde yarıklar

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin değişen çevresel ısı şartlarına karşı uyum sağlamalarını kolaylaştıracak önlemler arasında yer almaz?

Parfüm ve dedorant gibi kokular kullanmalarına teşvik etme

Terlemeyen ve nefes alabilen gözenekli kıyafetler tercih etme

Sıcak günlerde serin yerleri tercih etme

Güneşli havalarda şapka ve güneş gözlüğü kullanma

Su geçirmeyen yağmurluk giyinme

Açıklama:

Değişen çevresel ısı şartlarına karşı yaşlı bireylerin bu yetersiz refleks tepkileri bazı önlemlerle giderilebilir. Bu önlemler;

Sıcak günlerde serin yerleri tercih etme
Sıcak ortamda aktivite düzeyini azaltma
Güneşi yansıtan renkleri tercih etme (beyaz)
Güneşli havalarda şapka ve güneş gözlüğü kullanma
Terlemeyen ve nefes alabilen gözenekli kıyafetler tercih etme
Yaşlı bireylerde soğuk günlerde yeterli kalınlıkta kıyafet giyinme
Güneşi yansıtmayan renkleri tercih etme (siyah)
Eldiven, bere ve gerekirse ayaklar için yün çorap kullanma
Su geçirmeyen yağmurluk giyinme
Vücut ısısını korumak amacıyla ıslanmayı engelleyen su geçirmez ayakkabı kullanımı tercih edilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

I: 65 yaş üstü bireylerin trafiğe çıkmadan önce karmaşık ve hareketli görme becerilerine ilişkin eğitim seanslarına katılmaları önerilmektedir.
II: Derinlik algısı ve mesafe tayin etmede güçlük çeken yaşlı bireylerin araç kullanmaktan kaçınmaları gerekir.
III: Yaşlı bireyler için trafik işaretleri yeterli büyüklükte ve kontrast renklerden oluşturulmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bireylerin araç kullanmaları durumunda yapılacak düzenlemeler arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız I

Yalnız III

Açıklama:

Araç kullanımına ilişkin dikkat edilecek hususlar;

65 yaş sonrası araç kullanmaya devam etmek isteyen bireyler olası görme kusurlarında yeterli düzeltme sağlayabilecek gözlük veya kontak lens kullanımına önem vermelidir.
65 yaş üstü bireylerin trafiğe çıkmadan önce karmaşık ve hareketli görme becerilerine ilişkin eğitim seanslarına katılmaları önerilmektedir.
Üst görme alan kaybı yaşayan yaşlı bireyler, trafikteyken baş üstü yol işaretleri ve trafik kurallarına ilişkin uyarıları görmek amacıyla yukarı doğru bakma gereksinimi için dikkatli olmalıdır.
Derinlik algısı ve mesafe tayin etmede güçlük çeken yaşlı bireylerin araç kullanmaktan kaçınmaları gerekir.
Karanlığa uyum sağlamada güçlük çeken ve ışık parıltısına toleransı azalan yaşlı bireyler, gece araç kullanmaktan kaçınmalıdır. Ayrıca yaşlı bireylerin baş hizasından gelen ışıklara bakmaktan kaçınmaları, bölünmüş yolları kullanmaları ve iyi aydınlatılmış yollarda araç kullanmaları önerilmektedir.
Yaşlı bireyler için trafik işaretleri yeterli büyüklükte ve kontrast renklerden oluşturulmalıdır.
Yaşlı bireyler yeşilden kırmızı ışığa geçişte aracı durdurmak için geç reaksiyon verebilmekte, bu nedenle trafik ışıklarının olduğu bölgelerde araçlarını resmî azami hız limitinden %10 daha yavaş kullanmaları önerilmektedir.
Gece araç kullanan yaşlı bireyler için yol takibi, yol ortasındaki çizgiler veya yol kenarındaki işaretlerle sürdürülmektedir. Bu işaretlerin genişlik mesafesi yaşlı bireyler için artırılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Yaşlı bireylerde duyu kayıplarından kaynaklanan sorunların önüne geçmek için yapılacak düzenlemeler düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Duvara sabitlenmiş 50x50 cm daire şeklinde duş oturma sandalyesi bulundurulmalıdır.

Banyo ve duş kabini zeminine kaygan olmayan malzeme yerleştirilmelidir.

Tutunma barlarının çapı kullanacak kişinin kavrayabileceği genişlikte olmalıdır.

Tuvalet banyo duvarının 45 cm uzağında olmalıdır.

Küvetlere tutunma barları yapılmalıdır.

Açıklama:

Banyoda yapılabilecek değişiklikler; genellikle banyo küvetine giriş ve tuvalete oturmada güçlük yaşanmaktadır. Bu bölgelere tutunma barı yerleştirilmelidir.
Tutunma barlarının çapı kullanacak kişinin kavrayabileceği genişlikte ve paslanmaz çelik veya krom malzemeden yapılmalıdır (parlamaya yol açmaması için üzeri mat bir renkle kaplanabilir).
Tuvalet oturma yüksekliği bireyin boy uzunluğuna göre değişmekle birlikte ortalama 45 cm olmalıdır.
Tuvalet banyo duvarının 45 cm uzağında olmalıdır.
Banyo ve duş kabini zeminine kaygan olmayan malzeme yerleş- tirilmelidir.
Yüksekliği ayarlanabilir duş musluğu ve 150 cm esnek su hortumu ve en az 150x120 cm düz duş kabini düzenlenmelidir.
Duvara sabitlenmiş 90x90 cm L şeklinde duş oturma sandalyesi bulundurulmalıdır.
Banyo içinde tekerlekli sandalye ile rahat manevra yapılabilmesi için 150 cm çapında boşluk olmalıdır. Lavabo yüksekliği en az 80 cm olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Periferik ve santral sinir sisteminin patolojisinden kaynaklana ağrı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Nosiseptif ağrı

Nöropatik ağrı

Nörolojik ağrı

Duyusal ağrı

Kronik ağrı

Açıklama:

Ağrı, kişinin hafızasına, beklentilerine ve duygusal yapısına göre değişiklikler gösteren, hoş olmayan duyusal bir deneyim olarak tanımlanabilir. Ağrı duyusu, nosiseptif ağrı veya nöropatik ağrı olarak meydana gelebilir. Nosiseptif ağrı, ağrı resöpterlerinin uyarılması sonucu oluşurken nöropatik ağrı, periferik ve santral sinir sisteminin patolojisinden kaynaklanır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

I. Eğitim düzeyi
II. Çevresel faktörler
III. Tedavi imkanı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yaşlılarda hissedilen ağrının algılaması ile ilgilidir?

Yalnız I

Yalnız II

I - II

I - III

I - II - III

Açıklama:

Hissedilen ağrının derecesi bireyin ağrı deneyimlerine, beklentilerine ve duyusal yapısına göre farklı olabilir. Ağrının algılanması ve tanımlanması ise kişiden kişiye göre değişiklik gösterir. Bunlar, algılama farklılığı, kişinin eğitim düzeyi, çevresel faktörler, bilişsel fonksiyonlar, sosyokültürel düzey, yaşam biçimi, psikolojik faktörler, ailesel faktörler, yaş olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi nörolojik problemlere bağlı sorunlardan dolayı oluşan ağrılardır?

Kas hastalıkları

Emboli

Eklem romatizması

Kemik erimesi

Kireçlenme

Açıklama:

Nörolojik problemlere de bağlı ağrı gelişebilir. Diabete bağlı gelişen duyu kaybı, sekonder miyopatiler (kas hastalıkları), sinir kökü irritasyonları bu problemlerden bazılarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Akut ağrı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru verilmiştir?

Ağrı 3-6 ay devam eder

Uyku bozukluğu görülür

Doku hasarı için uyarıcıdır

Fazla ilaç kullanılır

Denge bozukluğu görülür

Açıklama:

Akut ağrı koruyucudur. Genellikle bir hastalık veya yaralanmanın sonucudur. Doku hasarı olduğu durumlarda uyarıcı ve yaşamı kurtaran önemi vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi kronik ağrının etkilerinden biridir?

Yaralanma sonucunda oluşur

Koruyucudur

Doku hasarı için uyarıcıdır

Denge bozukluğu görülür

Kilo kaybı görülür

Açıklama:

Kronik ağrının fizyolojik, psikolojik ve sosyal etkileri bulunmaktadır. Bu etkiler;

Fazla miktarda ilaç kullanımı
Kilo kaybı veya kilo alma
İlaç kullanımına bağlı komplikasyonların oluşması
Uyku bozuklukları
Hareket bozuklukları
Fonksiyonellikte kısıtlanma
Sosyal izolasyon
İletişim problemleri
Depresyondur.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi ağrı değerlendirme sırasında sorulan sorular arasındadır?

Vücudunuzda yabancı madde var mı?

Alerjiniz var mı?

Daha önce ameliyat oldunuz mu?

Kullandığınız ilaçlar ve miktarları nelerdir?

Kronik bir hastalığınız var mı?

Açıklama:

Ağrı değerlendirmesi sırasında aşağıdaki sorular sorulabilir;

Ağrınız hakkında bana bilgi verir misiniz?

Ağrınız nerede?

Ağrınız ne zaman başladı?

Yayılan ağrınız var mı?

Gece ağrınız var mı?

Ne kadar süredir ağrınız var?

Ağrınızı azaltan ve/veya geçiren durumlar?

Ağrınızı artıran durumlar?

Tedavi oldunuz mu?

Tedavinizin sonucu nasıl?

Kullandığınız ilaçlar ve miktarları?

Doğru Cevap: D

Soru 7

Yaşlı hastanın ağrıyı tanımlamasını kolaylaştıracak terimler (batıcı, yakıcı, yanma, sancı, acı gibi) terimler kullanılarak bilgi alma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Beck depresyon ölçeği

Sözel ağrı skalası

Görsel analog skala

Mcgill ağrı anketi

Yaşam kalitesi anketi

Açıklama:

Sözel Ağrı Skalası; Ağrıyı tanımlayan kelimelerden oluşur. Yaşlı hastanın ağrıyı tanımlamasını kolaylaştıracak terimler (batıcı, yakıcı, yanma, sancı, acı gibi) terimler kullanılarak bilgi alma kolaylaştırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Mc Gill Ağrı Ölçeğinde ağrıyı azaltan faktörlerden biridir?

Sıcak uygulama

Soğuk

Stres

Yorgunluk

Ağır kaldırma

Açıklama:

Mc Gill Ağrı Ölçeği içinde;

Ağrının yeri bölümünde, insan vücudunun önden ve arkadan görünüşü yer alır. Yaşlı birey ağrının bulunduğu yeri vücut diyagramında işaretler.
Ağrının süresi bölümünde, ½ saat, 1 - 2 saat, 3 - 5 saat, devamlı-sürekli gibi değerler
Ağrının frekansı bölümünde, Görülme sıklığı ve gün boyu değerleri
Ağrıyı artıran faktörler bölümünde, soğuk, stres, yorgunluk, ağır kaldırma, iş yapma, yürüme
Ağrıyı azaltan faktörler bölümünde ise sıcak uygulama, dinlenme, soğuk uygulama gibi ifadeler bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Doktor tarafından önerilerek uygulanan ağrı tedavisi aşağıdakilerden hangisidir?

Hipnoz tedavisi

Akupunktur tedavisi

Fizyoterapi rehabilitasyon

Terapatik masaj

Biyofeedback uygulaması

Açıklama:

Sağlık personeli tarafından, yaşlı bireyin ağrı sorunu ile baş etmesi amacıyla, “ farmakolojik ve farmakolojik olmayan yöntemler” kullanılmaktadır. Farmakolojik yöntemler ilaç uygulamalarını içermektedir. Farmakolojik olmayan yöntemler ise fizyoterapi rehabilitasyon, cerrahi tedavi ve psikolojik tedavi yaklaşımlarından oluşmaktadır. Gerekli durumlarda farmakolojik olan ve farmakolojik olmayan yöntemler birbirleri ile birleştirilerek tedavi planlaması yapılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Radyasyonun stimüle edilmesi ile ışığın kuvvetlendirilmesi sonucu oluşan terapatik etkiden faydalanılan fizyoterapi uygulamasına ne ad verilir?

Egzersiz

Terapatik masaj

TENS

Biyofeedback

Lazer

Açıklama:

LAZER Uygulaması; Radyasyonun stimüle edilmesi ile ışığın kuvvetlendirilmesi sonucu oluşan terapatik etkiden faydalanılır. Tedavide çıkış güçleri düşük olan miliwatt ile ölçülebilen yumuşak soğuk lazerler kullanılır. Dokularda 5 cm derinliğe kadar etkili olan ışığın, hücrelerdeki kimyasal etkisine bağlı ATP üretimi artar ve doku iyileşmesi hızlanır. Kas iskelet sistemi ve eklem kaynaklı ağrıların tedavisinde uygulanır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Yaşlı bireylerde ağrı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Yaşlı bireyler genç bireylere göre daha fazla ağrı yaşarlar.

Ağrı problemi olan yaşlılar sağlık hizmetlerini daha fazla kullanırlar.

Ağrı yaşlılığın doğal bir parçasıdır.

Yaşlıların %70-80’i ağrı yaşadığını ifade etmektedir.

Yaşlı bireylerde oluşan ağrı sonucunda aktivite katılımı engellenir.

Açıklama:

Yaşlı bireyler şikayetlerini ifade etme güçlüğü yaşadıklarından, sağlık hizmetlerinden faydalanmak açısından genç bireylere göre daha fazla sorun yaşarlar. Ağrı yakınması, yaşlılarda sıklıkla karşılaşılan bir sağlık sorunudur ancak yaşlılığın doğal parçası değildir. Ağrı problemi olan yaşlılar, sağlık durumlarını daha kötü olarak tanımlarlar ve ağrısız yaşlılara göre sağlık hizmetlerini daha fazla kullanırlar. Yaşlıların %70-80’i ağrı yaşadığını ifade etmektedir. Yaşlı bireylerde oluşan ağrı sonucunda aktivite katılımı engellenir ve hareketler azalarak fonksiyonel kısıtlanmalar oluşur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Ağrı duyusu temelde kaç farklı şekilde meydana gelir?

Açıklama:

Ağrı duyusu, nosiseptif ağrı veya nöropatik ağrı olarak meydana gelebilir. Nosiseptif ağrı, ağrı reseptörlerinin uyarılması sonucu oluşurken nöropatik ağrı, periferik ve santral sinir sisteminin patolojisinden kaynaklanır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi organ kökenli ağrı sebeplerinden biridir?

Spastik kolon

Pulmoner emboli

Sekonder miyopati

Sinir kökü iritasyonu

Arteriyer emboli

Açıklama:

Yaşlı bireylerde görülen ağrı organ kökenli olduğunda mide ülseri, spastik kolon, hemoroid ve kanser gibi sorunlar ağrıyı oluşturabilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi kemik kökenli ağrı sebeplerinden biridir?

Osteoartrit

Servikal spondilozis

Mide ülseri

Hemoroit

Osteoporoz

Açıklama:

Yaşlı bireylerde görülen kemik kökenli ağrılar osteoporoz (kemik erimesi) ve kırıklar sonucunda ortaya çıkabilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi eklem kökenli ağrı sebeplerinden biridir?

Spastik kolon

Arteriyel emboli

Kanser

Lumbal spondilozis

Diyabet

Açıklama:

Yaşlı bireylerde görülen eklem kökenli ağrılar romatoid artrit (eklem romatizması), osteoartrit (dejeneratif eklem hastalığı), servikal ve lumbal spondilozis (boyun ve bel bölgesinde kireçlenme) ile eklemleri tutan diğer hastalıklar sonucu gelişebilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi nörolojik problemlere bağlı ağrı sebeplerinden biridir?

Sekonder miyopati

Osteoartrit

Osteoporoz

Romatoid artrit

Arteriyel emboli

Açıklama:

Yaşlı bireylerde görülen ağrı nörolojik problemlere bağlı olarak da gelişebilir. Diabete bağlı gelişen duyu kaybı, sekonder miyopatiler (kas hastalıkları), sinir kökü irritasyonları bu problemlerden bazılarıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Yaşlılarda gençlere göre daha çok görülen ağrı tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Diş ağrıları

Akut visseral ağrılar

Eklem ağrıları

Yüz bölgesindeki ağrılar

Karın bölgesi ve mide ağrıları

Açıklama:

Yaşlılarda eklem ağrısı görülme oranı genç erişkinlere göre daha fazladır. Diş ve yüz
bölgesindeki ağrılar, karın bölgesi ve mide ağrıları da azalır. Akut visseral ağrıların da
şiddeti daha düşüktür. Yaşlılarda malign tümörlere eşlik eden visseral ağrıların, gençlerle
kıyaslandığında daha düşük şiddette olduğu görülmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi ağrı tedavisinde kullanılan fizyoterapi rehabilitasyon uygulamalarından biridir?

Hipnoz

Meditasyon

Biyofeedback

Terapatik masaj

Bilişsel-Davranışsal tedavi

Açıklama:

Ağrı tedavisinde fizyoterapi rehabilitasyon yaklaşımlarında öncelikle ağrının kaynağına yönelik müdahaleler planlanır. Bunlar, termal ajanlar ile ısı tedavisi, ağrının azaltılması ve kontrol altına alınması için analjezik modaliteler, TENS, terapatik egzersizler, terapatik masaj, gevşeme teknikleri, eklem mobilizasyon ve manipülasyon teknikleri, ortotik desteklerdir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi ağrı tedavisinde kullanılan psikolojik yaklaşımlardan biridir?

Yüzeyel sıcak uygulama

Biyofeedback

Yüzeyel soğuk uygulama

TENS

Egzersiz

Açıklama:

Ağrı tedavisinde psikolojik yaklaşımlarda psikolojik tedavi ile dikkatin ağrıdan uzaklaştırılması sağlanarak ağrı algısı azaltılır. Bilişsel- davranışsal tedavi, biyofeedback, hipnoz ve meditasyon kronik ağrının tedavisinde en çok kullanılan psikolojik tedavi yaklaşımlarıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Bireyin fizyolojik fonksiyonlarını elektronik cihaz ile eş zamanlı duruma getirerek görsel
ve işitsel çıktı ile bireyin bu fonksiyonlarını geliştirmesi yöntemine ne ad verilir?

Meditasyon

Hipnoz

TENS

Homeopati

Biyofeedback

Açıklama:

Biyofeedback, bireyin fizyolojik fonksiyonlarını elektronik cihaz ile eş zamanlı duruma getirerek görsel ve işitsel çıktı ile bireyin bu fonksiyonlarını geliştirmesi yöntemidir.
Biyofeedback cihazında kalp hızı, solunum, beyin dalgaları, yüzeyel kan dolaşımı, kas
gerilimi kaydedilen parametrelerdir. Kas gerilimden kaynaklanan, kronik gerilim baş ağrısı
olan yaşlı bireyler, biyofeedback yöntemi ile kaslarındaki gerilimi kontrol etmesi ve
ağrı ile baş edebilmesi öğretilmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Huzurevlerinde veya bakımevlerinde kalan yaşlılarda da ağrı önemli bir problemdir.
Yaşlıların % kaçı ağrı yaşadığını ifade etmektedir.

%70-80’i ağrı yaşadığını ifade etmektedir.

%50-60’ı ağrı yaşadığını ifade etmektedir.

%40-45’i ağrı yaşadığını ifade etmektedir.

%30-40’i ağrı yaşadığını ifade etmektedir.

%10-20’i ağrı yaşadığını ifade etmektedir.

Açıklama:

Huzurevlerinde veya bakımevlerinde kalan yaşlılarda da ağrı önemli bir problemdir.
Yaşlıların %70-80’i ağrı yaşadığını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Ağrının algılanması ve tanımlanması kişiden kişiye göre değişiklik gösterir. Aşağıdakilerden hangisi ağrının algılanması ve tanımlanmasını etkileyen bu durumun dışında kalır?

Algılama farklılığı

Kişinin eğitim düzeyi

Çevresel faktörler

Bilişsel fonksiyonlar

Ağrı deneyimleri

Açıklama:

Bireyin ağrı deneyimlerine, beklentilerine ve duyusal yapısına göre farklılık, hissedilen ağrının derecesi ile ilgilidir
Hissedilen ağrının derecesi bireyin ağrı deneyimlerine, beklentilerine ve duyusal yapısına göre
farklı olabilir. Ağrının algılanması ve tanımlanması ise kişiden kişiye göre değişiklik gösterir. Bunlar, algılama farklılığı, kişinin eğitim düzeyi, çevresel faktörler, bilişsel fonksiyonlar, sosyokültürel düzey, yaşam biçimi, psikolojik faktörler, ailesel faktörler, yaş olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Yaşlı Bireylerde Görülen Ağrının Nedenleri Organ kökenli olduğunda, ağrıyı neler oluşturabilir?

spastik kolon

pulmoner

pulmoner emboli

perferik vasküler

arteriyel

Açıklama:

spastik kolon

Doğru Cevap: A

Soru 24

Yaşlı Bireylerde Görülen Ağrının Nedenlerinden Eklem kökenli ağrılar söz konusu olduğunda ağrı aşağıdakilerden hangisinden oluşur?

osteoporoz

sekonder miyopatiler

osteoartrit

mide ülseri

hemoroid

Açıklama:

osteoartrit (dejeneratif eklem hastalığı)

Doğru Cevap: C

Soru 25

Kronik ağrının fizyolojik, psikolojik ve sosyal etkileri bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma dahil değildir?

Fazla miktarda ilaç kullanımı

Hipertansiyon

Kilo kaybı veya kilo alma

Uyku bozuklukları

Hareket bozuklukları

Açıklama:

Hipertansiyon

Doğru Cevap: B

Soru 26

Ağrının lokalizasyonu ne demektir?

Ağrının haricinde kalan alanlar

Ağrının bulunduğu alanın amelyatla alınması

Ağrının az olduğu alan

Ağrının bulunduğu alan

Ağrının bulunduğu alanın çevresi

Açıklama:

Ağrının lokalizasyonu: ağrının bulunduğu alan

Doğru Cevap: D

Soru 27

''GAS'' kısaltılmışı verilen bu kelimenin açılımı aşağıdakilerden hangisidir?

Görsel Analog Skala

Görsel Analitik Senkron

Gözlemsel Analitik Skala

Görüşsel Analog Solunum

Görsel Ağrı Skalası

Açıklama:

Görsel Analog Skala (GAS)

Doğru Cevap: A

Soru 28

Mc Gill Ağrı Ölçeği içinde aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ağrının yeri bölümünde, insan vücudunun önden ve arkadan görünüşü yer alır. Yaşlı
birey ağrının bulunduğu yeri vücut diyagramında işaretler

Ağrının süresi bölümünde, ½ saat, 1 - 2 saat, 3 - 5 saat, devamlı-sürekli gibi değerler

Ağrının frekansı bölümünde, ağrının Görülmeme sıklığı

Ağrıyı artıran faktörler bölümünde, soğuk, stres, yorgunluk, ağır kaldırma, iş yapma, yürüme

Ağrıyı azaltan faktörler bölümünde ise sıcak uygulama, dinlenme, soğuk uygulama
gibi ifadeler bulunmaktadır

Açıklama:

Ağrının frekansı bölümünde, Görülme sıklığı ve gün boyu değerleri

Doğru Cevap: C

Soru 29

Sağlık personeli tarafından, yaşlı bireyin ağrı sorunu ile baş etmesi amacıyla, “farmakolojik ve farmakolojik olmayan yöntemler” kullanılmaktadır. Aşağıdakilerin hangisi farmakolojik olmayan yöntemlerden biri degildir?

Nörolojik blokaj

Terapatik masaj

Analjezik modaliteler

Psikolojik tedavi

Cerrahi tedavi

Açıklama:

Sağlık personeli tarafından, yaşlı bireyin ağrı sorunu ile baş etmesi amacıyla, “ farmakolojik ve farmakolojik olmayan yöntemler” kullanılmaktadır. Farmakolojik yöntemler
ilaç uygulamalarını içermektedir. Farmakolojik olmayan yöntemler ise fizyoterapi rehabilitasyon, cerrahi tedavi ve psikolojik tedavi yaklaşımlarından oluşmaktadır.
Nörolojik blokaj, Farmakolojik tedavi kapsamındadır

Doğru Cevap: A

Soru 30

''Biyofeedback'' kelimesinin anlamı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Kelime anlamı “derin düşünme” dir. Zihnin kendi kendini denetlemesi ve bazı kültürlerde manevi arınma tekniğidir

Bireye verilen telkinlerle duygu, düşünme, davranış ve algılamada değişiklik oluşturmayı hedefleyen etkileşimdir.

Bitkiler hayvanlar ve insanlara ait hastalıklı dokulardan alınmış ve yüksek oranda seyreltilmiş tedavi edici maddelerin hasta bireye verilmesi ile vücudun kendi kendini iyileştirdiği ilkesi ile geliştirilmiş bir yaklaşımdır

Fiziksel ve metabolik etkileri ile kökeni Uzakdoğu’ya dayanan bir yaklaşımdır. Fiziksel aktiviteler kardiyopulmoner, kas iskelet sistemi, endokrin ve sinir sistemi üzerine
etkiler oluşturmaktadır.

Bireyin fizyolojik fonksiyonlarını elektronik cihaz ile eş zamanlı duruma getirerek görsel
ve işitsel çıktı ile bireyin bu fonksiyonlarını geliştirmesi yöntemidir

Açıklama:

Biyofeedback:
Bireyin fizyolojik fonksiyonlarını elektronik cihaz ile eş zamanlı duruma getirerek görsel
ve işitsel çıktı ile bireyin bu fonksiyonlarını geliştirmesi yöntemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde görülen ağrının nedenlerinden biri değildir?

Nöro gelişimsel problemlere de bağlı ağrı gelişebilmesi

Dolaşım problemleri kaynaklı ağrılar ise arteriyel ve pulmoner emboli veya perferik vasküler hastalıklar sonrasında oluşabilmesi

Organ kökenli olduğunda mide ülseri, spastik kolon, hemoroid ve kanser gibi sorunlardan dolayı oluşabilmesi

Kemik kökenli ağrılar ise osteoporoz (kemik erimesi) ve kırıklardan dolayı oluşabilmesi

Eklem kökenli ağrılar romatoid artrit (eklem romatizması), osteoartrit (dejeneratif eklem hastalığı), servikal ve lumbal spondilozis (boyun ve bel bölgesinde kireçlenme) ile eklemleri tutan diğer hastalıklar sonucu oluşabilmesi

Açıklama:

Nörolojik problemlere de bağlı ağrı gelişebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Kişinin hafızasına, beklentilerine ve duygusal yapısına göre değişiklikler gösteren, hoş olmayan duyusal bir deneyim olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Acı

Hastalık

Ağrı

Yetersizlik

Depresyon

Açıklama:

Ağrı, kişinin hafızasına, beklentilerine ve duygusal yapısına göre değişiklikler gösteren, hoş olmayan duyusal bir deneyim olarak tanımlanabilir

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi kronik ağrının fizyolojik, psikolojik ve sosyal etkileri arasında yer almamaktadır?

Fazla miktarda ilaç kullanımı

Kilo kaybı veya kilo alma

Psiko motor bozukluklar

Hareket bozuklukları

Uyku bozuklukları

Açıklama:

Kronik ağrının fizyolojik, psikolojik ve sosyal etkileri bulunmaktadır. Bu etkiler; • Fazla miktarda ilaç kullanımı • Kilo kaybı veya kilo alma • İlaç kullanımına bağlı komplikasyonların oluşması • Uyku bozuklukları • Hareket bozuklukları • Fonksiyonellikte kısıtlanma • Sosyal izolasyon • İletişim problemleri • Depresyon

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi ağrıyı incelerken göz önünde bulundurulması gereken durumlardan biri değildir?

Ağrının lokalizasyonu,

Ağrının süresi

Ağrının sürekliliği

Ağrı öncesi yaşanan durumlar, vücuda alınan maddeler

Ağrıyı azaltan ve artıran faktörler

Açıklama:

Ağrının lokalizasyonu, süresi, şiddeti, sürekliliği, niteliği, ağrıyı azaltan ve artıran faktörler detaylı olarak incelenmelidir. Sadece tıbbi değil, psikolojik ve sosyal özellikler de dikkate alınmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi ağrının değerlendirilmesinde sorulması gereken sorulardan biri değildir?

Ağrınız hakkında bana bilgi verir misiniz?

Ağrınız nerede?

Yayılan ağrınız var mı?

Ağrınızı artıran durumlar?

Daha önce aynı veya benzer ağrı yaşadınız mı?

Açıklama:

Tablo 3.1 Ağrının Değerlendirilmesi

Doğru Cevap: E

Soru 36

Mc Gill Ağrı Ölçeği içinde sıcak uygulama, dinlenme, soğuk uygulama gibi ifadeler bulunduğu alt boyutu aşağıdakilerden hangisidir?

Ağrıyı azaltan faktörler

Ağrının yeri

Ağrının süresi

Ağrının frekansı

Ağrıyı arttıran faktörler

Açıklama:

Ağrıyı azaltan faktörler bölümünde ise sıcak uygulama, dinlenme, soğuk uygulama gibi ifadeler bulunmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi ağrı tedavisinde kullanılan fizik tedavi ve rehabilitasyon yaklaşımı uygulamalardan biri değildir?

Termal ajanlar ile ısı tedavisi

Biyofeedback

Analjezik modaliteler

Terapatik egzersizler

TENS

Açıklama:

Öncelikle ağrının kaynağına yönelik müdahaleler planlanır. Bunlar, termal ajanlar ile ısı tedavisi, ağrının azaltılması ve kontrol altına alınması için analjezik modaliteler, TENS, terapatik egzersizler, terapatik masaj, gevşeme teknikleri, eklem mobilizasyon ve manipülasyon teknikleri, ortotik desteklerdir

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi ağrının tedavisinde kullanılan psikolojik yaklaşımlar içerisinde yer alan uygulamalardan biri değildir?

Bilişsel- davranışsal tedavi

Biyofeedback

Egzersiz

Hipnoz

Meditasyon

Açıklama:

Psikolojik Yaklaşımlar
Psikolojik tedavi ile dikkatin ağrıdan uzaklaştırılması sağlanarak ağrı algısı azaltılır. Bilişsel-davranışsal tedavi, biyofeedback, hipnoz ve meditasyon kronik ağrının tedavisinde en çok kullanılan psikolojik tedavi yaklaşımlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Yüzeysel elektrotlar ağrılı bölgelere yerleştirildiği ve devamlı veya kesikli sinir uyarımı yapıldığı ağrı tedavisi uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Terapatik masaj

Yüzeyel soğuk uygulamaları

Yüzeyel sıcak uygulamaları

TENS

Biyofeedback

Açıklama:

TENS (Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimulasyonu)
Duyu sinirlerinin uyarılması ile ağrıyı kontrol etmek için kullanılan fizyoterapi uygulamasıdır. Yüzeysel elektrotlar ağrılı bölgelere yerleştirilir. Devamlı veya kesikli sinir uyarımı yapılır. Kas iskelet sistemi ağrıları, kanser ağrıları ve nöropatik ağrılarda etkilidir. Postoperatif ağrının tedavisi için ise yüksek frekanslı TENS uygulanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

“Derin düşünme” olarak adlandırılan ve zihnin kendi kendini denetlemesi ve bazı kültürlerde manevi arınma olarak da ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Homeopatik tedavi

Hipnoz

Yoga

Egzersiz

Meditasyon

Açıklama:

Meditasyon: Kelime anlamı “derin düşünme” dir. Zihnin kendi kendini denetlemesi ve bazı kültürlerde manevi arınma tekniğidir

Doğru Cevap: E

Soru 41

Organ kökenli ağrıların aşağıdaki hangi sorun sebebiyle oluşma ihtimali daha düşüktür?

Mide Ülseri

Spastik Kolon

Osteoporoz (Kemik Erimesi)

Hemoroid

Kanser

Açıklama:

Organ kökenli olduğunda mide ülseri, spastik kolon, hemoroid ve kanser gibi sorunlar ağrıyı oluşturabilir.
Osteoporoz ( Kemik Erimesi )

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Kronik Ağrı özelliklerinden biri değildir?

Koruyucudur

En az 3-6 ay devam eder

Sürekli veya ara sıra tekrarlar

Nörolojik sorunlardan kaynaklanabilir

Fizyolojik, psikolojik ve sosyal etkileri bulunur

Açıklama:

Akut ağrı koruyucudur. Genellikle bir hastalık veya yaralanmanın sonucudur. Doku hasarı olduğu durumlarda uyarıcı ve yaşamı kurtaran önemi vardır. Kronik ağrı en az 3-6 ay devam eden, sürekli veya ara sıra tekrarlayan rahatsız edici bir durum olarak tanımlanır. Doku iyileşmesinin üç aydan daha fazla devam ettiği ve tamamlanamadığı durumlarda kronik süreç başlar. Tekrarlayan ağrı genellikle başlı başına özgün bir hastalık problemi olarak düşünülmelidir. Sosyal, psikolojik ve çevresel faktörler de kronik ağrının meydana gelmesinde önemli rol oynar

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi kronik ağrının etkilerinden biri değildir?

Kilo kaybı veya kilo alma

Uyku bozukluları

Görme yeteneğinde azalma

Sosyal izolasyon

İletişim problemleri

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi ağrının değerlendirilmesi sırasında sorulan sorulardan biri değildir?

Ağrınız nerede

Yayılan ağrınız var mı

Gece ağrınız var mı

Ağrınızı artıran durumlar nelerdir

Ağrınız olduğuna emin misiniz

Açıklama:

Tablo 3.1 Ağrının Değerlendirilmesi
Ağrınız olduğuna emin misiniz

Doğru Cevap: E

Soru 45

Görsel Analog Scala ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

0 ile 5 arasında derecelendirilir

0 ile 10 arasında derecelendirilir

“0” ağrı kesicilerin işe yaramadığını belirtir

5 çok şiddetli ağrıyı belirtir

Hastaya elektrotlarla bağlanır

Açıklama:

Yaşlı hastadan istirahat ve aktivite sırasındaki ağrısını 10 cm uzunluğundaki yatay ya da dikey doğru üzerine işaretlemesi istenir. Çizginin başlangıcında 0 (sıfır) değeri, sonunda ise 10 değeri bulunmaktadır. 0 değeri ağrı olmadığını, 10 ise çok şiddetli ağrıyı ifade eder
0 ile 10 arasında derecelendirilir

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Mc Gill ağrı ölçeği içinde bulunan ölçüm başlıklarından biri değildir?

Ağrının Yeri

Ağrının Süresi

Ağrının Çeşidi

Ağrının Frekansı

Ağrıyı artıran faktörler

Açıklama:

Mc Gill Ağrı Ölçeği içinde; Ağrının yeri bölümünde, insan vücudunun önden ve arkadan görünüşü yer alır. Yaşlı birey ağrının bulunduğu yeri vücut diyagramında işaretler. Ağrının süresi bölümünde, ½ saat, 1 - 2 saat, 3 - 5 saat, devamlı-sürekli gibi değerler Ağrının frekansı bölümünde, Görülme sıklığı ve gün boyu değerleri Ağrıyı artıran faktörler bölümünde, soğuk, stres, yorgunluk, ağır kaldırma, iş yapma, yürüme Ağrıyı azaltan faktörler bölümünde ise sıcak uygulama, dinlenme, soğuk uygulama gibi ifadeler bulunmaktadır.
Ağrının Çeşidi

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi ağrıyla ilgili farmakolojik tedavi yöntemlerinden biridir?

İlaç kullanımı

Fizyoterapi

Cerrahi tedavi

Psikolojik tedavi

Hipnoz

Açıklama:

Farmakolojik yöntemler ilaç uygulamalarını içermektedir. Farmakolojik olmayan yöntemler ise fizyoterapi rehabilitasyon, cerrahi tedavi ve psikolojik tedavi yaklaşımlarından oluşmaktadır
ilaç kullanımı

Doğru Cevap: A

Soru 48

"Duyu sinirlerinin uyarılması ile ağrıyı kontrol etmek için kullanılan fizyoterapi uygulamasıdır. Yüzeysel elektrotlar ağrılı bölgelere yerleştirilir. Devamlı veya kesikli sinir uyarımı yapılır” tanımı verilen tedavi yöntemi hangisidir?

Lazer

TENS

Terapatik masaj

Bilişsel-davranışsal

Biyofeedback

Açıklama:

Duyu sinirlerinin uyarılması ile ağrıyı kontrol etmek için kullanılan fizyoterapi uygulamasıdır. Yüzeysel elektrotlar ağrılı bölgelere yerleştirilir. Devamlı veya kesikli sinir uyarımı yapılır. Kas iskelet sistemi ağrıları, kanser ağrıları ve nöropatik ağrılarda etkilidir. Postoperatif ağrının tedavisi için ise yüksek frekanslı TENS uygulanabilir

Doğru Cevap: B

Soru 49

Bilişsel- davranışsal tedavi, biyofeedback, hipnoz ve meditasyon kronik ağrının tedavisinde kullanılan hangi yaklaşıma örnektir?

Homeopatik tedavi

Terapatik masaj

TENS

Farmakolojik yaklaşım

Psikolojik yaklaşım

Açıklama:

Bilişsel- davranışsal tedavi, biyofeedback, hipnoz ve meditasyon kronik ağrının tedavisinde en çok kullanılan psikolojik tedavi yaklaşımlarıdır.
Psikolojik yaklaşım

Doğru Cevap: E

Soru 50

Ağrının değerlendirilmesi için ağrı hikayesinde öncelikle hangisi dikkate alınır?

Hastanın kendi ifadesi

Hasta yakınlarının ifadesi

Doktorun gözlemleri

Röntgen tarama yöntemleri

Objektif teşhis yöntemleri

Açıklama:

Ağrının değerlendirmesi sırasında ilk olarak hikâye alınmalıdır. Hikâyede dikkate alınacak hastanın kendi ifadesidir. Ağrı subjektif bir belirti olduğundan, ağrının miktarını ve tipini belirleyecek biyolojik bir ölçüm bulunmamaktadır. Ağrının değerlendirilmesinde ve ölçülmesinde, ağrının varlığı ve yoğunluğu açısından bireyin tanımlamaları güvenilir kanıt olarak kabul edilmelidir

Doğru Cevap: A

Soru 51

I: Ağrı duyusu, nosiseptif ağrı veya nöropatik ağrı olarak meydana gelebilir.
II: Ağrı kişi için hoş olmayan duyusal bir deneyimdir.
III: Nöropatik ağrı, periferik ve santral sinir sisteminin patolojisinden kaynaklanır.
Ağrı ile ilgili yukarıda yazılanlardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

I, II ve III

II ve III

I ve II

I ve III

Yalnız II

Açıklama:

Ağrı, kişinin hafızasına, beklentilerine ve duygusal yapısına göre değişiklikler gösteren, hoş olmayan duyusal bir deneyim olarak tanımlanabilir. Ağrı duyusu, nosiseptif ağrı veya nöropatik ağrı olarak meydana gelebilir. Nosiseptif ağrı, ağrı resöpterlerinin uyarılması sonucu oluşurken nöropatik ağrı, periferik ve santral sinir sisteminin patolojisinden kaynaklanır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

I: Beklentiler
II: Deneyimler
III: Duyusal yapı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kişinin ağrı hissini belirleyen bireysel faktörlerdendir?

I, II ve III

I ve II

Yalnız III

I ve III

II ve III

Açıklama:

Hissedilen ağrının derecesi bireyin ağrı deneyimlerine, beklentilerine ve duyusal yapısına göre farklı olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

I: Eğitim düzeyi
II: Bilişsel fonksiyonlar
III: Yaşam biçimi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ağrının algılanması ve tanılanmasında etkili olan bireysel değişkenlerdir?

I, II ve III

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız I

Açıklama:

Ağrının algılanması ve tanımlanması ise kişiden kişiye göre değişiklik gösterir. Bunlar, algılama farklılığı, kişinin eğitim düzeyi, çevresel fak- törler, bilişsel fonksiyonlar, sosyokültürel düzey, yaşam biçimi, psikolojik faktörler, ailesel faktörler, yaş olarak sıralanabilir

Doğru Cevap: A

Soru 54

I: Sinir kökü irritasyonları
II: Diabete bağlı gelişen kas kaybı
III: Osteoporoz
IV: Pulmoner emboli
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri nörolojik problemlere bağlı gelişen ağrılar arasındadır?
Nörolojik problemlere de bağlı ağrı gelişebilir. Diabete bağlı gelişen duyu kaybı, sekon- der miyopatiler (kas hastalıkları), bu problemlerden bazılarıdır.

I ve II

III ve IV

I ve III

II ve III

I ve IV

Açıklama:

Nörolojik problemlere de bağlı ağrı gelişebilir. Diabete bağlı gelişen duyu kaybı, sekonder miyopatiler (kas hastalıkları), sinir kökü irritasyonları bu problemlerden bazılarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

I: Hareket bozuklukları
II: Kilo kaybı
III: Depresyon
IV: İletişim problemleri
Yıkarıdakilerden hangisi ya da hangileri kronik ağrının fizyolojik, psikolojik ve sosyal etkileri arasında yer almaktadır?

I, II , III ve IV

III ve IV

I ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Kronik ağrının fizyolojik, psikolojik ve sosyal etkileri bulunmaktadır. Bu etkiler;

Fazla miktarda ilaç kullanımı
Kilo kaybı veya kilo alma
İlaç kullanımına bağlı komplikasyonların oluşması
Uyku bozuklukları
Hareket bozuklukları
Fonksiyonellikte kısıtlanma
Sosyal izolasyon
İletişim problemleri
Depresyon

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi ağrının değerlendirilmesinde sorulacak sorular arasında yer almaz?

Aile geçmişinizde de benzer ağrılar var mı?

Ne kadar süredir ağrınız var?

Gece ağrınız oluyor mu?

Ağrınız hakkında bana bilgi verir misiniz?

Ağrınız nerede?

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 57

I: Bu ağrı için tedavi oldunuz mu?
II: Geceleri ağrınız var mı?
III: Kullandığınız ilaçlar ve miktarları nelerdir?
Yukarıdaki sorulardan hangisi ya da hangileri ağrının değerlendirilmesinde kişiye sorulacak sorular arasında yer almaktadır?

I, II ve III

I ve II

II ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 58

I: 7 şiddetinin üstünde olan ağrılar güçlü şiddetli ağrılardır.
II: 5 şiddetinde olan ağrılar orta şiddetli ağrılardır.
III: 3 şiddetinin altında olan ağrılar hafif ağrılardır.
Ağrının değerlendirilmesinde yararlanılan görsel analog skalaya göre yukarıda yazılanlardan hangisi ya da hangileri dorudur?

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 59

I: Fizyoterapi rehabilitasyon
II: Psikolojik tedavi
III: Cerrahi tedavi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ağrıların tedavisinde yararlanılan farmakolojik olmayan yöntemler arasındadır?

I, II ve III

I ve II

II ve III

Yalnız I

Yalnız III

Açıklama:

Farmakolojik olmayan yöntemler ise fizyoterapi rehabilitasyon, cerrahi tedavi ve psikolojik tedavi yaklaşımlarından oluşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi ağrının tedavisinde yararlanılan psikolojik yaklaşımlar arasında yer alır?

Yoga

Egzersiz

Masaj

Lazer

Yüzeysel sıcak uygulamalar

Açıklama:

Bilişsel- davranışsal tedavi, biyofeedback, hipnoz ve meditasyon kronik ağrının tedavisinde en çok kullanılan psikolojik tedavi yaklaşımlarıdır.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde görülen kronik hastalıklara ilişkin söylenebilir?

Hızlı ve aniden gelişirler.

Aynı anda birçok alanda bakım gerektirirler.

En büyük eksiklikler ortaya çıkana kadar ilerlerler.

Problemin bakımı ve tedavisinin amaçlanır.

Acil bakım gerektirirler.

Açıklama:

Yaşlılıkla birlikte görülen kronik hastalıklarda da artış olmaktadır. Fakat yaşlı bireyler hem akut hem de kronik hastalıklara sahip olabilirler. Akut hastalıklar; hızlı ve ani gelişirler, acil bakım gerektirirler, sıklıkla, aynı anda birçok alanda bakım gerektirirler, problemin bakımı ve tedavisi amaçlanır, yaşlılarda akut hastalık tedavisi bir veya daha fazla kronik hastalığı alevlendirebilir. Kronik hastalıklar ise en az altı ay boyunca görülürler, toplumdaki yaşlıların %80’i ortalama olarak üç farklı kronik hastalığa sahiptirler, en büyük eksiklikler ortaya çıkana kadar ilerlerler, mutlaka bakım verenlerin yardımı gerekir, amaç hastalığın tedavisi değil hastalık yönetimi ve hastalıkla mücadelenin öğretilmesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Kalça kemiği kırığı

Damarsal hastalıklar

Eklem kireçlenmeleri

İskelet sistemi değişiklikleri

Kafa ve beyin yaralanmaları

Yukarıdakilerden hangileri yaşlıların akut dönemde yaşam kalitelerinin artırılması için bakım hizmeti gerektiren sağlık problemleri arasında yer almaktadır?

II ve III

I, II ve III

II, III, IV ve V

I, II, III ve V

I, III, IV ve V

Açıklama:

Yaşlılık, bireyde herhangi bir sağlık sorunu gelişsin veya gelişmesin vücutta meydana gelen bazı değişikliklerle karakterize bir süreçtir. Bu değişiklikler fiziksel (kırışıklık, saçlarda ağarma gibi), fizyolojik (kalp-solunum sistemi değişiklikleri, kas-iskelet sistemi değişiklikleri, mesane-bağırsak sistem değişiklikleri gibi) ve psikolojik (depresyon, yalnızlık hissi, bunama, gibi) alanlarda meydana gelir ve hastanın günlük yaşamdaki bağımsızlığını ve yaşam kalitesini etkileyebilir. Yaşlıda meydana gelen değişikliklere hastalıklar ve hastalıkların neden olduğu problemler de eklenince yaşlılık daha da zor bir hâl almakta, kişi bakıma muhtaç konuma gelebilmekte ve yaşlı bakımı daha özel, uzun süreli ve meşakatli olabilmektedir. Yaşlıların akut dönemde yaşam kalitelerinin artırılması için bakım hizmeti gerektiren sağlık problemleri şunlardır: İnme, omurga ve omurilik yaralanmaları, organ kayıpları, kalça kemiği kırıkları, kafa ve beyin yaralanmaları, nörolojik hastalıklar, yanıklar, romatizmal hastalıklar, damarsal hastalıklar, eklem kireçlenmeleri, protez eklem ameliyatları. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Hastanede yatan yaşlı hastadan sorumlu yaşlı bakım ekibinin en önemli amacı aşağıdakilerden hangisi olmald?

Hasta yakınlarına bilgi vermek

Hastanede kalış süresini kısaltmak

Yaşlı hastaya psikolojik destek vermek

Yaşlı hastanın isteklerinin yerine getirmek

Hastayı mümkün olduğunca hastanede tutmak

Açıklama:

Yaşlı bakımından sorumlu sağlık ekibinin bu dönemdeki en önemli hedefi yaşlı hastanın mümkün olduğunca hastanede kalış süresini kısaltmak ve sağlık durumunu en kısa sürede iyileştirmek olmalıdır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Hastanın hayatının kurtarılması

Önceki sağlığına kavuşturulması

Hastalığın yan etkilerinden kurtulması

Zihinsel kayıpların azaltılması

Hastalığın tedavi edilmesi

Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri yaşlılarda akut bakımın hastane ortamında yapılmasının öncelikli amaçlarıdır?

I, II, III ve V

I, II, III ve IV

II, III, IV ve V

I, IV ve V

Yalnız III

Açıklama:

Yaşlılık döneminde akut bakım, sıklıkla, hastane ortamında sağlanmaktadır. Yaşlının hastaneye yatmasıyla birlikte, öncelikli olarak bireyin sağlık problemlerine yönelik tedavi ve rehabilitasyon (iyileştirme) ihtiyacı üzerinde durulmalıdır. Akut bakım, yaşlılarda öncelikli olarak hastanın hayatının kurtarılması, eski sağlığına kavuşturulması ve hastalığın yan etkilerinden kurtulması amacıyla yapılır. Hayati tehlikeyi atlatan hastada gelişebilecek ikincil sorunlarla mücadele üzerinde durulur. Sağlık bakım ihtiyacı yaşlının akut veya kronik hastalığının biriken veya artan etkilerine bağlı olarak uzun döneme de sarkabilir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Ayak bileği

Kalça

Topuk arkası

Kuyruk sokumu

Kürek kemiklerinin arkası

Yukarıdakilerin hangisi/hangileri sırtüstü pozisyonda yatan yaşlı bir hastada bası yarası gelişebilecek bölgelerdendir?

I, II ve III

II, III ve V

III, IV ve V

I, II ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Hastalarda bası yaraları, derinin diğer dokular ve kemik yüzeyleri arasında sıkışmasıyla meydana gelir. Özellikle, kemik çıkıntılarının en fazla olduğu bölgelerde daha sık görülür. Sırtüstü yatan hastalarda en sık kuyruk sokumu çevresinde, omuz ve kürek kemiklerinin arkasında, topuklarda ve baş ve kulak arkasında, yan yatan hastalarda da kalça ve ayak bileklerinde, oturma pozisyonunda ise kalçalardadır. Yüzükoyun yatan hastalarda ise boyun ve kulak, omuz, göğüs, genital bölge, diz ve parmaklarda bası yarası görülmektedir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Kalçanın arkasından uygulanan bir ameliyat ile kalça protezi takılan yaşlı bir hastaya ameliyat sonrası bakımda aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmesi büyük önem taşımaktadır?

Bacak kalçadan öne doğru hareket ettirilmemeli

Bacak geriye doğru hareket ettirilmemeli

Bacak kalçadan dışarıya doğru (yana) götürülmemeli

Hasta alçak yatakta yatırılmamalı

Hasta için yumuşak sandalye kullanılmamalı

Açıklama:

Yaşlı hastada ameliyat sonrasında kalça protezi takılmışsa protezin yerinden oynamaması ve çıkmaması için koruyucu önlemlerin alınması ve hasta bakıcılarının konuyla ilgili olarak eğitilmesi gerekmektedir. Eğer ameliyat kalçanın arkasından yapılmış ise bacakların mutlaka birbirine değmeyecek bir şekilde açık olması sağlanmalı, bunun için bacakların arasına yastık yerleştirilmeli, kalçanın 90° üstündeki öne doğru hareketi yaptırılmamalı (bacağın bükülmemesi gerekmektedir) ve ameliyatlı bacağın içe doğru döndürülmemesi sağlanmalıdır. Eğer ameliyat önden yapılmışsa bacağın geriye ve dışarıya doğru götürülmesinden kaçınmak gerekir. Alçak, yumuşak sandalye, tabure ve yataklardan kaçınılmalıdır. Hasta, eğer hastane içinde tekerlekli sandalye ile gezdirilirken oturak kısmına sert bir materyal konulabilir ve oturma yeri yükseltilebilir. Hastanın bakımıyla ilgilenen sağlık personelinin hasta için doktor tarafından verilen hareket ve aktivite sınırlılıklarını bilmesi, mutlaka uyması ve bakım verenlerin de bilgilendirilmesi ve kurallara uyması sağlanmalıdır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Dünyada son yıllarda inme tedavisine yönelik en önemli girişim aşağıdakilerden hangisine yöneliktir?

Sebeplerinin ortadan kaldırılması

Bakım standartlarının yükseltilmesi

Sıklığının azaltılması

Duygusal desteğin arttırılması

Sosyal desteğin sağlanması

Açıklama:

İnme tedavisi ile ilgili olarak son yıllarda yapılan en önemli girişim, inme olaylarının sıklığının azaltılmasına yöneliktir. İnmenin önlenmesi, tedavi ve rehabilitasyonu oldukça önemlidir. Akılda tutulması gereken en önemli olay inmeli hastanın mümkün olan en kısa sürede acil servise ve varsa eğer inme servisine ulaştırılması, ilk değerlendirme ve müdahalenin uzman sağlık personeli tarafından (uzman nörolog) yapılmasıdır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Parkinson hastalığında uygulanan tedavinin en önemli amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Ruh sağlığını koruma

Konuşma bozukluğunu giderme

Duruş bozukluklarını normalleştirme

Baş, el ve bacaklardaki titremeyi azaltma

Görülen bulguları kontrol altına alma

Açıklama:

Parkinson hastalığının tedavisi uzun süreli olduğu için tedavisinde hasta ve ailesinin uzun yıllar iş birliği yapması gerekmektedir. Parkinson’lu hastaların tedavisi birçok sağlık ekibinin dayanışmalı uygulamalarını içerir: tıp (ilaç tedavisi), fizyoterapi, hemşire, psikoterapi (akıl ve ruh sağlığı), beslenme, konuşma terapisi, iş-uğraşı terapisi ve sosyal hizmet uzmanı tarafından sağlanan destek. Tedavide amaç, hastada görülen bulguları kontrol altına almaktır. Hastanede izlenen hastanın bakımı hastalığa özgü bulguların tedavisi, ilaçların yan etkilerinin azaltılması, yatmaya bağlı sorunların azaltılması, hastanın mümkün olduğunca aktif katılımını artırmak, yürüyebilme potansiyelini devam ettirmek ve hastaneden taburculuk süresini kısaltmaya yönelik uygulamaları içerir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Beyinde aşırı protein birikmesi

Yer-zamanı söyleyememe

Ayağa kalkınca sendeleme

Devam eden baş ağrısı

Kusma

Yukarıdakilerin hangileri kafa ve beyin yaralanmalarında görülen önemli bulgular arasında yer alır?

I, II, III ve IV

II, III, IV ve V

I, II, IV ve V

I, III, IV ve V

IV ve V

Açıklama:

Baş ağrısı, hafıza kaybı, ayağa kalkınca sendeleme, kusma, bulunduğu yer-zamanı söyleyememe, görme ve okuma bozuklukları kafa ve beyin yaralanmalarını gösteren önemli bulgulardandır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Bakım verenlerin alzheimer hastalığı olan yaşlı birey ile bilinç düzeyini geliştirebilmek için düzenleyeceği aktiviteler süresince aşağıdakilerden hangisini uygulamaları önemlidir?

Sıvı tüketimini arttırma

Bağırsak problemleri çözme

Kan şekerini düzenli olarak ölçme

Solunum ve nabız değerlendirmesi yapma

İletişimde basit ve anlaşılır doğal bir dil kullanma

Açıklama:

Hastanın bilinç düzeyini geliştirebilmek ve hafızasını kuvvetlendirmek amacıyla problem çözme, bulmaca çözme, kitap okuma, sık sık sohbet etme gibi uygulamalar çok önemlidir. Bakım verenlerin hastanın sürekli zihinsel aktivite yapabileceği ve oyalanabilecekleri aktiviteler belirlemesi önemlidir. Bu aktivitelerde mümkün olduğunca yetişkin biriyle konuşurken kullanılan ifadeler kullanılmalı. Fakat bu ifadeler basit ve anlaşılır olmalıdır. Asla karmaşık bir dil kullanılmamalıdır. Hasta ile sürekli aynı ses tonu kullanılarak konuşulmalıdır. Hasta ile iletişim kurulurken hastanın anlayabileceği şekilde önünde durarak ve göz teması kurarak konuşmak gerekir. Sadece sözel ifadeler kullanılmamalı, aynı zamanda, gerekirse yazı yazarak ve göstererek de anlatılmak istenen hakkında konuşulmalıdır. Aynı anda birkaç komut verilmemelidir. Onun yerine yavaş yavaş komut verilmeli, komutlar karmaşık olmamalı, eğer gerekiyorsa sık sık tekrar edilmelidir. Bakım esnasında hastaların tercihleri, hoşlanıp hoşlanmadığı durumlar göz önünde bulundurulmalıdır. Düzenli olarak egzersiz yaptırılmalı ve hastanın egzersize katılımı sağlanmalıdır. Hastanın boş zamanlarında oyalanması için çeşitli uğraşlar yaratarak yaşama bağlanmasını sağlamak önemlidir. Hastanın yemek yeme, giyinme-soyunma gibi günlük yaşam aktivitelerine yardımcı olmak, ilaçlarını düzenli almasını sağlamak gerekir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I.Hızlı ve aniden gelişirler
II.Acil bakım gerektirirler
III.Sıklıkla, aynı anda birçok alanda bakım gerektirirler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri akut hastalıkların özelliğidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I,II ve III

Açıklama:

I.Hızlı ve aniden gelişirler
II.Acil bakım gerektirirler
III.Sıklıkla, aynı anda birçok alanda bakım gerektirirler
Üç madde de akut hastalıkların özelliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

I.En az 6 ay boyunca görülürler
II.Toplumdaki yaşlıların %80’i ortalama olarak 3 farklı kronik hastalığa sahiptir
III.En büyük eksiklikler ortaya çıkana kadar ilerler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kronik hastalıkların özellikleridir?

Yalnız I

I, II ve III

I ve III

I ve II

Yalnız III

Açıklama:

I.En az 6 ay boyunca görülürler
II.Toplumdaki yaşlıların %80’i ortalama olarak 3 farklı kronik hastalığa sahiptir
III.En büyük eksiklikler ortaya çıkana kadar ilerler
Üç madde de kronik hastalığın özelliğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

I.İnme (felç-hemipleji)
II.Omurga ve omurilik yaralanmaları
III.Organ kayıpları (amputasyon)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakım hizmeti gerektiren hastalıklardandır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I ve III

Yalnız III

Açıklama:

Aşağıdaki liste, yaşlıların akut dönemde yaşam kalitelerinin artırılması için bakım hizmeti gerektiren sağlık problemlerini göstermektedir:
1. İnme (felç-hemipleji)
2. Omurga ve omurilik yaralanmaları
3. Organ kayıpları (amputasyon)
4. Kalça kemiği kırıkları
5. Kafa ve beyin yaralanmaları
6. Nörolojik hastalıklar (multiple skleroz, motor nöron hastalıkları, polinöropatiler,
kas hastalıkları ve Parkinson hastalığı)
7. Yanıklar
8. Romatizmal hastalıklar
9. Damarsal hastalıklar (eklem iltihabı ile birlikte seyredebilir).
10. Eklem hasarına neden olan hastalıklar [eklem kireçlenmeleri (diz, omuz, kalça,
boyun)
11. Protez eklem ameliyatları (Diz ve kalça eklem değişiklikleri)

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi bası yaralarının içsel faktörlerinden biri değildir?

Aynı bölgeye uzun süreli bası olması

Sürtünme

Tahriş

Kansızlık

Nem

Açıklama:

İçsel faktörlere bağlı en önemli bası yarası nedenleri aynı bölgeye uzun süreli bası olması, sürtünme, tahriş ve nemdir. İleri yaş, kansızlık, enfeksiyon, ciltte aşırı kuruluk, kas kütlesinde azalma, şeker hastalığı (diyabet) veya diğer kronik hastalıklar (böbrek hastalıkları, karaciğer hastalıkları, kalp yetmezliği, gibi), yetersiz beslenme, aşırı derecede zayıflık duyu kaybı (hissizlik) veya hareketsizlik ve bazı ilaçların yan etkileri (aşırı kortizon kullanımı gibi) dış faktörlere bağlı olarak görülen en önemli bası yarası nedenleridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Derinin üst tabakasında kayıp olan, yaranın pembe-kırmızı, kabuksuz ve yüzeysel olduğu, yırtıkların veya henüz yırtılmamış şişliklerin gözlenebildiği bir bası yarası hangi evreye aittir?

Evre I

Evre II

Evre III

Evre IV

Evre V

Açıklama:

Bası yaraları anatomik doku kaybına göre 4 evrede incelenir: Evre 1: Basmakla solmayan kızarıklık vardır. Fakat cilt bütünlüğü bozulmamıştır. Evre 2: Derinin üst tabakasında kayıp vardır. Yara, pembe-kırmızı, kabuksuz ve yüzeyseldir. Yırtıklar veya henüz yırtılmamış şişlikler gözlenebilir. Evre 3: Ciltte tam kayıp vardır. Deri altı yağ dokusu görülür. Fakat kas, kemik, eklem tutulumu yoktur. Yarada kabuklanma olabilir. Evre 4: Ciltte tam kayıpla birlikte kemik, eklem, kas dokusunun etkilenimi vardır. Doku ölümleri gerçekleşir. Yara kısmında kabuklanma veya yaralar olabilir. Yaranın olduğu yerde sıklıkla boşluk veya oyuk vardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Ciltte tam kayıpla birlikte kemik, eklem, kas dokusunun etkilenimi var olması, doku ölümleri gerçekleşir. Yara kısmında kabuklanma veya yaralar olması hangi evrede gerçekleşir?

Evre I

Evre IV

Evre III

Evre II

Evre I ve Evre II

Açıklama:

Evre 4: Ciltte tam kayıpla birlikte kemik, eklem, kas dokusunun etkilenimi vardır.
Doku ölümleri gerçekleşir. Yara kısmında kabuklanma veya yaralar olabilir. Yaranın olduğu yerde sıklıkla boşluk veya oyuk vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Bakımevi ve hastanede yatan yaşlı hastalarda idrar tutamama şikayeti oranı yüzde kaçtır?

%10

%20

%30

%40

%50

Açıklama:

Bakımevi ve hastanede yatan yaşlı hastalarda idrar tutamama şikayeti %50’lere
ulaşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

I. 2 saat arayla hastanın pozisyonunun değiştirilmesi
II.Egzersiz uygulamalarının yapılması
III.Eğer alınmasında sakınca yoksa sıvı alımının artırılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hastalarda kalp-damar sistemine ait problemlerin görülmemesi için yapılması gerekenlerdendir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

I. 2 saat arayla hastanın pozisyonunun değiştirilmesi
II.Egzersiz uygulamalarının yapılması
III.Eğer alınmasında sakınca yoksa sıvı alımının artırılması
Üç madde de hastalarda kalp-damar sistemine ait problemlerin görülmemesi için yapılması gerekenlerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi değiştirilebilir risk faktörleridir?

Yüksek tansiyon (hipertansiyon)

Yaş

Irk

Cinsiyet

Genetik faktör-ailede inme öyküsünün varlığı

Açıklama:

Yüksek tansiyon değiştirilebilir risk faktörüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 20

İnme nedeni ile yatan hastada inmeye bağlı olarak gelişebilecek sağlık sorunları arasında yer almaz?

Bilinç bozuklukları

Davranış problemleri

Fiziksel harekette bozulma

Solunum problemleri

Cinsiyet

Açıklama:

Cinsiyet değiştirilemez risk faktörleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi kronik rahatsızlığın bir özelliğidir?

Hızlı ve aniden gelişirler.

Acil bakım gerektirirler.

Amaç, problemin bakımı ve tedavisidir.

Sıklıkla, aynı anda birçok alanda bakım gerektirirler.

En az 6 ay boyunca görülürler.

Açıklama:

E seçeneği dışındakiler akut hastalıkların özellikleridir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların akut dönemde yaşam kalitelerinin artırılması için bakım hizmeti gerektiren sağlık problemlerinden biri değildir?

Omurga ve omurilik yaralanmaları

Amputasyon

Kafa ve beyin yaralanmaları

Yetersiz beslenme

Romatizmal hastalıklar

Açıklama:

Yetersiz beslenme, dış faktöre bağlı bir bası yarası nedenidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi dış faktöre bağlı bir bası yarası nedenidir?

Aynı bölgeye uzun süreli bası olması

Enfeksiyon

Sürtünme

Tahriş

Nem

Açıklama:

B seçeneği dışındakiler içsel faktörlere bağlı olan nedenlerdir. Doğru cevap B’dir.
En önemli bası yarası nedenleri:
İçsel faktörlere bağlı olanlar:
• Aynı bölgeye uzun süreli bası olması
• Sürtünme
• Tahriş
• Nem
Dış faktörlere bağlı olarak görülenler:
• İleri yaş
• Kansızlık
• Enfeksiyon
• Ciltte aşırı kuruluk
• Kas kütlesinde azalma
• Şeker hastalığı (diyabet) veya diğer kronik hastalıklar (böbrek hastalıkları, karaciğer hastalıkları, kalp yetmezliği, gibi)
• Yetersiz beslenme, aşırı derecede zayıflık
• Duyu kaybı (hissizlik) veya hareketsizlik
• Bazı ilaçların yan etkileri (aşırı kortizon kullanımı gibi)

Doğru Cevap: B

Soru 24

Enfeksiyondan korunma
Hastanın mümkün olduğunca az hareket ettirilmesi
Çarşafların kırışık olmamasına dikkat etmek
Hastanın yattığı yerin nemli olmamasına dikkat etmek

Yukarıdakilerin hangileri yatarak tedavi gören hastalarda bası yarasının gelişmesini önlemek için dikkat edilecek faktörlerdendir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Bası yarasının gelişmesini önlemek için hastanın mümkün olduğunca çok hareketliliğinin sağlanması (oturma, ayakta durma, yürüme) gerekir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi inmenin değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir?

Genetik faktör

Şeker hastalığı

Yaş

Cinsiyet

Irk

Açıklama:

Şeker hastalığı dışındaki maddeler inmenin değiştirilemez risk faktörleridir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

İstem dışı titreme, güçsüzlük, kas ve hareketlerde sertlik, hareketsizlik, hareketlerin yavaşlaması gibi durumların görülüldüğü ileri yaş hastalığının adı aşağıdakilerden hangisidir?

Parkinson

Alzheimer

Demans

Huntington

Osteoartrit

Açıklama:

Parkinson hastalığında genellikle, istem dışı titreme, güçsüzlük, kas ve hareketlerde sertlik, hareketsizlik, hareketlerin yavaşlaması gibi durumlar görülür. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi omurga kırıklarının en sık görülen şeklidir?

Yaş ağaç kırığı

Çökme kırık

Basit kırık

Açık kırık

Komplike kırık

Açıklama:

Omurga kırıklarının en sık görülen şekli çökme kırıklarıdır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Alzheimerli hastalarda görülen temel belirti ve bulgulardan biri değildir?

Düşünme zorluğu

Karar vermede güçlük

El ve ayaklarda uyuşma

Kelime bulma güçlüğü

Matematiksel işlemlerde güçlük

Açıklama:

El ve ayaklarda uyuşma kafa yaralanmasının bir belirtisi olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Hasta ile konuşurken basit ve anlaşılır ifadeler içeren bebek diliyle konuşmalıdır.
Hasta ile sürekli aynı ses tonu kullanılarak konuşulmalıdır.
Sadece sözel ifadeler kullanılmamalı, gerekirse yazı yazarak ve göstererek de anlatılmak istenen hakkında konuşulmalıdır.
Aynı anda birkaç komut verilmemelidir. Onun yerine yavaş yavaş komut verilmeli, eğer gerekiyorsa sık sık tekrar edilmelidir.

Yukarıdakilerden hangileri Alzheimerlı hasta ile iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken unsurlar arasında yer alır?

I ve II

II ve III

I ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Alzheimerlı hasta ile çalışırken hasta ile bebek diliyle konuşmamak gerekir. Mümkün olduğunca yetişkin biriyle konuşurken kullanılan ifadeler kullanılmalı. Fakat bu ifadeler basit ve anlaşılır olmalıdır. Asla karmaşık bir dil kullanılmamalıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

El, ayak eklemleri, boyun, omuz ve kalça eklemlerinde ağrı, gerginlik, hassasiyet ve belirgin sabah tutukluğu ile karakterize yaşlılık dönemi iltihabi eklem romatizmal hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?

Romatoid artrit

Osteoartrit

Osteoporoz

Gut

Kas sertleşmesi

Açıklama:

Romatoid artrit (RA), el, ayak eklemleri, boyun, omuz ve kalça eklemlerinde ağrı, gerginlik, hassasiyet ve belirgin sabah tutukluğu ile karakterize yaşlılık dönemi iltihabi eklem romatizmal hastalığıdır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıda verilen özelliklerden hangisi akut hastalık özelliklerindendir ?

En az 6 ay boyunca görülürler.

En büyük eksiklikler ortaya çıkana kadar ilerler.

Aynı anda bir çok alanda bakım gerektirirler.

Mutlaka bakım verenlerin yardımı gerekir.

Amaç hastalıkla mücadelenin öğretilmesidir.

Açıklama:

Akut hastalıkların özellikleri; hızlı ve aniden gelişirler. Acil bakım gerektirirler.Sıklıkla, aynı anda birçok alanda bakım gerektirirler.Amaç, problemin bakımı ve tedavisidir.Yaşlılarda, akut hastalık tedavisi bir veya daha fazla kronik hastalığı alevlendirebilir . Doğru cevap C’Dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Akut dönemde yaşam kalitelerinin arttırılması için bakım hizmeti gerektiren sağlık problemleri arasında değildir ?

İnme

Yanıklar

Şeker hastalığı

Protez eklem ameliyatları

Parkinson hastalığı

Açıklama:

Aşağıdaki liste, yaşlıların akut dönemde yaşam kalitelerinin artırılması için bakım hizmeti gerektiren sağlık problemlerini göstermektedir:
İnme (felç-hemipleji)
Omurga ve omurilik yaralanmaları
Organ kayıpları (amputasyon)
Kalça kemiği kırıkları
Kafa ve beyin yaralanmaları
Nörolojik hastalıklar (multiple skleroz, motor nöron hastalıkları, polinöropatiler,kas hastalıkları ve Parkinson hastalığı)
Yanıklar
Romatizmal hastalıklar
Damarsal hastalıklar (eklem iltihabı ile birlikte seyredebilir).
10. Eklem hasarına neden olan hastalıklar [eklem kireçlenmeleri (diz, omuz, kalça, boyun)
Protez eklem ameliyatları (Diz ve kalça eklem değişiklikleri) Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Yaşlılık döneminde akut bakım sıklıkla hangi ortamda yapılmaktadır ?

Bakım Merkezi

Evde

Rehabilitasyon Merkezi

Huzurevi

Hastaneler

Açıklama:

Yaşlılık döneminde akut bakım, sıklıkla, hastane ortamında sağlanmaktadır. Yaşlının hastaneye yatmasıyla birlikte, öncelikli olarak bireyin sağlık problemlerine yönelik tedavi ve rehabilitasyon (iyileştirme) ihtiyacı üzerinde durulmalıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Hastalarda bası yaraları bazı bölgelerde fazla görülmektedir. Verilenderden hangisi sık görülen bası yaralarından değildir ?

Topuk arkası

Diz arkası

Bel arkası

Baş arkası

Kürek kemiklerinin arkası

Açıklama:

Hastalarda bası yaraları, derinin diğer dokular ve kemik yüzeyleri arasında sıkışmasıyla meydana gelir. Özellikle, kemik çıkıntılarının en fazla olduğu bölgelerde daha sık görülür. Sırtüstü yatan hastalarda en sık kuyruk sokumu çevresinde ve topuklarda, yan yatan hastalarda da kalça ve ayak bileklerinde, oturma pozisyonunda ise kalçalardadır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Bası yaraları anatomik doku kayıplarından hangi evresinde solmayan kızarıklığın olması ve cilt bütünlüğü bozulmamış şekilde gözükür ?

Evre 1

Evre 2

Evre 3

Evre 4

Evre 5

Açıklama:

Bası yaraları anatomik doku kaybına göre 4 evrede incelenir:
Evre 1: Basmakla solmayan kızarıklık vardır. Fakat cilt bütünlüğü bozulmamıştır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Hastanın beslenme probleminin önlenmesi ve bakımının sağlanmasında dikkat edilecek durumlar arasında değildir ?

Mümkünse sıvı alımının arttırılması

Posalı gıda tüketiminin sağlanması

Düzenli beslenme programının uygulanması

Yatmadan 2 saat önce gıda alımını önlemek

Reflüyü önlemek amaçlı yatarken düz yastıksız yatması

Açıklama:

Hastanın beslenme problemlerinin önlenmesi ve bakımının sağlanmasında dikkat edilmesi gereken durumlar şunlardır:

Mümkün olduğunca her gün aynı saate denk gelecek şekilde tuvalet alışkanlığının kazandırılması ve devamlılığının sağlanması
Mümkünse sıvı alımının artırılması
Posalı gıda tüketiminin sağlanması
Egzersiz uygulamalarına önem verilmesi
Düzenli beslenme programının uygulanması
Reflü gelişmesini önlemek amacıyla yatmadan 2 saat önce gıda alımını önlemek, yatarken hastanın baş ve boynunu yastıkla desteklemek gerekir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Parkinson hastalığı belirtilerinin arasında değildir ?

Kafada titreme

Duruş bozuklukları

Kemik erimesi

Hareketlerde yavaşlama

Bacaklarda titreme

Açıklama:

Parkinson hastalığının kesin nedeni bilinmemekle birlikte, ileri yaş, genetik yatkınlık, beyin hasarı ve travmalara bağlı geliştiği düşünülmektedir. Parkinson hastalığında genellikle, istem dışı titreme, güçsüzlük, kas ve hareketlerde sertlik, hareketsizlik, hareketlerin yavaşlaması gibi durumlar görülür. Titreme genellikle el ve parmaklarda, daha sonraları kollarda dabaşlayabilir. Zamanla tablo ilerler. Bu hastaların bir kısmında bunama belirtileri de görülebilir. Parkinson’lu hastalarda görülen diğer belirtiler duruş bozuklukları, denge, yürüme problemleri, maske yüz (ifadesiz yüz), davranış bozuklukları, ruhsal çöküntü hâli (depresyon), tükürük salgısında artma, terleme, kabızlık,
idrar yapma kusurları (idrar tutamama veya kabızlık), demans (bunama), uyku bozuklukları, hafıza kaybı ve yavaş düşünmedir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

I- Anlaşılır basit bebek dili kullanılmamalıdır.
II- Hasta ile sürekli aynı ses tonu ile konuşulmamalıdır.
III- Sadece sözel ifadeler kullanılmalıdır.
IV-Aynı anda birkaç komut verilmemelidir.
Yukarıdaki verilenlerden hangileri alzheimerlı hasta ile çalışırken dikkat edilecek unsurlar arasındadır ?

I, IV

I, II, IV

II, III

III, IV

II, IV

Açıklama:

Alzheimerlı hasta ile çalışırken dikkat edilecek hususlar:
Hasta ile bebek diliyle konuşmamak gerekir. Mümkün olduğunca yetişkin biriyle konuşurken kullanılan ifadeler kullanılmalı. Fakat bu ifadeler basit ve anlaşılır olmalıdır. Asla karmaşık bir dil kullanılmamalıdır. Hasta ile sürekli aynı ses tonu kullanılarak konuşulmalıdır.Hasta ile iletişim kurulurken hastanın anlayabileceği şekilde önünde durarak ve göz teması kurarak konuşmak gerekir. Sadece sözel ifadeler kullanılmamalı, aynı zamanda, gerekirse yazı yazarak ve göstererek de anlatılmak istenen hakkında konuşulmalıdır.Hastalık dışında hastanın tedavisini etkileyebilecek faktörler unutulmamalı. Bunlar işitme ve görme kayıpları, ağrı, ilaçların yan etkisi vb.dir. İhtiyaç varsa gözlük gereksinimi ve/veya işitme problemleriyle başa çıkma stratejileri geliştirilmelidir.Aynı anda birkaç komut verilmemelidir. Onun yerine yavaş yavaş komut verilmeli, komutlar karmaşık olmamalı, eğer gerekiyorsa sık sık tekrar edilmelidir.Hasta ile çalışırken göreve değil hastaya odaklanmak gerekir. Öncelikle, hasta ile ilişkileri düzeltmek gerekir. Bunun için yakınlarından hoşlandığı aktiviteler hakkında bilgi alınabilir.Hasta ile hastanede çalışırken sadece hastane koşullarına yönelik çalışmamak gerekir. Hastanın hastaneden taburcu olacağı unutulmamalı, hasta dışarda karşılaşabileceği farklı çevreler (örneğin kaldırımlar) ve bu çevrelere uyum konusunda da eğitilmelidir.Bakım esnasında hastaların tercihleri, hoşlanıp hoşlanmadığı durumlar göz önün- de bulundurulmalıdır.Düzenli olarak egzersiz yaptırılmalı ve hastanın egzersize katılımı sağlanmalıdır. Unutulmamalıdır ki demans ve Alzheimer gibi hastalıklar kişinin değil, ailenin hastalığıdır. Bu hastaların yakınlarına büyük görev düşmektedir. Mümkün olduğunca hastanın bakımını üstlenen aile ferdinin yükü hafifletilmelidir.Hastanın boş zamanlarında oyalanması için çeşitli uğraşlar yaratarak yaşama bağlanmasını sağlamak önemlidir.Hastanın yemek yeme, giyinme-soyunma gibi günlük yaşam aktivitelerine yardımcı olmak, ilaçlarını düzenli almasını sağlamak gerekir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi inmenin değiştirebilir risk faktörleri arasındadır ?

Yaş

Irk

Şişmanlık

Genetik faktörü

Cinsiyet

Açıklama:

İnme için değiştirilebilir risk faktörleri ; yüksek tansiyon, şeker hastalığı, alkol sigara tüketimi, yüksek kolestorol, şişmanlık, hareketsiz yaşam tarzı, kötü beslenme şeklinde ifade edilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi en sık görülen romatizmal hastalıktır ?

Kireçlenme ( Osteoartrit)

Kemik erimesi ( Osteoporoz)

İltihapli eklem romatizmaları (romatoid artrit)

Gut

Kas erimesi

Açıklama:

Yaşlılarda sıklıkla görülen romatizmal hastalıklar: Kireçlenme (osteoartrit), Kemik erimesi (osteoporoz), İltihaplı eklem romatizmaları (romatoid artrit), gut hastalıklarıdır. Osteoartrit, en sık görülen romatizmal hastalıktır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi, yaşlı bireylerde akut hastalıkların özelliklerinden biri değildir?

Yavaş ve ağır gelişirler

Acil bakım gerektirirler

Sıklıkla, aynı anda birçok alanda bakım gerektirirler

Amaç, problemin bakımı ve tedavisidir

Yaşlılarda, akut hastalık tedavisi bir veya daha fazla kronik hastalığı alevlendirebilir

Açıklama:

Akut hastalıkların özellikleri;
*Hızlı ve aniden gelişirler
*Acil bakım gerektirirler
*Sıklıkla, aynı anda birçok alanda bakım gerektirirler
*Amaç, problemin bakımı ve tedavisidir
*Yaşlılarda, akut hastalık tedavisi bir veya daha fazla kronik hastalığı alevlendirebilir

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi, yaşlı bireylerde kronik hastalıkların özelliklerinin dışında kalır?

Amaç hastalığın tedavisi değil, hastalık yönetimi ve hastalıkla mücadelenin öğretilmesidir.

Toplumdaki yaşlıların %80’i ortalama olarak 3 farklı kronik hastalığa sahiptir

En büyük eksiklikler ortaya çıkana kadar ilerler

Mutlaka bakım verenlerin yardımı gerekir (aile, arkadaşlar gibi)

En az 3 gün boyunca görülürler

Açıklama:

Kronik hastalıkların özellikleri:
*En az 6 ay boyunca görülürler
*Toplumdaki yaşlıların %80’i ortalama olarak 3 farklı kronik hastalığa sahiptir
*En büyük eksiklikler ortaya çıkana kadar ilerler
*Mutlaka bakım verenlerin yardımı gerekir (aile, arkadaşlar gibi)
*Amaç hastalığın tedavisi değil, hastalık yönetimi ve hastalıkla mücadelenin öğretilmesidir

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi, yaşlıların akut dönemde yaşam kalitelerinin artırılması için bakım hizmeti gerektiren sağlık problemlerinden biri yanlıştır?

Omurga ve omurilik yaralanmaları

Kalça kemiği kırıkları

Soğuk algınlığı

Yanıklar

Romatizmal hastalıklar

Açıklama:

Aşağıdaki liste, yaşlıların akut dönemde yaşam kalitelerinin artırılması için bakım hizmeti gerektiren sağlık problemlerini göstermektedir:
1. İnme (felç-hemipleji)
2. Omurga ve omurilik yaralanmaları
3. Organ kayıpları (amputasyon)
4. Kalça kemiği kırıkları
5. Kafa ve beyin yaralanmaları
6. Nörolojik hastalıklar (multiple skleroz, motor nöron hastalıkları, polinöropatiler, kas hastalıkları ve Parkinson hastalığı)
7. Yanıklar
8. Romatizmal hastalıklar
9. Damarsal hastalıklar (eklem iltihabı ile birlikte seyredebilir).
10. Eklem hasarına neden olan hastalıklar [eklem kireçlenmeleri (diz, omuz, kalça, boyun)
11. Protez eklem ameliyatları (Diz ve kalça eklem değişiklikleri)

Doğru Cevap: C

Soru 44

75 yaş ve üstü yaşlı bireylerin çok büyük bir kısmı hastaneye yatmak zorunda kalmakta, bunların yaklaşık yüzde kaçı her yıl hastaneye yatmaktadır?

%25

%15

%36

%10

Açıklama:

Yaşlı bireylerde ileri yaş, sağlık problemleri ve hastaneye yatış ihtiyacı bakımından daha risklidir. 75 yaş ve üstü yaşlı bireylerin çok büyük bir kısmı hastaneye yatmak zorunda kalmakta, bunların yaklaşık %15’i her yıl hastaneye yatmakta, %5.3’ü de yılda 2 veya daha fazla sayıda hastaneye yatmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

65-74 yaş arası yaşlı bireylerde hastane ölümleri %5 oranındayken, 85 yaş ve üstü bireylerde bu oran yüzde kaça çıkmaktadır?

%34

%28

%19

%10

%21

Açıklama:

65-74 yaş arası yaşlı bireylerde hastane ölümleri %5 oranındayken 85 yaş ve üstü bireylerde bu oran %10’lara çıkmaktadır. Yaşlılarda hastane ölümüne neden olan en önemli risk faktörleri ciddi derecede beslenme bozuklukları ve kilo kayıpları, algısal/zihinsel kayıplar, günlük yaşamda bağımlılığın artması, uzun süreli tedavi gerektiren hastalıkların olumsuz etkileri ve akut hastalıkların giderek kötüleşmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Bası yaraları, hastane ortamında görülme oranı %3 ile 11 arasında değişmektedir. İnmeli hastalar ve kalça kırığı olan yaşlı hastalarda bu oran yüzde kaçlara kadar ulaşabilmektedir?

%40

%60-70

%15-25

%35-55

%20-40

Açıklama:

Bası yaraları: Hastane ortamında görülme oranı %3 ile 11 arasında değişmektedir. İnmeli hastalar ve kalça kırığı olan yaşlı hastalarda bu oran %60-70’lere kadar ulaşabilmektedir. Bası yaraları en sık, hastanelerin yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalarda, daha sonra bakımevlerinde uzun süredir yatarak bakılan, hareketsiz hastalarda görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi, dış faktörlere bağlı olarak bası yarası nedenlerinden biri değildir?

İleri yaş

Kansızlık

Enfeksiyon

Ciltte aşırı yağlanma

Kas kütlesinde azalma

Açıklama:

En önemli bası yarası nedenleri:
İçsel faktörlere bağlı olanlar:
• Aynı bölgeye uzun süreli bası olması
• Sürtünme
• Tahriş
• Nem
Dış faktörlere bağlı olarak görülenler:
• İleri yaş
• Kansızlık
• Enfeksiyon
• Ciltte aşırı kuruluk
• Kas kütlesinde azalma
• Şeker hastalığı (diyabet) veya diğer kronik hastalıklar (böbrek hastalıkları, karaciğer hastalıkları, kalp yetmezliği, gibi)
• Yetersiz beslenme, aşırı derecede zayıflık
• Duyu kaybı (hissizlik) veya hareketsizlik
• Bazı ilaçların yan etkileri (aşırı kortizon kullanımı gibi)

Doğru Cevap: D

Soru 48

Ciltte tam kayıp vardır. Deri altı yağ dokusu görülür. Fakat kas, kemik, eklem tutulumu yoktur. Yarada kabuklanma olabilir. Bası yaraları anatomik doku kaybına göre kaçıncı evrede incelenir?

Evre 1

Evre 2

Evre 3

Evre 4

Evre 5

Açıklama:

Bası yaraları anatomik doku kaybına göre 4 evrede incelenir:
Evre 1: Basmakla solmayan kızarıklık vardır. Fakat cilt bütünlüğü bozulmamıştır.
Evre 2: Derinin üst tabakasında kayıp vardır. Yara, pembe-kırmızı, kabuksuz ve yüzeyeldir. Yırtıklar veya henüz yırtılmamış şişlikler gözlenebilir.
Evre 3: Ciltte tam kayıp vardır. Deri altı yağ dokusu görülür. Fakat kas, kemik, eklem tutulumu yoktur. Yarada kabuklanma olabilir.
Evre 4: Ciltte tam kayıpla birlikte kemik, eklem, kas dokusunun etkilenimi vardır. Doku ölümleri gerçekleşir. Yara kısmında kabuklanma veya yaralar olabilir. Yaranın olduğu yerde sıklıkla boşluk veya oyuk vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisinde, alzheimerli hastalarda görülen belirti ve bulgulardan biri değildir?

Hafıza sorunları

Kelime bulma güçlüğü

Matematiksel işlemlerde kolaylık

Kaybolmalar

Karar vermede güçlük

Açıklama:

Alzheimerli hastalarda görülen belirti ve bulgular:
• Hafıza sorunları (günlük yaşamı önemli derecede etkileyecek bir hafıza kaybı)
• Düşünme zorluğu
• Karar vermede güçlük
• Kelime bulma güçlüğü
• Matematiksel işlemlerde güçlük
• Kişilik ve davranış değişiklikleri
• Kaybolmalar
• Eskiden yapabildiği işleri yapmada güçlük

Doğru Cevap: C

Soru 50

65 yaş ve üstü inmeli hastalarda hastalığın ilerleyişine dair hazırlanan raporlarda; yüzde kaçı bakımevi veya yataklı bir rehabilitasyon kurumunda bakıma muhtaç bir şekilde yaşadığı belirtilmiştir?

%26

%54

%15

%38

%41

Açıklama:

65 yaş ve üstü inmeli hastalarda hastalığın ilerleyişine dair hazırlanan raporlarda;
• %50’sinin felçli olarak hayatlarını sürdürdükleri,
• %30’unun yardımcı cihaz olmadan yürüyemediği,
• %26’sının günlük yaşamında bağımlı olduğu,
• %19’unun konuşamadığı ve konuşma problemi yaşadığı,
• %35’inin depresyon bulgularını gösterdiği,
• %26’sının da bakımevi veya yataklı bir rehabilitasyon kurumunda bakıma muhtaç bir şekilde yaşadığı belirtilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

I: Mesane sorunları
II: Bunama
III: Saçlarda ağarma
IV: Depresyon
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yalılıkta meydana gelen psikolojik değişimler arasında yeralmaktadır?

II ve IV

I ve III

II ve III

I ve IV

III ve IV

Açıklama:

Yaşlılık, bireyde herhangi bir sağlık sorunu gelişsin veya gelişmesin vücutta meydana gelen bazı değişikliklerle karakterize bir süreçtir. Bu değişiklikler fiziksel (kırışıklık, saçlarda ağarma gibi), fizyolojik (kalp-solunum sistemi değişiklikleri, kas-iskelet sistemi değişiklikleri, mesane-bağırsak sistem değişiklikleri gibi) ve psikolojik (depresyon, yalnızlık hissi, bunama, gibi) alanlarda meydana gelir

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi kronik hastalıkların özelliklerinden biri değildir?

Acil bakım gerektirirler.

En büyük eksiklikler ortaya çıkana kadar ilerler.

En az 6 ay boyunca görülürler.

Yaşlıların %80’i birden fazla kronik hastalığa sahiptir.

Kronik hastalığın tedavisi amaçlanmaz.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 53

I: Hızlı ve aniden gelişme
II: En az 6 ay boyunca görülme
III: Acil bakım gerektirme
IV:yardım verenin bakımını gerektirme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri akut hastalıkların özelliklerindendir?

I ve III

II ve III

II ve IV

I ve II

III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların akut dönemde yaşam kalitelerinin artırılması için bakım hizmeti gerektiren sağlık problemlerinden biri değildir?

Görme bozuklukları

Romatizmal hastalıklar

Damar hastalıkları

Organ kayıpları

İnme-Felç

Açıklama:

Yaşlıların akut dönemde yaşam kalitelerinin artırılması için bakım hiz- meti gerektiren sağlık problemleri:
1. İnme (felç-hemipleji)
2. Omurga ve omurilik yaralanmaları
3. Organ kayıpları (amputasyon)
4. Kalça kemiği kırıkları
5. Kafa ve beyin yaralanmaları
6. Nörolojik hastalıklar (multiple skleroz, motor nöron hastalıkları, polinöropatiler,kas hastalıkları ve Parkinson hastalığı)
7. Yanıklar
8. Romatizmal hastalıklar
9. Damarsal hastalıklar (eklem iltihabı ile birlikte seyredebilir).
10. Eklem hasarına neden olan hastalıklar [eklem kireçlenmeleri (diz, omuz, kalça, boyun)
11. Protez eklem ameliyatları (Diz ve kalça eklem değişiklikleri)

Doğru Cevap: A

Soru 55

I: Nörolojik değişiklikler
II: Deri değişiklikleri
III: Ruhsal problemler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yatmaya bağlı yaşlı hastaların vücutlarında meydana gelen değişikliklerdir?

I, II ve III

I ve II

II ve III

Yalnız I

Yalnız III

Açıklama:

Yatmaya bağlı yaşlı hastaların vücudunda meydana gelen değişiklikler:

Kas-iskelet sistemi değişiklikleri
Deri değişiklikleri
Üreme sistemindeki değişiklikler
Nörolojik değişiklikler
Kalp-damar sistemi değişiklikleri
Ruhsal (psikolojik) problemler
Solunum sistemi değişiklikleri
Beslenme ve sindirim sistemi problemleri (Gastro-intestinal sistem problemleri)

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi yatak yaralarının nedenlerinden biri değildir?

Bacak kaslarındaki zayıflık

Uzun süreli hareketsizlik

Yatağın rutubetli olması

Yatağın deriye sürtünme uygulaması

Yatmaya bağlı kemiklere uzun süre bası uygulanması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 57

I: Mümkünse sıvı alımının artırılması
II: Posalı gıda tüketiminin sağlanması
III: Egzersiz uygulamalarına önem verilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yatan bir yaşlı hastanın beslenme sorunlarının önüne geçilmesi için alınması gereken önlemler arasındadır?

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Hastanın beslenme problemlerinin önlenmesi ve bakımının sağlanmasında dikkat edilmesi gereken durumlar şunlardır:

Mümkün olduğunca her gün aynı saate denk gelecek şekilde tuvalet alışkanlığının kazandırılması ve devamlılığının sağlanması
Mümkünse sıvı alımının artırılması
Posalı gıda tüketiminin sağlanması
Egzersiz uygulamalarına önem verilmesi
Düzenli beslenme programının uygulanması
Reflü gelişmesini önlemek amacıyla yatmadan 2 saat önce gıda alımını önlemek,
yatarken hastanın baş ve boynunu yastıkla desteklemek

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi akut bakım ihtiyacı olan hastada öncelikli olarak bakılması gereken parametrelerden biri değildir?

Aile yapısı

Enfeksiyon

Fonksiyonel zayıflık

Depresyon

Kullanılan ilaçlar

Açıklama:

Akut bakım ihtiyacı olan hastada öncelikli olarak bakılması gereken parametreler: zihinsel fonksiyonlar, depresyon, fonksiyonel zayıflık, travma, enfeksiyon, kullanılan ilaçlar, beslenme durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi inmenin değiştirilebilir faktörlerinden biridir?

Şişmanlık

Irk

Cinsiyet

Yaş

Genetik faktörler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 60

I: Konuşma bozuklukları
II: Bilinç bozuklukları
III: Pıhtı gelişmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri inme geçirmiş bir hastanın yaşama olasılığı olan sağlık sorunları arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve II

I ve III

Yalnız III

Açıklama:

İnme nedeni ile yatan hastada inmeye bağlı olarak gelişebilecek sağlık sorunları;

Bilinç bozuklukları
Davranış problemleri
Fiziksel harekette bozulma
Solunum problemleri
Pıhtı gelişmesi
Bası yarası
Nöbet/havale
Enfeksiyon
Düşmeler-kazalar
Mesane-bağırsak problemleri
Omuz-dirsek-ele ait problemler (ağrı, omuz çıkığı gibi)
Yetersiz beslenme, yutma problemleri
Kaslarda katılık/sertleşme
Konuşma bozuklukları

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi kas-iskelet sistemi yaşlanma sürecinde meydana gelen değişimler arasında yer almaktadır?

Ayak bileğinin hareketlerinde azalma

Kalbin işlevsel kas kitle miktarında azalma

Akciğerlerin içindeki alveollerin büyümesi

Öksürme reflekslerinde azalma

Görme keskinliğinde azalma

Açıklama:

Yaşlanmayla kas-iskelet sisteminde değişimler meydana gelir. Yaşlılık döneminde vücudun uzuvlarının uç kısımlarında bulunan eklemlerde de (örneğin ayak bileği) hareket kayıpları gelişmektedir. Ayak bileğinin yukarı (dorsi fleksiyon) ve aşağı (plantar fleksiyon) hareketlerinde azalma eğilimi yaşlı bireyin çeşitli işlevlerini olumsuz etkilemektedir. Örneğin ayak bileği hareketlerinde azalma nedeniyle denge tepkileri, oturmadan ayağa kalkma, farklı eğimli yüzeylerde yürüme ve merdiven inip-çıkma gibi önemli işlevlerde yetersizlikler gözlenmeye başlanır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi bireyler üzerinde yaşlanmanın etkilerini geciktirmeyi sağlayabilmektedir?

İlaç kullanımı sınırlandırılmalı

Sağlık kontrolleri azaltılmalı

Risk faktörleri kontrol edilmeli

Sosyal katılımlar sınırlandırılmalı

Beslenme alışkanlıkları sürdürülmeli

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 3

“Gün içerisinde temel ve ileri günlük yaşam becerilerini yorgunluk olmadan yapabilme, sosyal yaşama katılım ve hobileri için hâlâ enerjinin kalması” tanımı aşağıdakilerden hangisi için yapılabilir?

Egzersiz

Fiziksel uygunluk

Sosyal yaşam becerisi

Bilişsel aktivite

Fiziksel aktivite

Açıklama:

Fiziksel aktivite; büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya çıkan herhangi bir vücut hareketidir. Egzersiz; fiziksel uygunluğu korumak ve geliştirmek amacıyla planlı, yapılandırılmış ve tekrarlı fiziksel aktivitedir. Fiziksel uygunluk; gün içerisinde temel ve ileri günlük yaşam becerilerini (öz bakım, giyinme, beslenme, yürüme, merdiven inip-çıkma, alış veriş yapma, ev içi ve dışı diğer aktiviteler) yorgunluk olmadan yapabilme, sosyal yaşama katılım ve hobileri için hâlâ enerjisinin kalması yeteneğidir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin kısa dönem psikolojik yararlarından biridir?

Genel iyilik halinde iyileşme

Uyku kalitesinde düzelme

Kan şekeri seviyesinde düzelme

İşlerini daha az yorularak yapma

Bireyin moralinde yükselme

Açıklama:

Uyku kalitesinde düzelme, kan şekeri seviyesinde düzelme, İşlerini daha az yorularak yapma fiziksel aktivitenin kısa ve uzun dönem fizyolojik yararlarındandır. Genel iyilik halinde iyileşme fiziksel aktivitenin uzun dönemli psikolojik yararlarından biridir. Bireyin moralinde yükselme ise kısa dönemli yararlarındandır. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Vücudun belirli bir eşiğin üzerinde egzersiz iş yüküne maruz kalması
Bireyin fiziksel aktivite programına düzenli katılması
Yeni arkadaşlıklar kurmayı ve geliştirmeyi kolaylaştırması
Önerilen haftalık sıklık ve süre boyunca etkinliği sürdürmesi

Hangisi/hangileri fiziksel aktivite ve egzersizin vücut üzerinde yararlı etkiler sağlayabilmesi için gereklidir?

I, II, III ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Fiziksel aktivite veya egzersizin vücut üzerinde yararlı etkiler sağlayabilmesi için yaşlı bireyin fiziksel aktivite programına düzenli katılması, vücudun belirli bir eşiğin üzerinde egzersiz iş yüküne maruz kalması, önerilen haftalık sıklık ve süre boyunca etkinliği sürdürmesi gerekir. Yeni arkadaşlıklar kurma ve geliştirmeyi kolaylaştırma ise fiziksel aktivitelerin uzun dönem yararlarından biridir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Yaşlı bireyin giyinme-soyunma, eğilme-kalkma, uzanma, temizlik ve benzeri işleri yapabilmesi için oynar eklemlerin hareket açıklığı yeterince olmalıdır. Buna göre yaşlı bireye aşağıdakilerden hangi egzersiz yaptırılmalıdır?

Aerobik egzersiz

Dirençli egzersiz

Esneklik egzersizi

Denge egzersizi

Duruş egzersizi

Açıklama:

Esneklik egzersizi; esneklik eklemlerdeki muhtemel hareketlerin genişliği anlamında kullanılır. Vücutta pek çok eklem bulunmaktadır. Bu eklemlerden bazıları hareketi olmayan (oynamayan), bazıları çok az hareketi (yarı oynar) olan ve bazıları ise hareketi olan (oynar) eklemlerdir. Özellikle uzuvlardaki eklemler hareketli eklemlerdir. Örneğin kalça eklemi, diz eklemi, omuz eklemi. Yaşlı bireyin günlük yaşam aktivitelerini yapabilmesi için oynar eklemlerinin hareket açıklığı yeterince olmalıdır. Giyinme-soyunma, eğilme-kalkma, uzanma, temizlik ve benzeri işler sırasında eklemlerin hareketine ihtiyaç duyulur. Pek çok nedenden dolayı (yaş, cinsiyet, eklem yapısı, fiziksel aktivite düzeyi) eklemler hareket açıklığını kaybedebilmektedir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Yaşlı bireylerin kas-iskelet sisteminde riskin oluşmaması için egzersiz reçetesi aşağıdaki hangi şekilde düzenlenmelidir?

Isınma-aktivite-soğuma-esneme

Isınma-esneme-aktivite-soğuma

Isınma-soğuma-aktivite-esneme

Esneme-ısınma-aktivite-soğuma

Esneme-aktivite-ısınma-soğuma

Açıklama:

Yaşlı bireylere yönelik egzersiz reçetesi tekrarlı egzersizler nedeniyle bireyin kas-iskelet sistemi elemanları (kas, tendon, eklem, kıkırdak, kapsül, bağ ve diğer) üzerinde hasar oluşturmamalıdır. Bu nedenle, bireylere hazırlanan egzersiz reçetesi; ısınma ve soğuma fazlarına esneklik egzersizlerine ve yapılan aktivitenin şiddetinde aşamalı artış prensiplerine yer vermelidir. Isınma fazı; en az 5 dakika, hafif şiddette aerobik egzersiz (yürüyüş) Aktivite fazı; orta şiddette aerobik egzersiz (yürüyüş, bisiklet, yüzme) Soğuma fazı; en az 5 dakika hafif şiddette aerobik egzersiz (yürüyüş) ve kuvvet eğitimi (dirençli egzersizler) Esneklik fazı; soğuma fazı sonrası olarak düzenlenmelidir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Yaşlı bireylerde denge egzersizlerinin önemi aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımsızlığı geliştirmek

Dayanıklılığı arttırmak

Düşme risklerini azaltmak

Eklem hareket açıklığını korumak

Fiziksel uygunluk düzeyini geliştirmek

Açıklama:

Kardiyorespiratuar (kalp-dolaşım-solunum sistemi) dayanıklılığı artırıcı egzersizler (aerobik egzersizler); yaşlı bireylerin sağlığını koruma ve geliştirme amacıyla kullanılan bir egzersiz türü olup bireyin fiziksel uygunluk düzeyini geliştirir.
Kas kuvvetlendirme ve dayanıklılık egzersizleri: Yaşlı bireylerin özellikle yer değiştirme (yürüyüş, ayağa kalkma, oturma, merdiven inip çıkma vb.) ve diğer günlük yaşam becerilerinde bağımsızlığı geliştirmek için önemlidir.
Esneklik egzersizleri; yaşlı bireylerin eklem hareket açıklığını korumak için önemlidir.
Denge egzersizleri; yaşlı bireylerde olası denge kayıpları ve düşme risklerini azaltmak amacıyla önemlidir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktiviteye katılımda yaşlı birey için bir içsel motivasyon unsuru olabilir?

Yaşlı bireye nöroloğunun düzenli yürüyüş önermesi

Yaşlı bireyin aile üyelerince cesaretlendirilmesi

Fizyoterapistin egzersiz grubuna katılmasını söylemesi

Günlük yaşam becerileri sırasında daha az zorlanması

Huzurevi personeli tarafından cesaretlendirilmesi

Açıklama:

Yaşlının egzersiz grubuna katılması konusunda ikna edici olması bir dışsal motivasyon unsuru olurken yaşlının egzersiz grubuna düzenli katılarak fiziksel aktivitenin yararlarını hissetmeye başlaması (örneğin sırt ağrılarının azalması, yürürken daha az nefes nefese kalması, kendini daha kuvvetli hissetmesi, günlük yaşam becerileri sırasında daha az zorlanması vb.) o yaşlı için içsel bir motivasyon unsuruna dönüşmesini sağlar. Bu bağlamda, yaşlının egzersiz programına ilişkin ulaşabileceği gerçekçi hedeflerin konulması yaşlı için daha kalıcı olan içsel motivasyon unsurunun sağlanmasına yardımcı olacaktır. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde fiziksel aktiviteye katılma ve sürdürülmesine ilişkin davranışsal faktörlere bağlı tekniklerden biridir?

Kendi kendini takip edebilmek için takvim kullanma

Güvenli, ulaşılabilir ve uygun bütçeli aktiviteler seçme

Farklı aktiviteleri denemeleri için cesaretlendirme

Kişisel yeteneklerini, tıbbi durumunu dikkate alma

Kendilerini güvende hissetmelerini sağlama

Açıklama:

Yaşlılarda fiziksel aktiviteye katılıma ve sürdürülmesine ilişkin kişisel faktörlere bağlı teknikler; yaşlı bireylerin fiziksel aktivite geçmişini, kişisel yeteneklerini, tıbbi durumunu, tercihlerini ve imkânlarını dikkate alma ile egzersiz sırasında iyi gözlemleme ve kendilerini güvende hissetmelerini sağlamadır. Davranışsal faktörlere bağlı teknikler; yaşlı bireyleri gerçekçi ve elde edilebilecek hedefler koymaya cesaretlendirme, aktivite hedefleri elde edildiğinde pekiştireç planlama, kendi kendini takip etme tekniklerini kullanmada yaşlı bireyi cesaretlendirmedir. Program faktörüne bağlı teknikler ise genel fiziksel uygunluk düzeyini geliştirici ve sıkıcılığı engelleyici farklı aktiviteleri denemeleri için cesaretlendirmedir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Yaşlılık döneminde esnekliğe bağlı olarak ayak bileği hareketlerinde azalma nedeniyle aşağıdakilerden hangisinde sorun yaşanır?

Nabız basıncında

Denge tepkilerinde

Refleks reaksiyonlarında

Nefes alış-verişte

Uyarıya tepki vermede

Açıklama:

Esneklik; iskelet kasları, deri, sinir, kan ve lenf damarları, eklem kapsülü ve bağları içeren vücudun bu yumuşak dokuları bireylerin esnekliğini belirleyici olmaktadır. Yaşlanma süreci ile birlikte yumuşak dokuların uzunluğu ve vücuttaki oynar eklemlerin hareket açıklığı azalma gösterir. Örneğin ayak bileği hareketlerinde azalma nedeniyle denge tepkileri, oturmadan ayağa kalkma, farklı eğimli yüzeylerde yürüme ve merdiven inip-çıkma gibi önemli işlevlerde yetersizlikler gözlenmeye başlanır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Yaşla birlikte kalp ve dolaşım sisteminde bazı değişiklikler gerçekleşmektedir. Bu değişikliklerden biri olarak küçük tansiyonda düşüş olması aşağıdaki risklerden hangisine sebep olur?

Felç

Kalp krizi

Damar hastalıkları

Kolesterol

Solunum

Açıklama:

Yaşla birlikte kalp ve dolaşım sisteminde bazı değişiklikler gerçekleşmektedir. Bunlar; Kalpte büyüme, kalbin işlevsel kas kitle miktarında azalma (kalpteki zorlanmayı egzersiz azaltabilir), kalbin vücuda pompaladığı kan miktarında azalma (yaşlanma sürecinde günlük yaşam becerileri sırasında daha çabuk yorulmanın nedenlerinden birisi), kan akışında yavaşlama (yara iyileşmesinde yavaşlama), küçük tansiyonda düşüş (felç için risk), nabız basıncında artış (egzersiz kan basıncını düşürür), kanın kalbe geri dönüşünde daha düşük basınç (damar hastalıklarının göstergesi olabilir, kolesterol seviyesinin takip edilmesi gerekir), toplardamarların kapaklarında sorunlar, damarların esnekliğinde azalma ve tansiyonun yükselmesi (sistolik kan basıncı), damar iç duvarında plak oluşumları ve sonucunda kan akışının geçişi için zorlanma (kalp krizi için risk olarak sıralanabilir). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya çıkan herhangi bir vücut hareketi aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Egzersiz

Fiziksel uygunluk

Sportif faaliyet

Isınma hareketi

Fiziksel aktivite

Açıklama:

Fiziksel aktivite; büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya çıkan herhangi bir vücut hareketidir.
Egzersiz; fiziksel uygunluğu korumak ve geliştirmek amacıyla planlı, yapılandırılmış ve tekrarlı fiziksel aktivitedir.
Fiziksel uygunluk; gün içerisinde temel ve ileri günlük yaşam becerilerini (öz bakım, giyinme, beslenme, yürüme, merdiven inip-çıkma, alış veriş yapma, ev içi ve dışı diğer aktiviteler) yorgunluk olmadan yapabilme, sosyal yaşama katılım ve hobileri için hâlâ enerjisinin kalması yeteneğidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin uzun dönem psikolojik yararlarından biridir?

Hareket hızı

Yeni rollerin edinimi ve sürdürülmesi

Nesiller arası aktiviteyi güçlendirme

Zihinsel sağlık

Yeni arkadaş edinme

Açıklama:

Fiziksel Aktivitenin Kısa ve Uzun Dönem Psikolojik Yararları
Kısa Dönem Yararları:
• Gevşeme; uygun fiziksel aktivite gevşemeye yardımcı olur.
• Stres ve endişe; düzenli fiziksel aktivite stres ve endişeyi azaltabilir.
• Moral durumu; uygun fiziksel aktivite sonrası moralde yükselme olur.
Uzun Dönem Yararları:
• Genel iyilik hâli; uzun bir fiziksel aktivite periyodu sonunda psikolojik işlevlerin tüm boyutlarında iyileşme olur.
• Zihinsel sağlık; düzenli egzersiz depresyon ve endişe gibi çeşitli zihinsel hastalıkların tedavisine önemli katkı sağlar.
• Bilişsel gelişme; düzenli fiziksel aktivite sinir sisteminde bilgi işlemleme hızında yaşla görülen gerilemeyi öteler.
• Beceri edinimi; bireylerin yaşına bakılmaksızın yeni beceriler öğrenilebilir veya mevcut beceriler iyileştirilebilir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivite/egzersiz programında geliştirilmesi gereken temel unsurlara yönelik egzersiz türlerinden biri değildir?

Aerobik egzersiz

Dirençli egzersiz

Isınma egzersizi

Esneklik egzersizi

Denge ve duruş egzersizi

Açıklama:

Yaşlı bireylerin fiziksel aktivite/egzersiz programında geliştirilmesi gereken temel unsurlara yönelik egzersiz türleri aerobik egzersiz, dirençli egzersiz, esneklik egzersizi, denge ve postür egzersizleridir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Yaşlı bireyin kas kuvvet seviyesine uygun direnç oluşturmak amacıyla çeşitli araç-gereçlerden yararlanılabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu araç-gereçlerden biri değildir?

Sabit bisiklet

Ağırlık aletleri

Kalistenik egzersizler

Yer çekimine karşı hareket

Dirençli lastik bantlar

Açıklama:

Yaşlı bireyin kas kuvvet seviyesine uygun direnç oluşturmak amacıyla çeşitli araç-gereçlerden yararlanılabilir. Bunlar; ağırlık aletleri (dambıl, ağırlık topu, cihaz), dirençli lastik bantlar (farklı renkteki bantlar farklı dirence sahiptir), yer çekimine karşı hareket, kalistenik egzersizler (kalistenik; yaşlı bireyin kendi vücut ağırlığını kullanarak direnç oluşturması, mekik, şınav vb.). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Gün başına adım sayısı 5.000 - 7.499 arasında olan bireyin aktivite düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Aktif olmayan yaşam biçimi

Düşük aktiflik

Kısmen aktif

Aktif

Oldukça aktif

Açıklama:

Günlük Adım Sayısına Göre Bireylerin Aktivite Düzeyi
Gün Başına Adım Sayısı Aktiflik Kategorisi
< 5.000 Aktif olmayan yaşam biçimi
5.000 - 7.499 Düşük aktiflik
7.500 - 9.999 Kısmen aktif
10.000 - 12.499 Aktif
≥ 12.500 Oldukça aktif

Doğru Cevap: B

Soru 18

Kardiyorespiratuar (kalp-dolaşım-solunum sistemi) dayanıklılığı artırıcı egzersizler (aerobik egzersizler)de en yaygın tür aşağıdakilerden hangisidir?

Hafif tempoda koşu

Ağırlık çalışma

Yürüyüş

Bisiklete binme

Merdiven inip-çıkma

Açıklama:

Kardiyorespiratuar (kalp-dolaşım-solunum sistemi) dayanıklılığı artırıcı egzersizler (aerobik egzersizler)de en yaygın tür yürüyüştür. Vücut ağırlığını taşımada zorlanan veya eklemleri üzerinde ortopedik stres olan yaşlı bireylere yönelik sabit bisiklet ve su içi egzersizler/yüzme yararlı aerobik egzersiz örnekleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi denge egzersizlerinin yapılmaması gereken durumlardan biridir?

Kontrol altında olmayan kalp hastalıkları

Küçük ve büyük tansiyonu yüksek olan bireyler

Nefes tutarak egzersiz yapan bireyler

Kas, tendon, bağ gibi yumuşak doku şikâyeti olanlar

Mide bulantısı ve baş dönmesi şikâyeleri olduğu durumlarda

Açıklama:

Denge egzersizlerinin yapılmaması gereken durumlar;
• Egzersiz sırasında ani tansiyon ve kan şekeri düzeyinin değiştiği durumlar
• Dengeden sorumlu sinirin (vestibulokoklear) yeni oluşmuş iltihabı
• Mide bulantısı ve baş dönmesi şikâyeleri olduğu durumlarda
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi bireyin günlük yaşamında aktif olmayı motive edici dışsal unsurlardan biri değildir?

Bireyin yaşadığı binadan çıkabilmesi için bina içerisinde uygun basamak yüksekliği olan merdiven ve asansörün bulunması,

Binadan çıkarken uygun rampa ve eğimin olması,

Fiziksel aktiviteyi teşvik edici parkların tasarlanması,

Düzenli fiziksel aktivite sonrası sırt ağrılarında azalma olması

Yürüyüş ve bisiklet alanlarının yeterli aydınlatılması

Açıklama:

Yaşlı bireyin yaşadığı binadan çıkabilmesi için bina içerisinde uygun basamak yüksekliği (örneğin 10 cm) olan merdiven ve asansörün bulunması, binadan çıkarken uygun rampa
ve eğimin olması (örneğin % 5), kaldırım yükseklikleri ve rampalarının uygun olması, bisiklet için işaretli ve ayrılmış yolların olması, yürüyüş ve bisiklet alanlarının yeterli aydınlatılması, fiziksel aktiviteyi teşvik edici parkların tasarlanması, toplu taşıma araçlarının (otobüs, metro) yaşlı bireylerin kullanabileceği şekilde kolaylaştırılması (yeterli işaret ve açıklamalar, yürüyen merdivenler, otobüse biniş ve inişte uygun basamak yüksekliği) fiziksel aktivite düzeyini artırıcı düzenlemeler olup bu düzenlemeler aynı zamanda bireyin
günlük yaşamında aktif olmayı motive edici dışsal unsurlardır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya çıkan herhangi bir vücut hareketine ne ad verilir?

Fiziksel aktivite

Egzersiz

Fiziksel uygunluk

Davranış

Yürüme

Açıklama:

Büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya çıkan herhangi bir vücut hareketine fiziksel aktivite adı verilir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin kısa dönem fizyolojik yararlarından biridir?

Kas kuvvetlendirme

Esneklik

Uyuma

Denge ve koordinasyon

Hareket hızı

Açıklama:

Uyuma, fiziksel aktivitenin kısa dönem fizyolojik yararlarından biridir. Fiziksel aktivite uyku kalitesini ve miktarını artırır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin kısa dönem psikolojik yararlarından biridir?

Genel iyilik hâli

Gevşeme

Zihinsel sağlık

Bilişsel gelişme

Beceri edinimi

Açıklama:

Gevşeme, fiziksel aktivitenin kısa dönem psikolojik yararlarından biridir. Uygun fiziksel aktivite gevşemeye yardımcı olur. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin kısa dönem sosyal yararlarından biridir?

Yeni arkadaş edinme

Sosyal ve kültürel bütünleşme

Sosyal ve kültürel ağın genişlemesi

Yeni rollerin edinimi ve sürdürülmesi

Nesiller arası aktivitenin güçlenmesi

Açıklama:

Sosyal ve kültürel bütünleşme, fiziksel aktivitenin kısa dönem sosyal yararlarından biridir. Özellikle küçük gruplar içerisinde yürütülen fiziksel aktivite programları pek çok yaşlı birey için sosyal ve kültürel etkileşimi geliştirir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi 65 yaş üstü bireylerde kalp-solunum ve dolaşım sistemlerinin dayanıklılığını geliştirmek üzere kullanılabilecek aerobik aktiviteler arasında yer almaz?

Yürüyüş

Bisiklete binme

Dans

Yüzme

Kardio

Açıklama:

65 yaş üstü bireylerde kalp-solunum ve dolaşım sistemlerinin dayanıklılığını geliştirmek üzere kullanılabilecek aerobik aktiviteler: yürüyüş, hafif tempoda koşu, bisiklete binme, dans ve yüzme olabilir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyler için haftalık esneklik egzersizleri için uygun görülen minimum seans sayısıdır?

2 gün

3 gün

4 gün

5 gün

6 gün

Açıklama:

Esneklik egzersizleri için sıklık haftada en az 5 gündür. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi, yaşlı bireyler için egzersiz programının sürdürülebileceği sağlık sorunlarından biridir?

Son 6 hafta için göz ameliyatı

Psikolojik sağlıkta ani değişim

Hemoroid

Karın fıtığı

Kanser

Açıklama:

E seçeneği dışında yer alan maddelerdeki sağlık sorunları egzersiz programının geçici olarak uygun olmadığı sağlık sorunlarıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi, yaşlı bireyler için egzersiz programının kalıcı olarak uygun olmadığı süreğen sağlık sorunlarından biridir?

Şiddetli aort darlığı

İyileşmekte olan kırık

Son 3 ay içerisinde kalp krizi veya kalp cerrahisi

Kontrol altında olmayan tansiyon (> 160/100)

Kontrol altında olmayan kalp ritim problemi

Açıklama:

A seçeneği dışında yer alan maddelerdeki sağlık sorunları egzersiz programının geçici olarak uygun olmadığı sağlık sorunlarıdır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin fiziksel aktivite programına katılımında etkili olan içsel motivasyon unsurudur?

Yaşlının içinde bulunduğu çevresel yapı

Fiziksel aktiviteyi teşvik edici politikalar

Yaşlı bireyin çevresindeki kişilerin tutumu

Yaşlı bireyin sahip olduğu fiziksel imkanlar

Yaşlının yaptığı fiziksel aktivitenin yararlarını hissetmesi

Açıklama:

E seçeneği dışında kalanlar dışsal motivasyon unsurlarıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların fiziksel aktivite programına katılımını teşvik eden çevresel tekniklerdendir?

Yaşlı bireyin tıbbi durumu hakkında bilgi sahibi olma

Aktivite hedefleri elde edildiğinde yaşlıyı ödüllendirme

Güvenli, ulaşılabilir ve uygun bütçeli aktiviteler tercih etme

Egzersiz programında sıkıcılığı engelleyici farklı etkinliklere yer verme

Yaşlı bireyin fiziksel aktivite geçmişini dikkate alma

Açıklama:

Yaşlı bireyin tıbbi durumu hakkında bilgi sahibi olma ve fiziksel aktivite geçmişini dikkate alma kişisel teknikler arasında yer alır. Egzersiz programında sıkıcılığı engelleyici farklı etkinliklere yer verme program tekniğidir. Aktivite hedefleri elde edildiğinde yaşlıyı ödüllendirme ise davranışsal tekniklerden biridir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

....................... büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya
çıkan herhangi bir vücut hareketidir.

Fiziksel aktivite

Egzersiz

Fiziksel uygunluk

Yaşam şekli

Sağlık

Açıklama:

Fiziksel aktivite; büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya
çıkan herhangi bir vücut hareketidir.
Doğru cevap "A"dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi kas-iskelet sisteminde yaşlanma süreciyle meydana gelen değişimlerden biri değildir?

Kas yapısında değişimler (örneğin kas liflerinde kayıplar)

Kas miktarında artış

Bozukluklar (örneğin kas kuvvet kaybı)

Aktivite düzeyinde azalma (örneğin hareket etme kapasitesinde kayıplar)

Katılımda gerileme (örneğin bulunduğu çevrede sosyal rollerini gerçekleştirememe, arkadaşlarıyla buluşmak için artık dışarıya tek başına çıkamaması)

Açıklama:

Kas-iskelet sisteminde yaşlanma süreciyle meydana gelen değişimler aşağıdaki gibi özetle basamaklandırılabilir:
1. Kas yapısında değişimler (örneğin kas liflerinde kayıplar)
2. Bozukluklar (örneğin kas kuvvet kaybı)
3. Aktivite düzeyinde azalma (örneğin hareket etme kapasitesinde kayıplar)
4. Katılımda gerileme (örneğin bulunduğu çevrede sosyal rollerini gerçekleştirememe, arkadaşlarıyla buluşmak için artık dışarıya tek başına çıkamaması)
Kas miktarında artış, kas-iskelet sisteminde yaşlanma süreciyle meydana gelen değişimlerden biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi yaşlanan bireylerin kontrol edilebilir risk faktörlerinden biridir?

Kas kontrolü

Genetik rahatsızlıklar

Fiziksel aktivite

Görme bozuklukları

Eklemlerle ilgili durumlar

Açıklama:

Yaşlanma süreciyle birlikte bireylerin hareket yeteneklerini etkileyen vücut sistemlerinde meydana gelmeye başlayan sorunlar ve bunların yol açtığı bozukluklar bireylerin
günlük aktivite düzeylerini azaltıcı etkiler oluşturmakta ve beraberinde kişilerin sosyal ve
toplumsal katılımlarını azaltmaktadır. Bu bağlamda, yaşlanan bireylerin kontrol edilebilir risk faktörlerine (fiziksel aktivite, beslenme, uyku, sigara, stres) yönelik yaşam biçimi
değişikliklerinin olabildiğince erken dönemden itibaren uygulanarak vücut sistemlerinde
gerçekleşen yukarıdaki değişikliklerin bireyler üzerinde yol açacağı işlevsel kayıplar sınırlandırılmaya ve yaşlanmanın etkileri geciktirilmeye çalışılmalıdır. Tüm bunlar yaşlanan
bireylerin yaşam kalitesi ve yaşam becerilerindeki bağımsızlıklarının korunması bakımından oldukça önemlidir.
Bu bağlamda, yaşlanan bireylerin kontrol edilebilir risk faktörlerine (fiziksel aktivite, beslenme, uyku, sigara, stres) yönelik yaşam biçimi değişikliklerinin olabildiğince erken dönemden itibaren uygulanarak vücut sistemlerinde
gerçekleşen yukarıdaki değişikliklerin bireyler üzerinde yol açacağı işlevsel kayıplar sınırlandırılmaya ve yaşlanmanın etkileri geciktirilmeye çalışılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma süreciyle birlikte meydana gelen değişimlerden biri değildir?

Ameliyat sonrası his kaybı

kas kuvvet kaybı

kas liflerinde kayıplar

hareket kapasitesinin sınırlanması

sosyal rollerini gerçekleştirememe

Açıklama:

Kas-iskelet
sisteminde yaşlanma süreciyle meydana gelen değişimler aşağıdaki gibi özetle basamaklandırılabilir:
1. Kas yapısında değişimler (örneğin kas liflerinde kayıplar)
2. Bozukluklar (örneğin kas kuvvet kaybı)
3. Aktivite düzeyinde azalma (örneğin hareket etme kapasitesinde kayıplar)
4. Katılımda gerileme (örneğin bulunduğu çevrede sosyal rollerini gerçekleştirememe, arkadaşlarıyla buluşmak için artık dışarıya tek başına çıkamaması)

Doğru Cevap: A

Soru 35

40’lı yaşlarda omurga düzgünlüğü nispeten daha iyiyken bu yaşlardan sonra
gövdede ____________ görülmeye başlanır.
Ykarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

lateral fleksiyon

kifoz

rotasyon

dorsi fleksiyon

plantar fleksiyon

Açıklama:

Yaşla birlikte omurga yapısında da değişiklikler görülmeye başlanır. 40’lı yaşlarda omurga düzgünlüğü nispeten daha iyiyken bu yaşlardan sonra gövdede hafif kamburluklar (kifoz) görülmeye başlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta ayak bileğindeki hareket sınırlılıklarından biridir?

ekstansiyon

lateral fleksiyon

plantar fleksiyon

rotasyon

fleksiyon

Açıklama:

Ayak bileğinin yukarı (dorsi fleksiyon)
ve aşağı (plantar fleksiyon) hareketlerinde azalma eğilimi yaşlı bireyin çeşitli işlevlerini
olumsuz etkilemektedir. Örneğin ayak bileği hareketlerinde azalma nedeniyle denge tepkileri, oturmadan ayağa kalkma, farklı eğimli yüzeylerde yürüme ve merdiven inip-çıkma
gibi önemli işlevlerde yetersizlikler gözlenmeye başlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Fiziksel uygunluğu korumak ve geliştirmek amacıyla planlı, yapılandırılmış ve tekrarlı fiziksel aktiviteye ne ad verilir?

koordinasyon

atrofi

dehidratasyon

egzersiz

rahbilitasyon

Açıklama:

Egzersiz; fiziksel uygunluğu korumak ve geliştirmek amacıyla planlı, yapılandırılmış
ve tekrarlı fiziksel aktivitedir

Doğru Cevap: D

Soru 38

Büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya
çıkan herhangi bir vücut hareketine ne ad verilmektedir?

egzersiz

rehabilitasyon

atrofi

koordinasyon

fiziksel aktivite

Açıklama:

Fiziksel aktivite; büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya
çıkan herhangi bir vücut hareketidir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Temel ve ileri günlük yaşam becerilerini gerçekleştirme yeteneğine ne ad verilmektedir?

fiziksel uygunluk

fiziksel aktivite

egzersiz

koordinasyon

dehidratasyon

Açıklama:

Fiziksel uygunluk; gün içerisinde temel ve ileri günlük yaşam becerilerini (öz bakım,
giyinme, beslenme, yürüme, merdiven inip-çıkma, alış veriş yapma, ev içi ve dışı diğer
aktiviteler) yorgunluk olmadan yapabilme, sosyal yaşama katılım ve hobileri için hâlâ
enerjisinin kalması yeteneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin kısa dönem fizyolojik faydalarından biridir?

solunum dolaşım sistemi dayanıklılığı

kan şekeri seviyesinin düzenlenmesi

esneklik

kasların kuvvetlenmesi

denge ve koordinasyon

Açıklama:

Fiziksel Aktivitenin Kısa Dönem Fizyolojik Yararları:
• Glukoz seviyesi; fiziksel aktivite kan şekeri seviyesini düzenlemeye yardımcı olur.
• Hormon aktivitesi; fiziksel aktivite kalp hızı ve kan basıncını artıran hormon salınımını
(örneğin epinefrin) başlatır.
• Uyuma; fiziksel aktivite uyku kalitesini ve miktarını artırır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin uzun dönem fizyolojik faydalarından biridir?

kan şekeri seviyesinin düzenlenmesi

uyku kalitesinin artması

kasların kuvvetlenmesi

hormon aktivitelerinin gerçekleşmesi

stresin azalması

Açıklama:

Fiziksel Aktivitenin Uzun Dönem Fizyolojik Yararları:
• Solunum-dolaşım sistemi dayanıklılığı; doğru fiziksel eğitim sonrası kalp-dolaşım ve
solunum sistemi daha verimli çalışır. Aynı iş yükünü yaşlı birey daha az yorgunlukla
gerçekleştirir.
• Kas kuvvetlendirme; dirence karşı kasların çalışması kuvvet ve devamlılık sağlayarak
yaşlı bireyin bağımsızlığını sürdürür.
• Esneklik; egzersiz eklem hareket genişliği boyunca hareketi kolaylaştırır.
• Denge ve koordinasyon; yaşla ilişkili denge ve koordinasyondaki gerileme sonucu
gelişen düşme, yaşlı bireyler için önemli bir risk faktörü olup düzenli fiziksel aktivite ile
önlenmesi veya ötelenmesi mümkündür.
• Hareket hızı; genelde hareket ve tepki zamanı yaşla birlikte yavaşlar. Fiziksel aktivite
programına düzenli katılan yaşlılarda bu sıklıkla ötelenmektedir.
• Motor kontrol ve performans; düzenli fiziksel aktivite özel veya daha genel hareketler
için yaşla görülen kas kasılma kontrolündeki azalmayı önler veya geciktirir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin kısa dönem psikolojik faydalarından biridir?

beceri edinimi

genel iyi olma hali

zihinsel sağlık

gevşeme

bilişsel gelişme

Açıklama:

Fiziksel Aktivitenin Kısa Dönem Psikolojik Yararları:
• Gevşeme; uygun fiziksel aktivite gevşemeye yardımcı olur.
• Stres ve endişe; düzenli fiziksel aktivite stres ve endişeyi azaltabilir.
• Moral durumu; uygun fiziksel aktivite sonrası moralde yükselme olur.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin kısa dönem sosyal yararlarından biridir?

moral durumunun iyileşmesi

beceri edinimi

sosyal ve kültürel ağı genişletme

yeni arkadaş edinme

yaşamı kontrol etme

Açıklama:

Fiziksel Aktivitenin Kısa Dönem Sosyal Yararları:
• Yaşamı kontrol etme; aktif olmayan bir yaşam biçiminden ziyade uygun fiziksel aktivite
programı yaşlı bireyin toplumda daha aktif rol alarak katılımını artırır.
• Sosyal ve kültürel bütünleşme; özellikle küçük gruplar içerisinde yürütülen fiziksel
aktivite programları pek çok yaşlı birey için sosyal ve kültürel etkileşimi geliştirir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi fiziksek aktivitenin uzun dönem fizyolojik yararlarındandır?

Hareket hızı; genelde hareket ve tepki zamanı yaşla birlikte hızlanır.

Uyuma; fiziksel aktivite uyku kalitesini ve miktarını artırır.

Hormon aktivitesi; fiziksel aktivite kalp hızı ve kan basıncını arttıran hormon salınımını (örneğin epinefrin) başlatır.

Esneklik; egzersiz eklem hareket genişliği boyunca hareketi kolaylaştırır.

Glukoz seviyesi; fiziksel aktivite kan şekeri seviyesini düzenlemeye yardımcı olur.

Açıklama:

Uzun Dönem Yararları:
• Solunum-dolaşım sistemi dayanıklılığı; doğru fiziksel eğitim sonrası kalp-dolaşım ve solunum sistemi daha verimli çalışır. Aynı iş yükünü yaşlı birey daha az yorgunlukla gerçekleştirir.
• Kas kuvvetlendirme; dirence karşı kasların çalışması kuvvet ve devamlılık sağlayarak yaşlı bireyin bağımsızlığını sürdürür.
• Esneklik; egzersiz eklem hareket genişliği boyunca hareketi kolaylaştırır.
• Denge ve koordinasyon; yaşla ilişkili denge ve koordinasyondaki gerileme sonucu gelişen düşme, yaşlı bireyler için önemli bir risk faktörü olup düzenli fiziksel aktivite ile önlenmesi veya ötelenmesi mümkündür.
• Hareket hızı; genelde hareket ve tepki zamanı yaşla birlikte yavaşlar. Fiziksel aktivite programına düzenli katılan yaşlılarda bu sıklıkla ötelenmektedir.
• Motor kontrol ve performans; düzenli fiziksel aktivite özel veya daha genel hareketler için yaşla görülen kas kasılma kontrolündeki azalmayı önler veya geciktirir.
Esneklik; egzersiz eklem hareket genişliği boyunca hareketi kolaylaştırır. Bu özellik Fiziksel aktivitenin uzun dönem fizyolojik yararlarındandır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin kısa dönem psikolojik yararlarındandır?

Genel iyilik hâli; uzun bir fiziksel aktivite periyodu sonunda psikolojik işlevlerin tüm boyutlarında iyileşme olur.

Zihinsel sağlık; düzenli egzersiz depresyon ve endişe gibi çeşitli zihinsel hastalıkların tedavisine önemli katkı sağlar.

Bilişsel gelişme; düzenli fiziksel aktivite sinir sisteminde bilgi işlemleme hızında yaşla görülen gerilemeyi öteler.

Beceri edinimi; bireylerin yaşına bakılmaksızın yeni beceriler öğrenilebilir veya mevcut beceriler iyileştirilebilir.

Moral durumu; uygun fiziksel aktivite sonrası moralde yükselme olur.

Açıklama:

Kısa Dönem Yararları:
• Gevşeme; uygun fiziksel aktivite gevşemeye yardımcı olur.
• Stres ve endişe; düzenli fiziksel aktivite stres ve endişeyi azaltabilir.
• Moral durumu; uygun fiziksel aktivite sonrası moralde yükselme olur.
Moral durumu; uygun fiziksel aktivite sonrası moralde yükselme olur, ifadesi fiziksek aktivitenin kısa dönem psikolojik yararlarındandır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

..................... eklemlerdeki muhtemel hareketlerin genişliği için gereklidir.

Esneklik egzersizi

Dirençli egzersiz

Denge egzersizi

Duruş egzersizi

Baskı egzersizi

Açıklama:

Esneklik egzersizi; esneklik eklemlerdeki muhtemel hareketlerin genişliği anlamında kullanılır. Vücutta pek çok eklem bulunmaktadır. Bu eklemlerden bazıları hareketi olmayan (oynamayan), bazıları çok az hareketi (yarı oynar) olan ve bazıları ise hareketi olan (oynar) eklemlerdir. Özellikle uzuvlardaki eklemler hareketli eklemlerdir. Örneğin kalça eklemi, diz eklemi, omuz eklemi. Yaşlı bireyin günlük yaşam aktivitelerini yapabilmesi için oynar eklemlerinin hareket açıklığı yeterince olmalıdır. Giyinme-soyunma, eğilmekalkma, uzanma, temizlik ve benzeri işler sırasında eklemlerin hareketine ihtiyaç duyulur.

Doğru Cevap: A

Soru 47

......................... kas kuvveti orta yaşla birlikte yavaş yavaş azalma eğilimine girerken yaşlılık döneminde kas kitle kaybıyla kuvvette de azalma belirginleşir. Kas kuvvet ve dayanıklılığı günlük yaşam becerileri sırasında yaşlı bireyin işlevleri için gereklidir.

Postür egzersizi

Dirençli egzersiz

Esneklik egzersizi

Denge egzersizi

Baskı egzersizi

Açıklama:

Dirençli egzersiz; kas kuvveti orta yaşla birlikte yavaş yavaş azalma eğilimine girerken yaşlılık döneminde kas kitle kaybıyla kuvvette de azalma belirginleşir. Kas kuvvet ve dayanıklılığı günlük yaşam becerileri sırasında yaşlı bireyin işlevleri için gereklidir. Yaşlı birey yataktan kalkma ve oturma pozisyonuna gelme, sandalyeden ayağa kalkma, yürüyüş, merdiven inip çıkma gibi pek çok yer değiştirme ve hareket becerisi sırasında iskelet kaslarının kuvvetine ve dayanıklılığına ihtiyaç duyar. Örneğin; sandalyeden ayağa kalkmak isteyen bir yaşlının bu beceriyi yerine getirebilmesi vücut ağırlığının yaklaşık % 45’i kadar bir kuvvete sahip olması gerekir. Şayet alt uzuv kasları (kalça, uyluk ve bacak) yeterli kuvvete sahip değilse sandalyeden ayağa bağımsız kalkamayacaktır. Fizyoterapist tarafından bu yaşlı birey dirençli egzersiz eğitimine alınarak alt uzuv kasları kuvvetlendirilir ve yer değiştirme becerisinde bağımsızlaştırılır. Kasların kuvvet kazanabilmesi için belirli bir dirence karşı hareketi başlatmas

Doğru Cevap: B

Soru 48

Her gün 5000 adımdan daha az adım atan bir birey için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Kısmen aktif bir yaşam biçimine sahiptir.

Yaşam biçimindeki aktiflik düşüktür.

Aktif olmayan bir yaşam biçimine sahiptir.

Aktif bir yaşam biçimine sahiptir.

Oldukça aktif bir yaşam biçimine sahiptir.

Açıklama:

< 5.000 adım: Aktif olmayan yaşam biçimi
5.000 - 7.499 adım: Düşük aktiflik
7.500 - 9.999 adım: Kısmen aktif
10.000 - 12.499 adım: Aktif
≥ 12.500 adım ise Oldukça aktif bir yaşam biçimini gösterir.
Günde 5000 adımdan az atan bir birey düşük aktif bir yaşam biçimine sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdaki sağlık sorunlarından hangisinde egzersiz programı kalıcı olarak uygun değildir?

Psikolojik sağlıkta ani değişim (psikoz)

Eklem iltihabı (kontrol altında)

Son üç ayda beyin kanaması

Tıkacı akciğer hastalığı, astım

Kalp yetmezliğinin ileri evresi

Açıklama:

Psikolojik sağlıkta ani değişim (psikoz) probleminde geçici yasak, eklem iltihabı (kontrol altında) yasak yoktur.Son üç ayda beyin kanaması probleminde geçici yasak, tıkacı akciğer hastalığı, astımda ise yasak yoktur.
Kalp yetmezliğinin ileri evresi problemi yaşanıyorsa, egzersiz programı kalıcı olarak yasaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi aerobik egzersizi yapılmaması gereken durumlardandır?

İstirahat kalp hızının dakikada 100 atım’dan fazla olması

Eklem bütünlüğünün bozulduğu durumlarda (örneğin çıkık, bağ yaralanması)

Kas, tendon, bağ gibi yumuşak doku şikâyeti olanlar

Esneklik sırasında ağrı şikâyeti olan bireylerde (örneğin bel ağrısı)

Esneklik sırasında iğnelenme, karıncalanma veya hissizliğin olduğu durumlar (örneğin sinir dokusuna ilişkin belirtiler)

Açıklama:

Aerobik egzersizlerin yapılmaması gereken durumlar;
• İstirahat kalp hızının dakikada 100 atım’dan fazla olması
• Büyük tansiyonun 200 mmHg’den yüksek olması
• Küçük tansiyonun 120 mmHg’den yüksek olması
• Kontrol altında olmayan kalp hastalıkları
• Baş dönmesi, mide bulantısı, aşırı terleme, kusma belirtileri
• Suda yapılan aerobik egzersizlerde açık yarası olanlar havuza alınmamalıdır
• Suda yapılan aerobik egzersizlerde deride mantar ve alerjik reaksiyon gelişenler havuza alınmamalıdır.
İstirahat kalp hızının dakikada 100 atım’dan fazla olması durumda aerobik egzersizi yapılmamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdaki hastalıklardan hangisi morbidite (süreğen-kronik) hastalıklardan biri değildir?

Reflü

Şeker

Hipertansiyon

Osteoporoz

Felç

Açıklama:

Hipertansiyon, felç, kalp yetmezliği osteoporoz, romatizmal hastalıklar, göz hastalıkları, şeker vb. hastalıklar süreğen hastalıklardır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

I: Bireyin sosyal etkileşimlerini sürdürmesi
II: Bireyin üretkenliğini sürdürmesi
III: Bireyin fiziksel işlevlerini sürdürmesi
Başarılı bir yaşlanma modelinin ögeleri yukarıdakilerden hangisi ya da hangileridir?

I, II ve III

II ve III

I ve II

I ve III

Yalnız III

Açıklama:

Başarılı yaşlanma modelinin temel ögeleri incelendiğinde ögelerden birisi yüksek fiziksel işlevleri sürdürmek bir diğeri ise sosyal ve üretken aktiviteleri sürdürmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

I: Kalp çalışma hızı
II: Solunum kapasitesi
III: Zeka düzeyi
IV: Sinir iletim hızı
Yaşlanma ile birlikte bireylerin yukarıda sıralanan işlevlerden hangisi ya da hangilerinde azalma gözlenir?

I, II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I ve IV

II ve III

Açıklama:

İlerleyen yaşla birlikte kalp hızı, sinir iletim hızı (yaklaşık % 15 düşüş), solunum kapasitesi (yaklaşık % 60 düşüş) gibi vücudun fizyolojik işleyişinde değişimler ve düşüşler meydana gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdaki yapılardan hangisi vücudun esnekliğinde doğrudan etkili değildir?

Boy uzunluğu

Kan damarları

İskelet kasları

Eklem kapsülü

Lenf damarları

Açıklama:

Esneklik; iskelet kasları, deri, sinir, kan ve lenf damarları, eklem kapsülü ve bağları içeren vücudun bu yumuşak dokuları bireylerin esnekliğini belirleyici olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıda verilen yargılarıdan hangisi veya hangileri yaşlanma süreci ile birlikte görülen değişiklikler arasında yer alır?
I. Omurga yapısında değişiklik
II. Oynar eklem açıklığında azalma
III. Kas kuvvetinde azalma

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız I

Yalnız II

Açıklama:

Yaşlılık döneminde kasları oluşturan kas liflerinin yapısal sorunları ilerleyen süreçte kas liflerinde geriye dönüşü olmayan kas kitle kaybına ve buna bağlı olarak kas kuvvet ve dayanıklılık kayıplarına dönüşmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki yaşlılarda günlük yaşamda görülen hareket ve fiziksel performansta düşüşten sorumlu mekanizma sadece kas kitle ve kuvvet kaybı değildir.
Yaşlanma süreci ile birlikte yumuşak dokuların uzunluğu ve vücuttaki oynar eklemlerin hareket açıklığı azalma gösterir. Yaşla birlikte omurga yapısında da değişiklikler görülmeye başlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

"............ ............." ; büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya çıkan herhangi bir vücut hareketidir.
Yukarıdaki tanımda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

Fiziksel aktivite

Spor

Egzersiz

Fiziksel uygunluk

Fiziksel hareketlilik

Açıklama:

Fiziksel aktivite; büyük iskelet kaslarının kasılması ve enerji tüketimi sonucu ortaya çıkan herhangi bir vücut hareketidir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların fiziksel uygunluk durumlarının değerlendirilmesinde bakılan günlük yaşam alanlarından biri değildir?

Bireyin yorulmadan bilişsel aktiviteleri yerine getirmesi

Bireyin yorulmadan sosyal aktivitelerini yerine getirmesi

Bireyin beslenme aktivitelerini yorulmadan yerine getirmesi

Bireyin ev içi aktiviteleri yorulmadan yerine getirmesi

Bireyin yorulmadan merdiven inip çıkması

Açıklama:

Fiziksel uygunluk; gün içerisinde temel ve ileri günlük yaşam becerilerini (öz bakım, giyinme, beslenme, yürüme, merdiven inip-çıkma, alış veriş yapma, ev içi ve dışı diğer aktiviteler) yorgunluk olmadan yapabilme, sosyal yaşama katılım ve hobileri için hâlâ enerjisinin kalması yeteneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

I: Estetik
II: Psikolojik
III: Fizyolojik
IV: Sosyal
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fiziksel egzersizin yararlı olduğu alanlardır?

II, III ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

II ve III

I ve IV

Açıklama:

Fiziksel aktivitenin yararlı olduğu temel alanlar aşağıda sıralanmaktadır.
• Fizyolojik
• Psikolojik
• Sosyal

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin kısa dönem psikolojik yaralarından biridir?

Düzenli fiziksel aktivite stres ve endişeyi azaltabilir.

Fiziksel aktivite uyku kalitesini ve miktarını artırır.

Doğru fiziksel eğitim sonrası kalp-dolaşım ve solunum sistemi daha verimli çalışır.

Fiziksel aktivite nesiller arası etkileşime ve paylaşıma fırsat sağlayarak genç bireylerle olan bütünleşmeye katkı sunar.

Fiziksel aktivite kan şekeri seviyesini düzenlemeye yardımcı olur.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin uzun dönemli sosyal yararlarından biri değildir?

Bilişsel gelişme

Yeni arkadaş edinme

Sosyal ağları genişletme

Bütünleşmeyi geliştirme

Nesiller arası etkileşimi güçlendirme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

65 yaş üstü bireylerin yaklaşık yüzde kaçı her yıl düşmektedir?

10%

20%

30%

40%

50%

Açıklama:

65 yaş üstü bireylerin yaklaşık % 30’u her yıl düşme yaşarken bu yaşlıların yaklaşık % 50’si de birden fazla düşme şikâyetine sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Görme işlevini oluşturan unsurlardaki değişiklikler denge kaybı ve düşme oluşumuyla ilişkilidir. Yaşla birlikte değişen görme unsurları arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?

Görme Keskinliğinde Azalma

Göz Uyum Yeteneğinde Azalma

Renk Algılamada Azalma

Işığa Duyarlılıkta Azalma

Derinlik Algısında Azalma

Açıklama:

Görme işlevini oluşturan unsurlardaki değişiklikler denge kaybı ve düşme oluşumuyla ilişkilidir. Yaşla birlikte değişen görme unsurları:

Görme Keskinliğinde Azalma
Kontrast Hassasiyetinde Yetersizleşme
Göz Uyum Yeteneğinde Azalma
Görme Alanında Azalma
Karanlığa Uyum Yeteneğinde Azalma
Renk Algılamada Azalma
Işığa Duyarlılıkta Artış(Göz Kamaşması)
Derinlik Algısında Azalma

Doğru Cevap: D

Soru 3

Dengeye ilişkin merkezî sinir sistemine geri bildirimde bulunan Vestibuler sistem aşağdakilerden hangisi vasıtasıyla beyine bilgiler gönderir?

göz dış ortamda olup bitenler hakkında

iç kulaktaki anatomik yapılar vasıtasıyla

kas yapısındaki reseptörler vasıtasıyla

eklem yapısındaki reseptörler vasıtasıyla

tendon yapısındaki reseptörler vasıtasıyla

Açıklama:

Dengeye ilişkin merkezî sinir sistemine geri bildirimde bulunan sorumlu merkezler; vestibuler sistem, görme organı ve proprioseptif sistemdir. Vestibuler sistem iç kulaktaki anatomik yapılar (semisirküler kanal ve otolit) baş-boyun pozisyonu hakkında, görme organı göz dış ortamda olup bitenler hakkında, proprioseptif sistemde vücuttaki kas, eklem, tendon (kasın kemiğe yapıştığı bölge, kasın uzantısı) gibi yapılardaki reseptörler vasıtasıyla vücudun bölümleri arasındaki iletişim ve hareketler hakkında beyine sürekli bilgiler gönderir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Yaşlanmaya bağlı proprioseptif sistemde 75 yaş sonrası bireylerde yüzde kaç oranında azalma görülmektedirr?

10%

20%

30%

40%

50%

Açıklama:

Yaşlanmaya bağlı olarak vücudun yukarıda sıralanan alt sistem ve yapılarındaki işlev gerilemeleri (örneğin proprioseptif sistemin beyne gönderdiği titreşim hissine ilişkin bilgi 60 yaş sonrası % 10 azalırken 75 yaş sonrası % 50 azalma eğilimi göstermektedir) bireylerin denge performansını azaltarak düşme eğilimlerini artırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Yaşlılarda düşmeye bağlı en sık karşılaşılan kırıklar aşağıdakilerden hangisidir?

Kafatası

Parmak

Omuz

Kalça

Ayak

Açıklama:

En sık karşılaşılan kırıklar, ön kol kemiği kırığı (radius uç bölgesi) diğer bir ifade ile colles’ kırığı ve kalça kemiği (femur) kırığıdır. Ön kol kemiği kırığı kol dışa doğru ve el üzerine düşme sonucu gerçekleşir (özellikle kaygan zeminde ortaya çıkan denge kaybı sırasında gerçekleşen düşme durumlarında). Kalça üzerine düşme sonucu gerçekleşen femur kırıklarının görülme sıklığı 65 yaş sonrası bireylerde keskin bir yükseliş eğilimi göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Düşme sonrası hareketsizliğe bağlı sağlık sorunları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

İdrar yolları enfeksiyonu

Kas kitlesi ve kuvvetinde kayıplar

Beyincik atrofisi

Depresyon

Sindirim faaliyetlerinde yavaşlama

Açıklama:

Düşme sonrası hareketsizliğe bağlı sağlık sorunları;

Kirli kanın kalbe dönüşünü sağlayan toplardamarlarda tıkanıklık sorunları
Uzun süreli yatmaya bağlı basınç yaraları
Cilt dokusunun esneklik yeteneğinde azalma
İdrar yolları enfeksiyonu
Akciğerlerde viral veya bakteriyel enfeksiyon
Kas kitlesi ve kuvvetinde kayıplar
Eklemlerin hareket genişliğinde kalıcı kayıplar
Kasların uzama yeteneğinde azalma
Depresyon
Sindirim faaliyetlerinde yavaşlama
Bağımsız hareket etme yeteneğinde azalma

Temel günlük yaşam becerlerinde (giyinme, temizlik vb.) bağımlılık

Ayağa kalkmada güçlük, baş dönmesi ve yeniden düşme

Doğru Cevap: C

Soru 7

Yaşlı bireylerde denge kaybına yol açan olası sağlık problemlerinin erken tedavisi
Bireylerin yaşlanma sürecinde ortaya çıkan vücut yapı ve işlevlerindeki kayıpların ortaya çıkarılması
Yaşlı bireyin gelecekte olası düşme durumuna ilişkin risklerin belirlenmesi
Yaşlı bireyin denge kaybı ve düşme riskine yönelik bir müdahale ve bakım planının ortaya çıkarılması
Yaşlı bireyin yaşadığı çevrede düşmeye yol açan muhtemel fiziksel risklerin tespit edilmesi ve yaşam alanlarının yeniden düzenlenmesine fırsat sağlanması
Yaşlı bireyin kullandığı ilaçlara bağlı denge kayıpları, düşme riskinin tespiti ve buna yönelik gerekli ilaç düzenlemelerinin yeniden yapılma imkânı sağlanması

bakımından önemlidir.

I,II,III,IV ve V

I,II,III,IV ve VI

II,III,IV,V

I,II,IV,V ve VI

II,III,IV,V ve VI

Açıklama:

Yaşlı bireylerde denge ve düşmeye ilişkin değerlendirmelerin yapılması pek çok değerli bilgi sağlaması nedeniyle önemlidir. Değerlendirme ile elde edilen bilgiler;
• Yaşlı bireylerde denge kaybına yol açan olası sağlık problemlerinin fark edilmesi
• Bireylerin yaşlanma sürecinde ortaya çıkan vücut yapı ve işlevlerindeki kayıpların ortaya çıkarılması
• Yaşlı bireyin gelecekte olası düşme durumuna ilişkin risklerin belirlenmesi
• Yaşlı bireyin denge kaybı ve düşme riskine yönelik bir müdahale ve bakım planının ortaya çıkarılması
• Yaşlı bireyin yaşadığı çevrede düşmeye yol açan muhtemel fiziksel risklerin tespit edilmesi ve yaşam alanlarının yeniden düzenlenmesine fırsat sağlanması
• Yaşlı bireyin kullandığı ilaçlara bağlı denge kayıpları, düşme riskinin tespiti ve buna yönelik gerekli ilaç düzenlemelerinin yeniden yapılma imkânı sağlanması bakımından önemlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Yaşlılar için oluşturulan güvenlik kontrol listesinde aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Ev içi aydınlatma

Yatak yüksekliği

Banyo eşik yüksekliği

Banyo su ısısı

Yaşlı bireyin kullandığı terlik ve ayakkabının özellikleri

Açıklama:

Yaşlı için güvenlik kontrol listesinin oluşturulması önemlidir. Bu kontrol listesinde ortamla ilgili çeşitli unsurlar sorgulanır. Bunlar;• Ev içi aydınlatma• Zemin özelliği (parke, halı, sentetik vb.)• Banyo ve tuvalette tutunma barları ve kavramaya uygunluğu • Merdivenlerde tırabzan bulunması ve kavramaya uygunluğu • Yatak yüksekliği• Banyo eşik yüksekliği
Banyo küvet ve duşa kabin giriş-çıkışı• Banyo zemini• Bina giriş-çıkışı (merdivenlerde basamak yüksekliği ve rampa eğimi)• Yaşlı bireyin kullandığı terlik ve ayakkabının özellikleri olup Banyo suyu’nun ısısı liste de yer almamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdaki sorulardan hangisi Yaşlı bireyin temel günlük yaşam becerilerine ilişkin düşme korkusu yaşayıp yaşamadıklarını öğrenmek bakımından uygun değildir?

Elbiseleri giyip-çıkarma işlemi sırasında düşme korkunuz var mı?

Son zamanlarda kullanılan ilaçlarda değişiklik oldu mu?

Sandalyeden kalkarken veya otururken düşme korkunuz var mı?

Merdiven inip çıkarken düşme korkunuz var mı?

Kalabalık içerisinde yürürken düşme korkunuz var mı?

Açıklama:

Yaşlı bireyin temel günlük yaşam becerilerine ilişkin düşme korkusu bireye sorulmalıdır. Örneğin;

Elbiseleri giyip-çıkarma işlemi sırasında düşme korkunuz var mı?
Banyoda duş alma veya banyo yapma sırasında düşme korkunuz var mı?
Sandalyeden kalkarken veya otururken düşme korkunuz var mı?
Merdiven inip çıkarken düşme korkunuz var mı?
Yukarı yürürken ve aşağı eğimli bir yerde yürürken düşme korkunuz var mı?
Yataktan kalkarken veya otururken düşme korkunuz var mı?
Kalabalık içerisinde yürürken düşme korkunuz var mı?

Doğru Cevap: B

Soru 10

Tai Chi eğitimi Yaşlı hastalara genellikle hangi amaç için verilmektedir?

Yürüyüş eğitimi

Esneklik egzersizi

Eklem hareketi

Denge eğitimi

Kas kuvvetlendirme

Açıklama:

Tai Chi yaşlı bireylerde düşmeyi azaltmada başarılı olabilir. Tai Chi, denge eğitiminin bir parçası olarak haftalık seanslar içerisine yerleştirilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde denge kayıplarına ilişkin vücutta meydana gelen değişikliklerden biri değildir?

Kontrast hassasiyetinde yetersizleşme

Solunum fonksiyonlarında zayıflama

Göz uyum yeteneğinde azalma

Karanlığa uyum yeteneğinde azalma

Renk algılamada azalma

Açıklama:

Solunum fonksiyonlarında zayıflama

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin düşmesinde içsel risk faktörlerinden biridir?

Düzgün olmayan zemin

Uygun olmayan ayakkabı

Güneş yansıması

Baş dönmesi

Yetersiz aydınlatma

Açıklama:

Baş dönmesi içsel faktörlerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi düşme sonrası hareketsizliğe bağlı sağlık sorunlarından biri değildir?

Cilt dokusunun esneklik yeteneğinde azalma.

İdrar yolları enfeksiyonu

Görme yeteneğinde azalma

Kasların uzama yeteneğinde azalma.

Depresyon

Açıklama:

Görme yeteneğinde azalma

Doğru Cevap: C

Soru 14

Özellikle yaşlı için güvenlik kontrol listesinin oluşturulması önemlidir. Bu kontrol listesinde ortamla ilgili hangi unsur sorgulanmaz?

Zemin özelliği

Yatak yüksekliği

Banyo eşik yüksekliği

Bina giriş-çıkışı

Ortamın alan büyüklüğü

Açıklama:

Bu kontrol listesinde ortamla ilgili çeşitli unsurlar sorgulanır. Bunlar;
• Ev içi aydınlatma
• Zemin özelliği (parke, halı, sentetik vb.)
• Banyo ve tuvalette tutunma barları ve kavramaya uygunluğu
• Merdivenlerde tırabzan bulunması ve kavramaya uygunluğu
• Yatak yüksekliği
• Banyo eşik yüksekliği
• Banyo küvet ve duşa kabin giriş-çıkışı
• Banyo zemini
• Bina giriş-çıkışı (merdivenlerde basamak yüksekliği ve rampa eğimi)
• Yaşlı bireyin kullandığı terlik ve ayakkabının özellikleri
Ortamın alan büyüklüğü

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi denge kaybı ve düşme riski olan yaşlılarda ön plana çıkan sağaltıcı egzersizlerden biri değildir?

Kas kuvvetlendirme

Yürüyüş eğitimi

Denge eğitimi

Eklem hareketi

Kişisel temizlik eğitimi

Açıklama:

Denge kaybı ve düşme riski olan yaşlılarda sağaltıcı egzersizler olarak kas kuvvetlendirme, yürüyüş eğitimi, denge eğitimi, eklem hareketi veya esneklik egzersizleri ön plana çıkmaktadır.
kişisel temizlik eğitimi

Doğru Cevap: E

Soru 16

Rehabilitasyonel yaklaşımlar içerisinde dengeyi artırıcı ve düşme riskini azaltmaya yönelik ne çeşit bir ayakkabı tercih edilmelidir?

Topuk yüksekliği orta ve ince topuklu

Topuk yüksekliği az ve ince burunlu

Topuk yüksekliği fazla ve geniş tabanlı

Topuk yüksekliği az ve taban teması az

Topuk yüksekliği az ve taban teması geniş

Açıklama:

Rehabilitasyonel yaklaşımlar içerisinde dengeyi artırıcı ve düşme riskini azaltmaya yönelik ayakkabı kullanımı önemli bir yer tutmaktadır. Topuk yüksekliği az ve taban teması geniş bir ayakkabı tercih edilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi denge kaybı ve düşme riskine yönelik çevresel müdahalelerden değildir?

Kaymaz şerit bantları zemine yapıştırmak

Floresan ışık kullanmak

Kaygan olmayan masa zemini tercih etmek

Ortamı sık sık havalandırmak

Merdivenlerden 30cm uzağa tırabzan yerleştirmek

Açıklama:

Ortamı sık sık havalandırmak

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde düşme korkusunu azaltmaya yönelik davranışsal stratejiler arasında yer alır?

Sosyal medya kullanımını teşvik etmek

Toplu taşıma araçlarını kullanmaktan sakındırmak

Düzenli göz muayenesi ve ihtiyaç varsa gözlüğe teşvik etmek

Kalabalık ortamlardan uzak durmasını teşvik etmek

Klima kullanmaya teşvik etmek

Açıklama:

Yaşlı bireylerde düşme korkusunu azaltmaya yönelik davranışsal stratejiler; yaşlı bireyin yaşadığı denge kaybı ve düşme riskine yönelik uzman hekime başvurması ve düzenli şekilde sağlık kontrolünden geçmesi istenmelidir. Düşme riskini azaltmaya yönelik kullandığı ilaçların yan etkilerini öğrenmeli, yaşlı birey denge kaybı ve düşme riskinde alkol kullanımının etkisini kavramalı, denge kaybı ve düşme olaylarına ilişkin tutulan kayıtları uzman hekime aktarmalı, düzenli göz muayenesi ve ihtiyaç varsa gözlük kullanmalıdır.
Düzenli göz muayenesi ve ihtiyaç varsa gözlüğe teşvik etmek

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi kırılgan yaşlı bireylerde dengeyi geliştirmeye yönelik yaklaşımlardan biri değildir?

Kas kuvvetlendirme egzersizleri

Solunum egzersizleri

Alt uzuvlarda ayak parmaklarına yönelik kuvvetlendirme egzersizleri

Değişik yer zeminleri üzerinde farklı hızlarda yürüyüş eğitimi

Yürüyüş eğitimi

Açıklama:

Solunum egzersizleri

Doğru Cevap: B

Soru 20

Yaşlı bireylerde denge problemleri ve düşmeye yönelik nasıl bir müdahale stratejisi gereklidir?

İçsel

Dışsal

Bütüncül

Fonksiyonel

Bilişsel

Açıklama:

Yaşlı bireylerde denge problemleri ve düşme sıkça karşılaşılan sorunlardan olup, bu sorunun altında genellikle tek bir neden olmayıp çoklu nedenlere yönelik bütüncül bir müdahaleye gereksinim vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi yaş ile birlikte değişen görme kusurlarından biri değildir?

Görme keskinliğinde azalma

Kontrast hassasiyetinde yetersizleşme

Göz uyum yeteneğinde azalma

Işığa duyarlılıkta azalış

Görme alanında azalma

Açıklama:

Işığa duyarlılıkta azalış

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Vestibuler sistemin sorumlu olduğu bölgelerden birisidir?

Kas

Eklem

Tendon

Lif

İç kulaktaki anatomik yapılar

Açıklama:

İç kulaktaki anatomik yapılar

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi sağlıkla ilgili değişikliktir?

Görme keskinliğinde azalma

Merkezî sinir sisteminde koordinasyon kaybı

Katarakt

Kalp-dolaşım sisteminde basınç değişikliği refleksinde azalma

Zihinsel faaliyetlerde azalma

Açıklama:

Katarakt sağlıkla ilgili bir değişikliktir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yaşla ilgili değişikliktir?

Kontrast hassaslıkta azalma

Diyabetik retinopati

Beyincik atrofisi

Depresyon

Sinir kanalında daralma

Açıklama:

Kontrast hassaslıkta azalma yaş ile ilgili bir değişikliktir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi düşmeye ilişkin dışsal risk faktörleri arasında yer almaz?

Düzgün olmayan zemin

Yetersiz aydınlatma

Uygun olmayan ayakkabı

Kaygan yüzey

Düşme korkusu

Açıklama:

Düşme korkusu içsel bir faktördür.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin uzun süre hareket etmeme sonucunda ortaya çıkan sağlık sorunlarından biri değildir?

İdrar yolları enfeksiyonu

Akciğerlerde viral veya bakteriyel enfeksiyon

Multiple skleroz

Depresyon

Sindirim faaliyetlerinde yavaşlama

Açıklama:

Multile skleroz düşme sonucu oluşan sağlık sorunudur.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi çok kırılgan yaşlı bireylerde ayakta durmaya yönelik bir egzersizdir?

Düz bir hat üzerinde yavaş hızda adımlama çalışması

Yürüyüş sırasında ani durma ve tekrar yürümeye başlama komutları ile eğitim

Yürüyüş sırasında ikinci bir eylemin yapılması

Tai Chi uyarlanmış egzersizler

Kas kuvvetlendirme egzersizleri

Açıklama:

Düz bir hat üzerinde yavaş hızda adımlama çalışması ayakta durmaya yönelik bir egzersizdir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi denge kaybı ve düşme riskini azaltan çevresel uyarlamalardan biri değildir?

Kaygan ve ıslak zeminlerde yürüyüşten kaçınma

Florasan ışık kullanılmamalı

Sabit ve dengesiz masalar tercih edilmemeli

Merdivenlerden 30 cm uzağa tırabzan yerleştirilmeli

Banyo ve koridorlarda aydınlatma 2-3 kat arttırılmalı

Açıklama:

Florasan ışık kullanılmalı

Doğru Cevap: B

Soru 29

Yaşlı bireyin kendi vücut ağırlığını kullanarak yaptığı egzersize ne denir?

Kalistenik egzersiz

Yer çekimine karşı hareket

Esneklik egzersizleri

Terapatik egzersizler

Kas kuvvetlendirme egzersizi

Açıklama:

Kalistenik egzersiz, yaşlı bireyin kendi vücut ağırlığını kullanarak direnç oluşturmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi düşmeye ilişkin içsel risk faktörleri arasında yer alır?

Merdiven ve basamak kenarı

Parkinson hastalığı

Yüksek veya uzak bir yere uzanma gibi riskli aktiviteler

Yetersiz aydınlatma

Güneş yansıması

Açıklama:

Parkinson hastalığı içsel risk faktörleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Yaşlanma sürecinde vücutta pek çok sistemde ve anatomik yapıda değişiklikler meydana gelmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yaşla birlikte değişen bir görme unsuru değildir?

Işığa duyarlılıkta artış

Görme alanında azalma

Derinlik algısında artış

Görme keskinliğinde azalma

Renk algılamada azalma

Açıklama:

Görme işlevini oluşturan unsurlardaki değişiklikler denge kaybı ve düşme oluşumuyla ilişkilidir. Yaşla birlikte değişen görme unsurları; görme keskinliğinde azalma, Kontrast hassasiyetinde yetersizleşme, göz uyum yeteneğinde azalma, görme alanında azalma, karanlığa uyum yeteneğinde azalma, renk algılamada azalma, ışığa duyarlılıkta artış ve derinlik algısında azalmadır. Doğru cevap C.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi vücuttaki kas, eklem, tendon gibi yapılardaki reseptörler vasıtasıyla vücudun bölümleri arasındaki iletişim ve hareketler hakkında beyine sürekli bilgiler gönderen yapıdır?

Proprioseptörler

Vestibüler sistem

Otolit

Semisürküler kanal

Göz

Açıklama:

Proprioseptif sistemde vücuttaki kas, eklem, tendon (kasın kemiğe yapıştığı bölge, kasın uzantısı) gibi yapılardaki reseptörler vasıtasıyla vücudun bölümleri arasındaki iletişim ve hareketler hakkında beyine sürekli bilgiler gönderir. Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 33

İnsanlarda ilerleyen yaşla birlikte kas iskelet sisteminde aşağıdaki değişikliklerden hangisi meydana gelir?

Parkinson hastalığı

İnsomniya

Yer çekimine dirençte atrış

Kasların kuvvetinde azalma

İlaç bağımlılığı

Açıklama:

İlerleyen yaşla birlikte kasın uzantısı tendonlar ve eklem yüzlerini bir arada tutan bağlarda yapısal değişiklikler, omurlar arasında yer alan disklerin içerisindeki sıvımsı dokunun azalarak disklerin incelmesi ve düzleşmesi, gövde kaslarının kas tonusu ve kuvvetindeki azalma ve yerçekimi etkisi sonucu omurga yapısın kamburlaşması gibi değişiklikler görülmektedir. Doğru cevap D.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi düşmeye ilişkin dışsal risk faktörlerinden biridir?

Alkol tüketimi

Azalmış titreşim hissi

Güneş yansıması

Düşme korkusu

Glukom

Açıklama:

Düşmeye ilişkin dışsal risk faktörleri; düzgün olmayan zemin, kaygan yüzey, yetersiz aydınlatma, uygun olmayan ayakkabı, güneş yansıması, merdiven ve basamak kenarı, yüksek veya uzak bir yere uzanma gibi riskli aktivitelerdir. Doğru cevap C.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Düşmeye bağlı kırıklar tüm yaralanmalar içerisinde yaklaşık % 5 iken tüm düşmelerin yaklaşık % 10’u ise kırığın olmadığı yaralanmalarla sonuçlanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu yaralanmalardan biri değildir?

Beyincik atrofisi

Kafa yaralanmaları

Şişlik ve morarma

Eklem çıkıkları

Kas içi kanamalar

Açıklama:

Düşmeye bağlı olarak Kafa yaralanmaları, şişlik ve morarma, eklem çıkıkları ve kas içi kanamalar görülür. Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi düşmeye bağlı hareketsizlik sonucu oluşan bir sağlık sorunudur?

Fiziksel aktivite düzeyinde artış

Dinlenik kalp atıp hızında azalma

Gözlük derecesinde artış

Kas esnekliğinde artış

İdrar yolları enfeksiyonu

Açıklama:

Düşme sonrası hareketsizliğe bağlı sağlık sorunları; kirli kanın kalbe dönüşünü sağlayan toplardamarlarda tıkanıklık sorunları, uzun süreli yatmaya bağlı basınç yaraları, cilt dokusunun esneklik yeteneğinde azalma, idrar yolları enfeksiyonu, akciğerlerde viral veya bakteriyel enfeksiyon, kas kitlesi ve kuvvetinde kayıplar, eklemlerin hareket genişliğinde kalıcı kayıplar vb. Doğru cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde düşme korkusunu azaltmaya yönelik davranışsal stratejilerden biridir?

Hareket kapasitesi azalmış bireylerin düşme için daha riskli olduğunun hatırlatılması

Denge ve koordineli hareket için egzersiz eğitiminin öneminin aktarılması

Düşme sonrası kalça kırığını önlemede kalça pedi kullanımı tartışılması

Dengeli hareket etmede uygun ayakkabı kullanımının önemi tartışılma

Denge kaybı ve düşme olaylarına ilişkin tutulan kayıtları uzman hekime bildirilmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 38

Yaşlı bireylerde denge ve düşmeye ilişkin değerlendirmesiyle aşağıdaki bilgilerden hangisi elde edilebilir?

Bireyin maksimal kassal kuvvetinin tespit edilmesi

Bireyin gelecekte olası düşme durumuna ilişkin risklerin belirlenmesi

Bireyin fiziksel uygunluk düzeyini saptama

Bireyin yaşadığı çevrenin psikolojik durumuna etkisinin belirlenmesi

Bireyin tüm sağlık problemlerine tanı konulması

Açıklama:

Yaşlı bireylerde denge ve düşmeye ilişkin değerlendirmesiyle; yaşlı bireylerde denge kaybına yol açan olası sağlık problemlerinin fark edilmesi, bireylerin yaşlanma sürecinde ortaya çıkan vücut yapı ve işlevlerindeki kayıpların ortaya çıkarılması, yaşlı bireyin gelecekte olası düşme durumuna ilişkin risklerin belirlenmesi, yaşlı bireyin denge kaybı ve düşme riskine yönelik bir müdahale ve bakım planının ortaya çıkarılması gibi bilgiler elde edilebilir. Doğru cevap B.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıda verilen düşmeye ilişkin içsel risk faktörlerinden hangisi sağlıkla ilişkili bir değişkendir?

Vestibuler saçlı hücre kaybı

Düşme korkusu

Vestibulooküler reflekste değişim

Pozisyonel vertigo

Vestibuler sinir lif kaybı

Açıklama:

Vestibuler saçlı hücre kaybı, düşme korkusu, vestibulooküler reflekste değişim, vestibuler sinir lif kaybı yaşla ilişkili değişkenlerdir. Şıklar arasında yalnızca D- Pozisyonel vertigo sağlıkla ilişkili değişkendir. Doğru cevap D.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Denge kaybı ve düşme risklerine ilişkin zamanında yeterli müdahale yapılmaması durumunda aşağıdakilerden hangisi olması beklenmez?

Bireylerin düşme korkusu yaşamaları

Eklem hareket açıklığında artış

Zamanla fiziksel aktivite düzeylerinde azalma

Yaşlanma ile birlikte görülen değişikliklerde hızlanma

Sağlık üzerinde olumsuz etkilere neden olma

Açıklama:

Denge kaybı ve düşme risklerine ilişkin zamanında yeterli müdahale yapılmaması durumunda kassal esneklik ve dolayısıyla eklem hareket açıklığında düşüşler beklenir. Doğru cevap B.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Yaşlı bireylerde denge kayıpları ve düşmeyle ilişkili olabilecek değişiklikler vücutta en sık hangi sistemlerde görülmektedir?
I. Görmede
II. Nörolojik sistemde
III. Kalp-damar sisteminde
IV. Kas iskelet sisteminde
V. Sindirim sisteminde

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Hepsi

Açıklama:

Yaşlanma sürecinde vücutta pek çok sistemde ve anatomik yapıda değişiklikler meydana gelerek yaşlı bireylerde denge kayıpları ve düşme riskine yol açmaktadır. Denge kayıpları ve düşmeyle ilişkili olabilecek değişiklikler vücutta en sık görmede, nörolojik ile kalp- damar ve kas-iskelet sisteminde gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Yaşla birlikte giderek artan, farklı uzaklıktaki nesnelere net bir biçimde odaklanamamayla başlayan ve denge kaybına yol açan değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Görme keskinliğinde azalma

Kontrast hassasiyetinde yetersizleşme

Göz uyum yeteneğinde azalma

Görme alanında azalma

Karanlığa uyum yeteneğinde azalma

Açıklama:

Göz uyum yeteneğinde azalma; göz uyum yeteneği, gözün değişik mesafelerdeki nesnelerin keskin şekillerini bağımsız olarak seçmeye kendisini alıştırma becerisidir. Yaşla birlikte gözün bu yeteneği azalır ve farklı uzaklıktaki nesnelere net bir şekilde odaklanamamayla başlanır. Zaman içerisinde gelişen gözün uyum gücü başlangıçta yakın görüşü etkilemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi dengeye ilişkin merkezi sinir sistemine geri bildirimde bulunan sorumlu merkezlerdir?
I. Pilor Sistem
II. Göz
III. Vestibuler Sistem
IV. Kardia Sistem
V. Propioseptif Sistem

I, II, III

III, IV, V

I, IV, V

I, II, V

II, III, V

Açıklama:

Denge: Vücudun ağırlık merkezini durağan veya hareket hâlindeyken vücudun destek noktaları (örneğin ayaklar) arasında tutabilme becerisidir. Vücudun denge hâlini ve duruşunu koruyabilmesi için vücut içi ve dışından beyin sürekli düzenli bilgi alır. Dengeye ilişkin merkezî sinir sistemine geri bildirimde bulunan sorumlu merkezler; vestibuler sistem, görme organı ve proprioseptif sistemdir. Vestibuler sistem iç kulaktaki anatomik yapılar (semisirküler kanal ve otolit) baş-boyun pozisyonu hakkında, görme organı göz dış ortamda olup bitenler hakkında, proprioseptif sistemde vücuttaki kas, eklem, ten- don (kasın kemiğe yapıştığı bölge, kasın uzantısı) gibi yapılardaki reseptörler vasıtasıyla vücudun bölümleri arasındaki iletişim ve hareketler hakkında beyine sürekli bilgiler gönderir. Bu üç sistemin topladığı bilgileri kişinin sinir sistemine düzenli ve entegre olarak yönlendirmesi denge durumunun sürdürülmesi için önemlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangilerinin aynı anda söz konusu olması yaşlı bireylerde denge kaybını ve düşme riskini daha fazla tetiklemektedir?
I. Diyabet
II. Depresyon
III. Nörolojik hastalıklar
IV. Uyku bozuklukları
V. Endişe

Hepsi

I, II, V

I, II, IV

I, II, III

I, III, IV

Açıklama:

Yaşla birlikte bir önceki bölümde sıralanan fizyolojik değişiklikler dışında eşlik edebilen süreğen sağlık sorunları (örneğin nörolojik hastalıklar, diyabet, kalça kemiği kırıkları), ilaç kullanımı (örneğin depresyon, endişe, uyku bozuklukları tedavisinde kullanılan ilaçlar ve yan etkileri), yaşlının mevcut sağlık durumu (örneğin aktif yaşlı, kırılgan yaşlı, yeni bir hastalık teşhisi, huzurevinde gözlem gereken yaşlı veya bakım ve rehabilitasyon merkezinde sağlık ve bakım hizmeti alan yaşlı) ve yaşlının yaşadığı fiziksel ortamda da denge kaybı ve düşme için risk oluşturmaktadır. Yukarıda belirtilen risk faktör gruplarının yaşlı bireyde aynı anda söz konusu olması denge kayıpları ve düşme riskini daha fazla tetiklemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde düşmeye ilişkin içsel risk faktörlerinden biri değildir?

Azalmış iki nokta ayrımı

Uygun olmayan ayakkabı

Parkinson hastalığı

Meniere hastalığı

Depresyon

Açıklama:

Yaşlılarda görülen yaşlanmayla ilgili faktörler, gelişen sağlık sorunları, fiziksel aktivite düzeyi, yaşlının yaşam alanı gibi düşmeye ilişkin risk grupları içsel ve dışsal risk faktörleri olarak kategorize edilebilir. B seçeneği dışsal faktörler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi yaşla ilgili değişikliklere bağlı olarak oluşan düşmeye ilişkin içsel risk faktörlerindendir?
I. Felç
II. Katarak
III. Düşme Korkusu
IV. Depresyon
V. Alkol tüketimi

Hepsi

I, II, IV

III

I, V

Açıklama:

Düşmeye ilişkin risk faktörleri içsel faktörler ve dışsal faktörler olarak sınıflandırılmıştır. İçsel faktörler de yaşla ilgili değişikliklere ve sağlıkla ilgili değişikliklere bağlı olarak iki gruba ayrılmıştır. Düşme korkusu yaşla ilgili değişikliklere bağlı olarak oluşan içsel faktörlerden biridir. Felç, katarak, depresyon ve alkol tüketimi ise sağlıkla ilgili değişikliklere bağlı olarak oluşan içsel faktörlerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisinde yaşlı bireylerde dengenin değerlendirilmesi için Romberg ve Fonksiyonel Uzanma Testi uygulanır?
I. Durağan ve hareket halindeyken dengeyi değerlendirme
II. Duyular arası etkileşim ve organizasyon ile dengeyi değerlendirme
III. Vestibuler sisteme özgü değerlendirme
IV. Bireyin günlük yaşamı sırasında denge düzeyine yönelik değerlendirme
V. Kombine denge test bataryaları

II, IV

I, II,V

III, IV, V

Açıklama:

Yaşlı bireylerde dengenin değerlendirilmesine ilişkin çeşitli ölçüm yaklaşımlarından yararlanılmaktadır. Bu ölçüm yaklaşımları; durağan (örneğin romberg testi) ve hareket (örneğin fonksiyonel uzanma testi) hâlindeyken dengeyi değerlendirme, farklı duyuları kullanarak duyular arası etkileşim ve organizasyon ile dengeyi değerlendirme, vestibuler sisteme özgü değerlendirme, bireyin günlük yaşam sırasında denge düzeyine yönelik fonksiyonel değerlendirmeler (örneğin kalk-yürü testi) ve kombine denge test bataryaları olarak sıralanabilir. Yukarıda sıralanan değerlendirme yaklaşımları yaşlı bireylere düzenli olarak ilgili uzmanlar (örneğin fizyoterapist) tarafından uygulanır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde dengeyi koruma ve düşmeyi önlemeye yönelik tıbbi müdahale ve stratejilerdendir?

Kas kuvvetlendirme egzersizleri

Yürüyüş eğitimi

Düzenli tuvalete çıkma programının uygulanması

Denge eğitimi

Eklem hareketi veya esneklik egzersizleri

Açıklama:

Yaşlı bireylerin sağlık sorunları, yaşlanma sürecinin getirdiği değişiklikler ve çevresel faktörlere bağlı olarak gelişebilen denge kayıpları ve düşme sorunlarına yönelik farklı alan uzmanlarının birlikte müdahale ve tedavi hizmetlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Her bir branştaki uzman kendi uzmanlık alanına yönelik müdahaleyi kullanarak altta yatan sorunu azaltma veya uyarlamaya yönelir. Yaşlı bireylerde denge kaybı ve düşme riskini azaltmaya yönelik olarak tıbbi ve rehabilitasyonel müdahale ve stratejilere uygulanmaktadır. Düzenli tuvalete çıkma programının uygulanması tıbbi müdahale ve stratejiler grubunda yer almaktadır. Kas kuvvetlendirme egzersizleri, yürüyüş eğitimi, denge eğitimi ve eklem hareketi veya esneklik egzersizleri rehabilitasyonel müdahale ve stratejiler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi çok kırılgan yaşlı bireylerde dengeyi geliştirmeye yönelik yaklaşımlardan biridir?

Kas kuvvetlendirme egzersizleri

Yürüyüş eğitimi

Ayakta denge geliştirici aktiviteler (gözlem altında)

Aşamalı şekilde güvenli olarak yürüyüş hızını artırma çalışmaları

Düz bir hat üzerinde yavaş hızda adımlama çalışması

Açıklama:

Çok kırılgan kaşlı bireylerde dengeyi geliştirmeye yönelik yaklaşımlar ayakta durmaya yönelik egzersizler ve yürüyüş eğitiminden oluşmaktadır. Düz bir hat üzerinde yavaş hızda adımlama çalışması çok kırılgan bireylerde dengeyi geliştirmeye yönelik yaklaşımlardan biridir. Kas kuvvetlendirme egzersizleri, yürüyüş eğitimi, ayakta denge geliştirici aktiviteler (gözlem altında) ve aşamalı şekilde güvenli olarak yürüyüş hızını artırma çalışmaları kırılgan yaşlı bireylerde dengeyi geliştirmeye yönelik yaklaşımlardır. Düz bir hat üzerinde yavaş hızda adımlama çalışması ise çok kırılgan yaşlı bireylerde dengeyi geliştirmeye yönelik yaklaşımlardan biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde denge kaybı ve düşme riskini azaltan çevresel uygulamalardandır?
I. Halı kenarları için yapışkan bant kullanma
II. Banyo ve koridorda aydınlatmanın 2-3 kat artırılması
III. Masa üzerinin camla kaplı olmasından kaçınılması
IV. Merdivenlerden 30 cm uzağa tırabzan yerleştirilmeli
V. Kullandığı sandalyenin oturma derinliği yaklaşık 38cm ile 45 cm arasında olmalı

Hepsi

I, II, V

II, IV, V

I, II, III

I, III, IV, V

Açıklama:

Yaşlı bireylerin denge kayıpları ve düşme risklerinde yer alan dışsal risk faktörleri bireyin sağlığı ve vücudu dışında gelişen çevresel unsurlardan köken alır. Yaşlı bireylerle çalışan uzman ve bakım personelinin yaşam alanlarında denge kaybı ve düşmeye yol açacak olası çevresel tehlikelere ilişkin düzenlemeler yaparak dışsal risk faktörlerini elimine etmeleri koruyucu müdahale olarak ta tanımlanır. Seçeneklerde verilen uygulamaların hepsi yaşlı bireylerde denge kaybı ve düşme riskini azaltan çevresel uygulamalardır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi yaşla birlikte değişen görme unsurlarından biri değildir?

Görme keskinliğinde azalma

Kontrast hassasiyetinde yetersizleşme

Göz uyum yeteneğinde azalma

Görme alanında azalma

Karanlığa uyum yeteneğinde artma

Açıklama:

Yaşla birlikte değişen görme unsurları:
- Görme keskinliğinde azalma
- Kontrast hassasiyetinde yetersizleşme
- Göz uyum yeteneğinde azalma
- Görme alanında azalma
- Karanlığa uyum yeteneğinde azalma
- Renk algılamada azalma
- Işığa duyarlılıkta artış

Doğru Cevap: E

Soru 52

Vücudun ağırlık merkezini durağan veya hareket hâlindeyken vücudun destek noktaları (örneğin ayaklar) arasında tutabilme becerisi aşağıdakilerden hangisidir?

Homeostati

Biliş

Denge

İşitme

Algı

Açıklama:

Denge: Vücudun ağırlık merkezini durağan veya hareket hâlindeyken vücudun destek noktaları (örneğin ayaklar) arasında tutabilme becerisidir. Vücudun denge hâlini ve duruşunu koruyabilmesi için vücut içi ve dışından beyin sürekli düzenli bilgi alır. Dengeye ilişkin merkezî sinir sistemine geri bildirimde bulunan sorumlu merkezler; vestibuler sistem, görme organı ve proprioseptif sistemdir

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta kas iskelet sisteminde görülen değişiklikler arasında yer almaz?

Tendonlarda ve bağlarda yapısal değişiklikler

Omurlar arası disklerin kalınlaşması

Gövde kaslarının kas tonüsünde azalma

Omurga yapısının kamburlaşması

Postüral değişiklikler

Açıklama:

Kas-iskelet sistemi: Bireylerin kas-iskelet sisteminde yaşla birlikte meydana gelen değişiklikler yürüyüş ve denge becerileri üzerinde çeşitli etkilere yol açmaktadır. İlerleyen yaşla birlikte kasın uzantısı tendonlar ve eklem yüzlerini bir arada tutan bağlarda yapısal değişiklikler (kalsifik oluşumlar), omurlar arasında yer alan disklerin içerisindeki sıvımsı dokunun azalarak disklerin incelmesi ve düzleşmesi, gövde kaslarının kas tonusu ve kuvvetindeki azalma ve yerçekimi etkisi sonucu omurga yapısın kamburlaşması gibi değişiklikler görülmektedir. Yaşla birlikte yukarıda sıralanan bu değişiklikler bireylerin duruşlarını da etkilemekte ve farklılaştırmaktadır. Gövde öne doğru eğilmekte, baş boyundan öne doğru yer değiştirmekte ve ayakta duruş sırasında kişinin vücut ağırlık merkezî denge destek noktalarının dışına çıkmaya başlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Yaşlılıkta düşmeye ilişkin risk faktörleri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi dışsal faktörlerden biridir?

Felç

Pozisyonel Vertigo

Beyincik Atrofisi

Güneş yansıması

Merkezi sinir sisteminde koordinasyon kaybı

Açıklama:

Kitapta yer alan Tablo 6.1'e göz atılabilir.
Yaşlılarda görülen yaşlanmayla ilgili fakörler, gelişen sağlık sorunları, fiziksel aktivite düzeyi, yaşlının yaşam alanı gibi düşmeye ilişkin risk grupları içsel ve dışsal risk faktörleri olarak kategorize edilebilir. Yaşlanma sürecinde vücutta meydana gelen değişiklikler ve sağlık sorunları düşme için içsel risk faktörleri olarak tanımlanırken yaşlı bireyin yaşadığı fiziksel çevrenin özellikleri (örneğin kaygan zemin) dışsal risk faktörleri olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

"Denge kaybına bağlı düşme, 65 yaş üstü bireylerde küçük yumuşak doku yaralanmalarından ölüme kadar değişebilen boyutlarla sonuçlanmaktadır. Düşmeye bağlı kırıklar tüm yaralanmalar içerisinde yaklaşık % 5 iken tüm düşmelerin yaklaşık % 10’u ise kırığın olmadığı yaralanmalarla sonuçlanmaktadır."
Aşağıdakilerden hangisi bu yaralanmalardan biri değildir?

Kafa yaralanmaları

Şişlik ve morarma

Eklem çıkıkları

Kas içi kanamalar

Zehirlenmeler

Açıklama:

Denge kaybına bağlı düşme, 65 yaş üstü bireylerde küçük yumuşak doku yaralanmalarından ölüme kadar değişebilen boyutlarla sonuçlanmaktadır. Düşmeye bağlı kırıklar tüm yaralanmalar içerisinde yaklaşık % 5 iken tüm düşmelerin yaklaşık % 10’u ise kırığın olmadığı yaralanmalarla sonuçlanmaktadır. Bu yaralanmalar;
• Kafa yaralanmaları
• Şişlik ve morarma
• Eklem çıkıkları
• Kas içi kanamalar

Doğru Cevap: E

Soru 56

I- Toplardamarlarda tıkanıklık
II- Cilt dokusunun esneklik yeteneğinde azalma
III- Konuşma bozuklukları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri düşme sonrası hareketsizliğe bağlı sağlık sorunları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Düşme sonrası hareketsizliğe bağlı sağlık sorunları;
• Kirli kanın kalbe dönüşünü sağlayan toplardamarlarda tıkanıklık sorunları
• Uzun süreli yatmaya bağlı basınç yaraları
• Cilt dokusunun esneklik yeteneğinde azalma
• İdrar yolları enfeksiyonu
• Akciğerlerde viral veya bakteriyel enfeksiyon
• Kas kitlesi ve kuvvetinde kayıplar
• Eklemlerin hareket genişliğinde kalıcı kayıplar
• Kasların uzama yeteneğinde azalma
• Depresyon
• Sindirim faaliyetlerinde yavaşlama
• Bağımsız hareket etme yeteneğinde azalma

Doğru Cevap: C

Soru 57

I- Yaşlı bireylerde denge kaybına yol açan olası sağlık problemlerinin fark edilmesi
II- Bireylerin yaşlanma sürecinde ortaya çıkan vücut yapı ve işlevlerindeki kayıpların ortaya çıkarılması
III- Yaşlı bireyin bakıcılarının işlerinin kolaylaştırılması
Yukarıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde denge ve düşmenin değerlendirilmesinin amaçlarındandır?

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Yaşlı bireylerde denge ve düşmeye ilişkin değerlendirmelerin yapılması pek çok değerli bilgi sağlaması nedeniyle önemlidir. Değerlendirme ile elde edilen bilgiler;
• Yaşlı bireylerde denge kaybına yol açan olası sağlık problemlerinin fark edilmesi
• Bireylerin yaşlanma sürecinde ortaya çıkan vücut yapı ve işlevlerindeki kayıpların
ortaya çıkarılması
• Yaşlı bireyin gelecekte olası düşme durumuna ilişkin risklerin belirlenmesi
• Yaşlı bireyin denge kaybı ve düşme riskine yönelik bir müdahale ve bakım planının ortaya çıkarılması
• Yaşlı bireyin yaşadığı çevrede düşmeye yol açan muhtemel fiziksel risklerin tespit edilmesi ve yaşam alanlarının yeniden düzenlenmesine fırsat sağlanması
• Yaşlı bireyin kullandığı ilaçlara bağlı denge kayıpları, düşme riskinin tespiti ve
buna yönelik gerekli ilaç düzenlemelerinin yeniden yapılma imkânı sağlanması
bakımından önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılar için oluşturulan güvenlik kontrol listesinde sorgulanan unsurlar arasında yer almaz?

Ev içi aydınlatma

Zemin özelliği

Yatak yüksekliği

Yatak sertliği

Banyo zemini

Açıklama:

Özellikle yaşlı için güvenlik kontrol listesinin oluşturulması önemlidir. Bu kontrol listesinde ortamla ilgili çeşitli unsurlar sorgulanır. Bunlar;
• Ev içi aydınlatma
• Zemin özelliği (parke, halı, sentetik vb.)
• Banyo ve tuvalette tutunma barları ve kavramaya uygunluğu
• Merdivenlerde tırabzan bulunması ve kavramaya uygunluğu
• Yatak yüksekliği
• Banyo eşik yüksekliği
• Banyo küvet ve duşa kabin giriş-çıkışı
• Banyo zemini
• Bina giriş-çıkışı (merdivenlerde basamak yüksekliği ve rampa eğimi)
• Yaşlı bireyin kullandığı terlik ve ayakkabının özellikleri

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı birey ve bakım personeline tansiyon düşüşüne bağlı denge kayıplarında fizyolojik manevraların önemine ilişkin verilen eğitimdeki öğeler arasında yer almaz?

Ayağa kalkmadan önce kalça ve bacakların yaşlı birey tarafından aktif şekilde
hareket ettirilmesi

Karın çevresine elastik korse kullanılması

Sırt üstünden oturmaya yavaşça hareket ederek gelme

Pozisyon değiştirmeden önce üst uzuvlara egzersiz ve ayaklara bilekten aşağıyukarı yönde hareketler uygulanmalı

Konuşma bozukluğu varlığında nefes alarak konuşmaya başlanılmalı

Açıklama:

Pozisyon değişikliğine bağlı tansiyon düşmesi sonucu denge kaybı ve düşme tehlikesi geçiren yaşlı bireylerdeki kalp damar sorunları ve buna yönelik kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi hususunda doktora yönlendirme yapılmalıdır. Yaşlı birey ve bakım personeline tansiyon düşüşüne bağlı denge kayıplarında fizyolojik manevraların önemine ilişkin eğitim verilmelidir:
1. Ayağa kalkmadan önce kalça ve bacakların yaşlı birey tarafından aktif şekilde hareket ettirilmesi,
2. Karın çevresine elastik korse kullanılması,
3. Sırt üstünden oturmaya yavaşça hareket ederek gelme,
4. Pozisyon değiştirmeden önce üst uzuvlara egzersiz ve ayaklara bilekten aşağı-yukarı yönde hareketler uygulanmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi çok kırılgan yaşlı bireylerde dengeyi geliştirmeye yönelik yaklaşımlardan ayakta durmaya yönelik egzersizlerden biridir?

Yaşlı bireyin hızı artırabilme becerisine parelel olarak yürüyüş eğitimi

Tai Chi’nin basit ve uyarlanmış hareketleri

Yaşlı bireye kısmi veya tam dönüş yaptırarak farklı hızlarda yürüyüş eğitimi

Yürüyüş sırasında ani durma ve tekrar yürümeye başlama komutları ile eğitim

Açıklama:

Ayakta durmaya yönelik egzersizler:
• Ayakta duruş sırasında öne-arkaya, sağ ve sol yana vücut ağırlığını aktarma egzersizleri
• Ayakta durma sırasında uzanma
• Ayakta duruşta öne eğilme
• Ayakta duruş sırasında farklı ağırlık ve hacimdeki nesneleri taşıma
• Ayaktayken zemindeki nesneleri toplama
• Ayakta duruş sırasında kalça ve ayak stratejileri eğitimi
• Düz bir hat üzerinde yavaş hızda adımlama çalışması
• Değişik yer zeminleri (ahşap, sentetik, halı, seramik, asfalt vb.) üzerinde ayakta durma ve vücut ağırlığı aktarma eğitimi
• Bacak arka grup kaslarına esneklik egzersizleri
• Tai Chi’nin basit ve uyarlanmış hareketleri

Doğru Cevap: B

Soru 61

I: Yaralanma
II: Felç
III: Beyin kanaması
Yukarıdaki olaylardan hangisi ya da hangileri yaşlılarda denge kaybına neden olmaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız I

Yalnız II

Açıklama:

Ortaya çıkan yaralanma (örneğin kırık), süreğen sağlık sorunu (örneğin beyin kanamasına bağlı felç) ve ölüm gibi sonuçlar nedeniyle yaşlılarda denge kaybı olasılığı yaşamaktadırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 62

I: Hareketsizlik
II: Özgüven yitimi
III: Sindirim sistemi sorunları
Yukarıdaki durumlardan hangisi ya da hangileri yaşlılarda denge kayıpları veya düşme sonucunda oluşan ikincil sorunlar arasında yer almaktadır?

I, II ve III

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Yaşlılarda özellikle düşme sonucu ortaya çıkan sağlık sorunları (örneğin kırık) ve buna bağlı gelişen ikincil sorunlarla (örneğin öz güveni yitirme, hareketsizlik, sindirim faaliyetlerinde düzensizleşme vb.) sorunlar ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Yaşlılarda değişiklik gösteren görme duyusu ile ilgili aşağıda yazılanlardan hangisi yanlıştır?

Görme keskinliğinde yaşa bağlı bir değişim gözlenmez.

Yaşlanma süreci ile birlikte bu beceride kayıplar yaşanır.

Gözün uyum yeteneğindeki yaşla birlikte azalma gözlenir.

Yaşla birlikte bireylerin görme keskinliği azalma eğilimindedir.

Yaşlı bireylerde karanlığa uyum süresinde uzama gözlenir.

Açıklama:

Görme keskinliği yaşla birlikte azalmaya başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 64

I: Düşük kontrasta sahip olan nesneleri ayırt etmede zorluk
II: Kaldırım yüksekliklerini kestirmede zorluk
III: Değişik mesafelerdeki nesnelerin boyutlarını kestiremede zorluk
IV: Merdiven yüksekliğini ya da dikliğini kestiremede zorluk
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bireylerde görme ile ilgili yaşanan derinlik algısı sorunları arasında yer almaktadır?

II ve IV

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve IV

Açıklama:

Derinlik Algısında Azalma; renk ayrımı ve nesne ile olan mesafe tahmini yapmada yaşanan güçlükler nedeniyle yaşlı bireyler derinlik algılama becerisinde yetersizlik sergilemektedirler. Bu nedenle, yaşlı bireyler kaldırım ve basamak yüksekliklerini, ayarlama, beslenme sırasında mesafe ayarlama vb. günlük yaşam becerileri sırasın- da güçlükler yaşamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin düşmelerinde etkili olan dış faktörler arasında yer almaktadır?

Yetersiz aydınlatma

Merkezî sinir sisteminde koordinasyon kaybı

Düşme korkusu

Görme keskinliğinde azalma

Zihinsel faaliyetlerde azalma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 66

I: Depresyon
II: Güneş yansıması
III: Felç
IV: Görme keskinliğinde azalma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bireylerde düşmeye neden olan sağlıkla ilgili değişkenlerdir?

I ve III

II ve III

III ve IV

I ve II

II ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin düşmelerine neden olan yaşla ilgili değişkenlerden biri değildir?

Depresyona girme

Düşme korkusu

Görme keskinliğinde azalma

Kas kuvvetinde azalma

Zihinsel faaliyetlerde azalma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların düşmeleri sonucu oluşan kırığa bağlı yaralanmalardan değildir?

Kafatası çatlağı

Kafa yaralanmaları

Eklem çıkıkları

Kas içi kanamalar

Şişlik ve morarma

Açıklama:

Bu yaralanmalar;

Kafa yaralanmaları
Şişlik ve morarma
Eklem çıkıkları
Kas içi kanamalar

Doğru Cevap: A

Soru 69

I: Düşülen zeminin özelliği düşmenin etkisinde önemli bir etkendir.
II: Kadınların kemik dayanıklılığı erkelere göre daha düşüktür.
III: Ayaktayken düşmenin etkisi otururken düşmenin etkisinden daha fazladır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bireylerin düşmeleri konusunda doğrudur?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Düşme sonucu gerçekleşen yaralanmaların yaşlı bireyler üzerinde bıraktığı etkiler çeşitli faktörlere bağlı olarak değişim gösterir. Bu faktörler;

Yaşlı bireyin kas-iskelet gücü; kas kuvveti ve esnekliği, kemik dayanıklılığı ve es- nekliği kırık ve yumuşak doku yaralanmasının etkilerini değiştirebilir. Kadınlarda kemik dayanıklılığı daha az olup erkeklere kıyasla daha fazla kırık riski ile karşı karşıyadır. 80 yaşındaki kadınların kemik kuvvetinde yaklaşık % 50’ye kadar düşüş görülebilirken erkeklerde bu düşüş yaklaşık % 15 ile sınırlıdır.
Yaşlı bireyin düşme yüksekliği; ayaktayken düşmenin etkisi otururken düşmenin etkisinden daha fazladır.
Yaşlı bireyin düştüğü zeminin özelliği; ahşap, sentetik ve taş zemine düşme sonucu gerçekleşen yaralanmanın etkisi halı üzerine düşmenin oluşturacağı yaralanma et- kisinden daha fazladır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi düşme sonrası hareketsizliğe bağlı sağlık sorunlarından biri değildir?

Görmede sorunlar yaşama

Depresyon

İdrar yolları enfeksiyonları

Sindirim faaliyetlerinde yavaşlama

Baş dönmesi

Açıklama:

Düşme sonrası hareketsizliğe bağlı sağlık sorunları;

Kirli kanın kalbe dönüşünü sağlayan toplardamarlarda tıkanıklık sorunları
Uzun süreli yatmaya bağlı basınç yaraları
Cilt dokusunun esneklik yeteneğinde azalma
İdrar yolları enfeksiyonu
Akciğerlerde viral veya bakteriyel enfeksiyon
Kas kitlesi ve kuvvetinde kayıplar
Eklemlerin hareket genişliğinde kalıcı kayıplar
Kasların uzama yeteneğinde azalma
Depresyon
Sindirim faaliyetlerinde yavaşlama
Bağımsız hareket etme yeteneğinde azalma
Temel günlük yaşam becerlerinde (giyinme, temizlik vb.) bağımlılık
Ayağa kalkmada güçlük, baş dönmesi ve yeniden düşme

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

Eski hâline döndürme, esenlendirme anlamına gelen kavram hangisidir?

Mobilite

Transfer

Rehabilitasyon

Kronik

Manuel

Açıklama:

Rehabilitasyon: Eski hâline döndürme, esenlendirme anlamındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Diz ve kalça eklemindeki hastalıklarda ve sorunlarda kullanılan mobilite aracı aşağıdakilerin hangisidir?

Ofset baston

Ön kol destekli tip değnek

Koltuk altı tip değnek

Standart baston

Üç ayaklı baston

Açıklama:

Ofset baston diz ve kalça eklemindeki hastalıklarda ve sorunlarda kullanılır, tutacak kısmının ön tarafı kavislidir. Vücut yükü kollar vasıtası ile bu bastona aktarılmaya çalışılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Ağrılı, el kaslarının çok zayıfladığı hastalıklarda ve dirseğini düzeltemeyen kişilerde tercih edilebilecek olan mobilite aracı aşağıdakilerin hangisidir?

Standart yürüteç

Üç baston

Koltuk altı tip değnek

Ön kol destekli tip değnek

Platform tip değnek

Açıklama:

Platform tip değnek, ağrılı, el kaslarının çok zayıfladığı hastalıklarda ve dirseğini düzeltemeyen kişilerde tercih edilebilir. Bunlar bireyin ön kolunu yatay olarak destekleyen yükün elden çok kolda taşıtılmasını sağlayan cihazlardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Parkinson gibi hastalıklarda yürümeyi oldukça kolaylaştıran mobilite aracı aşağıdakilerin hangisidir?

Ofset baston

Önden tekerlekli yürüteç

Standart yürüteç

Dört tekerlekli yürüteç

Ön kol destekli (kanedyen) tip değnek

Açıklama:

Önden tekerlekli yürütecin standart yürütece göre kontrolü daha zordur ve daha sınırlı ağırlık aktarmaya izin verir. Yürüyüşün daha doğal olmasını sağlar, yürüteci kaldıramayacak kadar kollarda zayıflığı olanlarda kullanılabilir. Önden tekerlekli yürüteç parkinson gibi hastalıklarda yürümeyi oldukça kolaylaştırır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Baston ve yürüteç elciklerini tutarken dirsek kaç derece arasında bükülü olmalıdır?

10-20

15-25

15-30

15-40

10-40

Açıklama:

Mobilite araçlarını kullanırken hasta ayakta dururken el bileğinin vücuda değdiği yerin hizası belirlenir. Bu hiza baston ve yürüteç için önemli yüksekliktir. Bu aletlerin elciklerini bu yükseklikte tutarken dirsek 15 ile 30 derece arasında bükülü olmalıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Koltuk altı tip (aksillar) koltuk değneklerini kullanırken değnek, ayağın yaklaşık kaç cm dışında olmalıdır?

Açıklama:

Koltuk altı tip (aksillar) koltuk değneklerini kullanırken değnek, ayağın yaklaşık 5 cm dışında ve 15 cm önünde durmalı, yastık destek noktası ise koltuk altının 4-5 cm altında olacak şekilde ölçü alınmalıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Uzvun kesilmesi anlamına gelen kavram hangisidir?

Ampütasyon

Rehabilitasyon

Manuel

Transfer

Kronik

Açıklama:

Ampütasyon: Uzvun kesilmesi anlamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Merdivenlerdeki kırıklar, oynayan mermer-granitler tamir edilmelidir.

Tırabzanlar kesintisiz olarak yukarı katlara kadar yapılmalıdır

Katlar arası tavan aydınlatması da yeterli olmalıdır.

Kapı önlerinde renkli paspaslar kullanılmalıdır.

Merdivenlerde kaymayan malzeme-kaplama seçilmelidir.

Yukarıdakilerden hangileri yaşlılar için ev ya da apartman girişinde yapılması gerekenler arasındadır?

I-II-III

III-IV-V

II-IV-V

I-III-IV-V

I-II-III-V

Açıklama:

Yaşlılar için ev ya da apartman girişinde yapılması gerekenler aşağıdaki gibi sıralanabilir:

Apartman girişi, koridorlar ve ev kapısı önü eşit miktarda aydınlatılmalıdır. Tercihen harekete duyarlı aydınlatmalar apartman kapılarına konmalıdır.

Merdivenlerdeki kırıklar, oynayan mermer-granitler tamir edilmelidir.

Merdivenlerde kaymayan malzeme-kaplama seçilmelidir.

Koridor, asansör yanı ve katlar arası duvarlara tırabzanlar konmalıdır.

Tırabzanlar kesintisiz olarak yukarı katlara kadar yapılmalıdır.

Tırabzanlar yaşlı bireylere uygun yükseklikte monte edilmelidir.

Apartman koridorlarında ve kapı önlerinde yaşlının takılacağı gereksiz ayakkabı,
oyuncak (bisiklet, top vb.), eşya bulunmamalıdır.

Merdiven kenarlarına renkli kaymaz bantlar yapıştırılmalıdır.

Apartmanlarda yetişkin tekerlekli sandalyenin ve refakatçisinin binebileceği büyüklükte asansörler olmalıdır.

Asansör önü alan manevra yapmaya yetecek kadar geniş olmalıdır.

Katlar arası tavan aydınlatması da yeterli olmalıdır

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Yaşlılar için ev içine yönelik düzenlemeler kapsamında en az kaç Wattlı ampuller seçilmelidir?

100

120

Açıklama:

Yaşlılar için ev içine yönelik düzenlemeler kapsamında uzun ömürlü, aşırı ısınmayan, 80, 100W ve üzeri olan yüksek Wattlı teknolojik ampuller seçilmelidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Evde tekerlekli sandalye kullanan varsa lavabo seviyesi aşağıya alınmalıdır.

Su sıcaklığı önceden sabitlenmelidir. Özellikle duyu kaybı olan yaşlılar söz konusu olduğunda (felçliler,
şeker hastaları).

Saç kurutma makinesi banyoda kullanıma hazır halde bulundurulmalıdır.

Alafranga tuvalet için yükselticiler kullanılmalıdır.

Yukarıdakilerinden hangisi ya da hangileri yaşlıların ev içine yönelik yapılacak düzenlemeler kapsamında banyoda yapılacaklardan biri olamaz?

I-IV

II-IV

III

III-IV

IV-IV

Açıklama:

Yaşlıların ev içine banyosuna yönelik yapılacak düzenlemeler kapsamında banyoda yapılacaklar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Banyo zemini, duş kabini varsa küvet içi kaydırmaz halı-paspasla kaplanmalıdır.
• Evde tekerlekli sandalye kullanan varsa lavabo seviyesi aşağıya alınmalıdır.
• Su sıcaklığı önceden sabitlenmelidir. Özellikle duyu kaybı olan yaşlılar (felçliler,
şeker hastaları).
• Elektrikli aletler fişte takılı kalmamalıdır.
• Saç kurutma makinesi banyo dışında kullanılmalıdır.
• Alafranga tuvalet için yükselticiler kullanılmalıdır.
• Yaşlının kullandığı ilaçlar büyük harflerle etiketlenmeli ve nemden etkilenmeyecek
şekilde dolaba konmalıdır.
Buna göre saç kurutma makinesi banyoda kullanıma hazır bulundurulmamalıdır, banyo dışında kullanılmalıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerinin hangisinin kullanımı ile yaşlılarda mobilite ve transferin kolaylaştırılmasını mümkün hale gelir?

Ekonomik yardımlar

Çevresel düzenlemeler

Sosyal aktiviteler

Aile bireyleri

Bakım elemanı

Açıklama:

Yaşlanmayla birlikte duyularımız, zihinsel kapasitemiz ve kaslarımızın gücünde farklı düzeylerde azalmalar meydana gelmektedir. Kaslarımızdaki zayıflama ve yetersizlik nedeniyle yürüme, beceri gerektiren işler ve araba kullanma gibi günlük işlerin çoğunu yapmak daha uzun zaman alır. Yaşlının çevresindeki işlerde kapasitesi giderek düşer. Yaşlı bireyin yaşadığı çevredeki değişiklikler günlük yaşamını daha da güçleştirmektedir. Yaşlılarda mobilite ve transferin kolaylaştırılması; tıbbi yardımlar, çevresel düzenlemeler ve teknoloji kullanılması ile mümkün olur. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

İşitme kaybı
Parmak kaybı
Bacaklarda güç kaybı
Denge sorunları
Kalp problemleri

Hangisi/hangileri yaşlının yardımcı araç kullanımıyla bağımsız yaşamı sağlayan engeller arasında yer alır?

I, II, III, IV ve V

II, III, IV ve V

I, III, IV ve V

III ve V

Yalnız V

Açıklama:

Yaşlanmayla birlikte özrün ortaya çıkması ile fiziksel, zihinsel değişiklikler ortaya çıkmaktadır. Bu değişiklikler kendi başına yeterli ve bağımsız kalmayı güçleştiren bir durum ortaya çıkarır. Yaşlı bireyler kendi evlerinde yaşamayı tercih etmektedirler ve bağımsızlıklarının azalması evde bakımı daha zor ve pahalı hâle getirmektedir. Yardımcı araçların kullanımının bu durumdaki yaşlının bakıcı olmadan, kendi başına yaşamasında ve uzun vadede ciddi miktarlardaki harcamaların azaltılmasında önemi büyüktür. Yaşlının kısıtlılık düzeyine göre yardımcı araçların etkisi farklılık gösterir. Ciddi kısıtlılık varsa mutlaka bakıcı ve ev halkından birilerinin yardımına ihtiyaç vardır, araçlar günlük faaliyetlerin bir kısmında mutlaka işe yarayacaktır. Hafif kısıtlılıklarda yardımcı araçlar çok daha verimli olacaktır. Uzman sağlık profesyonelleri tarafından, tıbbi değerlendirmeler sonrası önerilecek uygun araçların kullanımının öğretilmesi ve eğitimi ile yaşlıların konforu artacaktır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi kolların ağırlığını yere aktararak dengeyi kolaylaştıran mobilite aracıdır?

Üçayaklı baston

Standart yürüteç

Koltuk altı tip değnek

Ofset baston

Platform tip değnek

Açıklama:

Ofset baston kullanımı sırasında vücut yükü kollar vasıtası ile bu bastona aktarılmaya çalışılır. Diz ve kalça eklemindeki hastalıklarda ve sorunlarda kullanılır, tutacak kısmının ön tarafı kavislidir. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Sosyalleşme sağlanır.

Günlük işler kolaylaşır.

Yaralanmalar engellenir.

İyileşme hızlanır.

Kazalar önlenir.

Yukarıdakilerden hangileri hibrit tip tekerlekli sandalye ile sağlanan modifikasyonlar arasında yer alır?

I, II, III ve IV

II, III, IV ve V

I, II, III ve V

III, IV ve V

I ve II

Açıklama:

Tekerlekli sandalyeler genel olarak manuel, akülü (motorlu) ve hibrit olmak üzere üç tiptir. Farklı özellikleri ile yaşlı bireylerde de kullanılabilecek modifikasyonları bulunmaktadır. Manuel tip; tıbbi, genel amaç, yatabilen, ayakta tutabilen, oturağı yükseltilebilen özelliktedir. Akülü (motorlu) tip; farklı zeminlerde kullanılabilen, sadece ev içi kullanılabilen, merdiven çıkabilen, el kumandalı, göz hareketi ile kumandalı, ses komutu ile harekete geçen, 4 tekerli, 6 tekerli, sepetinde yük taşıyabilen, oksijen tüpü gibi tıbbi düzenek takılabilen özelliklerdedir. Hibrit tipte ise standartları yüksek bir sandalye ile günlük işler kolaylaşır, yaralanma ve kazaların önene geçilebilir ve sosyal hayata aktif katılım mümkün olabilir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Hareket güçlüğü ve ağrısı olan yaşlıların kolayca oturup kalkabilmeleri için tasarlanan transfer aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Hareketli koltuklar

Mobil rampalar

Kayma tahtaları

Asılma halkaları

Kaldırma cihazları

Açıklama:

Hareketli koltuklar; oturma kısmı yukarı-aşağı ve öne-arkaya eğilebilen bu koltuklar hareket güçlüğü ve ağrısı olan yaşlıların kolayca oturup kalkabilmeleri için tasarlanmıştır. Sabit oturma pozisyonuna geldiklerinde yatar pozisyona da gelebilmektedir, uyumak için tekrar yatağa transfer gerektirmemektedir. Koltuk yanlarındaki ceplere su, ilaç, televizyon kumandası ve benzerlerini koymaya olanak verir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Yanlış kullanıldığında bireylerde parmaklar, el bileği ve kolda rahatsızlıklara yol açan araç aşağıdakilerden hangisidir?

Tripod

Aksiller

Yürüteçler

Kuadripod

Kanedyen

Açıklama:

Yaşlılarda ve hastalarda, kolların vücut ağırlığını taşımasını gerektiren durumlarda kullanılır. Dengeyi sağlamanın yanı sıra öne adım almayı kolaylaştırmaktadır. Tek koltuk değneği kullanımı ile %80 ağırlık aktarması, çift koltuk değneği ile %100’e yakın ağırlık aktarması sağlanabilir. Ancak koltuk değnekleri enerji tüketimini artırır. Yaşlıların omuz ve kollarında kas gücü azalmış olduğundan zayıf ve çelimsiz kişilerin kullanımına uygun değildir.
Koltuk Altı (Aksillar) Tip; ağırlık taşıtılması gereken durumlarda kullanılan ucuz, hantal ve kullanımı zor cihazlardır. Boyu yanlış ayarlanan bu tip cihazları kullanan bireylerde, koltuk altındaki damar ve sinirlerin sıkışması sonucu parmaklar, el bileği ve kolda rahatsızlıklara yol açabilir.. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Yaşlı bireyin ergonomisine göre tekerlekli sandalyenin tasarlanmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Pasif bir şekilde oturma sağlanır

Uzun süre konforla oturma sağlanır

Asansörlere sığması kolaylaşır

Akü ve bakım maliyetleri düşer

Yaşlının hastalıkları geçer

Açıklama:

Yaşlı bireye ergonomisi uygun olarak tekerlekli sandalyede oturma, yaslanma, el-kol dayama, ayak dayama, baş dayama yerleri belirlenir. Bu düzenleme ile düzgün bir oturma sağlanması hedeflenir. Bu oturma ile denge, görme alanı, çevresel farkındalık artar. Vücut ağırlığı planlanan noktalardan sandalyeye aktarılır. Bu tasarımlarla eklemlere, kaslara, damar-sinir yapılarına aşırı yüklenme önlenir, ağrı azalır, dolaşım kolaylaşır ve uzun sürelerde konforla oturma sağlanabilir. His kaybı olan, sinir sistemi hastalığı olan yaşlıda basınç yaralarının oluşması engellenir. Örneğin bunu sağlamak için tekerlekli sandalye sırtlığı uygun derecede geriye doğru ayarlanır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Harekete duyarlı aydınlatma kullanılmalı
Merdivenler kaymayan malzemeden yapılmalı
Kapı önlerinde ayakkabı, oyuncak, eşya bulunmamalı
Girişe, koridorlara, merdivenlere tırabzan yapılmalı
Islak zeminlerde kaydırmaz kaplamalar kullanılmalı

Hangisi/hangileri ev/apartman girişi ve merdivenler için yapılan düzenlemeler arasında yer alır?

II, III, IV ve V

I, II, III ve V

I, II, III ve IV

III ve IV

Yalnız III

Açıklama:

Ev/Apartman Girişi

Apartman girişi, koridorlar ve ev kapısı önü eşit miktarda aydınlatılmalıdır. Tercihen harekete duyarlı aydınlatmalar apartman kapılarına konmalıdır.
Merdivenlerdeki kırıklar, oynayan mermer-granitler tamir edilmelidir.
Merdivenlerde kaymayan malzeme-kaplama seçilmelidir.
Koridor, asansör yanı ve katlar arası duvarlara tırabzanlar konmalıdır.
Tırabzanlar kesintisiz olarak yukarı katlara kadar yapılmalıdır.
Tırabzanlar yaşlı bireylere uygun yükseklikte monte edilmelidir.
Apartman koridorlarında ve kapı önlerinde yaşlının takılacağı gereksiz ayakkabı, oyuncak (bisiklet, top vb.), eşya bulunmamalıdır.
Merdiven kenarlarına renkli kaymaz bantlar yapıştırılmalıdır.
Apartmanlarda yetişkin tekerlekli sandalyenin ve refakatçisinin binebileceği büyüklükte asansörler olmalıdır.
Asansör önü alan manevra yapmaya yetecek kadar geniş olmalıdır.
Katlar arası tavan aydınlatması da yeterli olmalıdır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi hareket kısıtı olan yaşlılar için evde elektrik ekipmanlarının doğru düzenlendiğini gösterir?

Ev içi alan manevra yapabilmek için geniş olmalıdır.

Tek tuşla arama yapan telefonlar tercih edilmelidir.

Banyo ve tuvalete paralel telefon hatları çekilmelidir.

Gaz ve duman dedektörleri takılmalıdır.

Kaliteli uzatma kabloları tercih edilmelidir.

Açıklama:

Elektrik

Yaşlı bireylerde elektrik çarpması ve ev yangınlarında elektrik ekipmanları önemlidir. Hareket kısıtı olan yaşlıların müdahalesi genelde yetersiz kalmaktadır.
Elektrik kablolarının durumu gözden geçirilmeli/değiştirilmelidir.
Yerde aletlerin kabloları bulunmamalıdır.
Yerdeki bu kablolara çözüm bulunamıyorsa halı altından geçirilmelidir.
Çoklu fişli uzatma kablolarına aşırı yükleme yapılacağından bunlar kullanılmamalıdır.
Kaliteli uzatma kabloları tercih edilebilir.
Seyyar kalorifer peteği ve elektrikli ısıtıcılar duvara sabitlenmeli ve kabloları ortalıkta görünmemelidir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Lambalar yatak ucundan kontrol edilebilmelidir.
Yaşlı birey acil durumda ne yapacağını bilmelidir.
Yatak yüksekliği transfer için uygun yükseklikte olmalıdır.
Elektrikli battaniye ve ısıtıcının periyodik kontrolleri yapılmalıdır.
Yaşlı yatağından kolayca ilaçlara ve suya, telefona, kullandığı araçlara ulaşabilmelidir.

Hangisi/hangileri yaşlıların yatak odası düzenlemeleri arasında yer alır?

I, III, IV ve V

II, III, IV ve V

II, III ve IV

III ve IV

Yalnız III

Açıklama:

Yaşlı bireylerin yatak odası düzenlenirken şunlara dikkat edilmelidir:

Lambalar yatak ucundan kontrol edilebilir olmalıdır.
Elektrikli battaniye ve ısıtıcı dikkatle kullanılmalı periyodik kontroller yapılmalıdır.
Yatak yüksekliği transferin kolaylıkla yapılabileceği yükseklikte olmalıdır.
İlaçlar ve su, telefon, protezler, baston/yürüteç yaşlının yatağının yanında kolaylıkla erişeceği yerde konumlanmalıdır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi eski haline döndürme, esenlendirme anlamına gelmektedir?

Rehabilitasyon

Ampütasyon

Modifikasyon

Konfigürasyon

Komisyon

Açıklama:

Rehabilitasyon: Eski hâline döndürme, esenlendirme anlamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılar için bir mobilite aracı değildir?

Liftler

Bastonlar

Koltuk değnekleri

Yürüteçler

Tekerlekli Sandalyeler

Açıklama:

Yaşlı bireyler yataklarından tekerlekli sandalyeye, koltuğa, banyoya yardımla transfer geçemeyecek durumdaysalar liftler (kaldırma cihazları) kullanılmaktadır. Elektrikli, akülü ve mekanik tipleri bulunmaktadır. Lift ile bir kişi yaşlıyı istediği yerden alıp istediği yere güvenle taşıyabilir, temizliğini yapabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi platform tip koltuk değeneğinin özellikleridir?

Bireyin ön kolunu yatay olarak destekleyen yükün elden çok kolda taşıtılmasını sağlayan cihazlardır

Ön kolun dirseğe yakın kısmını içine alan ve kavrama için elcik parçası bulunan cihazdır

Ağırlık taşıtılması gereken durumlarda kullanılan ucuz, hantal ve kullanımı zor cihazlardır

Yerle temas alanını artıran mekanizmaya sahiptir, yürümede dengeyi artırır

Ahşap yada alüminyumdan yapılan düz hafif ve ucuzdur

Açıklama:

Platform Tip: Bireyin ön kolunu yatay olarak destekleyen yükün elden çok kolda taşıtılmasını sağlayan cihazlardır. Ağrılı, el kaslarının çok zayıfladığı hastalıklarda ve dirseğini düzeltemeyen kişilerde tercih edilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların transfer mobilitelerini kolylaştırmak için apartman girişinde ve merdivenlerde yapılması gereken düzenlemelerden değildir?

Asansörün içinin çok geniş olması

Merdivenlerde kaymayan malzeme-kaplama

Tırabzanlar kesintisiz olarak yukarı katlara kadar yapılması

Merdiven kenarlarına renkli kaymaz bantlar yapıştırılması

Katlar arası tavan aydınlatması

Açıklama:

Ev/Apartman Girişi
• Apartman girişi, koridorlar ve ev kapısı önü eşit miktarda aydınlatılmalıdır. Tercihen harekete duyarlı aydınlatmalar apartman kapılarına konmalıdır.
• Merdivenlerdeki kırıklar, oynayan mermer-granitler tamir edilmelidir.
• Merdivenlerde kaymayan malzeme-kaplama seçilmelidir.
• Koridor, asansör yanı ve katlar arası duvarlara tırabzanlar konmalıdır.
• Tırabzanlar kesintisiz olarak yukarı katlara kadar yapılmalıdır.
• Tırabzanlar yaşlı bireylere uygun yükseklikte monte edilmelidir.
• Apartman koridorlarında ve kapı önlerinde yaşlının takılacağı gereksiz ayakkabı,
oyuncak (bisiklet, top vb.), eşya bulunmamalıdır.
• Merdiven kenarlarına renkli kaymaz bantlar yapıştırılmalıdır.
• Apartmanlarda yetişkin tekerlekli sandalyenin ve refakatçisinin binebileceği büyüklükte asansörler olmalıdır.
• Asansör önü alan manevra yapmaya yetecek kadar geniş olmalıdır.
• Katlar arası tavan aydınlatması da yeterli olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Yerde aletlerin kabloları bulunmamalıdır
Çoklu fişli uzatma kablolarına aşırı yükleme yapılacağından bunlar kullanılmamalıdır
Seyyar kalorifer peteği ve elektrikli ısıtıcılar duvara sabitlenmelidir

Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri yaşlı bireyler için evde elektrik ile ilgili alınması gereken önlemlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Elektrik
• Yaşlı bireylerde elektrik çarpması ve ev yangınlarında elektrik ekipmanları önemlidir. Hareket kısıtı olan yaşlıların müdahalesi genelde yetersiz kalmaktadır.
• Elektrik kablolarının durumu gözden geçirilmeli/değiştirilmelidir.
• Yerde aletlerin kabloları bulunmamalıdır.
• Yerdeki bu kablolara çözüm bulunamıyorsa halı altından geçirilmelidir.
• Çoklu fişli uzatma kablolarına aşırı yükleme yapılacağından bunlar kullanılmamalıdır.
• Kaliteli uzatma kabloları tercih edilebilir.
• Seyyar kalorifer peteği ve elektrikli ısıtıcılar duvara sabitlenmeli ve kabloları ortalıkta görünmemelidir

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi hareketli yataklar ve yatak aksesuarlarından değildir?

Skutırlar

Yatak Kenarı Tutacaklar

Baş Üzeri Asılma Halkaları

Kayma Tahtaları

Hareketli Koltuklar

Açıklama:

Skutırlar (Scooter): Tekerlekli sandalye ve akülü bisikletlerin birleştirilmesi ile geliştirilen araçlardır. Bozuk olmayan zeminlerde yaşlıların bir yerden başka bir yere gitmesine olanak verir. 3-4-6 tekerlekli tipleri bulunmaktadır. Yaşlının bastonunu/yürütecini ve kişisel eşyalarını koyabileceği sepeti vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri tekerlekli sandalyelerin türleri arasında yer alır?
I. Manuel
II. Akülü
III. Akaryakıt motorlu
IV. Hibrit

I ve II

I, ve IV

II ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi uzvun kesilmesi anlamındadır?

Ampütasyon

Rehabilitasyon

Modifikasyon

Konfigürasyon

Lokasyon

Açıklama:

Ampütasyon: Uzvun kesilmesi anlamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdaki yürüteçlerden hangisinin kontrolü daha zorve daha sınırlı ağırlık aktarmaya izin verir?

Önden Tekerlekli Yürüteç

Standart Yürüteç

Dört Tekerlekli Yürüteç

Lastik ayaklı yürüteç

Üç tekerlekli yürüteç

Açıklama:

Önden Tekerlekli Yürüteç: Standart yürütece göre kontrolü daha zordur daha sınırlı ağırlık aktarmaya izin verir. Yürüyüşün daha doğal olmasını sağlar, yürüteci kaldıramayacak kadar kollarda zayıflığı olanlarda kullanılabilir. Parkinson gibi hastalıklarda yürümeyi oldukça kolaylaştırır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Hastanın yerle temas yüzeyini artırır
Sabit ve dengeli bir şekilde basmayı sağlar
Yaşlı bireyin vücut ağırlığını kolayca yere aktarır

Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri yardımcı cihazların hastalara sağladığı faydalardır?

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yardımcı cihazlar hastanın yerle temas yüzeyini artırır, daha sabit ve dengeli bir şekilde basmayı sağlar ve yaşlı bireyin vücut ağırlığını kolayca yere aktarır. Böylece yaşlılar eklemlerinde ağrı, kaslarında zayıflık veya yaralanma olsa bile bu cihazları kullanarak bu sorunlarını kısmen telafi ederler.

Doğru Cevap: E

Soru 31

I.Otururken ayağa kalkma
II.Çorap giyme
III.Yatağını toplama
IV.Ayaktayken oturma haline gelme
V.Araba kullanma
Yukarıdakilerden hangileri yaşlı bireylerin yapmakta en çok zorlandıkları hareketlerdir?

Yalnız I

Yalnız I ve IV

I, II ve III

II, III, IV ve V

Yalnız V

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Yaşlı bireyin evinden çıktıktan sonra bir yere ya da mekâna bağımsız girebilmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?

Rehabilitasyon

Mobilite

Erişebilirlik

Kronik

Fizyoterapi

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Vücut yükü kollar vasıtası ile bastona aktarılmaya çalışılan baston tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Standart baston

Ofset baston

Üç ayaklı baston

Dört ayaklı baston

Tripod baston

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

I.Bastonlar
II.Yataklar
III.Koltuk değnekleri
IV.Yürüteçler
Yukarıdakilerden hangileri yaşlıların hayatlarını kolaylaştırmak amacıyla kullanılan mobilite araçlarıdır?

Yalnız I

Yalnız I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Yaşlılarda baston ve yürüteç seçilirken yükseklik neye göre belirlenir

Yaşlı ayakta dururken el bileğinin vücuda değdiği yerin hizası belirlenir.

Yaşlı ayakta dururken dirseğinin vücuda değdiği yerin hizası belirlenir.

Yaşlı ayakta dururken parmak ucunun vücuda değdiği yerin hizası belirlenir.

Yaşlının kalça hizasına göre belirlenir.

Yaşlının bel hizasına göre belirlenir.

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

I.Eklem sorunları
II.Sinir sistemi hastalıkları
III.Ampütasyon
IV.Görme kaybı
Yukarıdakilerden hangileri bireylerin tekerlekli sandalye kullanma nedenleridir?

Yalnız I

Yalnız I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda kullanılan transfer araçlarından birisi değildir?

Liftler

Hareketli koltuklar

Hareketli yataklar

Skutırlar

Mobil rampalar

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Düşme kaç yaş üzeri bireylerde esas yaralanma ve ölüm nedeni olarak tespit edilmiştir?

55 yaş üstü

65 yaş üstü

75 yaş üstü

85 yaş üstü

95 yaş üstü

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Ayşe'nin yaşlı annesinde duyu kaybı vardır. Bu nedenle Ayşe'nin annesi için banyoda öncelikli olarak yapması gereken düzenleme aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Banyo zemini, duş kabini varsa küvet içi kaydırmaz halı-paspasla kaplanmalıdır.

Su sıcaklığı önceden sabitlenmelidir.

Elektrikli aletler fişte takılı kalmamalıdır.

Saç kurutma makinesi banyo dışında kullanılmalıdır.

Alafranga tuvalet için yükselticiler kullanılmalıdır.

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi az gören yaşlı bireyler için ev içinde yapılan düzenlemelerden birisidir?

Yer, duvar, mutfak tezgâhı, masa, buzdolabı, kapı gibi yüzeylerde birbirine zıt tek renkler tercih edilmelidir.

Banyoda su sıcaklığı önceden sabitlenmelidir.

Lambalar yatak ucundan kontrol edilebilir olmalıdır.

Elektrikli battaniye ve ısıtıcı dikkatle kullanılmalı periyodik kontroller yapılmalıdır.

Yatak yüksekliği transferin kolaylıkla yapılabileceği yükseklikte olmalıdır.

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Yaşlanma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Duyularda azalma görülür.

Zihinsel yavaşlık söz konusudur.

Hafıza sorunları baş gösterebilir.

Problem çözme ve öğrenmedeki güçlükler ortaya çıkar.

Küçük kas becerileri zayıflarken büyük kas becerilerinde bir değişiklik olmaz.

Açıklama:

Yaşlı bireylerde duyusal ve zihinsel sorunlar baş gösterirken hafıza ve problem çözme becerileri ortaya çıkar. Ancak sadece küçük kas becerileri değil büyük kas becerileri de zayıflar.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Yaşlıların %20-.... arasında işitme kayıpları olduğu bildirilmiştir. Cümledeki boşluğu aşağıdakilerden
hangisi doğru şekilde tamamlar?

Açıklama:

Yaşlıların %20-80 arasında işitme kayıpları olduğu bildirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Mobilite araçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Mobilite ile ilgili geliştirilmiş yardımcı teknoloji ile yatarken, otururken, ayakta dikilirken, yürürken
ve bir yerden bir yere inip binerken konfor ve güvenlik artmaktadır.

Mobilite için farklı şekil ve özellikte baston ve yürüteçler kullanılmaktadır.

Tekerlekli sandalyenin kullanımı için bireye eğitim verilmelidir.

Bu araçların ev içi ve ev dışında kullanılabilmesi için planlanmış olması gerekir.

Hangi mobilite aracının kullanılacağına bireyin kendisi karar verir.

Açıklama:

İster tekerlekli sandalye ister skutıra karar verilirse konuyu bilen bir rehabilitasyon profesyonelinin (fizyoterapist, ergoterapist) uygun olanı seçmesine (güvenlik ve yaşlının vücuduna uyumu gibi) ve bu seçilen aracın kullanım eğitimini vermesine ihtiyaç bulunmaktadır. Dolayısıyla bireyden ziyade hangi mobilite aracının kullanılacağına bir uzmanın karar vermesi uygundur.

Doğru Cevap: E

Soru 44

ABD’de 65 yaş üzerindeki bireylerin yüzde kaçı baston kullanmaktadır?

%10

%15

%20

%25

Açıklama:

ABD’de 65 yaş üzerindeki bireylerin %10’u baston ve yaklaşık %5’i yürüteç kullanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Zayıf kaslarından ve ağrılı uzuvlarından yükün alınıp geniş alana dağıtılmasında kullanılan mobilite aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Baston

Yürüteç

Tekerlekli sandalye

Koltuk değneği

Lift

Açıklama:

Bastonlar yaşlıların zayıf kaslarından ve ağrılı uzuvlarından yükün alınıp geniş alana dağıtılmasında
kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Ağrılı, el kaslarının çok zayıfladığı hastalıklarda ve dirseğini düzeltemeyen kişilerde tercih edilen mobilite aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Ofset baston

Kuadripod baston

Platform tip koltuk değneği

Aksillar koltuk değneği

Kanedyen koltuk değneği

Açıklama:

Platform koltuk değneği bireyin ön kolunu yatay olarak destekleyen yükün elden çok kolda taşıtılmasını sağlayan cihazlardır. Ağrılı, el kaslarının çok zayıfladığı hastalıklarda ve dirseğini düzeltemeyen kişilerde tercih edilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Parkinson gibi hastalıklarda yürümeyi oldukça kolaylaştıran mobilite aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Önden tekerlekli yürüteç

Kanedyen koltuk değneği

Dört tekerlekli yürüteç

Ofset baston

Aksillar koltuk değneği

Açıklama:

Önden tekerlekli yürütecin standart yürütece göre kontrolü daha zordur daha sınırlı ağırlık aktarmaya izin verir. Yürüyüşün daha doğal olmasını sağlar, yürüteci kaldıramayacak kadar kollarda zayıflığı olanlarda kullanılabilir. Parkinson gibi hastalıklarda yürümeyi oldukça kolaylaştırır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Platform tip koltuk değneğinde dirsek kaç derecede durmalıdır?

Açıklama:

Platform tipte ön kol yere paralel ve dirsek 90 derecede durmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Yaşlı bireyler için ev içi güvenliğini sağlamada aşağıdakilerden hangisi uygun değildir?

Elektrik anahtarları ve prizler yaşlının kolaylıkla erişebileceği yükseklikte konumlandırılmalıdır.

Ömrünü tamamlayan ampülleri, yaşlının başkalarına değiştirtmesi söylenmelidir.

Koridor gibi yerlerde gece düğmeyi bulmayı çalışmak yerine, harekete duyarlı aydınlatma teknolojileri tercih edilmelidir.

Uzun ömürlü, aşırı ısınmayan, teknolojik ampuller seçilmelidir.

Işığı azaltan avizeler-aplikler kullanılmalıdır.

Açıklama:

Işığı ciddi oranlarda kesen avizeler-aplikler tercih edilmemelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi banyo için güvenliğin sağlanmasında uygun bir yöntem değildir?

Banyo zemini, duş kabini varsa küvet içi kaydırmaz halı-paspasla kaplanmalıdır.

Evde tekerlekli sandalye kullanan varsa lavabo seviyesi yukarıya alınmalıdır.

Su sıcaklığı önceden sabitlenmelidir.

Elektrikli aletler fişte takılı kalmamalıdır.

Saç kurutma makinesi banyo dışında kullanılmalıdır.

Açıklama:

Evde tekerlekli sandalye kullanan varsa lavabo seviyesi aşağıya alınmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

En dengeli yürüyüş hangi mobilite aracı ile sağlanır?

Standart baston

Üç ayaklı baston

Ön kol destekli koltuk değneği

Standart yürüteç

Aksilar tip kltuk değneği

Açıklama:

Standart Yürüteç
Yaşlı her adımda yürüteci kaldırır, öne sürer, adım alır ve ağırlığını verir. Yürüyüşü yavaşlatır fakat en dengeli yürüyüş bu tip ile sağlanır. Kollarda kas zayıflığı olanlarda ve beyinciği tutan hastalıklarda yaşlıların bu yürüteci kullanmasında güçlükler yaşanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Platform tip koltuk değneklerini kullanırken dirsek açısı nasıl olmalıdır?

Açıklama:

Hasta ayakta dururken el bileğinin vücuda değdiği yerin hizası belirlenir. Bu hiza baston ve yürüteç için önemli yüksekliktir. Bu aletlerin elciklerini bu yükseklikte tutarken dirsek 15 ile 30 derece arasında bükülü olmalıdır.
Koltuk altı tip (Aksillar) koltuk değneklerinini kullanırken değnek, ayağın yaklaşık
5 cm dışında ve 15 cm önünde durmalı, yastık destek noktası ise koltuk altının 4-5 cm altında olacak şekilde ölçü alınmalıdır. Dirsek 30 derece bükük olacak şekilde elcik kısmı aşağı ya da yukarı ayarlanmalıdır.
Ön kol destekli (Kanedyen) tipte ön kolu tutan parçası dirsekten 2,5-4 cm aşağıda olmalı, değnek ayağın yaklaşık 5 cm dışında ve 15 cm önünde durmalı, dirsek 15-30 derece arasında bükülü durmalıdır.
Platform tipte ön kol yere paralel ve dirsek 90 derecede durmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi bir transfer aracıdır?

Scooter

Tekerlekli sandalye

Baston

Hareketli koltuk

Yürüteç

Açıklama:

Transfer araçları

Liftler
Hareketli koltuklar
Hareketli yataklar ve yatak aksesuarları
Kayma tahtaları
Mobil rampalar

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi bir moblite aracıdır?

Koltuk değnekleri

Liftler

Hareketli yataklar

Hareketli koltuklar

Kayma tahtaları

Açıklama:

Mobilite araçları
Bastonlar
Koltuk değnekleri
Yürüteçler
Tekerlekli sandalyeler
Skutırlar

Doğru Cevap: A

Soru 55

Yaşlıların ev içi ve evleri dışında mobilitelerini sağlayan araçlarını kullanırken karşılarına çıkan engellerin aşılmasında kullanılan hafif dayanıklı platformlar aşağıdakilerden hangisidir?

Liftler

Mobil rampalar

Kayma tahtaları

Skutır

Tekerlekli sandalye

Açıklama:

Mobil Rampalar
Yaşlıların ev içi ve evleri dışında mobilitelerini sağlayan araçlarını kullanırken karşılarına çıkan engellerin (eşik, kaldırım, sokaktaki-otoparktaki dar su kanalları vb.) aşılmasında kullanılan hafif dayanıklı platformlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi bir rehabilitasyon profesyonelidir?

Diyetisyen

Psikolog

Fizyoterapist

Psikiyatr

Ortopedist

Açıklama:

Rehabilitasyon profesyonelleri-fizyoterapistler, ergoterapistler

Doğru Cevap: C

Soru 57

Diz ve kalça eklemindeki hastalıklarda ve sorunlarda kullanılan mobilite aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Standart yürüteç

Tekerli sandalye

Skutır

Aksilar tip koltuk değneği

Ofset baston

Açıklama:

Ofset Baston
Vücut yükü kollar vasıtası ile bu bastona aktarılmaya çalışılır. Diz ve kalça eklemindeki hastalıklarda ve sorunlarda kullanılır, tutacak kısmının ön tarafı kavislidir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Ağrılı, el kaslarının çok zayıfladığı hastalıklarda ve dirseğini düzeltemeyen kişilerde tercih edilebilen mobilite aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Platform tip koltuk değneği

Üç ayaklı baston

Standart baston

Önden tekerlekli yürüteç

Skutır

Açıklama:

Platform Tip
Bireyin ön kolunu yatay olarak destekleyen yükün elden çok kolda taşıtılmasını sağlayan cihazlardır. Ağrılı, el kaslarının çok zayıfladığı hastalıklarda ve dirseğini düzeltemeyen kişilerde tercih edilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Denge ve zihinsel problemi olan hastaların kullanması uygun olmayan mobilite aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Standart yürüteç

Ön tekerlekli yürüteç

Dört tekerlekli yürüteç

Tekerlekli sandalye

Skutır

Açıklama:

Dört Tekerlekli Yürüteç
Genellikle önde oturak veya eşya konulan göz içeren genelde fren mekanizması da olan yürüteçlerdir. Yaşlının vücut ağırlığının taşıtılması için tercih edilmez. Nefes darlığı ve kalp problemi olan yaşlılarda ihtiyaç hâlinde oturarak dinlenmeye ve elde taşınamayacak hafif yükleri taşımada tercih edilir. Denge ve zihinsel problemi olanların bu yürüteci kullanması uygun değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi yaygın olarak tekerlekli sandalyenin kullanıldığı hasta gruplarından biri değildir?

Felçli hastalar

Kalp akciğer sistemi yetersizlikleri tanıları olan yaşlılar

Eklem sorunları olan yaşlılar

Ampütasyon geçirmiş hastalar

Görme problemi olan yaşlılar

Açıklama:

Tekerlekli sandalye kullanan bireylere bakıldığında daha çok eklem sorunları, sinir sistemi hastalıkları, felçler, kemik yapı sorunları, ampütasyon, kalp akciğer sistemi yetersizlikleri tanıları olan yaşlılar görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

I: Çevresel düzenlemeler
II: Teknolojinin kullanımı
III: Tıbbi yardımlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılarda mobilite ve transferin kolaylaştırılmasını desteklemektedir?

I, II ve III

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

Açıklama:

Yaşlılarda mobilite ve transferin kolaylaştırılması; tıbbi yardımlar, çevresel düzenlemeler ve teknoloji kullanılması ile mümkün olur.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi bir öz bakım becerisi değildir?

Elektrik süpürgesi kullanma

Duş alma

Diş fırçalama

Beslenme

Yıkanma

Açıklama:

Öz bakım; beslenme, giyinme, yıkanma, cilt bakımı ve temizliği kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

I: Yürüteç
II: Baston
III: Tekerlekli sandalye
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlılarda mobiliteyi destekleyen araçlar arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız I

Yalnız III

Açıklama:

Günlük işlerin bağımsız sürdürülebilmesinde önemli bir husus da mobilitedir. Mobilite ile ilgili geliştirilmiş yardımcı teknoloji ile yatarken, otururken, ayakta dikilirken, yürürken ve bir yerden bir yere inip binerken konfor ve güvenlik artmaktadır. Mobilite için farklı şekil ve özellikte baston ve yürüteçler kullanılmaktadır.Ayrıca tekerlekli sandalyenin seçimi ve eğitiminin verilmesi ile erişim sorunları azaltılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Diz ve kalça eklemindeki hastalıklarda ve sorunlarda kullanılan ve tutacak kısmının ön tarafı kavisli olan mobilize aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Ofset baston

Standart yürüteç

Koltuk değneği

Standart baston

Aksillar tip baston

Açıklama:

Ofset Baston
Vücut yükü kollar vasıtası ile bu bastona aktarılmaya çalışılır. Diz ve kalça eklemindeki hastalıklarda ve sorunlarda kullanılır, tutacak kısmının ön tarafı kavislidir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Bacaklarında zayıflık ve denge problemi olan kişilerde istikrarlı duruş, vücut ağırlığı taşıtma ve yürümede yükün azaltılmasında kullanılan mobilize araç aşağıdakilerden hangisidir?

Yürüteç

Baston

Elektrikli bisiklet

Tekerlekli sandalye

Scooter

Açıklama:

Yürüteçler
Bacaklarında zayıflık ve denge problemi olan kişilerde istikrarlı duruş, vücut ağırlığı taşıtma ve yürümede yükün azaltılmasında kullanılan araçlardır. Bu cihazlarla dönüş yapma ve cihazı kontrol etmede bazı yaşlılar sorunlar yaşayabilmektedir. Cihazlar genellikle öne eğilerek kullanıldıklarından sırtta eğilmeyi artırabilir. Yürüteçlerle merdiven inip çıkmak bastondaki gibi mümkün olamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Mobilite araçlarının kullanımı ile ilgili aşağıda yazılanlardan hangisi doğrudur?

Platform tip mobilite araçlarında ön kol yere paralel konumda olmalıdır.

Hasta uzanır pozisyonda iken kol boyu ölçülmeli ve cihaz boyları bu uzunluğa göre hazırlanmalıdır.

Koltuk altı tipi mobilita araçları kullanılacaksa koltuk altı yastıkları kişinin koltuk altı ile aynı hizada olmalıdır.

Baston uzunluğu belirlenirken kişinin bacağının bittiği nokta referans alınmaktadır.

Koltuk altı mobilize araçlarında elcikler cihazın önünde olmalıdır.

Açıklama:

Hasta ayakta dururken el bileğinin vücuda değdiği yerin hizası belirlenir. Bu hiza baston ve yürüteç için önemli yüksekliktir. Bu aletlerin elciklerini bu yükseklikte tutarken dirsek 15 ile 30 derece arasında bükülü olmalıdır.
Koltuk altı tip (Aksillar) koltuk değneklerinini kullanırken değnek, ayağın yaklaşık 5 cm dışında ve 15 cm önünde durmalı, yastık destek noktası ise koltuk altının 4-5 cm altında olacak şekilde ölçü alınmalıdır. Dirsek 30 derece bükük olacak şekilde elcik kısmı aşağı ya da yukarı ayarlanmalıdır.
Ön kol destekli (Kanedyen) tipte ön kolu tutan parçası dirsekten 2,5-4 cm aşağıda ol- malı, değnek ayağın yaklaşık 5 cm dışında ve 15 cm önünde durmalı, dirsek 15-30 derece arasında bükülü durmalıdır.
Platform tipte ön kol yere paralel ve dirsek 90 derecede durmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

I: Ampütasyon
II: Felçler
III: Kemik yapı sorunları
Yukarıdaki rahatsızlıkların hangisinin ya da hangilerinin olması durumunda kişi tekerlekli sandalye kullanımına gereksinim hissedebilir?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Tekerlekli sandalye kullanan bireylere bakıldığında daha çok eklem sorunları, sinir sistemi hastalıkları, felçler, kemik yapı sorunları, ampütasyon, kalp akciğer sistemi yetersizlikleri tanıları olan yaşlılar görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

I: Katlar arası tavan aydınlatması da yeterli olmalıdır.
II: Merdivenlerde kaymayan malzeme-kaplama seçilmelidir.
III: Halı ve kilimlerin altına kaydırmazlar yapıştırılmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bireylerin transfer ve mobilitesine ilişkin ev dışında yapılacak düzenlemeler arasında yer almaktadır?

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Yalnız II

Açıklama:

Ev/Apartman Girişi

Apartman girişi, koridorlar ve ev kapısı önü eşit miktarda aydınlatılmalıdır. Tercihen harekete duyarlı aydınlatmalar apartman kapılarına konmalıdır.
Merdivenlerdeki kırıklar, oynayan mermer-granitler tamir edilmelidir.
Merdivenlerde kaymayan malzeme-kaplama seçilmelidir.
Koridor, asansör yanı ve katlar arası duvarlara tırabzanlar konmalıdır.
Tırabzanlar kesintisiz olarak yukarı katlara kadar yapılmalıdır.
Tırabzanlar yaşlı bireylere uygun yükseklikte monte edilmelidir.
Apartman koridorlarında ve kapı önlerinde yaşlının takılacağı gereksiz ayakkabı,oyuncak (bisiklet, top vb.), eşya bulunmamalıdır.
Merdiven kenarlarına renkli kaymaz bantlar yapıştırılmalıdır.
Apartmanlarda yetişkin tekerlekli sandalyenin ve refakatçisinin binebileceği büyüklükte asansörler olmalıdır.
Asansör önü alan manevra yapmaya yetecek kadar geniş olmalıdır.
Katlar arası tavan aydınlatması da yeterli olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin mobilize ve transferinde yapılacak ev içi düzenlemelerden biridir?

Işığı ciddi oranlarda kesen avizeler-aplikler tercih edilmemelidir.

Asansör önü alan manevra yapmaya yetecek kadar geniş olmalıdır.

Merdivenlerde kaymayan malzeme-kaplama seçilmelidir.

Merdiven kenarlarına renkli kaymaz bantlar yapıştırılmalıdır.

Merdivenlerdeki kırıklar, oynayan mermer-granitler tamir edilmelidir.

Açıklama:

Evin İçine Yönelik Düzenlemeler

Yaşlılar genellikle elektrik faturalarını fazlaca önemsemekte ve genellikle kısıtlamalara gitmektedirler. Ancak ev içi eşit düzeyde aydınlatılmalıdır.
Elektrik anahtarları (tercihen yeni dokunmatik olanlar) ve prizler yaşlının kolaylıkla erişebileceği yükseklikte konumlandırılmalıdır.
Uzun ömürlü, aşırı ısınmayan, yüksek Wattlı (80, 100W ve üzeri) teknolojik ampuller seçilmelidir.
Işığı ciddi oranlarda kesen avizeler-aplikler tercih edilmemelidir.
Ömrünü tamamlayan ampülleri, yaşlının başkalarına değiştirtmesi söylenmelidir;
karanlıkta, merdiven vs. kullanarak yüksekten düşme riski artırılmamalıdır.
Koridor gibi yerlerde gece düğmeyi bulmayı çalışmak yerine, harekete duyarlı aydınlatma teknolojileri tercih edilmelidir.
Ev içindeki koridorların bir tarafına da tırabzan takılmalıdır.
Tırabzanlar uygun yüksekliğe, dübeller vasıtasıyla çok sıkı sabitlenmelidir.
Ev içi eşikler kaldırılmalı ya da renkli kaydırmaz bantla kenarları bantlanmalı, görünür hâle getirilmelidir.
Halı ve kilimlerin altına kaydırmazlar yapıştırılmalıdır.
Mümkünse takılmaları engellemek ve güvenli mobilite için ev içi duvardan duvara halı kaplatılmalıdır.
Islak zeminlerde de uygun kaydırmaz yolluklar-kaplamalar kullanılmalıdır.
Halıların üzerinden yaşlının ayağının takılabileceği her şey kaldırılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

I: Alafranga tuvalet için yükselticiler kullanılmalıdır.
II: Saç kurutma makinesi banyo dışında kullanılmalıdır.
III: Elektrikli aletler fişte takılı kalmamalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bireylerin mobilite ve transferinde banyolarda alınacak önlemler arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Banyo

Banyo zemini, duş kabini varsa küvet içi kaydırmaz halı-paspasla kaplanmalıdır.
Evde tekerlekli sandalye kullanan varsa lavabo seviyesi aşağıya alınmalıdır.
Su sıcaklığı önceden sabitlenmelidir. Özellikle duyu kaybı olan yaşlılar (felçliler,şeker hastaları).
Elektrikli aletler fişte takılı kalmamalıdır.
Saç kurutma makinesi banyo dışında kullanılmalıdır.
Alafranga tuvalet için yükselticiler kullanılmalıdır.
Yaşlının kullandığı ilaçlar büyük harflerle etiketlenmeli ve nemden etkilenmeyecek şekilde dolaba konmalıdır.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi yaşamın sonlarına doğru gerçekleşen vücuttaki ilerleyici olumsuz değişimlerden değildir?

Zayıflama

Fiziksel değişim

Fiziksel gerileme

Ağrı ve sızılar

Daha neşeli olma

Açıklama:

Yaşamın sonlarına doğru gerçekleşen vücuttaki ilerleyici olumsuz değişimlerden bazıları kilo kaybı, iştahta azalma, zayıflama, fiziksel değişim, fiziksel gerileme, hastalık belirtileri ev artan ağrılar ve buna bağlı olarak kendini geri çekme ve izole olmadır. Daha neşeli olma ilerleyici olumsuz değişimlerden biri olamaz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Terminal dönem bakımı daha çok hangi aşağıdakilerden hangisi ile ilgilenir?

Bakım

Yaşam süresi

Uzun dönem kontrol

Yaşam kalitesi

Tedavi süreci

Açıklama:

Terminal dönem bakım tedavi ve uzun dönem kontrolünün mümkün olmadığını kabul eden bir bakım biçimidir ve yaşam süresiden daha çok yaşam kalitesiyle ilgilenir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi terminal dönem bakımın hedeflerinden biri değildir?

Yaşlı bireylere yaşam ve ölümü normal bir süreç olarak deklare etmek.

Yaşlı bireylerin bakımına psikolojik ve inanç boyutlarını entegre etmek.

Yaşlı bireylerin yer değiştirme ve bağımsızlık gibi fiziksel işlevlerini entegre etmek.

Yaşlı bireylerin ağrı ve rahatsızlık veren hastalık belirtilerinde rahatlama sağlamak.

Yaşlı bireylerin ailelerine yaşadıkları üzüntüyle başa çıkmaya yardımcı olan destek sunmak.

Açıklama:

Yaşlı bireylere yaşam ve ölümü normal bir süreç olarak deklare etmek, bu bireylerin bakımına psikolojik ve inanç boyutlarını entegre etmek, ağrı ve rahatsızlık veren hastalık belirtilerinde rahatlama sağlamak ve yaşlı bireylerin ailelerine yaşadıkları üzüntüyle başa çıkmaya yardımcı olan destek sunmak terminal dönem bakımın hedefleri arasında yer almaktadır. Ancak yaşlı bireylerin yer değiştirme ve bağımsızlık gibi fiziksel işlevlerini entegre etmek terminal dönem bakım hedeflerinden biri değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Giderek artan kilo kaybı, iştahta azalma, fiziksel değişim, belirtilerin daha fazla ortaya çıkması gibi ilerleyici olumsuz değişimler aşağıdaki dönemlerin hangisinde gerçekleşmektedir?

Yaşamın son 6. ayı

Yaşamın son 5. ayı

Yaşamın son 4. ayı

Yaşamın son 2. ayı

Yaşamın son ayı

Açıklama:

Giderek artan kilo kaybı, iştahta azalma, fiziksel değişim, belirtilerin daha fazla ortaya çıkması gibi ilerleyici olumsuz değişimler yaşamın son 4. ayında gerçekleşmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisinde mide-bağırsak sistemindeki fizyolojik belirtileri yer almaktadır?

Oryantasyon ve uyum sorunu-bilinç bulanıklığı-sayıklama- uykuda geçirilen zamanda artış- sonlara doğru komaya giriş- huzursuzluk

Yiyecek ve sıvılara karşı ilgide azalma-kabızlık ve ishal-tuvalet tutma becerisinde kayıplar-hastalığın sonlarına doğru idrar miktarında azalma

Kan basıncında düşüş-solunum hızında çok hızlı artış-farklı dönemlerde solunum durması ve göğüste çok yavaş solunum hareketi

Soğuk ve nemli deri- el ve ayak parmakları gibi uzuvların uç kısımlarının mavimsi ve şiş olması

Kas kitlesi ve kuvvetinde azalma- işlevlerde kayıplar ve yorgunluk

Açıklama:

Yiyecek ve sıvılara karşı ilgide azalma, kabızlık ve ishal, tuvalet tutma becerisinde kayıplar, hastalığın sonlarına doğru idrar miktarında azalma mide-bağırsak sistemindeki fizyolojik belirtileridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi terminal dönemde görülen belirtiler arasında yer almaz?

İç organ sorunları

Baş dönmesi

Dolaşım sorunları

İdrar Kaçırma

Görme bozuklukları

Açıklama:

İç organ sorunları, baş dönmesi, dolaşım sorunları ve idrar kaçırma terminal dönemde görülen belirtiler arasında yer alırken; görme bozuklukları bu belirtiler arasında yer almamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Yaşlı bireyde hastalığın kalıcı olduğunun beklendiği ve rehabilitasyonun amacının olabildiğince yeni bir başlangıçla vücut işlevlerini sürdürmek olan dönem aşağıdakilerin hangisidir?

Önleyici dönem

Restoratif dönem

Destek dönemi

Hafifletme dönemi

Yardımcı dönem

Açıklama:

Destek dönemi yaşlı bireyde hastalığın kalıcı olduğunun beklendiği ve rehabilitasyonun amacının olabildiğince yeni bir başlangıçla vücut işlevlerini sürdürmek olduğu dönemdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Hastalığın son döneminde yaşlı bireye uygulanan fizyoterapi ve rehabilitasyon programının başarılı olabilmesi temel olarak aşağıdakilerin hangisine bağlıdır?

Temel günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığın desteklenmesine

Hastalığın son dönemindeki öncelikleri belirlemeye ve hedefleri yönetmeye

Yaşlı bireyin beceri ve kontrol düzeyinin korunmasının desteklenmesine, iyilik hâlinin ve genel ruh hâlinin pozitif desteklenmesine

İyi bir değerlendirmeyle yaşlı bireyin mevcut performansının belirlenmesi ve daha öncelikli olarak acil gereksinimlerinin tespit edilmesine

Bakım personelinin düzenli egzersiz yaptırarak kas-iskelet sisteminin güçlü olmasının sağlanmasına ve kan dolaşımını arttırmasına

Açıklama:

İyi bir değerlendirmeyle yaşlı bireyin mevcut performansının belirlenmesi ve daha öncelikli olarak acil gereksinimlerinin tespit edilmesine bağlıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi hastalığının son döneminde olan yaşlı bireye uygulanan fizyoterapi ve rehabilitasyon programı kapsamında yer verilen uygulamalardan biri değildir?

Temel günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığı destekleme

Ağrı, kabızlık, cilt bütünlüğü ve harekete yönelik semptomatik tedavi

Terapatik egzersiz, elektroterapi, hidroterapi gibi tedavi seçeneklerini seçenekleri kullanma

Yaşlı birey, bakım personeli ve aile üyelerine sağlık ve işlev düzeyi, sağlık geliştirici yaklaşımlar, doğru tutuş ve destek, omurga sağlığı ve yaşam alanı güvenliği hakkında eğitim sunma

Yaşlı bireyin biopsikososyal ve ruhsal sorunlarını destekleme

Açıklama:

Temel günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığı destekleme; ağrı, kabızlık, cilt bütünlüğü ve harekete yönelik semptomatik tedavi; terapatik egzersiz, elektroterapi, hidroterapi gibi tedavi seçeneklerini seçenekleri kullanma ve yaşlı birey, bakım personeli ve aile üyelerine sağlık ve işlev düzeyi, sağlık geliştirici yaklaşımlar, doğru tutuş ve destek, omurga sağlığı ve yaşam alanı güvenliği hakkında eğitim sunma hastalığının son döneminde olan yaşlı bireye uygulanan fizyoterapi ve rehabilitasyon programı kapsamında yer verilen uygulamalardır. Yaşlı bireyin biopsikososyal ve ruhsal sorunlarını destekleme bu uygulamalardan biri değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdaki uygulamaların hangisi yaşlı bireyin günlük yaşam aktivitelerinde temel olan giyinme, beslenme, öz bakım ve transfer gibi becerilerine odaklanarak, olabildiğince konforlu ve işlevsel olarak bu becerilere yaşlı bireyin katılım göstermesini sağlayan uyarlamalar ve çevresel düzenlemeleri planlar ve uygular?

Aromaterapi

Fizyoterapi

Rehabilitasyon

Ergoterapi

Hidroterapi

Açıklama:

Ergoterapi yaşlı bireyin günlük yaşam aktivitelerinde temel olan giyinme, beslenme, öz bakım ve transfer gibi becerilerine odaklanarak, olabildiğince konforlu ve işlevsel olarak bu becerilere yaşlı bireyin katılım göstermesini sağlayan uyarlamalar ve çevresel düzenlemeleri planlar ve uygular. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Sağaltıcı müdahalelerde amaç aşağıdakilerin hangisidir?

Yaşlı bireyin azalan işlev düzeyine karşın yaşam alanında üstesinden gelinmesi gereken eylemlerin zorluk düzeyini azaltmak.

Hastalık ve etkilerinin yaşlı bireyin işlev düzeyine yansımasına ve yaşlı bireyin anlamasına yardımcı olmak.

Bakım personelinin bireye doğru ve güvenli bakım hizmeti sunarak bireyin fiziksel durumunu korumasını sağlamak.

Hastalığın ilerleyişi ve eşlik eden belirtilerin yaşlı birey üzerindeki olumsuz duygusal etkilerini azaltmak.

Yaşlı bireyin yaratıcılığını, kendini ifade edebilmesini ve normal yaşamını olabildiğince sürdürmesini sağlamak.

Açıklama:

Sağaltıcı müdahalelerde amaç yaşlı bireyin yaratıcılığını, kendini ifade edebilmesini ve normal yaşamını olabildiğince sürdürmesini sağlamaktır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tanımlamasına göre terminal dönem bakımı yaklaşımı aşağıdakilerin hangisinin değerlendirmesini kapsamaz?

Fiziksel problemler

Psikosoyal problemler

Yaşamı tehdit eden hastalıklar

Ağrı

Gelir durumunun değerlendirilmesi

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tanımlamasına göre terminal dönem bakımı; fiziksel, psikososyal ve ruhsal problemler ve ağrının değerlendirilmesi, erken tanılanması ve tedavi süreciyle yaşam tehdit edici hastalıklarla karşılaşan hasta ve ailesinin yaşam kalitesini iyileştirme yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerin hangisinde yaşamın son 5.ayında gerçekleşen vücuttaki ilerleyici olumsuz değişimler yer almaktadır?

Uygulanan radikal (örneğin büyük ölçekli cerrahi müdahale) tedavi önlemlerinin bazı yan etkileri görülmesi

Biraz kilo kaybı, zayıflama, belirtilerde yaygınlaşma, stres belirtileri, hastalığın son döneminde olduğunu giderek kabul etme, korku ve despresyon belirtileri

Giderek artan kilo kaybı, iştahta azalma, fiziksel değişim, belirtilerin daha fazla ortaya çıkması

Ortamdan kendini geri çekmesi belirginleşmesi, tamamen bakıma ihtiyaç duyma, hastalığın belirtileri ve ağrı için yoğun tedaviye ihtiyaç duyma ve iştahın olmaması

İlerleyici fiziksel gerileme ve hastalık belirtilerinde artışın görülmesi

Açıklama:

Yaşamın son 5.ayında yaşlı bireyde biraz kilo kaybı, zayıflama, belirtilerde yaygınlaşma, stres belirtileri, hastalığın son döneminde olduğunu giderek kabul etme, korku ve despresyon belirtileri gözlenir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerin hangisinde yaşamın son ayında gerçekleşen vücuttaki ilerleyici olumsuz değişimler ifade edilmiştir?

Yaşlı birey genelde yer değiştirebilmekte, gördüğü radikal (örneğin büyük ölçekli cerrahi müdahale) tedavi önlemlerinin bazı yan etkileri görülmektedir.

Yaşlı bireyde biraz kilo kaybı, zayıflama, belirtilerde yaygınlaşma, stres belirtileri, hastalığın son döneminde olduğunu giderek kabul etme, korku ve despresyon belirtileri gözlenir.

Yaşlı bireyde giderek artan kilo kaybı, iştahta azalma, fiziksel değişim, belirtilerin daha fazla ortaya çıkması gözlenir.

Yaşlı bireyin ortamdan kendini geri çekmesi belirginleşir. Tamamen bakıma ihtiyacı vardır. Hastalığın belirtileri ve ağrı için yoğun tedaviye ihtiyaç duyulur ve iştah yoktur.

Yaşlı bireyde ilerleyici fiziksel gerileme ve hastalık belirtilerinde artış görülür. Yaşlı birey yatağa bağımlı hâle gelebilir.

Açıklama:

Yaşamın son ayında yaşlı bireyin ortamdan kendini geri çekmesi belirginleşir. Tamamen bakıma ihtiyacı vardır. Hastalığın belirtileri ve ağrı için yoğun tedaviye ihtiyaç duyulur. İştah yoktur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerin hangisinde merkezî sinir sistemindeki fizyolojik belirtiler yer almaktadır?

Oryantasyon ve uyum sorunu-bilinç bulanıklığı-sayıklama-uykuda geçirilen zamanda artış

Kas kitlesi ve kuvvetinde azalma-işlevlerde kayıplar ve yorgunluk belirtileri

Kan basıncında (tansiyon) düşüş-kalp hızında (nabız) düzensizlik ve değişkenlik-solunum hızında çok hızlı artış-farklı dönemlerde solunum durması ve göğüste çok yavaş solunum hareketi

Yiyecek ve sıvılara karşı ilgide azalma-kabızlık ve ishal-tuvalet tutma becerisinde kayıplar-hastalığın sonlarına doğru idrar miktarında azalma

Soğuk ve nemli deri-el ve ayak parmakları gibi uzuvların uç kısımlarının mavimsi ve şiş olması

Açıklama:

Merkezî sinir sistemindeki fizyolojik belirtiler; hastalığının terminal döneminde olan yaşlı bireylerde oryantasyon ve uyum sorunu, bilinç bulanıklığı, sayıklama, uykuda geçirilen zamanda artış (birkaç saat ile tüm gün arasında değişkenlik göstermektedir), yanıtlayıcılık seviyesinde azalma, sonlara doğru komaya giriş, huzursuzluk, sakinleşememe, halüsinasyonlar görme, olmadığı hâlde görme ve işitme ile ilgili uyaranlardan bahsetmedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Hangisi solunum-dolaşım sistemindeki fizyolojik belirtilerden birisidir?

Hastalığının terminal döneminde olan yaşlı bireylerde oryantasyon ve uyum sorunu, bilinç bulanıklığı, sayıklama, uykuda geçirilen zamanda artış.

Kas kitlesi ve kuvvetinde azalma, işlevlerde kayıplar ve yorgunluk gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır

Kan basıncında (tansiyon) düşüş, kalp hızında (nabız) düzensizlik ve değişkenlik, solunum hızında çok hızlı artış, farklı dönemlerde solunum durması ve göğüste çok yavaş solunum hareketi.

Yiyecek ve sıvılara karşı ilgide azalma, kabızlık ve ishal, tuvalet tutma becerisinde kayıplar, hastalığın sonlarına doğru idrar miktarında azalma.

Soğuk ve nemli deri, el ve ayak parmakları gibi uzuvların uç kısımlarının mavimsi ve şiş olması.

Açıklama:

Solunum-Dolaşım Sistemindeki Fizyolojik Belirtiler: Kan basıncında (tansiyon) düşüş, kalp hızında (nabız) düzensizlik ve değişkenlik, solunum hızında çok hızlı artış, farklı dönemlerde solunum durması ve göğüste çok yavaş solunum hareketi.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Hastalığının son döneminde olan yaşlı bireylerin bakımlarında bir bireyi oluşturan temel unsurlar dikkate alınmalıdır. Hangisi bireyi oluşturan temel unsurlardan birisi değildir?

Fiziksel

Sosyal-duyusal

Bilişsel

Ruhsal

Psikolojik

Açıklama:

Hastalığının son döneminde olan yaşlı bireylerin bakımlarında bir bireyi oluşturan temel unsurlar dikkate alınmalıdır. Bireyi oluşturan temel unsurlar;

Fiziksel
Sosyal-duygusal
Bilişsel (zihinsel)
Ruhsal ve manevi

Doğru Cevap: E

Soru 18

Sağlıklı kalma ve en yüksek potansiyeli elde etmek amacıyla devamlı ve bilinçli olarak bireyin efor göstermesine ne ad verilir?

Bakımlı

Güzel durum

İyileşme

İyilik hali

Sağlık

Açıklama:

İyilik hâli: Sağlıklı kalma ve en yüksek potansiyeli elde etmek amacıyla devamlı ve
bilinçli olarak bireyin efor göstermesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Hangisi yaşlı bireylerin terminal dönemine ilişkin belirtilerden birisi değildir?

Bunamada davranış sorunları

Zihinsel faaliyetlerde kayıp

Halüsinasyon

Lenf ödem

Sarılık

Açıklama:

Yaşlı bireylerin terminal dönemine ilişkin belirtiler; ağrı, yorgunluk, ateş, beslenme yetersizliği, bunamada davranış sorunları, zihinsel faaliyetlerde kayıp, huzursuzluk ve dinlenememe, halüsinasyon, uyku bozuklukları, beslenme-konuşma-yürüme gibi işlevleri güçleştiren istemsiz küçük kas kasılmaları, baş dönmesi, baş ağrısı, öksürük, balgam, nefes darlığı, bağırsak tıkanıklığı, kabızlık, ishal, yutma güçlüğü, mide bulantısı, kusma, idrar kaçırma, ağız kuruluğu, kanama, karında anormal sıvı birikmesi, iştah kaybı, mide ağrısı, uzuvlarda şişlik (lenf ödem), basınç yaraları, kaşıntı ve diğer belirtilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Baş-boyun gevşek pozisyondayken burundan nefes alıp, dudaklar büzülüyken nefesin ağzıdan yavaş yavaş verilmesine ne ad verilir?

Solunum güçlülüğü

Pursed-lif Solunum

Fermantasyon

İç solunum

Trake solunumu

Açıklama:

Pursed-lif Solunum: Baş-boyun gevşek pozisyondayken burundan nefes alıp, dudaklar büzülüyken nefesin ağzından yavaş yavaş verilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Hastalığının son döneminde olan yaşlı bireye fizyoterapi ve rehabilitasyon programı kapsamında bazı uygulamalara yer verilir hangisi bunlardan birisi değildir?

Temel günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığı destekleme

Ağrı, kabızlık, cilt bütünlüğü ve harekete yönelik semptomatik tedavi

Hidroterapi

Elektroterapi

Hayvan destekli tedavi

Açıklama:

Hastalığının son döneminde olan yaşlı bireye fizyoterapi ve rehabilitasyon programı kapsamında bazı uygulamalara yer verilir. Bunlar;

Temel günlük yaşam aktivitelerinde (örneğin giyinme, beslenme, temizlik, yer değiştirme) bağımsızlığı destekleme
Ağrı, kabızlık, cilt bütünlüğü ve harekete yönelik semptomatik tedavi
Terapatik egzersiz, elektroterapi, eklem ve yumuşak doku mobilizasyonu, hidroterapi ve yardımcı araç-gereçler gibi tedavi seçeneklerini kullanma
Yaşlı birey, bakım personeli ve aile üyelerine sağlık ve işlev düzeyi, sağlığı geliştirici yaklaşımlar, doğru tutuş ve destek, omurga sağlığı ve yaşam alanı güvenliği hakkında eğitim sunma
Uygun egzersiz planlama

Doğru Cevap: E

Soru 22

Yaşlı bireyin ortamdan kendini geri çekmesi belirginleşir.
Tamamen bakıma ihtiyacı vardır.
Hastalığın belirtileri ve ağrı için yoğun tedaviye ihtiyaç duyulur.
İştah yoktur.

Yukarıdaki maddeler terminal dönemin hangi evresinde ortaya çıkmaktadır?

6. ay

5.ay

3.ay

2. ay

Son ay

Açıklama:

Son ayda yaşlı bireyin ortamdan kendini geri çekmesi belirginleşir. Tamamen bakıma ihtiyacı vardır. Hastalığın belirtileri ve ağrı için yoğun tedaviye ihtiyaç duyulur. İştah yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığın son dönemlerinde merkezi sinir sistemindeki fizyolojik belirtiler arasında yer almaktadır?

Kas kitlesinde azalma

Oryantasyon ve uyum sorunu

Nabızda düzensizlik

Kabızlık ve ishal

İdrar miktarında azalma

Açıklama:

Merkezî sinir sistemindeki fizyolojik belirtiler şunlardır: Oryantasyon ve uyum sorunu, bilinç bulanıklığı, sayıklama, uykuda geçirilen zamanda artış (birkaç saat ile tüm gün arasında değişkenlik gös- termektedir), yanıtlayıcılık seviyesinde azalma, sonlara doğru komaya giriş, huzursuzluk, sakinleşememe, halüsünasyonlar görme, olmadığı hâlde görme ve işitme ile ilgili uyaranlardan behsetme.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Yaşlı bireyin ölüm sonrasında ne olacağına dair korkusu anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Terk edilme korkusu

Ölüm süreci korkusu

Yalnızlık korkusu

Bilinmezlik korkusu

Acı çekme korkusu

Açıklama:

Bilinmezlik korkusu ölüm sonrası ne olacağı ile ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi ağrı yönetiminde başarısızlığın davranışsal sonuçları arasında yer almaktadır?

Madde kullanımı

Hipertansiyon

Düzensiz uyku

Kas spazmı

Akciğerde yetersizlik

Açıklama:

Depresyon, endişe, madde kullanımı, intihar düşüncesi davranışsal sonuçlar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Terminal dönemin hangi basamağında yaşlı bireyin hastalık belirtileri ve tedavinin yan etkilerinden makul bir zamanda kurtulması beklenir ve olabildiğince kaybettiği işlev ve kuvveti yeniden kazanması amaçlanır?

Önleyici dönem

Restoratif dönem

Destek dönemi

Hafifletme dönemi

Son dönem

Açıklama:

Restoratif dönemde; yaşlı bireyin hastalık belirtileri ve tedavinin yan etkilerinden makul bir zamanda kurtulması beklenir ve olabildiğince kaybettiği işlev ve kuvveti yeniden kazanması amaçlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi hafifletme döneminde rehabilitasyonun amaçları arasında yer almamaktadır?

Yaşlı bireyin ağrısını azaltmak

Yaşlı bireyin işlevsel bağımsızlığını korumak

Yaşlı bireye bakım verenlerin tükenmişliğini azaltmak

Yaşlı bireyin hastalığının ilk belirtilerini önlemek

Yaşlı bireyin yaşam kalitesini korumak

Açıklama:

Önleyici dönemde; yaşlı bireyin sahip olduğu sağlık sorununun altında yatan nedenler ve hastalığın ilk belirtilerinin önlenmesi üzerinde durulur.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Suyun fiziksel özelliklerinden (kaldırma, basınç, direnç, ısı) yararlanarak vücut fizyolojisi üzerinde sağaltım etkisi sağlayan tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Hipoterapi

Hidroterapi

Yunus terapi

Elektroterapi

Fitoterapi

Açıklama:

Suyun fiziksel özelliklerinden (kaldırma, basınç, direnç, ısı) yararlanarak vücut fizyolojisi üzerinde sağaltım etkisi sağlayan tedavi yaklaşımı hidroterapidir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi terminal dönemde olan yaşlı bireylerde uygulanabilecek ergoterapi stratejileri arasında yer almamaktadır?

Aktivitede uyarlama

Çevresel uyarlama

Stres yönetimi

Yaşlının ağrısını azaltmak

Hasta eğitimi

Açıklama:

Yaşlının ağrısını azaltmak argo terapi stratejileri arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Banyoya giderken ayağını kaldırıp eşikten geçmesinin getirdiği güçlüğü azaltmak amacıyla eşiğin kaldırılması, banyo aydınlatmasının artırılması, banyo girişinde kaymaya yol açacak yerdeki halı paspasın kaldırılması gibi düzenlemeler hangi ergoterapi stratejisi kapsamındadır?

Aktivitede uyarlama

Çevresel uyarlama

Kültürel uyarlama

Psikolojik uyarlama

Aileye yönelik uyarlama

Açıklama:

Çevresel uyarlamada amaç yaşlı bireyin azalan işlev düzeyine karşın yaşam alanında üstesinden gelinmesi gereken eylemlerin zorluk düzeyini azaltmaktır. Banyoya giderken ayağını kaldırıp eşikten geçmesinin getirdiği güç- lüğü azaltmak amacıyla, eşiğin kaldırılması, banyo aydınlatmasının artırılması, banyo girişinde kaymaya yol açacak yerdeki halı paspasın kaldırılması buna örnektir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi gevşeme ve stres yönetim stratejileri arasında yer almamaktadır?

Meditasyon

Müzik

Aromaterapi

Kas gevşeme tekniği

Ev içi değişiklikler

Açıklama:

Gevşeme ve stres yönetim stratejileri; ilerleyici kas gevşeme tekniği, meditasyon, müzik, aromaterapi, gevşemeyi sağlayıcı çevresel ortam (örneğin; park ziyareti) dır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

I: Ağrıların değerlendirilmesi, tespiti ve tedavisi
II: Yaşam tehlikesi ile karşılaşan hasta ve ailesinin yaşam kalitesini iyileştirme
III: Ruhsal sorunların tedavisi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Dünya Sağlık Örgütüne göre terminal dönem bakım hizmetlerinin amacı arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tanımlamasına göre terminal dönem bakımı; fiziksel, psikososyal ve ruhsal problemler ve ağrının değerlendirilmesi, erken tanılanması ve tedavi süreciyle yaşam tehdit edici hastalıklarla karşılaşan hasta ve ailesinin yaşam kalitesini iyileştirme yaklaşımıdır (DSÖ, 2007).

Doğru Cevap: A

Soru 33

I: Yaşlı bireylere yaşam ve ölümü normal bir süreç olarak deklare etmek,
II: Yaşlı bireylerin ağrı ve rahatsızlık veren hastalık belirtilerinde rahatlama sağlamak
III: Yaşlı bireylerin ailelerine yaşadıkları üzüntüyle başa çıkmaya yardımcı olan bir destek sunmak,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 65 yaş üstü bireylerde terminal bakımın hedefleri arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

65 yaş üstü bireylerde terminal dönem bakımın hedefleri aşağıdaki gibi özetlenebilir;

Yaşlı bireylerin ağrı ve rahatsızlık veren hastalık belirtilerinde rahatlama sağlamak,
Yaşlı bireylere yaşam ve ölümü normal bir süreç olarak deklare etmek,
Yaşlı bireylerde ne ölümü ötelemek ne de ölümü çabuklaştırmak,
Yaşlı bireylerin bakımına psikolojik ve inanç boyutlarını da entegre etmek,
Yaşlı bireylerin ölümüne kadar olabildiğince aktif olarak yaşamlarına yardımcı olan bir destek sunmak,
Yaşlı bireylerin ailelerine yaşadıkları üzüntüyle başa çıkmaya yardımcı olan bir destek sunmak,
Yaşlı bireyleri ve ailelerini psikolojik danışmanlık da dâhil olmak üzere gereksi- nimlerine yönelik disiplinler arası bir ekip anlayışından yararlandırmak,
Yaşlı bireylerin yaşam kalitesini olabildiğince artırmak ve hastalığın seyrini pozitif etkileyebilmek,
Hastalık sırasında, yaşamı uzatmayı hedefleyen kemoterapi veya radyoterapi gibi diğer tedaviler ile birlikte yaşlı bireylerde hastalığın seyrine yönelik olabildiğince erken uygulamalara yer vermek.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Yaşlı bireylerin yaşamlarının sonlarına doğru yaşadıkları olumsuz durumlara ilişkin olarak aşağıda yazılanlardan hangisi doğrudur?

Bireyler yaşamlarının son 6 ayında genellikle var olan sorunu reddetmektedirler.

Bireyin yaşamının son 6. ayında ciddi kilo kaybı görülür.

Bireyin yaşamının son 6. ayında ciddi fiziksel gerilemeler görülür.

Bireyin yaşamının son 4. ayında birey bağımsız yaşayamaz ve bakıma muhtaç hale gelmiştir.

Bireyin yaşamının son 6. ayında birey yoğun bakım ve tedaviye ihtiyaç duymaktadır.

Açıklama:

Yaşamın sonlarına doğru gerçekleşen vücuttaki ilerleyici olumsuz değişimler şöyle sıralanabilir;

6. Ay: Yaşlı birey genelde yer değiştirebilmekte, gördüğü radikal (örneğin büyük ölçekli cerrahi müdahale) tedavi önlemlerinin bazı yan etkileri görülmektedir. So- run, rahatsızlık ve reddetmenin ilk aşamasındadır.
5. Ay: Yaşlı bireyde biraz kilo kaybı, zayıflama, belirtilerde yaygınlaşma, stres belir- tileri, hastalığın son döneminde olduğunu giderek kabul etme, korku ve despres- yon belirtileri gözlenir.
4. Ay: Yaşlı bireyde giderek artan kilo kaybı, iştahta azalma, fiziksel değişim, belir- tilerin daha fazla ortaya çıkması. Ağrıya ilişkin çalışmalar, planlama ve rahatlatma.
3. Ay: Yaşlı bireyde fiziksel gerileme belirginleşir. Hastalık belirtileri ve ağrı artar. Kendini geri çekme ve izole olmaya başlar. Yaşlı birey hastalığının son döneminde
olduğunu kabul eder.
2. Ay: Yaşlı bireyde ilerleyici fiziksel gerileme ve hastalık belirtilerinde artış gö-
rülür. Öncelikle ağrı ile mücadele edilir. Yaşlı birey yatağa bağımlı hâle gelebilir.
Kendini geri çekmede artış görülür.
Son Ay: Yaşlı bireyin ortamdan kendini geri çekmesi belirginleşir. Tamamen bakı-
ma ihtiyacı vardır. Hastalığın belirtileri ve ağrı için yoğun tedaviye ihtiyaç duyulur.
İştah yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 35

I: Bireyin ruhsal ve manevi işlevleriyle ilişkilidir.
II: Bireyin söylemleriyle ilişkilidir.
III: Bireysel tatminle ilişkilidir,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bireylerin terminal bakım dönemindeki yaşam kalitesi ile ilişkilidir?

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Terminal dönemdeki yaşlı bireyin yaşam kalitesi;

Bireyin ağrı, kabızlık, zayıflık ve nefes darlığı gibi belirtileriyle ilişkilidir,
Bireyin yer değiştirme ve bağımsızlık gibi fiziksel işlevleriyle ilişkilidir,
Anlamlandırma gibi bireyin ruhsal ve manevi işlevleriyle ilişkilidir,
Bireyin ilişkileri, yakın arkadaşlıkları ve ailesi gibi sosyal işlevleriyle ilişkilidir,
Bireyin endişe, depresyon, kabul, ızdırap, huzur gibi psikolojik işlevleriyle ilişkilidir,
Bireyin hatırlama, konsantre olma ve yaşamdaki durumları ifade edebilme gibi zihinsel becerileriyle ilişkilidir,
Bireyin rollerini tanımlaması ve yararlılık hissi gibi sosyal-duygusal işlevleriyle
ilişkilidir,
Bireyin biopsikososyal ve ruhsal özellikleriyle ilişkilidir,
Bireysel tatminle ilişkilidir,
Bireyin söylemleriyle ilişkilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

I: Kaşıntı
II: İştah kaybı
III: Öksürük
IV: Halüsinasyon görme
Yukarıdaki belirtilerden hangisi ya da hangilerine sahip olan bireyin terminal dönemde olduğu düşünülür?

I, II, III ve IV

II, III, IV

I, II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Yaşlı bireylerin terminal dönemine ilişkin belirtiler; ağrı, yorgunluk, ateş, beslenme yetersizliği, bunamada davranış sorunları, zihinsel faaliyetlerde kayıp, huzursuzluk ve dinlenememe, halüsinasyon, uyku bozuklukları, beslenme-konuşma-yürüme gibi işlevleri güçleştiren istemsiz küçük kas kasılmaları, baş dönmesi, baş ağrısı, öksürük, balgam, nefes darlığı, bağırsak tıkanıklığı, kabızlık, ishal, yutma güçlüğü, mide bulantısı, kusma, idrar kaçırma, ağız kuruluğu, kanama, karında anormal sıvı birikmesi, iştah kaybı, mide ağrısı, uzuvlarda şişlik (lenf ödem), basınç yaraları, kaşıntı ve diğer belirtilerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdaki ağrılardan hangisi sinir sistemi kökenli bir ağrı türüdür?

Siyatik

Kırılma

Ezilme

Burkulma

Kas spazmı

Açıklama:

Ağrı nedenleri arasında kas-iskelet sorunları (çarpma veya düşme sonucu ezilme, kırık, kas spazmı), iç organ sorunları (bağırsak, kalp, böbrek ve pankreas), sinir sistemi kökenli ağrılar (şeker hastalığına bağlı sinir iltihabı, siyatik, felç sonrası, ayak-el bölgesi sinirlerinde iltihaplanma).

Doğru Cevap: A

Soru 38

Ağrı yönetiminde başarısızlığın muhtemel sonuçları ile ilgili aşağıda yazılanlardan hangisi doğrudur?

Bağışıklık alanında ağrı yönetiminde başarısızlık vücudun savunma sisteminin zayıflamasına neden olabilir.

Bilişsel alanda ağrı yönetiminde başarısızlık hipertansiyona neden olabilir.

Solunum alanında ağrı yönetiminde başarısızlık depresyona neden olabilir.

Kalp-Damar alanda ağrı yönetiminde başarısızlık akciğerlerin işlevlerinin bozulmasına neden olabilir.

Davranışsal alanda ağrı yönetiminde başarısızlık kas spazmına neden olabilir.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 39

"............ ............." ; yaşlı bireyin hastalık belirtileri ve tedavinin yan etkilerinden makul bir zamanda kurtulması beklenir ve olabildiğince kaybettiği işlev ve kuvveti yeniden kazanması amaçlanır.
Yukarıdaki tanımda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Restoratif Dönem

Önleyici Dönem

Destek dönemi

Azaltma Dönemi

Hafifletme Dönemi

Açıklama:

Restoratif dönem; yaşlı bireyin hastalık belirtileri ve tedavinin yan etkilerinden makul bir zamanda kurtulması beklenir ve olabildiğince kaybettiği işlev ve kuvveti yeniden kazanması amaçlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

I: Hafifletme Dönemi
II: Önleyici Dönem
III: Restoratif Dönem
IV: Destek Dönemi
Yaşlı bireylerde sağlıklı gelişmelerin elde edilmesi için hastalığın ilk döneminden terminal döneme kadar olan dönem basamaklara ayrılmıştır. Bu bilgiden yola çıkılarak bu basamakların doğru sıralanması aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sıra ile verilemiştir?

II-III-IV-I

I-II-IV-III

III-I-IV-II

I-IV-III-II

IV-II-I-III

Açıklama:

Bahsi geçen basamaklar;

Önleyici dönem; yaşlı bireyin sahip olduğu sağlık sorununun altında yatan nedenler ve hastalığın ilk belirtilerinin önlenmesi üzerinde durulur.
Restoratif dönem; yaşlı bireyin hastalık belirtileri ve tedavinin yan etkilerinden makul bir zamanda kurtulması beklenir ve olabildiğince kaybettiği işlev ve kuvveti yeniden kazanması amaçlanır.
Destek dönemi; yaşlı bireyde hastalığın kalıcı olduğunun beklendiği bir dönemdir. Bu dönemde rehabilitasyonun amacı olabildiğince yeni bir başlangıçla vücut işlevlerini sürdürmektir.
Hafifletme dönemi; yaşlı bireyin hastalığının ileri ve son dönemleridir. Rehabilitasyonun amacı; yaşlı bireyin ağrısını azaltmak, konforunu artırmak, işlevsel bağımsızlığını korumak, olabildiğince yaşam kalitesini korumak, geliştirmek ve yaşlı bireyin yakın çevresindeki bakım veren aile üyelerinin tükenmişliğini azaltmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi terminal dönemde yaşlı bireylere sunulan bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin bir bileşeni değildir?

Oryantasyon

Destekleyici önlemler

İlaç

Rehabilitasyon

Tedavinin sürdürülmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Fiziksel Rehabilitasyon - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler