Ünite 1

Soru 1

İşlevsel (fonksiyonel) okuryazarlık hareketi olarak tanımlanan ve bireyleri günlük hayatın içerisinde katılımcı bireyler olmaya doğru yönlendirmede bir araç olarak görülen okur yazarlık hareketi, kaçıncı dalga olarak sınıflandırılmıştır?

Açıklama:

İşlevsel okuryazarlık en basit tanımıyla okuma-yazma ve aritmetikle ilgili edinilen bilgi ve becerilerin bireysel, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda kullanılabilme durumudur. İşlevsel okuryazarlıkta ağırlık, okuma-yazma ve aritmetikle ilgili temel bilgi ve becerilerin öğrenilmesi ve bunların günlük yaşamda kullanılmasıdır. Bireyin sahip olduğu okuryazarlık becerileri yardımıyla içinde yaşadığı toplumda mesleki, sosyal, politik ve kültürel alanlarda, etkinliklerde bulunabilmesini hedefler. Bireyin günlük hayattaki resmî ve gayri resmî katılımlarında kendisini ifade edebilmek için bilgi, iletişim, okuma ve yazma faaliyetlerini anlamlı bir şekilde kullanmasını kapsar.
İşlevsel (fonksiyonel) okuryazarlık hareketi olarak tanımlanan ve bireyleri günlük hayatın içerisinde katılımcı bireyler olmaya doğru yönlendirmede bir araç olarak görülen okur yazarlık hareketi "2. dalga" olarak sınıflandırılmıştır. 1970’li yıllarda okuryazarlık algısında ikinci dalga olarak ortaya çıkan hareket işlevsel (fonksiyonel) okuryazarlık hareketi olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi birinci dalga okuryazarlık hareketinin özelliklerini içermektedir?

Okuryazarlık, bireyleri günlük hayatın içerisinde katılımcı bireyler olmaya doğru yönlendirmede bir araç olarak görülmektedir.

Okuryazarlık sunulan metinleri olduğu gibi kabul etmek yerine sorgulamak gerektiğine vurgu yapmaktadır.

Okuryazarlık, metin, dil, güç, sosyal gruplar ve sosyal uygulamalar arasındaki ilişkilerin analizini ve eleştirisini içeren bir sürece odaklanır.

Okuryazarlık, herhangi bir formattaki veriyi bulma, okuma, anlama, analiz etme, yorumlama, sentezleme ve yeniden üretme beceri
ve yeteneklerini de içine almaktadır.

Okuryazarlık, alfabeye dayalı okuryazarlık anlayışıdır ve sadece okuma
ve yazma eylemiyle sınırlıdır.

Açıklama:

1950’li ve 1960’lı yıllarda okuryazarlık kavramının tanımlanmasında birinci dalga olarak ortaya çıkan hareket, alfabeye dayalı okuryazarlık anlayışıdır. Bu yaklaşımda okuryazarlık, alfabe temelinde tanımlar ile sadece okuma ve yazma eylemiyle sınırlıdır. Öğrencilerin okurken harfleri nasıl seslendirdikleri, yazarken ise harfleri nasıl çizdikleri ve birleştirdikleri, okunaklı bir el yazısı yazabilme ve imla kurallarına uyma üzerinde durmaktadır.
Birinci dalga okuryazarlık, alfabeye dayalı okuryazarlık anlayışıdır ve sadece okuma ve yazma eylemiyle sınırlıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi tarihsel gelişim sürecinde okuryazarlık kavramına yüklenen anlamlara dayalı başlıklardan biri değildir?

Alfabeye dayalı okuryazarlık

İşlevsel okuryazarlık

Zekaya dayalı okuryazarlık

Eleştirel okuryazarlık

Teknolojiye dayalı okuryazarlık

Açıklama:

19. yüzyılında yaşanan ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişmeler, okuma, yazma, dinleme/izleme biçimlerimizde ve metin algımızda önemli değişiklikler meydana getirmiştir. Bu bağlamda okuryazarlık kavramı da sürekli gelişmiştir. Okuryazarlık ve okuryazar kavramına yüklenen anlamları ve algıları; alfabeye dayalı okuryazarlık, işlevsel okuryazarlık, eleştirel okuryazarlık, yeni okuryazarlıklar olmak üzere dört başlık altında toplamak mümkündür.
Zekaya dayalı okuryazarlık, tarihsel gelişim sürecinde okuryazarlık kavramına yüklenen anlamlara dayalı başlıklardan biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Alfabeye dayalı okuryazarlıktan işlevsel okuryazarlığa geçişin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Öğrencileri her türlü bilgiyi sorgulamaya ve araştırmaya sevk etmesi

Yoksulluk açısından olumsuz etkilenen grup ve bireylerle ilgilenilme çabası

Bilgi ve iktidarın her zaman tartışılabilir, hesap sorulabilir ve eleştiriye tabii olgular olarak kabul görmesi

Endüstrileşmeyle birlikte tıpkı kitle üretimi gibi kitle eğitimine başlanması

Sanayileşme sonrası toplumda iş gücü pazarı ve işverenlerin eğitim insanlardan beklentilerinin değişmesi

Açıklama:

Alfabeye dayalı okuryazarlıktan işlevsel okuryazarlığa geçişin temel nedeni sanayileşme sonrası toplumda iş gücü pazarı ve işverenlerin eğitimli insanlardan beklentilerinin değişmesidir. Yeni iş gücü pazarının ihtiyaç duyduğu insan tipi, sadece
okuma ve yazma becerilerine sahip insandan ziyade okuma ve yazma eylemleri sonucunda elde ettiği iletileri anlayan ve ürettiği bilgiyi uygulayabilen insan tipidir . Dolayısıyla doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

“Bir birey harflerin tamamını tanıyabiliyor, seslendirebiliyor; ancak, bir devlet dairesinde işini görebilmek için gerekli basamakları izleyemiyor ve bir dilekçe yazamıyorsa bu kişi …………… sahip değildir.” örneğinde boşluk bırakılan yere hangi kavram gelmelidir?

alfabeye dayalı okuryazarlığa

işitsel okuryazarlığa

görsel okuryazarlığa

eleştirel okuryazarlığa

işlevsel okuryazarlığa

Açıklama:

“Bir birey harflerin tamamını tanıyabiliyor, seslendirebiliyor; ancak, bir devlet dairesinde işini görebilmek için gerekli basamakları izleyemiyor ve bir dilekçe yazamıyorsa bu kişinin okuryazar olmadığının değil; bu bağlamda işlevsel okuryazar olmadığının söylenmesi mümkündür (Altun, 2005: 3). Doğru seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Yeni okuryazarlıkların oluşmasında aşağıdaki özelliklerden hangisinin payı yoktur?

Bilgi teknolojilerinin gelişmesi

İletişim teknolojilerinin gelişmesi

İşitsel ve görsel ögelerle ifadenin artması

Hareketli veya etkileşimli ögelerin olması

Metine bağlı olarak beceri geliştirilmesi

Açıklama:

Yeni okuryazarlıklar; hangi konu ile ilgili ise o konuya dair erişim, analiz, üretim, değerlendirme süreçlerini ve bu süreçlerle ilgili becerileri kapsamaktadır. Günümüzde herhangi bir alandaki bilgi; ses, müzik, durağan yahut hareketli görüntü ve etkileşimli ögeler da barındırabilir. Bu nedenle okuryazarlık kavramı sadece yazı boyutundan sıyrılmış söz konusu işitsel ve görsel öğeleri de kapacak şekilde çok boyutlu hâle gelmiştir. Bilgi; metin, ses, görüntü ya da bu ortamların bir arada kullanıldığı çokluortamlar aracılığıyla sunulabilir. Bilginin çoklu ortamda sunumu yapabilmek için metin, ses, görüntüyü bir araya getirerek kompozisyon oluşturacak temel kuralları bilmek ve ilgili teknik beceriye sahip olmak gerekir. Metine bağlı beceriler ise alfabeye dayalı okuryazarlık içerisinde olup sadece yazı boyutu ile ilgilidir. Doğru seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

“Dosya yönetimi, kelime işlemci yazılımı kullanımı, hesap tabloları yazılımı kullanımı, sunum yazılımlarının kullanımı, veri tabanı yazılımı kullanımı, vb.” gibi becerileri içeren okuryazarlık kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilimsel

Fonksiyonel

Medya

İletişim

Bilgisayar

Açıklama:

Bilgisayar okuryazarlığı bilgiyi elde etmede, iletişim kurmada ve sorun çözmede bilgisayarı kullanabilme becerilerini kapsar. Bilgisayar okuryazarlığı; bilgisayardaki dosyaların yönetimi, kelime işlemci yazılımı kullanımı, hesap tabloları yazılımı kullanımı, sunum yazılımlarının kullanımı, veri tabanı yazılımı kullanımı, iletişim yazılımlarının kullanımın kapsar. Doğru seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Teknolojinin temel kavramları olan sistemler, kaynaklar, gereklilikler, optimizasyon, fayda-maliyet dengesi, süreç ve kontroller teknoloji okuryazarlığının hangi alt boyutunda yer alır?

Teknoloji seçebilme becerileri

Teknoloji kullanma becerileri

Tasarım süreçlerini anlama

Teknoloji-toplum arasındaki ilişkiyi anlama

Teknolojinin doğasını anlama

Açıklama:

Teknolojinin doğasını anlama; teknolojinin faaliyet alanı ve özelliklerini, teknolojinin temel kavramlarını, teknolojiler arasındaki ilişkiler ve teknoloji ile diğer alanlar arasındaki bağlantıları bilmeyi gerektirir. Burada bahsedilen teknolojinin temel kavramları; sistemler, kaynaklar, gereklilikler, optimizasyon ve fayda-maliyet dengesi, süreç ve kontrollerdir. Doğru seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

“Cep telefonlarının yaydığı radyasyona maruz kalmanın beyin için zararlı olması” ifadesinde teknolojinin hangi tür etkisinden bahsedilmiştir?

İstenmeyen sosyal

İstenmeyen ekonomik

İstenen çevresel

İstenen kültürel

İstenmeyen bireysel

Açıklama:

İstenmeyen bireysel etkiler ise kullanılan teknolojilerin yan etkileri ile alakalıdır. Örneğin; cep telefonunun yaydığı radyasyon beyin için zararlıdır. Bilgisayar ekranına sürekli maruz kalmak gözlerde hasara neden olur. Endüstriyel beyaz şekeri tüketmek diyabet hastalığını tetikler. Doğru seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Gelenekler, kültürler, politik sistemler, hukuk sistemleri, ekonomiler, dinler gibi sistemler hangi tür dünya alanına aittir?

Doğal

Teknolojik

Sanal

Tasarlanmış

Sosyal

Açıklama:

İnsanlar üç dünyada yaşarlar; doğal dünya, sosyal dünya ve tasarlanmış dünya. Sosyal dünya; gelenekler, kültürler, politik sistemler, hukuk sistemleri, ekonomiler, dinler gibi insanların birbirleriyle olan etkileşimlerini ve ilişkilerini yönetmek için geliştirdikleri sistemlerden oluşur. Doğru seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

“Medya izleyicilere nasıl hitap eder? Onlara nasıl ulaşır?” gibi sorulara yanıt aramak medya okuryazarlığının hangi alanının bir parçasıdır?

Yorumlama ve etkileme süreci

Medya dilinin analizi

Medyalar arası bağlantı

Üretim sürecinin analizi

Hedef kitle incelemesi

Açıklama:

Hedef kitle; hedef almak, hitap, dağıtım, kullanım, anlam, haz ve sosyal farklılıklar kavramları üzerinden incelenir. Bu bağlamda “Medya belli grupları nasıl hedef alır?”, “Medya izleyicilere nasıl hitap eder?”, “Medya izleyicilere nasıl ulaşır?”, “İzleyiciler gündelik yaşamlarında medyayı nasıl kullanır, kullanım alışkanlıkları nelerdir?” gibi soruları çalışılır. Doğru seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

21. yüzyıl becerileri hangi tür okuryazarlık kavramı için kullanılmaktadır?

Bilgi

Teknoloji

Medya

İletişim

Web (ağ)

Açıklama:

Web okuryazarlığının gelişimi ağın gelişimde olduğu gibi ilk dönemlerinde ağda sunulan bilgi ve kaynaklara ulaşmak için “okuma”, Web 2.0 döneminde kullanıcıların ağa katılımıyla içeriği yapılandırabildikleri “yazma”, deneyimlerini paylaşabildikleri “katılım” ve bütün bunları kapsayıcı kavram olarak bilgi, beceri, alışkanlık ve karakter özelliklerini ifade eden “21. Yüzyıl Becerileri” şeklinde dört farklı başlık altında irdelenmektedir. Ağ okuryazarlığı, teknik beceriler ve bilgisayar okuryazarlığının ötesinde, İnternet’in iş birliğine dayanan ortamında bireylerin okuma, yazma ve etkin katılım gibi yöntemleri anlayabilme becerisini de içerir. Doğru seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi bilgi okuryazarlığına sahip bireylerin özelliklerinden biri değildir?

İhtiyaç duyulan bilginin boyutunu ve yapısını belirleme

Gereksinim duyulan bilgiye etkin ve etkili olarak erişme

Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirme

Bireysel veya grubun üyesi olarak bir bilgiyi kullanma

Bilgiye ulaşmada her türlü engel karşında kayıtsız davranma

Açıklama:

ACRL tarafından oluşturulan yükseköğrenim için bilgi okuryazarlığı yeterlilik standartlarına göre ise bilgi okuryazarı bireylerin nitelikleri aşağıdaki şekilde sıralanmıştır (ACRL, 2000): 1) Gereksinim duydukları bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler. 2) Gereksinim duydukları bilgiye etkin ve etkili olarak erişirler. 3) Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirirler ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler. 3) Bireysel veya bir grubun üyesi olarak özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanırlar. 4) Bilginin önündeki yasal, ekonomik ve sosyal sorunlarını bilirler ve bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanırlar. Doğru seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Taşınabilir bellek kullanabilme

Web'te arama yapabilme

Fare ve klavyeden veri girişini yapabilme

Hesap tablolarını kullanabilme

Dosyaları farklı sürücüler üzerine kaydedebilme

Yukarıda verilen maddeler hangi okuryazarlığın yeterlilikleri arasında yer almaktadır?

Felsefe okuryazarlığı

Ekonomi okuryazarlığı

Duygusal okuryazarlık

Bilgisayar okuryazarlığı

Hukuk okuryazarlığı

Açıklama:

Taşınabilir bellek kullanabilme

Web'te arama yapabilme

Fare ve klavyeden veri girişini yapabilme

Hesap tablolarını kullanabilme

Dosyaları farklı sürücüler üzerine kaydedebilme

Bilgisayarın donanım parçalarını tanımlayabilme,

Bilgisayarı doğru olarak açıp kapatabilme gibi yeterlilikler,

Bilgisayarı kullanarak İnternet’e erişebilme,

Yaygın programları bilgisayara kurup ayarlarını yapabilme, bilgisayar okuryazarlığı içinde yer alan yeterliliklerden bazılarıdır.

Taşınabilir bellek kullanabilme

Web'te arama yapabilme

Fare ve klavyeden veri girişini yapabilme

Hesap tablolarını kullanabilme

Dosyaları farklı sürücüler üzerine kaydedebilme

Bilgisayarın donanım parçalarını tanımlayabilme,

"bilgisayar okuryazarlığı" içinde yer alan yeterliliklerden bazılarıdır. Doğru cevap "D"dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

----------; bir ürünü, işlemi veya sistemi, en işlevsel, etkili veya olabildiğince mükemmele yakın olacak şekilde tasarlamak veya yapmak için kullanılan bir süreç veya metodolojidir.Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki sözcüklerden hangisi gelmelidir?

Demonstrasyon

Dramatizasyon

Optimizasyon

Dezenformasyon

Fermantasyon

Açıklama:

Optimizasyon; bir ürünü, işlemi veya sistemi, en işlevsel, etkili veya olabildiğince mükemmele yakın olacak şekilde tasarlamak veya yapmak için kullanılan bir süreç veya metodolojidir. Yüzyıllardır şekli değişmeyen tekerleğin ve gemilerin tasarımı optimizasyonun başarılı örneklerindendir. İlk fikirden nihai ürün veya sisteme kadar sürecinin tamamı optimizasyon içermelidir.
Optimizasyon; bir ürünü, işlemi veya sistemi, en işlevsel, etkili veya olabildiğince mükemmele yakın olacak şekilde tasarlamak veya yapmak için kullanılan bir süreç veya metodolojidir. Dpğru cevap "C"dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Medya okuryazarlığı kavramının uluslararası önem ve nitelik kazanmasına neden olan UNESCO'nun "Medya Eğitimi Bildirgesi" hangi tarihte yayımlanmıştır?

1945

1978

1982

1994

1996

Açıklama:

Medya okuryazarlığı, UNESCO’nun 1982 yılında yayımladığı Medya Eğitimi Bildirgesi ile uluslararası nitelik kazanmıştır. Söz konusu bildirgede medya metinlerini kullananlar arasında eleştirelliğin geliştirilmesinde; aileler, eğitimciler, medya çalışanları ve yöneticilerinin belli bir sorumluluğu olduğu ifade edilmektedir. Bildiride, karar vericilere çağrıda bulunulmakta ve medya kullanıcıları arasında eleştirelliğin gelişmesini sağlayacak bilgi, beceri ve tutumları geliştirmek amacıyla, okul öncesinden üniversite düzlemine ve yetişkin eğitimine kadar geniş medya eğitim programları başlatmaları ve desteklemeleri istenmektedir.
UNESCO’nun 1982 yılında yayımladığı Medya Eğitimi Bildirgesi ile medya okuryazarlığı kavramı uluslararası nitelik kazanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi medya okuryazarlığının temel kavramlarından biri değildir?

Üretim

Ziraat

Dil

Temsiliyet

Hedef Kitle

Açıklama:

Medya okuryazarlığının temel kavramları; üretim, dil, temsiliyet ve hedef kitledir. “Üretim”, medya içeriklerinin bilinçli olarak üretildiğine dair farkındalıkla ilgilidir. Dil, kurgulanmış medya mesajlarındaki anlamın nasıl oldurulduğuna dair bilinci ifade eder. Temsiliyet, medyada gördüklerimizin gerçekliğin kendisini değil, yeniden üretilmiş biçimi olduğunu vurgular. Hedef kitle, medyanın etkilemek istediği izleyici grubunu ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi ACRL tarafından oluşturulan, yükseköğrenim için bilgi okuryazarlığı yeterlilik standartlarına göre, bilgi okuryazarı bireylerin niteliklerinden biri değildir?

Gereksinim duydukları bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler.

Bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanırlar.

Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirirler.

Seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler.

Bilginin ve bilgi kaynaklarının araştırılmasında dışarıdan gözlemci olurlar.

Açıklama:

ACRL tarafından oluşturulan yükseköğrenim için bilgi okuryazarlığı yeterlilik standartlarına göre bilgi okuryazarı bireylerin nitelikleri şu şekildedir:

Gereksinim duydukları bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler.

Gereksinim duydukları bilgiye etkin ve etkili olarak erişirler.

Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirirler ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler.

Bireysel veya bir grubun üyesi olarak özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanırlar.

Bilginin önündeki yasal, ekonomik ve sosyal sorunlarını bilirler ve bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanırlar.

"Bilginin ve bilgi kaynaklarının araştırılmasında dışarıdan gözlemci olurlar." yanlış bir cümledir çünkü bilgi okuryazarı bireyler gereksinim duydukları bilgiye etkin ve etkili olarak erişirler.

Doğru Cevap: E

Soru 19

I. Mesaj ne kadar sürede yaratıldı?
II. Dikkat çekmek için hangi teknikler kullanıldı?
III. Mesaj niye gönderildi?
IV. Diğer insanlar mesajı benden farklı olarak nasıl anlayabilir?
V. Mesajı gönderen kaç kişi?
VI. Mesaj saat kaçta gönderildi?
Yukarıdakilerden hangisi medya okuryazarı bireyin yanıtlayacak yeterliliğe sahip olması beklenen sorulardır?

I ve IV

I ve V

I, IV ve V

II, III ve V

II, III ve IV

Açıklama:

Dikkat çekmek için hangi teknikler kullanıldı?

Mesaj niye gönderildi?

Diğer insanlar mesajı benden farklı olarak nasıl anlayabilir?

Bu mesajda hangi yaşam tarzları, değerler ve bakış açıları temsil edilmektedir, hangileri dışlanarak dahil edilmemiştir?

Dikkat çekmek için hangi teknikler kullanıldı?

Mesaj niye gönderildi?

Diğer insanlar mesajı benden farklı olarak nasıl anlayabilir? Yani II, III ve IV doğru cevaptır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Eğer bir birey harflerin tamamını tanıyabiliyor, seslendirebiliyor; ancak, bir devlet dairesinde işini görebilmek için gerekli basamakları izleyemiyor ve bir dilekçe yazamıyorsa bu kişinin okuryazar olmadığının değil; bu bağlamda ne olmadığının söylenmesi mümkündür?

Sezgisel okuryazar

Dikkatli okuryazar

Bürokrasi bilen okuryazar

İşlevsel okuryazar

Duygusal okuryazar

Açıklama:

İşlevsel okuryazarlık hareketinde okuryazarlık, okuma ve yazma gibi teknik becerileri yine içermekle birlikte bu beceriler sonucunda elde edilen yahut oluşturulan iletilerin işlevsel amaçlar doğrultusunda hayata uygulanmasına yönelmektedir. İşlevsel okuryazar okuma ve yazma eylemleri sonucunda elde ettiği iletileri anlayan ve ürettiği bilgiyi uygulayabilen insan tipidir.
Eğer bir birey harflerin tamamını tanıyabiliyor, seslendirebiliyor; ancak, bir devlet dairesinde işini görebilmek için gerekli basamakları izleyemiyor ve bir dilekçe yazamıyorsa bu kişinin okuryazar olmadığının değil; bu bağlamda "işlevsel okuryazar" olmadığının söylenmesi mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 21

"Okuma-yazma ve aritmetikle ilgili edinilen bilgi ve becerilerin bireysel, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda kullanılabilme durumu" şeklinde ifade edilen okuryazarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Alfabeye Dayalı Okuryazarlık

Eleştirel Okuryazarlık

İşlevsel Okuryazarlık

Bilgisayar Okuryazarlığı

Teknoloji Okuryazarlığı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 22

I. Kendilerine sunulan, doğru olmayan bilgileri görebilme.II. Yanlışlıkları ve farklılıkları tanıyabilme.III. Sunulan metinleri olduğu gibi kabul etmek yerine sorgulama.Yukarıda verilen özelliklere sahip olan bir bireyin aşağıda verilen okuryazarlıklardan hangisine sahip olduğu sonucuna ulaşılabilir?

İşlevsel Okuryazarlık

Alfabeye Dayalı Okuryazarlık

Bilgisayar Okuryazarlığı

Eleştirel Okuryazarlık

Teknoloji Okuryazarlığı

Açıklama:

Eleştirel okuryazarlık işlevsel okuryazarlığın bir adım ötesine gidip sunulan metinleri olduğu gibi kabul etmek yerine sorgulamak gerektiğine vurgu yapmaktadır. Eleştirel bir bakış açısı edinmiş öğrenciler farklı türden literatür okuduklarında, TV izlediklerinde, radyo dinlediklerinde, toplumsal ya da evrensel konularla karşılaştıklarında kendilerine sunulan, doğru olmayan bilgileri görebilir. Eleştirel okuryazarlığı kendi değerleri ve görüşleri ile diğer bireylerin değerleri ve görüşlerini değerlendirme aracı olarak kullanabilir. Bunun yanı sıra eleştirel okuryazarlık becerisi kazanmış öğrenciler bu beceriyi, değişim için bir basamak olarak kullanabilir. Yanlışlıkları ve farklılıkları tanıyabildikleri için, kendi görüşlerini ya da başkalarının görüşlerini geliştirme yollarını ararlar. Buna göre soruda verilen özelliklere sahip olan bireylerin eleştirel okuryazarlığa sahip olduğu söylenebilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

I. Çok yönlü bakış açıları kullanarak metinde yer verilmeyen veya çekinik kalmış olan şeyleri hayal etmek ve düşünmek II. Özellikle güç açısından farklılıkları içeren ilişkileri incelemek ve çözümlemek III. Toplumsal adalet için harekete geçmek amacıyla okuryazarlık uygulamalarını kullanmak Yukarıda verilenlerden hangisi yada hangileri temel eleştirel okuryazarlık ilkeleri arasında yer almaktadır?

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Üç temel eleştirel okuryazarlık ilkesi vardır. İlki; çok yönlü bakış açıları kullanarak metinde yer verilmeyen veya çekinik kalmış olan şeyleri hayal etmek ve düşünmektir (I). İkincisi; özellikle güç açısından farklılıkları içeren ilişkileri incelemek ve çözümlemedir (II). Üçüncüsü; toplumsal adalet için harekete geçmek amacıyla okuryazarlık uygulamalarını kullanmaktır (III). Buna göre soruda verilenlerden hepsi temel eleştirel okuryazarlık ilkeleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıda verilen okuryazarlıklardan hangisi yeni okuryazarlıklar arasında yer almaz?

Bilgisayar okuryazarlığı

İşlevsel Okuryazarlık

Teknoloji okuryazarlığı

Medya okuryazarlığı

Web Okuryazarlığı

Açıklama:

Bilgisayar okuryazarlığı, Teknoloji okuryazarlığı, Medya okuryazarlığı ve Web Okuryazarlığı yeni okuryazarlıklar arasında yer almaktadır. İşlevsel Okuryazarlık ise, 1970’li yıllarda okuryazarlık algısında ikinci dalga olarak ortaya çıkan bir okuryazarlık hareketidir. Bu yaklaşımda okuryazarlık, bireyleri günlük hayatın içerisinde katılımcı bireyler olmaya doğru yönlendirmede bir araç olarak görülmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Bir birey, yaygın programları bilgisayara kurup ayarlarını yapabilme, bilgisayarı kullanarak iletişim kurabilme, internet tarayıcılarının ayarlarını yapabilme, internete güvenli bağlanabilme ve web’te arama yapabilme gibi konularda sorunlar yaşamaktadır. Buna göre bu bireyin aşağıda verilen okuryazarlıklardan öncelikle hangisi ile ilgili kendini geliştirmesi uygundur?

Bilgisayar okuryazarlığı

Medya okuryazarlığı

Web okuryazarlığı

Bilgi okuryazarlığı

Teknoloji okuryazarlığı

Açıklama:

Bilgisayar okuryazarı olan bir birey aşağıdaki yeterlilikleri göstermelidir:
• Bilgisayarın donanım parçalarını tanımlayabilme
• Bilgisayarı doğru olarak açıp kapatabilme
• Taşınabilir bellek kullanabilme
• Fare ve klavyeden veri girişini yapabilme
• Tarih/saat, ses, görüntü ve diğer donanım aygıtlarını ayarlayabilme
• Yaygın programları bilgisayara kurup ayarlarını yapabilme
• Bilgisayarı kullanarak iletişim kurabilme
• Bilgisayarı kullanarak İnternet’e erişebilme
• E-posta gönderip alabilme, e-posta mesajlarına dosya ekleyebilme
• Bilgisayara İnternet’ten dosya indirip İnternet’e dosya yükleyebilme
• Pencereleri boyutlandırıp, taşıyabilme ve kapatabilme
• Ağ üzerinden dosya sunucularına ve yazıcılara erişebilme
• Dosyaları farklı sürücüler üzerine kaydedebilme
• İstediği programı çalıştırabilme
• Bilgisayar dosyaları arasında arama yapabilme
• Bilgisayar dosyalarını isimlendirebilme, saklayabilme ve silebilme
• Bilgisayarda dosya kopyalayabilme
• Kelime işlem yazılımlarını kullanabilme
• Hesap tablolarını kullanabilme
• İnternet tarayıcılarını kullanabilme
• İnternet tarayıcılarının ayarlarını yapabilme, internete güvenli bağlanabilme
• Web’te arama yapabilme
Buna göre sorudan verilen etkinlilerde sorun yaşayan bir birey bilgisayar okuryazarlığında kendini geliştirebilmelidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

I. Teknolojinin doğasını anlama II. Teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlama III. Tasarım süreçlerini anlama IV. Teknoloji kullanma becerileri V. Teknoloji seçebilme becerileri Yukarıda verilenlerden hangileri Teknoloji okuryazarlığının alt boyutları arasında yer almaktadır?

I-II

I-II-III

II-III-IV

II-III-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Teknoloji okuryazarlığının teknolojinin doğasını anlama, teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlama, tasarım süreçlerini anlama, teknoloji kullanma becerileri ve teknoloji seçebilme becerileri olmak üzere beş alt boyutu bulunmaktadır. Buna göre soruda verilenlenlerden hepsi Teknoloji okuryazarlığının alt boyutlarındandır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Bir birey, teknolojinin kültürel, sosyal, ekonomik ve politik etkilerini, teknolojinin çevreye etkilerini, teknolojinin geliştirilmesinde ve kullanılmasında toplumun rolünü ve teknolojinin tarihteki etkilerini anlayabilmektedir. Buna göre bu bireyin Teknoloji okuryazarlığının hangi alt boyutuna ilişkin özellikleri taşıdığı söylenebilir?

Teknoloji kullanma becerileri

Teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlama

Teknolojinin doğasını anlama

Tasarım süreçlerini anlama

Teknoloji seçebilme becerileri

Açıklama:

Teknoloji okuryazarlığının ikinci adımı teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlamaktır. Bu bağlamda teknoloji okuryazarı bir birey; teknolojinin kültürel, sosyal, ekonomik ve politik etkilerini, teknolojinin çevreye etkilerini, teknolojinin geliştirilmesinde ve kullanılmasında toplumun rolünü ve teknolojinin tarihteki etkilerini anlayabilir. Buna göre bu bireyin Teknoloji okuryazarlığının teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlama alt boyutuna ilişkin özellikleri taşıdığı söylenebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Tasarım yöntemini uygulayabilmeyi, ürünleri ve sistemleri kullanmayı, ürünlerin ve sistemlerin etkisini değerlendirmeyi kapsayan Teknoloji okuryazarlığının alt boyutu aşağıdakilerden hangisidir?

Teknoloji kullanma becerileri

Teknoloji seçebilme becerileri

Teknolojinin doğasını anlama

Teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlama

Tasarım süreçlerini anlama

Açıklama:

Teknoloji kullanma becerileri; tasarım yöntemini uygulayabilmeyi, ürünleri ve sistemleri kullanmayı, ürünlerin ve sistemlerin etkisini değerlendirmeyi kapsar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

I. Üretim II. Dil III. Temsiliyet IV. Hedef kitle Yukarıda verilenlerden hangileri Medya okuryazarlığının temel kavramları arasında yer almaktadır?

I-II

I-III

II-III

I-II-III

I-II-III-IV

Açıklama:

Medya okuryazarlığının temel kavramları; üretim, dil, temsiliyet ve hedef kitledir. Üretim, medya içeriklerinin bilinçli olarak üretildiğine dair farkındalıkla ilgilidir. Dil, kurgulanmış medya mesajlarındaki alamın nasıl oldurulduğuna dair bilinci ifade eder. Temsiliyet, medyada gördüklerimizin gerçekliğin kendisini değil, yeniden üretilmiş biçimi olduğunu vurgular. Hedef kitle, medyanın etkilemek istediği izleyici grubunu ifade eder. Buna göre soruda verilenlerin hepsi Medya okuryazarlığının temel kavramları arasında yer alır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Bir birey, bilgi kaynaklarına erişmek, var olan kaynakları kullanmak ve bunları sentezleyip değerlendirerek yeni bilgi kaynakları yaratmak amacıyla ağları kullanabilmeyi hedeflemektedir. Bu bilgilere göre bu bireyin öncelikli olarak hangi okuryazarlık alanına yönelik çalışmayı amaçladığı yorumu yapılabilir?

Bilgisayar Okuryazarlığı

Medya Okuryazarlığı

Teknoloji Okuryazarlığı

Web Okuryazarlığı

Bilgi Okuryazarlığı

Açıklama:

İnternet okuryazarlığı ve ağ okuryazarlığı olarak da adlandırılan web okuryazarlığı; genel anlamda bilgi ağlarından bulunan bilgiyi tanımlama, erişme ve kullanma becerisidir. Bilgi kaynaklarına erişmek, var olan kaynakları kullanmak ve bunları sentezleyip değerlendirerek yeni bilgi kaynakları yaratmak amacıyla ağların kullanılmasıdır. Web okuryazarlığının gelişimi ağın gelişimde olduğu gibi ilk dönemlerinde ağda sunulan bilgi ve kaynaklara ulaşmak için “okuma”, Web 2.0 döneminde kullanıcıların ağa katılımıyla içeriği yapılandırabildikleri “yazma”, deneyimlerini paylaşabildikleri “katılım” ve bütün bunları kapsayıcı kavram olarak bilgi, beceri, alışkanlık ve karakter özelliklerini ifade eden “21. Yüzyıl Becerileri” şeklinde dört farklı başlık altında irdelenmektedir. Buna göre soruda verilen bireyin öncelikli olarak web okuryazarlığı alanına yönelik çalışmayı amaçladığı yorumu yapılabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

I. İşlevsel okuryazarlık
II. Eleştirisel okuryazarlık
III. Alfabeye dayalı okuryazarlık
IV. Yeni okuryazarlıklar
Yukarıda verilen okuryazarlık kavramına yüklenen anlamların tarihsel açıdan doğru sıralaması aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

I-III-II-IV

I-II-III-IV

I-IV-III-II

III-I-II-IV

III-I-IV-II

Açıklama:

Okuryazarlık hareketinde birinci dönem, alfabeye dayalı okuryazarlıktır. Bu yaklaşımda okuryazarlığın alfabe temelinde tanımlanması ve sadece okuma ve yazma eylemlerine odaklanması söz konusudur. İkinci dönem olan işlevsel okuryazarlık; bireylerin günlük hayatın içerisinde katılımcı bireyler olmasına odaklanmaktadır. Üçüncü dönem olan eleştirel okuryazarlık; anlam kurma sürecinde her türlü varsayımdan, kabulden uzak bir biçimde aktif olmayı, yorumlamayı ve yeniden üretmeyi temel almaktadır ve her aşamada sorgulama becerisini geliştirmeyi hedeflemektedir. Dördüncü dönemde ortaya çıkan yeni okuryazarlıklarda ise okuryazarlığın alfabe ve kâğıt temelinden sıyrılması söz konusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 32

I. Sadece okuma ve yazma eylemiyle sınırlıdır.
II. İmla kurallarına uyma üzerinde durulmaktadır.
III. Öğrencilerin okurken harfleri nasıl seslendirdikleri, yazarken harfleri nasıl biçimlendirdikleri üzerinde durmaktadır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri alfabeye dayalı okuryazarlık anlayışının özelliklerindendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız III

I-II-III

Açıklama:

Bu yaklaşımda okuryazarlık, alfabe temelinde tanımlar ile sadece okuma ve yazma eylemiyle sınırlıdır. Öğrencilerin okurken harfleri nasıl seslendirdikleri, yazarken ise harfleri nasıl çizdikleri ve birleştirdikleri, okunaklı bir el yazısı yazabilme ve imla kurallarına uyma üzerinde durmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

I. Yeni okuryazarlık
II. Alfabeye dayalı okuryazarlık
III.Eleştirisel okuryazarlık
IV.İşlevsel okuryazarlık
Yukarıda verilen okuryazarlık dönemlerini krolojik olarak aşağıdakilerden hangisi doğru olarak yansıtmaktadır?

I-II-III-IV

II-IV-III-I

II-III-IV-I

IV-III-II-I

II-I-III-IV

Açıklama:

Birinci dalga okuryazarlık, alfabeye dayalı okuryazarlık anlayışıdır.

İkinci dalga okuryazarlık işlevsel (fonksiyonel) okuryazarlık hareketidir.

Üçüncü dalga okuryazarlık eleştirel okuryazarlık hareketidir.

Dördüncü dalga okuryazarlık yeni okuryazarlık hareketidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdaki durumlardan hangisi kişinin işlevsel okuryazar eksikliğinden kaynaklandığı söylenebilir?

Birey harf seslendirmelerini ve yazım şekillerini yapamıyorsa

Birey harflerin tanımını biliyor seslendiriyor fakat herhangi bir iş için bu bilgileri kullanamıyorsa

Birey okuduğu metin hakkında bir yorum ve ya eleştiride bulunamıyorsa

Birey yazım ve imla kurallarını kullanamıyorsa

Birey "yaptıklarınımızı neden yapıyoruz?"; "Niçin geleneksel yollar ile yapıyoruz?" gibi sorulara cevap veremiyorsa

Açıklama:

Bir birey harflerin tamamını tanıyabiliyor, seslendirebiliyor; ancak,bir devlet dairesinde işini görebilmek için gerekli basamakları izleyemiyor ve bir dilekçe yazamıyorsa bu kişinin okuryazar olmadığının değil; bu bağlamda işlevsel okuryazar olmadığının söylenmesi mümkündür (Altun, 2005: 3).

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi yeni okuryazarlık kavramının özelliklerinden biri değildir?

Yeni okuryazarlık kavramlarının ortaya çıkmasında belirleyici unsur bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerdir.

Yeni okuryazarlık kavramında bilgi sadece metin halde değil ses, görüntü vb. şekilde de bulunabilir.

Yeni okuryazarlık kavramında bulunan bilgisayar okuryazarlığı; sunum hazırlayabilme, dosya yönetimi, veri tabanı kullanımı gibi eylemleri içerir.

Yeni okuryazarlık daha çok kelimelerin yazımı ve okumasıyla ilgilenir.

Yeni okuryazarlık kavramı teknolojinin bulunduğu her alanda kullanılır.

Açıklama:

Yeni okuryazarlık kavramı bilgi ve teknolojinin gelişmesiyle okuryazarlığın sadece metin ile değil görüntü, ses gibi duyular vasıtasıyla yapılmasına olanak sağlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Bilgisayar okuryazarlığı konusunda yaygın olarak kullanılar Avrupa Bilgisayar Yetkinlik Sertifikası (European Computer Driving License, ECDL) müfredatında aşağıda verilen konulardan hangisi bulunmaz?

Temel veritabanı bilgisi

Temel bilgisayar bilgisi

Temel web bilgisi

Kelime işlem programı

Hesap tabloları

Açıklama:

Avrupa Bilgisayar Yetkinlik Sertifikası (European Computer Driving License, ECDL) programı bilgisayar okuryazarlığı konusunda yaygın olarak kullanılan standartlardır. ECDL temel bilgisayar okuryazarlığı müfredatı aşağıda verilen dört modülden oluşmaktadır:

Temel bilgisayar bilgisi
Temel web bilgisi
Kelime işlem programı
Hesap tabloları

Doğru Cevap: A

Soru 37

I. Teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlamayı
II. Teknolojik süreçlerini kavramayı
III. Teknolojinin doğasını anlamayı
Yukardaki kavramlardan hangisi/hangileri teknolojik okuryazarlığın içerikleri arasında yer alır?

Yalnız III

I-III

I-II

I-II-III

II-III

Açıklama:

Teknoloji okuryazarlığı, teknolojinin doğasını, teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlamayı, teknolojik tasarım süreçlerini kavramayı, içerisinde bulunduğumuz teknolojik dünya için ilgili yetenekleri geliştirmeyi ve kendine uygun olan, tasarlanmış, teknoloji alanlarını seçmeyi içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

I. Sistemler
II. Kaynaklar
III. Amaçlar
IV. Optimizasyon
V. Toplum
Yukarıda verilenlerden hangileri teknolojinin temel kavramlarındandır?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-V

II- IV-V

Açıklama:

Teknolojinin doğasını anlama; teknolojinin faaliyet alanı ve özelliklerini, teknolojinin temel kavramlarını, teknolojiler arasındaki ilişkiler ve teknoloji ile diğer alanlar arasındaki bağlantıları bilmeyi gerektirir. Teknolojinin temel kavramları; sistemler, kaynaklar, gereklilikler, optimizasyon ve fayda-maliyet dengesi, süreç ve kontrollerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi teknolojinin temel kavramlarından biri olan sistemin özelliklerinden biri değildir?

Düzenli bir biçimde birbirini etkileyen ve birbirine bağlı birimlerden oluşur.

Değişik bölümlerden oluşur ve genel bir plana göre kurulur.

Belirli bir sonuca ulaşmak için amaca yönelmiş bir bütündür.

Amaçtan bağımsız ve belirli bir sonuç kaygısı bulunmayan bir bütündür.

Sistemde bulunan parçalardan biri koparsa bütün parçalar etkilenir.

Açıklama:

Sistem; düzenli bir biçimde birbirini etkileyen ve birbirine bağlı birimlerden, değişik bölümlerden oluşan ve genel bir plana göre kurulan, belirli bir sonuca ulaşmak için amaca yönelmiş bir bütündür. Sistem; bir amaç için birbiriyle madde, enerji veya bilgi alışverişinde bulunan elemanlar veya parçalardan oluşur. Sitemlerde parçalar birbirini ve bütün sistemi etkileyebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Gereksinim duyduğu bir bilginin boyutunu ve yapısını belirler.

Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını şüphe duymaksızın kullanır.

Gereksinim duyduğu bilgiye etkin ve etkili olarak erişir

Bilginin önünde yasal, ekonomik ve sosyal sorunların olmadığını bilirler.

Özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanır.

Gereksinim duyduğu bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanır.

Yukarıda verilenlerden hangileri bilgi okuryazarı bireylerin sahip olması gereken niteliklerdendir?

I, II, III ve V

I, III, V ve VI

I, IV, V ve VI

II, III, IV ve V

II, III, IV ve VI

Açıklama:

ACRL tarafından oluşturulan yükseköğrenim için bilgi okuryazarlığı yeterlilik standartlarına göre ise bilgi okuryazarı bireylerin nitelikleri şunlardır: *Gereksinim duydukları bilginin boyutunu ve yapısını belirler. *Gereksinim duydukları bilgiye etkin ve etkili olarak erişirler. * Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirirler ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler. *Bireysel veya bir grubun üyesi olarak özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanırlar. * Bilginin önündeki yasal, ekonomik ve sosyal sorunlarını bilirler ve bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanırlar. Seçeneklerde verilen “Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını şüphe duymaksızın kullanır” ve “Bilginin önünde yasal, ekonomik ve sosyal sorunların olmadığını bilirler.” İfadeleri söz konusu niteliklerle çelişmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

........................ okuma-yazma ve aritmetikle ilgili edinilen bilgi ve becerilerin bireysel, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda kullanılabilme durumudur.
Yukarıdaki boşluğu dolduran doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

İşlevsel okuryazarlık

Alfabeye dayalı okuryazarlık

Eleştirel okuryazarlık

Sezgisel okuryazarlık

Değişimsel okuryazarlık

Açıklama:

İşlevsel okuryazarlık okuma-yazma ve aritmetikle ilgili edinilen bilgi ve becerilerin bireysel, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda kullanılabilme durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Eleştirel okuryazarlık kaçıncı dalga okuryazarlık hareketi olarak kabul edilir?

Birinci

İkinci

Üçüncü

Dördüncü

Beşinci

Açıklama:

Üçüncü dalga okuryazarlık eleştirel okuryazarlık hareketidir ve bu yaklaşımın temelinde eleştirel kuram (teori) ve eleştirel pedagoji yer almaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi eleştirel okuryazarlığın temelini oluşturan eleştirel pedagojinin kurucularındandır?

Simonson

Freire

Sagan

Hofstede

Moore

Açıklama:

Eleştirel okuryazarlığın temelinde eleştirel kuram (teori) ve eleştirel pedagoji yer almaktadır. Eleştirel pedagojinin temel kurucusu Paulo Freire olarak kabul edilir. Freire’ye göre günümüz eğitim sistemi “bankacı eğitim modelinde eğitim” olarak tasvir edilmektedir. Bu modelde günümüz eğitim sistemini tasarruf yatırımına, öğrencileri yatırım nesnelerine, öğretmenleri ise yatırımcılara benzetmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Bilgisayar Yetkinlik Sertifikası içinde tanımlanan temel bilgisayar okuryazarlığı modüllerinden biri değildir?

Temel bilgisayar bilgisine sahip olmak

Temel web bilgisine sahip olmak

Kelime işlem programı kullanmak

Hesap tablolarını kullanmak

Veri tabanı programı yazmak

Açıklama:

ECDL vakfı tarafından gerek Avrupa gerekse dünya çapında organize edilen Avrupa Bilgisayar Yetkinlik Sertifikası (European Computer Driving License, ECDL) programı bilgisayar okuryazarlığı konusunda yaygın olarak kullanılan standartlardır. ECDL temel bilgisayar okuryazarlığı müfredatı aşağıda verilen dört modülden oluşmaktadır:
• Modül 1- Temel bilgisayar bilgisi: Bu modül, kişisel bilgisayarların temel fiziksel yapısı, veri kaydı ve bellek gibi temel kavramlar, bilgi ağlarının genel durumu, bilgisayar
güvenliği ve yasal konuları, işletim sistemlerinin temel fonksiyonlarını kullanabilme,
masaüstü ortamını etkin biçimde işletebilme, dosya, dizin ve klasörleri yönetebilme,
kopyalama, taşıma, silme, araçların yönetimini kapsamaktadır.
• Modül 2- Temel web bilgisi: Bu modül, İnternet tarayıcılarının araçları, ayarları, güvenliği, İnternet tarayıcılarını kullanabilme, web’te arama yapabilme, telif hakları, veri korunumu, çevrim içi topluluklar, iletişim araçları, e-posta kullanımını kapsamaktadır.
• Modül 3- Kelime işlem programı: Bu modül kelime işlem uygulamalarını, yeni belge
oluşturma, düzenleme işlemleri ile yazımı bitirilmiş bir belgeyi yazıcıya hazır hale getirme gibi temel işlemlerin yanında belge içerisinde görüntü ve resim kullanma, standart tablolar oluşturma, nesneleri ekleme, posta birleştirme araçları gibi gelişmiş özellikleri kullanma becerisini kapsar.
• Modül 4- Hesap tabloları: Tablolamanın temel kavramları; tablo düzenleme ve kullanma gibi tablolama uygulamaları birleştirerek temel işlemleri uygulayabilme, temel formül ve fonksiyonları kullanarak standart matematiksel ve mantıksal işlemleri başarıyla tamamlayabilme, nesneleri alma, grafik ve çizim gibi ileri düzey uygulamaları
kullanma becerileri ile ilgili bir modüldür.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi düzenli bir biçimde birbirini etkileyen ve birbirine bağlı birimlerden, değişik bölümlerden oluşan ve genel bir plana göre kurulan, belirli bir sonuca ulaşmak için amaca yönelmiş bir bütünü belirtir?

Sistem

Kaynak

Kontrol

Optimizasyon

Fayda Dengesi

Açıklama:

sistem, düzenli bir biçimde birbirini etkileyen ve birbirine bağlı birimlerden, değişik
bölümlerden oluşan ve genel bir plana göre kurulan, belirli bir sonuca ulaşmak için
amaca yönelmiş bir bütündür.

Doğru Cevap: A

Soru 46

I) Olguların ya da olayların belli bir taslağa uygun ve belli bir sonuca varacak biçimde düzenlenmesi ve art arda sıralanmasıdır.
II) Bir şeyin yapılış, üretiliş biçimini oluşturan sürekli işlemler, eylemler dizisidir.
Yukarıdaki ifadeleri belirten tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Optimizasyon

Süreç

İşlev

Gereklilik

Kontrol

Açıklama:

Süreç; olguların ya da olayların belli bir taslağa uygun ve belli bir sonuca varacak biçimde düzenlenmesi ve art arda sıralanmasıdır. Bir şeyin yapılış, üretiliş biçimini oluşturan sürekli işlemler, eylemler dizisi olarak da tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdaki süreçlerden hangisi girdileri çıktı hâline getiren veya fikirleri tamamlanmış ürün ve sistemlere dönüştüren bir sistemdir?

Tasarım Süreci

Kullanım süreci

Seçme süreci

Toplumsallaştırma süreci

Etki süreci

Açıklama:

Tasarım süreci, girdileri çıktı hâline getiren veya fikirleri tamamlanmış ürün ve sistemlere dönüştüren bir sistemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

I) Tasarım yöntemini uygulayabilmek.
II) Ürünleri ve sistemleri kullanmak.
III) Ürünlerin ve sistemlerin etkisini değerlendirmek.
Yukarıdaki ifadeleri içeren teknoloji okuryazarlığı boyutu aşağıdakilerden hangisidir?

Teknolojinin doğasını anlama

Teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlama

Tasarım süreçlerini anlama

Teknoloji kullanma becerileri

Teknoloji seçebilme becerileri

Açıklama:

Teknoloji kullanma becerileri; tasarım yöntemini uygulayabilmeyi, ürünleri ve sistemleri kullanmayı, ürünlerin ve sistemlerin etkisini değerlendirmeyi kapsar.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi medya okuryazarlığının temel kavramlarından biridir?

Temsiliyet

Hüküm verme

Eğitim

Değişik olma

Abartma

Açıklama:

Medya okuryazarlığının temel kavramları; üretim, dil, temsiliyet ve hedef kitledir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi bilgi okuryazarlığının niteliklerinden biri değildir?

Kişiler gereksinim duydukları bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler.

Kişiler gereksinim duydukları bilgiye etkin ve etkili olarak erişirler.

Kişiler bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirmeden olduğu gibi kabul ederler.

Kişiler bir grubun üyesi olarak özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanırlar.

Kişiler bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanırlar.

Açıklama:

ACRL tarafından oluşturulan yükseköğrenim için bilgi okuryazarlığı yeterlilik standartlarına göre ise bilgi okuryazarı bireylerin nitelikleri aşağıdaki şekilde sıralanmıştır:
- Gereksinim duydukları bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler.
- Gereksinim duydukları bilgiye etkin ve etkili olarak erişirler.
- Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirirler ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler.
- Bireysel veya bir grubun üyesi olarak özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanırlar.
- Bilginin önündeki yasal, ekonomik ve sosyal sorunlarını bilirler ve bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Okuryazarlık hareketinde ___________ dönem, alfabeye dayalı okuryazarlıktır. Bu yaklaşımda okuryazarlığın alfabe temelinde tanımlanması ve sadece okuma ve yazma eylemlerine odaklanması söz konusudur.
Yukarıdaki boşluğa gelecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

birinci

ikinci

üçüncü

dördüncü

beşinci

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Alfabeye dayalı okuryazarlık anlayışı olan ve sadece okuma ve yazma eylemiyle sınırlı olan okuryazarlık aşağıdakilerden hangisidir?

İkinci dalga okuryazarlık

İşlevsel okuryazarlık

Eleştirel okuryazarlık

Web okuryazarlığı

Birinci dalga okuryazarlık

Açıklama:

Birinci dalga okuryazarlık, alfabeye dayalı okuryazarlık anlayışıdır ve sadece okuma ve yazma eylemiyle sınırlıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

1970’li yıllarda okuryazarlık algısında ikinci dalga olarak ortaya çıkan hareket aşağıdakilerden hangisidir?

Alfabeye dayalı okuryazarlık

İşlevsel okuryazarlık

Eleştirel okuryazarlık

Bilgisayar okuryazarlığı

Teknoloji okuryazarlığı

Açıklama:

İkinci dalga okuryazarlık işlevsel (fonksiyonel) okuryazarlık hareketidir ve bireyleri günlük hayatın içerisinde katılımcı bireyler olmaya doğru yönlendirmede bir araç olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Üçüncü dalga okuryazarlık hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

İşlevsel okuryazarlık

Alfabeye dayalı okuryazarlık

Eleştirel okuryazarlık

Bilgisayar okuryazarlığı

Teknoloji okuryazarlığı

Açıklama:

Üçüncü dalga okuryazarlık eleştirel okuryazarlık hareketidir ve bu yaklaşımın temelinde eleştirel kuram (teori) ve eleştirel pedagoji yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi teknoloji okuryazarlığının beş alt boyutundan biri değildir?

Teknolojinin doğasını anlama

Teknoloji ve iş arasındaki ilişkiyi anlama

Tasarım süreçlerini anlama

Teknoloji kullanma becerileri

Teknoloji seçebilme becerileri

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 56

Kişilere veya kitlelere ulaşmak için kullanılan her türden sözlü, yazılı, basılı, görsel metin ve imgeleri içeren geniş bir iletişim araçları yelpazesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Teknoloji

Okuryazarlık

Web

Bilgi

Medya

Açıklama:

Medya kelimesi, “ortam, çevre ya da araç” anlamına gelmektedir. Türkçeye İngilizce “medium” kelimesinin çoğulu olan “media” kelimesinden geçmiştir. Medya, kişilere veya kitlelere ulaşmak için kullanılan her türden sözlü, yazılı, basılı, görsel metin ve imgeleri içeren geniş bir iletişim araçları yelpazesini ifade etmektedir. Kitaplar, gazeteler, dergiler, broşürler, billboardlar, radyo, film, televizyon ve İnternet en yaygın medya örneklerindendir. Medyanın amacı hedef kitlesine bir mesaj iletmektir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi medya okuryazarlığının temel kavramları arasında yer almaz?

Üretim

Dil

Hedef kitle

Bilgi

Temsiliyet

Açıklama:

Medya okuryazarlığının temel kavramları; üretim, dil, temsiliyet ve hedef kitledir. “Üretim”, medya içeriklerinin bilinçli olarak üretildiğine dair farkındalıkla ilgilidir. Dil, kurgulanmış medya mesajlarındaki alamın nasıl oldurulduğuna dair bilinci ifade eder. Temsiliyet, medyada gördüklerimizin gerçekliğin kendisini değil, yeniden üretilmiş biçimi olduğunu vurgular. Hedef kitle, medyanın etkilemek istediği izleyici grubunu ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Genel anlamda "bilgi ağlarında bulunan bilgiyi tanımlama, erişme ve kullanma becerisi" olarak adlandırılan okuryazarlık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Medya okuryazarlığı

Bilgi okuryazarlığı

İşlevsel okuryazarlık

İnternet okuryazarlığı

Eleştirel okuryazarlık

Açıklama:

Web teknolojilerinin ve uygulamalarının gelişimiyle birlikte bilgisayar okuryazarlığı becerilerinden farklı olarak ağ ortamından yararlanmaya yönelik bazı becerileri ifade eden ağ okuryazarlığı kavramı önem kazanmıştır. İnternet okuryazarlığı ve ağ okuryazarlığı olarak da adlandırılan web okuryazarlığı; genel anlamda bilgi ağlarından bulunan bilgiyi tanımlama, erişme ve kullanma becerisidir. Bilgi kaynaklarına erişmek, var olan kaynakları kullanmak ve bunları sentezleyip değerlendirerek yeni bilgi kaynakları yaratmak amacıyla ağların kullanılmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

"Ortaya çıktığı 1970’lı yıllarda özellikle iş yaşamında gerekli olan problem çözme ve karar verme becerilerine odaklanan __________________'nın kapsamın zaman içinde başta eleştirel düşünme becerisi olmak üzere uyum sağlama, ekip çalışması yapabilme ve iletişim gibi diğer üst düzey düşünme becerilerini de içine almıştır."
Yukarıdaki boşluğu en doğru şekilde dolduracak kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Web okuryazarlığı

Medya okuryazarlığı

Bilgi okuryazarlığı

Teknoloji okuryazarlığı

Bilgisayar okuryazarlığı

Açıklama:

Ortaya çıktığı 1970’lı yıllarda özellikle iş yaşamında gerekli olan problem çözme ve karar verme becerilerine odaklanan bilgi okuryazarlığının kapsamın zaman içinde başta eleştirel düşünme becerisi olmak üzere uyum sağlama, ekip çalışması yapabilme ve iletişim gibi diğer üst düzey düşünme becerilerini de içine almıştır. Özellikle 2000’li yıllardan sonra bilgi okuryazarlığı yaşamın tüm alanları ve diğer okuryazarlık becerileriyle ilişkilendirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Medya okuryazarı bir bireyin aşağıdaki hangi soruyu yanıtlayabilmesi beklenmez?

Bu mesajı kim yarattı?

Dikkatimi çekmek için hangi teknikler kullanılmıştır?

Başka insanlar bu mesajı benden farklı olarak nasıl anlayabilir?

Bu mesaj niye gönderilmiş?

Bu mesajı nasıl kopyalayıp gönderebilirim?

Açıklama:

Medya okuryazarı bireyin aşağıdaki soruları yanıtlayabilmesi beklenir:
1. Bu mesajı kim yarattı?
2. Dikkatimi çekmek için hangi teknikler kullanılmıştır?
3. Başka insanlar bu mesajı benden farklı olarak nasıl anlayabilir?
4. Bu mesajda hangi yaşam tarzları, değerler ve bakış açıları temsil edilmektedir, hangileri dışlanarak dâhil edilmemiştir?
5. Bu mesaj niye gönderilmiş?
Bu bağlamda medya okuryazarı birey, medyanın bireyler ve toplum üzerindeki etkisinin farkındadır. Kitle iletişim sürecinin nasıl işlediği konusunda bir anlayışa sahiptir. Medya mesajlarını analiz etmek ve kıyaslamak için stratejiler geliştirebilir. Medyayı bir kültürü anlamak için bir kullanılabilecek bir araç olarak görür. Medya içeriklerinden daha fazla haz ve doyum sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Bilgisayar okuryazarlığı bilgiyi elde etmede, iletişim kurmada ve sorun çözmede bilgisayarı kullanabilme becerilerini kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Web okuryazarlığı

Bilgisayar okuryazarlığı

Medya okuryazarlığı

Eleştirel okuryazarlık

Dijital okuryazarlık

Açıklama:

Bilgisayar okuryazarlığı bilgiyi elde etmede, iletişim kurmada ve sorun çözmede bilgisayarı kullanabilme becerilerini kapsayan kavram bilgisayar okur yazarlığıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

ECDL programının son modülü aşağıdakilerden hangisini kapsar?

Temel bilgisayar bilgisi

Temel web bilgisi

Hesap tabloları

Kelime işlem programı

Programlama bilgisi

Açıklama:

ECDL programının son modülü hesap tablolarını kapsar.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Bir kurumun verimli bir şekilde işleyebilmesi için gerekli olan para, malzeme, eleman ve diğer varlıklar hangi kavramla ifade edilir?

Bütçe

Kaynak

Optimizasyon

Süreç

Maliyet

Açıklama:

Bir kurumun verimli bir şekilde işleyebilmesi için gerekli olan para, malzeme, eleman ve diğer varlıklar "kaynak" kavramıyla ifade edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi kişilere veya kitlelere ulaşmak için kullanılan her türden sözlü, yazılı, basılı, görsel metin ve imgeleri içeren iletişim araçları yelpazesini ifade eden en geniş kavramdır?

Yazılım

Televizyon

Bilgisayar

Radyo

Medya

Açıklama:

Medya, kişilere veya kitlelere ulaşmak için kullanılan her türden sözlü, yazılı, basılı, görsel metin ve imgeleri içeren geniş bir iletişim araçları yelpazesini ifade etmektedir.
Kişilere veya kitlelere ulaşmak için kullanılan her türden sözlü, yazılı, basılı, görsel metin ve imgeleri içeren geniş bir iletişim araçları yelpazesini ifade eden kavram medyadır. Diğer seçeneklerde de bu ifadeyle kesişen noktalar olsa da, ifadeyi tamamen kapsamamaktadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi medya okuryazarı olan bireyin yanıtlaması gereken öncelikli sorulardan biri değildir?

Bu mesajı kim yarattı?

Dikkatimi çekmek için hangi teknikler kullanılmıştır?

Başka insanlar bu mesajı benden farklı olarak nasıl anlayabilir?

Bu mesaj dijital ortamda mı oluşturulmuş?

Bu mesaj niye gönderilmiş?

Açıklama:

Mesajın oluşturulma sürecinde hangi ortamın kullanıldığı, medya okuryazarı birey tarafından sorulması gereken öncelikli sorulardan biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi, düzenli bir biçimde birbirini etkileyen ve birbirine bağlı birimlerden, değişik bölümlerden oluşan ve genel bir plana göre kurulan, belirli bir sonuca ulaşmak için amaca yönelmiş bir bütünü ifade eder?

Merkez

Sistem

Enformasyon

Teknoloji

Nitelik

Açıklama:

Sistem kavramı; düzenli bir biçimde birbirini etkileyen ve birbirine bağlı birimlerden, değişik bölümlerden oluşan ve genel bir plana göre kurulan, belirli bir sonuca ulaşmak için amaca yönelmiş bir bütünü ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 67

ITEA'ya göre, teknoloji okuryazarlığının kaç alt boyutu vardır?

Bir

İki

Üç

Dört

Beş

Açıklama:

ITEA'ya göre teknoloji okuryazarlığının teknolojinin doğasını anlama, teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlama, tasarım süreçlerini anlama, teknoloji kullanma becerileri ve teknoloji seçebilme becerileri olmak üzere beş alt boyutu bulunmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 68

I. Sistemler
II. Kaynaklar
III. Gereklilikler
Yukarıdakilerin hangileri teknolojinin temel kavramları arasındadır?

I ve II

II ve III

I ve III

Yalnıca I

I, II ve III

Açıklama:

Teknolojinin temel kavramları; sistemler, kaynaklar, gereklilikler, optimizasyon ve fayda-maliyet dengesi, süreç ve kontrollerdir. Maddelenen bütün seçenekler bunların arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

"Sistemlerin değişmesine neden olan bilgileri kullanan mekanizmalar ya da faaliyetler" ifadesini, aşağıdaki kavramlardan hangisi karşılar?

Kontroller

Optimizasyon

Kaynaklar

Fayda-maliyet dengesi

Sistemler

Açıklama:

"Sistemlerin değişmesine neden olan bilgileri kullanan mekanizmalar ya da faaliyetler" ifadesini, kontroller kavramı karşılamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

"Bilgi ağlarından bulunan bilgiyi tanımlama, erişme ve kullanma becerisi" ifadesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle en çok örtüşür?

Teknoloji okuryazarlığı

Bilgi okuryazarlığı

Web okuryazarlığı

Medya okuryazarlığı

Bilgisayar okuryazarlığı

Açıklama:

"Bilgi ağlarından bulunan bilgiyi tanımlama, erişme ve kullanma becerisi" ifadesi, seçenek olarak sunulan birçok kavramla ortak noktaya sahip olsa da, en çok web okuryazarlığı kavramıyla örtüşmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi, okuryazarlık hareketinde alfabeye dayalı okuryazarlık dönemidir?

Birinci dönem

İkinci dönem

Üçüncü dönem

Dördüncü dönem

Beşinci dönem

Açıklama:

OKURYAZARLIK KAVRAMI
Okuryazarlık tanımı toplumun içinde bulunduğu döneme ve değişen bilgi gereksinimine bağlı
olarak sürekli değişmekte, genişlemektedir. Okuryazarlık uzun yıllar boyunca, toplumun kabul ettiğini alfabe sistemine göre yazılı bir metinde yer
alan harfleri çözümleyebilmek ve yazılı bir metin
üretebilmek şeklinde tanımlanmıştır. Ancak 19.
yüzyılında yaşanan ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişmeler, okunma, yazma, dinleme/izleme
biçimlerimizde ve metin algımızda önemli değişiklikler meydana getirmiştir. Bu bağlamda okuryazarlık kavramı da sürekli gelişmiştir. Okuryazarlık ve okuryazar kavramına yüklenen anlamları
ve algıları; alfabeye dayalı okuryazarlık, işlevsel
okuryazarlık, eleştirel okuryazarlık, yeni okuryazarlıklar olmak üzere dört başlık altında toplamak
mümkündür. Okuryazarlık hareketinde birinci
dönem, alfabeye dayalı okuryazarlıktır. Bu yaklaşımda okuryazarlığın alfabe temelinde tanımlanması ve sadece okuma ve yazma eylemlerine odaklanması söz konusudur. İkinci dönem olan işlevsel
okuryazarlık; bireylerin günlük hayatın içerisinde
katılımcı bireyler olmasına odaklanmaktadır.
Üçüncü dönem olan eleştirel okuryazarlık; anlam
kurma sürecinde her türlü varsayımdan, kabulden uzak bir biçimde aktif olmayı, yorumlamayı ve yeniden üretmeyi temel almaktadır ve her aşamada
sorgulama becerisini geliştirmeyi hedeflemektedir.
Dördüncü dönemde ortaya çıkan yeni okuryazarlıklarda ise okuryazarlığın alfabe ve kâğıt temelinden sıyrılması söz konusudur. Başlangıçta yazılı ve
basılı ortamlarla sınırlı olan okuryazarlık anlayışı;
1990’lı yılların başlarından itibaren görsellerin ve
elektronik iletişim araçlarının günlük yaşam içerisinde önemli bir yer edinmesiyle birlikte görsel
ve işitsellerin anlamlandırılması, elektronik donanım ve yazılımların kullanımı da kapsayacak şekilde genişlemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi, ikinci dalga okuryazarlık işlevsel (fonksiyonel) okuryazarlık hareketinin temel özelliğidir?

Eleştirel kuram (teori) ve eleştirel pedagoji temel alma

Bireyleri günlük hayatın içerisinde katılımcı bireyler olarak görme

Okuma ve yazma eylemiyle ilgilenme

Okuma ve yazma etkinliklerinde iletişime önem verme

Okuma ve yazma etkinliklerini güçlendirme

Açıklama:

OKURYAZARLIK KAVRAMININ
TARİHSEL GELİŞİMİ - İşlevsel Okuryazarlık
1970’li yıllarda okuryazarlık algısında ikinci
dalga olarak ortaya çıkan hareket ise işlevsel (fonksiyonel) okuryazarlık hareketidir. Bu yaklaşımda
okuryazarlık, bireyleri günlük hayatın içerisinde
katılımcı bireyler olmaya doğru yönlendirmede bir araç olarak görülmektedir. İşlevsel okuryazarlık en
basit tanımıyla okuma-yazma ve aritmetikle ilgili
edinilen bilgi ve becerilerin bireysel, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda kullanılabilme durumudur. İşlevsel okuryazarlıkta ağırlık, okuma-yazma
ve aritmetikle ilgili temel bilgi ve becerilerin öğrenilmesi ve bunların günlük yaşamda kullanılmasıdır. Bireyin sahip olduğu okuryazarlık becerileri
yardımıyla içinde yaşadığı toplumda mesleki, sosyal, politik ve kültürel alanlarda, etkinliklerde bulunabilmesini hedefler. Bireyin günlük hayattaki
resmî ve gayri resmî katılımlarında kendisini ifade
edebilmek için bilgi, iletişim, okuma ve yazma faaliyetlerini anlamlı bir şekilde kullanmasını kapsar.
İşlevsel okuryazarlığın en genel tanımı şöyle yapılabilir: kişinin ve dolayısıyla da toplumun gelişmesini sağlayan, onun günlük hayatında gerekli olan
dinleme, konuşma, okuma, yazma ve aritmetikle
ilgili bilgi ve becerilerini hayatının her safhasında
(sosyal, kültürel, ekonomik gibi) etkin, yaygın ve
fonksiyonel bir biçimde kullanabilmesi faaliyetidir
(Özenç, 2012).

Doğru Cevap: B

Soru 73

Eleştirel okuryazarlığı, okuryazarlık hareketinde üçüncü dalga olarak eleştirel kuram (teori) ve eleştirel pedagoji hangi tarihte ortaya çıkmaktadır?

1960'li yıllar

1970'li yıllar

1980'li yıllar

1990'lı yıllar

2000'li yıllar

Açıklama:

OKURYAZARLIK KAVRAMININ
TARİHSEL GELİŞİMİ - Eleştirel Okuryazarlık
Eleştirel okuryazarlığı, okuryazarlık hareketinde üçüncü dalga olarak kabul edebiliriz. 1980’li yıllarda ortaya çıkan bu yaklaşımın temelinde eleştirel
kuram (teori) ve eleştirel pedagoji yer almaktadır. En genel anlamıyla eleştirel pedagoji, mevcut
eğitimin sorunlarını tartışan bir eğitim anlayışıdır.
Okul kavramının ortaya çıkışı tüketim toplumunun sonucudur. Okul sistemi, insanları eğitelim
hayat kaliteleri artsın felsefesinden ziyade endüstri devrimiyle birlikte fabrikalarda çalışacak kadar
okuryazar olan ve temel becerilere sahip olan işçilere ihtiyaç duyulduğu için ortaya çıkmıştır. Endüstrileşmeyle birlikte tıpkı kitle üretimi gibi kitle
eğitimi başlamıştır. Bugün biz buna eğitim sistemi
demekteyiz ve bugün hâlâ eğitim sisteminin temel
çıktısı ekonominin ihtiyaç duyduğu bireyi yetiştirmektir. Örneğin; bilgi ekonomisinde bilgiyi yönetebilecek, ağ ekonomisinde ağda var olabilecek
bireye ihtiyaç duyulur; öğrenme çıktısı dediğimiz
şey, diğer bir ifadeyle okulu bitirdiğinizde sahip
olacağınız özellikler de buna göre belirlenir. O bakımdan okullar bireylere mutlu kaliteli bir hayat
yerine iyi bir iş vadederler. Dolayısıyla okul ya da
eğitim sistemi dediğimiz şey aslında tüketim toplumunun var olabilmesine hizmet eden kurumdur.
Apple (1982, 2009) bu anlayış çerçevesinde devlet
aygıtının, bugün kendi vatandaşını basit bir tüketici, dünyayı ise kocaman bir süpermarket olarak
gördüğünü ifade etmektedir. Benzer şekilde Giroux da (2009) vatandaşlığın giderek piyasalaşmaya
tabii olduğunu ve gençlerin de eleştiren özneler olmaktan çok giderek tüketen öznelere dönüştürüldüklerini belirtmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi eleştirel pedagojinin kurucularından biridir?

Dewey

Skinner

Pavlov

Freire

Weber

Açıklama:

OKURYAZARLIK KAVRAMININ TARİHSEL GELİŞİMİ - Eleştirel Okuryazarlık
Eleştirel pedagojinin kurucularında olan
Freire’ye göre günümüz eğitim sistemini “bankacı
eğitim modelinde eğitim” olarak tasvir etmektedir.
Bu modelde günümüz eğitim sistemini tasarruf
yatırımına, öğrencileri yatırım nesnelerine, öğretmenleri ise yatırımcılara benzetmektedir. Öğretmen iletişim kurmak yerine, tahvilleri çıkarır ve
öğrencilerin sabırla aldığı, ezberlediği ve tekrarladığı yatırımları yapar. Bu durum, öğrencilere tanınan
hareket alanının, yatırımları kabul ve tasnif edip
yığmaktan ibaret olduğu “bankacı” eğitim modelidir. Öğrenciler, kendilerine yüklenen yığma malzemeyi istiflemekle ne kadar meşgul olurlarsa eleştirel
bilinçleri de o kadar güdük kalacaktır. Bu modelin
temeli konuyu anlamaktan ziyade ezberlemeye dayanır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi, yeni okuryazarlık kavramlarının ortaya
çıkmasında belirleyici unsurdur?

Dünyada genç nüfus sayısının giderek artması

Okuma ve yazmaya verilen önemin güçlenmesi

Daha fazla bilgi edinme ihtiyacı

İnsanlar arası iletişim artması

Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler

Açıklama:

YENİ OKURYAZARLIKLAR
Yeni okuryazarlık kavramlarının ortaya
çıkmasında belirleyici unsur bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Yeni okuryazarlıkların ortaya çıkışı ne zamandır?

1960'lı yıllar

1970'li yıllar

1980'li yıllar

1990'lı yıllar

2000'li yıllar

Açıklama:

YENİ OKURYAZARLIKLAR -
Yeni okuryazarlıkların ortaya çıkışındaki tetikleyici unsur, 1990’lı yıllardan itibaren gelişimi hız
kazanan bilgi ve iletişim teknolojileridir. Bilgi ve
iletişim teknolojilerindeki gelişme ile okuryazarlık kavramı alfabe ve kâğıt temelinden sıyrılmıştır.
Yazılı metin dışında da görselleri kullanarak anlam
oluşturma süreci ortaya çıkmıştır. Özellikle 1990’lı
yılların başlarından itibaren bilgisayar teknolojilerinin ve elektronik iletişim araçlarının günlük yaşam içerisinde önemli bir yer edinmesiyle birlikte
okuryazarlık anlayışı söz konusu araçlarla üretilen
gerek görsel, gerek işitsel, gerekse metin tabanlı bilgiyi okuma, yorumlama, anlamlandırma ve
üretme boyutunu kapsayacak şekilde genişlemeye
başlamıştır. Ayrıca okuryazarlığın anlamı hangi
konuya değinildiğine göre de göstermektedir (Williams, 2009). Yeni okuryazarlıklar; hangi konu
ile ilgili ise o konuya dair erişim, analiz, üretim,
değerlendirme süreçlerini ve bu süreçlerle ilgili becerileri kapsamaktadır. Günümüzde herhangi bir
alandaki bilgi; ses, müzik, durağan yahut hareketli
görüntü ve etkileşimli ögeler da barındırabilir. Bu
nedenle okuryazarlık kavramı sadece yazı boyutundan sıyrılmış söz konusu işitsel ve görsel öğeleri de
kapacak şekilde çok boyutlu hâle gelmiştir. Bilgi;
metin, ses, görüntü ya da bu ortamların bir arada
kullanıldığı çokluortamlar aracılığıyla sunulabilir.
Bilginin çoklu ortamda sunumu yapabilmek için
metin, ses, görüntüyü bir araya getirerek kompozisyon oluşturacak temel kuralları bilmek ve ilgili
teknik beceriye sahip olmak gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Bilgisayar okuryazarlığı hangi becerileri kapsar?

Bilgiyi elde etmede, iletişim kurmada ve sorun çözmede bilgisayar yazılı geliştirme becerilerini

Bilgiyi elde etmede, iletişim kurmada ve sorun çözmede bilgisayarı programlama becerilerini

Bilgiyi elde etmede, iletişim kurmada ve sorun çözmede bilgisayarı kullanabilme becerilerini

Bilgiyi elde etmede, iletişim kurmada ve sorun çözmede bilgisayarı donanımını geliştirme becerilerini

Bilgiyi elde etmede, iletişim kurmada ve sorun çözmede bilgisayar ağlarını güncelleme becerilerini

Açıklama:

YENİ OKURYAZARLIKLAR - Bilgisayar Okuryazarlığı
Bilgisayar kullanabilme beceri, bilgi çağında
yaşayan bireylerden beklenen özelliklerden biridir.
Bilgi toplumu süreciyle birlikte bilgisayar kullanımı
günlük yaşam dinamiklerinden biri hâline gelmiştir. Bu bağlamda kişinin günlük hayatında gerekli
olan bilgisayar becerileri bilgisayar okuryazarlığı
olarak nitelenmiştir. Teknolojinin gelişimiyle birlikte kapsamı sürekli değişse de en genel tanımıyla
bilgisayar okuryazarlığı; bilgi toplumunda yaşayan
bir bireyin bu çağda yaşamanın bir gereği olarak
başarılı ve etkin olabilmesi için bilgisayarla her ne
yapması gerekiyorsa onu bilmesi ve bilgisayarlar
hakkında gerekli bilgiye sahip olması demektir.
Bilgiyi elde etmede, iletişim kurmada ve sorun çözmede bilgisayarı kullanabilme becerilerini kapsar.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi, bilgisayar okuryazarlığı kapsamında ele alınmaz?

sunum yazılımlarının kullanımı

hesap tabloları yazılımı kullanımı

kelime işlemci yazılımı kullanımı

bilgisayarda renk seçimi

bilgisayardaki dosyaların yönetimi

Açıklama:

YENİ OKURYAZARLIKLAR - Bilgisayar Okuryazarlığı
Bilgisayar okuryazarlığı; bilgisayardaki dosyaların yönetimi, kelime işlemci yazılımı kullanımı,
hesap tabloları yazılımı kullanımı, sunum yazılımlarının kullanımı, veri tabanı yazılımı kullanımı,
iletişim yazılımlarının kullanımın kapsar. ECDL
vakfı tarafından gerek Avrupa gerekse dünya çapında organize edilen Avrupa Bilgisayar Yetkinlik
Sertifikası (European Computer Driving License, ECDL) programı bilgisayar okuryazarlığı konusunda yaygın olarak kullanılan standartlardır

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi, ECDL temel bilgisayar okuryazarlığı müfredatında kişisel bilgisayarların temel fiziksel yapısı, veri kaydı ve bellek gibi temel kavramlar, bilgi ağlarının genel durumu, bilgisayar güvenliği ve yasal konuları, işletim sistemlerinin temel fonksiyonlarını kullanabilme, masaüstü ortamını etkin biçimde işletebilme, dosya, dizin ve klasörleri yönetebilme, kopyalama, taşıma, silme, araçların yönetimini kapsamaktadır?

Temel renk bilgisi

Kelime işlem programı

Hesap tabloları

Temel web bilgisi

Temel bilgisayar bilgisi

Açıklama:

YENİ OKURYAZARLIKLAR - Bilgisayar Okuryazarlığı
Modül 1- Temel bilgisayar bilgisi: Bu modül, kişisel bilgisayarların temel fiziksel yapısı, veri kaydı ve bellek gibi temel kavramlar, bilgi ağlarının genel durumu, bilgisayar
güvenliği ve yasal konuları, işletim sistemlerinin temel fonksiyonlarını kullanabilme,
masaüstü ortamını etkin biçimde işletebilme, dosya, dizin ve klasörleri yönetebilme,
kopyalama, taşıma, silme, araçların yönetimini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi, teknolojinin doğasını, teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlamayı, teknolojik tasarım süreçlerini kavramayı, içerisinde bulunduğumuz teknolojik dünya için ilgili yetenekleri geliştirmeyi ve kendine uygun olan, tasarlanmış, teknoloji alanlarını seçmeyi içerir?

Bilgi Okuryazarlığı

Teknoloji Okuryazarlığı

Medya Okuryazarlığı

Web Okuryazarlığı

Bilgi Okuryazarlığı

Açıklama:

YENİ OKURYAZARLIKLAR - Teknoloji Okuryazarlığı
Teknoloji okuryazarlığı; insanların amaçlarına en uygun araçları seçebilmelerini,
ürünleri doğru bir biçimde kullanmalarını, ortaya
çıkabilecek aksaklıklarla başa çıkabilmelerini ve
teknolojinin kullanımı konusunda bilinçli kararlar
alabilmelerini sağlar. Teknoloji okuryazarlığı, teknolojinin doğasını, teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi anlamayı, teknolojik tasarım süreçlerini kavramayı, içerisinde bulunduğumuz
teknolojik dünya için ilgili yetenekleri
geliştirmeyi ve kendine uygun olan, tasarlanmış, teknoloji alanlarını seçmeyi içerir

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi yeni okuryazarlık türlerinden biri değildir?

Web okuryazarlığı

Teknoloji okuryazarlığı

İşlevsel okuryazarlık

Bilgi okuryazarlığı

Medya okuryazarlığı

Açıklama:

İşlevsel okuryazarlık yeni okuryazarlıklardan biri olmayıp, 1970'li yıllarda ortaya çıkmış olan ve okuma yazma ve aritmetikle ilgili edinilen bil ve becerilerin birçok alanda kullanılabilme durumunu ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 82

I- Teknoloji kullanımını okuryazarlığın temel unsuru kabul etmek
II -Çok yönlü bakış açılarını kullanarak metinde yer verilmeyen veya çekinik kalmış olan şeyleri hayal etmek
III - Güç açısından farklılıkları içeren ilişkileri inceleme ve çözümleme
IV - Toplumsal adalalet açısından harekete geçmek amacıyla okuryazarlık uygulamalarını kullanmak
V - Politik bilinç ile okuryazarlık arasında ilişki kurmak
Üç temel okuryazarlık ilkesi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV ve V

I, II ve IV

II, III ve V

Açıklama:

McLaughlin ve DeVoogd'un (2004) ortaya koyduğu üç temel okuryazarlık ilkesi; çok yönlü bakış açılarını kullanarak metinde yer verilmeyen veya çekinik kalmış olan şeyleri hayal etmek, güç açısından farklılıkları içeren ilişkileri inceleme ve çözümleme ve son olarak, toplumsal adalalet açısından harekete geçmek amacıyla okuryazarlık uygulamalarını kullanmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 83

I - Üretim
II - Dil
III - Bağlam
IV - Hedef kitle
V - Temsiliyet
Medya okuryazarlığının temel kavramları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ve eksiksiz olarak verilmiştir?

I ve II

I, III ve IV

I, II, III ve IV

I, II, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Doğru yanıt D şıkkıdır.Medya okuryazarlığının temel kavramları; üretim, dil, hedef kitle ve temsiliyettir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Eleştirel bir okuryazarlık hareketi olan ve temelinde eleştirel kuram ve eleştirel pedagojinin bulunduğu okuryazarlık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Alfabeye dayalı okuryazarlık

Birinci dalga okuryazarlık

İkinci dalga okuryazarlık

Üçüncü dalga okuryazarlık

İşlevsel okuryazarlık

Açıklama:

Temelinde eleştirel kuram ve eleştirel pedagojinin bulunduğu okuryazarlık türü eleştirel okuryazarlık veya üçüncü dalga okuryazarlık olarak adlandırlır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

I - Bilgiyi elde etme
II - İletişim kurma
III - Model kurma
IV - Sorun çözme
Bilgisayar okuryazarlığının sağladığı bilgisayarı kullanabilme becerilerinin konuları aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru ve eksiksiz olarak yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Bilgisayar okuryazarlığı bilgiyi elde etmede, iletişim kurmada ve sorun çözmede bilgisayarı kullanabilme becerileri kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Bilgisayar Yetkinlik Sertifikası temel bilgisayar okuryazarlığı müfredatında yer alan modüllerden biri değildir?

Temel bilgisayar bilgisi

Temel web bilgisi

Temel programlama bilgisi

Kelime işlem programı

Hesap tabloları

Açıklama:

Avrupa Bilgisayar Yetkinlik Sertifikası temel bilgisayar okuryazarlığı müfredatında temel programlama bilgisinin yer aldığı bir modül bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Yeni okuryazarlık kavramının ortaya çıkışında belirleyici olan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgi ve iletişim teknolojilerideki gelişmeler

Eğtimin niteliğinin yükselmesi

Kişilerin boş zaman süresinin artması

Medyaya olan ilginin artışı

Finansal küreselleşme

Açıklama:

Bilgi ve iletişim teknolojilerideki gelişmeler yeni okuryazarlık kavramının ortaya çıkışında belirleyici olan unsurdur.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi teknoloji okuryazarlığının alt boyutlarından biri değildir?

Teknolojinin doğasını anlama

Tasarım süreçlerini anlama

Teknoloji kullanma becerileri

Teknoloji üretme becerileri

Teknoloji seçebilme becerileri

Açıklama:

Teknoloji okuryazarlığının alt boyutları arasında teknoloji üretme becerileri yer almamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Teknolojinin temel kavramlarından olan ve bir değerin diğerine tercih edilmesi gereken durumlarda kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Süreç

Fayda-maliyet dengesi

Optimizasyon

Sistem

Algoritma

Açıklama:

Bir değerin diğerine tercih edilmesi gereken durumlarda kullanılan kavram fayda-maliyet dengesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Medya okuryazarı bir bireyin aşağıdaki sorulardan hangisini yanıtlaması beklenmez?

Bu mesajı kim yarattı?

Bu mesaj niye gönderilmiş?

Bu mesaj hangi hızda gönderilmiş?

Dikkatimi çekmek için hangi teknikler kullanılmış?

Başka insanlar bu mesajı benden farklı olarak nasıl anlayabilir?

Açıklama:

Medya okuryazarı bir bireyden 'bu mesaj hangi hızda gönderilmiş?' sorusunu yanıtlaması beklemez.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi okuryazarlık ve okuryazar kavramına yüklenen anlamlara göre bir okuryazarlık türü değildir?

Alfabeye dayalı okuryazarlık

Konuşmaya dayalı okuryazarlık

İşlevsel okuryazarlık

Eleştirel okuryazarlık

Yeni okuryazarlıklar

Açıklama:

Okuryazarlık ve okuryazar kavramına yüklenen anlamları ve algıları; alfabeye dayalı okuryazarlık, işlevsel okuryazarlık, eleştirel okuryazarlık, yeni okuryazarlıklar olmak üzere dört başlık altında toplamak mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Bireylerin günlük hayat içerisinde katılımcı bireyler olmalarına odaklanan okuryazarlık aşağıdakilerden hangisidir?

İşlevsel okuryazarlık

Eleştirel okuryazarlık

Medya okuryazarlığı

Alfabeye dayalı okuryazarlık

Yeni okuryazarlıklar

Açıklama:

İşlevsel okuryazarlık; bireylerin günlük hayatın içerisinde katılımcı bireyler olmasına odaklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

……… okuma-yazma ve aritmetikle ilgili edinilen bilgi ve becerilerin bireysel, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda kullanılabilme durumudur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan (………) bölüme aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Bilgisayar okuryazarlığı

Eleştirel okuryazarlık

Birinci dalga okuryazarlık

İşlevsel okuryazarlık

Yeni okuryazarlıklar

Açıklama:

İşlevsel okuryazarlık, okuma-yazma ve aritmetikle ilgili edinilen bilgi ve becerilerin bireysel, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda kullanılabilme durumudur.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Alfabeye dayalı okuryazarlıktan işlevsel okuryazarlığa geçişin temel nedeni aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

Alfabeye dayalı okuryazarlığın değerinin artması

Alfabeye dayalı okuryazarlığın önemini yitirmesi

Eğitimli insanlardan beklentilerin değişmesi

Sanayileşmenin alfabeye dayalı okuryazarlığa temellenmiş olması

Eğitimli işgücüne olan gereksinim

Açıklama:

Alfabeye dayalı okuryazarlıktan işlevsel okuryazarlığa geçişin temel nedeni sanayileşme sonrası toplumda iş gücü pazarı ve işverenlerin eğitimli insanlardan beklentilerinin değişmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Üçüncü dalga okuryazarlığın temelinde aşağıdaki kuramlardan hangisi yatmaktadır?

Eleştirel kuram

Davranışçı kuram

Bilişsel Kuram

Psikanalitik Kuram

Yapılandırmacı kuram

Açıklama:

Üçüncü dalga okuryazarlık eleştirel okuryazarlık hareketidir ve bu yaklaşımın temelinde eleştirel kuram (teori) ve eleştirel pedagoji yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Eleştirel pedagoglara göre eğitimin amacı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Teknolojik gelişmeyi sağlamak

Temel okuryazarlığı kazandırmak

Eğitimli bireyler yetiştirmek

Ekonomik bağımsızlık elde etmek

Sosyal dönüşümü sağlamak

Açıklama:

Eleştirel pedagoglara göre eğitimin amacı demokratik toplum için sosyal dönüşümü sağlamaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi bilgisayar okuryazarlığının kapsamı içerisinde yer almaz?

Veri tabanı yazılımı kullanımı

Mobil teknolojilerin kullanımı

Kelime işlemci yazılım kullanımı

Sunum yazılımı kullanımı

Hesap tabloları yazılımı kullanımı

Açıklama:

Bilgisayar okuryazarlığı; bilgisayardaki dosyaların yönetimi, kelime işlemci yazılımı kullanımı, hesap tabloları yazılımı kullanımı, sunum yazılımlarının kullanımı, veri tabanı yazılımı kullanımı, iletişim yazılımlarının kullanımın kapsar.

Doğru Cevap: B

Soru 98

…………… insanı güçlendirmek, zaman zaman üstün kılmak için geliştirilecek aletler, teknikler ve yöntemler üzerinde durur.
Yukarıdaki cümlede noktalı alana aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisi gelmelidir?

Teknoloji

Bilgi

Bilgisayar

Gelişme

Yenilik

Açıklama:

Teknoloji, insanı güçlendirmek, zaman zaman üstün kılmak için geliştirilecek aletler, teknikler ve yöntemler üzerinde durur.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Öğrencilerine ders anlatan bir öğretmenin mesajını aktarırken uygun ortamı seçememesi hangi alandaki okuryazarlık eksikliğinin işaretidir?

Teknoloji okuryazarlığı

Bilgisayar okuryazarlığı

Alfabe okuryazarlığı

Medya okuryazarlığı

Eleştirel okuryazarlık

Açıklama:

Öğretim süreci mesaj aktarımı olarak düşünüldüğünde, öğretmenin ders anlatımı için gereksinim duyduğu ortam medya okuryazarlığının kapsamı içinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Arama motorlarını etkili bir şekilde kullanarak aradığını kolaylıkla bulabilen bir kişinin baskın olarak hangi okuryazarlık becerisinin öne çıktığı söylenebilir?

Görsel okuryazarlık

Alfabe okuryazarlığı

Eleştirel okuryazarlık

Medya okuryazarlığı

Bilgi okuryazarlığı

Açıklama:

Bilgi okuryazarı bireyler gereksinim duydukları bilgiye etkin ve etkili olarak erişirler. Arama motorunun etkin kullanımı da bu beceriye işaret etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Alfabeye dayalı okuryazarlıktan işlevsel okuryazarlığa geçişin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Öğrencileri her türlü bilgiyi sorgulamaya ve araştırmaya sevk etmesi

Yoksulluk açısından olumsuz etkilenen grup ve bireylerle ilgilenilme çabası

Bilgi ve iktidarın her zaman tartışılabilir, hesap sorulabilir ve eleştiriye tabii olgular olarak kabul görmesi

Endüstrileşmeyle birlikte tıpkı kitle üretimi gibi kitle eğitimine başlanması

Sanayileşme sonrası toplumda iş gücü pazarı ve işverenlerin eğitim insanlardan beklentilerinin değişmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Aşağıda internetin ortaya çıkışı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

İlk olarak 1960 yılında ABD’de ARPA tarafından geliştirilmiştir.

İlk olarak 1980 yılında İngiltere’de BAC tarafından geliştirilmiştir.

İlk olarak 1970 yılında ABD’de NASA tarafından geliştirilmiştir.

İlk olarak 1975 yılında Almanya’da MTU tarafından geliştirilmiştir.

İlk olarak 1965 yılında İngiltere’de GM tarafından geliştirilmiştir.

Açıklama:

1960’lı yılların başında ABD Savunma Bakanlığına bağlı ARPA (Defense Advenced Research Project Agency) İleri Düzey Savunma Araştırma Projeleri Kurumunun ortaya attığı fikirlerin neticesinde hayatımıza giren internet, farklı sistemleri birbirine bağlayan elektronik iletişim ağıdır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıda internet ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bir elektronik iletişim ağıdır.

Farklı sistemleri birbirine bağlar.

Belli protokllere göre bilgi paket halinde aktarılır.

Sistemler arası iletişim sağlayan belli protokoller, kurallar vardır.

IP adresi cihazları internete bağlanmak için zorunlu değildir.

Açıklama:

İnternet farklı sistemleri birbirine bağlayan bir elektronik iletişim ağıdır. Buna göre A ve B seçenekleri doğru olur. Ayrıca çeşitli protokollere göre bilginin paketler hâlinde sistemler arasında aktarılmasını ve etkileşimini sağlayan yapıdır. Bünyesinde sistemler arasındaki iletişimi sağlamak amacıyla verileri düzenlemeye yarayan, standart olarak kabul edilmiş kurallar dizisi şeklinde birçok farklı protokolü barındırmaktadır. Sahip olduğu protokoller, sistemler arasında iletişim için mesajlaşma kurallarını belirleyen dilidir. Bu dilleri kullanarak sistemler birbiriyle farklı kurallar içinde ağ içinde haberleşmektedir. Buna göre C ve D seçenekleri de doğru olur. IP adresi ise her bir cihazın internete bağlanmasını sağlayan internet protokolüdür. Bu nedenle internet ortamına girecek her cihaz bir IP adresine ihtiyaç duyar. Buna göre E seçeneği yanlış olur. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Kullanıcıların ağ sunucuları üzerinde yer alan zengin metin işaretleme dili ile hazırlamış sayfaların açıp okunmasına olanak sağlayan yazılımların ortak adı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

WWW (World Wide Web)

Browser (Tarayıcı)

HTML (Hypertext Markup Language)

W3C (World Wide Web Consortium)

ARPANET (Defense Advanced Research Project Agancy)

Açıklama:

Ağ üzerinde sunulan hizmetlerin kullanıcı tarafında görülebilmesi için bu sistemlerin arka planında birçok farklı uygulamaya ihtiyaç duyulmaktadır. Kullanıcıların ağ sunucuları üzerinde yer alan zenginmetin işaretleme dili ile hazırlanmış sayfaların açıp okunmasına olanak sağlayan bu yazılımlara tarayıcı (browser) denilmektedir. Bu uygulamalar ile sistemler arasında belli kurallar içinde hareket eden veriler bizler için anlamlı hâle gelmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi 1993 yılında Marc Andreessen ve ekibi tarafından geliştirilen ilk grafiğe dayalı tarayıcı (browser) olarak bilinmektedir?

Yandex

Mosaic

Firefox

Internet Explorer

Chrome

Açıklama:

İlk grafiğe dayalı tarayıcı olan Mosaic, internet tarihi açısından ağdan bilgiye erişimi kolaylaştıran önemli bir gelişme olarak 1993 yılında Marc Andreessen ve ekibi tarafından geliştirilmiştir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Web sayfaları ve bünyesinde biçimlendirilen zengin içerik ögeleri aşağıdakilerden hangisi vasıtasıyla birbiri ile ilişkili hale getirilmektedir?

Sunucular (SERVER)

HTML (Hypertext Markup Language)

URL (Uniform Resource Locator)

Alan Adı (Domain Name)

Bağlantılar (Hyperlink)

Açıklama:

Web sayfaları ve bünyesinde biçimlendirilen zengin içerik ögeleri bağlantı (hyperlink) adı verilen geçiş imkânı ile birbiriyle ilişkili hâle getirilmektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Web sitelerinin internet üzerindeki yeri-adresi aşağıdakilerden hangisi ile belirlenmektedir?

FTP (File Transfer Protocol)

HTML (Hypertext Markup Language)

URL (Uniform Resource Locator)

Bağlantılar (Hyperlink)

WWW (World Wide Web)

Açıklama:

Web sitesinin, internet üzerindeki yerini belirleyen URL (Uniform Resource Locator) olarak isimlendirilen bir adresi vardır. Bu adres, internette bir kaynağın yerine işaret eden özel karakter dizgisinden oluşmaktadır. Ağlara bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirleri ile veri alışverişi yapmak için kullandıkları bu adresler, artık rakamsal gösterimler yerine daha anlaşılır alan adı (domain name) denilen gösterimlerle ifade edilmektedir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıda internet evreleri ile ilgili verilen eşleşmelerden hangisi doğrudur?

Web 1.0 - İletişimin ağı

Web 2.0 - İçeriğin ağı

Web 3.0 - Nesnelerin ağı

Web 4.0 - Bağlamın ağı

Web 5.0 - Düşüncelerin ağı

Açıklama:

Web 1.0 içeriğin ağı, Web 2.0 iletişimin ağı, Web 3.0 bağlamın ağı ve Web 4.0 ise nesnelerin ağı olarak tanımlanmaktadır. Buna göre A, B, C ve D seçenekleri yanlıştır. E seçeneğinde verilen Web 5.0 ise düşüncelerin ağı olarak tanımlanmaktadır. Web 5.0 Düşüncelerin ağı, insan ve makine etkileşiminde sınırların ortadan kalktığı ve aracısız şekilde iletişimin gerçekleştiği bir ağ örgüsüdür. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Web 4.0 olarak adlandırılan, insanların ve makinelerin ortak bir şekilde kendi aralarında ve birbirleriyle güçlü, sağlam bir bağ kuracağı ve akıllı etkileşimler gerçekleştirebileceği ağ yaklaşımı olarak tanımlanlanan internet evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Nesnelerin ağı

Düşüncelerin ağı

Bağlamın ağı

İletişimin ağı

İçeriğin ağı

Açıklama:

Web 4.0 nesnelerin ağı, insanların ve makinelerin ortak bir şekilde kendi aralarında ve birbirleriyle güçlü, sağlam bir bağ kuracağı ve akıllı etkileşimler gerçekleştirebileceği ağ yaklaşımı ön plandadır. Günlük hayatımızda kullandığımız birçok farklı nesne ile sahip oldukları algılayıcılar (RFID, NFC, sensörler) üzerinden farklı iletişim teknikleriyle (Wifi, Wimax, Zigbee, Bluetooth, Kızıl Ötesi) bilgi alışverişi yapabilmekte, isteklerimiz için konuşabilmek-tedir. Web 4.0 ile bu özel iletişim kuralları içindeki okuma/yazma etkileşiminin ötesinde, ağda Web 3.0’daki anlamsal sürece dâhil olarak, bağlama özgü kararlar alınabilmekte ve sürekli etkileşim hâlinde olunarak yeni bir web anlayışından söz edilmektedir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Web 5.0 olarak adlandırılan, insan makine etkileşiminde sınırların kalkacağı ve aracısız iletişimin gerçekleşebileceği öngören internet evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Bağlamın ağı

Nesnelerin ağı

İletişimin ağı

Düşüncelerin ağı

İçeriğin ağı

Açıklama:

Web 5.0 düşüncelerin ağı uygulaması ile nesnelerin ağından düşüncelerin ağına doğru bir yönelim başlamıştır. Böylece insan makine etkileşiminde sınırların kalkacağı ve aracısız iletişimin gerçekleşebileceği öngörüsü hakimdir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Web 3.0 olarak adlandırılan, uygulamaları kullanıcı alışkanlıklarını da dikkate alarak, kullanıcıya özgü yapılandırılmış içerik ve hizmetlere zaman, mekân ya da ortam kısıtlaması olmadan erişebilmeyi sağlayan internet evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Nesnelerin ağı

İçeriğin ağı

Bağlamın ağı

İletişimin ağı

Düşüncelerin ağı

Açıklama:

Web 3.0 bağlamın ağı uygulamaları kullanıcı alışkanlıklarını da dikkate alarak, kullanıcıya özgü yapılandırılmış içerik ve hizmetlere zaman, mekân ya da ortam kısıtlaması olmadan erişebilmeyi sağlar. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Web okuryazarlığının, düzenlemelerin ağ ortamında var olabilmesi için belli diller aracılığı ile işlevsel hale getirilmesi beceri ve yetkinliğidir?

Tasarım

Düzenleme

Kodlama

Düzeltme

Karma

Açıklama:

Web okuryazarlığının “yazma” beceri ve yetkinlikleri; içeriğin belli bir düzen içinde görsel sunumu için “tasarım (design)”, içeriğin ulaşılabilir ve erişilebilir şekilde oluşturulması, organize edilmesi ve paylaşılması için “düzenleme (compose)”, düzenlemelerin ağ ortamında var olabilmesi için “kodlama (code)”, içeriklerin geliştirilebilmesi ve yeniden gözden geçirilebilmesi için “düzeltme (revise)”, var olan içeriklerin yapılandırılması ve yeniden tasarımı “karma (remix)” şeklindedir. Soruda verilen tanım kodlamanın tanımıdır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi internet üzerinde yayınlanan birbirleriyle bağlantılı zengin-metin dokümanlarından oluşan bir bilgi sistemi hizmetidir?

İnternet

Web

Tarayıcı

Servis

Kaynak

Açıklama:

Web, İnternet üzerinde yayınlanan birbirleriyle bağlantılı zengin-metin dokümanlarından oluşan bir bilgi sistemi hizmetidir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

İnternet fikri ilk olarak hangi ülkede hayata geçirilmiştir?

Almanya

Fransa

Rusya

İngiltere

ABD

Açıklama:

İnternet fikri ilk olarak 1969 yılında ABD’nin savunma sistemi ARPANET (The Advanced Research Projects Agency Network) projesi kapsamında dört ayrı üniversitedeki ana bilgisayarların birbirine bağlanması ile hayata geçmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Grafiğe dayalı ilk tarayıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Crome

Firefox

Mosaic

Yandex

İnternet Explorer

Açıklama:

Grafiğe dayalı ilk tarayıcı aşağıdakilerden Mosaic'tir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

"https://www.anadolu.edu.tr" web adresi gösteriminde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Protokol ismi

Sayfa adı

Servis adı

Sayfa yolu

Ülke kodu

Açıklama:

"https://www.anadolu.edu.tr" web adresi gösteriminde "sayfa yolu" yoktur.
Sayfa yolu alan adından sonra gelen eklentiden oluşur . "https://www.anadolu.edu.tr/sinavlar şeklinde verilen bir adreste sayfa yolu alan adından sonra gelen "sinavlar" eklentisidir .

Doğru Cevap: D

Soru 16

"İçeriğin Ağı" olarak adlandırılan web teknolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

"İçeriğin Ağı" olarak adlandırılan web teknolojisi Web 1.0'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Kullanıcıya özgü yapılandırılmış içerik ve hizmetlere zaman, mekân ya da ortam kısıtlaması olmadan erişebilmeyi sağlayan Web uygulaması hangisidir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Kullanıcıya özgü yapılandırılmış içerik ve hizmetlere zaman, mekân ya da ortam kısıtlaması olmadan erişebilmeyi sağlayan Web uygulaması Web 3.0'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi web okur yazarlığının “okuma” beceri ve yetkinliklerinden biri değildir?

Arama

Gezinme

Sentezleme

Düzenleme

Değerlendirme

Açıklama:

Düzenleme web okur yazarlığının “okuma” beceri ve yetkinliklerinden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Ağda sunulan birçok farklı kaynaktan elde edilen bilginin daha anlamlı hâle getirilmesi için bütünleştirilmesi işlemine ne ad verilir?

Sentezleme

Değerlendirme

Kavrama

Anlama

Gezinme

Açıklama:

Ağda sunulan birçok farklı kaynaktan elde edilen bilginin daha anlamlı hâle getirilmesi için bütünleştirilmesi işlemine sentezleme denir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi web okur- yazarlığının “yazma” beceri ve yetkinliklerinden biri değildir?

Tasarım

Arama

Kodlama

Düzeltme

Karma

Açıklama:

Arama, web okur- yazarlığının “yazma” beceri ve yetkinliklerinden biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Ağda gizliliğin ve sayısal kimliğin yönetimi işlemine ne ad verilir?

Paylaşım

Katkı

Bağlanma

Koruma

Açık uygulama

Açıklama:

Ağda gizliliğin ve sayısal kimliğin yönetimi işlemine koruma denir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

İnternetin bilgi paylaşımı amacıyla kullanılması için geliştirilen ilk dil hangisidir?

CSS(Cascading Style Sheets)

HTML (Hypertext Markup Language)

Java

ASP.NET

PHP(Hypertext Preprocessor)

Açıklama:

HTML (Hypertext Markup Language) “Hiper Metin İşaretleme Dili” bugün dünya çapında
ağ olarak da tanımlanan bilgi paylaşım sistemi World Wide Web (WWW)’e doğru uzanan yolculuğun ilk adımı olmuştur. Bugün kendisinin de başkanı olduğu W3C (World Wide Web Consortium) tarafından standartları belirlenen ve idare edilmekte olan bu protokol, internet üzerinde çalışan bir servistir

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisinde ilk grafiğe dayalı tarayıcının ismi doğru olarak verilmiştir

Opera

Mozilla

Mosaic

İnternet Explorer

Vivaldi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. Alan Adı
II. Sayfa Yolu
III. Protokol İsmi
Bir kişi ulaşmak istediği bir web sayfasına gitmek için yukarıda verilen alanları hangi sıra ile yazması gerekir?

I - II - III

II- III -I

III - I - II

II - I - III

III - II - I

Açıklama:

Protokol İsmi - Alan adı - Sayfa Yolu

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Web 1.0 olarak adlandırılan dönemin özelliklerinden biri değildir?

İçerik (content) ön planda olup web siteleri üzerinden kullanıcılara bilgi sunmak temel amaçtır.

1993 yılı itibariyle kurumların ve kısmen bu alandaki kaynaklara erişim imkânı olanların yönetiminde olan bir süreçtir.

Başta metin tabanlı içeriklerin, sonrasında gelişmelere bağlı olarak çoklu ortam ile zenginleştirilmiş içeriklerin sunumunun ve paylaşımının gerçekleştirildiği dönem olmuştur.

İletişim tek yönlü olarak eposta, forum ve sohbet araçları üzerinden bırakılan mesajlarla gerçekleşmekteydi.

Bu dönemde kullanıcı pasif kullanıcı konumundan sıyrılıp, içerklere katkı sağlayan, geliştiren aktif kullanıcı rolündedir.

Açıklama:

Web 1.0 olarak nitelendirilen bu evrede “içerik” (content) ön planda olup web siteleri üzerinden kullanıcılara bilgi sunmak temel amaçtır. 1993 yılı itibariyle kurumların ve kısmen bu alandaki kaynaklara erişim imkânı olanların yönetiminde olan bir süreçtir. Başta metin tabanlı içeriklerin, sonrasında gelişmelere bağlı olarak çoklu ortam ile zenginleştirilmiş içeriklerin sunumunun ve paylaşımının gerçekleştirildiği dönem olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 26

SOA, XML, Web Hizmetleri (Web Service), Grafik Bileşenleri (widget) gibi kavramlar ilk olarak hangi dönemde kullanılmaya başlamıştır

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

SOA, XML, Web Hizmetleri (WebService), katılımı ve kullanımı kolaylaştırmak amacıyla grafik bileşenler (widget) ve AJAX ile programcılar tarafından geliştirilen bir uygulamaya ait yeteneklerin, başka bir uygulamada da kullanılabilmesine olanak sağlayan API (Application Programming Interface) uygulama arayüzleri gibi çözümler bu dönemde ortaya çıktı ve yaygınlaştı.

Doğru Cevap: B

Soru 27

I. Anlamsal ağ (semantic web) bu dönemde kullanılmaya başlamıştır
II. Akıllı (smart) arayüz kullanımları bu dönemde ortaya çıkmıştır.
II. API (Application Programming Interface) bu dönemde kullanılmaya başlamıştır.
Yukarıdaki kavramlardan hangisi/hangileri Web 3.0 dönemi için doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-II-III

I-III

III-II

Açıklama:

API Web 2.0 döneminde kullanılmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

İnsanların ve makinelerin ortak bir şekilde kendi aralarında ve birbirleriyle güçlü, sağlam bir bağ kuracağı ve akıllı etkileşimler gerçekleştirebileceği ağ yaklaşımı ön plandadır.
Giyilebilir teknolojiler bu dönemde geliştirilmeye başlamıştır.
Özellikle sanal (virtual) ile gerçeğin birleştirildiği ve kullanıcının içinde bulunduğu gerçeklikten soyutlamadan içerik ve hizmet sunumu bu dönemin önemli uygulamaları olarak ön çıkmaktadır.

Yukarıda verilen bilgiler hangi döneme aittir?

İçeriğin Ağı

İletişimin Ağı

Bağlamın Ağı

Nesnelerin Ağı

Düşüncelerin Ağı

Açıklama:

Bahsedilen özellikler Web 4.0 Nesnelerin Ağı dönemine aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Web okuryazarlığının “okuma” beceri ve yetkinlikleri;ihtiyaç olunan bilginin anahtar kelime ve sorular kullanılarak bulunabilmesi için kullanılan kavramlardan biri değildir?

Arama

Gezinme

Sentezleme

Değerlendirme

Planlama

Açıklama:

Web okuryazarlığının “okuma” beceri ve yetkinlikleri; ihtiyaç olunan bilginin anahtar kelime ve sorular kullanılarak bulunabilmesi için “arama (search)”, çevrimiçi okumayı etkili kılacak şekilde ağın temel yapısını anlayabilmesi için “gezinme (navigate)”, farklı birçok çevrimiçi kaynaktan elde edilen bilginin bütünleştirilebilmesi için “sentezleme
(synthesize)” ve çevrimiçi kaynaklarda sunulan bilginin ilgililiğini ve güvenirliğini karşılaştırabilmesi için “değerlendirme (evaluate)” şeklindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi web okuryazarlığının yazma becerisine ait kavramlardan biri değildir?

Tasarım

Düzenleme

Kodlama

Değerlendirme

Düzeltme

Açıklama:

Web okuryazarlığının “yazma” beceri ve yetkinlikleri; içeriğin belli bir düzen içinde görsel sunumu için “tasarım (design)”, içeriğin ulaşılabilir ve erişilebilir şekilde oluşturulması, organize edilmesi ve paylaşılması için “düzenleme (compose)”, düzenlemelerin ağ ortamında var olabilmesi için “kodlama (code)”, içeriklerin geliştirilebilmesi ve
yeniden gözden geçirilebilmesi için “düzeltme (revise)”, var olan içeriklerin yapılandırılması ve yeniden tasarımı “karma (remix)” şeklindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Webin şeffaf ve herkes tarafından erişilebilir kalması adına web kaynaklarının kullanımı
ve katkı sağlamaya ne ad verilir?

Paylaşım

Katkı

Koruma

Açık uygulama

Bağlanma

Açıklama:

Açık uygulama (open practice): Webin şeffaf ve herkes tarafından erişilebilir kalması
adına web kaynaklarının kullanımı ve katkı sağlama

Doğru Cevap: D

Soru 32

İnternet üzerindeki yazı, grafik, resim, ses ve hareketli görüntüler gibi içeriklerden oluşan zengin içerikli dokümanların uzaktaki bilgisayarlara iletimini sağlayan servise verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

HTML

Browser

Web

Url

Web sitesi

Açıklama:

Web kavramı ilk ortaya atıldığında yalnızca dünyayı saran çeşitli sistemleri bağlayan donanımı ifade etse de bugün üzerine yüklenen anlamın ötesinde internetin en önemli servisidir. İnternet üzerindeki yazı, grafik, resim, ses ve hareketli görüntüler gibi içeriklerden oluşan zengin içerikli dokümanların (HyperText-ZenginMetin) uzaktaki bilgisayarlara iletimi bu servis sayesinde sağlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Web sayfalarını, bünyesinde biçimlendirilen zengin içerik ögeleri ile ilişkili hale getiren yapıya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Web sayfası

Bağlantı

Web tarayıcısı

Url

Alan adı

Açıklama:

Web sayfaları ve bünyesinde biçimlendirilen zengin içerik ögeleri bağlantı (hyperlink) adı verilen geçiş imkânı ile birbiriyle ilişkili hâle getirilmektedir. Web sayfalarını bulundukları sistemlerde konumlandırmak ve görebilmek için web tarayıcısı (web browser) uygulamaları kullanılmaktadır. Kullanıcılar, web tarayıcı üzerinden eriştikleri sayfalardaki bağlantılara tıklayarak sayfalar arası geçişi bu bağlantılar ile sağlamakta ve buradaki kaynaklara erişebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Ağlara bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirleri ile veri alışverişi yapmak için kullandıkları ve rakamsal olmayan adreslere verilen isim nedir?

URL

Protokol ismi

Sayfa yolu

Alan adı

hyperlink

Açıklama:

Ağlara bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirleri ile veri alışverişi yapmak için kullandıkları bu adresler, artık rakamsal gösterimler yerine daha anlaşılır alan adı (domain name) denilen gösterimlerle ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Sosyal paylaşım ağları (social networks), web günlükleri (weblogs), yer imleri (bookmarks), etiketleme (tagging), resim paylaşım hizmetleri (photo sharing services), yayıncılık araçları (RSS), oynatıcı ve video yayın abonelikleri (podcast ve videocasts), web tabanlı özgür ansiklopediler (wiki) gibi bir işbirliği etrafında toplanan kullanıcıların web tarayıcı üzerinden sayfalar oluşturmasına, düzenlemesine ve bu sayfaları birbirine bağlamasına olanak sağlayan çevrimiçi iletişim, paylaşım ve etkileşim araçlarının gelişim gösterdiği Web evresidir?

Web 5.0

Web 4.0

Web 3.0

Web 2.0

Web 1.0

Açıklama:

Web 2.0 sağladığı iletişim ve etkileşim olanakları sayesinde buna aracı olan ortamları “sosyal medya (ortamlar)” ve bu ortamların araçları da “sosyal ağ uygulamaları” olarak isimlendirildi. Bu dönem, sosyal paylaşım ağları (social networks), web günlükleri (weblogs), yer imleri (bookmarks), etiketleme (tagging), resim paylaşım hizmetleri (photo sharing services), yayıncılık araçları (RSS), oynatıcı ve video yayın abonelikleri (podcast ve videocasts), web tabanlı özgür ansiklopediler (wiki) gibi bir işbirliği etrafında toplanan kullanıcıların web tarayıcı üzerinden sayfalar oluşturmasına, düzenlemesine ve bu sayfaları birbirine bağlamasına olanak sağlayan çevrimiçi iletişim, paylaşım ve etkileşim araçları gelişim gösterdi.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Makinelerin, insanlarda olduğu gibi bilgileri hafızaya alması, işleyip istek ve ihtiyaçlarımıza yönelik çözümlere dönüştürüp en uygun olanını bize sunmasının hedeflendiği Web evresi ağaşıdakilerden hangisidir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Web 3.0 anlamsal ağ (semantic web) kavramı ile özdeşleşerek makinelerin okuyup, anlayıp, yorumlayabileceği bir sistem olarak kurgulanmıştır. İnternet aracılığıyla erişebileceğimiz sınırsız bilgi birikiminin bizler için makineler tarafından anlamlandırılmasına yönelik olarak insan ve makinelerin kullanabileceği ortak dil ve bağlama yönelik çalışmalarla gündeme gelmiştir. Cihazlar arası etkileşimle kullanıcının kontrolü dışında çeşitli veri kaynaklarından elde edilen bilginin analiz edilmesi, bütünleştirilmesi ve bağdaştırılmasından söz edilmektedir. Bu durumda makinelerin, insanlarda olduğu gibi bilgileri hafızaya alması, işleyip istek ve ihtiyaçlarımıza yönelik çözümlere dönüştürüp en uygun olanını bize sunması hedeflenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Web 5.0 olarak adlandırılan web evresine ait bir özelliktir?

İçeriğin ön planda olup web siteleri üzerinden kullanıcılara bilgi sunulması.

Kullanıcıların, web uygulamaları içindeki katılımcılığının artması.

Web ortamında yer alan bilgi ve ilişkilerin makineler tarafından da anlaşılabilir kılınması.

İnsanların ve makinelerin ortak bir şekilde kendi aralarında ve birbirleriyle etkileşimi.

İnsan makine etkileşiminde sınırların kalktığı ve aracısız şekilde iletişimin gerçekleşmesi.

Açıklama:

5.0 uygulaması ile nesnelerin ağından düşüncelerin ağına doğru bir yönelim başlamıştır. Böylece insan makine etkileşiminde sınırların kalkacağı ve aracısız iletişimin gerçekleşebileceği öngörüsü hakimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi web okuryazarlığının “yazma” beceri ve yetkinliğinden bir değildir?

Tasarım

Düzenleme

Kodlama

Düzeltme

Değerlendirme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdaki web okuryazarlığı beceri yetkinliklerinden hangisi ağda açık iletişim ve şeffaflık, içeriğin paylaşılmasında ve yeniden düzenlenmesinde özgürlük ile ilgilidir?

Açık uygulama

Bilgi, medya ve teknoloji becerileri

Paylaşım

Katkı

Kodlama

Açıklama:

Açık uygulama: Yaşanan gelişmeler neticesinde ağda açık iletişim ve şeffaflık, içeriğin paylaşılmasında ve yeniden düzenlemesinde özgürlük, webin yeni karakteristiği hâline gelmiştir. Mevcut teknoloji ve uygulamalardaki “açıklık” bilginin ve hizmetlerin ağda oluşmasında, sunumunda, dağıtım ve etkileşiminde esnek ve herkes tarafından kolaylıkla ücretsiz erişebilir yapıları ve katkıları öngörmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

İnternet fikri ilk olarak hangi proje ile hayata geçirilmiştir?

ARPANET

CERN

Mosaic

WEB

SOA

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 41

Çeşitli protokollere göre bilginin paketler hâlinde sistemler arasında aktarılmasını ve etkileşimini sağlayan yapı, aşağıdakilerden hangisidir?

İnternet

Hypertext Markup Language (HTML)

World Wide Web (WWW)

World Wide Web Consortium (W3C)

Browser (tarayıcı)

Açıklama:

Çeşitli protokollere göre bilginin paketler hâlinde sistemler arasında aktarılmasını ve etkileşimini sağlayan yapı internettir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Grafiğe dayalı olan ilk tarayıcı, aşağıdakilerden hangisidir?

Browser

Mosaic

Firefox

Chrome

Yandex

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 43

Alan adı (domain name), hangi gerekçe ile geliştirilmiştir?

İnternet sayfaları arasındaki geçisi sağlamak için

Web sayfalarını bulunduğu yerde konumlandırmak için

Veri alışverişi yaparken daha anlaşılır gösterimler kullanmak için

Aynı ağa bağlı cihazlar arasında veri akışını sağlamak için

Dünya geneline dağıtılmış sunucuları daha kolay birleştirmek için

Açıklama:

Her web sitesinin, internet üzerindeki yerini belirleyen URL (Uniform Resource Locator)
olarak isimlendirilen bir adresi vardır. Bu adres, internette bir kaynağın yerine işaret eden özel karakter dizgisinden oluşmaktadır. Ağlara bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirleri ile veri alışverişi yapmak için kullandıkları bu adresler, artık rakamsal gösterimler yerine daha anlaşılır alan adı (domain name) denilen gösterimlerle ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

İçeriğin ön planda olduğu, kullanıcıya bilgi sunmanın temel amaç olduğu Web evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Web 1.0 evresi içeriğin ön planda olduğu ve kullanıcıya bilgi sunmanın temel amaç olduğu evredir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Hangi Web evresinde kullanıcı ilk defa pasif olmaktan çıkıp, içeriğe katkı sağlayan aktif kullanıcı olmuştur?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Web 2.0 döneminde kullanıcı pasif ve tüketici konumundan çıkarak, içeriğe katkı
sağlayan, geliştiren ve paylaşan aktif ve üretici konumuna geçmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Çeşitli web siteleri tarafından yayınlanan içeriklerin tek bir ortamdan topluca izlenebilmesine olanak sağlayan içerik besleme uygulaması, aşağıdakilerden hangisidir?

RSS

SOA

AJAX

XML

Web Hizmetleri

Açıklama:

Çeşitli web siteleri tarafından yayınlanan içeriklerin tek bir ortamdan topluca izlenebilmesine olanak sağlayan içerik besleme uygulaması RSS'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdaki web sürümlerinden hangisi, anlamsal ağ ile özdeşleştirilmiştir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Web 3.0 anlamsal ağ (semantic web) kavramı ile özdeşleşerek makinelerin okuyup, anlayıp, yorumlayabileceği bir sistem olarak kurgulanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Çevrimiçi okumayı etkili kılacak şekilde ağın temel yapısının anlaşılabilmesi için hangi kavram kullanılmaktadır?

arama (search)

gezinme (navigate)

sentezleme (synthesize)

değerlendirme (evaluate)

göz atma (exploring)

Açıklama:

Çevrimiçi okumayı etkili kılacak şekilde ağın temel yapısını anlayabilmesi için “gezinme
(navigate)” kavramı kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Teknoloji ve ürünleriyle sonradan tanışan, ağ araçlarını etkin kullanamayan ya da tercih etmeyen, sayısal çevreye uyum sağlasa bile “aksan”ları ele veren yapıyı anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Açık uygulamalar

Koruma

Paylaşım

Sayısal göçerler

Saysal yerliler

Açıklama:

Sayısal göçerler teknoloji ve ürünleriyle sonradan tanışan, ağ araçlarını etkin kullanamayan ya da tercih etmeyen, sayısal çevreye uyum sağlasa bile “aksan”ları ele verenlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

HTML kim tarafından geliştirilmiştir?

Tim Berners-Lee

Michael Moore

Marshall McLuhan

Mark Zuckerberg

Kevin Systrom

Açıklama:

Web, genel ağ yapısı içinde ele alınan bir diğer kavramdır. 1989’da CERN (European Organization
for Nuclear Research) laboratuvarında bilgisayar programcısı olan Tim Berners-Lee tarafından
geliştirilen HTML (Hypertext Markup Language) “Hiper Metin İşaretleme Dili” bugün dünya çapında
ağ olarak da tanımlanan bilgi paylaşım sistemi World Wide Web (WWW)’e doğru uzanan yolculuğun
ilk adımı olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 51

ARPA (Defense Advenced Research Project Agency) İleri Düzey Savunma Araştırma Projeleri Kurumu fikri ne zaman doğmuştur?

1960

1965

1970

1975

1980

Açıklama:

AĞ ÜZERİNDEKİ TEKNOLOJİLER
1960’lı yılların başında ABD Savunma Bakanlığına bağlı ARPA (Defense Advenced Research Project
Agency) İleri Düzey Savunma Araştırma Projeleri Kurumunun ortaya attığı fikirlerin neticesinde hayatımıza giren internet, farklı sistemleri birbirine bağlayan elektronik iletişim ağıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi, çeşitli protokollere göre bilginin paketler hâlinde sistemler arasında aktarılmasını ve
etkileşimini sağlayan yapıdır?

HTML

İnternet

Web

URL

World Wide Web

Açıklama:

AĞ ÜZERİNDEKİ TEKNOLOJİLER
İnternet, çeşitli protokollere göre bilginin paketler hâlinde sistemler arasında aktarılmasını ve
etkileşimini sağlayan yapıdır. Bünyesinde sistemler
arasındaki iletişimi sağlamak amacıyla verileri düzenlemeye yarayan, standart olarak kabul edilmiş
kurallar dizisi şeklinde birçok farklı protokolü barındırmaktadır. Sahip olduğu protokoller, sistemler
arasında iletişim için mesajlaşma kurallarını belirleyen dilidir. Bu dilleri kullanarak sistemler birbiriyle
farklı kurallar içinde ağ içinde haberleşmektedir.
İnternet: Çeşitli protokollere göre bilginin paketler hâlinde sistemler arasında
aktarılmasını ve etkileşimini sağlayan yapıdır ve bu yapı ilk kez ABD’nin savunma
sistemi projesi olan ARPANET ile hayata
geçmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi ilk grafiğe dayalı tarayıcı olan Mosaic'in geliştirilme tarihidir?

1987

1990

1993

1996

1999

Açıklama:

İlk grafiğe dayalı tarayıcı olan Mosaic, internet tarihi açısından ağdan bilgiye erişimi kolaylaştıran önemli bir gelişme olarak 1993 yılında Marc Andreessen ve ekibi tarafından geliştirilmiştir. Mosaic, web üzerindeki bilgiye erişimi görselleştiren bu ilk arayüz sayesinde son kullanıcı ağ üzerindeki içerik ve servislere kolaylıkla erişim sağlayabilir hâle gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Kullanıcıların ağ sunucuları üzerinde yer alan zenginmetin işaretleme dili ile hazırlanmış sayfaların açıp okunmasına olanak sağlayan bu yazılımlara ne ad verilir)

WWW

URL

Tarayıcı (browser)

İnternet

HTML

Açıklama:

AĞ ÜZERİNDEKİ TEKNOLOJİLER
Kullanıcıların ağ sunucuları üzerinde yer alan zenginmetin işaretleme dili ile hazırlanmış sayfaların açıp okunmasına olanak sağlayan bu yazılımlara tarayıcı (browser) denilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi, İnternet üzerinde yayınlanan birbirleriyle bağlantılı zengin-metin (hypertext) dokümanlardan oluşan bir bilgi sistemidir?

URL

İnternet

HTML

WWW

Browser

Açıklama:

AĞ ÜZERİNDEKİ TEKNOLOJİLER
Web, İnternet üzerinde yayınlanan birbirleriyle bağlantılı zengin-metin (hypertext) dokümanlardan oluşan bir bilgi sistemidir. Ağ üzerindeki bilgisayarlarda bu dokümanlar HTML (Hypertext Markup Language)
adını verdiğimiz Zengin Metin İşaretleme Dili ile biçimlendirilen web sayfası (web page) denilen belgeler
şeklinde tutulmaktadır. Ağ üzerinde yazı, grafik, resim, ses ve hareketli görüntüler gibi dokümanlar uzaktaki bilgisayarlar arasında web aracılığı ile iletilmektedir. Web, zamanla dünya geneline dağılmış sunucular
üzerinde yer alan çeşitli kaynaklara belli ağ protokolleri ile kullanıcıların erişimini kolaylaştıran önemli bir
internet servisi hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Her web sitesinin, internet üzerindeki yerini belirleyen adresine ne ad verilir?

Domain

HTML

İnternet

Browser

URL

Açıklama:

AĞ ÜZERİNDEKİ TEKNOLOJİLER
Her web sitesinin, internet üzerindeki yerini belirleyen URL (Uniform Resource Locator)
olarak isimlendirilen bir adresi vardır. Bu adres, internette bir kaynağın yerine işaret eden özel karakter
dizgisinden oluşmaktadır. Ağlara bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirleri ile veri alışverişi yapmak için
kullandıkları bu adresler, artık rakamsal gösterimler yerine daha anlaşılır alan adı (domain name) denilen
gösterimlerle ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

I) Önce sadece metin tabanlı çalışırken zamanla çoklu ortam içeriğini de göstermiştir.
II) Zengin-metin işaretleme dili ile hazırlanmıştır.
III) Web sayfalarının açılıp okunmasına olanak sağlar.
Yukarıda sıralanan özellikler aşağıdakilerden hangisine aittir?

Alan adı

Site

Bağlantı

Tarayıcı

Sunucu

Açıklama:

Kullanıcıların ağ sunucuları üzerinde yer alan zengin-metin işaretleme dili ile hazırlanmış sayfaların açıp okunmasına olanak sağlayan bu yazılımlara tarayıcı (browser) denilmektedir. Bu uygulamalar ile sistemler arasında belli kurallar
içinde hareket eden veriler bizler için anlamlı hâle gelmektedir. Kullanıcı dostu olarak tanımlanan bu grafiksel arayüzler yardımıyla WWW servisinden kolayca yararlanabilmemiz sağlanmıştır. Bir web tarayıcısı, kullanıcının talep etmiş olduğu adresteki web sayfasına ulaşıp onu yorumlayarak okunabilir hâle getirmektedir. Önceleri sadece metin tabanlı çalışan web tarayıcıları zamanla gelişim
göstererek metin ve grafiğe ek olarak ses, video gibi çoklu ortam içeriğini de gösterebilir hâle gelmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi, ilk grafiğe dayalı tarayıcıdır?

Mosaic

Netscape

İnternet Explorer

Chorme

Firefox

Açıklama:

AĞ ÜZERİNDEKİ TEKNOLOJİLER
İlk grafiğe dayalı tarayıcı olan Mosaic, internet tarihi açısından ağdan bilgiye erişimi kolaylaştıran
önemli bir gelişme olarak 1993 yılında Marc Andreessen ve ekibi tarafından geliştirilmiştir. Mosaic, web
üzerindeki bilgiye erişimi görselleştiren bu ilk arayüz sayesinde son kullanıcı ağ üzerindeki içerik ve servislere kolaylıkla erişim sağlayabilir hâle gelmiştir. Bu gelişmeyi izleyen yıllarda piyasaya çıkan birçok farklı
servis sağlayıcı kuruluş ve tarayıcı uygulamalarıyla günümüzdeki anlamını kazanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi bir web sitesinin, internet üzerindeki yerini belirleyen adrestir?

HTML

URL

RSS

CSS

EDGE

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 60

Web 1.0 olarak nitelendirilen evrede ne ön plandadır?

Etkileşim

İçerik

İletişim

Öğrenme

Teknoloji

Açıklama:

Web Gelişim Evreleri: Nesnelerin Genel Ağından Düşüncelerin Ağına
Web 1.0 olarak nitelendirilen bu evrede “içerik” (content) ön planda olup web siteleri üzerinden kullanıcılara bilgi sunmak temel amaçtır. 1993 yılı itibariyle kurumların ve kısmen bu alandaki kaynaklara
erişim imkânı olanların yönetiminde olan bir süreçtir. Başta metin tabanlı içeriklerin, sonrasında gelişmelere bağlı olarak çoklu ortam ile zenginleştirilmiş içeriklerin sunumunun ve paylaşımının gerçekleştirildiği
dönem olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Hangi dönemde, kullanıcı pasif ve tüketici konumundan çıkarak, içeriğe katkı sağlayan, geliştiren ve paylaşan aktif ve üretici konumuna geçmiştir

Web 1.0

Web 3.0

Web 2.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Web Gelişim Evreleri: Nesnelerin Genel Ağından Düşüncelerin Ağına
Web 2.0 döneminde kullanıcı pasif ve tüketici konumundan çıkarak, içeriğe katkı
sağlayan, geliştiren ve paylaşan aktif ve
üretici konumuna geçmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi, ağda çevrimiçi okumayı etkili kılacak şekilde kaynaklar arasındaki bağlantılar arasında geçiş ve ağın çalışma mantığını kavramadır?

Tasarım

Web okuryazarlığı

Değerlendirme

Gezinme

Sentezleme

Açıklama:

WEB OKURYAZARLIĞI
Gezinme (navigate): Ağda çevrimiçi okumayı etkili kılacak şekilde kaynaklar arasındaki bağlantılar arasında geçiş ve ağın
çalışma mantığını kavrama.
Sentezleme (synthesize): Ağda sunulan
birçok farklı kaynaktan elde edilen bilginin daha anlamlı hâle getirilmesi için bütünleştirilmesi.
Değerlendirme (evaluate): Ağda sunulan
kaynaklardaki bilginin ilgililiğinin ve güvenirliğinin belli referanslar doğrultusunda karşılaştırılması.

Doğru Cevap: D

Soru 63

aşağıdakilerden hangisi https://www.anadolu.edu.tr/acikogretim web adresinde yer alan bilgilerin doğru olarak sıralanmış şeklidir?

Alan adı-protokol ismi-sayfa yolu

Protokol ismi-sayfa yolu-alan adı

Protokol ismi-alan adı-sayfa yolu

Sayfa yolu-protokol ismi-alan adı

Alan adı-sayfa yolu-protokol ismi

Açıklama:

Resim 2.3'e bakılması gerekmektedir.
Ağlara bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirleri ile veri alışverişi yapmak için
kullandıkları bu adresler, artık rakamsal gösterimler yerine daha anlaşılır alan adı (domain name) denilen gösterimlerle ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

a) Tasarım (design) I - Var olan içeriklerin yapılandırılarak yeniden tasarımı
b) Düzenleme (compose) II - Ağda içeriğin ulaşılabilir ve erişilebilir şekilde oluşturulması, organize edilmesi ve paylaşılması
c) Kodlama (code) III - İçeriklerin geliştirilebilmesi ve yeniden gözden geçirilmesi
d) Düzeltme (revise) IV - Düzenlemelerin ağ ortamında var olabilmesi için belli diller aracılığı ile işlevsel hâle getirilmesi
e) Karma (remix V - İçeriğin ağda belli bir düzen içinde görsel sunumu
Yuakrıdaki kavramaları uygn olan ifadeyle eşleştiriniz?

a-V; b-II; c-I; d-III; e-IV

a-V; b-I; c-IV; d-III; e-II

a-V; b-III; c-IV; d-II; e-I

a-IV; b-II; c-V; d-III; e-I

a-V; b-II; c-IV; d-III; e-I

Açıklama:

WEB OKURYAZARLIĞI
Tasarım (design): İçeriğin ağda belli bir düzen içinde görsel sunumu
Düzenleme (compose): Ağda içeriğin ulaşılabilir ve erişilebilir şekilde oluşturulması, organize edilmesi ve paylaşılması
Kodlama (code): Düzenlemelerin ağ ortamında var olabilmesi için belli diller aracılığı ile işlevsel hâle getirilmesi.
Düzeltme (revise): İçeriklerin geliştirilebilmesi ve yeniden gözden geçirilmesi
Karma (remix): Var olan içeriklerin yapılandırılarak yeniden tasarımı.

Doğru Cevap: E

Soru 65

I) İçerik ön plandadır.
II) Kullanıcıya bilgi sunma temel amaçtır.
III) İletişim tek yönlüdür ve eş zamansızdır.
Yukarıdaki özellikleri sunan web evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Web 1.0 evresi içeriğin ön planda olduğu ve kullanıcıya bilgi sunmanın temel amaç
olduğu evredir. Bu evrede iletişim tek yönlü ve eş zamansız olarak e posta, forum ya
da sohbet araçları üzerinden bırakılan mesajlar yoluyla gerçekleştirilmekteydi.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi çeşitli web siteleri tarafından yayınlanan içeriklerin tek bir ortamdan topluca izlenebilmesine olanak sağlayan içerik besleme uygulamasıdır.

Tag

RSS

Wiki

PPT

EXE

Açıklama:

Çeşitli web siteleri tarafından yayınlanan içeriklerin tek bir ortamdan topluca izlenebilmesine olanak sağlayan içerik besleme uygulaması RSS, web sitelerinin
kendi aralarında işbirliği yapmak amacıyla SOA, XML, Web Hizmetleri (WebService), katılımı ve kullanımı kolaylaştırmak amacıyla grafik bileşenler (widget) ve AJAX ile programcılar tarafından geliştirilen bir uygulamaya ait yeteneklerin, başka
bir uygulamada da kullanılabilmesine olanak sağlayan API (Application Programming Interface) uygulama arayüzleri gibi çözümler bu dönemde ortaya çıktı ve yaygınlaştı.

Doğru Cevap: B

Soru 67

I) Kullanıcı alışkanlıklarını dikkate alır.
II) Kullanıcıya özgü yapılandırılmış içerik ve hizmetlere zaman, mekân ya da ortam kısıtlaması olmadan erişebilmeyi sağlar.
Yukarıdaki özellikleri sağlayan web evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Web 1.0

Web 5.0

Web 2.0

Web 4.0

Web 3.0

Açıklama:

Web 3.0 uygulamaları kullanıcı alışkanlıklarını da dikkate alarak, kullanıcıya özgü yapılandırılmış içerik ve hizmetlere zaman, mekân ya da ortam kısıtlaması olmadan erişebilmeyi sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi web okuryazarlığının "okuma" özelliklerinden biridir?

Gezinme

Tasarım

Düzenleme

Bağlanma

Koruma

Açıklama:

Web okuryazarlığının “okuma” beceri ve yetkinlikleri; ihtiyaç olunan bilginin anahtar kelime ve sorular kullanılarak bulunabilmesi için “arama (search)”, çevrimiçi okumayı etkili kılacak şekilde ağın temel yapısını anlayabilmesi için “gezinme
(navigate)”, farklı birçok çevrimiçi kaynaktan elde edilen bilginin bütünleştirilebilmesi için “sentezleme (synthesize)” ve çevrimiçi kaynaklarda sunulan bilginin ilgililiğini ve güvenirliğini karşılaştırabilmesi için “değerlendirme (evaluate)” şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

.................., içeriklerin belli bir amaca yönelik olarak bir araya getirilerek oluşturulması, organize edilmesi ve paylaşılması yoluyla erişilebilir kılınmasıdır.
Web üzerinde yazma eylemi ile ilgili olarak yukarıda yer alan cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Düzenleme

Düzeltme

Tasarım

Kodlama

Karma

Açıklama:

Düzenleme, içeriklerin belli bir amaca yönelik olarak bir araya getirilerek oluşturulması, organize edilmesi ve paylaşılması yoluyla erişilebilir kılınmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

İnternet fikri ARPANET kapsamında ilk olarak hangi yılda hayata geçmiştir?

1991

1969

1923

1980

1992

Açıklama:

İnternet fikri ARPANET kapsamında ilk olarak 1969 yılında hayata geçmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Kullanıcıların ağ sunucuları üzerinde yer alan zenginmetin işaretleme dili ile hazırlanmış sayfaların açıp okunmasına olanak sağlayan yazılımlara ne ad verilir?

Browser

File Uploader

Mail Sender

FTP Downloader

Torrent

Açıklama:

Kullanıcıların ağ sunucuları üzerinde yer alan zenginmetin işaretleme dili ile hazırlanmış sayfaların açıp okunmasına olanak sağlayan yazılımlar, tarayıcı anlamında gelen "browser" ifadesi ile anılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi web sitelerinin adreslerini ifade eder?

URL

FTP

HTML

OOP

NFS

Açıklama:

Web sitelerinin adresleri, URL kısaltmasıyla ifade edilir. Bu ifadenin açılımı "Uniform Resource Locator" olarak bilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdaki teknolojilerin hangisi "Nesnelerin Ağı" olarak kavramsallaştırılmıştır?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Web 4.0 teknolojisi taşıdığı özellikler sayesinde "Neselerin Ağı" olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşağıdaki teknolojilerden hangisi "İçeriğin Ağı" ifadesiyle kavramsallaştırılmıştır?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

İçeriğin ön planda olması nedeniyle Web teknolojisinin ilk hali olan Web 1.0 "İçeriğin Ağı" olarak bilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

I. Arama
II. Gezinme
III. Sentezleme
IV. Değerlendirme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri web-okurluğunun bileşenlerindendir?

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Web okuryazarlığını arama, gezinme, sentezleme ve değerlendirme etkinliklerinin tamamı oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi düzenlemelerin ağ ortamında var olabilmesi için belli diller aracılığı ile işlevsel hâle getirilmesini kapsayan kavramdır?

Tasarım

Düzenleme

Düzeltme

Kodlama

Karma

Açıklama:

düzenlemelerin ağ ortamında var olabilmesi için belli diller aracılığı ile işlevsel hâle getirilmesini kapsayan kavram, kodlamadır.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Teknolojinin odağında olan, onunla doğan ve yaşamının bir parçası hâline getiren herhangi bir zaman ya da mekân gözetmeksizin bağımsız yaşayanlar, aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Dijital göçmenler

Dijital yerliler

Dijital uçurum

Teknologlar

Eski nesil

Açıklama:

Teknolojinin odağında olan, onunla doğan ve yaşamının bir parçası hâline getiren herhangi bir zaman ya da mekân gözetmeksizin bağımsız yaşayanlar, dijital yerliler olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 78

I. Yaşam ve kariyer becerileri
II. Öğrenme ve yenilik becerileri
III. Bilgi, medya ve teknoloji becerileri
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri 21. yüzyıl becerilerindendir?

I ve II

II ve III

Yalnıca II

I, II ve III

Açıklama:

Soruda verilen becerilerin tamamı 21. yüzyıl becerilerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Çeşitli protokollere göre bilginin paketler halinde sistemler arasında aktarılmasını ve etkileşimini sağlayan yapıya . . . . . . . . . . . . . . . . denir.
Yukarıdaki tümcede boş olan yere en uygun sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

İnternet

Sunucu

Web

Mail

Tarayıcı

Açıklama:

İlk kez ABD'nin savunma sistemi projesi olan ARPANET ile hayata geçen, çeşitli protokollere göre bilginin paketler halinde sistemler arasında aktarılmasını ve etkileşimini sağlayan yapıya İnternet denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Bugün dünya çapında ağ olarak da tanımlanan bilgi paylaşım sistemi World Wide Web (WWW)'e doğru uzanan yolculuğun ilk adımı aşağıdakilerden hangisidir?

ARPA'nın kurulması

ARPANET projesinin başlatılması

HTML'nin geliştirilmesi

CERN'in kurulması

W3C'nin kurulması

Açıklama:

CERN labaratuvarında Tim Berners-Lee tarafından geliştirilen HTML (Hypertext Markup Language) Hiper Metin İşaretleme Dili bugün dünya çapında ağ olarak da tanımlanan bilgi paylaşım sistemi World Wide Web (WWW)'e doğru uzanan yolculuğun ilk adımı olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Kullanıcıların ağ sunucusu üzerinde yer alan HTML ile hazırlanmış sayfaları açıp okumasını sağlayan yazılıma ne ad verilir?

Dosya yöneticisi

İşletim sistemi

Sunucu

Tarayıcı

Bağdaştırıcı

Açıklama:

Kullanıcıların ağ sunucusu üzerinde yer alan HTML ile hazırlanmış sayfaları açıp okumasını sağlayan yazılımlar tarayıcı olarak adlandırılırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 82

I- İlk grafiğe dayalı tarayıcıdır.
II - 1993 yılında geliştirilmiştir.
III - Internet Explorer'in temelini oluşturur.
IV - Geliştiricisi Marc Andreessen ve ekibidir.
V - Yalnızca Windows işletim sisteminde çalışmaktadır.
Mosaic tarayıcısına ilişkin olarak yukarıdaki verilen ifadeler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ve tam olarak yer almaktadır?

I ve III

I, II ve III

I, II ve IV

I, III, IV ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

İlk grafiğe dayalı tarayıcı olan Mosaic, ağdan bilgiye erişimi kolaylaştıran önemli bir gelişme olarak Marc Andreessen ve ekibi tarafından 1993 yılında geliştirilmiştir. Diğer ifadeler doğru değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi web ile ilgili bir kavram değildir?

web sayfası

HTML

web tarayıcısı

alan adı

sabit disk

Açıklama:

Web sayfası, HTML, web tarayıcısı ve alan adı web ile ilgili kavramlardır ancak, sabit disk bilgisayar donanımının bir parçasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 84

İnternet kullanıcısının pasif ve tüketici konumundan çıkarak, içeriğe katkı sağlayan, geliştiren ve paylaşan aktif ve üretici konumuna geçtiği web gelişim evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

İnternet kullanıcısının pasif ve tüketici konumundan çıkarak, içeriğe katkı sağlayan, geliştiren ve paylaşan aktif ve üretici konumuna geçtiği web gelişim evresi Web 2.0, diğer adıyla iletişim ağııdır.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Web ortamında yer alan bilgi ve ilişkilerin, sadece insanlar tarafından değil makineler tarafından da anlaşılabilir kılınmasına odaklanan web gelişim evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Web 1.0 (İçeriğin ağı)

Web 2.0 (İletişimin ağı)

Web 3.0 (Bağlamın ağı)

Web 4.0 (Nesnelerin ağı)

Web 5.0 (Düşüncelerin ağı)

Açıklama:

Belirtilen web gelişim evresi Web 3.0 (Bağlamın ağı)'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Giyilebilir teknolojiler hangi web gelişim evresinin bir uygulamasıdır?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Giyilebilir teknolojiler Web 4.0'ın bir uygulaması olarak düşünülmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Web'de var olan içeriklerin yapılandırılarak yeniden tasarımı sürecine ne ad verilir?

Karma (remix)

Düzetme (revise)

Düzenleme (compose)

Kodlama (code)

Tasarım (design)

Açıklama:

Web'de var olan içeriklerin yapılandırılarak yeniden tasarımı sürecine karma (remix) adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Dijital kültür tarihinin başlangıcı olarak kabul edilen ağ kuşağına ne ad verilmektedir?

Sayısal göçerler

Sayısal yerliler

Sanal göçerler

Sanal yerliler

Y kuşağı

Açıklama:

Dijital kültür tarihinin başlangıcı olarak kabul edilen ağ kuşağına "sayısal yerliler" (digital natives) denilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

HTML olarak kısaltılan Hiper Metin İşaretleme Dili ne zaman geliştirilmiştir?

1969

1079

1989

1999

2009

Açıklama:

HTML işaretleme dili 1989 yılında Tim Berners-Lee tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Kullanıcıların ağ sunucuları üzerinde yer alan zengin- metin işaretleme dili ile hazırlanmış sayfaların açıp okunmasına olanak sağlayan yazılıma ne ad verilir?

İnternet

Tarayıcı

Web

HTML

WWW

Açıklama:

Kullanıcıların ağ sunucuları üzerinde yer alan zengin- metin işaretleme dili ile hazırlanmış sayfaların açıp okunmasına olanak sağlayan yazılıma tarayıcı (browser) denilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Mosaic tarayıcıyı diğer tarayıcılardan ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

İlk tarayıcı olması

Son tarayıcı olması

Metin temelli ilk tarayıcı olması

Grafik temelli ilk tarayıcı olması

Çoklu kullanıcı erişimine uygun olması

Açıklama:

Mosaic grafiğe dayalı ilk tarayıcı olarak diğer tarayıcılardan ayrışmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 92

………internet üzerinde yayınlanan birbirleriyle bağlantılı zengin-metin (hypertext) dokümanlardan oluşan bir bilgi sistemidir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Http

Html

Web

Bağlantı

Sunucu

Açıklama:

Web, İnternet üzerinde yayınlanan birbirleriyle bağlantılı zengin-metin (hypertext) dokümanlardan oluşan bir bilgi sistemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Bir internet adresinin anlaşılırlığını belirleyen etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Tarayıcı

Alan adı

Web

Protokol adı

Uzantı

Açıklama:

Web sitelerinin adreslerinin anlaşılır ve akılda kalıcı olması alan adı ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

İletişimin tek yönlü ve eş zamansız olarak e-posta, forum ya da sohbet araçları üzerinden bırakılan mesajlar yoluyla gerçekleştirildiği dönem hangisidir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Web 1.0 evresi içeriğin ön planda olduğu ve kullanıcıya bilgi sunmanın temel amaç olduğu evredir. Bu evrede iletişim tek yönlü ve eş zamansız olarak e-posta, forum ya da sohbet araçları üzerinden bırakılan mesajlar yoluyla gerçekleştirilmekteydi.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Web 2.0 dönemini Web 1.0 döneminden ayıran en temel farklılık aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Tek yönlü olması

Kullanıcı sayısı

Web site sayısı

Kullanıcı rolü

Kullanıcı denetimi

Açıklama:

Web 2.0 dönemini Web 1.0’dan ayıran en önemli nokta kullanıcının değişen rolü neticesinde içeriğin kontrolünü eline almalarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 96

“Samanlıkta iğne aramak artık oldukça kolay” diyen bir kullanıcı webin hangi dönemine vurgu yapıyordur?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Web ortamında yer alan bilgi ve ilişkilerin, sadece insanlar tarafından değil makineler tarafından da anlaşılabilir kılınmasına odaklanan Web 3.0, bilginin webde kolayca bulunabilmesi, paylaşılabilmesi ve birleştirilmesini amaçlayan Web 2.0’ın uzantısı bir yaklaşımdır. Bilginin bilgisayarlar tarafından da anlamlı kılınması web içeriklerinde spesifik ve amaca dönük aramaları kolaylaştırmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 97

“Düşünsenize buzdolabı içindeki gıdaların son kullanma tarihlerini okuyup kullanıcıya bilgi veriyor. Azalan ürünler için otomatik siparişler oluşturuyor…”
Yukarıdaki cümleyi kuran biri bu ifadesiyle neyi kast ediyordur?

Nesnelerin ağı

Düşüncelerin ağı

Bağlamın ağı

İletişimin ağı

İçeriğin ağı

Açıklama:

Nesnelerin ağı ile fiziksel nesnelerin birbirleriyle ya da diğer sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağı ve bunların aralarındaki etkileşim ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi web okuryazarlığının okuma beceri ve yetkinlikleri arasında yer almaz?

Arama

Gezinme

Beğenme

Sentezleme

Değerlendirme

Açıklama:

Web okuryazarlığının okuma beceri ve yetkinlikleri arasında beğenme yer almaz.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi web üzerinde herhangi bir işlem yaparken üzerinde titizlikle durulması gereken kavramlardandır?

İletişim

Paylaşım

Doğru bilgi

Güvenlik

Lisanslama

Açıklama:

Web üzerinde herhangi bir işlem yaparken üzerinde titizlikle durulması gereken iki önemli kavram vardır. Bunlar, gizlilik ve güvenliktir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

I. Ne türde site/sitelere ihtiyaç vardır?
II. Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak?
III. Site/sitelerde en çok geliri getiren uygulamalar nelerdir?
IV. Kullanıcıların içerik ile ne yapması bekleniyor?
Yukarıdaki sorulardan hangileri bir sitenin doğru planlanması için sorulması gereken sorular arasında yer almaktadır?

I-II

I-II-III

II-IV

I-II-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Bir web sitesi oluşturulmadan önce site stratejisinin planlanması gerekmektedir. Bir sitenin doğru planlanabilmesi için;

Ne türde site/sitelere ihtiyaç var?

Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak?

Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak ve o içeriğe nasıl erişecek?

Kullanıcıların içerik ile ne yapması bekleniyor?

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi alt siteleri organize etmek için kullanılan yollardan biri değildir?

Ekibe ve bölüme göre organize etmek

İçerik kategorisie göre organize etmek

Projeye göre organize etmek

Müşteriye göre organize etmek

Maliyete göre organize etmek

Açıklama:

Alt siteleri organize etmek için olası pek çok yol vardır. Bazı örnekler şu şekildedir:
Ekibe veya bölüme göre

İçerik kategorisine göre

Projeye göre

Müşteriye göre

İzin düzeyine veya duyarlılığa göre (Örneğin, sınırlanması gereken bilgiler varsa,bunların belirli bir siteyle sınırlanması istenebilir.)

Doğru Cevap: E

Soru 4

I. Çoğu web sitesindeki yerel bağlar için en iyi yöntemdir.
II. Geçerli belge ve bağlanılan belge veya varlık aynı klasörde olduğunda ve bir arada kalmaları olasıysa bu ögeler özellikle kullanışlıdır.
III.Başka bir sunucudaki belgeye veya varlığa bağ oluşturmak için kullanılır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri Web'de bağ oluşturma yollarından Belgeyi Temel Alan Yollar'a ait bilgilerdendir?

Yalnız I

I-II

II-III

I-III

I-II-III

Açıklama:

I ve II belgeyi temel alan yollara ait bilgi iken III mutlak yollara ait bir bilgidir

Doğru Cevap: B

Soru 5

I. ASP.NET
II.PHP
III.HTML
IV.CSS
Yukarıda verilen dillerden hangisi/hangileri stil ve işaretleme dillerinden değildir?

Yalnız I

I-II

I-III

III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Web tasarım projelerinin belirli aşamalarında HTML gibi işaretleme dillerinden, CSS gibi stil dillerinden, JavaScript gibi betik dillerinden ve ASP,ASP.NET,PHP gibi programlama dillerinden faydalanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıda HTML dili için verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Yazı, görsel ve video gibi ögeleri sayfa içerisine yerleştirmeyi sağlar.

Web sayfaların web tarayıcılarında düzgün şekilde görüntülenmesini sağlar.

Arama motorlarına sayfa hakkında bilgi vermeyi sağlar.

İstemci tarafında çalışan bir dildir.

Html etiketlerinde Türkçe karakterler yer almaz.

Açıklama:

Web sayfalarında dinamik içerik sağlamak ve kullanıcıyla iletişim kurmak için kullanılan, istemci tarafında çalışan bir dildir. Bu bilgi javascript diline ait bir bilgidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi CSS diline ait bir özellik değildir?

Metin ve format biçimlendirme alanında fazladan olanaklar sunan bir Web teknolojisidir.

İnternet sayfaları için genel geçer şablonlar hazırlama olanağı verir.

HTML diline göre işaretlemeleri çok daha ileri düzeyde yapar.

CSS, HTML'de kullanılan görünüm özelliklerini arttırır.

Tek CSS dosyası ile tüm site yönetilerek tutarlılık sağlanmış olur.

Açıklama:

CSS HTML’de kullanılan görünüm özelliklerini (iskeleti oluşturan tablolar, resimler,
yazı tipleri, renkler, genişlikler, yükseklikler, artalan resimleri) azaltacağı için dokümanların boyutunu ciddi oranda azaltacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi web için kısa yazma ipuçları arasında yer almaz?

Yazılar nötr olmalı

Odak kaybedilmemeli

Okuyucuya güvenilmeli

Sade bir anlatım dili olmalı

Abartıdan kaçınılmalı

Açıklama:

Web için kısa yazma ipuçlarında yazılar pozitif bir dil içermelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi internet ortamında gizlilik konusunda alınacak önlemlerdendir?

Kişisel bilgilerin izinsiz olarak toplanması

Özel hayatın gizliliği ihlali

Sosyal mühendislik

Antivirüs programları ve firewallar

Çevrimiçi hırsızlık

Açıklama:

Antivirüs programları ve firewalllar gizliliği korumaya yarayan önlemlerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

I. İnsan Etkileşimleri
II. Çalışma Grupları
III.Sosyal Ağlar
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri web üzerinde katılımı sağlayan araç ve topluluklardandır?

I-II

I-III

II-III

Yalnız III

I-II-III

Açıklama:

Web'te katılım araç ve toplulukarı

Çalışma Grupları
Tartışma Forumları
Sosyal Ağlar

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Javascript'in dezavantajlarından biridir?

Web sayfalarında dinamik içerik sağlamak ve kullanıcı ile iletişim kurmak için kullanılması

HTML etiketleri arasında kullanılması

Web tarayıcısına göre kullanılan komutların çalışma yapısının farklılık göstermesi

etiketleri arasında kullanılması

HTML dilinin sınırlarını genişleterek kullanıcıya daha çok olanak sağlaması

Açıklama:

Javascript komutlarının tarayıcıya göre çalışıp veya çalışmaması onun dezavantajı olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Sınırlanması gereken bilgiler varsa ve bunların belirli bir siteyle sınırlanması isteniyorsa alt site aşağıdakilerden hangisine göre organize edilir?

İçerik kategorisine göre

Ekibe veya bölüme göre

Projeye göre

İzin düzeyine veya duyarlılığa göre

Müşteriye göre

Açıklama:

Alt siteleri organize etmek için olası pek çok yol vardır. Bazı örnekler şu şekildedir:
• Ekibe veya bölüme göre
• İçerik kategorisine göre
• Projeye göre
• Müşteriye göre
• İzin düzeyine veya duyarlılığa göre (Örneğin, sınırlanması gereken bilgiler varsa, bunların belirli bir siteyle sınırlanması istenebilir.) Siteler oluşturulmaya başlanmadan önce, kaç tane sitenin istenebileceği ve bunların nasıl organize edilmesi istenildiğinin düşünülmesi için zaman ayırılmalıdır. Planlamayı düzenlemeye yardımcı olması için site hiyerarşisinde bir şema oluşturmak yararlı olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Web sitesindeki dosya yolunu anlamak aşağıdakilerden hangisi için gereklidir?

Hedef kitlenin belirlenmesi

Belgeler arasında bağlantılar oluşturulması

Tonun belirlenmesi

İçerik ihtiyaçlarının belirlenmesi

Sitede yer alacak özelliklerin sıralanması

Açıklama:

Web sitesi belgelerinin saklanacağı site hazırladıktan ve HTML sayfalarını oluşturduktan sonra belgeler arasında bağlantılar oluşturulması gerekir. Bağın kaynak belgesi ve hedef belgesi veya varlığı arasındaki dosya yolunu anlamak bağ oluşturmak için gereklidir. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Başka bir sunucudaki belgeye veya varlığa bağ oluşturmak için aşağıdakilerden hangisi kullanılmalıdır?

Mutlak yol

URL

Belgeyi temel alan yol

Kök klasörünü temel alan yol

Anasayfa

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi belgelerin birbirlerine nasıl bağlanacaklarını ve belge içindeki metin ve resimlerin nasıl yerleşeceklerini belirleyen kod parçalarından oluşan bir sistemdir?

URL

CSS

HTML

Notepad

ASP

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 16

HTML kodları yazarken dikkat edilmesi gereken hususlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Açılan her etiket kapatılır, etiketi kapatmak için <, >işaretleri kullanılır.

Html etiketlerinde Türkçe karakterler yer alabilir.

Küçüktür, büyüktür işaretleri(<…>) arasına yazılan kodlara etiket (tag) adı verilir.

Etiketler yalnızca küçük harflerle yazılır.

HTML dosyası oluşturmak için basit bir editör yardımı gereklidir.

Açıklama:

HTML Kodları Yazarken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
•,,gibi küçüktür, büyüktür işaretleri(<…>) arasına yazılan kodlara etiket (tag) adı verilir.
• Açılan her etiket kapatılır. Etiketi kapatmak için / işareti kullanılır.
• Html etiketlerinde Türkçe karakterler yer almaz.
• Etiketler büyük veya küçük harfle yazılabilir, fakat genel kabul görmüş yazım biçimi küçük harftir.
Bir HTML dosyası oluşturmak çok kolaydır. HTML dosyası oluşturmak için basit bir metin editörüne ( Not Defteri, Notepad++, vs.) ve yazdıklarınızı görüntülemek için bir tarayıcıya (browser) ihtiyaç vardır. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Tek CSS dosyası ile tüm sitenin yönetilebilir olması CSS'in hangi avantajıdır?

Küçük dosya boyutu

Görünüm avantajı

Kullanım kolaylığı

Tasarım tutarlılığı

Stil özelliği

Açıklama:

Tasarım Tutarlılığı: Tek CSS dosyası ile tüm site yönetilebilir. Bu özellik sayesinde sitede tutarlık sağlanmış olur. Ayrıca aynı elemanlar diğer sayfalarda tekrar yüklenmediğinden sayfanın hızlı yüklenmesi sağlanmış olacaktır. Doğru Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi insanların web sayfalarını okumak yerine yaptıkları eylemlerle ilgili olarak doğru bir ifadedir?

Gözden geçirme, tarama ve seçme

Göz atmadan önce tıklama

Hızlı bakma ve uzun süre duraksama

Çoğunlukla kısa sürede her seferinde okumadan geçme

İhtiyaç duyduklarını alma ve hedeften sapma

Açıklama:

Çalışmalar insanların web sayfalarından yazı okumalarının basılı materyallerden okumaya göre daha az olası olduğunu göstermiştir. Bu durumda insanlar web sayfalarını nasıl okumaktadırlar? Bu sorunun cevabı, okumamaktadırlar. Bunun yerine;
• Gözden geçirme, tarama ve seçme,
• Tıklamadan önce göz atma,
• Hızlı bakma ve kısa süreliğine durma,
• Çoğunlukla kısa sürede, her seferinde biraz okuma,
• İhtiyaç duyduklarını alma ve hedefe doğru ilerleme işlemlerini gerçekleştirirler.
Bu sıralanan nedenlerden dolayı, basılı dokümanlardan kesip yapıştırarak aynı web sürümünü üretmek nadiren uygundur.
Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

"Geçmiş deneyim, bedava hediye, yanan bir ateş" ifadeleri Web'de yazı yazarken yapılan hangi hataya örnek olarak gösterilebilir?

Abartı

Aşırı kelime kullanımı

Deyim kullanımı

Odak kaybı

Düz terim kullanmama

Açıklama:

Aşırı Kelime Kullanımı Ortadan Kaldırılmalı:
Farklı ögeler kullanarak orijinal yazıdaki kelimelerin yarısı gerçekten kesilebilir. Başlıklar ve alt başlıklar kullanılabilir ya da madde imleri ile cümleler farklı şekillerde organize edilebilir. Bu şekilde tüm cümle kullanılmak zorunda kalınmaz. Çok fazla kelime kullanımını azaltmanın bir başka yolu da anlamı tekrar eden benzer kelimelerden kaçınmaktır. Anlamı zaten belli olanı tekrarlamak gereksizdir. Örneğin;
• Geçmiş deneyim
• Bedava hediye
• Yanan bir ateş
Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Web ortamında yazı yazmak için kullanılan "Ters Piramit" yöntemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ters piramit yöntemi geleneksel paragraf biçimiyle benzerlik göstermektedir.

Ters piramit yönteminde paragraf örnek cümlesi ile başlar.

Konu cümlesini kritik ve ilginç içerik takip eder.

Gazeteciler ters piramit yöntemi yerine geleneksel paragrafı gazete raporlaması için kullanmaktadırlar.

Paragrafa genel ifadelerle başlanırsa okuyucu büyük ihtimalle “Daha Fazlası” bağlantısına tıklayacaktır.

Açıklama:

Web ortamında yazı yazmak için en iyi uygulama ters piramit yapısını kullanmaktır. Ters piramit yöntemi geleneksel paragraf biçimini alt üst eden bir bakış açısına sahiptir. Ters piramit yönteminde paragraf bir konu cümlesi ile başlar. Konu cümlesi paragrafın ne ile ilgili olduğunu içerir ve ardından kritik ve ilginç içerik takip eder. Yıllardır gazeteciler ters piramit yöntemini gazete raporlaması için kullanmaktadırlar. Paragrafları en önemli bilgilerle yönlendirmenin yararı “Daha Fazlası” bağlantısından önce görünen ve okuyucuyu bağlantıya tıklayıp tıklamayacağına ikna edecek önemli bir yöntemdir. Eğer paragrafa genel ifadelerle başlanırsa okuyucu sadece şişkin bir içerik görecek ve büyük ihtimalle “Daha Fazlası” bağlantısına tıklamayacaktır. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Bir web sitesi hazırlarken değişik fontlar, düzenler ve başlıklar deneyen bir kişi aşağıdakilerden hangisini yapmaya çalışmaktadır?

Ton belirlemek

Hedef kitle belirlemek

İçerik ihtiyaçlarını belirlemek

Blog hazırlamak

Kilit özellikleri belirlemek

Açıklama:

Web siteniz potansiyel bir müşterinin markanızla ilk karşılaşması olabilir, bu nedenle müşterilerle iletişim kuracağınız tonu belirlemek çok önemli. Neyse ki kimse müşterilerinizi ve sektörünüzü sizin kadar iyi bilmiyor. Hedef kitlenizi ve onların ihtiyaçlarını düşünün. Web sitenizi ziyaret ettiklerinde ne hissetmelerini istiyorsunuz? Marka ve sektör varlığınızın altını çizen bilgilendirici ve profesyonel bir ton mu kullanmak istiyorsunuz, yoksa dükkânınızı veya kafenizi ziyaret etmek için heyecanlanmalarını sağlayacak bir ton mu? Aynı sözler farklı tonlarla pek çok farklı şekilde söylenebilir ve anlaşılabilir. Farklı farklı web sitesi tasarımları deneyin, değişik fontlar, düzenler ve başlıklar deneyin. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

" Her web sayfasının .......................... olarak adlandırılan benzersiz bir adresi vardır." ifadesi aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

HTML

https

URL

www

CSS

Açıklama:

Her web sayfasının URL olarak adlandırılan benzersiz bir adresi vardır. Ancak yerel bir bağ oluşturulduğunda (aynı sitedeki bir belgeden diğerine olan bağ) kendisine bağ oluşturulan belgenin URL’si genellikle belirtilmez, bunun yerine geçerli belgeyi ya da sitenin kök klasörünü temel alan göreceli bir yol belirtilir. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Birkaç sunucu kullanan büyük bir web sitesinde ya da birkaç sitenin bulunduğu tek bir sunucuda çalışılıyorsa aşağıdakilerden hangisi tercih edilir?

Bilgiyi temel alan yollar

Belgeyi temel alan yollar

Sitenin kökünü temel alan yollar

Mutlak yollar

Kısa yollar

Açıklama:

Sitenin kökü temel alan yolları, sitenin kök klasöründen bir belgeye giden yolu tanımlar. Birkaç sunucu kullanan büyük bir web sitesinde ya da birkaç sitenin bulunduğu tek bir sunucuda çalışılıyorsa bu yol kullanılmak istenebilir. Ancak bu yol türü hakkında bilgi yoksa belgeyi temel alan yolların kullanılması daha iyi olacaktır. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

HTML belgesinin ilk bölümü aşağıdakilerden hangisidir?

Body

Head

Title

Footer

Content

Açıklama:

HTML belgesinin ilk bölümüdür. WEB sayfası ile ilgili temel özellikler, sayfa başlığı, yazı karakterler kümesi, link özellikleri burada tanımlanır. Head etiketinin yorum aralığında etiketi yer alır. Bu etiket siteyi tarayıcıya ve arama motorlarına tanıtır. Meta etiketinde kullanılan HTML belgesinin ilk bölümüdür. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

"Harici bir stil sayfasında stiller tanımlanır ve sayfalara ................ yöntemi ile eklenerek, ilerleyen süreçte, stillerde bir değişiklik yapmak için tüm sayfaları tek tek açıp renkleri boyutları vs. değiştirmek yerine, stil sayfasında gerekli değerleri değiştirerek, hızlıca tüm sayfalarda değişiklikler yapılmış olur." ifadesi aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

import

export

download

upload

copy

Açıklama:

Harici bir stil sayfasında stiller tanımlanır ve sayfalara import yöntemi ile eklenerek, ilerleyen süreçte, stillerde bir değişiklik yapmak için tüm sayfaları tek tek açıp renkleri boyutları vs. değiştirmek yerine, stil sayfasında gerekli değerleri değiştirerek, hızlıca tüm sayfalarda değişiklikler yapılmış olur. Ayrıca bu şekilde bir stil sayfasından gelen stil verileri ile sayfalar, birbiriyle tutarlı, belli bir sistematik sahibi, font olarak, düzen olarak, renk olarak birbiriyle alakalı bir yapıya kavuşur. Bu da günümüz web standartları açısından çok önemlidir. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Web sayfalarında dinamik içerik sağlamak ve kullanıcıyla iletişim kurmak için kullanılan, istemci tarafında çalışan dil aşağıdakilerden hangisidir?

HTML

PHP

ASP.NET

ASP

JavaScript

Açıklama:

JavaScript, web sayfalarında dinamik içerik sağlamak ve kullanıcıyla iletişim kurmak için kullanılan, istemci tarafında çalışan bir dildir. Html etiketleri arasında tanımlanarak kullanılabilir. JavaScript tarayıcıya bağlı olarak yorumlanır, yani JavaScript’in bazı komutları Google Chrome’da başka, Firefox’ta başka sonuç verebilir veya hiç sonuç vermeyebilir. Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Bir sayfada sırası önemsiz olan ögeleri listelemek için sıra numarası yerine aşağıdakilerden hangisi kullanılmalıdır?

X işareti

Madde imleri

> / < işaretleri

Boşluk

Ünlem işareti

Açıklama:

Sırası önemsiz olan ögeleri listelemek için sıra numarası yerine madde imleri kullanılmalıdır. Örneğin, bir ecza dolabında bulunan ögeler aşağıdaki gibi listelenebilir:
• Sıyrıklar ve kesikler için antibiyotikli merhem,
• Steril sargı bezleri,
• Amonyak,
• Oksijenli su,
• Makas
Doğru Cevap B2dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Herhangi bir metin içinde özellikle büyük bölümler silindiyse aşağıdakilerden hangisinin yapılması önerilir?

Bu bölümün ayrı bir dosyaya kaydedilmesi

Bu bölümün farklı cümlelerle yazılması

Bu bölümün atlanması

Bu bölümün kısaltılması

Bu bölümün baştan yazılması

Açıklama:

Herhangi bir metin içinde özellikle büyük bölümler silindiyse, bu bölümün ayrı bir dosyaya kaydedilmesi önerilir. Silinen bir metinin gelecekteki çalışmalar için ne zaman kullanışlı olacağını kimse bilemez. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi forumların atası olarak kabul edilebilir?

Sohbet odaları

Mesaj panoları

Messenger

Çalışma grupları

Ziyaretçi defterleri

Açıklama:

Elektronik ortamda yaratılmış bir tartışma platformu ve paylaşım sistemidir. Forumların atası ziyaretçi defterleridir. Daha sonra mesaj panoları ortaya çıkmış ve en son olarak günümüzdeki forum hâlini almıştır. Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

I. Çalışma grupları
II. Tartışma forumları
III. Sosyal ağlar
Web'te katılım yukarıdakilerden hangileri vasıtasıyla gerçekleştirilir?

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnızca III

I,II ve III

Açıklama:

Web'te katılım
I. Çalışma grupları
II. Tartışma forumları
III. Sosyal ağlarla gerçekleştirilir.
Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi bir web tasarımında web sitesi için olası içerikler hakkında düşünme durumunu belirtir?

Beyin fırtınası

Genel tarama

Görsel içerik

Okuma sırası

gezinme noktası

Açıklama:

Beyin fırtınası - Web sitesi için olası içerikler hakkında düşünme.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi göz hareketlerini belirleyen cihazlarla yapılan araştırmalarda bilgisayar ekranında okumayı sürdürme açısından önemli olarak belirlenmiştir?

Aşağıdan yukarı doğru okuma

Sol üst köşeden sol alt köşeye tarama

Sağ üst köşeden sol alt köşeye anlama

İki taraflı çapraz okuma

Sol üst köşeden sağ alt köşeye okuma

Açıklama:

Ekrana bakan kişinin göz hareketlerini belirleyen cihazlarla yapılan araştırma sonuçlarına göre bilgisayar ekranının görsel taranma çizgisinin;
1. Sol üst köşeden sağ üst köşeye
2. Sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru genel tarama
3. Yeniden sol üstten itibaren okuma
4. Üst orta noktadan aşağı doğru
okumayı sürdürme tarzında olduğu saptanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

I) Ne türde site/sitelere ihtiyaç var?
II) Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak?
III) Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak ve o içeriğe nasıl erişecek?
IV) Kullanıcıların içerik ile ne yapması bekleniyor?
Yukarıdaki maddeler bir web sitesi için hangi anlamda önemlidir?

Site mimarisinin yapılması

Site stratejisinin planlanması

Site sayfa sayısının belirlenmesi

Site etkileşim unsurlarının yapılması

Site metinlerinin belirgin hale getirilmesi

Açıklama:

Bir web sitesi oluşturulmadan önce site stratejisinin planlanması gerekmektedir. Bir sitenin doğru planlanabilmesi için;
• Ne türde site/sitelere ihtiyaç var?
• Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak?
• Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak ve o içeriğe nasıl erişecek?
• Kullanıcıların içerik ile ne yapması bekleniyor?
soruları açıklanmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

I) Ekibe göre
II) Projeye göre
III) Müşteriye göre
IV) İzin düzeyine göre
Yukarıdaki sınırlamalar bir web içeriğinin planlanmasındaki hangi alt aşamayı belirtir?

Ne tür sitelere ihtiyaç olduğu

Sitelerde ne tür içerik olacağı

Ne tür uygulamalar ekleneceği

Kullanıcıların içeriğe nasıl erişeceği

Kullanıcıların ne yapması bekleneceği

Açıklama:

Ne tür sitelere ihtiyaç var? Organizasyonun boyutuna ve site üzerinde yer alınması istenilen içerik hacmine bağlı olarak, içeriği organize etmek için ana sitenin alt bölümleri oluşturulmak istenebilir.
Alt siteleri organize etmek için olası pek çok yol vardır. Bazı örnekler şu şekildedir:
• Ekibe veya bölüme göre
• İçerik kategorisine göre
• Projeye göre
• Müşteriye göre
• İzin düzeyine veya duyarlılığa göre (Örneğin, sınırlanması gereken bilgiler varsa,
bunların belirli bir siteyle sınırlanması istenebilir.)

Doğru Cevap: A

Soru 35

I) Mutlak yollar
II) Kullanıcıyı yok sayan yollar
III) Belgeyi temel alan yollar
IV) Göreceli bilgi sunan yollar
Yukarıdakilerden hangileri web gezinme ağacının oluşturulmasındaki bağ yollarını doğru olarak belirtmektedir?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Üç tür bağ yolu vardır:
• Mutlak yollar (örneğin http://www.alan.com/tr/support/dreamweaver/contents.
html)
• Belgeyi temel alan yollar (örneğin dreamweaver/contents.html)
• Sitenin kök klasörünü temel alan yollar(örneğin /support/dreamweaver/contents.html)

Doğru Cevap: B

Soru 36

........................ çoğu web sitesindeki yerel bağlar için en iyi yöntemdir. Geçerli belge ve bağlanılan belge veya varlık aynı klasörde olduğunda ve bir arada kalmaları olasıysa bu ögeler özellikle kullanışlıdır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki ifadeyi doğru olarak tanımlar?

Mutlak yollar

İfade sorgulayıcı yollar

Belgeyi temel alan yollar

Etkileşimsel-iletişimsel yollar

Kök klasörü temel alan yollar

Açıklama:

Belgeyi temel alan yollar çoğu web sitesindeki yerel bağlar için en iyi yöntemdir. Geçerli belge ve bağlanılan belge veya varlık aynı klasörde olduğunda ve bir arada kalmaları olasıysa bu ögeler özellikle kullanışlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdaki işaretlerden hangileri arasına yazılan kodlara etiket (tag) adı verilir?

+...+

-...-

/.../

<...>

=...=

Açıklama:

, , gibi küçüktür, büyüktür işaretleri(<…>) arasına yazılan kodlara etiket (tag) adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi CSS avantajlarından biridir?

Tasarım tutarsızlığı

Görünümde stil kullanımı

Büyük dosya boyutu zorunluluğu

Aynı elemanların tekrar yüklenmesi

Kullanım problemleri

Açıklama:

CSS avantajları

Görünüm avantajları
Kullanım kolaylığı
Tasarım tutarlılığı
Küçük dosya boyutu

Doğru Cevap: B

Soru 39

I) Deyimlerden kaçınılmalı
II) Kısaltmalara dikkat edilmeli
Yukarıdaki özellikler bir web sayfası oluşturulurken dikkat edilmesi gereken başlıklardan hangisi altında incelenir?

Yazı dili hassas kullanılmalı

Düz terimler kullanılmalı

Liste ögeleri kullanılmalı

Paragraflar kısa tutulmalı

Bilgi küçük parçalara ayrılmalı

Açıklama:

Düz Terimler Kullanılmalı
Anlaşılması ve okunması kolay terimler kullanılmalıdır. Düz ve olabildiğince kısa cümlelere ve kelimelerle yazılmalıdır. Böylece okuyucunun yanında ekstra sözlük vb. bir şey kullanmasına gerek duyulmayacaktır.

Deyimlerden kaçınılmalı
Kısaltmalara dikkat edilmeli

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdaki web katılımlarından hangisi insanların birbiriyle içerik ve bilgi paylaşmasını sağlayan İnternet siteleri ve uygulamaları sayesinde, aranılan ve ilgilenilen içeriklere ulaşabilmeyi sağlar.

Sosyal ağlar

Yaratıcı beraberlikler

Sosyal mühendislik

Kategori paylaşımları

Model sunumları

Açıklama:

Sosyal Ağlar: Sosyal ağlar, insanların birbiriyle içerik ve bilgi paylaşmasını sağlayan
İnternet siteleri ve uygulamaları sayesinde, aranılan ve ilgilenilen içeriklere ulaşabilmeyi sağlar. Küçük gruplar arasında gerçekleşen diyaloglar ve paylaşımlar giderek kullanıcı tabanlı içerik üretimini arttırmakta, amatör içerikleri dijital dünyada birer değere dönüştürmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 41

Göz izleme cihazları ile yapılan araştırmalar, ekrana bakan kişinin görüntü tarama hareketinin çoğunlukla nasıl olduğunu saptamıştır?

Sağdan sola, yukarıdan aşağıya doğru.

Soldan sağa, aşağıdan yukarıya doğru.

Soldan sağa, yukarıdan aşağıya doğru.

Merkezden başlayarak dairesel olarak kenarlara doğru.

Üst orta noktadan alt orta noktaya doğru.

Açıklama:

Göz izleme cihazları ile yapılan araştırmalar, ekrana bakan kişinin görüntü tarama hareketinin çoğunlukla soldan sağa, yukarıdan aşağıya doğru olduğunu saptamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

I. Ne türde site/sitelere ihtiyaç var?
II. Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak?
II. Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak ve o içeriğe nasıl erişecek?
Yukarıdaki sorulardan hangisinin ya da hangilerinin cevabı, web içeriğinin planlanması aşamasında göz önünde bulundurulmalıdır?

Yalnızca I

Yalnızca II

Yalnızca III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Ne türde site/sitelere ihtiyaç var?
Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak?
Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak ve o içeriğe nasıl erişecek?
Yukarıdaki soruların hepsinin cevabı web içeriğinin planlanması aşamasında göz önünde bulundurulmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

"Web sitesi belgelerinin saklanacağı site hazırladıktan ve HTML sayfalarını oluşturduktan sonra belgeler arasında bağlantılar oluşturulması gerekir."
Yukarıda ifade edilen süreç, aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Gezinme ağacının oluşturulması.

İçeriğin yazılması

Sunucu taraflı kodlama

İstemci taraflı kodlama

Veri toplama

Açıklama:

"Web sitesi belgelerinin saklanacağı site hazırladıktan ve HTML sayfalarını oluşturduktan sonra belgeler arasında bağlantılar oluşturulması gerekir." ifadesi, gezinme ağacının oluşturulması sürecini işaret eder.

Doğru Cevap: A

Soru 44

"http://www.anadolu.edu.tr/images/image1.jpg" şeklinde tanımlanan bir yol, aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanabilir?

Belgeyi temel alan yol

Sitenin kök dizinini temel alan yol

Mutlak yol

Bağıl yol

Değişken yol

Açıklama:

"http://www.anadolu.edu.tr/images/image1.jpg" şeklinde tanımlanan yol, hangi noktadan erişildiğinden bağımsız olarak aynı noktaya ulaştıracağı için mutlak yol olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

HTML kodları hangi işaretler arasına yazılır?

{ ve }

/ ve \

// ve \\

/* ve *\

< ve >

Açıklama:

HTML kodları < ve > işaretleri arasına yazılır. Bu kodlar HTML etiketleri olarak da adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi bir HTML belgesinin ilk bölümünü tanımlar?

</p>

Açıklama:

HTML belgelerinin ilk bölümleri etiketi ile tanımlanan alandır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdaki HTML ifadelerinden hangisi kalın ve eğik harflerle "Merhaba" yazar?

Merhaba

Merhaba

Merhaba

Merhaba

Açıklama:

Merhaba ifadesi, hem kalın hem de eğik harflerle "Merhaba" yazmak için kullanılır. İfadede kullanılan etiketi kalın harflerle yazılmasını sağlarken, etiketi eğik harflerle yazım sağar.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Merhaba Dünya! ifadesi, web sayfasına "Merhaba Dünya!" metnini nasıl yansıtır?

Kalın ve altı çizili

Kalın altı çizili ve eğik

Eğik ve kalın

Yalnızca kalın

Altı çizili ve eğik

Açıklama:

Merhaba Dünya! ifadesi, web sayfasına "Merhaba Dünya!" metnini altı çizili ve eğik biçimde yazar.

Doğru Cevap: E

Soru 49

I. Kısa yazılmalı.
II. Yazılarda konuşma tarzı kullanılmalı.
III. Liste öğelerinin kullanımından kaçınılmalı.
Yukarıdakilerden hangisini ya da hangilerini web içeriği oluştururken uygulamak doğrudur?

Yalnızca I

Yalnızca II

Yalnızca III

I ve II

I, II ve II

Açıklama:

Web içeriği oluşturulurken kısa yazılmalı, yazılarda konuşma tarzı kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Bireylerin sınırları belli olan bir sistem içinde açık veya yarı açık profil oluşturmalarına izin veren, farklı kişilerle bağlantı paylaşımında bulunan kişilerin listesini, bu kişilerin bağlantılı olduğu diğer kişi listelerini gösteren web tabanlı hizmetler aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Paylaşım ağları

Wikiler

Bloglar

Sözlükler

Forumlar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi ikinci kuşak web platformudur?

Web 2.0

Web 1.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Giriş
Web 2.0 teknolojileri, kullanıcıların da içerik
geliştirebildiği, birbirleriyle iş birliği yapabildiği,
kullanıcılar arasında bilgi ve fikir alışverişini destekleyen ikinci kuşak web platformu olarak tanımlanmaktadır. Web 2.0 araçları, kullanıcılarını aynı
zamanda birer içerik geliştiricisi olarak görmekte
ve içerik geliştirme konusunda onlarla bir anlamda paydaş hâline gelmektedir. Sözü edilen paydaş
hâline gelme ise çok büyük bir kitlenin aynı hedef
ve amaçlar doğrultusunda toplanmasına ve çoğu
zaman çok geniş ve kaliteli ürünler ortaya çıkarmasına sebep olmaktadır. Web üzerinde paylaşım yapmaya olanak sunan site araçlarının yanı sıra sosyal
ağların yaygınlaşması kullanıcıları bilgi üreten konuma taşımıştır. Sonuç olarak bu ortamlarda içerik
üretimi ve paylaşımı, web sitesi hazırlama ve işleyişi
hakkında okuryazarlık becerilerine sahip olunmasının önemini de giderek artırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Bir web sitesinin geliştirilmesinde izlenecek adımların ilki ne olmalıdır?

Ana içeriğin kategorilerini geliştirme ve gözden geçirme.

Beyin fırtınası - Web sitesi için olası içerikler hakkında düşünme.

Sitedeki sayfaların birbirlerine nasıl bağlanacağını gösteren bir akış şeması oluşturma.

Kullanıcıların siteye nasıl gideceği hakkında bir plan geliştirme.

Sayfaların düzeni göz önünde bulundurularak tasarımın tutarlılığının sağlanması.

Açıklama:

WEB’TE YAZMA
Web sitesi tasarlamak için birçok kılavuz
bulunmaktadır. Bir web sitesinin geliştirilmesinde
izlenecek adımlar basit bir şekilde aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Beyin fırtınası - Web sitesi için olası içerikler hakkında düşünme.
• Ana içeriğin kategorilerini geliştirme ve
gözden geçirme.
• Sitedeki sayfaların birbirlerine nasıl bağlanacağını gösteren bir akış şeması oluşturma.
• Kullanıcıların siteye nasıl gideceği hakkında
bir plan geliştirilmesi, örneğin kullanıcılar
her zaman sitenin herhangi bir yerinden
ana sayfaya dönebilir.
• Sayfaların düzeni göz önünde bulundurularak tasarımın tutarlılığının sağlanması.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Ekrana bakan kişinin göz hareketlerini belirleyen cihazlarla yapılan araştırma sonuçlarına göre bilgisayar ekranının görsel taranma çizgisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sol üst köşeden sağ üst köşeye tarama

Sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru genel tarama

Sol üstten sağ alt köşeye tarama

Yeniden sol üstten itibaren okuma

Üst orta noktadan aşağı doğru okuma

Açıklama:

Web'te Yazma
Ekrana bakan kişinin göz hareketlerini belirleyen cihazlarla yapılan araştırma sonuçlarına göre
bilgisayar ekranının görsel taranma çizgisinin;
1. Sol üst köşeden sağ üst köşeye
2. Sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru genel
tarama
3. Yeniden sol üstten itibaren okuma
4. Üst orta noktadan aşağı doğru
okumayı sürdürme tarzında olduğu saptanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Bir web sitesi oluşturulmadan önce sne yapılamsı gerekmektedir?

Projenin hazırlanması

Müşterinin iznin alınması

Site içeriğinin belirlenmesi

Site stratejisinin planlanması

Ekibin oluşturulması

Açıklama:

Web İçeriğinin Planlanması
Bir web sitesi oluşturulmadan önce site stratejisinin planlanması gerekmektedir. Bir sitenin doğru
planlanabilmesi için;
• Ne türde site/sitelere ihtiyaç var?
• Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak?
• Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak ve o içeriğe nasıl erişecek?
• Kullanıcıların içerik ile ne yapması bekleniyor?

Doğru Cevap: D

Soru 55

İstenilen site, sayfa sayısı ve türü düşünüldükten sonra, ne yapılmalıdır?

Site kullanıcılarının içeriği nasıl bulacakları planlanmalıdır.

Site kullanıcılarının içerikle ne yapmaları gerektiği konusunda sorular sorulmalıdır.

Sitenin nasıl organize edilmesi istenildiğinin düşünülmesi için zaman ayırılmalıdır.

Site içeriğinin mantıksal olarak organize edilmesi gerekir.

Bu sitelerde saklanacak içerik için planlama yapılmalıdır.

Açıklama:

Web İçeriğinin Planlanması
Sitelerde ne tür içerik olacak? İstenilen site,
sayfa sayısı ve türü düşünüldükten sonra, bu sitelerde saklanacak içerik için planlama yapılmalıdır.
İçerik planlamasının amacı aşağıda verilen soruların yanıtlarını belirlemeye yöneliktir. Bunlar:
• Sitelerdeki içeriği düzenlemek için hangi tür
listeler, kitaplıklar veya sayfalar oluşturulacak?
Kütüphaneler belgeleri ve diğer dosyaları depolamak için kullanılırken listeler görevleri
veya problemleri izlemek için yararlı olabilir.
Sayfalar, bir sitedeki içeriğin, uygulamanın,
bağlantıların ve daha fazlasının görüntülenebileceği ögelerdir.
• Ne tür uygulamalar eklenecek? Kullanıcıların etkileşime girmelerine olanak sağlayan,
üçüncü parti web uygulamaları ya da web
geliştiricileri tarafından geliştirilebilecek
uygulamalar planlanmalıdır.
. İçerik türü oluşturulacak mı? İçerik türleri,
belirli türdeki içeriğin nasıl ele alındığının
ve izlediğinin özelleştirilmesine yardımcı
olur.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi; Raubi Marie Perilli göre dijital varlığınızı oluşturmaya başlarken göz önünde bulundurmanız gerekenlerden biri değildir?

Tasrımcınızın htiyaçlarını belirleyin

Hedefleriniz açık ve iyi tanımlanmış olsun

Hedef kitlenizi tanımlayın

Tonunuzu belirleyin

Web sitenizde yer almasını istediğiniz özellikleri sıralayın

Açıklama:

Web sitesi planlama için ipuçları
Bir web tasarımcısıyla da çalışmaya karar verseniz sitenizi kendiniz kurmaya da, süreci kolay
bir şekilde atlatabilmek için aklınızda bulundurmanız gereken bir kaç kilit nokta var. Simply Stated Media’nın kurucusu Raubi Marie Perilli, dijital varlığınızı oluşturmaya başlarken göz önünde
bulundurmanız gerekenleri şu şekilde sıralıyor:
1. Hedefleriniz açık ve iyi tanımlanmış olsun
İlk adımınız web sitenizin hedeflerini belirlemek olmalı. Web sitenizin amacı ne? Web
sitenizle ne elde etmek istiyorsunuz? Örneğin, İnternet’ten satış yapmayı planlıyorsanız
kuracağınız İnternet sitesi marka farkındalığını artırmak ve fiziksel mağazanızı tanıtmak için kuracağınız bir İnternet sitesinden
farklı olacaktır. Uzun vadeli hedefleri de göz
önünde bulundurmalısınız. Gelirinizi veya
karlılığınızı mı artırmak istiyorsunuz? Veya
müşteri memnuniyetinizi iyileştirmek mi?
Hedeflerinizi belirledikten sonra diğer her
şeyi bu doğrultuda planlamanız çok daha
kolay olacaktır.
2. Hedef kitlenizi tanımlayın
İşletmenize kimi çekmek istediğinizi iyi düşünün; sık yapılan bir hata herkese hitap
etmeye çalışmaktır. Kimi hedeflediğinizi
bilmek, verdiğiniz mesajı ve genel web sitesi
içeriğinizi düzenlemenize yardımcı olacaktır.
Hedef kitlenizi belirledikten sonra enerjinizi
ve paranızı bu kitleyle iletişim kurmak için
harcayın. Onlara görmek ve duymak istedikleri şeyleri verin. Hedef kitlenize odaklanmak web sitenizin tarzını, stilini ve ihtiyaçlarını belirlemenize yardımcı olacaktır.
3. Tonunuzu belirleyin
Web siteniz potansiyel bir müşterinin markanızla ilk karşılaşması olabilir, bu nedenle
müşterilerle iletişim kuracağınız tonu belirlemek çok önemli. Neyse ki kimse müşterilerinizi ve sektörünüzü sizin kadar iyi bilmiyor. Hedef kitlenizi ve onların ihtiyaçlarını
düşünün. Web sitenizi ziyaret ettiklerinde ne
hissetmelerini istiyorsunuz? Marka ve sektör
varlığınızın altını çizen bilgilendirici ve profesyonel bir ton mu kullanmak istiyorsunuz,
yoksa dükkânınızı veya kafenizi ziyaret etmek
için heyecanlanmalarını sağlayacak bir ton mu? Aynı sözler farklı tonlarla pek çok farklı şekilde söylenebilir ve anlaşılabilir. Farklı
farklı web sitesi tasarımları deneyin, değişik
fontlar, düzenler ve başlıklar deneyin.
4. Web sitenizde yer almasını istediğiniz özellikleri sıralayın
Web sitenizin görünümü tabii ki çok önemli
ama öncelikle işletmenizin ihtiyaçlarını karşıladığından emin olmalısınız. Web sitenizin
ne yapmasını istediğinize karar verin ve müşterilerinizin sitenizde ne yapmalarını istediğinizin açık olduğundan emin olun. Bu eğer
kuaförseniz bir randevu alma tuşu, pazarlama danışmanlığı yapıyorsanız bülteninize
kaydolabilecekleri bir yer veya müşterileri
gelmeye teşvik etmek için dükkânınızdaki
indirimli ürünleri gösterdiğiniz bir sayfa
olabilir. İnternet üzerinden satış yapmıyor
olsanız bile web siteniz fiziki işletmenizin
tanınırlığını artıracaktır. Web sitenizin kilit
özelliklerini belirledikten sonra sitenizin taslağını çıkarabilirsiniz.
5. İçerik ihtiyaçlarınızı belirleyin
Web sitenizin ne yapması gerektiğini zaten biliyorsunuz ama yapabileceğinden
emin misiniz? Bir ziyaretçinin web siteniz
hakkında ilk izleniminin oluşması sadece
50 milisaniye alıyor. Potansiyel müşterinizi web sitenizde tutmak için sadece o kadar zamanınız var. Bu nedenle işletmeniz
hakkındaki her şeyi sitenize koymak iyi
bir fikir gibi gözükse de içeriğinizi az ama
öz tutmak çok daha iyi olacaktır. Web sitenizin içeriği ulaşılabilir ve açık olmalı.
Web sitenizin yapısına bakın ve içeriklerinizin taslağını çıkarın. Sitenizde mutlaka olması gereken içerikler nedir? Peki ya olması
iyi olacak olanlar? İletişim bilgileriniz, adresiniz, ürün veya hizmet bilgileri ve fiyat en
önemli bilgiler arasında olabilir. En önemlileri ana sayfanızda bulundurmaya dikkat
edin. Örneğin pek çok e-ticaret sitesi farklı
indirim ve ürünlere dikkat çekmek için ana
sayfalarında değişen fotoğraflar bulundururlar, bu müşterileri site içerisinde yönlendirmelerine ve farklı ürünleri satmalarına yardımcı olur.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Oluşturulması planlanan her Web sayfası için aşağıdaki sorılardan hangisi sorulmasa da olur?

Bu sayfa neden oluşturuluyor?

Web sayfasında ne söylenmek isteniyor?

Web sayfasını kim tasarladı.

Kullanıcının Web sayfasında söylenene ihtiyacı var mı?

Kullanıcılar bunu okumak istiyorlar mı?

Açıklama:

Web İçin Oluşturma
Oluşturulması planlanan her sayfa için ise aşağıdaki sorular sorulmalıdır:
• Bu sayfa neden oluşturuluyor?
• Ne söylenmek isteniyor?
• Kullanıcının buna ihtiyacı var mı?
• Bunu okumak istiyorlar mı?
• Okuduktan sonra kullanıcının ne yapması
isteniyor?
• Eğer bu sorular kolayca cevaplanamıyorsa
içeriğin hedefleri yeniden düşünülmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakikerden hangisi, Web için yazarken dikkat edilmesi gerekn noktalardan birdir?

İfadelerde yabancı sözcüklere yer verilmelidir.

Günlük dil kullanılmalıdır.

Uzun cümleler kurulmalıdır.

Yazarken temiz, aktif cümleler kullanılmalıdır.

Edebi bir dil kullanılmalıdır.

Açıklama:

Web İçin Oluşturma
Web İçin Kısa Yazılmalı
Yazarken temiz, aktif cümleler kullanılmalıdır.
Yazma pratik, beceri ve disiplin gerektirir. Uygulama ile her heceden, kelimeden, deyimden, sesten
ve resimden hikâyeyi ileri taşıyacak deneyim elde
edilir. Bu beceri ile kişi yazıya ait olmayan gereksiz ifadeleri tespit edebilir hâle gelecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi; günümüzde her türlü bilgiye, veriye İnternet aracılığıyla çevrimiçi olarak, kopyala-yapıştır tekniği ile erişildiği ve bunun yasal olmadığı gerçeğinden hareketle; geleneksel telif hakkı korunması sistemine bir alternatif olarak geliştirilmeye çalışılan ve kamu yararı amacı güden organizasyonun adıdır?

Microsoft

Apple

HTML

WWW

Creative Commons

Açıklama:

WEB’TE ETKİN KATILIM
Yaratıcı Beraberlikler (Creative Commons -
CC) günümüzde her türlü bilgiye, veriye İnternet
aracılığıyla çevrimiçi olarak, kopyala-yapıştır tekniği ile erişildiği ve bunun yasal olmadığı gerçeğinden hareketle; geleneksel telif hakkı korunması sistemine bir alternatif olarak geliştirilmeye çalışılan
ve kamu yararı amacı güden organizasyonun adıdır. En başta eğitim öğretim alanında giderek artan
bir hızla kullanılan wiki, web günlükleri gibi İnternet üzerinden kullanılan kaynaklar dikkate alındığında, geleneksel telif hakkı düzenlemeleri yetersiz kalmaktadır. Mevcut telif hakkı sistemlerinde, “her
hakkı saklıdır” ya da “kamuya açık” şeklindeki ya
hep ya hiç anlayışının yerine, yaratıcı beraberliklerin “bazı hakları saklıdır” yaklaşımını öngördüğü
belirtilmektedir. Yaratıcı beraberliklerin lisans türleri ile telif hakkı sahiplerinin kullanım ve dağıtım
hakları korunurken, hak konusu ile bilginin daha
çok paylaşımına olanak verecek şekilde serbest bırakılması amaçlanmaktadır. Son zamanlarda bilginin serbest dolaşımı ana ilkesi, özellikle üniversite
çevresinden desteklenmektedir. Bunun arkasında
da çok sayıda akademisyen ve araştırmacının, yaratıcı beraberliklerin açık lisanslarıyla paylaşıma dayanan kamu yararı inancı yer almaktadır. Yaratıcı
beraberliklerin öngördüğü lisanslama sistemleri ile
İnternet’te herhangi bir şekilde ihtiyaç duyulan bir
bilgi, herhangi yasal risk ile karşılaşmadan kopyalayarak kullanmak, dağıtımını yapmak ya da ticari
amaçla kullanmak mümkün hâle gelecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

I. Sitedeki sayfaların birbirlerine nasıl bağlanacağını gösteren bir akış şeması oluşturma.
II. Ana içeriğin kategorilerini geliştirme ve gözden geçirme.
III. Sayfaların düzeni göz önünde bulundurularak tasarımın tutarlılığının sağlanması.
Yukarıdakilerden hangileri bir web sitesinin geliştirilmesinde izlenecek adımlar arasındandır?

Yalnız I.

I. ve II.

I. ve III.

II. ve III.

I. II. ve III.

Açıklama:

3 maddede de verilen adımların hepsi bir web sitesinin geliştirilmesinde izlenecek adımlar arasındandır. Buna göre doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Her web sayfasının ________ olarak adlandırılan benzersiz bir adresi vardır.
İlgili kısaltmanın Türkçe açılımı, "Standart Kaynak Bulucu'dur."
Buna göre yukarıda verilen ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

HTML

WWW

URL

COM

ORG

Açıklama:

URL : Standart Kaynak Bulucu (Uniform Resource Locator)
Her web sayfasının URL olarak adlandırılan benzersiz bir adresi vardır.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi web tasarım projelerinin belirli aşamalarında faydalanılan stil dillerinden biridir?

CSS

JavaScript

ASP

ASP.NET

PHP

Açıklama:

Web tasarım projelerinin belirli aşamalarında HTML gibi işaretleme dillerinden, CSS gibi stil dillerinden, JavaScript gibi betik dillerinden ve ASP, ASP.NET, PHP gibi programlama dillerinden faydalanılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Açılımının Türkçesi "Zengin Metin İşaretleme Dili" olan ve web sayfaları hazırlamak için kullanılan işaretleme dili aşağıdakilerden hangisidir?

HTML

CSS

ASP

PHP

ASP.NET

Açıklama:

HTML web sayfaları hazırlamak için kullanılan bir işaretleme dilidir.
HTML : Zengin Metin İşaretleme Dili (Hyper Text Markup Language)
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıda verilen HTML kodlarından hangisi aradaki metni koyu yazar?

...

...

...

Açıklama:

" ... " HTML kodu, aradaki metni koyu(bold) yazar.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

"..." HTML kodu aşağıda verilen ekran çıktılarından hangisini gerçekleştirir?

Aradaki metinleri sayfaya göre ortalar.

Aradaki metni altı çizili olarak yazar.

Aradaki metni eğik yazar.

Aradaki metin paragraf özelliği kazanır.

Aradaki metni koyu yazar.

Açıklama:

"..." HTML kodu, aradaki metni altı çizili (underline) olarak yazar.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

I. Görünüm avantajları
II. Tasarım tutarlılığı
III. Küçük dosya boyutu
Yukarıdakilerden hangileri CSS'in avantajları arasındadır?

Yalnız II.

I. ve II.

I. ve III.

II. ve III.

I. II. ve III.

Açıklama:

3 maddede de verilenlerin hepsi CSS'in avantajları arasındadır. Buna göre doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Web ortamında yazı yazan bir yazar aşağıdakilerden hangisini yapmamalıdır?

Odağını kaybetmemelidir.

Pozitif olmalıdır.

Okuyucuya güvenmemelidir.

Abartıdan kaçınmalıdır.

Aşırı kelime kullanımını ortadan kaldırmalıdır.

Açıklama:

Okuyucuya Güvenilmeli: Okuyucuların zeki, algısı yüksek, yetenekli oldukları unutulmamalıdır. Hiç kimse hâlihazırda bilinenlerin anlatılmasından hoşlanmamaktadır. Okuyucular çoktan seçmeli, açılır menü vb. özellikle adlandırılmış ve tanımlanmış ara yüz elemanları istememektedir.
Buna göre web ortamında yazı yazan bir yazar okuyucuya güvenmeli ve gereksiz tanımlama ve yönergelerden kaçınmalıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Harvard hukuk profesörü Lessing, 2000’li yılların başından beri yeniden üretme kavramının dijital çağa taşınması üzerine çalışmalar yapmaktadır. Lessing, fikrî mülkiyet üzerinde varsayılan olarak uygulanan ve özel telif hakkı kanunu ile yasal olarak engellenen yeniden üretmeyi etkinleştirmek için araçlar olarak yayınlanan Yaratıcı Beraberlikleri (Creative Commons) kaç yılında kurmuştur?

2000

2001

2002

2003

2004

Açıklama:

Lessing, fikrî mülkiyet üzerinde varsayılan olarak uygulanan ve özel telif hakkı kanunu ile yasal olarak engellenen yeniden üretmeyi etkinleştirmek için 2001 yılında araçlar olarak yayınlanan Yaratıcı Beraberlikleri (Creative Commons) kurdu. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

I. Çalışma grupları II. Tartışma forumları III. Sabit telefonlar IV. Sosyal ağlar Web’te katılım yukarıda verilenlerden hangileri aracılığıyla gerçekleştirilir?

I. ve III.

I. II. III.

I. II. ve IV.

II. III. ve IV.

I. II. III. ve IV.

Açıklama:

Web’te katılım;
• Çalışma grupları
• Tartışma forumları ve
• Sosyal ağlar yoluyla gerçekleşir.
Sabit telefonlar ise kitle iletişim aracıdır. Web'te katılımı sağlayan grup,forum veya ağlar içerisinde değildir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi alt siteleri organize etmek için izlenebilecek yollar arasındadır?
I. Ekibe veya bölüme göre
II. İçerik kategorisine göre
III. Projeye göre
IV. Müşteriye göre
V. Sayfa sayısına göre

I ve II

I, II ve III

I, IV ve V

II, III ve V

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdaki işlevleri yerine getirmeyi sağlayan işaretleme dili aşağıdakilerden hangisidir?
• Yazı, görsel ve video gibi ögeleri sayfa içerisine yerleştirme ve konumlandırmayı,
• Bu sayfaların web tarayıcılarında düzgün şekilde görüntülenmesini,
• Arama motorlarına sayfa hakkında bilgi vermeyi sağlar.

HTML

CSS

SGML

DTD

JavaScript

Açıklama:

HTML web sayfaları hazırlamak için kullanılan bir işaretleme dilidir. Web tarayıcıları (Internet Explorer, Firefox, Chrome vb.) bu kodları anlayarak görsel web sayfalarına dönüştürürler. HTML - Zengin Metin İşaretleme Dili (Hypertext Markup Language) belgelerin birbirlerine nasıl bağlanacaklarını ve belge içindeki metin ve resimlerin nasıl
yerleşeceklerini belirleyen ve etiket (tag ) denilen kod parçalarından oluşan bir sistemdir. HTML temel olarak; Yazı, görsel ve video gibi ögeleri sayfa içerisine yerleştirme ve konumlandırmayı, Bu sayfaların web tarayıcılarında düzgün şekilde görüntülenmesini Ve arama motorlarına sayfa hakkında bilgi vermeyi sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi oluşturulması planlanan her web sayfa için cevaplanması gereken sorulardan biri değildir?

Bu sayfa neden oluşturuluyor?

Bu sayfada ne söylenmek isteniyor?

Kullanıcının bu sayfaya ihtiyacı var mı?

Kullanıcının bu sayfayı okuduktan sonra ne yapması isteniyor?

Bu sayfayı hangi sayfalarla ilişkilendirilecek?

Açıklama:

Oluşturulması planlanan her sayfa için ise aşağıdaki sorular sorulmalıdır:
• Bu sayfa neden oluşturuluyor?
• Ne söylenmek isteniyor?
• Kullanıcının buna ihtiyacı var mı?
• Bunu okumak istiyorlar mı?
• Okuduktan sonra kullanıcının ne yapması isteniyor?

Doğru Cevap: E

Soru 73

Web sitesi belgelerinin saklanacağı site hazırladıktan ve HTML sayfalarını oluşturduktan sonra sıradaki adım aşağıdakilerden hangisidir?

Yazının sayfa içerisine yerleştirilmesi

Lisanslamanın yapılması

Belgeler arasında bağlantıların oluşturulması

Klasörlerin oluşturulması

Tasarım tutarlılığının sağlanması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 74

Başka bir sunucudaki belgeye veya varlığa bağ oluşturmak için kullanılması gereken bağ yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Kaynak yolu

Sitenin kök klasörünü temel alan yol

Gösterme yolu

Belgeyi temel alan yol

Mutlak yol

Açıklama:

Başka bir sunucudaki belgeye veya varlığa bağ oluşturmak için mutlak yol kullanılmalıdır. Mutlak yollar, yerel bağlar (aynı sitedeki belgeler) için de kullanılabilir ancak bu yaklaşım önerilmez çünkü site başka bir alan adına taşınırsa tüm yerel mutlak yol bağları kaybolacaktır. Yerel bağlar için göreceli yolları kullanmak, dosyaları site içinde taşıma gerektiğinde daha fazla esneklik sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 75

HTML kodları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Küçüktür ve büyüktür işaretleri(<…>) arasına yazılan kodlara etiket (tag) adı verilir.

Etiketi kapatmak için / işareti kullanılır.

Html etiketlerinde Türkçe karakterler yer almaz.

.... aradaki metni eğik yazar.

Açılan her etiket kapatılmalıdır.

Açıklama:

.... aradaki metni eğik yazmaz, koyu renk yani bold yazar.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangileri web için içerik oluştururken dikkat edilmesi gerekenler arasındadır?
I. Düz terimler kullanılmalıdır.
II. Cümleler kısa tutulmalıdır.
III. Yazı dili hassas kullanılmalıdır.
IV. Bilgiler bütün halde sunulmalı, parçalanmamalıdır.

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Web içeriği için, bilgiyi daha küçük konulara ya da kolayca gruplandırılmış ve organize edilebilecek konular kümesine parçalamak en iyisidir. Ayrıştırma ayrıca konuların birbirine nasıl bağlanacağını planlamayı da kolaylaştırır. Basılı metinlerde okuyucular materyali tekrar okumak için bir sayfayı kolayca ters çevirebilir. Web ortamı düşünüldüğünde ise bu durum farklılık göstermektedir. Özellikle çevrimiçi okuyucular bu ortamda düşünce odaklarını daha kolay kaybeder ve geçtikleri sayfalara dönme ihtimalleri daha düşüktür.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Web'te gözden geçirme aşağıdakilerden hangisini içermez?

İçeriğin doğru olup olmadığını kontrol etme

Stili inceleme

Başvuruları inceleme

Gizlilik ve güvenlik sağlama

Dil bilgisini doğrulama

Açıklama:

Gözden geçirme, içeriğin doğru olup olmadığını kontrol etme, imla hatalarını ve dil bilgisini doğrulama, stili inceleme ve varsa başvuruları incelemeyi içerir. Gözden geçirme işlemini gerçekleştirmenin birkaç yolu vardır. Örneğin, metni geriye doğru okumak yazım hatalarını bulmak için etkili bir yöntemdir. Bir başka ipucu metni yüksek sesle okumaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdakilerden hangileri kullanıcıların web üzerinde katılımlarını sağlayan araçlar arasındadır?
I. Çalışma grupları
II. Tartışma forumları
III. Kitle iletişim araçları
IV. Sosyal ağlar

I ve II

I ve III

II ve III

I, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Web teknolojileri sayesinde kullanıcılar artık bilgiyi sadece tüketen değil, aynı zamanda bilgiye katkı sağlayan konumundadır. Bilgiye katkı sağlamaları da bu ortamlara farklı şekillerde katılımlarıyla mümkün olabilmektedir. Genel olarak kullanıcıların web üzerinde katılımlarını sağlayan araçlar ve topluluklar şu şekildedir :
• Çalışma grupları
• Tartışma forumları
• Sosyal ağlar

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdakilerden hangileri çevrimiçi ortamlarda gizlilik konusundaki risk ve kaygılar arasındadır?
I. Kullanıcı yoğunluğu
II. Sosyal mühendislik
III. Dolandırıcılık ve çevrimiçi hırsızlık
IV. Kötü amaçlı yazılımlar ve virüsler
V. Diğer hakların ihlalleri

I ve II

II ve III

I, III, IV ve V

II, III, IV ve V

I, II, IV ve V

Açıklama:

Gizlilik konusundaki riskler ve kaygılar aşağıda belirtilen konuları içerebilir;
• Kişisel bilgilerin farklı yollara, farklı amaçlarla hizmet etmek üzerine toplanması (pazarlama, gözetleme, kötüye kullanım vb.)
• Özel hayatın gizliliğini ihlal eden konular
• Diğer hakların ihlalleri
• Kötü amaçlı yazılımlar ve virüsler
• Dolandırıcılık ve çevrimiçi hırsızlık
• Sosyal mühendislik

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi bir web sitesinin geliştirilmesinde izlenecek adımlar arasında yer almaz?

Süsleme amacıyla sayfalara çizim ya da fotoğraf konulması

Web sitesi için olası içerikler hakkında düşünme.

Ana içeriğin kategorilerini geliştirme ve gözden geçirme.

Sitedeki sayfaların birbirlerine nasıl bağlanacağını gösteren bir akış şeması oluşturma.

Kullanıcıların siteye nasıl gideceği hakkında bir plan geliştirilme.

Açıklama:

Bir web sitesinin geliştirilmesinde izlenecek adımlar basit bir şekilde aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Beyin fırtınası - Web sitesi için olası içerikler hakkında düşünme.
• Ana içeriğin kategorilerini geliştirme ve
gözden geçirme.
• Sitedeki sayfaların birbirlerine nasıl bağlanacağını gösteren bir akış şeması oluşturma.
• Kullanıcıların siteye nasıl gideceği hakkında
bir plan geliştirilmesi, örneğin kullanıcılar her zaman sitenin herhangi bir yerinden ana sayfaya dönebilir.
• Sayfaların düzeni göz önünde bulundurularak tasarımın tutarlılığının sağlanması.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi 'Zengin Metin İşaretleme Dili'nin kısaltmasıdır?

URL

HTML

CSS

HEAD

TITLE

Açıklama:

HTML:
Zengin Metin İşaretleme Dili (Hyper Text Markup Language)

Doğru Cevap: B

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi 'Basamaklı Biçim Sayfaları'nın kısaltmasıdır?

HEAD

HTML

CSS

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi HTML’e ek olarak metin ve format biçimlendirme alanında fazladan olanaklar sunan ve Türkçe adı "Basamaklı Stil Dosyaları" olan bir Web teknolojisini tanımlar?

BUTTON

FORM

BODY

CSS

HEAD

Açıklama:

CSS - Basamaklı Stil Dosyaları:
HTML’e ek olarak metin ve format biçimlendirme alanında fazladan olanaklar sunan bir Web teknolojisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi, HTML belgesinin ilk bölümü olup, WEB sayfası ile ilgili temel özelliklerin, sayfa başlığının, yazı karakterler kümesinin ve link özelliklerinin tanımlandığı yeri ifade eder?

</p>

Açıklama:

HTML belgesinin ilk bölümüdür. WEB sayfası ile ilgili temel özellikler, sayfa başlığı, yazı karakterler kümesi, link özellikleri burada tanımlanır. Head etiketinin yorum aralığındaetiketi yer alır. Bu etiket siteyi tarayıcıya ve arama motorlarına tanıtır. Meta etiketinde kullanılan HTML belgesinin ilk bölümüdür .

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Web için kısa yazma ipuçları arasında yer almaz?

Deyimlerden çokça faydalanılmalıdır.

Pozitif Olunmalıdır.

Okuyucuya güvenilmelidir.

Abartıdan Kaçınılmalıdır.

Odak Kaybedilmemelidir.

Açıklama:

Web İçin Kısa Yazılmalı:
Yazarken temiz, aktif cümleler kullanılmalıdır.
Yazma pratik, beceri ve disiplin gerektirir. Uygulama ile her heceden, kelimeden, deyimden, sesten ve resimden hikâyeyi ileri taşıyacak deneyim elde edilir. Bu beceri ile kişi yazıya ait olmayan gereksiz ifadeleri tespit edebilir hâle gelecektir. Web için kısa yazma ipuçları şu şekildedir:

Doğru Cevap: A

Soru 86

Web teknolojileri sayesinde kullanıcılar artık bilgiyi sadece tüketen değil, aynı zamanda bilgiye katkı sağlayan konumundadır. Bilgiye katkı sağlamaları da bu ortamlara farklı şekillerde katılımlarıyla mümkün olabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi web üzerinde katılımı sağlayan araçlardan veya topluluklardan biridir?

Zihin Haritası

Sosyal ağlar

Ses Araçları

Ters Yüz Sınıf

Robotik Linkleri

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Web okuryazarlığının yazma becerisinin alt bileşenlerinden biri değildir?

Tasarım

Kodlama

Hikayeleştirme

Oluşturma

Gözden geçirme

Açıklama:

Web okuryazarlığının yazma becerisinin alt bileşenleri tasarım, kodlama, oluşturma, gözden geçirme ve yeniden karıştırmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi "elektronik ortamda yaratılmış bir paylaşım sistemi" olarak yeni bir konu başlığının yaratıldığı, tartışma konusu üzerinde fikirlerin sunulduğu ve bilgilendirici konuların paylaşıldığı ortamlardan biridir?

Ters Yüz Sınıf Sistemleri

Yüz yüze Eğitimler

Takım Çalışmaları

Tartışma Forumları

Geleneksel Sınıf Uygulamaları

Açıklama:

Tartışma Forumları: Elektronik ortamda yaratılmış bir tartışma platformu ve paylaşım sistemidir. Forumların atası ziyaretçi defterleridir. Daha sonra mesaj panoları ortaya çıkmış ve en son olarak günümüzdeki forum hâlini almıştır. Forum alanına girildikten sonra ilgili kategori seçilir ve bu kategoriye bağlı olarak;
• Yeni bir konu başlığı yaratılır. Yaratılan konu başlığına diğer kullanıcılar yorumlarını (cevaplarını) yazarak fikirlerini beyan ederler.
• Hâlihazırda bulunan bir konu başlığı veya tartışma konusu üzerinde fikirler sunulabilir, ya da o konu hakkındaki
düşünceler sunulabilir.
• Bilgilendirici, eğitici, öğretici konular paylaşılır ve kullanıcılar yapamadıkları şeyler hakkında bu konulardan destek alır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Günümüzde her türlü bilgiye, veriye İnternet aracılığıyla çevrimiçi olarak, kopyala-yapıştır tekniği ile erişildiği ve bunun yasal olmadığı gerçeğinden hareketle; geleneksel telif hakkı korunması sistemine bir alternatif olarak geliştirilmeye çalışılan ve kamu yararı amacı güden organizasyonun adı aşağıdakilerden hangisidir?

İnternet iletişim kuralı adresi (IP address)

Standart Kaynak Bulucu (Uniform Resource Locator-URL)

Basamaklı Biçim Sayfaları (Cascading Style Sheets-CSS)

Zengin Metin İşaretleme Dili (Hyper Text Markup Language_HTML)

Yaratıcı Beraberlikler (Creative Commons -CC)

Açıklama:

Yaratıcı Beraberlikler (Creative Commons -CC) günümüzde her türlü bilgiye, veriye İnternet aracılığıyla çevrimiçi olarak, kopyala-yapıştır tekniği ile erişildiği ve bunun yasal olmadığı gerçeğinden hareketle; geleneksel telif hakkı korunması sistemine bir alternatif olarak geliştirilmeye çalışılan ve kamu yararı amacı güden organizasyonun adıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi web sitesinin geliştirilmesinde izlenecek adımlardan biri değildir?

Beyin fırtınası

Ana içeriğin kategorilerini geliştirme ve gözden geçirme

Sitenin düzgün çalıştığını kontrol etme

Sayfalar arası akış şeması oluşturma

Kullanıcıların siteye nasıl gideceği hakkında bir plan geliştirilmesi

Açıklama:

Bir web sitesinin geliştirilmesinde izlenecek adımlar basit bir şekilde sıralanabilir: Beyin fırtınası, Ana içeriğin kategorilerini geliştirme ve gözden geçirme, Sitedeki sayfaların birbirlerine nasıl bağlanacağını gösteren bir akış şeması oluşturma, Kullanıcıların siteye nasıl gideceği hakkında bir plan geliştirilmesi, Sayfanın düzeni göz önünde bulundurularak tasarımın tutarlılığının sağlanması.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Göz hareketlerini belirleyen cihazlarla yapılan araştırmaların sonucuna göre aşağıdaki okumayı sürdürme çizgisi bilgilerinden hangisi yanlıştır?

Sol üst köşeden sağ üst köşeye

Sağ üst köşeden sol üst köşeye

Sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru genel tarama

Yeniden sol üsten itibaren okuma

Üst orta noktadan aşağı doğru

Açıklama:

Ekrana bakan kişinin göz hareketlerini belirleyen cihazlarla yapılan araştırma sonuçlarına göre bilgisayar ekranın görsel taranma çizgisinin; Sol üst köşeden sağ üst köşeye, Sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru genel tarama, Yeniden sol üsten itibaren okuma, Üst orta noktadan aşağı doğru okumayı sürdürme tarzında olduğu saptanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi bir sitenin doğru planlanabilmesi için gerekli değildir?

Ne türde site/sitelere ihtiyaç var?

Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak?

Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak ve o içeriğe nasıl erişecek?

Kullanıcılar içeriğe yorum yapacak mı?

Kullanıcıların içerik ile ne yapması bekleniyor?

Açıklama:

Bir web sitesi oluşturulmadan önce site stratejisinin planlanması gerekmektedir. Bir sitensin doğru planlanabilmesi için; Ne türde site/sitelere ihtiyaç var? Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak? Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak ve o içeriğe nasıl erişecek? Kullanıcıların içerik ile ne yapması bekleniyor? Bu sorulara cevap vermek gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Bir web sitesinin alt sitelerini organize etmek için olası pek çok yol vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Ekibe veya bölüme göre

İçerik kategorisine göre

Projeye göre

Müşteriye göre

Sayfaya göre

Açıklama:

Alt siteleri organize etmek için olası pek çok yol vardır. Bazı örnekler şu şekildedir; Ekibe veya bölüme göre, içerik kategorisine göre, projeye göre, müşteriye göre, izin düzeyine veya duyarlılığa göre.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi HTML kodları yazarken dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?

, , gibi küçüktür, büyüktür işaretleri arasına yazılan kodlara etiket (tag) adı verilir.

Açılan her etiket kapatılır. Etiketi kapatmak için / işareti kullanılır.

Html etiketinde Türkçe karakterler yer almaz.

Etiket içerisine noktalama işareti kullanılmaz.

Etiket büyük veya küçük harfle yazılabilir, fakat genel kabul görmüş yazım biçimi küçük harftir.

Açıklama:

HTML yazarken dikkat edilmesi gereken hususlar; , , gibi küçüktür, büyüktür işaretleri arasına yazılan kodlara etiket (tag) adı verilir, açılan her etiket kapatılır. Etiketi kapatmak için / işareti kullanılır, Html etiketinde Türkçe karakterler yer almaz, etiket büyük veya küçük harfle yazılabilir, fakat genel kabul görmüş yazım biçimi küçük harftir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Web sayfalarında dinamik içerik sağlamak ve kullanıcıyla iletişim kurmak için kullanılan dil aşağıdakilerden hangisidir?

HTML

JAVASCRIPT

CSS

PHP

ASP

Açıklama:

JavaScript, web sayfalarında dinamik içerik sağlamak ve kullanıcıyla iletişim kurmak için kullanılan, istemci tarafında çalışan bir dildir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi kullanıcıların web sayfalarını okurken gerçekleştirdiği tepkilerden biri değildir?

Çoğunlukla uzun sürede, her seferinde okuma.

Gözden geçirme, tarama ve seçme.

Tıklamadan önce göz atma.

Hızlı bakma ve kısa süreliğine durma.

İhtiyaç duyduklarımı alma ve hedefe doğru ilerleme.

Açıklama:

İnsanlar web saflarını nasıl okumaktadırlar? Bu sorunun cevabı, okumamaktadırlar. Bunun yerine; gözden geçirme, tarama ve seçme, tıklamadan önce göz atma, hızlı bakma ve kısa süreliğine durma, ihtiyaç duyduklarımı alma ve hedefe doğru ilerleme, çoğunlukla kısa sürede, her seferinde biraz okuma işlemlerini gerçekleştirirler.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Web için yazarken temiz, aktif cümleler kullanılmalıdır. Aşağıdakilerden hangisi web için kısa yazma ipuçlarından biri değildir?

Odak kaybedilmemeli

Abartı kullanılmalı

Pozitif olunmalı

Okuyucuya güvenilmeli

Aşırı kelime kullanımından kaçınılmalı

Açıklama:

Web için kısa yazma ipuçları; odak kaybedilmemeli, pozitif olunmalı, okuyucuya güvenilmeli, aşırı kelime kullanımı ortadan kaldırılmalı, abartıdan kaçınılmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi, bir web sitesinin geliştirilmesinde izlenecek adımlardan değildir?

Web sitesi için olası içerikler hakkında düşünme

Ana içeriğin kategorilerini geliştirme

Kullanıcıların siteye nasıl gideceği hakkında bir plan geliştirilmesi

Tasarımın tutarlılığının sağlanması

Veri tabanının hazırlanması

Açıklama:

Bir web sitesinin geliştirilmesinde izlenecek adımlar basit bir şekilde aşağıdaki gibi sıralanabilir: • Beyin fırtınası - Web sitesi için olası içerikler hakkında düşünme. • Ana içeriğin kategorilerini geliştirme ve gözden geçirme. • Sitedeki sayfaların birbirlerine nasıl bağlanacağını gösteren bir akış şeması oluşturma. • Kullanıcıların siteye nasıl gideceği hakkında bir plan geliştirilmesi, örneğin kullanıcılar her zaman sitenin herhangi bir yerinden ana sayfaya dönebilir. • Sayfaların düzeni göz önünde bulundurularak tasarımın tutarlılığının sağlanması.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Ekrana bakan kişinin göz hareketlerini belirleyen cihazlarla yapılan araştırma sonuçlarına göre ilk hangi tarama gerçekleşir?

Sol üst köşeden sağ üst köşeye

Sağ üst köşeden sol üst köşeye

Sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru

Sol üstten itibaren okuma

Üst orta noktadan aşağı doğru

Açıklama:

Ekrana bakan kişinin göz hareketlerini belirleyen cihazlarla yapılan araştırma sonuçlarına göre bilgisayar ekranının görsel taranma çizgisinin; 1. Sol üst köşeden sağ üst köşeye 2. Sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru genel tarama 3. Yeniden sol üstten itibaren okuma 4. Üst orta noktadan aşağı doğru

Doğru Cevap: A

Soru 100

Bir sitenin doğru planlanabilmesi için;
I - Ne türde site/sitelere ihtiyaç var?
II - Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak?
III - Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak ve içeriğe nasıl erişecek?
IV - Kullanıcıların içerik ile ne yapması bekleniyor?
V - Kullanıcı içerikle ne yapacak?
Yukarıda bir sitenin doru planlanmasında sorulacak sorulardan hangileri doğrudur?

I - II - III - IV

I - II - III - V

I - II - IV -V

I - III - IV -V

II - III - IV - V

Açıklama:

Bir web sitesi oluşturulmadan önce site stratejisinin planlanması gerekmektedir. Bir sitenin doğru planlanabilmesi için; • Ne türde site/sitelere ihtiyaç var? • Site/sitelerde ne türde bir içerik olacak? • Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak ve o içeriğe nasıl erişecek? • Kullanıcıların içerik ile ne yapması bekleniyor?

Doğru Cevap: A

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi sitenin kök klasörünü temel alan yollardandır?

/icerik/haber/index.html

http:=//www.anadolu.edu.tr/icerik/haber/index.html

index.html

index

html

Açıklama:

Mutlak yollar (örneğin http://www.alan. com/tr/support/dreamweaver/contents. html) • Belgeyi temel alan yollar (örneğin dreamweaver/contents.html) • Sitenin kök klasörünü temel alan yollar(örneğin /support/dreamweaver/contents.html)

Doğru Cevap: A

Soru 102

Yukarıdaki site dosya yapısına göre Catalog.html dosyasının yolu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

/support/resources/catalog.html

/support/catalog.html

/products/catalog.html

catalog.html

/products/resources/ catalog.html

Açıklama:

s.58 deki Şekil 3.2 Örnek bir site dosya yapısı şeklinde /products/catalog.html yolu doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 103

İnternet sayfaları için genel geçer şablonlar hazırlama olanağı sunan ve basamaklı stil dosyası oluşturmaya yarayan we teknolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

HTML

FTP

CSS

Soru 104

META NAME HTML dosyasında hangi bölümde yer alır?

Head

Body

Table

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 105

Web sayfasında metni altı çizili yazmak için hangi html kodu kullanılır?

..

Açıklama:

.... Aradaki metni koyu (bold) yazar .... Aradaki metni eğik (italic) yazar. .... Aradaki metni altı çizili (underline) olarak yazar.

....

Başlık (heading) imi. h1 en büyük, h6 en küçük. ....
Aradaki metin paragraf özelliği kazanır.

Doğru Cevap: C

Soru 106

Web sayfasında başlıkları yazmak için hangi html kodu kullanılır?

..

Açıklama:

.... Aradaki metni koyu (bold) yazar .... Aradaki metni eğik (italic) yazar. .... Aradaki metni altı çizili (underline) olarak yazar.

....

Başlık (heading) imi. h1 en büyük, h6 en küçük. ....
Aradaki metin paragraf özelliği kazanır.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Kullanıcıların web üzerinde katılımlarını sağlayan araçlar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Bilgi amaçlı web sayfası

Sosyal ağlar

ftp sunucusu

veri tabanı

pdf dosyası

Açıklama:

Sosyal Ağlar: Sosyal ağlar, insanların birbiriyle içerik ve bilgi paylaşmasını sağlayan İnternet siteleri ve uygulamaları sayesinde, aranılan ve ilgilenilen içeriklere ulaşabilmeyi sağlar. Küçük gruplar arasında gerçekleşen diyaloglar ve paylaşımlar giderek kullanıcı tabanlı içerik üretimini arttırmakta, amatör içerikleri dijital dünyada birer değere dönüştürmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Web'te yazmanın alt becerilerinden biri değildir?

web için oluşturma

planlama

bağlantılandırma

yeniden üretme

tasarım ve kodlama

Açıklama:

Web'te yazma becerileri; web için oluşturma, planlama, tasarım ve kodlama, gözden geçirme ve yeniden üretme alt becerilerinden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 109

I - Kelime işlemci
II - Viki
III - Web günlüğü
IV- Hesap tablosu
V - HTML
Web sitesi oluşturmayı olanaklı hale getiren teknolojiler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ve eksiksiz olarak verilmiştir?

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Web sitesi oluşturmayı olanaklı hale getiren teknolojiler; en başta HTML olmak üzere, viki'ler ve web günlükleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 110

I - Sol üst köşeden sağ üst köşeye
II - Sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru genel tarama
III - Yeniden sol üstten itibaren okuma
IV - Üst orta noktadan aşağı doğru
V - Aşağıdan sağ üst köşeye
Kullanıcıların bilgisayar ekranında okumayı sürdürme tarzları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ve tam olarak verilmiştir?

I, II ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

I, II, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Kullanıcıların bilgisayar ekranında okumayı sürdürme tarzları; sol üst köşeden sağ üst köşeye, sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru genel tarama, yeniden sol üstten itibaren okuma, ve üst orta noktadan aşağı doğru olmak üzere dört aşamalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi bir sitenin doğru planlanabilmesi için yanıtlanması gereken sorular arasında yer almaz?

Ne türde siteye ihtiyaç var?

Sitede ne türde bir içerik olacak

Sitedeki içerik ne kadar süre orada kalacak?

Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak?

Kullanıcıların içerik ile ne yapması bekleniyor?

Açıklama:

Sitedeki içerik ne kadar süre orada kalacak? sorusu bir sitenin doğru planlanabilmesi için düşünülmesi gereken sorular içinde bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi alt siteleri organize etmek için var olan yollar arasında sayılmamaktadır?

Zamana göre

İçerik kategorisine göre

Müşteriye göre

Ekibe veya bölüme göre

Projeye göre

Açıklama:

Alt siteleri organize etmek için var olan olası yollar arasında zamana göre bir sınıflandırma bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Telif sisteminde "bazı hakları saklıdır" yaklaşımını benimseyen organizasyon aşağıdakilerden hangisidir?

Gnu Genel Kamu Lisansı

Telif hakkı (copyright)

Gnu Kısıtlı Kamu Lisansı

MIT Lisansı

Yaratıcı Beraberlikler

Açıklama:

Telif sisteminde "bazı hakları saklıdır" yaklaşımını benimseyen organizasyon Yaratcı beraberlikler'dir (Creative Commons).

Doğru Cevap: E

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi web tasarımında yaygın olarak kullanılan dillerden biri sayılmaz?

Asp.Net

Php

HTML

JavaScript

Small Basic

Açıklama:

Web tasarımında yaygın olarak kullanılan diller; HTML, CSS,Php, Asp, Asp.Net, JavaScript gibi çeşitli türdeki dillerdir. Small Basic bu diller arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 115

I - Yazı, görsel ve video gibi ögeleri sayfa içerisine yerleştirir.
II - Web sayfalarının web tarayıcıda düzgün şekilde görüntüler.
III - Bilimsel hesaplama aracı olarak kullanılabilir.
IV - Arama motorlarına sayfa hakkında bilgi verir.
HTML'ye ilişkin olarak yukarıdaki ifadelerden doğru olanları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde eksiksiz olarak verilmiş

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

HTML temel olarak; (a) yazı, görsel ve video gibi ögelerin sayfa içerisine yerleştirilmesini, (b) web sayfalarının web tarayıcıda düzgün şekilde görüntülenmesini ve (c) arama motorlarına sayfa hakkında bilgi vermeyi sağlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 116

Web'te metin oluştururken aşağıdaki eylemlerden hangisinden kaçınılmalıdır?

Yazı dilininin hassas kullanımı

Deyim kullanımı

Liste ögelerinin kullanımı

Kısa cümle kullanımı

Konuşma tarzının kullanımı

Açıklama:

Web'te metin oluştururken (yazarken) kaçınılması gereken eylemlerden biri de deyim kullanımıdır. Deyimlerle ilgili genel problem genelde farklı kültürler ve bölgelere çevrilememesi ve bu kültürlerde aynı anlamı vermemesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Web'te katılımın unsurlarından biri olan tartışma forumlarının ilk hali (atası) aşağıdakilerden hangisidir?

Mesaj panoları

Çalışma grupları

Sosyal ağlar

Ziyaretçi defterleri

Veri tabanları

Açıklama:

Tartışma forumları ilk olarak ziyaretçi defterleri şeklinde ortaya çıkmış, daha sonra mesaj panoları ortaya çıkmış ve en sonunda bugünkü forumlara dönüşmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi web sitesi tasarımında izlenecek adımlardan biri değildir?

Beyin fırtınası

Olası içeriklerin planlanması

İçerik kategorilerini geliştirme

Sayfalar arası gezinmenin planlanması

Siteye kullanıcı girişinin yapılması

Açıklama:

Kullanıcı girişi web site tasarımı için temel unsurlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Ekran tasarımı yapan bir tasarımcı olsanız göz hareketlerine göre aşağıdaki hangi yerleşimi seçtiğinizde içeriğinizin fark edilme olasılığı düşer?

Sol üst köşeden sağ üst köşeye

Sağ alt köşeden sağ üst köşeye

Sağ üst köşeden sağ alt köşeye

Sol üstten itibaren okuma

Üst ortadan aşağı doğru

Açıklama:

Gözün ekran hareketleri arasında sağ alttan sağ üste diye bir yönelme bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 120

Kullanıcılar web sitesinde öncelikli olarak neyi görürler?

Ayrıntılı metinleri

Sitenin logosunu

Büyük şekil ve renkleri

İletişim bilgilerini

Site bağlantılarını

Açıklama:

Büyük şekil ve renkler site ziyaretçisinin ilk dikkatini çekecek unsurlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 121

Aşağıdaki sorulardan hangisi bir web sitesinin doğru planlanması adımları arasında sorulacak sorular arasında yer almaz?

Ne tür bir siteye gereksinim var?

Sitede ne türde içerik olacak?

Kullanıcılar içeriğe nasıl erişecek?

Kullanıcılar içerikle ne yapacak?

Kullanıcılar siteye ne zaman erişecek?

Açıklama:

Web sitesinin ziyaretçilerinin ne zaman ziyaret edeceği site tasarımı için bir ölçüt değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 122

Bir tasarımcı web siteyi tasarladıktan sonra aklına gelen her içeriği siteye eklemiştir. Bu tasarımcının tasarım öncesinde aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt vermediği anlaşılmaktadır?

Ne tür bir siteye gereksinim var?

Sitede ne türde içerik olacak?

Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak?

Kullanıcılar içeriğe nasıl erişecek?

Kullanıcılar içerikle ne yapacak?

Açıklama:

Tasarımcı site içeriğine başlangıçta karar vermelidir. Dolayısıyla sitede ne tür içerik olacak sorusunun tasarım öncesinde yanıtlanması gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 123

Öğrenciler bir üniversitenin web sayfasındaki akademik takvimi, sınav tarihlerini bir türlü bulamadıkları için sorularını sürekli olarak öğrenci işleri birimine telefonla iletmektedirler.
Yukarıda verilen durumda web tasarımcısının hangi hatası öğrenci işlerindeki iş yoğunluğunun temel nedeni olabilir?

Ne tür bir siteye gereksinim var?

Siteye kimler erişecek?

Sitede ne türde içerik olacak?

Kullanıcılar içeriği nasıl bulacak?

Kullanıcılar içerikle ne yapacak?

Açıklama:

Web sayfası tasarlanırken kullanıcıların içeriği nasıl bulacakları ve o içeriğe nasıl erişecekleri önemli bir konudur. Bu konu önemsenmediği taktirde kullanıcılar aradıkları bilgiye ulaşamadıkları için geleneksel yöntemlere baş vurabilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 124

………………………. web tasarımcılarına bir web sayfasının nasıl kodlanması gerektiğini ve tarayıcılarda nasıl görüneceğini anlatan kurallar bütünüdür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Web standartları

Web sayfaları

İçerik geliştiriciler

Web kodlama

Web içeriği

Açıklama:

Web tasarımcılarına bir web sayfasının nasıl kodlanması gerektiğini ve tarayıcılarda nasıl görüneceğini anlatan kurallar bütünü web standartları olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi HTML kodları yazılırken dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?

Kodlar etiketler şeklinde düzenlenmelidir.

Açılan her etiket kapatılmalıdır.

Etiketlerde Türkçe karakterlere yer verilmemelidir.

Etiketler küçük harfle yazılmalıdır.

Kolay anlaşılması için kodlar Türkçe yazılmalıdır.

Açıklama:

Kodlar oluşturulurken Türkçe karakter kullanılmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Bir tasarımcı hazırladığı web sitesinde stil değişikliği yapmak için tüm kodları değiştirmek durumunda kalmaktadır. Bu tasarımcı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Basamaklı stil dosyası kullanmamıştır

Web tasarımında uzmandır

Geliştirdiği site yoğun içeriğe sahiptir

Site çok kullanıcılıdır

Web standartlarını bilmektedir

Açıklama:

Tasarımcı eğer basamaklı stil dosyası yani CSS kullanmış olsaydı olası bir değişiklikte sadece stil dosyasını değiştirmesi yeterli olacaktı.

Doğru Cevap: A

Soru 127

………………….. web sayfalarında dinamik içerik sağlamak ve kullanıcıyla iletişim kurmak için kullanılan ve istemci tarafında çalışan bir dildir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

CSS

JavaScript

HTML

Tag

Body

Açıklama:

Web sayfalarında dinamik içerik sağlamak ve kullanıcıyla iletişim kurmak için kullanılan ve istemci tarafında çalışan dile JavaScript denilir.

Doğru Cevap: B

Soru 128

1. Sol üst köşeden sağ üst köşeye
2. Sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru genel tarama
3.Üst orta noktadan aşağı doğru okuma
4. Yeniden sol üstten itibaren okuma
Ekrana bakan kişinin göz hareketlerini belirleyen cihazlarla yapılan araştırma sonuçlarına göre
bilgisayar ekranına bakan kişinin izlediği tarama sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

1,2,3,4

2,1,3,4

1,2,4,3

3,1,2,4

2,3,1,4

Açıklama:

Doğru yanıt C şıkkıdır.Ekrana bakan kişinin göz hareketlerini belirleyen cihazlarla yapılan araştırma sonuçlarına göre
bilgisayar ekranının görsel taranma çizgisinin;
1. Sol üst köşeden sağ üst köşeye
2. Sağ üst köşeden sağ alt köşeye doğru genel
tarama
3. Yeniden sol üstten itibaren okuma
4. Üst orta noktadan aşağı doğru okumayı sürdürme tarzında olduğu saptanmıştır.

Doğru Cevap: C

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bilgiye ihtiyaç duyan kullanıcı tarafından bilgi erişim sürecinde uygulanması gereken aşamalardan biri değildir?

Toplama

Sınıflama

Kataloglama

Depolama

Kopyalama

Açıklama:

Birey yaşamını sürdürebilmek, çevresine etkili şekilde uyum sağlayabilmek, sorunlarını çözmek ve kararlar alabilmek için bilgiye ihtiyaç duymaktadır. Bilgi, semboller halinde belli ortamlarda sunulan, depolanan ve yapılandırılan bir kaynaktır. Bilgiye erişebilmek için bir kısım beceri, yetkinlik ve araçlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Bilgiye ihtiyaç duyan kullanıcı tarafından bilgi erişim sürecinde uygulanması gereken aşamalar; toplama, sınıflama, kataloglama, depolama, arama yapma ve bilgiyi üretme ya da sunma olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

....... ......... olabilmek; gereken bilgi kaynaklarına erişebilmeyi, erişilen kaynakları kullanabilmeyi ve yeni bilgi kaynakları yaratabilmek için ağları kullanmayı gerektirir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Marka okuryazarı

Finans okuryazarı

Senaryo okuryazarı

Felsefe okuryazarı

Web okuryazarı

Açıklama:

Web (Ağ) okuryazarlığı tanımı yaşanan gelişmelere bağlı olarak genişleyerek değişim gösterse de en genel anlamıyla bilgi kaynaklarına erişmek, bu kaynakları
kullanmak ve yeni bilgi kaynakları yaratmak amacıyla ağların kullanılması olarak ifade edilmektedir. Web okuryazarlığının “okuma” becerisi web üzerindeki bilgi kaynaklarına ulaşabilmek adına bu ortamda nasıl gezindiğimizle ilgilidir. Web okuryazarlığı açısından temel ağ mekanizmasının nasıl işlediği, web ortamındaki alan adları, adresler ve bunlarda yer alan içeriklerin nasıl bağlandığı ve ağ altyapısı içinde nasıl hareket ettiğini anlamlandırmayla ilişkilidir.
Web okuryazarı olabilmek; gereken bilgi kaynaklarına erişebilmeyi, erişilen kaynakları kullanabilmeyi ve yeni bilgi kaynakları yaratabilmek için ağları kullanmayı gerektirir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Dosya sunucusundaki aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motoru aşağıdakilerden hangisidir?

Archie

Gopher

Aliweb

Wandex

Magellan

Açıklama:

İlk olarak 90’lı yılların başında dosya sunucusundaki aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motoru “Archie” adı ile kuruldu. Sonrasında, dağınık noktalardaki dokümanlara menü temelli bir arayüz yardımı ile ulaşılmasını sağlayan “Gopher” ile listelerdeki siteler üzerinden arama yapılabilen bir servis ortaya çıktı.
Web sitelerinin bilgilerini kullanarak kendi web sitesi açıklamalarını girmelerine imkan sağlayan “Aliweb” gibi uygulamalar hayata geçirildi.
Archie, aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motorudur.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Ağ üzerindeki her sayfayı önemine göre puanlayan sisteme yatırım yapılarak kurulan arama motoru aşağıdakilerden hangisidir?

Msn

Looksmart

Alta Vista

Google Search

Bing

Açıklama:

1998 yılında “PageRank” adlı teknolojilerini satmak için yola çıkan “Google”’ kurucuları ağ üzerindeki her sayfayı önemine göre puanlayan sisteme yatırım yaparak, “Google Search” arama motorunu kurdular. Ağ üzerindeki her sayfayı puanlayan bu sistem; o sayfaya verilen bağlantı ve bağlantı veren yerlerin puanı ile matematiksel olarak hesaplama yaparak söz konusu sayfaya puan veren bir mantığa dayanıyordu. Bu yaklaşımla Google bir sayfayı incelerken sayfanın komşu sitelerine de bakıyor, bir sitenin önemini belirleyebilmek için ağın tamamını tarıyordu. Bu algoritma ile Google alakalı arama sonuçları listelemede daha başarılı oluyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 5

I. Web robotu, II. Arama dizini, III. Sunucu arayüzü Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bir arama motorunun bileşenlerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Bir arama motoru web robotu, arama dizini ve kullanıcı arabirimi şeklinde üç temel bileşenden oluşmaktadır. Robot, web üzerinde bulunan web sitesi kaynaklarını ve bunların bağlantılarını otomatik olarak gezerek sayfa içeriklerini saklayıp, aramada hızlı erişim sağlayacak şekilde dizinlemektedir. Bu işlem için hazırlanmış yazılımlara robot (bot) ya da web örümceği (spider ya da web crawler) denir. Bu yazılımlar, web siteleri üzerindeki bağlantıları takip ederek buldukları siteleri tararlar ve okunabilir (metin) içeriği arama motorlarının ilgili sunucularında kayıt altına alırlar. Sayfalarda güncelleme olduğundan bu işlem belirli periyotlarda tekrar edilerek içeriğin güncelliği sağlanır. Kullanıcı arabirimi ise oluşturulan dizin üzerinden kullanıcıların ihtiyaçlarına göre arama yapmasını sağlayan ve sonuçları listeleyen sayfalardır. Bu arama sayfalarında anahtar sözcükler verilerek “Arama (Search)” dediğimiz işlem gerçekleştirilir. Belirtilen sözcüğün geçtiği web sitesi adresleri liste halinde kullanıcıya su

Doğru Cevap: D

Soru 6

Her bir web sitesi "....... ........ " olarak ifade ettiğimiz sayısal gösterimlerle ağ üzerinde ulaşılabilir hale gelmektedir.
Yukarıda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Punto sayısı

Aktif matriks

IP adresi

Dönüştürücü kart

Erişim düzeyi

Açıklama:

Her bir web sitesi IP adresi olarak ifade ettiğimiz sayısal gösterimlerle ağ üzerinde
ulaşılabilir hale gelmektedir. Kullanıcı olarak çoğu zaman bu sayılar yerine web sitelerine tarayıcılar üzerinden bu adresleri işaret eden alan adları (domain name) ile ulaşırız. Alan adı belli bir tanımlama kuralı olan, satın alınamayan fakat belli süreliğine kiralanabilen bir hizmettir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, bilgiye erişmeyi hedefleyen birinin başarıya ulaşmasında takip etmesi zorunlu basamaklardan biridir?

Kopyalama

Zarflama

Fotoğraflama

Damgalama

Sınıflama

Açıklama:

Bilgi erişim (information retrieval), farklı ortamlarda (basılı ya da elektronik) yer alan bilgiyi elde etmek için ona ihtiyaç duyan kullanıcı tarafından kaynakların sorgulanması sürecinde izlenen yoldur. Bu süreç bilgi toplama, sınıflama, kataloglama, depolama, büyük miktardaki verilerden arama yapma ve bu verilerden istenen bilgiyi üretme ya da sunmayı kapsamaktadır.
Bilgiye erişmeyi hedefleyen birinin başarıya ulaşmasında takip etmesi zorunlu basamaklardan biri, sınıflamadır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

I. Genellikle sitelerde, kullanıcıya bilgilerin nasıl dizildiğini görsel bir model olarak gösteren ve bunların arasında nasıl ilerleyip, arama yapılabileceğini anlatan bir mimarisi bulunmaktadır.II. Web siteleri oluşturulurken kullanıcıların gereksiz tıklamalar yapmadan ve kafa karışıklığına maruz kalmadan aradıkları şeyi kolayca bulabilmeleri gezinim tasarımına bağlıdır.III. İyi bir web okuryazarı; ağ üzerindeki kaynakları arayabilmek için araç ve stratejilere gerek duymadan, bilginin güvenilirliğini sorgulamadan kabul eden bireydir.Yukarıdaki açıklamalardan hangisi ya da hangileri doğru olarak verilmiştir?

Yalnızca II

Yalnızca III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Genellikle sitelerde, kullanıcıya bilgilerin nasıl dizildiğini görsel bir model olarak gösteren ve bunların arasında nasıl ilerleyip, arama yapılabileceğini anlatan bir mimarisi bulunmaktadır.
Web siteleri oluşturulurken kullanıcıların gereksiz tıklamalar yapmadan ve kafa karışıklığına maruz kalmadan aradıkları şeyi kolayca bulabilmeleri gezinim tasarımına bağlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

............, bireyin soru ve sorunlarını sistematik olarak çözmesinde ağ üzerinde yer alan niteliği belirsiz ve niceliği artan bilgiyi kullanma sürecinde doğru ve etkin adımlar atmasına yönelik bir beceridir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Sentezleme

Anlatma

Doğaçlama

Anlaşma

Alışma

Açıklama:

Sentezleme, bireyin soru ve sorunlarını sistematik olarak çözmesinde ağ üzerinde yer alan niteliği belirsiz ve niceliği artan bilgiyi kullanma sürecinde doğru ve etkin adımlar atmasına yönelik bir beceridir. Birey, webde gezinerek topladığı kaynakları
birleştirerek olayları değişik açılardan inceleme fırsatına sahip olur. Ağ üzerinde erişim sağladığı kaynaklardan özgün, yeni değerleri onları sentezleyerek açığa çıkarabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi ağda yer alan bir bilgi kaynağını değerlendirme ölçütlerinden biri değildir?

Kapsam

Mekan

Yetkinlik

Doğruluk

Maliyet

Açıklama:

Web ortamındaki bilgi kaynaklarının değerlendirilmesine yönelik olarak öncelikle değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi, kaynakların tarafsız olarak gözden geçirilmesi ve destekleyici kaynakların tespiti gerekmektedir. Böylece önyargı, aldatma ve mantık hatalarının önüne geçilmesi mümkündür. Ağda yer alan bir bilgi kaynağını kapsamı, doğruluk, yetkinlik, kalite, güncellik, amaç ve maliyeti gibi farklı boyutlarda değerlendirmek mümkündür. Web sunduğu olanaklar ile bilginin artışını tetiklerken; bilgi arama, ilgili bilgiye ulaşma, bu bilgiyi seçme konularında birey her zamankinden daha fazla yeni becerilere gereksinim duymaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Ağda yer alan bir bilgi kaynağını değerlendirme boyutlarından biri olan kapsamın, konunun düzeyi olarak ifade edilen alt boyutu aşağıdakilerden hangisidir?

Kapsam genişliği

Derinlik

Zaman

Tür

İçerik

Açıklama:

Kapsam kaynağın hangi konuları içerdiğini belirtirken, genişlik, derinlik, zaman,
tür ve içerik gibi alt boyutları barındırır. Kapsam genişliği dendiğinde, konunun tüm yönlerini kapsaması, derinlik dendiğinde konunun düzeyini, zaman dendiğinde konunun ele alındığı dönemi, tür dendiğinde sunulan içeriğin biçimsel halini ve içerik dendiğinde ise sunulan fikri/görüşü ifade etmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Yeni bilgiye duyulan gereksinim
II. Elde olan bilginin geçerliliği ve doğruluğunun saptanması
III. Var olan bilginin açıklanması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri bilgi gereksinimini işlevsel olarak ayırdığımızda oluşan parçalardandır?

Yalnız I

I-II

II-III

I-III

I-II-III

Açıklama:

Bilgi gereksinimi işlevsel olarak “yeni bilgi için duyulan gereksinim”, “halihazırda elde olan bilginin açıklanması için duyulan gereksinim” ve “elde olan bilginin geçerliliğini ve doğruluğunu saptamak için duyulan gereksinim” şeklinde üçe ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıda bilgi erişim (information retrieval) hakkında verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Farklı ortamlarda (basılı ya da elektronik) yer alan bilgiyi elde etmek kullanılan bir yoldur.

Bilgi erişim terimi ilk olarak 1952 yılında Mortimer Taube tarafından kullanılmıştır.

Bilgi erişim sürecinde toplama, sınıflama, kataloglama gibi kavramları kapsar.

Bilgi erişim ortamda var olan, depolanan düzenlenen kaynağa ulaşımla ilgilidir.

Bilgi erişim kavramıyla birlikte günümüzde de kullanılan boolean mantığı ve boolean oparatörleri ortaya çıkmıştır.

Açıklama:

Bilgi erişim terimi, ilk olarak Calvin N. Mooers tarafından 1950 yılında kullanılmıştır. Bu yüzden B seçeneği yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

I. Herkesin internet üzerinden içerik üretebilmesi
II. Yayınlanan içeriklerin herhangi bir incelenmeden geçmeden yayınlanabilmesi
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisine yol açabilir?

Web üzerinde kısıtlı sayıda içerik olmasına

Kaliteli ve güvenilir içerik sayısının artmasına

İçerik sayısının hızla artmasına fakat güvelinir içerik sayısının azalmasına

Güvenilir içeriğe ulaşmanın kolaylaşmasına

Bir bilginin doğruluğunu kanıtlamanın kolaylaşmasına

Açıklama:

Bilgiler herhangi bir kontrolden geçmediği için güvenilirliği azalır bu durumda C seçeneği doğru cevaptır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

I. Gereken bilgi kaynaklarına erişebilmek
II. Erişilen kaynakları kullanabilmek
III. Yeni bilgi kaynakları yaratabilmek
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri web okur/yazarı olmak için yapılması gerekenlerdendir?

Yalnız I

I-II

I-II-III

II-III

I-III

Açıklama:

Web okuryazarı olabilmek; gereken bilgi kaynaklarına erişebilmeyi, erişilen kaynakları kullanabilmeyi ve yeni bilgi kaynakları yaratabilmek için ağları kullanmayı gerektirir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Web Kaynakları HTML adı verilen biçimlendirme dilini kullanarak sayfalar sunar.

Web sayfalarına ulaşmak ve birbiriyle ilişkilendirmek için bağlantı (hyperlink) kullanılır.

HTML dilini kullanırak hazırlanan sayfalar web browser (tarayıcı) kullanılarak görüntülenebilir.

Web sayfalarında sadece metin içeriklerinden oluşur.

Her web sayfasının internet üzerindeki yerini belirleyen URL olarak adlandırılan bir adresi vardır.

Açıklama:

Önceleri sadece metin tabanlı çalışan web tarayıcıları zamanla gelişim göstererek metin ve grafiğe ek olarak ses, animasyon, video gibi çoklu ortam içeriğini de gösterebilir hale gelmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi ilk arama motorunun adıdır?

Google

Archie

Yandex

Yahoo

Bing

Açıklama:

İlk olarak 90’lı yılların başında dosya sunucusundaki aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motoru “Archie” adı ile kuruldu.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi arama motorlarının özelliklerinden değildir?

Web robotu, arama dizini ve kullanıcı arabirimi olmak üzere üç bileşenden oluşur.

Genellikle sık tercih edilen sayfaları ilk sıralarda sunar.

Daha hızlı sonuç vermek için arama sonuçlarını sunuculara kaydeder.

Arama motorları tamamen güvenlidir ve sahte link içeren sonuçlar önermezler.

Genellikle sitelerdeki anahtar sözcüklere bakarak arama yaparlar.

Açıklama:

Arama motorları kandırılabilir ve kötü niyetli kişiler tarafından suistimal edilebilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 19

I. Kalite
II. Güncellik
III.Yetkinlik
Yukarıdakilerden hangisi değerlendirme ölçütleri arasında yer alır

I-II-III

I-II

I-III

II-III

Yalnız III

Açıklama:

Verilen seçeneklerin hepsi değerlendirme ölçütleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

......, bireyin soru ve sorunlarını sistematik olarak çözmesinde ağ üzerinde yer alan niteliği belirsiz ve niceliği artan bilgiyi kullanma sürecinde doğru ve etkin adımlar atmasına yönelik bir beceridir.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Sentezleme

Değerlendirme

Gezinme

Özelleştirme

Tarama

Açıklama:

Verilen bilgi sentezlemeye aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

- Kaynağın hangi konuları içerdiğini belirtirken, genişlik, derinlik, zaman, tür ve içerik gibi alt boyutları barındırır.
Yukarıda verilen bilgi hangi değerlendirme ölçütüne aittir?

Güncellik

Maliyet

Kapsam

Kalite

Doğruluk

Açıklama:

Verilen bilgi kapsama aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Bilgi erişim terimlerine göre, bilgiyi sorgulamada kullanılan "ve-veya-değil" operatörlerine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Mooers operatörleri

Boolean operatörleri

Taube operatörleri

Yonga operatörleri

Mortimer operatörleri

Açıklama:

Bilgi erişim teriminde, bilginin sistematik hale getirilerek erişilebilir olmasını olanaklı kılan bağlantılı dizinler (coordinate index), günümüzde sorgulama aşamasında kullanılan “boolean mantığı” ve “boolean operatörleri” olarak bilinen VE (AND), VEYA (OR), DEĞİL (NOT) yaklaşımı ile ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Alfabeye dayalı okuryazarlıktan işlevsel okuryazarlığa geçişin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

19. yüzyılda ekonomik daralmanın yaşanması

İyi eğitimli insan anlayışından uzaklaşılması

İmla kurallarına dikkat ederek yazma eyleminin zor olması

İşverenlerin, eğitilimli insana ilişkin beklentisinin değişmesi

İnsanların toplumsal yaşama katılımının artmasının sağlanması

Açıklama:

Alfabeye dayalı okuryazarlıktan işlevsel okuryazarlığa geçişin temel nedeni sanayileşme sonrası toplumda iş gücü pazarı ve işverenlerin eğitimli insanlardan beklentilerinin değişmesidir. Yeni iş
gücü pazarının ihtiyaç duyduğu insan tipi, sadece okuma ve yazma becerilerine sahip insandan ziyade okuma ve yazma eylemleri sonucunda elde ettiği iletileri anlayan ve ürettiği bilgiyi uygulayabilen insan tipidir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

"Bunu neden okuyoruz?" "Bu okuduğum bana ne katıyor?" soruları hangi tür bilgi/ pedagoji kapsamında sorulmaktadır?

Alfabeye dayalı okuryazarlık

İşlevsel okuryazarlık

Eleştirisel okuryazarlık

Web okuryazarlığı

Ağ sistemleri okuryazarlığı

Açıklama:

Eleştirel pedagoji çoğu kez görmezlikten gelinen; “Yaptıklarımızı neden yapıyoruz?”, “Niçin bilinen geleneksel yollarla yapıyoruz?” ve “Bu kimin çıkarına hizmet ediyor?” sorusu etrafında şekillenir; toplumdaki eşitsizlikleri ortadan kaldırmak ve bireyleri özgürleştirmek amacını taşır. Bu kapsamda sorulan neden okuyorum, bana ne katacak sorularının cevabı da eleştirel okuryazarlık kapsamında ele alınmaktadır?

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisinde temel bilgisayar okuryazarlığı müfredatında bulunan dört öğe doğru olarak verilmiştir?

temel bilgisayar bilgisi, temel web bilgisi, kelime işlem programı, hesap tabloları

temel bilgisayar bilgisi, temel web bilgisi, arayüzlerin tanıtımı, hesap tabloları

temel bilgisayar bilgisi, temel web bilgisi, kelime işlem programı, arayüzlerin tanıtımı

temel bilgisayar bilgisi, temel işlemcilerin bilgisi, kelime işlem programı, hesap tabloları

temel bilgisayar bilgisi, temel web bilgisi, temel işlemcilerin bilgisi, hesap tabloları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 26

I. Temel teknolojik kaynaklar; makine, malzeme, bilgi, insandır.
II. Optimizasyon, bir işlemin olabildiğince güç kaynağı kullanmadan yapılmasıdır.
III. Fayda-maliyet dengesi, teknolojinin temel kavramlarından biri değildir.
IV. Kontroller, sistemlerin değişmesine neden olan bilgileri kullanan mekanizmalar ya
da faaliyetlerdir.
V. Sistem, teknolojinin temel kavramlarından biridir.
Yukarıda teknolojinin temel kavramları ile ilgili olarak verilenlerden hangileri doğrudur?

I,II,III

I,III, IV

I, III, V

III, IV, V

I, IV, V

Açıklama:

Teknolojinin temel kavramları; sistemler, kaynaklar, gereklilikler, optimizasyon ve fayda-maliyet dengesi, süreç ve kontrollerdir. Temel teknolojik kaynaklar; makineler, malzemeler (ahşap, taş, metal, kil, cam vs.), bilgi, enerji, sermaye, zaman ve insandır. Optimizasyon; bir ürünü, işlemi veya sistemi, en işlevsel, etkili veya olabildiğince mükemmele yakın olacak şekilde tasarlamak veya yapmak için kullanılan bir süreç veya metodolojidir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi, teknolojinin istenmeyen etkilerinden biridir?

İlaç sanayisindeki gelişmeler

Şehirlerin su ve şebeke sistemlerinin geliştirilmesi

Cep telefon kullanımının yaygınlaşması

Teknolojik aletlerden radyasyonun yayılması

Eğitimde teknolojinin kullanması

Açıklama:

Teknoloji kullanımı ile birlikte istenmeyen etkiler de görülmeye başlanmıştır. Örneğin; cep telefonunun yaydığı radyasyon beyin için zararlıdır. Bilgisayar ekranına sürekli maruz kalmak gözlerde hasara neden olur.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdaki seçeneklerde beş basamaktan oluşan teknoloji okuryazarlığı basamakları verilmiştir. Hangisinde teknoloji okuryazarlığı basamakları doğru biçimde sıralanmıştır?

Teknolojinin doğasını anlama, teknoloji-toplum ilişkisini anlama, tasarım süreçlerini anlama

Teknolojinin doğasını anlama, teknoloji kullanma becerilerini geliştirme, tasarım süreçlerini anlama

Teknolojinin doğasını anlama, tasarım süreçlerini anlama, teknoloji-toplum ilişkisini anlama

Tasarım süreçlerini anlama, teknoloji kullanma becerilerini geliştirme, teknoloji-toplum ilişkisini anlama

Teknoloji-toplum ilişkisini anlama, teknolojinin doğasını anlama, tasarım süreçlerini anlama

Açıklama:

Teknoloji okuryazarlığı basamakları sırasıyla şu şekildedir: Teknolojinin doğasını anlama, teknoloji-toplum ilişkisini anlama, tasarım süreçlerini anlama, teknoloji kullanma becerilerini ve teknoloji seçebilme becerilerini geliştirme.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi, medya okuryazarı olan bireyin sorabileceği sorulardan biri değildir?

Bu mesajı kim yarattı?

Dikkatimi çekmek için hangi teknikler kullanmış?

Bu mesajı, başka insanlar nasıl farklı anlayabilir?

Bu mesaj niye gönderilmiş?

Bu mesaj hangi kanalla yollanmış?

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 30

I. Medya okuryazarlığı, farklı kuramcılara göre farklı şekilde sınıflandırılmaktadır.
II. Düşük seviye medya okuryazarlığı; medya ürünlerini tanıma, takip etme veya izlemedir.
III. Yüksek seviye medya okuryazarlığı, medya ürünlerinden gelen mesajları yorumlayabilme, veya paylaşabilme becerilerini kapsar.
IV. Medya, bir toplumu anlamak için başvurulacak kaynaklar listesinde değildir.
Yukarıda medya okuryazarlığı için verilenlerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve III

II ve IV

Açıklama:

Medya okuryazarlığı becerileri ise düşük ve yüksek seviye olmak üzere 2 grupta incelenir. Düşük seviye medya okuryazarlığı; medya ürünlerini tanıma, takip etme veya izlemeyi içerir.
Yüksek seviye medya okuryazarlığı ise medya ürünlerinden gelen mesajları yorumlayabilme, tartışabilme ve farklı türden medya araçları kullanarak mesajları iletebilme ve paylaşabilme becerilerini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Kullanıcının bir web sayfasını her kelimesi için aramaya izin veren ilk arama motoru aşağıdakilerden hangisidir?

WebCrawler

Wandex

Archie

Gopher

Aliweb

Açıklama:

1994 yılında “tam metin (full text)” aramasına imkan sağlayan “WebCrawler” diğerlerinden farklı olarak herhangi bir kullanıcının bir web sayfasını her kelimesi için aramaya izin veren ilk arama motoru oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi ağ üzerindeki her sayfayı önemine göre puanlayan sistem mantığına yatırım yaparak dünya çapında tanınmış bir arama motoru olmuştur?

Yandex

Overture

Google

Inktomi

Looksmart

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 33

I.Arama
II.Gezinme
III.Sentezleme
IV.Değerlendirme
Web okuryazarının okuma becerisine sahip olması için yukarıdakilerden hangisi/hangilerini yapabilmesi beklenmektedir?

I,II

I,II,III

II,III ve IV

I,II,III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Web okuryazarının okuma becerisine sahip olması için aranılan bilgiye yönelik olarak; arama, gezinme, sentezleme ve değerlendirme yapabilmesi beklenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıda verilen arama operatörlerinden hangisi aramalarımızda belli aralıkta sınırlama yapmak için kullanılır?

Tırnak (“ “)

artı (+)

eksi (-)

yıldız işareti (*)

iki nokta (..)

Açıklama:

Aramalarınızda belli aralıkta sınırlama yapmak için iki sayı arasına yan yana iki nokta (..) koymamız yeterlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıda verilen alan adı eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

.aero Hava ulaşımı endüstrisi

.biz İş dünyası: kişisel ve kurumsal kayıt

.com Ticari: kişisel ve kurumsal kayıt

.edu Eğitim kurumları: Lise dengi ve aşağısı resmi eğitim kurumları

.gov Hükümet ve ilgili kurumları

Açıklama:

.edu Eğitim Kurumları: 2 ya da 4 yıllık üniversite ya da kolejler

Doğru Cevap: D

Soru 36

I.Kapsam
II.Doğruluk
III.Şeffalık
IV.Yetkinlik
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Web üzerinde yer alan bir kaynağın değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulması gereken unsurlardandır?

I,II ve IV

I,II ve III

I,II

I ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

Ağda yer alan bir bilgi kaynağını kapsamı, doğruluk, yetkinlik, kalite, güncellik, amaç ve maliyeti gibi farklı boyutlarda değerlendirmek mümkündür. Ancak şeffaflık zaten kapsam içinde kendiliğinden var olan dahası web ortamının doğasında varolan bir unsur olduğundan değerlendirme kriterleri arasında yer alan bir unsur değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Web Okuryazarlığında farklı birçok çevrimiçi kaynaktan elde edilen bilginin bütünleştirilebilmesi için hangi okuma beceri ve yetkinliği gerekmektedir?

Arama

Gezinme

Sentezleme

Değerlendirme

Süzme

Açıklama:

Farklı birçok çevrimiçi kaynaktan elde edilen bilginin bütünleştirilebilmesi için “sentezleme (synthesize) gereklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıda verilen alan adı seviyelerinden hangisi Lise dengi ve aşağısı resmi eğitim kurumları için kullanılmaktadır?

.gov

.k12

.info

.net

.biz

Açıklama:

.k12 Eğitim kurumları: Lise dengi ve aşağısı resmi eğitim kurumları

Doğru Cevap: B

Soru 39

I.Değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi
II.Kaynakların tarafsız olarak gözden geçirilmesi
III.Destekleyici kaynakların tespiti
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Web ortamındaki bilgi kaynaklarının değerlendirilmesi aşamasında kullanılması gerekenlerdendir?

I,II

I,III

I,II,III

II,III

Yalnız III

Açıklama:

Web ortamındaki bilgi kaynaklarının değerlendirilmesine yönelik olarak öncelikle değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi, kaynakların tarafsız olarak gözden geçirilmesi ve destekleyici kaynakların tespiti gerekmektedir. Böylece önyargı, aldatma ve mantık hatalarının önüne geçilmesi mümkündür. Web kaynaklarındaki bilgiyi değerlendirirken, bilginin kaynağı ve oluşturulduğu çevrenin kültürel, fiziksel ve zamansal etmenleri de dikkate alınmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Ağ üzerinde bağlantıları kullanarak farklı kaynaklar arasındaki geçiş yapmaya ne ad verilir?

web’te Gezinme

web’te Arama

web’te Sentezleme

web’te Değerlendirme

web’te Süzme

Açıklama:

Ağ üzerinde bağlantıları kullanarak farklı kaynaklar arasındaki geçiş yapmaya web’te gezinme denilir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Yeni bir bilgiye ihtiyaç duyulması
Var olan bilginin açıklanması
Var olan bilginin geçerliliği ve doğruluğunun saptanması
Var olan bilginin bir disiplinden diğerine taşınması

Yukarıda yer alanlardan hangisi ya da hangileri bilginin gereksinimlerindendir?

Yalnız I

II-III

I-IV

I-II-III

II-III-IV

Açıklama:

Bilgi gereksinimi işlevsel olarak “yeni bilgi için
duyulan gereksinim”, “halihazırda elde olan bilginin
açıklanması için duyulan gereksinim” ve “elde olan
bilginin geçerliliğini ve doğruluğunu saptamak için
duyulan gereksinim” şeklinde üçe ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Bilgi erişim terimini ilk kez kim kullanmıştır?

Calvin N. Mooers

Madam CJ Walker

Andrew Carnegie

Steve Jobs

Martin Heidegger

Açıklama:

Bilgi erişim terimi, ilk olarak Calvin N. Mooers
tarafından 1950 yılında kullanılmış ve ardından
1952 yılında Mortimer Taube tarafından bilginin
sistematik hale getirilerek erişilebilir olmasını olanaklı kılan bağlantılı dizinler (coordinate index)
kavramı ile günümüzde sorgulama aşamasında
kullanılan “boolean mantığı” ve “boolean operatörleri” olarak bilinen VE (AND), VEYA (OR),
DEĞİL (NOT) yaklaşımı ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

"Duru, çalıştığı kurumda bir görev verildiği zaman gereken bilgi kaynaklarına erişebilmekte, erişilen kaynakları kullanabilmekte ve yeni bilgi kaynakları yaratabilmek için çeşitli ağları kullanabilmektedir."
Yukarıdaki örnek olay dikkate alındığında Duru ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Lider

Sanatkar

Web tasarımcısı

Yazılım uzmanı

Web okur yazarı

Açıklama:

Web okuryazarı olabilmek; gereken bilgi kaynaklarına erişebilmeyi, erişilen kaynakları kullanabilmeyi ve yeni bilgi kaynakları yaratabilmek için ağları kullanmayı gerektirir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

"Aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motorudur."
Yukarıdaki bilgi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Gopher

Archie

Aliweb

Google

Wandex

Açıklama:

İlk olarak 90’lı yılların başında dosya sunucusundaki aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motoru “Archie” adı ile kuruldu. Sonrasında, dağınık noktalardaki dokümanlara menü temelli bir arayüz
yardımı ile ulaşılmasını sağlayan “Gopher” ile listelerdeki
siteler üzerinden arama yapılabilen bir servis ortaya çıktı.
Web sitelerinin bilgilerini kullanarak kendi web sitesi açıklamalarını girmelerine imkân sağlayan “Aliweb” gibi uygulamalar hayata geçirildi.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Web robotu
Arama dizini
Kullanıcı arabirim
PageRank

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri arama motorunun bileşenlerindendir?

II-III

I-IV

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

Açıklama:

Bir arama motoru web robotu, arama dizini ve kullanıcı arabirimi şeklinde üç temel bileşenden oluşmaktadır. Arama sonuçları genellikle sık tercih edilen internet sayfalarından oluşan listeler şeklinde sunulan bir mekanizmadır. Robot, web üzerinde bulunan web sitesi kaynaklarını ve bunların bağlantılarını
otomatik olarak gezerek sayfa içeriklerini saklayıp, aramada hızlı erişim sağlayacak şekilde dizinlemektedir.
Bu işlem için hazırlanmış yazılımlara robot (bot) ya da web örümceği (spider ya da web crawler) denir. Bu yazılımlar, web siteleri üzerindeki bağlantıları takip ederek buldukları siteleri tararlar ve okunabilir (metin) içeriği arama motorlarının ilgili sunucularında
kayıt altına alırlar. Sayfalarda güncelleme olduğundan bu
işlem belirli periyotlarda tekrar edilerek içeriğin güncelliği
sağlanır. Kullanıcı arabirimi ise oluşturulan dizin üzerinden
kullanıcıların ihtiyaçlarına göre arama yapmasını sağlayan
ve sonuçları listeleyen sayfalardır. Bu arama sayfalarında
anahtar sözcükler verilerek “Arama (Search)” dediğimiz
işlem gerçekleştirilir. Belirtilen sözcüğün geçtiği web sitesi
adresleri liste halinde kullanıcıya sunulur.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Bilinmeyen karakterler için bir yer tutucu olarak ...... işareti kullanılırken bir anahtar sözcüğün önüne koyulan ....... işareti arama sonuçlarından o kelimenin çıkartmasını, ....... işareti ise o kelimenin önemine yapılan vurguyu ifade etmektedir.
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdaki simgelerden hangisi gelmelidir?

-,+,/

*,+,-

-,+,*

*,-,+

*,/,+

Açıklama:

Bilinmeyen karakterler için bir yer tutucu olarak
yıldız işareti (*) kullanılırken bir anahtar sözcüğün
önüne koyulan eksi işareti (-) arama sonuçlarından o
kelimenin çıkartmasını, artı (+) işareti ise o kelimenin önemine yapılan vurguyu ifade etmektedir. Bu
şekilde aramalarımızda dışlamak istediğimiz anahtar
sözcükleri eksi işareti ile belirterek gereksiz sonuçların listelenmesinin önüne geçeriz. Ancak bu operatörleri bir arada kullanmamızda mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 47

"Ayşe, ağ üzerindeki bağlantıları kullanarak farklı kaynaklar arasında geçiş yapmaktadır."
Yukarıdaki durumu aşağıdakilerden hangisi tanımlamaktadır?

Webte gezinme

Web okuryazarlığı

Kişisel bilgilere ulaşım

Özelleştirme

Web adresini yorumlama

Açıklama:

Web üzerindeki kaynaklara ve hizmetlere erişim
ağın doğası gereği birbiriyle bağlantılanmış sayfalar
üzerinden gerçekleşmektedir. Bağlantılar aracılığıyla kaynaklar arasındaki geçişlerimiz webde gezinme
olarak ifade edilmektedir. Bu bağlantıları kullanarak web üzerindeki farklı bir dizi kaynağa erişim
sağlarız.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Ayşe, üniversite sınavına girmiştir. Sınav sonrasında üniversitelerle ilgili bilgi toplamak için üniversitelerin web sitelerinden araştırma yapmakta ve üniversitelerin web sayfaları üzerinden edindiği izlenime göre üniversite ve bölüm tercihinde bulunmaktadır. Ayşe ilk olarak Anadolu Üniversitesi'nin web sayfasını incelemek istemiştir. Anadolu Üniversitesi’nin web sitesine “anadolu.edu.tr” adresi ile ulaşmıştır.
Yukarıda tırnak içinde belirtilen adresteki edu terimi ne anlama gelmektedir?

Ağ

Bilgi

Eğitim kurumu

Organizasyon

Hava ulaşımı endüstrisi

Açıklama:

Anadolu Üniversitesi’nin web sitesine “anadolu.edu.tr” adresi ile ulaşılmaktadır. Alan adında yer alan “anadolu” siteye kolay erişim için tercih edilen çağrışımı, “edu” bu sitenin bir
yükseköğretim kurumuna ait olduğunu ve “tr” ise Türkiye için konumlandırıldığını belirtmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi web üzerinde yer alan bir kaynağın değerlendirilmesinde kullanılan ölçütlerden biri değildir?

Kapsam

Doğruluk

Yetkinlik

Konum

Kalite

Açıklama:

Ağda yer alan bir bilgi kaynağını kapsamı, doğruluk, yetkinlik, kalite, güncellik, amaç ve maliyeti
gibi farklı boyutlarda değerlendirmek mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi web üzerinde yer alan bir kaynağın değerlendirilmesinde kullanılan bir ölçüt olan "kapsam" ölçütünün alt boyutlarından biri değildir?

Genişlik

Derinlik

Maliyet

Zaman

Tür

Açıklama:

Kapsam: Kapsam kaynağın hangi konuları
içerdiğini belirtirken, genişlik, derinlik, zaman,
tür ve içerik gibi alt boyutları barındırır. Kapsam
Genişliği dendiğinde, konunun tüm yönlerini kapsaması, derinlik dendiğinde konunun düzeyini,
zaman dendiğinde konunun ele alındığı dönemi,
tür dendiğinde sunulan içeriğin biçimsel halini ve
içerik dendiğinde ise sunulan fikri/görüşü ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

I. Yeni bir bilgiye ihtiyaç duyulması
II. Var olan bilginin açıklanması
III. Var olan bilginin geçerliliği ve doğruluğunun saptanması
Bilgi gereksinimi kavramı, yukarıdaki ifadelerden hangilerini kapsar?

Yalnızca I

I ve II

II ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bilgi gereksinimi kavramı; yeni bir bilgiye ihtiyaç duyulması, var olan bilginin açıklanması ayrıca var olan bilginin geçerliliğinin ve doğruluğunun saptanması için kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi, farklı ortamlarda (basılı ya da elektronik) yer alan bilgiyi elde etmek için ona ihtiyaç duyan kullanıcı tarafından kaynakların sorgulanması sürecinde izlenen yoldur?

Bilgi erişim

Bilgi ulaşım

Bilgi üretim

Bilgi yayma

Bilgi değerleme

Açıklama:

BİLGİ GEREKSİNİMİ
Bilgi erişim (information retrieval), farklı ortamlarda (basılı ya da elektronik) yer
alan bilgiyi elde etmek için ona ihtiyaç
duyan kullanıcı tarafından kaynakların
sorgulanması sürecinde izlenen yoldur. Bilgi erişim terimi, ilk olarak Calvin N. Mooers
tarafından 1950 yılında kullanılmış ve ardından
1952 yılında Mortimer Taube tarafından bilginin
sistematik hale getirilerek erişilebilir olmasını olanaklı kılan bağlantılı dizinler (coordinate index)
kavramı ile günümüzde sorgulama aşamasında
kullanılan “boolean mantığı” ve “boolean operatörleri” olarak bilinen VE (AND), VEYA (OR),
DEĞİL (NOT) yaklaşımı ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Mortimer Taube tarafından bilginin sistematik hale getirilerek erişilebilir olmasını olanaklı kılan bağlantılı dizinler (coordinate index)
kavramı ile günümüzde sorgulama aşamasında kullanılan “boolean mantığı” yaklaşımını kaç yılında ortaya çıkarmıştır?

1950

1952

1951

1953

1954

Açıklama:

BİLGİ GEREKSİNİMİ
Bilgi erişim terimi, ilk olarak Calvin N. Mooers
tarafından 1950 yılında kullanılmış ve ardından
1952 yılında Mortimer Taube tarafından bilginin
sistematik hale getirilerek erişilebilir olmasını olanaklı kılan bağlantılı dizinler (coordinate index)
kavramı ile günümüzde sorgulama aşamasında
kullanılan “boolean mantığı” ve “boolean operatörleri” olarak bilinen VE (AND), VEYA (OR),
DEĞİL (NOT) yaklaşımı ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi bilgi gereksinimi açısından doğrudur?

Eski bilgiye ihtiyaç duyulması

Var olan bilginin yanlışlanması

Eski bilginin raporlanması

Var olan bilginin geçersizliği

Var olan bilginin doğruluğunun saptanması

Açıklama:

Bilgi gereksinimi işlevsel olarak “yeni bilgi için duyulan gereksinim”, “halihazırda elde olan bilginin
açıklanması için duyulan gereksinim” ve “elde olan bilginin geçerliliğini ve doğruluğunu saptamak için duyulan gereksinim” şeklinde üçe ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Bilgi erişim terimi, ilk olarak kaç yılında kullanılmıştır?

1951

1952

1950

1953

1954

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi bireyin bilgiye ihtiyaç duyma nedenlerinden biri değildir?

Sorgusuz kabullenme

Yaşamını sürdürmek

Çevresine uyum sağlamak

Sorunlarını çözmek

Kararlar almak

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 57

Bilgi erişim terimi, ilk olarak kim tarafından kullanılmıştır?

Tim Berners Lee

Steve Jobs

Bill Gates

Calvin N. Mooers

Mortimer Taube

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Web üzerinden bilgi erişiminin özelliklerinden biri değildir?

Bireylerin içerik üretebilmesi

Bireysel kullanıcıların da katılım sağlayabilmesi

Zamansal sınırları ortadan kaldırması

Mekânsal sınırları ortadan kaldırması

Sunulan tüm bilgilerin güvenli olması

Açıklama:

BİLGİ GEREKSİNİMİ
Web, yaşanan teknolojik gelişmelere bağlı olarak
hızla artan bilgiye erişimi sağladığı zengin ve etkileşimli unsurlar ile kolaylaştıran ve bizlerin buna
uygun maliyetlerle ulaşmasını sağlayan internet
üzerinde çalışan önemli bir hizmettir.
Internet, web ile birlikte insanların kolay, ucuz,
hızlı ve güvenli bir şekilde bilgiye erişimini sağlayan
durağan yapıdaki bir kütüphane olarak başladığı
yolculuğuna web teknolojilerindeki gelişime bağlı olarak bireysel kullanıcıların da katılım sağlayabileceği, içerik üretebileceği, paylaşım ve işbirliği
gerçekleştirebileceği hareketli ve etkileşimli bir hale
dönüşmüştür. Web, bilgi erişiminin önündeki zamansal ve mekânsal sınırları ortadan kaldırmasına
rağmen, bu ortamda taşınan ve sunulan bilginin
değeri, güvenilirliği, tarafsızlığı, güncelliği, uygulanabilirliği ve sahipliği gibi konularda yeni sorunları
beraberinde getirmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 59

Bilgi erişim, farklı ortamlarda (basılı ya da elektronik) yer alan bilgiyi elde etmek için ona ihtiyaç duyan .......... tarafından kaynakların .............. sürecinde izlenen yoldur.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşlukları doğru olarak belirtir?

Kullanıcı-sorgulaması

Etkileşimci-yapılandırması

İletişimci-sorgulanması

Kullanıcı-raporlanması

Etkileşimci-sorgulanması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Web okuryazarı olabilmek için gerekli değildir?

Bir bilgisayar sahibi olmak

Ağları kullanabilmek

Yeni bilgi kaynakları yaratabilmek

Erişilen kaynakları kullanabilmek

Gereken bilgi kaynaklarına erişebilmek

Açıklama:

WEB OKURYAZARLIĞI: OKUMA
Web okuryazarı olabilmek; gereken bilgi
kaynaklarına erişebilmeyi, erişilen kaynakları kullanabilmeyi ve yeni bilgi kaynakları yaratabilmek için ağları kullanmayı gerektirir

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi bilginin sistematik hale getirilerek erişilebilir olmasını olanaklı kılan bağlantılı dizinler kavramını belirtir?

Boolean mantığı

Prezi yaklaşımı

Teknoloji felsefesi

HTML yazılımı

Dizin sorgulaması

Açıklama:

Bilgi erişim terimi, ilk olarak Calvin N. Mooers tarafından 1950 yılında kullanılmış ve ardından 1952 yılında Mortimer Taube tarafından bilginin sistematik hale getirilerek erişilebilir olmasını olanaklı kılan bağlantılı dizinler (coordinate index) kavramı ile günümüzde sorgulama aşamasında kullanılan “boolean mantığı” ve “boolean operatörleri” olarak bilinen VE (AND), VEYA (OR), DEĞİL (NOT) yaklaşımı ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Web kaynakları,nasıl biçimlendirilirler?

WWW

HTML

Web

Internet

Linkler

Açıklama:

WEB OKURYAZARLIĞI: OKUMA
Web kaynakları HTML (Hypertext Markup
Language) adını verdiğimiz Zengin Metin İşaretleme
Dili ile biçimlendirilen sayfalar halinde sunulmaktadır. Bu sayfaların bünyesinde biçimlendirilen
zengin içerik öğeleri bağlantı (hyperlink) adı verilen geçiş imkânı ile birbiriyle ilişkili hale getirilerek
erişilebilir kılınmaktadır. Kullanıcılar, ağda Zengin
Metin İşaretleme Dilini anlamlı hale getiren web
tarayıcısı (web browser) adını verdiğimiz görüntüleyici arayüzler sayesinde web sayfası (web page)
belgelerini okuyabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

İnternetle ilgili ilk standartlar hangi tarihte oluşturulmuştur?

1991

1992

1994

1993

1995

Açıklama:

WEB OKURYAZARLIĞI: OKUMA
İnternetle ilgili standartların oluşturulduğu
1994 yılında ortaya çıkan tarayıcı programları
ağda bilgiye ulaşım sağlayan modelin en önemli
aracıdır. Web sayfalarını bulundukları sistemlerde konumlandırmamıza ve görebilmemize olanak
sağlarlar. Her web sitesinin internet üzerindeki
yerini belirleyen URL (Uniform Resource Locator)
olarak isimlendirilen bir adresi vardır. Bu adres
İnternet’te bir kaynağın yerine işaret eden özel karakter dizgisidir. Web tarayıcısının adres bölümü
üzerinden dilediğimiz kaynağa erişim için talebimizi gerçekleştiririz. Talep ettiğimiz kaynağın yazıldığı sayısal program dili bu tarayıcı tarafından
deşifre edilip, internete bağlı olduğumuz cihaza
yazı, resim ve benzeri belgeler olarak gösterilerek
anlamlı hale getirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi bilgi kaynaklarına erişmek, bu kaynakları kullanmak ve yeni bilgi kaynakları yaratmak amacıyla ağların kullanılması olarak ifade etmektedir?

Web okuryazarlığı

Web sorgulaması

Web raporlaması

Web işitselliği

Web taraması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi, aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motorudur?

Aliweb

Altavista

Wandex

Archie

Gopher

Açıklama:

WEB OKURYAZARLIĞI: OKUMA
Archie, aranan dosyaları bulmaya yarayan
ilk arama motorudur. İlk olarak 90’lı yılların başında dosya sunucusundaki aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motoru “Archie” adı ile kuruldu. Sonrasında, dağınık noktalardaki dokümanlara menü temelli bir arayüz
yardımı ile ulaşılmasını sağlayan “Gopher” ile listelerdeki
siteler üzerinden arama yapılabilen bir servis ortaya çıktı.
Web sitelerinin bilgilerini kullanarak kendi web sitesi açıklamalarını girmelerine imkân sağlayan “Aliweb” gibi uygulamalar hayata geçirildi.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi her web sitesinin internet üzerindeki yerini belirleyen kavramdır?

URL

HTML

DNS

EDGE

CSS

Açıklama:

Her web sitesinin internet üzerindeki yerini belirleyen URL (Uniform Resource Locator)
olarak isimlendirilen bir adresi vardır. Bu adres İnternet’te bir kaynağın yerine işaret eden özel karakter dizgisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Bir indeks oluşturmak için “Wandex” adında ilk “bot (robot)” yani dizinleme işini yarı-otomatik olarak yapabilen bir robot teknolojisi hangi yılda geliştirildi?

1989

1990

1991

1992

1993

Açıklama:

WEB OKURYAZARLIĞI: OKUMA
1993 yılında bir indeks oluşturmak için “Wandex”
adında ilk “bot (robot)” yani dizinleme işini yarı-otomatik olarak yapabilen bir robot teknolojisi geliştirildi. 1994
yılında “tam metin (full text)” aramasına imkan sağlayan
“WebCrawler” diğerlerinden farklı olarak herhangi bir kullanıcının bir web sayfasını her kelimesi için aramaya izin
veren ilk arama motoru oldu. Bu gelişmenin ardından web
sayfalarını bulmayı kolaylaştıran ve sunduğu farklı yaklaşımlarla kullanıcıların ilgisini çeken Magellan, Excite,
Infoseek, Overture, Looksmart ve Inktomi, AltaVista ve
Yahoo gibi arama motorları piyasaya çıktı.
1997’de açılan Yandex ve 1998 yılında Overture, Looksmart ve Inktomi arama motorlarından güç alan “Msn”
kuruldu. 2004 yılında Altavista ile teknoloji yükseltmesi
yapılan Msn, 2009 yılından sonra hayatına “Bing” olarak
devam etti.
1998 yılında “PageRank” adlı teknolojilerini satmak
için yola çıkan “Google”’ kurucuları ağ üzerindeki her
sayfayı önemine göre puanlayan sisteme yatırım yaparak,
“Google Search” arama motorunu kurdular. Ağ üzerindeki
her sayfayı puanlayan bu sistem; o sayfaya verilen bağlantı
ve bağlantı veren yerlerin puanı ile matematiksel olarak hesaplama yaparak söz konusu sayfaya puan veren bir mantığa dayanıyordu. Bu yaklaşımla Google bir sayfayı
incelerken sayfanın komşu sitelerine de bakıyor, bir sitenin önemini belirleyebilmek için ağın tamamını
tarıyordu. Bu algoritma ile Google alakalı arama sonuçları listelemede daha başarılı oluyordu. Bu sayede
2007 yılının sonlarına doğru dünya çapında tanınan bir web arama motoru haline gelen Google birçok
farklı alanda servis sunarak büyümesini sürdürmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motorudur?

Archie

Mozilla

SlideShare

Aliweb

Gopher

Açıklama:

İlk olarak 90’lı yılların başında dosya sunucusundaki aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motoru “Archie” adı ile kuruldu.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi bir web sayfasının internetteki önemini simgeleyen sayısal ifadedir?

Sayfa değeri

Sayfa rengi

Sayfa uzunluğu

Sayfa boyutu

Sayfa metni

Açıklama:

Sayfa Değeri (PageRank): Bir web sayfasının internetteki önemini simgeleyen sayısal bir ifadedir. Sitenin doğal yapısına ve bağlantı içeriğine uygun olarak sitenin değerini gösterir

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi kelimenin ifadenin belirtildiği şekilde tam kelime grubu şeklinde taranmasını sağlar.

? ?

" "

+ +

! !

= =

Açıklama:

Aramada kullanacağımız anahtar kelimenin (“ “) tırnak işaretlerinin arasında sorgulanması ifadenin belirtildiği şekilde tam kelime grubunu şeklinde taranmasını sağlayacaktır. Böylelikle birkaç kelimeden oluşan ifadenin tam olarak verdiğimiz şekilde taranması sağlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi iş dünyasını özellikle belirten alan adı uzantısıdır

.net

.org

.biz

.aero

.edu

Açıklama:

Tablo 4.1'de gerekli açıklama yapılmıştır.
.biz
İş dünyası: kişisel ve kurumsal kayıt

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdaki arama motoru sorgularından hangisi "Programlama dilleri" ifadesini Pascal sözcüğünü dışarıda bırakacak şekilde arama yapar?

"Programlama dilleri" +Pascal

"Programlama dilleri" -Pascal

+Programlama +dilleri +Pascal

-Programlama dilleri +Pascal

+Pascal -"Programlama dilleri"

Açıklama:

"Programlama dilleri" ifadesini Pascal sözcüğünü dışarıda bırakacak şekilde arama yapmak için "Programlama dilleri" -Pascal ifadesi uygundur.

Doğru Cevap: B

Soru 73

"Laptop 1000TL..4000TL" şeklindeki arama ifadesi, aşağıdaki arama sonuçlarından hangisini listelemek için uygundur?

Fiyatı 1000TL ile 4000TL arasındaki laptoplar

1000TL'den ucuz, 4000TL'den pahalı laptopları listelemek

1000TL ve 4000TL fiyata sahip laptopları listelemek

Fiyat etiketli bütün laptopları listelemek

Laptoplara ilişkin arama sonuçlarından 1000. ile 4000. sıra aralığındakileri listelemek

Açıklama:

"Laptop 1000TL..4000TL" şeklindeki arama ifadesi, fiyatı 1000TL ile 4000TL arasındaki laptopların listelenmesi için uygundur.

Doğru Cevap: A

Soru 74

90’lı yılların başında hizmete sunulmuş olan ve dosya sunucusundaki aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motoru aşağıdakilerden hangisidir?

Gopher

News

HTTP

Archie

Google

Açıklama:

90’lı yılların başında hizmete sunulmuş olan ve dosya sunucusundaki aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motoru Archie'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi bir web sayfasının internet üzerindeki önemini niteleyen bir özelliktir?

Archie

Full Text

Page Rank

Gopher

HTTP

Açıklama:

Page rank, bir web sayfasının internet üzerindeki önemini niteleyen bir özelliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi iş dünyasına ait web sitelerinin alanadı uzantısı olarak düşünülmüştür?

.gov

.edu

.net

.biz

.mil

Açıklama:

.biz, iş dünyası için oluşturulmuş web siteleri için düşünülmüş alanadı uzantısıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Aşağıdaki alanadı uzantılarından hangisi, eğitim kurumlarına yönelik web sitelerine yönelik düşünülmüştür?

.mil

.gov

.com

.net

.edu

Açıklama:

.edu alanadı uzantısı, eğitim kurumlarına ait web siteleri için düşünülmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Kullanıcının ağda istediği yere rahat ulaşması aşağıdakilerden hangisiyle sağlanmaktadır?

Gezinim tasarımı

Görsel tasarım

Sentezleme

Bilgi mimarisi

Değerlendirme

Açıklama:

Kullanıcının ağda istediği yere rahat ulaşması, gezinim tasarımının konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Hiyerarşik bir web sitesinde, kullanıcıyı aşağıdaki sayfalardan hangisi karşılar?

Anasayfa

RSS sunucusu

Bilgi mimarisi

Rastgele bir alt sayfa

Veritabanı

Açıklama:

Hiyerarşik bir web sitesinde, kullanıcıyı anasayfa karşılar. Kullanıcı, diğer sayfalara anasayfa üzerindeki bağlantılarla erişir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Ağ üzerinde bağlantıları kullanarak farklı kaynaklar arasındaki geçiş yapmaya ne ad verilir?

Veri yükleme

Veri değiştirme

Gezinme

Döngü

Büyük veri

Açıklama:

Ağ üzerinde bağlantıları kullanarak farklı kaynaklar arasındaki geçiş yapmaya "gezinme" denilir.

Doğru Cevap: C

Soru 81

I - Yeni bir bilgiye ihtiyaç duyulması
II - Var olan bilginin açıklanması
III - Var olan bilginin depolanması
IV - Var olan bilginin geçerliliğinin ve doğruluğunun saptanması
Bilgi gereksiniminin nedenleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ve eksiksiz olarak verilmiştir?

I ve II

II ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bilgi gereksinimi; yeni bir bilgiye ihtiyaç duyulması, var olan bilginin açıklanması ve var olan bilginin geçerliliğinin ve doğruluğunun saptanması içindir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Bilgi, tarım toplumunda sorun çözmede yardımcı olan kritik bir ........, sanayi toplumunda ticari bir ....... ve en temel ekonomik kaynak olarak çözümün kendisidir.
Yukarıdaki tümcede boş olan yerlere sırasıyla aşağıdak verilen kelime çiftlerinden hangileri gelmelidir?

maliyet - ürün

girdi - ürün

girdi - hizmet

faktör - hizmet

maliyet - değer

Açıklama:

Bilgi, tarım toplumunda sorun çözmede yardımcı olan kritik bir girdi, sanayi toplumunda ticari bir ürün ve en temel ekonomik kaynak olarak çözümün kendisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Farklı ortamlarda (basılı ya da elektronik) yer alan bilgiyi elde etmek için ona ihtiyaç duyan kullanıcı tarafından kaynakların sorgulanması sürecinde izlenen yolu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgi portalı

Bilgi erişim

Bilgi felsefesi (Epistemoloji)

Bilgi paylaşım

Bilgi kontrol

Açıklama:

Farklı ortamlarda (basılı ya da elektronik) yer alan bilgiyi elde etmek için ona ihtiyaç duyan kullanıcı tarafından kaynakların sorgulanması sürecinde izlenen yola bilgi erişim denir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Semboller halinde belli ortamlarda sunulan, depolanan ve yapılandırılan kaynağa ne ad verilir?

Veri

Veri tabanı

Bilgi

Formül

Analitik

Açıklama:

Semboller halinde belli ortamlarda sunulan, depolanan ve yapılandırılan kaynağa bilgi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

I - Gereken bilgi kaynaklarına erişebilmek
II - İleri kodlama becerisi
III - Erişilen kaynakları kullanabilme
IV - Yeni bilgi kaynakları oluşturabilmek için ağları kullanabilme
Web okuryazarı olabilmenin gereklilikleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ve tam olarak verilmiştir?

I ve III

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Web okuryazarı olabilmenin gereklilikleri; gereken bilgi kaynaklarına erişebilmek, erişilen kaynakları kullanabilme ve yeni bilgi kaynakları oluşturabilmek için ağları kullanabilmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Her web sitesinin İnternet üzerindeki yerini belirleyen, ....... olarak isimlendirilen bir adresi vardır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi konulmaldır?

HTML

SMTP

URL

tarayıcı

sunucu

Açıklama:

Her web sitesinin İnternet üzerindeki yerini belirleyen, URL olarak isimlendirilen bir adresi vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 87

1990'lı yıllarda geliştirilmiş olan, dağınık noktalardaki dokümanlara menü temelli bir arayüz ile ulaşımasını sağlayan servis aşağıdakilerden hangisidir?

Gopher

Altavista

Archie

Wandex

Infoseek

Açıklama:

Dağınık noktalardaki dokümanlara menü temelli bir arayüz ile ulaşımasını sağlayan servis Gopher'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 88

I - Sayfa değeri
II - Web robotu
III - Web sayfası
IV - Arama dizini
V - Kullanıcı arabirimi
Bir arama motorunun bileşenleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ve eksiksiz olarak yer almaktadır?

II ve III

II, III ve IV

II, IV ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Bir arama motoru web robotu, arama dizini ve kullanıcı arabirimi şeklinde üç temel bileşenden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Web aramada, bilinmeyen karakterler için bir yer tutucu olarak kullanılan arama operatörü aşağıdakilerden hangisidir?

" " (tırnak) işareti

+ (artı) işareti

- (eksi) işareti

? (soru) işareti

* (yıldız) işareti

Açıklama:

Web'de arama yaparken, bilinmeyen karakterler için bir yer tutucu olarak kullanılan arama operatörü * (yıldız) işaretidir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Ağ üzerinde bağlantıları kullanarak farklı kaynaklar arasındaki geçiş yapmaya ne ad verilir?

Web turu

Web'te gezinme

Web geçişi

Web tarama

Web'te seyahat

Açıklama:

Ağ üzerinde bağlantıları kullanarak farklı kaynaklar arasındaki geçiş yapmaya web'te gezinme denilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi bilgi gereksiniminin karşılanması için yapılan işler arasında yer almaz?

Yeni bir bilgiye gereksinim duyulması

Var olan bilginin açıklanması

Var olan bilginin geçerliliğinin saptanması

Var olan bilginin doğruluğunun saptanması

Var olan bilginin değiştirilmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 92

Eskiden arama motorlarında kelime kelime arama yapamıyorduk o çıktıktan sonra bu sorun çözüldü diyen bir kişi hangi arama motorunu kastediyordur?

WebCrawler

Archie

Gopher

Opera

Safari

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 93

Bir kullanıcının bilgi gereksinimini karşılayacak ve henüz varlığını bilmediği bilgi kaynaklarına nasıl ulaşım sağlayabilir?

Kullanıcının bilgi gereksinimi sorununu tanımlayabilmesi

Kullanıcının bilgisini geliştirmesi

Kullanıcının bilgi analiz düzeyi

Kullanıcının web üzerinden bilgiye erişimi

Kullanıcının eriştiği bilgiyi ihtiyacına göre kullanabilmesi

Açıklama:

Kullanıcının bilgi gereksinimi sorununu tanımlayabilmesi bilgi gereksinimini karşılayacak ve henüz varlığını bilmediği bilgi kaynaklarına nasıl ulaşım sağlayacağını belirleyen temel unsurdur.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Bilgi kaynağına erişip kullanabilen ve yeni kaynaklar yaratabilmek amacıyla ağları kullanabilen kullanıcının hangi beceriye sahip olduğu söylenebilir?

İnternet kullanıcısı

Dijital okuryazar

Bilgi okuryazarı

Web okuryazarı

Web uzmanı

Açıklama:

Web okuryazarı olabilmek; gereken bilgi kaynaklarına erişebilmeyi, erişilen kaynakları kullanabilmeyi ve yeni bilgi kaynakları yaratabilmek için ağları kullanmayı gerektirir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi ilk arama motoru olarak kurulmuştur?

Netscape

Safari

Opera

Firefox

Archie

Açıklama:

İlk olarak 90’lı yılların başında dosya sunucusundaki aranan dosyaları bulmaya yarayan ilk arama motoru “Archie” adı ile kurulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Bir kullanıcının bilgi gereksinimine yönelik zihnindeki soru ya da sorununu tanımlaması aşağıdakilerden hangisine katkı sağlar?

Ağ aramalarında etkin sonuçlara ulaşmak

Ağa erişim sağlamak

Kullanabileceği arama motorunu seçebilmek

Arama motorlarını kullanabilmek

Arama motorlarını kişiselleştirebilmek

Açıklama:

Ağ aramalarında etkin sonuçlara ulaşmak için bireyin bilgi gereksinimine yönelik zihnindeki soru ya da sorununu tanımlaması gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Aramada kullanacağımız anahtar kelimenin (“ “) tırnak işaretlerinin arasında sorgulanması sonucunda aşağıdakilerden hangisine erişim sağlamış oluruz?

Sık kullanılan sayfalarda tarama yapma

İfadenin belirtildiği tam kelime grubu şeklinde tarama yapma

Yakın kavramların da tarama sonuçlarında sunulması

Tırnak içinde Verilen kavramın arama dışında tutulması

Tırnak içinde verilen kavrama zıt kavramların taranması

Açıklama:

Aramada tırnak işareti kullanıldığında tırnak içinde verilen kavramların tam olarak verdiğimiz şekilde taranması sağlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Bir kullanıcının web üzerinde gerçekleştirdiği aramada çıkan sonuçların sadece birine bağlı kalması aşağıdakilerden hangisini yapmadığını gösterir?

Okuma

Sentezleme

Gezinme

Yorumlama

Özeleştirme

Açıklama:

Ağ üzerinde bir web sitesinden elde ettiğimiz bilgi her ne kadar bize bir fikir verse de bunun farklı web kaynakları üzerin- den bilgininin bütünleştirilmesi, sentezlenmesi bilgiyi daha anlamlı hale getirmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 99

Bir kullanıcı tarama sonucunda ulaştığı bilginin zamanı, türü, derinliği hakkında bilgi alamamaktadır. Bu durumda erişilen bilgi kaynağının hangi açıdan yetersiz olduğu söylenebilir?

Güncellik

Amaç

Doğruluk

Kapsam

Maliyet

Açıklama:

Kapsam kaynağın hangi konuları içerdiğini belirtirken, genişlik, derinlik, zaman, tür ve içerik gibi alt boyutları barındırır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Güncel haberleri web üzerinden, sosyal medyadan takip eden bir kullanıcının eriştiği bir haberi ve haberin içerdiği bilgiyi öncelikli olarak hangi açıdan değerlendirmesi gerekir?

Yetkinlik

Amaç

Kalite

Doğruluk

Kapsam

Açıklama:

Doğruluk erişilen bilginin temel özelliklerinin başında gelmektedir. Başvurduğumuz web sayfasının içeriği ile sunulan bilginin tutarlılığı, uygunluğu, yararlılığı ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık sunulması doğruluğunu belirleyen önemli ölçütlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi web okuryazarlığının “okuma” beceri ve yetkinliklerinden biri değildir?

Arama

Gezinme

Sentezleme

Değerlendirme

Kavrama

Açıklama:

Doğru yanıt E şıkkıdır. Web okuryazarının okuma becerisine sahip olması için aranılan bilgiye yönelik olarak; arama, gezinme, sentezleme ve değerlendirme yapabilmesi beklenmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 102

Web sayfalarının belli ilişkiler içinde bir araya getirilmesiyle kullanıcılara bilgi ya da hizmet sunan ..... ....... oluşturulmaktadır.
Yukarıdaki cümlece boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

web siteleri

web bağlantıları

alan adları

web tarayıcı

webde gezinme

Açıklama:

Doğru yanıt A şıkkıdır. Web sayfalarının belli ilişkiler içinde bir araya getirilmesiyle kullanıcılara bilgi ya da hizmet sunan web
siteleri oluşturulmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 103

Webde karmaşık bütünler halinde bulunan bilgi öbeklerini sınıflayarak, gruplayarak, bağlantılandırarak ya da ayrıştırarak organize edip bilgiyi kullanıcının en rahat, kolay ve işine yarayacak şekilde erişimine sunmayı hedefleyen aşağıdakilerden hangisidir?

Gezinim tasarımı

Bilgi mimarisi

Görsel tasarım

Değerlendirme

Sentezleme

Açıklama:

Doğru yanıt B şıkkıdır.
Bilgi mimarisi olarak ifade edilen bu yaklaşım, karma şık bütünler halinde bulunan bilgi öbeklerini sınıflayarak, gruplayarak, bağlantılandırarak ya da ayrıştırarak organize edip bilgiyi kullanıcının en rahat, kolay ve işine yarayacak şekilde erişimine
sunmayı hedeflemektedir.

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyayı çevrim içi medyanın yeni bir türü olarak tanımlamak için bahsedilen özelliklerden birisi değildir?

Katılımcılık

Açıklık

Konuşma

Topluluk olma

Toplantı yapma

Açıklama:

Sosyal medya tanımı ve kapsamı
Sosyal medyayı aşağıdaki özellikleri barındıran çevrim içi medyanın yeni bir türü olarak algılamak gerekir (Mayfield, 2008). Bunlar sırasıyla; katılımcılık, açıklık, konuşma, topluluk olma ve bağlantılılık özelliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Kullanıcının sadece bilgi alan pasif konumundan çıkararak, içeriğe katkı sağlayan aktif konuma geçtiği dönem web teknolojilerinde hangi isimle adlandırılır?

Web 1.0

Sosyal ağ

Web 2.0

Kitle izleyici

İntranet

Açıklama:

İzleyicinin pasif konumdan aktif konuma geçtiği dönem Web 2.0 olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

İnsanların medya mesajlarını daha iyi anlaması, analiz etmesi ve daha bilinçli tüketebilmesi sürecine ne ad verilir?

Sosyal medya

Etkileşim

Medya okuryazarlığı

Medya planlama

Stratejik planlama

Açıklama:

İnsanların medya içeriğini daha iyi anlama, değerlendirme ve tüketme süreci medya okuryazarlı olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sosyal medya servislerinin kullanıcıları oylama, yorum yapma ve bilgi paylaşmaya cesaretlendirmesi aşağıda verilen özelliklerinden hangisi ile ilişkilendirilir?

Katılımcılık

Açıklık

Konuşma

Topluluk

Bağlantılılık

Açıklama:

Birçok sosyal medya servisi geribildirim ve katılıma açıktır. Bu servisler kullanıcıları oylama, yorum yapma ve bilgi paylaşma gibi konularda cesaretlendirir. Bu da açıklık özelliği ile ifade edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

I. Sosyal medya erişimi
II. Sosyal medya yeterlilikleri
III. Sosyal medya kullanımı
IV. Sosyal medya sorumluluklsrı
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sosyal medya yazarlığının temel boyutları eksiksiz olarak içermektedir?

I ve II

Yalnız I

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Sosyal medya okuryazarlığının üç temel boyutu vardır: Sosyal medya erişimi, sosyal medya yeterlilikleri ve sosyal medya kullanımı.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi nesnel sosyal medya yeterliliklerinden biridir?

Ortam ile ilgili beceleriler

Tutumlar

Öz yeterlilikler

Motivasyon

Farkındalık

Açıklama:

Sosyal medya yeterlilikleri öznel ve nesnel olmak üzere ikiye ayrılır. Ortam ile ilgili bilgi ve beceriler nesnel yeterlilikler arasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi 1997 yılında kurulan, ilk sosyal medya sitesidir?

Six degrees

Nescape

Facebook

Flickr

Açıklama:

İlk kurulan sosyal medya sitesinin adı Siz Degrees'dir ve adını altı derece uzak (six degrees of seperation) teorisinden esinlenerek almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Belirli sosyal medya uygulamalarının kullanışlılığına inanma, sosyal medya etkinliklerinin eğlenceli olduğunu düşünme durumu olarak tanımlanan, sosyal medya yeterliliği hangisidir?

Bilgi

Beceri

Deneyim

Tutum

Öz-yeterlilikler

Açıklama:

Belirli sosyal medya uygulamalarının kullanışlılığına inanma, sosyal medya etkinliklerinin eğlenceli olduğunu düşünme durumu olarak tanımlanan sosyal medya yeterliliği tutumdur.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Bireylerin, sosyal medya aracılığı ile diğer insanlarla etkileşime girmesine izin veren beceriler hangisidir?

İletişim becerileri

Bilgi becerileri

İşletme becerileri

Biçimsel beceriler

Yaratıcı beceriler

Açıklama:

Sosyal medya araçları başkalarıyla iletişim kurmak için çeşitli fırsatlar sunar. Bireylerin sosyal medya ortamında diğerleriyle etkileşime girmesine izin veren beceriler iletişim becerileridir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Sosyal medya bağlamında var olan bir şey dışında, yeni bir şeyler oluşturmak için gerekli becerileri kapsayan becerinin adı nedir?

İletişim becerileri

İşletme becerileri

Bilgi becerileri

Yaratıcı becerileri

İşlem becerileri

Açıklama:

Yaratıcı beceriler sosyal medya ortamında yeni, özgün, anlamlı ve etkileyici medya içerikleri oluşturmaya olanak tanır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Sadece belirli bir alanda yazılan konuların yer aldığı, sadece belirli bir konuda uzman kişilerin düzenlediği web günlüklerine ne ad verilir?

Kişisel günlük

Temasal günlük

Topluluk günlükleri

Şirket günlükleri

Çok katmanlı günlük

Açıklama:

Örneğin sadece fotoğraf ya da yemekle ilgili günlükler temasal günlük olarak sınıflandırılabilir çünkü sadece belirli bir konuyla ilgili yazıları içermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

İnsanların medya mesajlarını daha iyi anlaması, analiz etmesi, belirli açılardan değerlendirebilmesi ve daha bilinçli olarak tüketebilmesi sürecine ne ad verilir?

Medya okuryazarlığı

Sosyalleşme

Katılımcı desteği

Etkileşimli süreç

Medya iletişimi

Açıklama:

Medya okuryazarlığı tanımının yapılması
Medya okuryazarlığı, genel anlamıyla insanların medya mesajlarını daha iyi anlaması, analiz etmesi, belirli açılardan değerlendirebilmesi ve daha bilinçli olarak tüketebilmesi sürecine verilen isimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Sosyal medya araçlarının gazete, TV ve diğer basılı medya araçlarından en büyük farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklık

Yaşayan bir platform oluşturması

Katılımcılık

Yeni fikirlerin ortaya konmasına imkan vermesi

Paylaşıma izin vermesi

Açıklama:

Sosyal medyanın diğer iletişim araçlarından farkının kavranması
Sosyal medya araçlarının gazete, TV ve diğer basılı medya araçlarından en büyük farkı yaşayan bir platform oluşudur. Çift yönlü iletişimin getirdiği etkileşim seviyesi geleneksel medyanın çok ilerisindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Tek yönlü bilgi paylaşımlarını çift yönlü ve etkileşimli hale dönüştüren ve paylaşım ve tartışmalardaki zaman ve mekan sınırlamasını ortadan kaldıran uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Web 1.0

Web 3.0

Web 2.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

sosyal medyanın özelliklerini ve kapsamını öğrenmek
Sosyal medya Web 2.0 uygulamalarını kullanıcıların hizmetine sunarak; • Tekyönlü bilgi paylaşımlarını çift yönlü ve etkileşimli hale dönüştürür. • Paylaşım ve tartışmalardaki zaman ve mekan sınırlamasını ortadan kaldırır. • Paylaşımda bulunanları pasif konumdan çıkararak aktif konuma geçirir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

1997 yılında ilk sosyal medya sitesi olarak kabul edilen ve adını Altı Derece Uzak teorisinden etkilenerek almış olan site aşağıdakilerden hangisidir?

Geocities

Vine

Pheed

Six Degrees

Friends United

Açıklama:

Sosyal medyanın tarihsel gelişimi
1997 yılında ilk sosyal medya sitesi olarak kabul edilen “Six Degrees” web sitesi adını Altı Derece Uzak teorisinden etkilenerek almış ve 2001 yılına kadar devam etmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

“Robot Wisdom” adlı web sitesinin editörü olan ve “blog” (web günlüğü) kavramının hayatımıza girmesini sağlayan kişi kimdir?

Sir Tim Berners-Lee

Mark Zuckerberg

Kevin Systrom

Peter Merholz

Jorn Barger

Açıklama:

Sosyal medyanın tarihcesi
“Robot Wisdom” adlı web sitesinin editörü olan Jorn Barger tarafından ifade edilen “blog” (web günlüğü) terimi “weblog” (web üzerinde tutulan kayıt) teriminden türetilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

İş dünyasındaki kişilerin diğer kişilerle iletişim kurmasını ve bilgi alışverişi yapmasını amaçlayan ve 2000'li yıllarda hizmete giren profesyonel sosyal paylaşım platformu aşağıdakilerden hangisidir?

MySpace

Twitter

Instagram

Youtube

Açıklama:

Sosyal medyanın tarihçesi
İş dünyasındaki kişilerin diğer kişilerle iletişim kurmasını ve bilgi alışverişi yapmasını amaçlayan profesyonel sosyal paylaşım platformu olan Linkedin aynı dönemde hizmete gren bir başka sosyal ağ web sitesidir. Günümüzde faaliyet gösteren birçok sosyal ağ web sitesi Linkedin’e benzemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

2004 yılında Mark Zuckerberg tarafından öncelikle Harvard öğrencileri için kurulan daha sonraları Boston civarındaki okullara açılan ve kısa zamanda sosyal medya devi hâline gelen sosyal medya sitesi aşağıdakilerden hangisidir?

Facebook

Twitter

Instagram

Six Degrees

Açıklama:

Sosyal medyanın tarihçesi
2004 yılında Mark Zuckerberg tarafından öncelikle Harvard öğrencileri için kurulan daha sonraları Boston civarındaki okullara açılan ve kısa zamanda sosyal medya devi hâline gelen “Facebook” günümüzde sosyal medya sitelerinin bir numarası olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

2006 yılında Google tarafından satın alınan ve medya şirketleri ve kullanıcı üretimi videoların gösterimi için WebM, H.264 ve Adobe Flash Video teknolojileri desteği sunulan sosyal medya aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Instagram

Youtube

Robot Wisdom

Facebook

Twitter

Açıklama:

sosyal medya tarihi
YouTube bir yıl sonra Google tarafından satın alınmış, medya şirketleri ve kullanıcı üretimi videoların gösterimi için WebM, H.264 ve Adobe Flash Video teknolojileri desteği sunulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya yeterliliklerinin farklı bileşenlerinden birisi değildir?

Bilgi

Beceri

Öz Yeterlilikler

Beceri

Görgü

Açıklama:

Sosyal medya yeterlilikleri, gerçek erişim ve kullanımın yanı sıra sosyal medya okuryazarlığı gelişimini belirlemede önemli bir rol oynar.
öznel ve nesnel yeterlilikler:
Bilgi: Belirli bir sosyal medya uygulamasının nasıl çalıştığını, sosyal medya sitesinin kime ait olduğunu ve/veya kimin barındırdığını bilmektir.
Beceri: Sosyal medya uygulamasını kullanabilme ve çalıştırabilme yeterliliği, paylaşılan bilgiyi değerlendirebilme durumudur.
Tutum: Belirli sosyal medya uygulamalarının kullanışlılığına inanma, sosyal medya etkinliklerinin eğlenceli olduğuna düşünme durumudur.
Öz-yeterlilik: Sosyal medya etkinliklerinin gerçekleştirilmesinde insanın kendi kabiliyetlerine inanması durumudur.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bilgi hiyerarşisi sürecinde arzulanan hedefe ulaşmak için yürütülecek plan ve eylemin "fikir oluşturma" aşamasında yer almaktadır?

Mesaj ayırma

Anlam çıkarma

Karar alma

Ölçme

Süzme

Açıklama:

Bilgi hiyerarşisi sürecinde arzulanan hedefe ulaşmak için yürütülecek plan ve eylemin "fikir oluşturma" aşamasında; liderlik, karar alma ve karara yardımcı olma yer almaktadır.
Bilgi hiyerarşisi sürecinde arzulanan hedefe ulaşmak için yürütülecek plan ve eylemin "fikir oluşturma" aşamasında "karar alma" yer aldığı için doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Art niyetli ya da art niyetsiz olarak, gerçek bir bilginin eksik, yanlış ya da yanlı bir şekilde iletilmesine ne ad verilir?

Korelasyon

Dramatizasyon

Asimilasyon

Misenformasyon

Koordinasyon

Açıklama:

Bilgi kirliliğinin "misenformasyon" ve "dezenformasyon" olmak üzere iki temel bileşeni bulunmaktadır. Art niyetli ya da art niyetsiz olarak, gerçek bir bilginin eksik, yanlış ya da yanlı bir şekilde iletilmesine "Misenformasyon" denilmektedir. Dezenformasyon ise kötü niyetli olarak ortaya sürülen yanlış, çarpıtılmış, tutarsız veya eksik bilgi uygulamalarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Herkesin aynı şeyi söylemesi,

Sorunun bir yönüyle ilgili enformasyon bombardımanı söz konusuyken diğer yönleriyle ilgili hemen hemen hiç enformasyon sahibi olunamaması durumu,

Bir tarafın yaptığı her şeyin iyi, diğer tarafın yaptığı her şeyin kötü olması,

Bir görüşün kabul edilmesinin kolektif bir saplantı haline gelmesi.

Yukarıda sıralanan dört madde aşağıdaki sözcüklerden hangisinin belirtisi olarak açıklanmaktadır?

Kombinasyon

Deklarasyon

Demoralizasyon

Transformasyon

Dezenformasyon

Açıklama:

Dezenformasyon, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir. Amacı belirli bir kitleyi gerçekler hakkında yanıltmak, kamuoyunu manipüle etmektir. Mevcut bilginin tam zıttı yayılır böylece geçerli bilgiyi silmek ve hedef kitleyi bilgisizleştirmek amaçlanır. Doğruluğu bulunmayan bir bilginin ya da haberin toplumu, kişiyi, bir kurumu ya da devleti yıpratmak amacıyla yayılması en bilenen dezenformasyon örneğidir. Soruda yer alan dört madde de dezenformasyonun belirtileri olarak açıklanmaktadır.
Dezenformasyonun dört belirtisi bulunmaktadır ve sayılan dört madde dezenformasyon belirtileridir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi "veri" sözcüğünü tanımlamaktadır?

Bilgi gereksiniminin fark edilmesi, değerlendirilmesi ve etkin bir biçimde kullanılması için bireylerin sahip olması gereken beceriler bütünüdür.

Metin, sayı, görsel veya ses formatında olan tek başına anlam ifade etmeyen gözlem veya ölçüm sonuçlarıdır.

Kasıtlı ya da kasıtsız olarak eksik ya da yanlış bilgilendirme yaparak insanları yanıltmaktır.

Her zaman bir üst amaca hizmet eden ürün pazarlama çalışmalarında reklam kullanılmasıdır.

Herhangi bir bilgiye ulaşılmak istendiğinde telif hakkı ödemek zorunda kalınmasıdır.

Açıklama:

Veri, metin, sayı, görsel veya ses formatında olan tek başına anlam ifade etmeyen gözlem veya ölçüm sonuçlarıdır. Enformasyon verinin sınıflanmış ve indekslenmiş halidir.
Veri, metin, sayı, görsel veya ses formatında olan tek başına
anlam ifade etmeyen gözlem veya ölçüm sonuçlarıdır. Doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi öğrencilerin yüksek öğrenim için bilgi okuryazarlığı yeterliliği standartları arasında yer alan, "Bilginin önündeki yasal, ekonomik ve sosyal sorunlarını bilir ve bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanır" maddesinin performans göstergeleri içinde yer almaktadır?

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi ve bilgi teknolojisini çevreleyen etik, yasal ve sosyoekonomik konuların çoğunu anlar.

Kütüphanedeki bilgi kaynaklarına erişebilmek için veya belli araştırma sitelerinden faydalanabilmek için farklı sınıflandırma şemalarını ve diğer sistemleri kullanır.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bir sorgulama konusu geliştirir ve gerekli bilgi üzerine sorular oluşturur.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci soruyu netleştirmek, sadeleştirmek ve düzeltmek için gerekli olan ön bilgiyi gözden geçirir.

Bilgi okuryazarı öğrenci bilginin katma değerini, çelişkilerini veya diğer benzersiz özelliklerini belirlemek için yeni bilgileri önceki
bilgi ile karşılaştırır.

Açıklama:

Amerikan Kütüphaneciler Derneği (ALA) tarafından öğrencilerin yükseköğrenim için bilgi okuryazarlığı yeterlilikleri aşağıda verilen beş standart ile ifade edilmiştir. "Bilginin önündeki yasal, ekonomik ve sosyal sorunlarını bilir ve bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanır" maddesi de bu standartlardan biridir. Bu standardın da üç tane performans göstergesi bulunmaktadır. Bunlar;

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi ve bilgi teknolojisini çevreleyen etik, yasal ve sosyoekonomik konuların çoğunu anlar.

Bilgi okuryazarı öğrenci, bilgi kaynaklarına erişim ve bilgi kaynaklarının kullanımı ile ilgili kanunları, yönetmelikleri, kurumsal politikaları ve görgü kurallarını takip eder.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci, ürün veya performansın ortaya konmasında bilgi kaynaklarının kullanımını kabul eder ve basılan materyali kullanabilmek için gerekli izni alır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi erişilmek istenen bir web sayfasının güvenirliğini değerlendirirken cevap verilmesi gereken sorulardan biri değildir?

Sitenin en son ne zaman güncellendiği açıkça belirtilmiş mi?

Bu sitedeki veriler ne kadar doğru?

Site, kullanıcıyı yanıltmaya çalışıyor mu?

Bu web sitesi kime ait?

Web sitesini ziyaret edenler kimler?

Açıklama:

Erişilmek istenen bir web sayfasının güvenirliğini değerlendirirken şu 6 soruya cevap aramak gerekmektedir:

Bu web sitesi kime ait?

Sitenin en son ne zaman güncellendiği açıkça belirtilmiş mi?

Sitedeki veriler ne kadar doğru?

Site güncel mi?

Site makul olmayan ölçüde ön yargılı mı?

Site, kullanıcıyı yanıltmaya çalışıyor mu?

"Web sitesini ziyaret edenler kimler?" sorusu bir web sayfasının güvenirliğini değerlendirirken cevap verilmesi gereken sorulardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

"Bir eserin ilk sahibinin belirtilmesi, ticari amaçlarla kullanılamaması ve ilk lisans modelinin korunması" şartlarının tümünün yer aldığı açık lisans türü aşağıdakilerden hangisidir??

by-nc

by-nc-nd

by-nc-sa

by-sa

Açıklama:

by-nc-nd lisansa sahip eser; kopyalanabilir, üzerinde değişiklik yapıp yenisi üretilebilir. Sağlanması gereken üç şart vardır. İlki, eserin tüm kopyalarında eserin ilk sahibinin belirtilmesi. İkincisi, eserin hiçbir kopyası ya da eserden üretilmiş yeni eserlerin hiçbirisinin ticari ortamda kullanılmaması. Üçüncüsü, esere dokunulmaması ve özgünlüğünün korunması.
Bir eserin ilk sahibinin belirtilmesi, ticari amaçlarla kullanılamaması ve ilk lisans modelinin korunması, "by-nc-sa" açık lisans türünün şartlarını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

“Geleceğin cahilleri okuma yazma bilmeyenler değil, bilgiye nasıl erişileceğini bilmeyenler olacaktır” sözü kime aittir?

Theodor Adorno

Roland Barthes

Walter Benjamin

Karl Marx

Alvin Toffler

Açıklama:

“Geleceğin cahilleri okuma yazma bilmeyenler değil, bilgiye nasıl erişileceğini bilmeyenler olacaktır” sözü Alvin Toffler'a aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

"Bilgi okuryazarı öğrenci farklı kaynaklardan edindiği bilginin güvenilirliğini, geçerliliğini, doğruluğunu, otoritesini, zamanlamasını, bakış açılarını veya ön yargıları değerlendirmek için karşılaştırma yapar ve inceler" sözünü içeren performans göstergesi, hangi bilgi okuryazarlığı standardına aittir?

Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirir ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler.

Bireysel veya bir grubun üyesi olarak özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanırlar.

Bilginin önündeki yasal, ekonomik ve sosyal sorunlarını bilir ve bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanır.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilgiye etkin ve etkili olarak erişir.

Açıklama:

Amerikan Kütüphaneciler Derneği (ALA) tarafından öğrencilerin yükseköğrenim için bilgi okuryazarlığı yeterlilikleri beş standart ile ifade edilmiştir. "Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirir ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler." standartlardan biridir ve yedi tane performans göstergesi vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir:

Bilgi okuryazarı birey elde ettiği bilgiden çıkardığı temel düşünceleri özetleyebilir.

Bilgi okuryazarı öğrenci hem bilgiyi kaynağını değerlendirmek için kullandığı ilk ölçütleri ifade eder hem de bu ölçütleri uygular.

Bilgi okuryazarı öğrenci yeni kavramlar oluşturmak için ana düşünceleri sentezler.

Bilgi okuryazarı öğrenci bilginin katma değerini, çelişkilerini veya diğer benzersiz özelliklerini belirlemek için yeni bilgileri önceki
bilgi ile karşılaştırır.

Bilgi okuryazarı öğrenci yeni bilginin bireysel değerler sistemi üzerinde etkisi olup olmadığını

"Bilgi okuryazarı öğrenci farklı kaynaklardan edindiği bilginin güvenilirliğini, geçerliliğini, doğruluğunu, otoritesini, zamanlamasını bakış açılarını veya ön yargıları değerlendirmek için karşılaştırma yapar ve inceler" sözünü içeren performans göstergesi, "bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirir ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler" standardının performans göstergelerinden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

"Eserin ilk sahibinin belirtilmesi" şartı ile sınırlı olan açık lisans türü aşağıdakilerden hangisidir?

by-nd

by-nc-sa

by-sa

by-nc

Açıklama:

Bu lisansa sahip eseri kopyalayabilirsiniz, üzerinde değişiklik yapıp yenisini üretebilirsiniz, ticari amaçla kullanabilirsiniz. Sağlanması gereken tek şart, eserin tüm kopyalarında eserin ilk sahibinin belirtilmesidir.
"Eserin ilk sahibinin belirtilmesi" şartı ile sınırlı olan açık telif türü "by"dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bilgi hiyerarşisi adımlarından biri olan gözlem aşaması işlemlerinden biridir?

Sıraya koyma

İndeksleme

Sonuç çıkarma

Done toplama

Karar Alma

Açıklama:

Gözlem aşaması, uygun işlem yapmak için gerekli doneleri toplama, etiketleme ve ölçümlerin yapılmasını içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

I. Gözlem aşamasının sonunda veri elde edilir.
II. Organizasyon aşamasında düzeltme, sıraya koyma vb. işlemler yapılır.
III. Anlama aşamasında bilgi üretilir.
Bilgi hiyerarşisi bakımından yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Yukarıda verilen bilgilerin hepsi doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 13

I. Anlama
II. Gözlem
III. Uygulama
IV. Organizasyon
Yukarıda verilen bilgi hiyerarşisi adımları hangi seçenekte sıralı olarak verilmiştir.

I-II-III-IV

IV-III-II-I

II-IV-I-III

II-III-IV-I

III-I-II-IV

Açıklama:

Gözlem-Organizasyon-Anlama-Uygulama

Doğru Cevap: C

Soru 14

"... Tabiatta var olan nesneleri yaşamda kullanım değeri olan araç ve gereçlere dönüştürmede kullanılan bilgidir..."
Yukarıda tanımı verilen bilgi çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Gündelik bilgi

Teknik bilgi

Sanat bilgisi

Dini bilgi

Bilimsel bilgi

Açıklama:

Teknik bilgi; tabiatta var olan nesneleri yaşamda kullanım değeri olan araç ve gereçlere dönüştürmede kullanılan bilgidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıda misenformasyon ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Gerçek bir bilginin eksik,yanlış yada yanlı bir şekilde verilmesidir.

Bilinçli olarak bilginin kirletilmesidir.

Bilginin tümünü vermeyerek yanlış yönlendirmektir.

Kasıtlı veya kasıtsız yapılabilir.

Sosyal medyada bilgi doğruluğunu kontrol etmeden paylaşılması hızla yayılmasına neden olur.

Açıklama:

Bilinçli olarak bilginin kirletilmesi olayı dezenformasyondur. Diğer şıklar misenformasyon ile ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Veri, metin, sayı, görsel veya ses formatında olan tek başına anlam ifade etmeyen gözlem veya ölçüm sonuçlarıdır.

Enformasyon verinin sınıflanmış ve indekslenmiş halidir.

Misenformasyon, kasten, bilinçli ve organize olarak belirli bir hedef kitleyi manipüle etmek için yanlış bilgi yaymaktır.

Dezenformasyon kavramı yalan üzerine inşa edildiği için “kara propaganda” olarak da adlandırılır.

Bilgi, enformasyonun çeşitli sentezleme modelleri ile anlaşılır hâle getirilmesi, insanın deneyimleri ile birleşerek öngörü ve kestirimlerin yapılmasıdır.

Açıklama:

135-138 sayfaları arasındaki bilgiler
C şıkkında verilen tanım dezenformasyona aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi bilgi okuryazarlığı yetisine sahip birinin yapacağı davranışlar arasında yer almaz?

Sorun çözerken veya karar verirken eleştirel düşünmek.

Bilgi ve bilgi kaynaklarını etkin biçimde kullanmak.

Bilgiyi doğru ve yaratıcı biçimde kullanmak.

Doğru olmayan ve yanıltıcı bilgiyi farketmek.

Bilginin doğruluğunu sorgulamadan kullanmak.

Açıklama:

Bilgi okuryazarlığı kavramı; bireylerin sorun çözerken veya karar verirken eleştirel düşünerek ve teknolojiden faydalanarak bilgi ve bilgi kaynaklarını etkin bir biçimde kullanma becerilerine odaklanmaktadır. Bilgi okuryazarı olan bireyler, bilgiye erişmede etkin ve yeterlidirler. Bilgiyi eleştirel bir şekilde değerlendirebilirler, doğru ve yaratıcı bir şekilde kullanabilirler. Gerçek bilgiyi, bakış açısı ve düşünce arasındaki farkları bilirler; doğru olmayan ve yanıltıcı bilgiyi fark ederler; sorun ve sorular için uygun olan bilgiyi seçebilirler.

Doğru Cevap: E

Soru 18

I. Bilgi gereksinimini tanımlar ve ifade eder.
II. Bilgi için potansiyel kaynakların faklı çeşitlerini ve biçimlerini tanımlar.
III. Bilgi edinmenin maliyetini ve faydasını düşünmeden doğruluğuna önem verir.
Yukarıda verilen tanımlardan hangisi bilgi okuryazarlığı standartlarını sağlayan kişi için doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

III. seçenelte verilen bilgi yanlıştır. Bilginin maliyeti ve faydasını düşünür.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdaki verilen bilgilerden hangisi web ortamındaki bilginin güvenilir olduğunu belirleyen unsurlar arasında yer alır?

Web sayfasının kaynağının belli olmaması

Sitede yanlı içeriklerin bulunması

Sitedeki kullanılan bilgilerin kaynağının belirtilmemiş olması

Sitedeki içeriklerin çelişkili olması

Sitedeki içeriklerin alanında uzman ve itibarlı kişilere ait olması

Açıklama:

Güvenirlik, bilgiye ulaştığınız sitenin menşei, diğer bir ifadeyle bilgiyi kimin yayımladığı ile ilgilidir. Güvenirliğini belirleyen temel unsurlar;
1. Yazar, geliştirici, tasarımcı, editör gibi web sayfası ile herhangi bir şekilde bağlantısı olanların kendi alanlarında uzmanlığı ve itibarının yüksek olması,
2. Sitedeki söylem ve içeriklerin ön yargı ve çelişki içermemesi,
3. Yansız olması, konuyu tüm yönleri ile ele almasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Bilgi paylaşımı konusunda aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Bazı bilgiler ticaridir ve genel erişime açık olmayabilir.

Kendine ait bilgi paylaşırken telif hakkı kurallarına uymak gerekir.

Tüm bilgiler paylaşıma açıktır ve herkes kullanabilir.

Açık kaynaklı bilgi kullanımında telif hakkı kanununa göre hareket etmek gerekir.

Son dönemdeki başlayan akımlar bilgiden gelir elde etmeyi amaçlamaktadır.

Açıklama:

A seçeneğindeki bilgiler doğru iken diğer seçenekler yanlıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi organize edilen verilerin bir bağlam çerçevesinde anlam kazanmış hâlidir?

Veri

Enformasyon

Bilgi

Gözlem

Misenformasyon

Açıklama:

Günümüzde veri, enformasyon ve bilgi kavramları birbirinden farklı olmakla birlikte sıklıkla karıştırılarak birbirinin yerine kullanılan kavramlardır. Enformasyon, organize edilen verilerin bir bağlam çerçevesinde anlam kazanmış hâlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Ham, dağınık veya düzenlenmiş sayı, kelime, grafik, görsel ya da sembollerin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Enformasyon

Misenformasyon

Veri

Bilgi

Gözlem

Açıklama:

Veri ve enformasyon, çeşitli aşamalardan geçerek bilgiye dönüşür. Veri ham, dağınık veya düzenlenmiş sayı, kelime, grafik, görsel ya da sembollerdir. Kendi başına bir anlam ifade etmemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi enformasyonun çeşitli sentezleme modelleri ile anlaşılır hâle getirilmesine, insanın deneyimleri ile birleşerek öngörü ve kestirimlerin yapılmasını tanımlar?

Veri

Enformasyon

Bilgi

Gözlem

Misenformasyon

Açıklama:

Enformasyon, organize edilen verilerin bir bağlam çerçevesinde anlam kazanmış hâlidir. Anlama aşamasında bilgi üretilir. Bilgi, enformasyonun çeşitli sentezleme modelleri ile anlaşılır hâle getirilmesi, insanın deneyimleri ile birleşerek öngörü ve kestirimlerin yapılmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi insan zihninde yer alan ve diğerleri tarafından ulaşılamayan bilginin tanımıdır?

Örtülü bilgi

Gündelik bilgi

Teknik bilgi

Sanat bilgisi

Bilimsel bilgi

Açıklama:

Bilgi kaynağına veya niteliğine göre değişik şekillerde elde edilir ve sunulur. Kaynağına göre bilgi, örtülü ve açık olarak ikiye ayrılır. Örtülü bilgi, insan zihninde yer alan ve diğerleri tarafından ulaşılamayan bilgidir. Bireylerin deneyimleri, fikirleri, değerleri, duyguları ve sezgileri örtülü bilgiye örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi gündelik yaşamdaki ihtiyaçların kısa ve pratik yoldan karşılanmasına yönelik bilginin tanımıdır?

Örtülü bilgi

Gündelik bilgi

Teknik bilgi

Sanat bilgisi

Bilimsel bilgi

Açıklama:

Havanın bulutlu olmasından yağmur yağacağı tahmininde bulunulması böyle bir bilgidir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

İnsanın çevresindeki olaylar ya da nesneler karşısındaki duygularını değişik biçimlerde ifade edilmesi ile ortaya çıkan bilgiye ne denilmektedir?

örtülü bilgi

gündelik bilgi

teknik bilgi

sanat bilgisi

bilimsel bilgi

Açıklama:

Sanatçı; ses, renk ve çeşitli malzemeler ile bilgiyi farklı araçlar ile ifade edebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

İnsanın çevresinde olup bitenleri anlamak, bilmek ve açıklamak amacıyla içinde yaşadığı dünya hakkında sistematik yöntem kullanarak elde ettiği objektif bilgilere ne ad verilir?

dini bilgi

gündelik bilgi

teknik bilgi

sanat bilgisi

bilimsel bilgi

Açıklama:

Bilimsel bilgi; genelleyici, evrensel, akla dayalı, nesnel, kesindir. Tekrarlanabilir ve birikimli olarak ilerler.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Gerçek bir bilginin eksik, yanlış ya da yanlı bir şekilde iletilmesine ne denilmektedir?

veri

enformasyon

bilgi

gözlem

misenformasyon

Açıklama:

Bilginin tümünü vermeyerek yanlış yönlendirmedir. Kasıtlı veya kasıtsız, bilinçli veya bilinçsiz olabilir. Bilgilerin yayılmasını, paylaşılmasını sağlayan İnternet, aynı zamanda misenformasyonun yayılmasında da en önemli kaynaklardan biri hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi dezenformasyonun belirtilerinden biri değildir?

Herkesin aynı şeyi söylemesi

Sorunun yalnızca bir yönü ile ilgili enformasyon sahibi olunması

Sorunun her yönüyle ilgili enformasyon sahibi olunması

Yalnızca bir görüşün kabul edilmesi

Bir tarafın yaptığı her şeyin iyi, diğer tarafın yaptığı her şeyin kötü olması

Açıklama:

Dezenformasyonda sorunun bir yönüyle ilgili enformasyon bombardımanı söz konusuyken diğer yönleriyle ilgili hemen hemen hiç enformasyon sahibi olunamaması durumu söz konusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi bilgi yazarlığının standartlarından biridir?

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gerekli bilgiyi edinmenin maliyetini ve faydalarını düşünmez.

Bilgi okuryazarı öğrenci gerekli bilginin doğasını ve sınırlarını tekrar değerlendirmez.

Bilgi okuryazarı öğrenci gerekli bilgiye erişmek için en uygun araştırma yöntemlerini seçmez.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi için potansiyel kaynakların farklı çeşitlerini ve biçimlerini tanımlar.

Bilgi okuryazarı öğrenci çeşitli yöntemleri kullanarak çevrimiçi veya şahsen bilgi almaz.

Açıklama:

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi için potansiyel kaynakların farklı çeşitlerini ve biçimlerini tanımlar. Bu bağlamda bilginin, resmî veya gayrî resmî olarak nasıl üretildiğini, organize edildiğini ve yayıldığını bilir. Bilginin, kategorilere ayrılabileceğinin farkında olur. Çeşitli biçimlerdeki potansiyel kaynakların değerini ve farklarını tanımlar (örneğin, çoklu ortam, veri tabanı, İnternet sitesi, veri grupları, işitsel/ görsel materyaller, kitaplar).

Doğru Cevap: D

Soru 31

Ham, dağınık veya düzenlenmiş sayı, kelime, grafik, görsel ya da sembollere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Veri

Enformasyon

Bilgi

Organizasyon

Gözlem

Açıklama:

Veri ham, dağınık veya düzenlenmiş sayı, kelime, grafik, görsel ya da sembollerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Organize edilen verilerin bir bağlam çerçevesinde anlam kazanmış hâline verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Veri

Enformasyon

Fikir oluşturma

Misenformasyon

Bilgi okuryazarlığı

Açıklama:

Enformasyon, organize edilen verilerin bir bağlam çerçevesinde anlam kazanmış hâlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Enformasyonun çeşitli sentezleme modelleri ile anlaşılır hâle getirilmesi, insanın deneyimleri ile birleşerek öngörü ve kestirimlerin yapılmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Gözlem

Anlama

Bilgi

Veri

Uygulama

Açıklama:

Bilgi, enformasyonun çeşitli sentezleme modelleri ile anlaşılır hâle getirilmesi, insanın deneyimleri ile birleşerek öngörü ve kestirimlerin yapılmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Gerçek bir bilginin eksik, yanlış ya da yanlı bir şekilde iletilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Enformasyon

Fikir oluşturma

Gözlem

Dezenformasyon

Misenformasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi dezenformasyonun belirtilerinden birisi değildir?

Herkesin aynı şeyi söylemesi.

Sorunun bir yönüyle ilgili enformasyon bombardımanı söz konusuyken diğer yönleriyle ilgili hemen hemen hiç enformasyon sahibi olunamaması durumu.

Bir tarafın yaptığı her şeyin iyi, diğer tarafın yaptığı her şeyin kötü olması.

Doğruluğu kanıtlanmış bir bilginin ya da haberin toplumu, kişiyi, bir kurumu ya da devleti yıpratmak amacıyla yayılması.

Bir görüşün kabul edilmesinin kolektif bir saplantı hâline gelmesi.

Açıklama:

Dezenformasyonun dört belirtisi bulunmaktadır (Volkoff, 1999). Bunlar sırasıya; (1) Herkesin aynı şeyi söylemesi, (2) Sorunun bir yönüyle ilgili enformasyon bombardımanı söz konusuyken diğer yönleriyle ilgili hemen hemen hiç enformasyon sahibi olunamaması durumu, (3) Bir tarafın yaptığı her şeyin iyi, diğer tarafın yaptığı her şeyin kötü olması, (4) Bir görüşün kabul edilmesinin kolektif bir saplantı hâline gelmesi. Bu dört olgunun gözlemlendiği durumlarda bir dezenformasyonun olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdaklerden hangisi bilgi okuryazarı olan bir bireyin özelliklerinden birisi değildir?

Bilgiye erişmede etkin ve yeterlidirler.

Bilgiyi eleştirel bir biçimde değerlendirebilirler.

Bilgiyi doğru ve yaratıcı bir şekilde kullanabilirler.

Bakış açısı ve düşünce arasındaki farkı bilirler.

Doğru olmayan ve yanıltıcı bilgiyi farkedemezler.

Açıklama:

Bilgi okuryazarı olan bireyler, bilgiye erişmede etkin ve yeterlidirler. Bilgiyi eleştirel bir şekilde değerlendirebilirler, doğru ve yaratıcı bir şekilde kullanabilirler. Gerçek bilgiyi, bakış açısı ve düşünce arasındaki farkları bilirler; doğru olmayan ve yanıltıcı bilgiyi fark ederler; sorun ve sorular için uygun olan bilgiyi seçebilirler.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Bilgi okuryazarı öğrenci yeni ve öncelikli bilgiyi belirli bir ürün veya performansın planlanması ve ortaya çıkartılmasında kullanır.
Bilgi okuryazarı öğrenci, ürün veya performans geliştirme sürecini gözden geçirir.
Bilgi okuryazarı olan öğrenci ürününü veya performansını başkalarına iletir.

Yukarıda verilen bilgiler bilgi okuryazarlığına ait hangi standarda ait performans göstergeleridir?

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilgiye etkin ve etkili olarak erişir.

Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirir ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler.

Bireysel veya bir grubun üyesi olarak özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanırlar.

Bilginin önündeki yasal, ekonomik ve sosyal sorunlarını bilir ve bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanır.

Açıklama:

Standart 4: Bireysel veya bir grubun üyesi olarak özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanırlar. Sözü edilen bu standardın da üç adet performans göstergesi vardır.
Birincisi; bilgi okuryazarı öğrenci yeni ve öncelikli bilgiyi belirli bir ürün veya performansın planlanması ve ortaya çıkartılmasında kullanır.
İkincisi; bilgi okuryazarı öğrenci, ürün veya performans geliştirme sürecini gözden geçirir.
Üçüncüsü; bilgi okuryazarı olan öğrenci ürününü veya performansını başkalarına iletir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıda verilen kısa açıklama ve ona verilen örneklerden hangisi " Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler." standardına ait bir performans göstergesini açıklamaktadır?

Çeşitli biçimlerdeki potansiyel kaynakların değerini ve farklarını tanımlar (örneğin, çoklu ortam, veri tabanı, İnternet sitesi, veri grupları, işitsel/ görsel materyaller, kitaplar).

Uygun araştırma yöntemlerini tanımlar (ör. laboratuvar deneyi, simülasyon, saha çalışması).

Kütüphanedeki bilgi kaynaklarına erişebilmek için veya belli araştırma sitelerinden faydalanabilmek için farklı sınıflandırma şemalarını ve diğer sistemleri (örneğin, arama numara sistemleri veya indeksleri) kullanır.

Farklı olgu ve fikirler arasındaki etkileşimi görebilmek için, uygun teknolojileri (örneğin elektronik tablolar, veri tabanları, çoklu medya ve görsel- işitsel araçlar) ve bilgisayarı kullanır.

İçeriği, ürünün veya performansın amaçlarını ve şeklini destekleyecek şekilde düzenler (Örneğin; taslaklar, özetler, diyagramlar).

Açıklama:

Çeşitli biçimlerdeki potansiyel kaynakların değerini ve farklarını tanımlar (örneğin, çoklu ortam, veri tabanı, İnternet sitesi, veri grupları, işitsel/ görsel materyaller, kitaplar) olarak verilen örnek "Standart 1: Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler." standardının iki numaralı performans göstergesine ait bir örnektir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi webde eriştiğimiz bir bilgiyi değerlendirmek içi kullanılan ölçütlerden doğruluk ile ilgilidir?

Web sayfası ile herhangi bir şekilde bağlantısı olanların kendi alanlarında uzman olması.

Sitedeki söylem ve içeriklerin ön yargı ve çelişki içermemesi.

Yansız olması, konuyu tüm yönleri ile ele almasıdır.

Bilginin diğer kaynaklardan da doğrulanabilmesi.

Bilginin yeni olması.

Açıklama:

Eriştiğimiz bilgiyi değerlendirmek için üç ana ölçüt bulunmaktadır: Güvenilirlik, doğruluk ve güncellik.
Güvenirlik, bilgiye ulaştığınız sitenin menşei, diğer bir ifadeyle bilgiyi kimin yayımladığı ile ilgilidir.
Güvenirliğini belirleyen temel unsurlar;

Yazar, geliştirici, tasarımcı, editör gibi web sayfası ile herhangi bir şekilde bağlantısı olanların kendi alanlarında uzmanlığı ve itibarının yüksek olması,
Sitedeki söylem ve içeriklerin ön yargı ve çelişki içermemesi,
Yansız olması, konuyu tüm yönleri ile ele almasıdır.

Doğruluk, bilginin diğer kaynaklardan da doğrulanabilmesidir. Güncellik ise bilginin yeni olmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

"Bu lisansa sahip eseri kopyalayabilirsiniz, üzerinde değişiklik yapıp yenisini üretebilirsiniz, ticari amaçla kullanabilirsiniz. Sağlanması gereken tek şart, eserin tüm kopyalarında eserin ilk sahibinin belirtilmesidir." şeklinde açıklanan açık lisans türünün kısaltılmış lisans adı aşağıdakilerden hangisidir?

by-nd

by-sa

by-nc

by-nc-sa

Açıklama:

Açık Lisans Türlerinin belirtildiği Tablo 6.2' de verildiği gibi bu lisans türüne ait kısaltılmış lisans adı "by" dır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Soyutlama (Abstraktlama) Bilgi Süreci Akışı Süreci düzeylerinden organizasyon düzeyi ile ilgilidir?

Sonuç çıkarma

Tümevarım

Tümdengelim

Muhakeme etme

Veri öğelerini sıraya koyma

Açıklama:

Günümüzde veri, enformasyon ve bilgi kavramları birbirinden farklı olmakla birlikte sıklıkla
karıştırılarak birbirinin yerine kullanılan kavramlardır. Bilgi hiyerarşisi, Şekil 6.1’de sunulduğu
üzere gözlem, organizasyon, anlama ve uygulama
olmak üzere dört aşamadan oluşur ( akt. Sağsan,
2002). Gözlem aşaması, uygun işlem yapmak için
gerekli doneleri toplama, etiketleme ve ölçümlerin
yapılmasını içerir. Gözlem aşamasının sonunda
“veri” elde edilir. Veri ve enformasyon, çeşitli aşamalardan geçerek bilgiye dönüşür. Veri ham, dağınık veya düzenlenmiş sayı, kelime, grafik, görsel ya
da sembollerdir. Kendi başına bir anlam ifade etmemektedir. Organizasyon aşaması, düzeltme, düzenleme, veri ögelerini sıraya koyma, süzme, sınıflama, indeksleme ve depolamayı içerir. Ölçüm ve gözlem yolu ile toplanan veriler işlenerek organize edilir. Enformasyon,
organize edilen verilerin bir bağlam çerçevesinde
anlam kazanmış hâlidir. Anlama aşamasında bilgi
üretilir. Bilgi, enformasyonun çeşitli sentezleme
modelleri ile anlaşılır hâle getirilmesi, insanın deneyimleri ile birleşerek öngörü ve kestirimlerin yapılmasıdır. Son aşama olan uygulama aşamasında
ise fikir oluşturulur (wisdom), arzulanan bir hedefe
veya nihai duruma ulaşmak için plan kapsamında
bilgi uygulamaya konulur.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Gerçek bir bilginin eksik, yanlış yada yanlı bir şekilde iletilmesidir.
Herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir.

Yukarıdaki tanımlar sırasıyla aşağıdakilerden hangisine aittir?

Misenformasyon-Dezenformasyon

Dezenformasyon-Misenformasyon

Enformasyon-Bilgi Okuryazarlığı

Bilgi Okuryazarlığı-Enformasyon

Dezenformasyon-Enformasyon

Açıklama:

Misenformasyon, gerçek bir bilginin eksik, yanlış ya
da yanlı bir şekilde iletilmesidir. Bilginin tümünü vermeyerek yanlış yönlendirmedir. Kasıtlı veya kasıtsız, bilinçli
veya bilinçsiz olabilir. Bilgilerin yayılmasını, paylaşılmasını
sağlayan İnternet, aynı zamanda misenformasyonun yayılmasında da en önemli kaynaklardan biri hâline gelmiştir.
Özellikle bireylerin sosyal ağlarda bilgiyi doğruluğunu
kontrol etmeden paylaşması, misenformasyonun hızla yayılmasında büyük rol oynamaktadır.
Dezenformasyon, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri
veya kurumları yanlış bilgilendirmedir. Amacı belirli bir kitleyi gerçekler hakkında yanıltmak, kamuoyunu
manipüle etmektir. Bazen kitle, bilginin kaynağı hakkında bilgilendirilir, bazen de bilgi kaynağı hakkında
ya kimlik tanımlaması yapılmaz ya da yanlış kaynak sunulur.

Doğru Cevap: A

Soru 43

"Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler."
Yukarıda yer alan bilgi okuryazarlığı standardının performans göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgi okuryazarı öğrenci, gerekli bilgiye erişmek için en uygun araştırma yöntemlerini veya bilgi erişim sistemlerini seçer.

Bilgi okuryazarı öğrenci, etkili tasarlanmış arama stratejileri kurar ve uygular.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi gereksinimini tanımlar ve ifade eder.

Bilgi okuryazarı öğrenci çeşitli yöntemleri kullanarak çevrimiçi veya şahsen bilgi alır.

Bilgi okuryazarı öğrenci gerekirse arama stratejisini yeniler ve geliştirir.

Açıklama:

Standart 1: Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler. Bu standardın 4 tane performans göstergesi vardır.
İlki; bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi gereksinimini tanımlar ve ifade eder.
İkincisi; bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi için potansiyel kaynakların farklı çeşitlerini ve biçimlerini tanımlar.
Üçüncüsü; bilgi okuryazarı olan öğrenci gerekli bilgiyi edinmenin maliyetini ve faydalarını düşünür.
Dördüncüsü; bilgi okuryazarı olan öğrenci gerekli bilginin doğasını ve sınırlarını tekrar değerlendirir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

"Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilgiye etkin ve etkili olarak erişir."
Yukarıda yer alan bilgi okuryazarlığı standardının performans göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgi okuryazarı birey elde ettiği bilgiden çıkardığı temel düşünceleri özetleyebilir.

Bilgi okuryazarı öğrenci hem bilgiyi kaynağını değerlendirmek için kullandığı ilk ölçütleri ifade eder hem de bu ölçütleri uygular.

Bilgi okuryazarı öğrenci yeni kavramlar oluşturmak için ana düşünceleri sentezler.

Bilgi okuryazarı öğrenci; bilgiyi özetler, kayıtlar ve yönetir. İhtiyaç duyulan bilgiyi kaynağından çıkarmak için en uygun olan yöntemi, çeşitli yöntemler arasından seçer.

Bilgi okuryazarı öğrenci bilginin katma değerini, çelişkilerini veya diğer benzersiz özelliklerini belirlemek için yeni bilgileri önceki bilgi ile karşılaştırır.

Açıklama:

Standart 2: Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilgiye etkin ve etkili olarak erişir. Belirtilen bu standardın beş adet performans göstergesi vardır:
İlki; bilgi okuryazarı öğrenci, gerekli bilgiye erişmek için en uygun araştırma yöntemlerini veya bilgi erişim sistemlerini seçer.
İkincisi; bilgi okuryazarı öğrenci, etkili tasarlanmış arama stratejileri kurar ve uygular.
Üçüncüsü, bilgi okuryazarı öğrenci çeşitli yöntemleri kullanarak çevrimiçi veya şahsen bilgi alır.
Dördüncüsü, bilgi okuryazarı öğrenci gerekirse arama stratejisini yeniler ve geliştirir.
Beşincisi; bilgi okuryazarı öğrenci; bilgiyi özetler, kayıtlar ve yönetir. İhtiyaç duyulan bilgiyi kaynağından çıkarmak için en uygun olan yöntemi, çeşitli yöntemler arasından seçer (Ör. Kopyalama, tarama, fotokopi …).

Doğru Cevap: D

Soru 45

Yazar, geliştirici, tasarımcı, editör gibi web sayfası ile herhangi bir şekilde bağlantısı olanların kendi
alanlarında uzmanlığı ve itibarının yüksek olması
Sitedeki söylem ve içeriklerin ön yargı ve çelişki içermemesi
Yansız olması, konuyu tüm yönleri ile ele alması
Sitenin görselinin açık ve anlaşılır olması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri web ortamında bilgiye ulaşma esnasında güvenirliği belirleyen temel unsurlardandır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Güvenirlik, bilgiye ulaştığınız sitenin menşei, diğer bir ifadeyle bilgiyi kimin yayımladığı ile ilgilidir.
Güvenirliğini belirleyen temel unsurlar;
1. Yazar, geliştirici, tasarımcı, editör gibi web sayfası ile herhangi bir şekilde bağlantısı olanların kendi
alanlarında uzmanlığı ve itibarının yüksek olması,
2. Sitedeki söylem ve içeriklerin ön yargı ve çelişki içermemesi,
3. Yansız olması, konuyu tüm yönleri ile ele almasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Eriştiğiniz bir web sayfasının güvenirliğini değerlendirirken sorulacak sorulardan biri değildir?

Bu web sitesi kime ait?

Sitenin en son ne zaman güncellendiği açıkça belirtilmiş mi?

Site güncel mi?

Sitedeki veriler ne kadar doğru?

Sitede kurucuya ait bir görsel var mı?

Açıklama:

Eriştiğiniz bir web sayfasının güvenirliğini değerlendirirken aşağıdaki altı soru mutlaka cevaplanmalıdır:
Bu web sitesi kime ait?
Sitenin en son ne zaman güncellendiği açıkça belirtilmiş mi?
Site güncel mi?
Sitedeki veriler ne kadar doğru?
Site makul olmayan ölçüde ön yargılı mı?
Site, kullanıcıyı yanıltmaya çalışıyor mu?

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi bilgi paylaşımının başlıca araçlarından biri değildir?

Yayınlar

Resmî sosyal iletişim ağları

Yedekleme

Takım çalışması

Gayriresmî sosyal iletişim ağları

Açıklama:

Bilgi paylaşımının başlıca araç ve yolları; yayınlar, resmî sosyal iletişim ağları, gayriresmî sosyal iletişim ağları,
takım çalışması, uygulama toplulukları, örgütsel
öğrenme, dedikodu, e_posta, mobil ağlar, telekonferans, video konferans şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

"Kâr amacı gütmeyen, telif hakları alanında esneklik ve paylaşımı yaygınlaştırmak amacıyla kurulmuş bir düşünce hareketi ve organizasyonudur."
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

AA (Anadolu Ajansı)

İHH (İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı)

Kızılay

Green Peace

CC (Creative Commons)

Açıklama:

Creative Commons (kısaca CC) kâr amacı gütmeyen, telif hakları alanında esneklik ve paylaşımı yaygınlaştırmak amacıyla kurulmuş bir düşünce hareketi ve organizasyonudur. Creative Commons amacına ulaşmak için sanatçılara ve genel olarak tüm eser sahiplerine, yasanın kendilerine tanıdığı kimi hakları kamuyla
paylaşabilmelerine imkân verecek, özel olarak hazırlanmış telif lisansı sözleşmeleri önermektedir. 21. yüzyıla
kadar telif haklarında alışılagelmiş “tüm hakları saklıdır” yerine, “bazı hakları saklıdır” sloganını benimsemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi "by-nd" kısa adına sahip olan açık lisans türünün şartlarından biridir?

Özgün hâli korunacak

Ticari kullanılamayacak

İlk lisans modeli korunacak

Bu lisansa sahip eser kopyalanabilecek

Bu lisansa sahip eserin üzerinde değişiklik yapılıp yenisi üretebilecek

Açıklama:

"by-nd" kısa adına sahip olan açık lisans türünün 2 adet şartı bulunmaktadır:
• Eserin ilk sahibi belirtilecek
• Özgün hâli korunacak

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi örtülü bilgi ile ilgili bir örnek değildir?

Bireylerin deneyimleri

Bireylerin fikirleri

Bireylerin değerleri

Bireylerin duyguları

Bilimsel formüller

Açıklama:

Bilgi kaynağına veya niteliğine göre değişik şekillerde elde edilir ve sunulur. Kaynağına göre bilgi
örtülü ve açık olarak ikiye ayrılır (Kulaklı, 2005).
Örtülü bilgi, insan zihninde yer alan ve diğerleri
tarafından ulaşılamayan bilgidir. Bireylerin deneyimleri, fikirleri, değerleri, duyguları ve sezgileri
örnek olarak verilebilir. Açık bilgi ise belirli bir yerde saklanan diğer insanların kullanımına hazır, dokümante edilebilen, arşivlenen belirli bir formattaki bilgidir; bilimsel formüller, metin, grafik, resim,
tablo vs. örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Kaynağına göre bilgi ikiye ayrılmaktadır.
Buna göre, insan zihninde yer alan ve diğerleri tarafından ulaşılamayan bilgi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

Örtülü bilgi

Açık bilgi

Doğru bilgi

Eksik bilgi

Yanlış bilgi

Açıklama:

Bilgi kaynağına veya niteliğine göre değişik şekillerde elde edilir ve sunulur. Kaynağına göre bilgi örtülü ve açık olarak ikiye ayrılır. Örtülü bilgi, insan zihninde yer alan ve diğerleri tarafından ulaşılamayan bilgidir. Bireylerin deneyimleri, fikirleri, değerleri, duyguları ve sezgileri örnek olarak verilebilir. Açık bilgi ise belirli bir yerde saklanan diğer insanların kullanımına hazır, dokümante edilebilen, arşivlenen belirli bir formattaki bilgidir; bilimsel formüller, metin, grafik, resim, tablo vs. örnek olarak verilebilir.
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Kaynağına göre bilgi ikiye ayrılmaktadır.
Buna göre, bilimsel formüller, metin, grafik, resim, tablo vs. şeklinde örneklenebilecek olan, diğer insanların kullanımına hazır, dökümante edilebilen, arşivlenen belirli bir formattaki bilgi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

Açık bilgi

Eksik bilgi

Örtülü bilgi

Yanlış bilgi

Gerçek bilgi

Açıklama:

Bilgi kaynağına veya niteliğine göre değişik şekillerde elde edilir ve sunulur. Kaynağına göre bilgi örtülü ve açık olarak ikiye ayrılır. Örtülü bilgi, insan zihninde yer alan ve diğerleri tarafından ulaşılamayan bilgidir. Bireylerin deneyimleri, fikirleri, değerleri, duyguları ve sezgileri örnek olarak verilebilir. Açık bilgi ise belirli bir yerde saklanan diğer insanların kullanımına hazır, dokümante edilebilen, arşivlenen belirli bir formattaki bilgidir; bilimsel formüller, metin, grafik, resim, tablo vs. örnek olarak verilebilir.
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

.......... ; tabiatta var olan nesneleri yaşamda kullanım değeri olan araç ve gereçlere dönüştürmede kullanılan bilgidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki kavramlardan hangisi doğru şekilde tamamlar?

Örtülü bilgi

Teknik bilgi

Gündelik bilgi

Açık bilgi

Bilimsel bilgi

Açıklama:

Niteliğine göre bilgi çeşitleri gündelik bilgi, teknik bilgi, sanat bilgisi, dinî bilgi ve bilimsel bilgi olarak özetlenebilir.
Teknik bilgi; tabiatta var olan nesneleri yaşamda kullanım değeri olan araç ve gereçlere dönüştürmede kullanılan bilgidir.
Gündelik bilgi; gündelik yaşamdaki ihtiyaçların kısa ve pratik yoldan karşılanmasına yönelik bilgidir. Havanın bulutlu olmasından yağmur yağacağı tahmininde bulunulması böyle bir bilgidir.
Bilimsel bilgi; insanın çevresinde olup bitenleri anlamak, bilmek ve açıklamak amacıyla içinde yaşadığı dünya hakkında sistematik yöntem kullanarak elde ettiği objektif bilgileridir.
Kaynağına göre ise bilgi, örtülü ve açık olmak üzere ikiye ayrılır. Örtülü bilgi, insan zihninde yer alan ve diğerleri tarafından ulaşılamayan bilgidir. Bireylerin deneyimleri, fikirleri, değerleri, duyguları ve sezgileri örnek olarak verilebilir.
Açık bilgi ise belirli bir yerde saklanan diğer insanların kullanımına hazır, dokümante edilebilen, arşivlenen belirli bir formattaki bilgidir; bilimsel formüller, metin, grafik, resim, tablo vs. örnek olarak verilebilir.
Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

...........; insanın çevresinde olup bitenleri anlamak, bilmek ve açıklamak amacıyla içinde yaşadığı dünya hakkında sistematik yöntem kullanarak elde ettiği objektif bilgileridir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki kavramlardan hangisi doğru şekilde tamamlar?

Teknik bilgi

Dinî bilgi

Örtülü bilgi

Bilimsel bilgi

Açık bilgi

Açıklama:

Niteliğine göre bilgi çeşitleri gündelik bilgi, teknik bilgi, sanat bilgisi, dinî bilgi ve bilimsel bilgi olarak özetlenebilir.
Bilimsel bilgi; insanın çevresinde olup bitenleri anlamak, bilmek ve açıklamak amacıyla içinde yaşadığı dünya hakkında sistematik yöntem kullanarak elde ettiği objektif bilgileridir.
Dinî bilgi; mutlak varlığa ve onun mutlak vahiy ile bildirdiklerine dayanan bilgidir. Evrenin yaratılışı, insanların nereden gelip nereye gittiği ile ilgili konuları ele
alır.
Teknik bilgi; tabiatta var olan nesneleri yaşamda kullanım değeri olan araç ve gereçlere dönüştürmede kullanılan bilgidir.
Kaynağına göre ise bilgi, örtülü ve açık olmak üzere ikiye ayrılır. Örtülü bilgi, insan zihninde yer alan ve diğerleri tarafından ulaşılamayan bilgidir. Bireylerin deneyimleri, fikirleri, değerleri, duyguları ve sezgileri örnek olarak verilebilir.
Açık bilgi ise belirli bir yerde saklanan diğer insanların kullanımına hazır, dokümante edilebilen, arşivlenen belirli bir formattaki bilgidir; bilimsel formüller, metin, grafik, resim, tablo vs. örnek olarak verilebilir.
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

I. Evrensel
II. Öznel
III. Akla dayalı
IV. Genelleyici
Yukarıda verilen niteliklerden hangisi bilimsel bilgiyi açıklarken kullanılamaz?

I ve II

Yalnız II

II ve III

Yalnız III

Yalnız IV

Açıklama:

Bilimsel bilgi; insanın çevresinde olup bitenleri anlamak, bilmek ve açıklamak amacıyla içinde yaşadığı dünya hakkında sistematik yöntem kullanarak elde ettiği objektif bilgileridir. Bilimsel bilgi; genelleyici, evrensel, akla dayalı, nesnel, kesindir. Tekrarlanabilir ve birikimli olarak ilerler.
Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Belirli bir kitleyi gerçekler hakkında yanıltmak ve/ya kamuoyunu manipüle etmek amacıyla, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmek, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

Misenformasyon

Veri

Enformasyon

Örtülü bilgi

Dezenformasyon

Açıklama:

Misenformasyon, gerçek bir bilginin eksik, yanlış ya da yanlı bir şekilde iletilmesidir. Bilginin tümünü vermeyerek yanlış yönlendirmedir. Kasıtlı veya kasıtsız, bilinçli veya bilinçsiz olabilir. Bilgilerin yayılmasını, paylaşılmasını sağlayan İnternet, aynı zamanda misenformasyonun yayılmasında da en önemli kaynaklardan biri hâline gelmiştir, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir. Amacı belirli bir kitleyi gerçekler hakkında yanıltmak, kamuoyunu manipüle etmektir.
Dezenformasyon ise, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir. Amacı belirli bir kitleyi gerçekler hakkında yanıltmak, kamuoyunu
manipüle etmektir.
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Amerikan Kütüphaneler Birliği tarafından, “bilgi gereksiniminin fark edilmesi, bu bilginin elde edilmesi, değerlendirilmesi ve etkin bir biçimde kullanılması için bireylerin sahip olması gereken beceriler bütünü” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgi okuryazarlığı

Okuryazarlık

Açık dezenformasyon

Dijital uçurum

Örtük dezenformasyon

Açıklama:

Dezenformasyon, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir. Bilgi kaynağının verildiği durumlara açık dezenformasyon, verilmediği ya da yanlış verildiği durumlara ise örtük dezenformasyon denir.
Bilgi okuryazarlığı kavramı ise, “bilgi gereksiniminin fark edilmesi, bu bilginin elde edilmesi, değerlendirilmesi ve etkin bir biçimde kullanılması için bireylerin sahip olması gereken beceriler bütünü” şeklinde ifade edilir.
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

I. Bilginin diğer kaynaklardan doğrulanabilmesi
II. Sitedeki söylem ve içeriklerin ön yargı ve çelişki içermemesi
III. Bilginin yansız olması, konuyu tüm yönleri ile ele alması
IV. Bilginin yeni olması
İnternet’ten erişilen bilginin ne kadar güvenilir ve güncel olduğu çok önemlidir. Bu sebeple, erişilen bilgiyi değerlendirmek için kullanılan üç ana ölçüt güvenilirlik, doğruluk ve güncelliktir.
Buna göre, yukarıdakilerden hangisi/hangileri internetten ulaşılan bilginin güvenilirliğini belirleyen temel unsurlardandır?

I ve II

I ve IV

Yalnız II

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Güvenirlik, bilgiye ulaştığınız sitenin menşei, diğer bir ifadeyle bilgiyi kimin yayımladığı ile ilgilidir.
Güvenirliğini belirleyen temel unsurlar;
1. Yazar, geliştirici, tasarımcı, editör gibi web sayfası ile herhangi bir şekilde bağlantısı olanların kendi
alanlarında uzmanlığı ve itibarının yüksek olması,
2. Sitedeki söylem ve içeriklerin ön yargı ve çelişki içermemesi,
3. Yansız olması, konuyu tüm yönleri ile ele almasıdır.
Buna karşın, bilginin diğer kaynaklardan doğrulanabilmesi doğruluk ölçütü ile; bilginin yeni olması ise güncellik ölçütü ile ilgilidir.
Dolayısıyla, doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

I. Eserin ilk sahibinin belirtilmesi
II. Eserin hiçbir kopyası ya da eserden üretilmiş yeni eserlerin hiçbirisinin ticari ortamda kullanılmaması
III. Esere dokunulmaması ve özgünlüğünün korunması
IV. Eserin tüm kopyalarında ya da eserden üretilmiş yeni eserlerde de aynı lisansın kullanılmaya devam edilmesi
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri "by-nc-nd" kısa adına sahip olan bir lisans türüne göre sağlanması gereken şartlardan değildir?

I ve II

II ve III

Yalnız III

III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

"by-nc-nd" lisansına sahip bir eser için sağlanması gereken üç şart vardır: İlki, eserin tüm kopyalarında eserin ilk sahibinin belirtilmesi; ikincisi, eserin hiçbir kopyası ya da eserden üretilmiş yeni eserlerin hiçbirisinin ticari ortamda kullanılmaması; üçüncüsü ise, esere dokunulmaması ve özgünlüğünün
korunmasıdır.
Eserin tüm kopyalarında ya da eserden üretilmiş yeni eserlerde de aynı lisansın kullanılmaya devam edilmesi şartı ise; "by-nc-sa" lisansına sahip eserler için aranır.
Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Dezenformasyon, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir. Bilgi kaynağının verilmediği ya da yanlış verildiği durumlara ................... denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki kavramlardan hangisi doğru şekilde tamamlar?

Örtük dezenformasyon

Misenformasyon

Açık dezenformasyon

Açık bilgi

Örtülü bilgi

Açıklama:

Kaynağına göre bilgi, örtülü ve açık olmak üzere ikiye ayrılır. Örtülü bilgi, insan zihninde yer alan ve diğerleri tarafından ulaşılamayan bilgidir. Bireylerin deneyimleri, fikirleri, değerleri, duyguları ve sezgileri örnek olarak verilebilir. Açık bilgi ise belirli bir yerde saklanan diğer insanların kullanımına hazır, dokümante edilebilen, arşivlenen belirli bir formattaki bilgidir; bilimsel formüller, metin, grafik, resim, tablo vs. örnek olarak verilebilir.
Misenformasyon, gerçek bir bilginin eksik, yanlış ya da yanlı bir şekilde iletilmesidir.
Dezenformasyon ise, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir. Bazen kitle, bilginin kaynağı hakkında bilgilendirilir, bazen de bilgi kaynağı hakkında ya kimlik tanımlaması yapılmaz ya da yanlış kaynak sunulur. Bilgi kaynağının verildiği durumlara açık dezenformasyon, verilmediği ya da yanlış verildiği durumlara ise örtük dezenformasyon denir.
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi "bilgi hiyerarşisi"ni oluşturan dört aşamadan biri değildir?

Gözlem

Organizasyon

Anlama

Uygulama

Dönüt

Açıklama:

Bilgi hiyerarşisi, Şekil 6.1’de sunulduğu üzere gözlem, organizasyon, anlama ve uygulama olmak üzere dört aşamadan oluşur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi örtülü bilgi olarak nitelendirilebilir?

Metin

Grafik

Fikir

Resim

Tablo

Açıklama:

Örtülü bilgi, insan zihninde yer alan ve diğerleri tarafından ulaşılamayan bilgidir. Bireylerin deneyimleri, fikirleri, değerleri, duyguları ve sezgileri örnek olarak verilebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi açık bilgi çeşitlerinden birisi olabilir?

Resim

Fikir

Deneyim

Duygu

Sezgi

Açıklama:

Açık bilgi ise belirli bir yerde saklanan diğer insanların kullanımına hazır, dokümante edilebilen, arşivlenen belirli bir formattaki bilgidir; bilimsel formüller, metin, grafik, resim, tablo vs. örnek olarak verilebilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

"..., tabiatta var olan nesneleri yaşamda kullanım değeri olan araç ve gereçlere dönüştürmede kullanılan bilgidir. "
Üstteki paragrafta boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelir?

gündelik bilgi

teknik bilgi

sanat bilgisi

dinî bilgi

bilimsel bilgi

Açıklama:

Teknik bilgi; tabiatta var olan nesneleri yaşamda kullanım değeri olan araç ve gereçlere dönüştürmede kullanılan bilgidir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

"..., insanın çevresindeki olaylar ya da nesneler karşısındaki duygularını değişik biçimlerde ifade edilmesi ile ortaya çıkan bilgidir."
Üstteki paragrafta boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelir?

teknik bilgi

sanat bilgisi

dini bilgi

bilimsel bilgi

gündelik bilgi

Açıklama:

Sanat bilgisi; insanın çevresindeki olaylar ya da nesneler karşısındaki duygularını değişik biçimlerde ifade edilmesi ile ortaya çıkan bilgidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

"..., herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir."
Üstteki paragrafta boş bırakılan alana aşağıdaki şıklardan hangisi gelir?

İnternet

Modenizasyon

Dezenformasyon

Fotomontaj

Bilgi kirliliği

Açıklama:

Dezenformasyon, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi dezenformasyonun dört belirtisinden biri değildir?

Herkesin aynı şeyi söylemesi

Sorunun bir yönüyle ilgili enformasyon bombardımanı söz konusuyken diğer yönleriyle ilgili hemen hemen hiç enformasyon sahibi olunamaması durumu

Bir tarafın yaptığı her şeyin iyi, diğer tarafın yaptığı her şeyin kötü olması

Haberin alındığı kaynağın verilmesi

Bir görüşün kabul edilmesinin kolektif bir saplantı hâline gelmesi.

Açıklama:

Dezenformasyonun dört belirtisi bulunmaktadır (Volkoﬀ, 1999). Bunlar sırasıya; (1) Herkesin aynı şeyi söylemesi, (2) Sorunun bir yönüyle ilgili enformasyon bombardımanı söz konusuyken diğer yönleriyle ilgili hemen hemen hiç enformasyon sahibi olunamaması durumu, (3) Bir tarafın yaptığı her şeyin iyi, diğer tarafın yaptığı her şeyin kötü olması, (4) Bir görüşün kabul edilmesinin kolektif bir saplantı hâline gelmesi. Bu dört olgunun gözlemlendiği durumlarda bir dezenformasyonun olduğu söylenebilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

"..., bilgi gereksiniminin fark edilmesi, bu bilginin elde edilmesi, değerlendirilmesi ve etkin bir biçimde kullanılması için bireylerin sahip olması gereken beceriler bütünü” olarak tanımlanmıştır."
Yukarıda boş bırakılan alana aşağıdaki şıklardan hangisi gelir?

Teknoloji okur-yazarlığı

Bilgi okur-yazarlığı

İnternet okur-yazarlığı

Medya okur-yazarlığı

Edebiyat okur-yazarlığı

Açıklama:

“bilgi okuryazarlığı” kavramı ALA (Amerikan Kütüphaneler Birliği) tarafından “bilgi gereksiniminin fark edilmesi, bu bilginin elde edilmesi, değerlendirilmesi ve etkin bir biçimde kullanılması için bireylerin sahip olması gereken beceriler bütünü” olarak tanımlanmıştır (ALA, 1989). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

“Geleceğin cahilleri okuma yazma bilmeyenler değil, bilgiye nasıl erişileceğini bilmeyenler olacaktır” sözü kime aittir?

Alvin Toffler

Albert Einstein

Albert Camus

Tim Burton

Robert Deniro

Açıklama:

“Geleceğin cahilleri okuma yazma bilmeyenler değil, bilgiye nasıl erişileceğini bilmeyenler olacaktır”. Alvin Toffler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Erişilen bir internet sitesinin güvenirliliğini değerlendirirken aşağıdaki unsurlardan hangisi dikkate alınmamalıdır?

Bu web sitesi kime ait?

Site güncel mi?

Sitedeki verilen ne kadar doğru?

Site devlet destekli mi?

Site makul olmayan ölçüde ön yargılı mı?

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Uygun işlem yapmak için gerekli doneleri toplama, etiketleme ve ölçümlerin yapılmasını içeren gözlem aşamasının sonunda ne elde edilir?

Veri

Enformasyon

Bilgi

İletişim

Fikir

Açıklama:

VERİ, ENFORMASYON VE BİLGİ
Günümüzde veri, enformasyon ve bilgi kavramları birbirinden farklı olmakla birlikte sıklıkla
karıştırılarak birbirinin yerine kullanılan kavramlardır. Bilgi hiyerarşisi, Şekil 6.1’de sunulduğu
üzere gözlem, organizasyon, anlama ve uygulama
olmak üzere dört aşamadan oluşur ( akt. Sağsan,
2002). Gözlem aşaması, uygun işlem yapmak için
gerekli doneleri toplama, etiketleme ve ölçümlerin
yapılmasını içerir. Gözlem aşamasının sonunda
“veri” elde edilir. Veri ve enformasyon, çeşitli aşamalardan geçerek bilgiye dönüşür. Veri ham, dağınık veya düzenlenmiş sayı, kelime, grafik, görsel ya
da sembollerdir. Kendi başına bir anlam ifade etmemektedir. Organizasyon aşaması, düzeltme, düzenleme, veri ögelerini sıraya koyma, süzme, sınıflama, indeksleme ve depolamayı içerir. Şekil 6.1’de
gösterildiği üzere ölçüm ve gözlem yolu ile toplanan veriler işlenerek organize edilir. Enformasyon,
organize edilen verilerin bir bağlam çerçevesinde
anlam kazanmış hâlidir. Anlama aşamasında bilgi
üretilir. Bilgi, enformasyonun çeşitli sentezleme
modelleri ile anlaşılır hâle getirilmesi, insanın deneyimleri ile birleşerek öngörü ve kestirimlerin yapılmasıdır. Son aşama olan uygulama aşamasında
ise fikir oluşturulur (wisdom), arzulanan bir hedefe
veya nihai duruma ulaşmak için plan kapsamında
bilgi uygulamaya konulur.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Elde edilen bilginin uygulaması, tüm bu planların gerçekleşmesi ve şirketin başarıya ulaşması ne olarak nitelendirilmektedir?

Bilgi edinme

Fikir oluşturma

Enformasyon akışı

İletişim kurma

Veri

Açıklama:

VERİ, ENFORMASYON VE BİLGİ
Bir şirket için pazar ölçümleri ve ekonomik ölçümleri, veridir. Bunların düzenlenip analiz edilerek ilişkilendirilmiş hâli
enformasyondur. Verilerin analizinden
pazarın ekonomik davranış modellerinin anlaşılır hâle getirilmesi ise bilgidir.
Ekonomi, pazar, rekabetçilik ve stratejik
planlar uygulamaya yönelik olarak yapılan
hazırlıklar bilgi sayılmaktadır. Elde edilen
bilginin uygulaması, tüm bu planların
gerçekleşmesi ve şirketin başarıya ulaşması
ise fikir oluşturma (wisdom) olarak nitelendirilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

I) Sonuç çıkarma
II) Muhakame etme
III) Liderlik
IV) Tümevarım
Yukarıdakilerden hangileri bilgi hiyerarşisi içinde bilgi ile ilgili özelliklerdir?

I ve III

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Şekil 6.1'e bakılması gerekir.
Bilgi, enformasyonun çeşitli sentezleme modelleri ile anlaşılır hâle getirilmesi, insanın deneyimleri ile birleşerek öngörü ve kestirimlerin yapılmasıdır

Doğru Cevap: D

Soru 74

“Geleceğin cahilleri okuma yazma bilmeyenler değil, bilgiye nasıl erişileceğini bilmeyenler olacaktır” sözü kime aittir?

Bill Gates

Amerikan Kütüphaneler Birliği

Steeve Jobs

Alvin Toffler

ALA

Açıklama:

BİLGİ OKURYAZARLIĞI
Bilgi okuryazarlığı kavramı; bireylerin sorun
çözerken veya karar verirken eleştirel düşünerek ve
teknolojiden faydalanarak bilgi ve bilgi kaynaklarını etkin bir biçimde kullanma becerilerine odaklanmaktadır. Bilgi okuryazarı olan bireyler, bilgiye
erişmede etkin ve yeterlidirler. Bilgiyi eleştirel bir
şekilde değerlendirebilirler, doğru ve yaratıcı bir şekilde kullanabilirler. Gerçek bilgiyi, bakış açısı ve
düşünce arasındaki farkları bilirler; doğru olmayan
ve yanıltıcı bilgiyi fark ederler; sorun ve sorular için
uygun olan bilgiyi seçebilirler. “Geleceğin cahilleri okuma yazma bilmeyenler değil, bilgiye nasıl erişileceğini bilmeyenler olacaktır”. Alvin Toffler

Doğru Cevap: D

Soru 75

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler. Bu standardın ilke performans göstergesi nedir?

Gerekli bilginin doğasını ve sınırlarını tekrar değerlendirir.

Gerekli bilgiyi edinmenin maliyetini ve faydalarını düşünür.

Bilgi için potansiyel kaynakların farklı çeşitlerini ve biçimlerini tanımlar.

Gerekli bilginin bulunabilirliğini belirler ve yerel kaynakların ötesinde bilgi araştırma işleminin genişletilmesi konusunda kararlar alır.

Bilgi gereksinimini tanımlar ve ifade eder.

Açıklama:

BİLGİ OKURYAZARLIĞI
İlki; bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi gereksinimini tanımlar ve ifade eder. Bu bağlamda araştırma konusu veya gerekli diğer bilgi gereksinimlerini
belirlemek için öğretim elemanlarına danışır ve
sınıf tartışmalarına, arkadaşları ile çalışma gruplarına ve elektronik tartışmalara katılır. Bir sorgulama konusu geliştirir ve gerekli bilgi üzerine sorular
oluşturur. Konuya aşinalığını artırmak için genel
bilgi kaynaklarını tarar. Ulaşılabilecek bir noktaya
gelmek için gereken bilgiyi tanımlar ve değişiklik
yapar. Gerekli bilgiyi tanımlayan anahtar kavramları ve terimleri belirler. Mevcut bilginin, özgün
fikirlerle, deneyimlerle ve/veya analizle yeni bilgi
üretmek için birleştirilebileceğinin farkındadır.
İkincisi; bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi için
potansiyel kaynakların farklı çeşitlerini ve biçimlerini tanımlar. Bu bağlamda bilginin, resmî veya
gayrî resmî olarak nasıl üretildiğini, organize edildiğini ve yayıldığını bilir. Bilginin, kategorilere
ayrılabileceğinin farkında olur. Çeşitli biçimlerdeki potansiyel kaynakların değerini ve farklarını
tanımlar (örneğin, çoklu ortam, veri tabanı, İnternet sitesi, veri grupları, işitsel/ görsel materyaller,
kitaplar). Potansiyel kaynakların amacını ve hedef
kitlesini tanımlar. Kullanımların ve önemlerinin
her bir disiplin alanında nasıl değiştiğinin farkında
olarak birincil ve ikincil kaynakları ayırt edebilir.
Bilginin birincil kaynaklardan alınan ham bilgi yapılandırılmasının gerekebileceğini fark eder.
Üçüncüsü; bilgi okuryazarı olan öğrenci gerekli
bilgiyi edinmenin maliyetini ve faydalarını düşünür. Bu bağlamda gerekli bilginin bulunabilirliğini
belirler ve yerel kaynakların ötesinde bilgi araştırma işleminin genişletilmesi konusunda kararlar
alır (örneğin, kütüphaneler arası kitap ödünç alma;
diğer yerlerdeki kaynakları kullanma; resim, video,
metin veya ses elde edebilme). Gerekli bilgiyi toplamak için ve hangi bağlamda olduğunu anlamak
için yeni bir dil veya beceri edinmenin olanaklarını
düşünür (örneğin, yabancı veya alan bazlı). Gerekli
bilgiyi edinmek için gerçekçi bir genel planı ve süreci tanımlar.
Dördüncüsü; bilgi okuryazarı olan öğrenci gerekli bilginin doğasını ve sınırlarını tekrar değerlendirir. Bu bağlamda, bilgi okuryazarı olan öğrenci soruyu netleştirmek, sadeleştirmek ve düzeltmek için gerekli olan ön bilgiyi gözden geçirir. Bilgi ile
ilgili karar almak ve tercih yapmak için ölçütleri
tanımlar

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi, bir web sitesinin güvenirliğini belirleyen temel unsurlar temel unsurlardan biri değildir?

Sitenin arayüz tasarımı

Sitedeki söylem ve içeriklerin ön yargı ve çelişki içermemesi

Yansız olması

Konuyu tüm yönleri ile ele alması

Ulaşılan sitenin menşei

Açıklama:

WEB ORTAMINDA GÜVENİLİR, DOĞRU VE GÜNCEL BİLGİYE ERİŞİM
nternet’ten eriştiğimiz bilgi konusunda yaşadığımız en büyük sıkıntı ne kadar güvenilir ve güncel
olduğudur. Bu durum erişim sağladığımız siteleri ve elde ettiğimiz bilgileri değerlendirme gerekliliğini
ortaya çıkartmaktadır. Eriştiğimiz bilgiyi değerlendirmek için üç ana ölçüt bulunmaktadır: Güvenilirlik,
doğruluk ve güncellik.
Güvenirlik, bilgiye ulaştığınız sitenin menşei, diğer bir ifadeyle bilgiyi kimin yayımladığı ile ilgilidir.
Güvenirliğini belirleyen temel unsurlar;
1. Yazar, geliştirici, tasarımcı, editör gibi web sayfası ile herhangi bir şekilde bağlantısı olanların kendi
alanlarında uzmanlığı ve itibarının yüksek olması,
2. Sitedeki söylem ve içeriklerin ön yargı ve çelişki içermemesi,
3. Yansız olması, konuyu tüm yönleri ile ele almasıdır.
Doğruluk, bilginin diğer kaynaklardan da doğrulanabilmesidir. Güncellik ise bilginin yeni olmasıdır. Günümüzde
üretilen bilgi miktarı her yıl ikiye üçe katlanmaktadır. O
bakımdan bilginin sürekli yenilenmesi ve güncellenmesi bir
zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakiklerden hangisi bir web sayfalarını güvenirliğini değerlendirirken kullanılan ölçütlerden biridir?

Sitenin en son ne zaman görüntülenmiş?

Bu web sitesi kime ait?

Site yeni mi?

Sitedeki veriler nasıl sunulmuş?

Sitenin arayüz tasarımını kim yapmış?

Açıklama:

WEB ORTAMINDA GÜVENİLİR, DOĞRU VE GÜNCEL BİLGİYE ERİŞİM
Web

Doğru Cevap: B

Soru 78

WWW (World Wide Web) hangi yılda duyuruldu?

1990

1991

1992

1993

1995

Açıklama:

WEB ORTAMINDA BİLGİ KULLANIMI VE PAYLAŞIMI
1992 yılında WWW’nin (World Wide Web) duyurulmasıyla beraber açık bilgi kaynakları artan bir
hızla insanlığın hizmetine sunulmaya başlamıştır. Bu
süreç içerisinde İnternet ortamında yapılan paylaşım
ve iş birliği sinerji yaratarak yenilikçi fikirlerin önünü
açmış, bilgi paylaşımını desteklemiş ve teşvik etmiştir. Bilgiyi depolayan değil, bilgiyi paylaşan toplumlar bugün dünyaya yön vermeye başlamıştır. Gelişmiş
toplumlar bilgi paylaşımını politikalarının stratejik bir
bileşeni hâline getirmiş bulunmaktadırlar

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi açık lisans türlerinden by-nc-nd'nin koşulllarıdır?

• Eserin ilk sahibi belirtilecek
• Özgün hâli korunacak

• Eserin ilk sahibi belirtilecek
• Ticari kullanılamayacak

• Eserin ilk sahibi belirtilecek
• İlk lisans modeli korunacak

• Eserin ilk sahibi belirtilecek
• Ticari kullanılamayacak
• Özgün hâli korunacak

• Eserin ilk sahibi belirtilecek
• Ticari kullanılamayacak
• İlk lisans modeli korunacak

Açıklama:

WEB ORTAMINDA BİLGİ KULLANIMI VE PAYLAŞIMI

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi bilgi hiyerarşisi içinde yer almaz?

Bilgi

İletişim

Enformasyon

Veri

Fikir Oluşturma

Açıklama:

Şekil 6.1'e bakılması gerekir.
Günümüzde veri, enformasyon ve bilgi kavramları birbirinden farklı olmakla birlikte sıklıkla karıştırılarak birbirinin yerine kullanılan kavramlardır. Bilgi hiyerarşisi, Şekil 6.1’de sunulduğu üzere gözlem, organizasyon, anlama ve uygulama olmak üzere dört aşamadan oluşur

Doğru Cevap: B

Soru 81

Yandaki açık lisans logosunun koşulları nelerdir?

• Eserin ilk sahibi belirtilecek
• Ticari kullanılamayacak
• Özgün hâli korunacak

• Eserin ilk sahibi belirtilecek
• Ticari kullanılamayacak

• Eserin ilk sahibi belirtilecek

• Eserin ilk sahibi belirtilecek
• İlk lisans modeli korunacak

• Eserin ilk sahibi belirtilecek
• Ticari kullanılamayacak
• İlk lisans modeli korunacak

Açıklama:

WEB ORTAMINDA BİLGİ KULLANIMI VE PAYLAŞIMI

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi art niyetli veya art niyet olmaksızın eksik veya hasarlı bilgiyi belirtir?

Misenformasyon

Dezenformasyon

Enformasyon

İletişim

Etkileşim

Açıklama:

Misenformasyon, art niyetli veya art niyet olmaksızın eksik veya hasarlı bilgidir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

.................. herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir.
Aşağıdakilerden hangisi boşluğu doğru olarak dolduran kavramdır?

Misenfıormasyon

Formasyon

Dezenformasyon

Montaj

İki yönlülük

Açıklama:

Dezenformasyon, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi bilgi okuryazarı olan öğrencinin gereksinim duyduğu bilgiye etkin ve etkili olarak erişmesi ile ilgili performans göstergelerindendir?

Bilgi okuryazarı öğrenci, etkili tasarlanmış arama stratejileri kurar ve uygular.

Bilgi okuryazarı öğrenci hem bilgiyi kaynağını değerlendirmek için kullandığı ilk
ölçütleri ifade eder hem de bu ölçütleri uygular.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gerekli bilgiyi edinmenin maliyetini ve faydalarını düşünür.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gerekli bilginin doğasını ve sınırlarını tekrar değerlendirir.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi gereksinimini tanımlar ve ifade eder.

Açıklama:

Standart 2: Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilgiye etkin ve etkili olarak erişir. Belirtilen bu standardın beş adet performans göstergesi vardır.
İlki; bilgi okuryazarı öğrenci, gerekli bilgiye erişmek için en uygun araştırma yöntemlerini veya bilgi erişim sistemlerini seçer. İkincisi; bilgi okuryazarı öğrenci, etkili tasarlanmış arama stratejileri kurar ve uygular.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi yükseköğrenim için bilgi okuryazarlığı yeterliliklerinden biri değildir?

Bilginin boyutunu ve yapısını yeterince aşmak.

Gereksinim duyulan bilgiye etkin ve etkili olarak erişmek.

Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirmek.

Özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanmak.

Bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanmak.

Açıklama:

140-142 arası sayfalara bakılması gerekir.
Standart 1: Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler.
Standart 2: Bilgi okuryazarı olan öğrenci gereksinim duyduğu bilgiye etkin ve etkili olarak erişir.
Standart 3: Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirir ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler.
Standart 4: Bireysel veya bir grubun üyesi olarak özel bir amacın gerçekleştirilmesinde bilgiyi etkili bir biçimde kullanırlar.
Standart 5: Bilginin önündeki yasal, ekonomik ve sosyal sorunlarını bilir ve bilgiyi etik ve yasalara uygun olarak kullanır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

I) Yazarın uzmanlığının yüksek olması
II) Okurun bilgisinin yüksek olması
III) Editörün itibarının yüksek olması
Yukarıdakilerden hangisi güvenirliği belirleyen unsurlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Güvenirliğini belirleyen temel unsurlar;
1. Yazar, geliştirici, tasarımcı, editör gibi web sayfası ile herhangi bir şekilde bağlantısı olanların kendi alanlarında uzmanlığı ve itibarının yüksek olması,
2. Sitedeki söylem ve içeriklerin ön yargı ve çelişki içermemesi,
3. Yansız olması, konuyu tüm yönleri ile ele almasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi bir web sitesinin yansız olması, konuyu tüm yönleri ile ele alması ile ilgilidir?

Güvenirlik

Etkinlik

Tutarlılık

Kesinlik

Süreklilik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi bir web sitesinde belirli bir hastalığı tedavi ettiği savunulan ilaç için ilgili bilimsel araştırmalara bağlantı verilmesini belirten durumdur?

Sitedeki veriler ne kadar doğru?

Site makul olmayan ölçüde ön yargılı mı?

Site güncel mi?

Bu web sitesi kime ait?

Sitenin güncellenmesi açıkça belirtilmiş mi?

Açıklama:

Tablo 6.1'e bakılması gerekmektedir.
Eriştiğiniz bir web sayfasının güvenirliğini değerlendirirken Tablo 6.1’de verilen altı soruyu mutlaka cevaplamalısınız.

Doğru Cevap: A

Soru 89

.................... kâr amacı gütmeyen, telif hakları alanında esneklik ve paylaşımı yaygınlaştırmak amacıyla kurulmuş bir düşünce hareketi ve organizasyonudur.
Yukarıdaki cümleyi doğru olarak tamamlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Valuable Ideas

Idea Thinking

Sharing Ideas

Creative Thinkings

Creative Commons

Açıklama:

Creative Commons (kısaca CC) kâr amacı gütmeyen, telif hakları alanında esneklik ve paylaşımı yaygınlaştırmak amacıyla kurulmuş bir düşünce hareketi ve organizasyonudur.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Ham, dağınık veya düzenlenmiş sayı, kelime, grafik, görsel ya da semboller aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir.

Enformasyon

Veri

Bilgi

Malumat

Gözlem

Açıklama:

Ham, dağınık veya düzenlenmiş sayı, kelime, grafik, görsel ya da semboller veri kavramı kapsamında ele alınır.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Veri, organize edilerek bir bağlam çerçevesinde anlam kazandığında aşağıdakilerden hangisine dönüşür?

Bilgi

Enformasyon

Plan

Sentez

Program

Açıklama:

Veri, organize edilerek bir bağlam çerçevesinde anlam kazandığında "Enformasyon" halini alır.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Gerçek bir bilginin eksik yanlış ya da yanlı bir şekilde iletilmesi, aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Enformasyon

Devaluasyon

Misenformasyon

Dezenformasyon

Spoil

Açıklama:

Gerçek bir bilginin eksik yanlış ya da yanlı bir şekilde iletilmesi, "misenformasyon" kavramı ile ilfade edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 93

I. Yazarın uzmanlığı
II. İfadelerin önyargı ve çelişki içermemesi
III. Konunun tüm yönleriyle ele alınması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bilginin güvenilirliğini belirleyen temel unsurlardandır?

Yalnızca I

I ve II

Yalnızca II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Soruda belirtilen ifadelerin tamamı, bir bilginin güvenilirliğini belirlemek için göz önünde bulundurulması gereken temel unsurlardandır. Dolayısıyla cevap I, II ve III numaralı ifadelerin tamamıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 94

by-nc kodlu bir Creative Commons lisansı aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Yalnızca eserin ilk sahibi belirtilmeli.

Eserin ilk sahibi belirtilmeli ve ticari olmayacak şekilde kullanılmalı.

Eserin özgün hali korunmalı.

Ticari kullanılmamalı ve eserin özgün hali korunmalı.

Eserin ilk lisans modeli korunacak.

Açıklama:

"by-nc" ifadesi, "eserin ilk harfi belirtilmeli ve ticari olmayacak şekilde kullanılmalı" anlamını taşıyan iki kod barındırır. by kodu, eser sahibine atıf gerektirirken, nc ifadesi ticari olmayan kullanımı zorunlu tutar.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi üçüncü dalga okuryazarlık olarak değerlendirilir?

Alfabeye dayalı okuryazarlık

Eleştirel okuryazarlık

İşlevsel okuryazarlık

İnnovatif okuryazarlık

Dijital okuryazarlık

Açıklama:

Eleştirel okuryazarlık, üçüncü dalga okuryazarlık olarak kabul görmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

I. Bilgisayarı doğru olarak açıp kapatabilme
II. Taşınabilir bellek kullanabilme
III. Fare ve klavyeden veri girişini yapabilme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri, bilgisayar okuryazarlığı çatısı altındaki yeterliklerdendir?

Yalnızca I

I ve II

I, II ve III

Yalnızca III

II ve III

Açıklama:

Bilgisayarı doğru olarak açıp kapatabilme, taşınabilir bellek kullanabilme, Fare ve klavyeden veri girişini yapabilme ifadelerinin tamamı bilgisayar okuryazarlığı çatısı altındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Teknoloji okuryazarlığının kaç alt boyutu bulunmaktadır?

Bir

İki

Üç

Dört

Beş

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 98

Teknolojinin kültürel, sosyal, ekonomik, politik etkilerinin bilinmesi, teknoloji okuryazarlığının hangi alt boyutunun kapsamındadır?

Teknoloji Seçebilme Becerileri

Teknoloji Kullanma Becerileri

Tasarım Süreçlerini Anlama

Teknolojinin Doğasını Anlama

Teknoloji ve Toplum Arasındaki İlişkiyi Anlama

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 99

I. Gereksinim duydukları bilginin boyutunu ve yapısını belirlerler
II. Gereksinim duydukları bilgiye etkin ve etkili olarak erişirler.
III. Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirirler ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler.
Yukarıdaki ifadelerin hangisi ya da hangileri, bilgi okuryazarı olarak kabul edilebilecek bireyler için geçerlidir?

Yalnızca I

Yalnızca II

I ve II

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Sunulan ifadelerin hepsi, bilgi okuryazarı olarak kabul edilebilecek bireyler için geçerlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi bilgi hiyerarşisinde organizasyon aşamasına dahil değildir?

düzeltme

veri ögelerini sıraya koyma

süzme

indeksleme

etiketleme

Açıklama:

Etiketleme ilgi hiyerarşisinde organizasyon aşamasına değil, gözlem aşamasına dahildir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

..........., insan zihninde yer alan ve diğerleri tarafından ulaşılamayan bilgidir.
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğa uygun düşen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Örtülü bilgi

Kesin bilgi

Soyut bilgi

Açık bilgi

Dolaylı bilgi

Açıklama:

Bu cümledeki boşluğa uygun düşen kavram "örtülü bilgi"dir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi açık bilgi türlerinden biri değildir?

resim

metin

fikir

grafik

tablo

Açıklama:

Bireylerin deneyimleri, fikirleri, değerleri, duyguları ve sezgileri açık bilginin değil, örtülü bilginin türleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bilgi sürecinin akışı en başından sonuna kadar doğru sıralama ile verilmiştir?

Organizasyon-Gözlem-Anlama-Uygulama

Organizasyon-Gözlem-Uygulama-Anlama

Gözlem-Organizasyon-Anlama-Uygulama

Gözlem-Organizasyon-Uygulama-Anlama

Gözlem-Uygulama-Organizasyon-Anlama

Açıklama:

Bilgi sürecinin akışı sırasıyla; gözlem-organizasyon-anlama-uygulama aşamalarıyla gerçekleşir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Art niyetli veya art niyet olmaksızın eksik veya hasarlı olan bilgiye ne ad verilir?

Disenformasyon

Misenformasyon

Karşı (counter) enformasyon

Dezenformasyon

Nonenformasyon

Açıklama:

Art niyetli veya art niyet olmaksızın eksik veya hasarlı olan bilgiye misenformasyon denir.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi bilgi okuryazarı olan öğrencinin gereksinim duyduğu bilginin boyutunu ve yapısını belirlemesini öneren standardın performans göstergeleri arasında yer almaz?

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi gereksinimini tanımlar ve ifade eder.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgi için potansiyel kaynakların farklı çeşitlerini ve biçimlerini tanımlar

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gerekli bilgiyi edinmenin maliyetini ve faydalarını düşünür.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgiyi teknolojiye dönüştürmenin ve bilgiyi patentlemenin yollarını arar.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gerekli bilginin doğasını ve sınırlarını tekrar değerlendirir.

Açıklama:

Bilgi okuryazarı olan öğrencinin bilgiyi teknolojiye dönüştürmenin ve bilgiyi patentlemenin yollarını araması bu standardın performans göstergelerinden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi bilgi okuryazarı olan öğrencinin gereksinim duyduğu bilgiye etkin ve etkili olarak erişmesini öngören standardın performans göstergelerinden biri değildir?

Bilgi okuryazarı olan öğrenci gerekli bilgiye erişmek için en uygun araştırma yöntemlerini veya bilgi erişim sistemlerini seçer.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci çeşitli yöntemleri kullanarak çevrimiçi ve şahsen bilgi alır.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci etkili tasarlanmış arama stratejileri kurar ve uygular.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgiyi duygusal deneyimleriyle birleştirir ve değer yargılarıyla harmanlar.

Bilgi okuryazarı olan öğrenci bilgiyi özetler, kayıtlar ve yönetir.

Açıklama:

bilgi okuryazarı olan öğrencinin gereksinim duyduğu bilgiye etkin ve etkili olarak erişmesini öngören standardın performans göstergeleri arasında öğrencinin bilgiyi duygusal deneyimleriyle birleştirmesi ve değer yargılarıyla harmanlaması yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 107

I - Web sayfası ile herhangi bir şekilde bağlantısı olanların kendi alanlarında uzmanlık ve itibarının yüksek olması.
II - Yansız olması, konuyu tüm yönleriyle ele alması.
III - Web sayfasının en az 6 aydır erişime açık olması.
IV- Sitedeki söylem ve içeriklerin önyargı ve çelişki içermemesi.
Erişilen bir web sayfasının güvenilirliğini belirleyen temel unsurlar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ve eksiksiz olarak yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Erişilen bir web sayfasının güvenilirliğini belirleyen temel unsurlar; web sayfası ile herhangi bir şekilde bağlantısı olanların kendi alanlarında uzmanlık ve itibarının yüksek olması; yansız olması, konuyu tüm yönleriyle ele alması; vesitedeki söylem ve içeriklerin önyargı ve çelişki içermemesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi web sayfalarının güvenilirliğini değerlendirirken yanıtlanması gereken sorular arasında yer almaz?

Bu web sitesi ne zaman açılmış?

Bu web sitesi kime ait?

Site güncel mi?

Sitedeki veriler ne kadar doğru?

Site, kullanıcıyı yanıltmaya çalışıyor mu?

Açıklama:

"Bu web sitesi ne zaman açılmış?" sorusu web sayfalarının güvenilirliğini değerlendirirken yanıtlanması gereken sorular arasında bulunmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Açık lisans türlerinden, yalnızca eserin ilk sahibinin belirtildiği lisansın kısa adı nedir?

by-nc-nd

by-nc

by-sa

by-nd

Açıklama:

Yalnızca eserin ilk sahibinin belirtildiği açık lisans türünün kısa adı "by"dır.

Doğru Cevap: C

Soru 110

“Yaptığım konuşmamın içerisinden bir cümleyi cımbızlayarak bağlamından koparıp hakkımda karalama kampanyası başlatıldı” diyerek şikayetini dile getiren birinin aşağıdakilerden hangisine maruz kaldığı söylenebilir?

Misenformasyon

Zorbalık

Enformasyon

Dezenformasyon

Çarpıtma

Açıklama:

Misenformasyon, gerçek bir bilginin eksik, yanlış ya da yanlı bir şekilde iletilmesidir. Söz konusu durumda da bir bilgi vardır ancak kasıtlı olarak o bilginin bir bölümü kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Bir ticari işletmenin sosyal medya ortamında rakip firmanın bir ürününe yönelik gerçekle bağdaşmayan bilgiler paylaşması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

Misenformasyon

Enformasyon

Dezenformasyon

Bilgi yayılımı

Ticari rekabet

Açıklama:

Dezenformasyon, herhangi bir konuda bilinçli olarak gerçeği saptırarak organize bir şekilde kişileri veya kurumları yanlış bilgilendirmedir. Dolayısıyla söz konusu ticari işletmenin bu faaliyeti dezenformasyona girmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 112

“Bilgi okuryazarı bireyler, bilgiyi ve bilgi kaynaklarını eleştirel olarak değerlendirir ve seçmiş oldukları bilgiyi kendi bilgi tabanları ve değer sistemleri içerisinde birleştirirler.” Aşağıdakilerden hangisi bu standardın performans göstergelerinden biridir?

Bilgi okuryazarı öğrenci; bilgiyi özetler, kayıtlar ve yönetir.

Bilgi okuryazarı öğrenci gerekirse arama stratejisini yeniler ve geliştirir.

Bilgi okuryazarı öğrenci, gerekli bilgiye erişmek için en uygun araştırma yöntemlerini veya bilgi erişim sistemlerini seçer.

Bilgi okuryazarı öğrenci, etkili tasarlanmış arama stratejileri kurar ve uygular.

Bilgi okuryazarı birey elde ettiği bilgiden çıkardığı temel düşünceleri özetleyebilir.

Açıklama:

Bilgi okuryazarı birey elde ettiği bilgi- den çıkardığı temel düşünceleri özetleyebilir. Bu bağlamda metni okur ve ana düşünceleri seçer. Metinsel kavramları kendi kelimeleriyle bir daha anlatır ve detayı doğru bir şekilde seçer. Uygun olarak tırnak içerisinde sonradan verilen materyali tanımlar.

Doğru Cevap: E

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi web sayfalarının güvenirliğini değerlendirmede kullanılabilecek sorulardan biri olamaz?

Web sitesi kime ait?

Sitenin en son ne zaman güncellendiği açıkça belirtilmiş mi?

Site güncel mi?

Site tasarımını kim yapmış?

Sitedeki veriler ne kadar doğru?

Açıklama:

Bir web sitenin tasarımı oldukça önemlidir ancak tasarımının kim tarafından yapıldığıyla sitenin güvenilirlik standardı ilişkili değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 114

Lisanslama standartlarında eserin ilk sahibinin belirtilmesi, ticari olarak kullanılamayacağı ve özgün halinin korunmasına yönelik şartlar olan bir ürünün lisans kodu aşağıdakilerden hangisidir?

By-Nc-Nd

By-Nc

Ny-Nc

By-Nd-Sa

Nd-Sa

Açıklama:

Eserin ilk sahibinin belirtilmesi (By), ticari olarak kullanılamayacağı (Nc) ve özgün halinin korunmasına yönelik şartlar (Nd) olmak üzere lisans kodu By-Nc-Nd şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

I. Kuruma çalışan olarak sızmak
II. Kişilerin şifrelerini 3. parti programlar ile çalmak
III. İnsanların zaaflarını kullanarak bilgilerini çalmak
Yukarıdakilerden hangisi/hangi sosyal mühendislik saldırılarındandır?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 2

"... İnternet’te gezinirken web sunucu tarafından web tarayıcı aracılığı ile bilgisayara kaydedilen, sunucudan yapılan ek istemler sırasında tekrar sunucuya gönderilen bilgidir...."
Yukarıda açıklaması verilen web terimi aşağıdakilerden hangisidir?

Bant genişliği

Çerez

İstemci

Güvenlik Duvarı

Sunucu

Açıklama:

Verilen açıklama çereze aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi internette etkili bir arama yapmak için yapılması gerekenler arasında yer almaz?

Arama yapılacak kelime yalın ve açık olmalıdır.

Aranan kelimeler arasına boşluk yerine (+, “ ”,- ) gibi ilgili operatörler kullanılmalıdır.

Arama sonuçlarını azaltmak için arama yapılacak konuyu detaylı yazmalıdır.

Hızlı ve doğru arama yapabilmek için konuyla ilgili doğru anahtar kelimeler seçilmelidir.

Arama yapılacak konuyu detaya girmeden yüzeysel anahtar kelimeler ile aranmalıdır.

Açıklama:

Arama motorlarında hızlı ve doğru arama yapabilmek için arama yapılan konuyla ilgili özel ve fazla anahtar kelime kullanmak gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

"... Kullanıcının izni ya da bilgisi olmadan bilgisayarın çalışma şeklini değiştiren ve kendini diğer dosyaların içerisinde gizlemeye çalışan bilgisayar programlarına ..... denir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki terimlerden hangisi gelmelidir?

Bilgisayar solucanı

Arka kapı

Casus yazılım

Bilgisayar virüsü

Klavye izleme ve dinleme yöntemi

Açıklama:

Yukarıda verilen bilgi bilgisayar virüsüne ait bilgidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi e-posta güvenliğini sağlayabilmek için kullanılan yöntemlerden biridir?

E-posta şifresi hatırlanması kolay ad,soyad,doğum tarihi gibi bilgilerden oluşmalıdır.

E-posta şifresini unutmaya karşı bilgisayar yakınında bir kağıda not edilmelidir.

Tanınmayan kişilerden gelen maillerdeki linklere tıklanmamalıdır.

Herkesin kullanımına açık bilgisayarlarda e-postaya girişi kolaylaştırmak için "Beni hatırla" seçeneği seçilmelidir.

Şifreyi hatırlamayı zorlaştıran büyük, küçük harf, rakamlar ve özel işaretler kullanılmamalıdır.

Açıklama:

C seçeneği dışındakiler doğru değildir, ayrıntılı bilgi sayfa 172,173.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Kullanıcıların özel bilgilerini, hobilerini, sosyal arkadaş bilgileri, tatil, izin vb. bilgilerini toplayarak bir senaryo oluşturup, bu senaryo üzerinden kullanıcıları kandırmayı amaçlayan sosyal mühendislik saldırısı aşağıdakilerden hangisidir?

Yemleme

Ön metin Oluşturma

Korsanlık

E-dolandırıcılık

Bilgisayar virüsü

Açıklama:

Yukarıda tanımı verilen sosyal mühendislik saldırısı ön metin oluşturmaya aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

E-posta terimlerinden Bilgi, Karbon Kopya (CC, Carbon Copy)'nın doğru tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

İletiyi gönderenin e-posta adresinin bulunduğu kısım.

İletiyi alanın e-posta adresinin bulunduğu kısım.

İletiyi özetleyen başlık alanıdır.

İletinin gönderildiği tarih ve saat bilgisidir.

İletinin asıl gönderileceği kişi dışında, bilgilendirme amacıyla gönderileceği e-posta adresleri listesidir.

Açıklama:

Bilgi, Karbon Kopya (CC, Carbon Copy): İletinin asıl gönderilecek kişi dışında bilgi amaçlı gönderilecek olan e-posta adresleri listesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

"... Bilgisayarda dışarıdan erişilebilmesi için bazı portları açarak kendi üreticisinin ve/veya başka bir yazılımın sisteme sızmasını sağlayan yazılımlardır..."
Yukarıda tanımı verilen kötü amaçlı yazılım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgisayar Virüsü

Bilgisayar Solucanı

Arka Kapı

Casus Yazılım

Truva Atı

Açıklama:

Arka Kapı: Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi için o sistemde açık oluşturma işlemine arka kapı denir. Genellikle bilgisayarda dışarıdan erişilebilmesi için bazı portları açarak kendi üreticisinin ve/veya başka bir yazılımın sisteme sızmasını sağlayan yazılımlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

I.Kredi bilgileri
II. Kişisel tercihler
III.Posta
IV. Kablosuz telefonlar
Yukarıda verilen terimlerden Web'de Bilgi Gizliliği kavramları arasında yer alanlar aşağıdakilerden hangisidir?

Yalnız I

I-II

II-III

III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Bilgi gizliliği: Kredi bilgileri, kişisel tercihler, ev adresi bilgileri ve tıbbi kayıtlar gibi
kişisel bilgilerin toplanması ve taşınması ile ilgili kuralları kapsamaktadır. Bu kavram özel verilerin güvenliği ve iletişim gizliliği kavramları ile yakından ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Internet’te belge, resim, video gibi bir kaynağa rastgelen anlamlı ya da anlamsız bir karakter dizgisinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

ADSL

Web Tarayıcısı

URL Adresi

Bant Genişliği

Çerez

Açıklama:

URL Adresleri, daha yaygın tabirle web adresleri, genellikle İnternet tarayıcılarının adres kutusunda gösterilir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Internet’te gezinirken, web sunucu tarafından web tarayıcı aracılığı ile bilgisayara kaydedilen, sunucudan yapılan ek istemler sırasında tekrar sunucuya gönderilen bilginin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Çerez

Bit

İstemci

Sunucu

Alan Adı

Açıklama:

Bazı siteler genelde kullanıcıların sonraki ziyaretlerini anımsamak ve buna bağlı olarak karşılama mesajı ya da içerik, reklam göstermek için Çerez bilgisini kullanırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bir kural kümesi temelinde ağa gelen-giden paket trafiğini kontrol eden donanım ya da yazılım tabanlı ağ güvenlik sisteminin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

HTML

Web Tarayıcısı

DNS Sunucusu

Güvenlik Duvarı

URL Adresi

Açıklama:

Farklı birçok filtreleme özelliği ile bilgisayar ve ağın gelen ve giden paketler olmak üzere İnternet trafiğini kontrol altında tutar. IP filtreleme, port filtreleme, Web filtreleme, içerik filtreleme bunlardan birkaçıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi erişilen sitelerin bir listesini tutarak, site URL adreslerini bilmeye gerek kalmadan tekrar gezinilmesini sağlar?

Gezinme Araçları

Sık Kullanılanlar

Kurulum

Uzantılar

Kişiselleştirme

Açıklama:

Eğer sıklıkla ziyaret edilen web sayfaları bulunuyorsa, Sık Kullanılanlar veya Yer İmleri özelliği bu sitelerin bir liste şeklinde saklanmasını ve ihtiyaç hâlinde hızlı ulaşılmasını sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Web tarayıcıları renk, şema, tema, stiller, yazı boyutu ve tipi, arka plan rengi gibi görünüm için farklı seviyede seçenekler sunma işleminin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kişiselleştirme

Güvenlik Ayarı

Kurulum

Yer İmi

Gezinme Geçmişi

Açıklama:

Bazı kullanıcılar web tarayıcılarını hiç kişiselleştirmezken bazı kullanıcılar ise bu özellikleri sıklıkla kendilerine özgü kişiselleştirip web tarayıcılarını kullanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Kullanıcının izni ya da bilgisi olmadan bilgisayarın çalışma şeklini değiştiren ve kendini diğer dosyaların içerisinde gizlemeye çalışan bilgisayar programlarına ne denilmektedir?

Truva atı

bilgisayar solucanı

bilgisayar virüsü

casus yazılım

tarayıcı ele geçirme

Açıklama:

Bilgisayar virüsü, bulaştığı bilgisayarda kendini çoğaltma ve çalıştırma işlemlerini gerçekleştirir. Bilgisayar virüsünün popüler bulaşma yollarından birisi virüs kapmış bilgisayar programlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Genellikle e-posta, kaynağı belirsiz programlar, forum siteleri, korsan oyun DVD ve CD’ler gibi farklı yollarla bilgisayarlara bulaşan kötü amaçlı yazılıma ne denilmektedir?

sahte yazılımlar

klavye izleme

arka kapı

bilgisayar solucanı

bilgisayar virüsü

Açıklama:

Solucan da virüs gibi, kendisini bir bilgisayardan diğerine kopyalamak için tasarlanmıştır, ancak bunu otomatik olarak yapar. Solucan bir kez sisteme girdikten sonra kendi başına ilerleyebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Girmiş olduğumuz bir kelimeyi ya da cümleyi esas alarak, bilgiyi bulan veritabanı uygulamasına ne denilmektedir?

Internetten dosya indirme

Internetten paylaşım

arama motoru

web tarayıcısı

uzantılar

Açıklama:

Web üzerinde düzinelerce arama motoru vardır. Bunların her biri bilgiyi farklı şekilde elde eder. Bazı arama motorları tüm web sayfalarını tararken, bazıları web sayfa başlıklarını tarar, bazıları ise web sayfalarının META etiketlerinde (sayfa hakkında anahtar kelimeleri içeren etiketler) bulunan anahtar kelimeleri ve bilgiyi okur.

Doğru Cevap: C

Soru 18

İletinin yazıldığı ana bölümdür.
Bu bölümde genelde biçimlendirme aracı olan zengin metin editörü içerir.
Dolayısıyla gövde metnin yazı tipi, boyutu ve rengi gibi pek çok özelliği kişiselleştirilebilir.

Yukarıdaki açıklamalar bir e-postanın hangi işlev ve bölümünü açıklamaktadır?

alıcı

bilgi

ileti gövdesi

konu

gönderen

Açıklama:

Gönderen ya da Kimden (From): İletiyi gönderenin e-posta adresinin bulunduğu kısım. Bilgi: İletinin asıl gönderilecek kişi dışında bilgi amaçlı gönderilecek olan e-posta adresleri listesidir. Konu (Subject): İletiyi özetleyen başlık alanıdır. Alıcı ya da Kime (To): İletiyi alanın e-posta adresinin bulunduğu kısım.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi web’te gizlilik için alınabilecek önlemlerden biri değildir?

Her zaman Internette kablosuz ağları kullanma

Internet tarayıcıları eklenti yazılımları

Web trafiğini şifrelemek

DNS trafiğini şifrelemek

Internet tarayıcıları gizlilik ayarları

Açıklama:

Bir kullanıcı, ofisine bağlanmak için kablosuz dizüstü bilgisayarı kullandığında, çevredeki herkes o kullanıcının kablosuz trafiğini yakalamaya ve o bilgilerle kablosuz ağa sızmaya çalışabilir. Bu erişim yolları boyunca saklanan tüm veriler yıllar boyu devam edecek ve birçok kişi tarafından erişilebilir olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Elektronik posta kullanımı

İnternet kullanımı

Bilgi güvenliğinin sağlanmasını

Web tarayıcı kullanılmasını

Uzaktan eğitimi

Açıklama:

Türkiye İstatistik Kurumuna göre 2007 ile 2016 arasında İnternet kullanıcı sayısı 21 milyondan 46 milyona çıkmıştır. İnternete erişim imkânı olan hane oranı ise Nisan 2016 yılında %76,3’e yükselmiştir. Dolayısıyla İnternetin yaygınlığının her geçen gün artmasıyla özel ve gizli bilgi kullanılarak kamusal ve kişisel birçok işlemin bu sistemler üzerinde yapılması, bilginin ve bilişim sistemlerinin önemini arttırmış, bilgi güvenliğini bir zorunluluk hâline getirmiştir (MEB, 2013).

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisinin, bilindiği takdirde web ortamında güvenli gezinmenin yanı sıra bu ortamlara ilişkin kullanıcılara olası birçok problemin çözümünde yardımcı olabileceği söylenemez?

ARPANET

Web tarayıcısı

URL adresi

ADSL

Çerez

Açıklama:

Web ortamında güvenli gezinmenin yanı sıra bu ortamlara ilişkin kullanılan yaygın terimlerin bilinmesi, kullanıcılara olası birçok problemin çözümünde yardımcı olabilecektir. İnternet’te sıkça kullanılan terimler: Web tarayıcısı, URL adresi, ADSL, Bant genişliği, Bit, İstemci, Sunucu, Çerez, Alan adı, DNS sunucu, Güvenlik duvarı, HTML

Doğru Cevap: A

Soru 22

Web tarayıcılarının işlevsel özelliklerini önemli ölçüde artırılabilmelerini sağlayan özel programlar web tarayıcılararıın hangi özelliği ile ilgilidir?

Kurulum

Sık kullanılanlar, Yer imleri ve Gezinme geçmişi

Kişiselleştirme

Uzantılar, Uygulamalar ve Eklentiler

Güvenlik ve Güvenlik ayarları

Açıklama:

Uzantılar, Uygulamalar ve Eklentiler: Web tarayıcılarının işlevsel özellikleri uzantılar, uygulamalar ve eklentiler gibi özel programlarla önemli ölçüde artırılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Bilgisayar teknolojilerinin gelişmesi ile bilgi ve bilgisayar güvenliği konusunda en ciddi tehditlerin başında aşağıdakilerden hangisinin geldiği söylenebilir?

Elektronik posta kullanımı

Kötü amaçlı yazılımlar

Web tarayıcıları

İnternetten dosya indirme ve paylaşma

İnternet kullanımı

Açıklama:

Bilgisayar teknolojilerinin gelişmesi ile bilgi ve bilgisayar güvenliği konusunda en ciddi tehditlerin başında kötü amaçlı yazılımlar gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

"Örneğin, e-posta adres defterindeki tüm kullanıcılara kendi kopyasını gönderebilir ve sonra aynı şeyi onların bilgisayarlarında da yapabilir. Bu, domino etkisinin getirdiği yoğun ağ trafiği, iş yeri ağlarını ve İnternet’in tümünü yavaşlatabilir." Bu örnekte anlatılanları yapabilen kötü amaçlı yazılım aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgisayar virüsü

Arka kapı

Casus yazılım

Truva atı

Bilgisayar solucanı

Açıklama:

Solucan virüsü genellikle e-posta, kaynağı belirsiz programlar, forum siteleri, korsan oyun DVD ve CD’ler gibi farklı yollarla bil- gisayarlara bulaşır. Solucan da virüs gibi, kendisini bir bilgisayardan diğerine kopyalamak için tasarlanmıştır, ancak bunu otomatik olarak yapar. Solucan bir kez sisteme girdikten sonra kendi başına ilerleyebilir. Örneğin bir solucan, e-posta adres defterindeki tüm kullanıcılara kendi kopyasını gönderebilir ve sonra aynı şeyi onların bilgisayarlarında da yapabilir. Bu, domino etkisinin getirdiği yoğun ağ trafiği, iş yeri ağlarını ve İnternet’in tümünü yavaşlatabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Web'te iletişim gizliliği ile ilgilidir?

Kredi bilgileri

Ev adresi bilgileri

Tıbbi kayıtlar

Kişisel tercihler

Kablosuz telefonlar

Açıklama:

Web’te gizlilik iki şekilde karşımıza çıkmaktadır. Bunlar bilgi gizliliği ve iletişim gizliliğidir.
Bilgi gizliliği: Kredi bilgileri, kişisel tercihler, ev adresi bilgileri ve tıbbi kayıtlar gibi kişisel bilgilerin toplanması ve taşınması ile ilgili kuralları kapsamaktadır. Bu kavram özel verilerin güvenliği ve iletişim gizliliği kavramları ile yakından ilişkilidir.
İletişim gizliliği: Posta, kablosuz telefonlar, e-posta, kablosuz cihazlar ve diğer iletişim biçimleri için güvenlik ve gizlilik konularını kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

İnternet üzerindeki bir web sitesine gönderilen bilgiler, örneğin aracı bir kuruma başvuru sırasında herkese açık kanallardan gönderilir. Güvenlik ve gizlilik için herhangi bir şirketin bir aracı kuruma başvuru süreci incelendiğinde bilginin birkaç noktadan geçtiği görülmektedir. Kurum sitesi güçlü güvenlik önlemleri uygulamıyorsa, bir saldırganın bilgileri depolayan veri tabanlarına uzaktan erişebilmesi bilginin saldırıya uğradığı hangi noktayı ilgilendirmektedir?

Web tarayıcı

Web yöneticisi

Site güvenliği

Ev güvenliği

İnternet servis sağlayıcısı

Açıklama:

Site Güvenliği: Bilgi güvenliğinin teknolojik yönleri, en sık karşılaşılan saldırı noktalarıdır. Kurum sitesi güçlü güvenlik önlemleri uygulamıyorsa, bir saldırgan bilgileri depolayan veri tabanlarına uzaktan erişebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Sosyal medya kullanımında Web 2.0’ın ortaya çıkışı gizlilik için artan bir endişe oluşturmuştur. Bunun en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal medya araçlarında profil oluşturmanın önünün açılmış olması.

Sahte yazılımların artması.

Klavye izleme ve dinleme yöntemlerinin gelişmesi.

Web tarayıcısı güvenlik ayarlarının özelleştirilmemesi.

Web ortamında kullanılan terimlerin tam olarak bilinmemesi.

Açıklama:

Web 2.0’ın ortaya çıkışı, sosyal medya araçlarında profil oluşturmanın önünü açmış ve gizlilik için artan bir endişe oluşturmuştur. Web 2.0, Facebook ve MySpace gibi sosyal medya siteleri katılımcı bilgi paylaşımını ve iş birliğini kolaylaştıran sistemlerdir. Bu web siteleri sayesinde pek çok kişi internette kişisel bilgilerini vermektedir. Bu sosyal ağlar, sitelerinde kullanılan tüm etkileşimleri takip eder ve daha sonra kullanmak üzere kaydeder.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Kullanıcıların özel bilgileri, hobileri, aktiviteleri, sosyal arkadaş bilgileri, tatil, izin ve ailevi bilgileri toplanarak yapılan bilgi alma yöntemi Web'te bilgi güvenliğini tehdit eden saldırı türlerinden hangisidir?

Yemleme

Ön metin oluşturma

Korsanlık

E-dolandırıcılık

Truva atı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Web'te bilgi güvenliğini tehdit eden saldırı türlerinden olan yemlemeye yakalanmamak için yapılması gerekenlerden biri değildir?

Telefon veya benzeri yolla aranma durumunda hiçbir zaman kişisel veya hesap bilgileri ile ilgili soruları yanıtlamamak.

Maile gelen ve uyarı niteliğindeki postalar dikkate almamak veya göndericiyi dikkatlice incelemek.

Banka ya da sosyal ağ web sitelerine maillerle gelen bağlantılar yerine adres çubuğuna sitesinin bağlantısı yazılarak erişim sağlamak.

Banka ya da sosyal ağ web sitelerine sürekli sahte mailler gelebileceğinden sürekli farklı elektronik posta adresleri alarak karşı tarafı şaşırtmak.

Güncel tarayıcılar kullanmak ve tarayıcılarda yemleme önleme özelliklerini açık tutmak.

Açıklama:

Yemlemeye yakalanmamak için aşağıdaki uyarıları uygulamakta yarar vardır;

Telefon veya benzeri yolla aranma durumunda hiçbir zaman kişisel veya hesap bil- gileri ile ilgili sorular yanıtlanmamalıdır. Banka ile görüşme gerekirse bile muhakkak kullanıcı arayan taraf olmalıdır.
Maile gelen ve uyarı niteliğindeki postalar dikkate alınmamalıdır. Gerçekten ciddi birşey gibi görünüyorsa bile öncelikle araştırılmalı ya da ilgili siteye sorulmalıdır.
Banka ya da sosyal ağ web sitelerine kesinlikle maillerle gelen bağlantılardan erişilmemelidir, adres çubuğuna sitesinin bağlantısı yazılarak erişilmelidir.
Güncel tarayıcılar kullanılmalı ve tarayıcılarda yemleme önleme özellikleri açık tutulmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Kuruma çalışan olarak sızmak
Destek alınan bir kurumdan arıyormuş gibi görünerek bilgi toplamak
Gerçek cinsiyetini gizleyerek kişilerin zaaflarından yararlanmak

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sosyal mühendislik saldırısına örnek olarak gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sosyal mühendislik saldırısı temel olarak insan ilişkilerini veya insanların dikkatsizliklerini kullanarak hedef kişi ya da kurum hakkında bilgi toplamak ve gereken yönergelerle kullanmak olarak tanımlanabilir. Kuruma çalışan olarak sızmak, çalışanlarla arkadaş olmak, teknik servis ya da destek alınan bir kurumdan arıyormuş gibi görünerek bilgi toplamak, hedef kişiyle dost olmaya çalışmak, gerçek cinsiyetini gizleyerek kişilerin zaaflarından yararlanmak bilinen en yaygın örneklerdendir. Kullanıcıları kandırarak belli eylemleri yaptırmayı hedefleme ve istenmeyen e-posta gönderme bir çeşit sosyal mühendislik saldırısıdır. Sosyal mühendislik saldırıları kişisel beceriye dayanan, basit ve etkili saldırılardır.
Üç seçenek de sosyal mühendislik saldırılarına örnek olarak gösterilebilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Web sayfalarını okumak, İnternette gezinmek için kullanılan yazılımın adı nedir?

URL adresi

Web tarayıcısı

Bant genişliği

Güvenlik duvarı

Sunucu

Açıklama:

Web Tarayıcısı (Browser): Web sayfalarını okumak, İnternette gezinmek için kullanılan yazılımdır. Yaygın olarak kullanılan tarayıcılara İnternet Explorer, Firefox, Google Chrome, Opera örnek verilebilir.
Web sayfalarını okumak, İnternette gezinmek için kullanılan yazılım web tarayıcısıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi İnternet’te belge, resim, video gibi bir kaynağa rastgelen anlamlı ya da anlamsız bir karakter dizgisidir?

Browser

URL Adresi

ADSL

Bant Genişliği

Bit

Açıklama:

URL Adresi: İnternet’te belge, resim, video gibi bir kaynağa rastgelen anlamlı ya da anlamsız bir karakter dizgisidir. URL Adresleri, daha yaygın tabirle web adresleri, genellikle İnternet tarayıcılarının adres kutusunda gösterilir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi "İstemci" ifadesini tanımlamaktadır?

Web sayfalarını okumak, İnternette gezinmek için kullanılan yazılımdır.

İnternet gibi veri haberleşme ortamlarında akabilecek maksimum veri hızını belirtmede kullanılır.

İnternet veya ağ üzerinde, sunucu bilgisayarlardan hizmet alan kullanıcı bilgisayarlarıdır.

Bir internet sitesini tanımlayan adres

Alan ad ve adreslerini IP denilen rakamlara çeviren sunucu hizmetidir.

Açıklama:

İstemci: İnternet veya ağ üzerinde, sunucu bilgisayarlardan hizmet alan kullanıcı bilgisayarlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

I.RapidShare
II.FileSonic
III.FileServe
IV.Zubuntu
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ücretli dosya paylaşımı hizmeti veren sitelerdendir?

II,IV

I,II

I,II,III,IV

I,II ve III

III,IV

Açıklama:

Kişiler arası ağ dosya paylaşımı kadar yaygın diğer bir yöntem de ticari site barındırma hizmeti aracılığı ile cüzi miktarda ücret karşılığı hizmet veren RapidShare, FileSonic, FileServe gibi sitelerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi için o sistemde açık oluşturma işlemine ne ad verilir?

Bilgisayar Virüsü

Casus Yazılım

Arka Kapı

Bilgisayar Solucanı

Truva Atı

Açıklama:

Arka Kapı: Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi için o sistemde açık oluşturma işlemine arka kapı denir. Genellikle bilgisayarda dışarıdan erişilebilmesi için bazı portları açarak kendi üreticisinin ve/ veya başka bir yazılımın sisteme sızmasını sağlayan yazılımlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi arama gerçekleştirirken kullanılabilecek püf noktalardan biri değildir?

Arama birden fazla kelimeden oluşuyorsa aralarında “ve” , “veya” gibi bağlaçlar kullanmak

Tırnak ( ” ) işaretini cümle aramak için kullanmak

Arama sonucunda çok fazla sonuç geliyorsa aramayı daraltarak tekrar gerçekleştirmek

Gelişmiş veya detaylı arama bölümünden gerekli ayarlamaları yapmak

Kelime eklemek için “+”, kelime çıkarmak için “-” kullanmak.

Açıklama:

Arama birden fazla kelimeden oluşuyorsa aralarında “ve” , “veya” gibi bağlaçlar kullanılmamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıda verilen e-posta işlev ve bölümlerinden hangisi yanlış eşleştirilmiştir?

From - Gönderen ya da Kimden

To - Alıcı ya da Kime

Subject - Konu

Date - Tarih

CC,CarbonCopy - Gizli,GizliKarbon Kopya

Açıklama:

Gizli,GizliKarbon Kopya : Gizli, Gizli Karbon Kopya (BCC, Blind Carbon Copy): şeklindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

I.İnternet tarayıcıları gizlilik ayarları
II.Web trafiğini şifrelemek
III.DNS trafiğini şifrelemek
IV.İnternet tarayıcıları eklenti yazılımları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Web’te Gizlilik için alınabilecek önlemlerdendir?

I,II,III ve IV

I,II

I,II,III

I,III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Web’te Gizlilik İçin Alınabilecek Önlemler;İnternet tarayıcıları gizlilik ayarları,İnternet tarayıcıları eklenti yazılımları,Web trafiğini şifrelemek,DNS trafiğini şifrelemek

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi E-posta güvenliğini sağlamak amacıyla alınabilecek tedbirler arasında yer almaz?

Şifrelerde kolay tahmin edilebilecek, doğum günü, ad, soyad gibi ifadeler bulunmamalı

E-posta hesabı için kullanılan şifre başka sitelere veya servislere üyelikte tekrar kullanılmalı

Şifre seçiminde en az sekiz karakter ve mümkünse büyük, küçük harf ve sayı ile özel işaretler kullanılmalı

E-posta alınan kişi tanınmıyorsa gelen her türlü iletiye cevap verilmemeli

Virüs yazılımları, e-postalardan gelen iletileri tarayacak şekilde ayarlanmalı

Açıklama:

E-posta hesabı için kullanılan şifre başka sitelere veya servislere üyelikte tekrar kullanılmamalı

Doğru Cevap: B

Soru 40

Casus yazılımların,virüs ve solucanlardan farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Casus yazılımın amacı kurban olarak seçilen sistem üzerinde gizli kalarak istenen bilgileri toplamaktır.

Hedef sisteme bir kez bulaştıktan sonra kendi kopyasını oluşturarak daha fazla yayılmaya ihtiyaç duymazlar.

Bilgiler bilgisayarda kayıtlı şifreler, kredi kartı numarası gibi önemli bilgiler olabilir.

Kullanıcının yaptığı işlemleri, bilgisi olmadan kötü niyetli kişilere gönderilmesini sağlar.

İnternet üzerinde hızlıca yayılabilmektedirler.

Açıklama:

Casus yazılımlar:hedef sisteme bir kez bulaştıktan sonra kendi kopyasını oluşturarak daha fazla yayılmaya ihtiyaç duymazlar.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi sahte yazılımların verdiği zararlardan birisi değildir?

Kullanıcıyı bir dolandırıcılık işlemi için kandırma

Verileri çalarken saptanmayacak kötü amaçlı yazılımlar yükleme

Sahte veya aldatıcı uyarılar içeren pencereler açma

Bilgisayarı yavaşlatma veya dosyaları bozma

Virüs koruma yazılımlarının güncellenmesini sağlama

Açıklama:

Sahte yazılımlar windows ve ya virüsten koruma yazılımlarının güncellenmesini sağlamaz, aksine bu güncellemelerin devre dışı kalmasına neden olur.

Doğru Cevap: E

Soru 42

İnternet’te gezinirken web sunucu tarafından web tarayıcı aracılığı ile bilgisayara kaydedilen, sunucudan yapılan ek istemler sırasında tekrar sunucuya gönderilen bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

Alan adı

Sunucu

Bit

Çerez

Güvenlik duvarı

Açıklama:

Çerez: İnternet’te gezinirken web sunucu tarafından web tarayıcı aracılığı ile bilgisayara kaydedilen, sunucudan yapılan ek istemler sırasında tekrar sunucuya gönderilen bilgidir. Bazı siteler genelde kullanıcıların sonraki ziyaretlerini anımsamak ve buna bağlı olarak karşılama mesajı ya da içerik, reklam göstermek için çerez bilgisini kullanırlar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi İnternet’te arama yaparken dikkat edilmesi gereken şeyler arasında gösterilemez?

Aramada kullanılan anahtar kelimelerin sonlarında ekler varsa bu ekler kaldırılarak arama tekrar gerçekleştirilmelidir.

Arama sonucunda çok fazla sonuç geliyorsa arama daraltılarak tekrar gerçekleştirilmelidir.

Aranan kelimeler arasında sadece boşluk karakteri bırakılmalı ya da arama operatörlerinden biri kullanılmalıdır.

Arama çubuğuna aranacak cümle ya da cümleler eksiksiz biçimde yazılmalıdır.

Arama birden fazla kelimeden oluşuyorsa aralarında “ve” , “veya” gibi bağlaçlar kullanılmamalıdır.

Açıklama:

Aramada kullanılan anahtar kelimelerin sonlarında ekler varsa bu ekler kaldırılarak arama tekrar gerçekleştirilmelidir. Örnek: “protokoller” yerine “protokol”
Arama sonucunda çok fazla sonuç geliyorsa arama daraltılarak tekrar gerçekleştirilmelidir. Örnek: “Güvenlik” anahtar kelimesi yerine “İnternet Güvenliği”
Aranan kelimeler arasında sadece boşluk karakteri bırakılmalı ya da arama operatörlerinden (+, “ ”,- ) biri kullanılmalıdır. Bu operatörlerden “+” kelime ekleme, “-” kelime çıkarma, “ ” kelime grubu ya da cümle hâlinde arama gerçekleştirmek için kullanılır.
Aranan konuya en kolay ve kısa yoldan ulaşmak için arama sonuç sayfa sayısını azaltmak gerekir. Bu durumda yapılması gereken en önemli şey, aramak istenilen konuya göre daha fazla özel kelimeyi arama satırına yazmaktır. Aranan konuya özel ne kadar fazla detay kelime kullanılırsa, gereksiz sayfalarla vakit kaybetmeden sonuca ulaşma ihtimali o kadar artacaktır.
Arama sırasında sonuçlar arasında ihtiyaç olmayan sonuçla
Arama çubuğuna aranacak cümle ya da cümleler eksiksiz biçimde yazılmalıdır ifadesi doğru değildir. Aksine gerekli durumlarda bağlaçlar ya da ekler çıkartılarak arama yapılmalıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Çoğunlukla ücretsiz dağıtılan kişiler arası dosya paylaşımı (P2P) programları, ekran koruyucular ve oyunlar içine casus yazılım ekleyerek bulaşma
Faydalı bir yazılım kurulumunun yanında; dosya, klasör ve sistem kütüğü isimlerini zararsız, bilindik veya sisteme ait isimler vererek saptanmasını ve sistemden kaldırılmasını zorlaştırarak sisteme yerleşme
Kullanıcı lisans sözleşmelerinde yanıltıcı veya eksik bildirim ile kullanıcıya zararlı bir yazılımı bilgisayarına kurdurtma
İnternet üzerinden kullanıcıya aldatıcı mesajlarla yanıltıp; herhangi bir kötü amaçlı yazılımın kurulumunun başlatılması,

Yukarıdakilerden hangileri casus yazılımların bulaştırılmasında veya dağıtılmasında kullanılabilecek yöntemlerdendir?

I ve II

II ve IV

II ve III

I, II ve IV

I,II, III ve IV

Açıklama:

Maddelerin tamamı casus yazılımların bulaştırılmasında veya dağıtılmasında kullanılabilecek yöntemlerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanılarak kullanıcı adı, şifre ve kredi kartı bilgilerini gerçek gibi görünen kurum ya da kuruluşlardan sanki bu bilgiler isteniyormuş gibi bir his uyandırılmaya çalışarak bilgilerin elde edilmesi yöntemi hangi sosyal mühendislik saldırısında gerçekleşir?

Yemleme

Ön metin oluşturma

Korsanlık

E-dolandırıcılık

Yalancılık

Açıklama:

Türkçeye yemleme (oltalama) olarak çevrilen, Pishing “Password” (Şifre) ve “Fishing” (balık avlamak) sözcüklerinin birleştirilmesi ile oluşturulan bir saldırı çeşididir. Yemleme bilgi ve iletişim teknolojileri kullanılarak kullanıcı adı, şifre ve kredi kartı bilgilerini gerçek gibi görünen kurum ya da kuruluşlardan sanki bu bilgiler isteniyormuş gibi bir his uyandırılmaya çalışarak bilgilerin elde edilmesi yöntemidir. Yemlemede kullanıcı bilgileri genelde e-posta, sosyal ağ siteleri, sahte web sayfaları veya anlık mesajlaşma uygulamaları ile elde edilmeye çalışılır. Sosyal mühendisliğin bir uygulama alanı olan bu tür sahte e-posta, web sayfası vb. alan kişi, istenilen gizli bilgileri göndererek, bu bilgilerin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesine ve akabinde oluşabilecek zararlara maruz kalınmasına neden olacaktır.
Türkçeye yemleme (oltalama) olarak çevrilen, Pishing “Password” (Şifre) ve “Fishing” (balık avlamak) sözcüklerinin birleştirilmesi ile oluşturulan bir saldırı çeşididir. Yemleme bilgi ve iletişim teknolojileri kullanılarak kullanıcı adı, şifre ve kredi kartı bilgilerini gerçek gibi görünen kurum ya da kuruluşlardan sanki bu bilgiler isteniyormuş gibi bir his uyandırılmaya çalışarak bilgilerin elde edilmesi yöntemidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi e-posta güvenliğini sağlamak için yapılabilecekler arasında değildir?

Şifrelerde kolay tahmin edilebilecek, doğum günü, ad, soyad gibi ifadeler bulunmamalı

E-posta hesabı için kullanılan şifre başka sitelere veya servislere üyelikte tekrar kullanılmamalı

E-posta hesabı için üretilecek şifrede büyük, küçük harf ve sayı ile özel işaretler (_, ? , *, ! vs.) kullanılmamalı

İletilerin kontrol edildiği bilgisayar herkese açıksa “Beni hatırla” gibi kullanıcı adı ve şifreleri kaydeden kutucuklar işaretlenmemeli

İleti gönderen kişi tanınmıyor ve dosya eki ya da iletide tıklanması istenilen URL adresi şüpheli ise dosya ekleri açılmamalı, bağlantılar kesinlikle tıklanmamalı

Açıklama:

• E-posta hesabının başkalarının eline kolayca geçmemesi için şifrelerde kolay tahmin edilebilecek, doğum günü, ad, soyad gibi ifadeler bulunmamalı, • Şifre seçiminde en az sekiz karakter ve bu karakterlerde mümkünse büyük, küçük harf ve sayı ile özel işaretler ( _, ? , *, ! vs.) kullanılmalı, • E-posta hesabı için kullanılan şifre başka sitelere veya servislere üyelikte tekrar kullanılmamalı, • E-posta adresleri herkese açık web sitelerinde paylaşılmamalı, eğer yayınlamak gerekiyorsa da örneğin: deneme@eposta.com adresini deneme (at) e-posta[nokta]com biçiminde paylaşmalı, • İletilerin kontrol edildiği bilgisayar herkese açıksa “Beni hatırla” gibi kullanıcı adı ve şifreleri kaydeden kutucuklar işaretlenmemeli, e-posta kontrolü bitiminde mutlaka çıkış yap ile çıkılmalı, • E-posta alınan kişi tanınmıyorsa gelen her türlü iletiye cevap verilmemeli, • Kişisel ve mali bilgiler e-posta üzerinden hiç kimseyle paylaşılmamalı, • İleti gönderen kişi tanınmıyor ve dosya eki ya da iletide tıklanması istenilen URL adr
Şifre seçiminde en az sekiz karakter ve bu karakterlerde mümkünse büyük, küçük harf ve sayı ile özel işaretler ( _, ? , *, ! vs.) kullanılmalı. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

DNS trafiğini şifrelemek
İnternet tarayıcıları eklenti yazılımları
Web trafiğini şifrelemek

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çevrimiçi web takibini engellemek için alınabilecek önlemler arasındadır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I,II ve III

Açıklama:

Çevrim içi web takibini engellemek için İnternet tarayıcılarında alınabilecek en temel önlemleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
İnternet tarayıcıları gizlilik ayarları: Birçok tarayıcıda olan gizlilik sekmesinde, özel tarama modunu seçme ve çerez (cookie) kullanmama gibi çeşitli ayarlar yapılabilmektedir. Birçok yeni Çevrim içi Davranışsal Reklamcılık (ÇDR) uygulamalarında Flash programının çerezleri kullanıldığından, bu yöntemle çevrim içi takip edilmeyi engellemek çoğunlukla mümkün değildir.
İnternet tarayıcıları eklenti yazılımları: DoNotTrackMe ve Ghostery gibi eklenti yazılımların devreye alınmasıyla sitelerin bilgi toplamasını engellemek mümkündür.
Web trafiğini şifrelemek: İstemcinin web sunucularına HTTPS protokolü ile bağlanması ile sağlanır. Web sunucusuna bağlanırken geçerli bir sertifikanın kullanıldığı denetlenmelidir.
DNS trafiğini şifrelemek: İstemcinin DNS sunucularının herkese açık şifrelerini kullanarak DNS sorgulaması yapması ile sağlanır. İnternet servis s
Seçeneklerin tamamı çevrimiçi web takibini engellemek için alınabilecek önlemler arasındadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Hedef hakkında verinin nereden ve nasıl toplanacağı, tüm veriler toplandıktan sonra sahte senaryoların oluşturulması sürecini içeren sosyal mühendislik saldırısı aşağıdakilerden hangisidir?

Yemleme

Ön metin oluşturma

Korsanlık

Casus yazılımlar

E-dolandırıcılık

Açıklama:

Ön metin oluşturma sosyal mühendisliğin önemli bir çalışma alanıdır. Hedef hakkında verinin nereden ve nasıl toplanacağı, tüm veriler toplandıktan sonra sahte senaryoların oluşturulması ön metin oluşturma sürecidir. Kullanıcıların özel bilgileri, hobileri, aktiviteleri, sosyal arkadaş bilgileri, tatil, izin ve ailevi bilgileri toplanır. Elde edilen bu dost bilgilerine benzer isimlerle e-posta oluşturup bilgi elde etmeye yönelik rica, sahte program kurdurmalar şeklinde e-posta ve mesajlarla tuzağa düşürülme testi yapılır. Burada amaç sahte bir senaryo/hikâye uydurarak bu senaryonun içine serpiştirilmiş tuzaklarla hedeften istenilen bilgiyi almaktır.
Ön metin oluşturma sosyal mühendisliğin önemli bir çalışma alanıdır. Hedef hakkında verinin nereden ve nasıl toplanacağı, tüm veriler toplandıktan sonra sahte senaryoların oluşturulması ön metin oluşturma sürecidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

İnsan ilişkilerini veya insanların dikkatsizliklerini kullanarak hedef kişi ya da kurum hakkında bilgi toplamak ve gereken yönergelerle kullanmak olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kimlik hırsızlığıı

Kimlik avı

Sosyal mühendislik saldırısı

Bilgisayar virüsü

Casus yazılım

Açıklama:

Bilgi güvenliğini tehdit eden kavramlardan bir diğeri sosyal mühendislik saldırısıdır. Sosyal mühendislik saldırısı temel olarak insan ilişkilerini veya insanların dikkatsizliklerini kullanarak hedef kişi ya da kurum hakkında bilgi toplamak ve gereken yönergelerle kullanmak olarak tanımlanabilir. Kuruma çalışan olarak sızmak, çalışanlarla arkadaş olmak, teknik servis ya da destek alınan bir kurumdan arıyormuş gibi görünerek bilgi toplamak, hedef kişiyle dost olmaya çalışmak, gerçek cinsiyetini gizleyerek kişilerin zaaflarından yararlanmak bilinen en yaygın örneklerdendir. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

İnternet gibi veri haberleşme ortamlarında akabilecek maksimum veri hızını belirtmede kullanılan kavram hangisidir?

Adsl

Bit

İstemci

Bant genişliği

DNS sunucusu

Açıklama:

Bant Genişliği: İnternet gibi veri haberleşme ortamlarında akabilecek maksimum veri hızını belirtmede kullanılır. Ölçü birimi bps (bit per second) olarak ifade edilir. Doğru Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Bir kural kümesi temelinde ağa gelen giden paket trafiğini kontrol eden donanım ya da yazılım tabanlı sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Güvenlik duvarı

İstemci

Sunucu

HTML

URL adresi

Açıklama:

Güvenlik Duvarı (Firewall): Bir kural kümesi temelinde ağa gelen giden paket trafiğini kontrol eden donanım ya da yazılım tabanlı ağ güvenlik sistemidir. Farklı birçok filtreleme özelliği ile bilgisayar ve ağın gelen ve giden paketler olmak üzere İnternet trafiğini kontrol altında tutar. IP filtreleme, port filtreleme, Web filtreleme, içerik filtreleme bunlardan birkaçıdır. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi yemleme yöntemi ile bilgilerin ele geçirilmesini engellemek için kullanılabilecek etkili yöntemlerden birisidir?

Arama geçmişini silmek

Her seferinde farklı arama motoru kullanmak

İnternet adreslerini sık kullanılanlara eklemek

Web tarayıcılarını kişiselleştirmek

Web tarayıcında güvenlik düzeyini değiştirmek

Açıklama:

İnternet adreslerini sık kullanılanlara eklemek, yemleme yöntemi ile bilgilerin ele geçirilmesini engellemek için kullanılabilecek etkili yöntemlerden birisidir. Özellikle banka ve finans adreslerine e-posta vb. yöntemlerle gelen URL adresleri yerine sık kullanılanlardan erişmek sahte İnternet adreslerine yönlenmeyi engeller. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

"İnternet üzerinden dosya indirirken “.....................” seçeneği bilgisayarlara kötü amaçlı yazılımın bulaşmasına neden olabilir." ifadesi aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanabilir?

Durdur

Çalıştır

İndir

Yükle

Kaydet

Açıklama:

Web tarayıcıları genel olarak dosyayı indirmekten çok göstermeye odaklıdır, dolayısıyla web tarayıcısı belli bir dosya tipini nasıl göstereceğini biliyorsa dosyayı gösterir. Dosyayı nasıl göstereceğini bilmiyorsa, bu dosyayı gösterebilecek bir eklenti (plug-in) arar. Eğer uygun eklentiyi bulamazsa dosya kaydetmenin istenilip istenilmediğini soran bir ekran gelir. Kaydet seçeneği seçilirse dosya indirme işlemi başlar bu esnada kullanıcı başka web sitelerinde gezinebilir. Web tarayıcısı ile güvenli dosya indirme basamakları Internet Explorer sürüm 11 için aşağıdaki şekilde gerçekleştirilebilir. Diğer web tarayıcılarda ekranlar farklı olsa da işlem basamakları benzer olacaktır. İnternet üzerinden dosya indirirken “çalıştır” seçeneği bilgisayarlara kötü amaçlı yazılımın bulaşmasına neden olabilir. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi için o sistemde açık oluşturma işlemine ne denir?

Bilgisayar virüsü

Truva atı

Bilgisayar solucanı

Casus yazılım

Arka kapı

Açıklama:

Arka Kapı: Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi için o sistemde açık oluşturma işlemine arka kapı denir. Genellikle bilgisayarda dışarıdan erişilebilmesi için bazı portları açarak kendi üreticisinin ve/ veya başka bir yazılımın sisteme sızmasını sağlayan yazılımlardır. Uzmanların kendi sistemlerine girmek için kullandıkları arka kapılar artık tehlikeli bir hâl almaya başlamış, farklı bir anlam kazanarak tehlikeli amaçlar için kullanılmaya başlanmıştır. Birçok virüs bir bilgisayara bulaştığında mutlaka bir arka kapı açmayı denemektedir. Bu sayede virüsü yayan kişi sisteme erişim imkânı bularak istediği işlemi gerçekleştirebilecektir. Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Gezinilen sitelerde açılan pencerelerdeki “güncelleştirmeler” veya “uyarılar”, yazılımı yüklemek için tıklatma, önerilen güncelleştirmeleri yükleme veya istenmeyen virüsler veya casus yazılımları kaldırma gibi işlemler yapmanızı isteyen, bu ekranlara tıklandığında sahte yazılımın bilgisayara indirildiği yazılım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Casus yazılım

Sahte yazılım

Bilgisayar solucanı

Truva atı

Bilgisayar virüsü

Açıklama:

Sahte Yazılımlar: “Korkutma amaçlı yazılımlar” olarak da bilinen sahte güvenlik yazılımları, güvenlik açısından yararlı gibi görünen, ancak sınırlı veya sıfır güvenlik sağlayan, hatalı veya aldatıcı uyarılar üreten veya kullanıcıları sahte işlemlere katılmaları için kandırmaya çalışan yazılımlardır (Microsoft, 2014). Sahte yazılımlar güvenlik güncelleştirme veya virüs programlarının ekranlarına benzediklerinden kullanıcıları kolayca aldatabilmektedirler. Gezinilen sitelerde açılan pencerelerdeki “güncelleştirmeler” veya “uyarılar”, yazılımı yüklemek için tıklatma, önerilen güncelleştirmeleri yükleme veya istenmeyen virüsler veya casus yazılımları kaldırma gibi işlemler yapmanızı ister. Aldatıcı olan ise bu ekranlara tıklandığında sahte yazılımın bilgisayara indirildiğidir.
Bazı sahte yazılımlar aşağıda belirtilenleri de yapabilir (Microsoft, 2014):
• Kullanıcıyı bir dolandırıcılık işlemi için kandırma (örneğin, bir programın aslında bulunmayan
ücretli sürümüne yükseltme)
• Verileri çalarken saptanmayacak kötü amaçlı yazılımlar yükleme
• Sahte veya aldatıcı uyarılar içeren pencereler açma
• Bilgisayarı yavaşlatma veya dosyaları bozma
• Windows veya virüsten koruma yazılımlarının güncelleştirmelerini devre dışı bırakma
• Virüs koruma satıcılarının web sitelerini ziyaretini önleme
Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

E-posta gönderirken "CC" şeklinde ifade edilen karbon kopya işlevi hangi kısma aittir?

Gizli

Herkesi yanıtla

Bilgi

Konu

Yönlendir

Açıklama:

Bilgi, Karbon Kopya (CC, Carbon Copy): İletinin asıl gönderilecek kişi dışında bilgi amaçlı gönderilecek olan e-posta adresleri listesidir. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Hedef hakkında verinin nereden ve nasıl toplanacağı, tüm veriler toplandıktan sonra sahte senaryoların oluşturulması aşağıdaki kavramlardan hangisidir?

Sosyal mühendislik

Yemleme

Korsanlık

Ön metin oluşturma

Sosyal ağ dolandırıcılığı

Açıklama:

Ön metin oluşturma sosyal mühendisliğin önemli bir çalışma alanıdır. Hedef hakkında verinin nereden ve nasıl toplanacağı, tüm veriler toplandıktan sonra sahte senaryoların oluşturulması ön metin oluşturma sürecidir. Kullanıcıların özel bilgileri, hobileri, aktiviteleri, sosyal arkadaş bilgileri, tatil, izin ve ailevi bilgileri toplanır. Elde edilen bu dost bilgilerine benzer isimlerle e-posta oluşturup bilgi elde etmeye yönelik rica, sahte program kurdurmalar şeklinde e-posta ve mesajlarla tuzağa düşürülme testi yapılır (Şahinaslan ve Şahinaslan, 2013). Burada amaç sahte bir senaryo/hikâye uydurarak bu senaryonun içine serpiştirilmiş tuzaklarla hedeften istenilen bilgiyi almaktır. Aşağıda e-posta aracılığı ile gönderilmek üzere oluşturulan sahte bir senaryo verilmiştir. Ön bilgi toplandıktan sonra kurbana cazip gelen ya da onu ilgilendiren bir metin oluşturulmuştur Telefon üzerinden yapılan saldırılarda hızlı elde edilebilecek bilgiler ilk önce sorulur. Sonunda bilgi isteme aşaması hassas bilgiler olan doğum tarihi, kimlik numarası vb. bilgilere gelecektir. Bu tarz bilgileri elde etmek için gerekirse farklı kimliklere bürünen dolandırıcılar, kişiye özgü senaryo oluşturma konusunda son derece ustalaşmışlardır. Doğru Cevap D2dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

" Yanlış bir bağlantıya tıklayıp gerçekten bankaya girdiğini sanan kullanıcı, şifresini sahte bir siteye giriş yaparak dolandırıcılara vermiş oluyor." şeklinde ifade edilen dolandırılma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Bahis dolandırıcılığı

Kriz vurgunculuğu

Sosyal ağ dolandırıcılığı

Sahte aracı kuruluşlar

Oltaya gelme

Açıklama:

Oltaya gelenler Fishing yani balıkçılık yönteminde ağa takılanlar soyuluyor. En yaygın internet dolandırıcılığı, yasal bir kurum gibi davranarak hesap bilgilerini çalmak için yapılıyor. Yanlış bir bağlantıya tıklayıp gerçekten bankaya girdiğini sanan kullanıcı, şifresini sahte bir siteye giriş yaparak dolandırıcılara vermiş oluyor. İnternet tarayıcılarda bu tür sahte sitelere karşı filtre özelliği gittikçe yaygınlaşıp gelişiyor. Pek çok dolandırıcılık aslında bu tür altına giriyor. Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Farklı birçok filtreleme özelliği ile bilgisayar ve ağın gelen ve giden paketler olmak üzere İnternet trafiğini kontrol altında tutan, bir kural kümesi temelinde ağa gelen giden paket trafiğini kontrol eden donanım ya da yazılım tabanlı ağ güvenlik sistemi aşağıdaki kavramlardan hangisine karşılık gelir?

Güvenlik Duvarı

Çerez

Web tarayıcısı

Bant genişliği

DNS Sunucusu

Açıklama:

Güvenlik duvarı; farklı birçok filtreleme özelliği ile bilgisayar ve ağın gelen ve giden paketler olmak üzere İnternet trafiğini kontrol altında tutan, bir kural kümesi temelinde ağa gelen giden paket trafiğini kontrol eden donanım ya da yazılım tabanlı ağ güvenlik sistemidir. Çoğunlukla Güvenlik Duvarı olarak adlandırılan “Firewall” bazı kaynaklarda “Ateş Duvarı” olarak da adlandırılmaktadır.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi için o sistemde açık oluşturma işlemine ............. denir. Genellikle bilgisayarda dışarıdan erişilebilmesi için bazı portları açarak kendi üreticisinin ve/veya başka bir yazılımın sisteme sızmasını sağlayan yazılımlardır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Casus yazılım

Arka kapı

Bilgisayar solucanı

Truva atı

Bilgisayar virüsü

Açıklama:

Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi için o sistemde açık oluşturma işlemine arka kapı denir. Genellikle bilgisayarda dışarıdan erişilebilmesi için bazı portları açarak kendi üreticisinin ve/veya başka bir yazılımın sisteme sızmasını sağlayan- yazılımlardır. Uzmanların kendi sistemlerine girmek için kullandıkları arka kapılar artık tehlikeli bir hâl almaya başlamış, farklı bir anlam kazanarak tehlikeli amaçlar için kullanılmaya başlanmıştır. Birçok virüs bir bilgisayara bulaştığında mutlaka bir arka kapı açmayı denemektedir. Bu sayede virüsü yayan kişi sisteme erişim imkânı bularak istediği işlemi gerçekleştirebilecektir.
Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. Bilgisayar virüsleri gibi kendi başlarına işlem yapabilirler.
II. Zararlı program barındıran veya yükleyen bir programdır.
III. Kendilerini kopyalayıp dağıtsalar bile her kurbanın bu programı çalıştırması gerekir.
IV. Hava durumu uyarı programının içine zararlı kodlar yüklenerek dağıtılması truva atına örnek verilebilir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri en yaygın kötü amaçlı yazılımlardan biri olan Truva Atını açıklarken kullanılabilecek doğru bir ifade değildir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Truva atı zararlı program barındıran veya yükleyen programdır. Truva atları kullanıcıya kullanışlı veya ilginç programlar gibi görünebilir ancak çalıştırıldıklarında zararlıdırlar. Truva atları bilgisayar virüsleri gibi kendi başlarına işlem yapamazlar. Truva atları kendilerini kopyalayıp dağıtsalar bile her kurbanın bu programı çalıştırması gerekir. Truva atına örnek olarak kullanışlı bir programın bilgisayar korsanı (hacker) tarafından tahribata uğratılıp içine zararlı kodlar yüklenip dağıtılması verilebilir. Bu programlar paylaşım programları (P2P), bilgisayar saati ayarlama yazılımı ya da hava durumu uyarı programları gibi kullanışlı programlar olabilir.
Yukarıda da ifade edildiği gibi, truva atları bilgisayar virüsleri gibi kendi başlarına işlem yapamadıkları için I. maddede verilen ifade doğru değildir. Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

..............., temel olarak insan ilişkilerini veya insanların dikkatsizliklerini kullanarak kişi ya da kurum hakkında bilgi toplamak olarak tanımlanabilir. Kuruma çalışan olarak sızmak, çalışanlarla arkadaş olmak, teknik servis ya da destek alınan bir kurumdan arıyormuş gibi görünerek bilgi toplamak, hedef kişiyle dost olmak, olmadığı hâlde kendini karşı cins gibi gösterip kişilerin zaaflarından yararlanmak bilinen en iyi örnekleridir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Truva atı

Arka kapı

Sosyal mühendislik

Kimlik hırsızı

Bilgisayar solucanı

Açıklama:

Sosyal mühendislik, temel olarak insan ilişkilerini veya insanların dikkatsizliklerini kullanarak kişi ya da kurum hakkında bilgi toplamak olarak tanımlanabilir. Kuruma çalışan olarak sızmak, çalışanlarla arkadaş olmak, teknik servis ya da destek alınan bir kurumdan arıyormuş gibi görünerek bilgi toplamak, hedef kişiyle dost olmak, olmadığı hâlde kendini karşı cins gibi gösterip kişilerin zaaflarından yararlanmak bilinen en iyi örnekleridir.
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Amacı sahte bir senaryo/hikâye uydurarak bu senaryonun içine serpiştirilmiş tuzaklarla hedeften özel bilgileri, hobileri, aktiviteleri, sosyal arkadaş bilgileri, tatil, izin ve ailevi bilgileri toplamak olan sosyal mühendislik alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Ön metin oluşturma

Yemleme

Arka kapı

Casus yazılımı

Korsanlık

Açıklama:

Ön metin oluşturma sosyal mühendisliğin önemli bir çalışma alanıdır. Hedef hakkında verinin nereden ve nasıl toplanacağı, tüm veriler toplandıktan sonra sahte senaryoların oluşturulması ön metin oluşturma sürecidir. Kullanıcıların özel bilgileri, hobileri, aktiviteleri, sosyal arkadaş bilgileri, tatil, izin ve ailevi bilgileri toplanır. Elde edilen bu dost bilgilerine benzer isimlerle e-posta oluşturup bilgi elde etmeye yönelik rica, sahte program kurdurmalar şeklinde e-posta ve mesajlarla tuzağa düşürülme testi yapılır. Burada amaç sahte bir senaryo/hikâye uydurarak bu senaryonun içine serpiştirilmiş tuzaklarla hedeften istenilen bilgiyi almaktır.
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

........... ; alan ad ve adreslerini IP denilen rakamlara çeviren sunucu hizmetidir. Bilgisayarlar ikili sayı sistemi ile çalıştığından www.alanadi.com gibi bir adresi tarayıcımıza yazdığımızda DNS sunucusu bu alan adının sayı karşılığını bulur ve iletişimi bu şekilde kurar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Çerez

İstemci

Sunucu

Alan adı

DNS sunucusu

Açıklama:

İstemci; internet veya ağ üzerinde, sunucu bilgisayarlardan hizmet alan kullanıcı bilgisayarlarıdır.
Sunucu; bilgisayar ağlarında, diğer ağ bileşenlerinin (kullanıcıların) erişebileceği, kullanımına ve/veya paylaşımına açık kaynakları barındıran bilgisayar birimidir.
Çerez; internette gezinirken web sunucu tarafından web tarayıcı aracılığı ile bilgisayara kaydedilen,
sunucudan yapılan ek istemler sırasında tekrar sunucuya gönderilen bilgidir. Bazı siteler genelde kullanıcıların sonraki ziyaretlerini anımsamak ve buna bağlı olarak karşılama mesajı ya da içerik, reklam göstermek
için çerez bilgisini kullanırlar.
Alan adı; bir internet sitesini tanımlayan adres (örnek : www.alanadi.com.tr gibi). Kişisel ya da ticari bir web sayfası yayınlamak için öncelikle bir alan adı hizmeti satın alınmalıdır.
DNS sunucusu ise; alan ad ve adreslerini IP denilen rakamlara çeviren sunucu hizmetidir. Bilgisayarlar ikili sayı sistemi ile çalıştığından www.alanadi.com gibi bir adresi tarayıcımıza yazdığımızda DNS sunucusu bu alan adının sayı karşılığını bulur ve iletişimi bu şekilde kurar.
Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

........... ; zengin metin işaretleme dili olarak Türkçe’ye çevrilen ve İnternet’te gezilen web sayfalarının hazırlanmasında kullanılan en temel düzeyde bir metin işaretleme dilidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

DNS sunucusu

HTML

Güvenlik duvarı

Çerez

Sunucu

Açıklama:

DNS Sunucusu; alan ad ve adreslerini IP denilen rakamlara çeviren sunucu hizmetidir. Bilgisayarlar ikili sayı sistemi ile çalıştığından www.alanadi.com gibi bir adresi tarayıcımıza yazdığımızda DNS sunucusu bu alan adının sayı karşılığını bulur ve iletişimi bu şekilde kurar.
Güvenlik Duvarı; bir kural kümesi temelinde ağa gelen giden paket trafiğini kontrol eden donanım ya da yazılım tabanlı ağ güvenlik sistemidir. Farklı birçok filtreleme özelliği ile bilgisayar ve ağın gelen ve giden paketler olmak üzere İnternet trafiğini kontrol altında tutar. IP filtreleme, port filtreleme, Web filtreleme, içerik filtreleme bunlardan birkaçıdır
Çerez; internette gezinirken web sunucu tarafından web tarayıcı aracılığı ile bilgisayara kaydedilen, sunucudan yapılan ek istemler sırasında tekrar sunucuya gönderilen bilgidir. Bazı siteler genelde kullanıcıların sonraki ziyaretlerini anımsamak ve buna bağlı olarak karşılama mesajı ya da içerik, reklam göstermek için çerez bilgisini kullanırlar.

Sunucu; bilgisayar ağlarında, diğer ağ bileşenlerinin (kullanıcıların) erişebileceği, kullanımına ve/veya paylaşımına açık kaynakları barındıran bilgisayar birimidir.
HTML ise; zengin metin işaretleme dili olarak Türkçe’ye çevrilen ve İnternet’te gezilen web sayfalarının hazırlanmasında kullanılan en temel düzeyde bir metin işaretleme dilidir.
Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

I. DNS trafiğini şifrelemek
II. NotTrackMe ve Ghostery gibi eklenti yazılımlarını kullanmak
III. Her web sitesini ziyaret etmemek
IV. İnterneti sürekli açık bırakmamak
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çevrimiçi web takibini engellemek için internet tarayıcılarında alınabilecek önlemlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II, III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Çevrim içi web takibini engellemek için İnternet tarayıcılarında alınabilecek en temel önlemleri
şu şekilde sıralamak mümkündür:
1. DoNotTrackMe ve Ghostery gibi eklenti yazılımlarını kullanmak
2. Web trafiğini şifrelemek
3. DNS trafiğini şifrelemek.
Bilgi teknolojilerinin yoğun kullanıldığı bir toplumda, gizlilik ciddi bir şekilde tehlikededir ve sadece gizlilik mevzuatı ile etkili bir şekilde korunması çok zordur. Çevrim içi web izleme yöntemleri ile toplanan verilerin kontrolsüz şekilde işlenmesi, bazı temel hakların ihlal edilmesine sebep olmaktadır. Kullanıcıların profilleri çıkarılarak yasal dayanağı olmayan bazı veri arşivlerinin tutulması ve fişleme amaçlı olarak da kullanılabilmesi mümkündür. Kullanıcının bazı programlar kullanarak mahremiyetini bir dereceye kadar koruması mümkündür.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

.........., internette gezinirken web sunucusu tarafından web tarayıcı aracılığı ile bilgisayara kaydedilen, sunucudan yapılan ek istemler sırasında tekrar sunucuya gönderilen bilgidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Çerez

İstemci

Sunucu

Güvenlik duvarı

DNS sunucusu

Açıklama:

İstemci; internet veya ağ üzerinde, sunucu bilgisayarlardan hizmet alan kullanıcı bilgisayarlarıdır.
Sunucu; bilgisayar ağlarında, diğer ağ bileşenlerinin (kullanıcıların) erişebileceği, kullanımına ve/veya paylaşımına açık kaynakları barındıran bilgisayar birimidir.
DNS Sunucusu; alan ad ve adreslerini IP denilen rakamlara çeviren sunucu hizmetidir. Bilgisayarlar ikili sayı sistemi ile çalıştığından www.alanadi.com gibi bir adresi tarayıcımıza yazdığımızda DNS sunucusu bu alan adının sayı karşılığını bulur ve iletişimi bu şekilde kurar.
Güvenlik Duvarı (Firewall): Bir kural kümesi temelinde ağa gelen giden paket trafiğini kontrol eden donanım ya da yazılım tabanlı ağ güvenlik sistemidir.
Güvenlik duvarı; bir kural kümesi temelinde ağa gelen giden paket trafiğini kontrol eden donanım ya da yazılım tabanlı ağ güvenlik sistemidir.
Çerez ise; internette gezinirken web sunucu tarafından web tarayıcı aracılığı ile bilgisayara kaydedilen, sunucudan yapılan ek istemler sırasında tekrar sunucuya gönderilen bilgidir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Bir başkasının üçüncü şahısları ve bilgi işlem sistemlerini kendisinin söz konusu kişi olduğuna ikna ederek yanıltmasına, o şahsın çıkarlarına zarar verip kendisine çıkar sağlamasın ya da bu dolandırıcılığa olanak verecek bilgilere ulaşmasına ................. denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Kimlik hırsızlığı

Siber zorbalık

Bilgisayar solucanı

Truva atı

Casus yazılım

Açıklama:

Bir başkasının üçüncü şahısları ve bilgi işlem sistemlerini kendisinin söz konusu kişi olduğuna ikna ederek yanıltmasına, o şahsın çıkarlarına zarar verip kendisine çıkar sağlamasın ya da bu dolandırıcılığa olanak verecek bilgilere ulaşmasına kimlik hırsızlığı denir.
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi kimlik hırsızlığı ve kimlik avı ile ilgili kavramdır?

Bilgi güvenliği

Bilgi önemi

Bilgi tanımı

Bilgi sayımı

Bilgi verisi

Açıklama:

Bilgi güvenliğini tehdit eden kavramlardan birikimlik hırsızlığıdır. Bir başkasının üçüncü şahısları ve bilgi işlem sistemlerini kendisinin söz konusu kişi olduğuna ikna ederek yanıltmasına, o şahsın çıkarlarına zarar verip kendisine çıkar sağlamasın ya da bu dolandırıcılığa olanak verecek bilgilere ulaşmasına kimlik hırsızlığı ya da kimlik avı denir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Bir başkasının üçüncü şahısları ve bilgi işlem sistemlerini kendisinin söz konusu kişi olduğuna ikna ederek yanıltmasına, o şahsın çıkarlarına zarar verip kendisine çıkar sağlamasın
ya da bu dolandırıcılığa olanak verecek bilgilere ulaşmasına ne ad verilir?

Kimlik hırsızlığı

Siber Saldırı

Siber Zorbalık

Kimlik Güncelleme

Siber Kimlik

Açıklama:

BİLGİ GÜVENLİĞİ
Bilgi güvenliğini tehdit eden kavramlardan biri
kimlik hırsızlığıdır. Bir başkasının üçüncü şahısları
ve bilgi işlem sistemlerini kendisinin söz konusu
kişi olduğuna ikna ederek yanıltmasına, o şahsın
çıkarlarına zarar verip kendisine çıkar sağlamasın
ya da bu dolandırıcılığa olanak verecek bilgilere
ulaşmasına kimlik hırsızlığı ya da kimlik avı denir (Microsoft, 2012). Kimlik hırsızlığı kavramı
yeni karşılaşılan bir kavram değildir. Hırsızlar her
zaman dolandırma, çalma ya da illegal arama gibi
yasal olmayan şekillerde insanların kişisel bilgilerini yasalara aykırı olarak elde etmenin yollarını
aramışlardır. Ancak günümüzde bu durum çevrim
içi ortama geçtiğinden, bu türde hırsızlık yapma
eğiliminde bulunanlar daha fazla sayıda insanı dolandırabilir hâle gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

I) bir başkasının üçüncü şahısları yanıltması
II) Başkasının çıkarlarına zarar vermek
III) Başkası üzerinden çıkar sağlamak
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki bilgilerin tamamını içeren kavramdır?

Kimlik yanıltması

Kimlik soruşturması

Kimlik teyidi

Kimlik mühendisliği

Kimlik avı

Açıklama:

Bir başkasının üçüncü şahısları ve bilgi işlem sistemlerini kendisinin söz konusu
kişi olduğuna ikna ederek yanıltmasına, o şahsın çıkarlarına zarar verip kendisine çıkar sağlamasına ya da bu dolandırıcılığa olanak verecek bilgilere ulaşmasına kimlik hırsızlığı ya da kimlik avı denir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Web sayfalarını okumak, İnternette gezinmek için kullanılan yazılımdır?

URL adresi

Web Tarayıcısı

Bant Genişliği

ADSL

Bit

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi İnternet veya ağ üzerinde, sunucu bilgisayarlardan hizmet alan kullanıcı bilgisayarlardır?

Çerez

Alan Adı

İstemci

Sunucu

Güvenlik Duvarı

Açıklama:

BİLGİ GÜVENLİĞİ
Web Tarayıcısı (Browser): Web sayfalarını
okumak, İnternette gezinmek için kullanılan yazılımdır. Yaygın olarak kullanılan tarayıcılara İnternet Explorer, Firefox, Google Chrome, Opera
örnek verilebilir.
URL Adresi: İnternet’te belge, resim, video
gibi bir kaynağa rastgelen anlamlı ya da anlamsız
bir karakter dizgisidir. URL Adresleri, daha yaygın
tabirle web adresleri, genellikle İnternet tarayıcılarının adres kutusunda gösterilir.
ADSL: Asimetrik Sayısal Abone Hattı (Asymmetric Digital Subscriber Line), İnternet bağlantısı için en çok kullanılan bağlantı tekniğidir.
Standart bakır telefon telleri üzerinden veri, ses ve
görüntü iletişimini aynı anda sağlayabilen bir teknolojidir. Bant Genişliği: İnternet gibi veri haberleşme ortamlarında akabilecek maksimum veri hızını belirtmede kullanılır. Ölçü birimi bps (bit per second) olarak ifade edilir.
Bit: Bilgisayar ve dolayısıyla İnternet dünyasında kullanılan en düşük depolama ve iletim birimi 0 ya
da 1 değerini alan bittir. Bilgisayar içinde karakterler ikilik sayı sisteminde 8 haneli bir sayı ile ifade edilir
ve her bir karakter 1 Byte’a eşittir.
İstemci: İnternet veya ağ üzerinde, sunucu bilgisayarlardan hizmet alan kullanıcı bilgisayarlarıdır.
Sunucu: Bilgisayar ağlarında, diğer ağ bileşenlerinin (kullanıcıların) erişebileceği, kullanımına ve/veya
paylaşımına açık kaynakları barındıran bilgisayar birimidir.
Çerez: İnternet’te gezinirken web sunucu tarafından web tarayıcı aracılığı ile bilgisayara kaydedilen,
sunucudan yapılan ek istemler sırasında tekrar sunucuya gönderilen bilgidir. Bazı siteler genelde kullanıcıların sonraki ziyaretlerini anımsamak ve buna bağlı olarak karşılama mesajı ya da içerik, reklam göstermek
için çerez bilgisini kullanırlar.
Alan Adı: Bir internet sitesini tanımlayan adres (örnek : www.alanadi.com.tr gibi). Kişisel ya da ticari
bir web sayfası yayınlamak için öncelikle bir alan adı hizmeti satın alınmalıdır.
DNS Sunucusu: Alan ad ve adreslerini IP denilen rakamlara çeviren sunucu hizmetidir. Bilgisayarlar
ikili sayı sistemi ile çalıştığından www.alanadi.com gibi bir adresi tarayıcımıza yazdığımızda DNS sunucusu bu alan adının sayı karşılığını bulur ve iletişimi bu şekilde kurar.
Güvenlik Duvarı (Firewall): Bir kural kümesi temelinde ağa gelen giden paket trafiğini kontrol eden donanım
ya da yazılım tabanlı ağ güvenlik sistemidir. Farklı birçok
filtreleme özelliği ile bilgisayar ve ağın gelen ve giden paketler olmak üzere İnternet trafiğini kontrol altında tutar. IP
filtreleme, port filtreleme, Web filtreleme, içerik filtreleme
bunlardan birkaçıdır.
HTML: Zengin metin işaretleme dili olarak Türkçe’ye çevrilen ve İnternet’te gezilen web sayfalarının
hazırlanmasında kullanılan en temel düzeyde bir metin işaretleme dilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

............................ temel olarak insan ilişkilerini veya insanların dikkatsizliklerini kullanarak hedef kişi ya da kurum hakkında bilgi toplamak ve gereken yönergelerle kullanmak olarak tanımlanabilir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru olarak tanımlar?

Sosyal alan bilgisi

Sosyal bağlantı temeli

Sosyal mühendislik saldırısı

Sosyal bilgi mantığı

Sosyal görüntü ağı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 75

a) Bilgisayar Virüsü I) Kullanıcılara ait önemli bilgilerin ve kullanıcının yaptığı işlemlerin, kullanıcının bilgisi olmadan toplanmasını ve bu bilgilerin kötü niyetli kişilere
gönderilmesini sağlayan yazılım
b) Bilgisayar Solucanı II) Kendini bir bilgisayardan diğerine kopyalamak için tasarlanmış programlar
c) Arka Kapı III) Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi için o sistemde açık oluşturma işlem
d) Casus Yazılım IV) Kullanıcının izni ya da bilgisi olmadan bilgisayarın çalışma şeklini değiştiren ve kendini diğer dosyaların içerisinde gizlemeye çalışan bilgisayar programlar
Yukarıda verilen kavramları açıklayan doğru ifade ile eşleştiriniz.

a-III; b-II; c-IV; d-I

a-IV; b-I; c-III; d-II

a-IV; b-III; c-II; d-I

a-IV; b-II; c-III; d-I

a-I; b-II; c-III; d-IV

Açıklama:

BİLGİ GÜVENLİĞİ
Bilgisayar Virüsü: Kullanıcının izni ya da bilgisi olmadan bilgisayarın çalışma şeklini değiştiren
ve kendini diğer dosyaların içerisinde gizlemeye
çalışan bilgisayar programlarına virüs denir (Vikipedia, 2014). Bilgisayar virüsü, bulaştığı bilgisayarda kendini çoğaltma ve çalıştırma işlemlerini gerçekleştirir. Bilgisayar virüsünün popüler bulaşma
yollarından birisi virüs kapmış bilgisayar programlarıdır. Bazı virüsler, sabit diskin ya da disketlerin
“boot sector” denilen ve bilgisayar her açıldığında
ilk bakılan yer olan kısmına yerleşir. Bu durumda,
bilgisayar her açıldığında virüs etkinleştirilmiş olarak açılır. Virüsleri diğer kötü amaçlı yazılımlardan
ayıran en önemli özellik insan etkileşimine ihtiyaç
duymasıdır. Virüslerin yayılması için mutlaka kötü
amaçlı kodun bulunduğu virüslü dosya bir kullanıcı tarafından çalıştırılmalıdır.
Bilgisayar Solucanı: Solucan virüsü genellikle
e-posta, kaynağı belirsiz programlar, forum siteleri,
korsan oyun DVD ve CD’ler gibi farklı yollarla bilgisayarlara bulaşır. Solucan da virüs gibi, kendisini
bir bilgisayardan diğerine kopyalamak için tasarlanmıştır, ancak bunu otomatik olarak yapar. Solucan bir kez sisteme girdikten sonra kendi başına
ilerleyebilir. Örneğin bir solucan, e-posta adres defterindeki tüm kullanıcılara kendi kopyasını gönderebilir ve sonra aynı şeyi onların bilgisayarlarında
da yapabilir. Bu, domino etkisinin getirdiği yoğun
ağ trafiği, iş yeri ağlarını ve İnternet’in tümünü yavaşlatabilir. Solucanlar ilk ortaya çıktıklarında çok
hızlı yayılırlar. Ağları kilitlerler ve büyük olasılıkla
kullanıcıların, İnternet’teki web sayfalarını görüntülerken uzun süre beklemelerine yol açarlar. Arka Kapı: Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi
için o sistemde açık oluşturma işlemine arka kapı
denir. Genellikle bilgisayarda dışarıdan erişilebilmesi için bazı portları açarak kendi üreticisinin ve/
veya başka bir yazılımın sisteme sızmasını sağlayan
yazılımlardır. Uzmanların kendi sistemlerine girmek için kullandıkları arka kapılar artık tehlikeli
bir hâl almaya başlamış, farklı bir anlam kazanarak
tehlikeli amaçlar için kullanılmaya başlanmıştır.
Birçok virüs bir bilgisayara bulaştığında mutlaka
bir arka kapı açmayı denemektedir. Bu sayede virüsü yayan kişi sisteme erişim imkânı bularak istediği
işlemi gerçekleştirebilecektir.
Casus Yazılım: Casus yazılımlar, bilgi ve bilgisayar güvenliğinde en önemli ve gittikçe yaygınlaşan tehdit ve saldırıların başında gelmektedir (Canbek & Sağıroğlu, 2008). Casus yazılım,
kullanıcılara ait önemli bilgilerin ve kullanıcının
yaptığı işlemlerin, kullanıcının bilgisi olmadan
toplanmasını ve bu bilgilerin kötü niyetli kişilere
gönderilmesini sağlayan yazılım olarak tanımlanır. satmadan önce kurdukları yazılımlar arasında kasten veya bilmeden casus yazılım
bulunması,
• Çoğunlukla ücretsiz dağıtılan kişiler arası
dosya paylaşımı (P2P) programları, ekran
koruyucular ve oyunlar içine casus yazılım
ekleyerek bulaşma,
• Faydalı bir yazılım kurulumunun yanında;
dosya, klasör ve sistem kütüğü isimlerini
zararsız, bilindik veya sisteme ait isimler
vererek saptanmasını ve sistemden kaldırılmasını zorlaştırarak sisteme yerleşme,
• Herhangi bir programın kurulumu sırasında, aslında casus yazılım özelliği taşıyan
başka yardımcı ve ek yazılımların kullanıcıya belirtilerek kurdurulması,
• E-posta dosya eklentisi ile e-postada verilen
bir web adresine gidildiğinde veya doğrudan HTML içerikli e-postaların okunması
ile kötü amaçlı yazılımın bulaşması,
• İnternet tarayıcılarında bulunan korunmasızlık ve açıklardan yararlanarak kurulum,
• Özellikle İnternet üzerinden kullanıcıya aldatıcı mesajlarla yanıltıp; herhangi bir kötü
amaçlı yazılımın kurulumunun başlatılması,
• Kullanıcı lisans sözleşmelerinde yanıltıcı
veya eksik bildirim ile kullanıcıya zararlı bir
yazılımı bilgisayarına kurdurtma,
• Çocuklara ve bilinçsiz kullanıcılara aldatıcı
taktikler kullanmak,
• Çok çeşitli sosyal mühendislik ve insan hatası yöntemleri olarak özetlenebilir.
Casus yazılımlar, virüs ve solucanlardan farklı olarak hedef sisteme bir kez bulaştıktan sonra kendi
kopyasını oluşturarak daha fazla yayılmaya ihtiyaç
duymazlar. Casus yazılımın amacı kurban olarak
seçilen sistem üzerinde gizli kalarak istenen bilgileri
toplamaktır. Bu bilgiler bilgisayarda kayıtlı şifreler,
kredi kartı numarası gibi önemli bilgiler olabilir.
Bunun dışında, Ticari firmalar İnternet üzerindeki
kullanıcı alışkanlıklarını saptamak amacıyla casus
yazılımları İnternet üzerinde yayabilmektedirler.
Genel olarak casus yazılımların bulaştırılmasında
veya dağıtılmasında kullanılabilecek yöntemler;
• İşletim sistemlerinde casus yazılım, arka
kapı gibi yapıların bulunma olasılığı,
• Farklı üreticilerden aldıkları parçaları bir
araya getirerek bilgisayar yapan firmalar
olarak tanımlanan özgün donatım üreticilerinin (OEM), bilgisayarlarını müşterilerine

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi internette belge, resim, video gibi bir kaynağa rastgelen anlamlı ya da anlamsız bir karakter dizgisini belirtir?

ADSL

URL adresi

Web tarayıcısı

DNS

HTML

Açıklama:

URL Adresi: İnternet’te belge, resim, video gibi bir kaynağa rastgelen anlamlı ya da anlamsız bir karakter dizgisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Birleşik Devletler Yüksek Mahkemesi Adayı Louis Brandeis, gizlilik kavramını bir şahsın “yalnız bırakılma hakkı” olarak kaç yılında tanımlamıştır?

1888

1892

1889

1891

1890

Açıklama:

WEB’TE GİZLİLİK (MAHREMİYET)
1890’lı yıllarda, Birleşik Devletler Yüksek Mahkemesi Adayı Louis Brandeis, gizlilik kavramını bir şahsın
“yalnız bırakılma hakkı” olarak tanımlamıştır. Mahremiyet veya gizlilik, bireyin veya bir grubun kendilerini
veya kendileri hakkındaki bilgileri ayırma yeteneğine ve kendilerini ifade ederken seçici olmalarına vurgu
yapar. Herhangi bir şey gizli olduğunda, doğal olarak kişiye özel veya hassas bir durum var demektir. Mahremiyet alanı bilgilerin korunmasını ve kişisel alana girilmemesini gerektirdiğinden güvenlikle çakışmaktadır.
Web’te gizlilik iki şekilde karşımıza çıkmaktadır. Bunlar bilgi gizliliği ve iletişim gizliliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi bir kural kümesi temelinde ağa gelen giden paket trafiğini kontrol eden donanım ya da yazılım tabanlı ağ güvenlik sistemidir?

Güvenlik duvarı

Web duvarı

Web sayfası

Güvenlik sayısı

Güvenlik webi

Açıklama:

Güvenlik Duvarı (Firewall): Bir kural kümesi temelinde ağa gelen giden paket trafiğini kontrol eden donanım ya da yazılım tabanlı ağ güvenlik sistemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi, kredi bilgileri, kişisel tercihler, ev adresi bilgileri ve tıbbi kayıtlar gibi kişisel bilgilerin toplanması ve taşınması ile ilgili kuralları kapsamaktadır?

Bilgi gizliliği

Web gizliliği

Etkileşim gizliliği

İletişim gizliliği

Açıklama:

WEB’TE GİZLİLİK (MAHREMİYET)
Bilgi gizliliği: Kredi bilgileri, kişisel tercihler, ev adresi bilgileri ve tıbbi kayıtlar gibi
kişisel bilgilerin toplanması ve taşınması ile
ilgili kuralları kapsamaktadır. Bu kavram
özel verilerin güvenliği ve iletişim gizliliği
kavramları ile yakından ilişkilidir.
• İletişim gizliliği: Posta, kablosuz telefonlar,
e-posta, kablosuz cihazlar ve diğer iletişim
biçimleri için güvenlik ve gizlilik konularını
kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi için o sistemde açık oluşturma işlemini belirten kavramdır?

Tarayıcı izleme

Casus yazılım

Virüs

Arka kapı

Solucan

Açıklama:

Bir sisteme dışarıdan sızılabilmesi için o sistemde açık oluşturma işlemine arka kapı
denir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi, çevrimiçi web takibini engellemek için İnternet tarayıcılarında alınabilecek en temel önlemlerden biri değildir?

İnternet tarayıcıları gizlilik ayarları

E-posta uzantılarının gizlilik ayarları

İnternet tarayıcıları eklenti yazılımları

Web trafiğini şifreleme

DNS trafiğini şifreleme

Açıklama:

WEB’TE GİZLİLİK (MAHREMİYET)
İnternet tarayıcıları gizlilik ayarları: Birçok
tarayıcıda olan gizlilik sekmesinde, özel tarama modunu seçme ve çerez (cookie) kullanmama gibi çeşitli ayarlar yapılabilmektedir. Birçok yeni Çevrim içi Davranışsal
Reklamcılık (ÇDR) uygulamalarında Flash
programının çerezleri kullanıldığından, bu
yöntemle çevrim içi takip edilmeyi engellemek çoğunlukla mümkün değildir.
İnternet tarayıcıları eklenti yazılımları: DoNotTrackMe ve Ghostery gibi eklenti yazılımların devreye alınmasıyla sitelerin bilgi
toplamasını engellemek mümkündür.
• Web trafiğini şifrelemek: İstemcinin web
sunucularına HTTPS protokolü ile bağlanması ile sağlanır. Web sunucusuna bağlanırken geçerli bir sertifikanın kullanıldığı
denetlenmelidir.
• DNS trafiğini şifrelemek: İstemcinin DNS
sunucularının herkese açık şifrelerini kullanarak DNS sorgulaması yapması ile sağlanır. İnternet servis sağlayıcılarının, DNS
trafiğini kontrol altına almak için herkese
açık DNS sunucularının IP adreslerine bir
nevi ele geçirme (hijack) saldırısı yapabildiği günümüzde, dnscrypt benzeri yazılımlar
veya yurt dışı VPN sunucular kullanılabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi, bilgi ve iletişim teknolojileri kullanılarak kullanıcı adı, şifre ve kredi kartı bilgilerini gerçek gibi görünen kurum ya da kuruluşlardan sanki
bu bilgiler isteniyormuş gibi bir his uyandırılmaya çalışarak bilgilerin elde edilmesi yöntemidir?

Korsanlık

Ön metin oluşturma

Yemleme

E-dolandırıcılık

Sosyal ağ dolandırıcılığı

Açıklama:

SOSYAL MÜHENDİSLİK SALDIRILARI VE GÜVENLİK AÇIKLARI
Türkçeye yemleme (oltalama) olarak çevrilen, Pishing “Password” (Şifre) ve “Fishing” (balık avlamak)
sözcüklerinin birleştirilmesi ile oluşturulan bir saldırı çeşididir. Yemleme bilgi ve iletişim teknolojileri kullanılarak kullanıcı adı, şifre ve kredi kartı bilgilerini gerçek gibi görünen kurum ya da kuruluşlardan sanki
bu bilgiler isteniyormuş gibi bir his uyandırılmaya çalışarak bilgilerin elde edilmesi yöntemidir. Yemlemede kullanıcı bilgileri genelde e-posta, sosyal ağ siteleri, sahte web sayfaları veya anlık mesajlaşma uygulamaları ile elde edilmeye çalışılır. Sosyal mühendisliğin bir uygulama alanı olan bu tür sahte e-posta, web
sayfası vb. alan kişi, istenilen gizli bilgileri göndererek, bu bilgilerin kötü niyetli üçüncü şahısların eline
geçmesine ve akabinde oluşabilecek zararlara maruz kalınmasına neden olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 83

I) Sayfaların ziyaret sayısını artırmak
II) İstenilen reklamların yüksek oranda görüntülenmesini sağlamak
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda belirtilen işlemleri yapmak için kullanılan kötü amaçlı yazılımdır?

Sistem yapılandırma

Tarayıcı ele geçirme

Kullanıcı yönlendirme

Lisans yönlendirme

Program yazma

Açıklama:

Tarayıcı ele geçirme, bazı web siteleri tarafından, sayfaların ziyaret sayısını artırmak, kendi web sitelerindeki reklamların yüksek görüntüleme rakamlarına ulaşmasını sağlamak amacıyla web tarayıcısına yerleştirilen, başlangıç sayfalarını ve arama sayfalarını değiştirebilen küçük bir program ya da kütük (registery) ayarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi, bilgisayar ve haberleşme teknolojileri konusundaki bilgisini gizli verilere ulaşmak, ağlar üzerinde yasal olmayan zarar verici işler yapmak için kullanan kimsedir?

Üç kağıtçı

Tırnakçı

Hırsız

Korsanlık

Dolandırıcı

Açıklama:

SOSYAL MÜHENDİSLİK SALDIRILARI VE GÜVENLİK AÇIKLARI
Korsanlık
Türkçeye bilgisayar korsanı olarak çevrilen “hacker”, bilgisayar ve haberleşme teknolojileri konusundaki bilgisini gizli verilere ulaşmak, ağlar üzerinde yasal olmayan zarar verici işler yapmak için kullanan kimse
olarak tanımlanmaktadır (TDK, 2014). Bilgisayar sistemlerine karşı yapılan saldırılar sıklık ve karmaşıklık
bakımından gün geçtikçe artma eğilimi göstermektedir. İlk zamanlarda, bilgisayar korsanı olarak adlandırılan saldırganların idealistlik ve dikkat çekme güdüleri ile kendilerini boy gösterdikleri bir yöntem olan
saldırılar, günümüz bilgisayar ve bilgisayar ağı sistemlerinde var olan açıklar sebebi ile bir endüstri hâlini
almıştır (Canbek ve Sağıroğlu, 2007).
Bilgisayar korsanlığının tarihçesi 1960’lı yıllara dayanmaktadır. İlk çalışmalar günümüzdeki İnternet’in
atası olarak sayılan ARPANET (Amerikan Gelişmiş Savunma Araştırmaları Dairesi Ağı) üzerinden başlamıştır. Özellikle MIT’deki (Massachusetts Institute of Technology Üniversitesi) yapay zekâ laboratuvarı
hackerların yeteneklerini geliştirebileceği bir platform olmuştur. Başlarda olumlu bir anlama sahip olan
hacker sıfatının anlamı programları planlanandan daha farklı işler yapmak için zorlayan bilgisayar dâhileri
anlamında kullanılmıştır. Fakat hacker terimi zamanla sistemlerin açığını bulan, bu açıkları kullanıp sistemlere izinsiz erişen, sistemlere ve sistemi kullanan kişilere, kişisel veya kurumsal zarar veren bilgisayar
korsanı olarak anılmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

I) Kullanıcıyı bir dolandırıcılık işlemi için kandırma (örneğin, bir programın aslında
II)Verileri çalarken saptanmayacak kötü amaçlı yazılımlar yükleme
III) Aldatıcı uyarılar içeren pencereler açma
IV) Bilgisayarı yavaşlatma veya dosyaları bozma
Yukarıdaki işlemlerin tamamını içeren kötü amaçlı yazılım aşağıdakilerden hangisidir?

Sahte yazılım

Klavye izleme

Casus yazılım

Truva atı

Bilgisayar izleme

Açıklama:

Bazı sahte yazılımlar aşağıda belirtilenleri de yapabilir (Microsoft, 2014):
• Kullanıcıyı bir dolandırıcılık işlemi için kandırma (örneğin, bir programın aslında bulunmayan
ücretli sürümüne yükseltme)
• Verileri çalarken saptanmayacak kötü amaçlı yazılımlar yükleme
• Sahte veya aldatıcı uyarılar içeren pencereler açma
• Bilgisayarı yavaşlatma veya dosyaları bozma
• Windows veya virüsten koruma yazılımlarının güncelleştirmelerini devre dışı bırakma
• Virüs koruma satıcılarının web sitelerini ziyaretini önleme

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi İletinin asıl gönderilecek kişi dışında bilgi amaçlı gönderilecek olan e-posta adresleri listesini belirtir?

Body

From

Açıklama:

Bilgi, Karbon Kopya (CC, Carbon Copy): İletinin asıl gönderilecek kişi dışında bilgi
amaçlı gönderilecek olan e-posta adresleri listesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Yemlemeye yakalanmamak için ne yapılması gerekir?

Sosyal ağ web sitelerinden e-postalara gelen bağlantılardan erişilmelidir.

Kullanıcı özel bilgilerini, hobilerini, aktivitelerini, vb. sürekli olarak sosyal medyada paylaşmamalıdır.

E-postaya gelen ve uyarı niteliğindeki postalar dikkate alınmalıdır.

Banka tarafından aranma durumunda kişisel veya hesap bilgileri ile ilgili sorular yanıtlanmalıdır.

Telefon veya benzeri yolla aranma durumunda hiçbir zaman kişisel veya hesap bilgileri ile ilgili sorular yanıtlanmamalıdır.

Açıklama:

SOSYAL MÜHENDİSLİK SALDIRILARI VE GÜVENLİK AÇIKLARI
Telefon veya benzeri yolla aranma durumunda hiçbir zaman kişisel veya hesap bilgileri ile ilgili sorular yanıtlanmamalıdır.
Banka ile görüşme gerekirse bile muhakkak
kullanıcı arayan taraf olmalıdır.
• Maile gelen ve uyarı niteliğindeki postalar
dikkate alınmamalıdır. Gerçekten ciddi bir şey gibi görünüyorsa bile öncelikle araştırılmalı ya da ilgili siteye sorulmalıdır.
• Banka ya da sosyal ağ web sitelerine kesinlikle maillerle gelen bağlantılardan erişilmemelidir, adres çubuğuna sitesinin bağlantısı
yazılarak erişilmelidir.
• Güncel tarayıcılar kullanılmalı
ve tarayıcılarda yemleme önleme özellikleri açık tutulmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi ön metin oluşturmanın adımlarından biri değildir?

Hedef hakkında veri toplama

Verinin nereden toplanacağı

Verinin nasıl toplanacağı

Sözcüklerin birleştirilmesi

Sahte senaryoların oluşturulması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 89

Kimlik hırsızlığı

Truva atı

Virüs

Arka kapı

Network

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 90

Temel olarak insan ilişkilerini veya insanların dikkatsizliklerini kullanarak hedef kişi ya da kurum hakkında bilgi toplamak ve gereken yönergelerle kullanmak olarak tanımlanan yöntem aşağıdakilerden hangidisir?

Truva atı

Virüs

Solucan

Kimlik gizleme

Sosyal mühendislik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdaki hangi inernet servisinin diğerlerine göre daha çok kullanıldığı söylenebilir?

Gopher

IRC

NEWS

WWW

ICQ

Açıklama:

Web sayfalarını ifade eden WWW (World Wide Web), günümüzde internet'in en çok kullanılan servisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Web sayfalarını okumak, İnternette gezinmek için kullanılan yazılım, aşağıdakilerden hangisidir?

Web Tarayıcısı

URL

ADSL

Fiber Net

Bant Genişliği

Açıklama:

Web sayfalarını okumak, İnternette gezinmek için kullanılan yazılım, web tarayıcısıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Google arama motorunda arama yaparken "anadolu" ve "üniversitesi" kelimelerinin geçtiği ancak "ilkokulu" kelimesinin geçmediği web sitelerine ulaşmak için aşağıdaki arama ifadelerinden hangisi uygundur?

anadolu üniversitesi "ilkokulu"

anadolu üniversitesi (ilkokulu)

-anadolu -üniversitesi +ilkokulu

anadolu üniversitesi -ilkokulu

"anadolu üniversitesi" *ilkokulu*

Açıklama:

Google arama motoru, bir kelimenin başında "-" işareti bulunduğunda, arama sürecini işaretin bulunduğu kelimeyi dışarıda bırakacak şekilde yürütür. Dolayısıyla "anadolu üniversitesi -ilkokulu" ifadesi, anadolu ve üniversitesi kelimelerinin geçtiği ancak "ilkokulu" ifadesinin geçmediği sayfaları listeleyecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi, P2P (kişilerarası paylaşım) yazılımlarına örnektir?

CuteFTP

FileZilla

Microsoft Word

EasyFTP

Emule

Açıklama:

Emule, kişilerarası dosya paylaşım yazılımlarına örnek olarak sunulabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Kullanıcının izni ya da bilgisi olmadan bilgisayarın çalışma şeklini değiştiren ve kendini diğer dosyaların içerisinde gizlemeye çalışan bilgisayar programlarına ne ad verilir?

Truva Atı

Virüs

Solucan

Arka Kapı

Keylogger

Açıklama:

Kullanıcının izni ya da bilgisi olmadan bilgisayarın çalışma şeklini değiştiren ve kendini diğer dosyaların içerisinde gizlemeye çalışan bilgisayar programları, bilgisayar virüsleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Bilgisayar sistemlerine dışarıdan erişim sağlanması için yazılımlarda özellikle bırakılan açıklara ne ad verilir?

Virüs

Solucan

Truva Atı

Arka Kapı

Key Logger

Açıklama:

Bilgisayar sistemlerine dışarıdan erişim sağlanması için yazılımlarda özellikle bırakılan açıklara arka kapı adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Bir bankadan gelmiş gibi görünen ve bir kişisel bilgi formuna yönlendiren mailin söz konusu olduğu bir durumda, aşağıdaki saldırı yöntemlerinden hangisinin kullanıldığı söylenebilir?

Yemleme

Virüs Gönderme

Solucan Gönderme

Arka Kapı Kullanma

Sosyal Mühendislik

Açıklama:

Bu durumda, yemleme saldırısının yapıldığı söylenebilir. Yemleme, bilgi ve iletişim teknolojileri kullanılarak kullanıcı adı, şifre ve kredi kartı bilgilerini gerçek gibi görünen kurum ya da kuruluşlardan sanki bu bilgiler isteniyormuş gibi bir his uyandırılmaya çalışarak bilgilerin elde edilmesi yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Türk Dil Kurumu Sözlüğü'nde, "Bilgisayar ve haberleşme teknolojileri konusundaki bilgisini gizli verilere ulaşmak, ağlar üzerinde yasal olmayan zarar verici işler yapmak için kullanan kimse" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Virüs

Hacker

Cracker

Communicator

WWW

Açıklama:

"Bilgisayar ve haberleşme teknolojileri konusundaki bilgisini gizli verilere ulaşmak, ağlar üzerinde yasal olmayan zarar verici işler yapmak için kullanan kimse" olarak "hacker" kavramı tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 99

İnsan ilişkilerini veya insanların dikkatsizliklerini kullanarak hedef kişi ya da kurum hakkında bilgi toplama ve gereken yönergelerle kullanmayı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kimlik hırsızlığı

Siber avlanma

Kimlik avı

Sosyal mühendislik saldırısı

Hackerlık

Açıklama:

İnsan ilişkilerini veya insanların dikkatsizliklerini kullanarak hedef kişi ya da kurum hakkında bilgi toplama ve gereken yönergelerle kullanmayı ifade eden kavram sosyal mühendislik saldırısı olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Kullanıcının izni ya da bilgisi olmadan bilgisayarın çalışma şeklini değiştiren ve kendini diğer dosyaların içerisinde gizlemeye
çalışan bilgisayar programlarına ne ad verilir?

Casus yazılım

Bilgisayar solucanı

Bilgisayar virüsü

Truva atı

Arka kapı

Açıklama:

Bilgisayar Virüsü: Kullanıcının izni ya da bilgisi olmadan bilgisayarın çalışma şeklini değiştiren
ve kendini diğer dosyaların içerisinde gizlemeye çalışan bilgisayar programlarına virüs denir

Doğru Cevap: C

Soru 101

E-posta güvenliğini sağlamada şifre seçerken en az kaç karakterlik şifre seçilmelidir?

Açıklama:

Şifre seçiminde en az 8 karakter kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Telefon veya e-posta yolu ile sanki gerçek bir bankadan aranıyormuşçasına kullanıcı hesabı şifresi veya kredi kartı bilgilerinin elde edilmesine ne ad verilir?

Ön metin oluşturma

Korsanlık

E-dolandırıcılık

E-sahtecilik

Yemleme

Açıklama:

Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanılarak kullanıcı adı, şifre ve kredi kartı bilgilerini gerçek gibi görünen kurum ya da kuruluşlardan sanki bu bilgiler isteniyormuş gibi bir his uyandırılmaya çalışarak bilgilerin elde edilmesi yöntemine yemleme denir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

E-posta'da iletiyi alan alıcıların gözükmediği bölümü ifade eden gizli karbon kopyanın kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?

SCC

BCC

CCN

Açıklama:

E-posta'da gizli karbon kopya bölümü İngilizce'den BCC şeklinde kısaltılmıştır.

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Bir eseri oluşturan kişi veya kuruluşun bunun nasıl kullanılacağına karar vermesine ne ad verilir?

Lisans

Patent

Telif Hakkı

Ticari Sır

Pazarlama

Açıklama:

Telif hakkı, bir eseri oluşturan kişi veya kuruluşun bunun nasıl kullanılacağına karar vermesidir. Telif hakları aslında beş temel hak grubundan oluşur. Bunlar, eseri oluşturan kişiye diğerlerinin bu eseri nasıl kullanabileceğine karar vermesine izin verir. Eseri oluşturanlar;

Basılı, fotokopi ya da elektronik kopya olarak kimin çalışmaları kopyalayabileceğini,
Eserin bir bölümünü veya tümünü kullanarak ister bir eserin yeni versiyonları ister uyarlamaları olan türevlerini,
Bir kitabevinde veya bir web sitesinde olduğu gibi eserlerin kopyalarını,
Çalışmaları halka açık olarak örneğin bir sanat galerisinde veya bir web sitesinde göstermeyi,
Çalışmaları iş, bir oyun, müzik parçası, bale veya başkaları tarafından yapılabilecek herhangi bir şeyse halka açık olarak gerçekleştirmeyi

kontrol edebilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Telif hakkı pek çok eser türünün korunması için uygundur. Ancak, bazı istisnai durumlarda eserin kullanılması için izin gerekmeyebilir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumlardan biri değildir?

Mahkeme ve mevzuat kararı ile kullanım

Hayır amaçlı düzenlenen gösterilerde kullanım

Herkese açık eğitim öğretim gerekçesiyle kullanım

Kâr amacı taşımadan ve eser sahibinin menfaatlerine uygun halde şahsi kullanım

Pazarlama amaçlı kısa tespitler halinde kullanım

Açıklama:

Telif hakkı pek çok eser türünün korunması için uygundur. Ancak, bazı istisnai durumlarda eserin kullanılması için izin gerekmeyebilir. Bu durumlar ise şu şekilde sıralanabilir:

Güvenlik ve adli gerekçelerle kamu yararı için kullanım
Mahkeme ve mevzuat kararları ile kullanım
Nutuklarda kullanım
Herkese açık eğitim ve öğretim gerekçeleriyle kullanım
Hayır amaçlı düzenlenen gösterilerde kullanım
Eğitim ve öğretim gerekçesiyle yapılan seçme ve toplama işlemlerinde kullanım
Bazı bölümlerinin belirgin hâlde kaynak gösterilmesi yoluyla kullanım
24 saat sonrasında kullanma sınırlamasına uyacak şekilde günlük haberlerde kullanım

Basın özetlerinde kullanım
Röportaj olarak yayımlama amaçlı kullanım
Kâr amacı taşımadan ve eser sahibinin menfaatlerine uygun hâlde şahsi kullanım
Yasada belirtilen sınırlamalar dahilinde güzel sanat eserlerini herkese açık yerlerde teşhir amaçlı kullanım
Tanıtım amaçlı kısa tespitler hâlinde kullanım

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangileri web'in telif hakları açısından özellikleri arasında sayılabilir?

Web sayfaları ya da içeriği ile ilgili korumanın sınırları tam olarak belirlenememektedir.

Uygulanacak hukukun tespiti yani Devletler Hususi Hukukuna ilişkin sorunlar bulunmaktadır.

İnternet üzerinden yapılan hak ihlallerinde, ihlali yapanın tespiti ve bu ihlalin önlenmesi son derece güç olmaktadır.

İnternet, etkileşimli yapısıyla ve sanal gerçeklik uygulamaları gibi teknolojik gelişmeler ile klasik eser tanımını zorlamaktadır.

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Web’in telif hakları açısından özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

Web ortamında eserler son derece kolay çoğaltılabilmekte ve dağıtılabilmektedir. Herhangi bir eser, çok kısa bir süre içerisinde binlerce ve hatta milyonlarca kişi tarafından kopyalanabilmektedir. Bu kopyalama yapılırken asıl nüsha ile çoğaltılan nüsha arasında hiçbir kalite farkı da bulunmamaktadır.

Web sayfaları ya da içeriği ile ilgili korumanın sınırları tam olarak belirlenememektedir.

İnternet, etkileşimli yapısıyla ve sanal gerçeklik uygulamaları gibi teknolojik gelişmeler ile klasik eser tanımını zorlamaktadır.

İnternet’in bir özgürlük ortamı olarak fazladan yasal ya da teknik düzenlemelerle gelişiminin kısıtlanması istenmemektedir.

İnternet üzerinden yapılan hak ihlallerinde, ihlali yapanın tespiti ve bu ihlalin önlenmesi son derece güç olmaktadır.

Uygulanacak hukukun tespiti yani Devletler Hususi Hukukuna ilişkin sorunlar bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Bir eserin umuma arzı konusunda aşağıdaki bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Eser sahibi üçüncü kişilere yetki verme hakkına sahiptir.
Eser sahibi tarafından verilen bir onay sonrasında bile eser sahibi maddi ve manevi haklarından feragat etmiş sayılmamaktadır.
Umuma arzın ardından, eserin yayımlandığı web sitesi eser sahibinin haklarını kısıtlayabilir.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Daha önce hiçbir şekilde yayımlanmamış ve sahibi dışında sınırlı hâlde birkaç kişinin bilgisinde olan bir eser (veri tabanı ve site de dâhil olmak üzere) İnternet üzerinde yayımlandığı durum hukuken “umuma arz” olarak değerlendirilmektedir ve umuma arz hakkı tamamen eser sahibine ait olmaktadır. Bir yazı web sitesinde paylaşıldığı an bu hukuken “umuma arz” dır. Umuma arz konusunda eser sahibi üçüncü kişilere yetki verme hakkına sahiptir. Eser sahibi tarafından verilen bir onay sonrasında bile eser sahibi maddi ve manevi haklarından feragat etmiş sayılmamaktadır. Yani Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu tarafından kendisine verilmiş olan tüm haklardan yararlanmaya devam etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisinde Genel Kamu Lisansı'nın tasarlanma sebepleri bir arada verilmiştir?

Özgür yazılımın kopyalarını dağıtma özgürlüğünü garanti altına almak
Özgür yazılımların kaynak kodlarına erişimi ya da istenildiğinde sunumunu garanti altına almak
Yazılımı değiştirebilme ya da parçalarını yeni özgür yazılımda kullanmayı garanti altına almak

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Genel Kamu Lisansı, özgür yazılımın kopyalarını dağıtma özgürlüğünü; bu yazılımların kaynak kodlarına erişimi ya da istenildiğinde sunumunu, yazılımı değiştirebilme ya da parçalarını yeni özgür yazılımda kullanmayı ve bu eylemlerin gerçekleştirilebileceğinden haberdar olmayı garanti altına almak için tasarlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Apache Lisansı ile yapılabilecekler arasında sayılamaz?

Yazar sorumlu tutulabilir.

Ticari olarak kullanılabilir.

Değiştirilebilir.

Dağıtılabilir.

Hususi kullanılabilir.

Açıklama:

GNU kendi lisanslarının dışındaki en çok kullanılan bir lisans türü olan Apache Lisansı, Genel Kamu Lisansı ile uyumlu bir lisans türüdür. Diğer özgür yazılım lisanslarında olduğu gibi Apache Lisansı, yazılımın kullanıcılarına yazılımı herhangi bir amaç için özgürce kullanma, dağıtma, düzeltme ve yazılımın değiştirilmiş sürümlerini dağıtma hakkını vermektedir. Apache Lisansı yalnızca alıcıyı bilgilendirme amaçlı olarak Apache Lisans kodlarının kullanıldığına dair bir uyarının bulundurulmasını zorunlu tutmaktadır. Böylece, copyleft Lisanslarının tersine, Apache Lisans kodlarının değiştirilmiş sürümlerinin alıcılarının, üst sürümü almalarına gerek kalmamaktadır. Ayrıca bkz. sayfa 193 Tablo 8.1

Doğru Cevap: A

Soru 7

Kâr amacı gütmeyen, telif hakları alanında esneklik ve paylaşımı yaygınlaştırmak amacıyla kurulmuş bir düşünce hareketi ve organizasyonuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Apache

Yaratıcı Beraberlikler

MIT

GPL

Açıklama:

Yaratıcı Beraberlikler (Creative Commons - CC) kâr amacı gütmeyen, telif hakları alanında esneklik ve paylaşımı yaygınlaştırmak amacıyla kurulmuş bir düşünce hareketi ve organizasyonudur. Yaratıcı beraberlikler lisansı, telif hakkı bulunan bir eserin veya çalışmanın ücretsiz olarak dağıtılmasını sağlayan bir çeşit kamu lisansıdır. Yaratıcı Beraberlikler amacına ulaşmak için sanatçılara ve genel olarak tüm eser sahiplerine, yasanın kendilerine tanıdığı kimi hakları kamuyla paylaşabilmelerine imkân verecek, özel olarak hazırlanmış telif lisansı sözleşmeleri önermektedir. Özgür Yazılım Vakfı tarafından daha önce meydana getirilen GNU Genel Kamu Lisansı (GNU GPL) metinlerini temel alan bu sözleşmelerin özelliği, yaratıcı kişilere, telif hakkından tamamen feragat etmeksizin eserlerini paylaşıma açmalarına imkân tanımasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi verilere yönelik suçlardan biri değildir?

Verilerin durdurulması

Verilerin değiştirilmesi

Verilerin paylaşılması

Verilerin bozulması

Verilerin çalınması

Açıklama:

Verilere yönelik suçlar, bilişim sistemlerinde bulunan verilerin oluşturduğu suçlardır. Bunlar verilerin durdurulması, değiştirilmesi, bozulması ve çalınması eylemleridir. Verilerin durdurulması, hukuka aykırı olarak, bir bilişim sisteminde bulunan veri ve programların çalışmaz hâle getirilmesi, verilerin iletiminin engellenmesi veya rotalarının değiştirilmesi hâlinde söz konusu olur. Verilerin değiştirilmesi ise bilişim sistemlerinde bulunan verilerin hukuka aykırı olarak değiştirilmesi, bozulması, silinmesi anlamına gelmektedir. Verilerin değiştirilmesi, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı klasik suçların işlenmesi sırasında en çok kullanılan yöntemlerden biridir. Özellikle sahtekârlık ve dolandırıcılık suçlarında kullanılmaktadır. Veri çalınması (korsanlığı) da İnternet ortamında erişimde bulunan kullanıcılar hakkında, onların haberi olmaksızın veri toplanmasıdır. Bu uygulama gizlice yapılmakta ve çoğunlukla reklam ya da istatistik amaçlı gerçekleştirilmektedir. Ayrıca bu fiil “özel hayatın gizliliği” ilkesinin de ihlali niteliğindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Bilişim Hukuku'nun ilgilendiği konular arasında değildir?

Bilginin toplanması

Bilginin işlenmesi

Bilginin korunması

Bilginin pazarlanması

Süreç içinde doğan ihtilafların çözümü

Açıklama:

Bilişim Hukuku, teknolojik gelişmeler çerçevesinde insanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlarda kullandığı bilginin, elektronik ve benzeri makineler aracılığıyla toplanması, işlenmesi, saklanması ve korunması ile bunlardan doğan ihtilafların çözümü ile ilgilenen hukuk dalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Web üzerinde kabul edilebilir ya da edilemez davranışları tanımlayan kurallar “web etiği” olarak adlandırılır. Aşağıdakilerden hangisi bu davranış biçimleri ve kurallar arasında sayılamaz?

Bir şey gönderirken muhafazakâr, alırken liberal olunmalıdır. Kişi provoke edilse bile “sert” mesajlar göndermemelidir.

Büyük ve küçük harfler birlikte kullanılmalıdır. Sadece büyük harf kullanımı sanki bağırıyormuş gibi anlaşılabilir.

Gönderilecek mesajın konu başlığında alıcının ilgi alanlarına göre dikkat çekici bir ifade yer almalıdır.

Bir mesaja duygusal yanıt vermeden önce aradan bir gece geçmesi beklenmelidir.

Eğer kişisel bir mesaj kazara bir liste veya gruba gönderilirse hemen ilgili kişi ve gruba birer özür mesajı gönderilmelidir.

Açıklama:

Web üzerinde kabul edilebilir ya da edilemez davranışları tanımlayan kurallar “web etiği” olarak adlandırılır. Bu kurallar üç başlık altında toplanmıştır. Bunlar sohbet ve e-posta iletişimini barındıran birebir iletişim, e-posta listeleri ve haberleşme gruplarını kapsayan çoklu iletişim, www yani web sistemini barındıran bilgi sistemleridir.
Bazı davranış biçimleri ve kurallar şu şekildedir:

Eğer kişiye gelmiş bir mesaj bir başka kişiye ya da bir gruba yönlendiriliyorsa (“forward” ediliyorsa) orijinal mesajın metni değiştiril- memelidir. Eğer mesaj kişisel nitelikte ise ve kişi mesajı bir başka kişiye ya da bir gruba yönlendirecekse öncelikle sahibinden izin alınmalıdır. Bir mesajı kısaltabilir ve sadece ilgili kısımlarını aktarabilir ancak bunu ya- parken gerekli özen gösterilmelidir.
E-posta ile asla zincirleme mektuplar gön- derilmemelidir. Zincirleme mektuplar İnternet’te yasaktır.
Bir şey gönderirken muhafazakâr, alırken liberal olunmalıdır. Kişi provoke edilse bile “sert” mesajlar göndermemelidir.
Gönderilecek mesajın alıcısının kültürünün, dilinin, eğlence anlayışının sizinkinden farklı olabileceği akılda tutulmalıdır. Özellikle alaycılık konusunda dikkatli olunmalıdır.
Büyük ve küçük harfler birlikte kullanılmalıdır. SADECE BÜYÜK HARF KULLANIMI SANKİ BAĞIRILIYORMUŞ GİBİ ANLAŞILABİLİR.
Bir mesaja duygusal yanıt vermeden önce aradan bir gece geçmesi beklenmelidir.
Gönderilecek mesajın konu başlığında içeriği ile ilgili bir ifade yer almalıdır.
Bir e-posta listesine ya da haberleşme grubuna herhangi bir mesaj göndermeden önce o listedeki mesajlar bir iki ay süreyle takip Böylece o grubun kültürüne aşina olunur.
Yazılanların geniş bir kitle tarafından görüleceği dikkate alınmalıdır. Bu kişiler arasında şu anki ya da gelecekteki iş arkadaşları da yer alabilir. Ne yazıldığına dikkat edilmelidir. E-posta listeleri ve haberleşme listelerinin çoğunlukla arşivlendiği ve yazılanların uzun süre diğer kişilerin erişebileceği hâlde tutulabildiği unutulmamalıdır.
Kişilerin kendi adlarına konuştukları ve kullandığı sözlerin kurumlarının görüşü olmadığı farz edilmelidir.
Bir mesaja yanıt verirken dikkatli olunmalıdır. Çoğunlukla yanıtlar asıl mesajın geldiği adrese gider ve çoğu zaman bu bir listenin veya grubun adresi Kazara kişisel bir mesaj büyük bir topluluğa gönderilebilir. En iyi yöntem “yanıtla(reply)” düğmesini tıklamak yerine alıcının adresini elle yazmaktır.
Eğer kişisel bir mesaj kazara bir liste veya gruba gönderilirse hemen ilgili kişi ve gruba birer özür mesajı gönderilmelidir.
Eğer bir kişi ile anlaşmazlığa düşülürse, yazışmalar liste ya da grup üzerinden değil, doğrudan eposta göndererek yapılmalıdır. Eğer üzerinde konuşulan konu tüm grubu ilgilendiriyorsa sonradan gruba bir özet me- tin
Genellikle bir mesajı gönderdikten sonra onu geri almak mümkün değildir. Sistem yöneticisi bile gönderilen bir mesajı geri almayı sağlayamayabilir. O nedenle bir mesajı göndermeden önce gerçekten de gön- dermek istenildiğinden emin olunmalıdır.
Eğer kişi kendisini bir tartışma içinde bulursa tartışmanın içeriğinin tartışan kişilere değil tartışmanın konusuna odaklanmasını sağlamalıdır.

Eğer kişiye gelmiş bir mesaj bir başka kişiye ya da bir gruba yönlendiriliyorsa (“forward” ediliyorsa) orijinal mesajın metni değiştiril- memelidir. Eğer mesaj kişisel nitelikte ise ve kişi mesajı bir başka kişiye ya da bir gruba yönlendirecekse öncelikle sahibinden izin alınmalıdır. Bir mesajı kısaltabilir ve sadece ilgili kısımlarını aktarabilir ancak bunu ya- parken gerekli özen gösterilmelidir.
E-posta ile asla zincirleme mektuplar gön- derilmemelidir. Zincirleme mektuplar İnternet’te yasaktır.
Bir şey gönderirken muhafazakâr, alırken liberal olunmalıdır. Kişi provoke edilse bile “sert” mesajlar göndermemelidir.
Gönderilecek mesajın alıcısının kültürünün, dilinin, eğlence anlayışının sizinkinden farklı olabileceği akılda tutulmalıdır. Özellikle alaycılık konusunda dikkatli olunmalıdır.
Büyük ve küçük harfler birlikte kullanılmalıdır. SADECE BÜYÜK HARF KULLANIMI SANKİ BAĞIRILIYORMUŞ GİBİ ANLAŞILABİLİR.
Bir mesaja duygusal yanıt vermeden önce aradan bir gece geçmesi beklenmelidir.
Gönderilecek mesajın konu başlığında içeriği ile ilgili bir ifade yer almalıdır.
Bir e-posta listesine ya da haberleşme grubuna herhangi bir mesaj göndermeden önce o listedeki mesajlar bir iki ay süreyle takip Böylece o grubun kültürüne aşina olunur.
Yazılanların geniş bir kitle tarafından görüleceği dikkate alınmalıdır. Bu kişiler arasında şu anki ya da gelecekteki iş arkadaşları da yer alabilir. Ne yazıldığına dikkat edilmelidir. E-posta listeleri ve haberleşme listelerinin çoğunlukla arşivlendiği ve yazılanların uzun süre diğer kişilerin erişebileceği hâlde tutulabildiği unutulmamalıdır.
Kişilerin kendi adlarına konuştukları ve kullandığı sözlerin kurumlarının görüşü olmadığı farz edilmelidir.
Bir mesaja yanıt verirken dikkatli olunmalıdır. Çoğunlukla yanıtlar asıl mesajın geldiği adrese gider ve çoğu zaman bu bir listenin veya grubun adresi Kazara kişisel bir mesaj büyük bir topluluğa gönderilebilir. En iyi yöntem “yanıtla(reply)” düğmesini tıklamak yerine alıcının adresini elle yazmaktır.
Eğer kişisel bir mesaj kazara bir liste veya gruba gönderilirse hemen ilgili kişi ve gruba birer özür mesajı gönderilmelidir.
Eğer bir kişi ile anlaşmazlığa düşülürse, yazışmalar liste ya da grup üzerinden değil, doğrudan eposta göndererek yapılmalıdır. Eğer üzerinde konuşulan konu tüm grubu ilgilendiriyorsa sonradan gruba bir özet me- tin
Genellikle bir mesajı gönderdikten sonra onu geri almak mümkün değildir. Sistem yöneticisi bile gönderilen bir mesajı geri almayı sağlayamayabilir. O nedenle bir mesajı göndermeden önce gerçekten de gön- dermek istenildiğinden emin olunmalıdır.
Eğer kişi kendisini bir tartışma içinde bulursa tartışmanın içeriğinin tartışan kişilere değil tartışmanın konusuna odaklanmasını sağlamalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

I. Mahkeme ve mevzuat kararı ile kullanım
II. Hayır amaçlı gösterilerde kullanım
III. Yazılan bilimsel makalede kullanım
Yukarıda verilen durumlardan hangisi/hangilerinde eserlerin kullanılması için izin gerekmeyebilir?

Yalnız I

I-II

II-III

I-III

I-II-III

Açıklama:

I ve II durumlarında izin gerekmeden eserler kullanılabilinir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi telif hakları için yanlıştır?

Telif hakkının doğması için tescile gerek yoktur.

Telif haklarında ülkesellik ilkesi geçerlidir ve o ülke şartları geçerlidir.

Mutlak hak niteliğine sahiptir.

Fikrî mülkiyet hakları belli bir süre yoktur ve sürekli korumaya tabidir.

Fikrî ürünler özel kanun, tüzük ve yönetmelikler çerçevesinde düzenlenmektedir.

Açıklama:

Fikrî mülkiyet hakları belli bir süre boyunca korunurlar (fikir ve sanat eserlerinde 70 yıl vs.). Fikir ürünleri somutlaştıkları eşyadan ayrı ve bağımsız bir hukuki statüye sahiptir

Doğru Cevap: D

Soru 13

Patent veya marka gibi soyut bir mülkiyetin belli bir süre için kullanım hakkını bir telif ücreti karşılığında başka bir firmaya satmaya ......... denir.
Yukarıda verilen tanımda boşluk yerine aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Lisanslama

Telif

Fikir mülkiyeti

Mutlak hak

İntikal

Açıklama:

Patent veya marka gibi soyut bir mülkiyetin belli bir süre için kullanım hakkını bir telif ücreti karşılığında başka bir firmaya satmaya lisanslama denir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi Yaratıcı Beraberlikler (CC) lisansı için yanlıştır?

Kâr amacı gütmeyen bir organizasyondur.

Telif hakkı bulunan bir eserin ücretsiz dağıtılmasını sağlayan bir lisansdır.

Eser sahipleri eserdeki haklarından feragat ederek bu lisansı kullanarak eserlerini paylaşıma açar.

CC lisanslı eserler İnternet tarayıcı programlar tarafından algılanmasını sağlayan elektronik etiket taşırlar.

CC lisansı telif hakları alanında esneklik ve paylaşımı artırmak amacıyla kurulmuştur.

Açıklama:

GNU Genel Kamu Lisansı (GNU GPL) metinlerini temel alan bu sözleşmelerin özelliği, yaratıcı kişilere, telif hakkından tamamen feragat etmeksizin eserlerini paylaşıma açmalarına imkân tanımasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

I. Yazılım kodları açık olduğu için herhangi bir virüs olmadan güvenli olarak kalması sağlanır.
II. Yazılım büyük kitleler tarafından kullanıldığı için hataların keşifleri kolay olur.
III. Kullanıcılar yazılımda herhangi bir değişiklik yapamadıkları için kodlar orijinal hallerini korur.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi Genel Kamu Lisansı için doğrudur?

Yalnız I

I-II

II-III

I-III

I-II-III

Açıklama:

Kullanıcı yazılımda beğenmediği kısımları değiştirmekte özgürdür. Bunu eğer kendisi yapamıyorsa bile yazılım çok büyük bir kitle tarafından kullanıldığı için, İnternet’te biraz aradıktan sonra büyük ihtimalle aynı yazılımın kendi istediği şekilde değiştirilmiş hâlini rahatlıkla bulur.

Doğru Cevap: B

Soru 16

.......Lisansı yalnızca alıcıyı bilgilendirme amaçlı olarak ............ Lisans kodlarının kullanıldığına dair bir uyarının bulundurulmasını zorunlu tutmaktadır. Böylece, copyleft Lisanslarının tersine, ........ Lisans kodlarının değiştirilmiş sürümlerinin alıcılarının, üst sürümü almalarına gerek kalmamaktadır.
Yukarıda boş bırakılan yere gelmesi gereken lisans aşağıdakilerden hangisidir?

MIT

Genel Kamu

Yaratıcı Beraberlikler

Apache

Mozilla

Açıklama:

Apache Lisansı yalnızca alıcıyı bilgilendirme amaçlı olarak Apache Lisans kodlarının kullanıldığına dair bir uyarının bulundurulmasını zorunlu tutmaktadır. Böylece, copyleft Lisanslarının tersine, Apache Lisans kodlarının değiştirilmiş sürümlerinin alıcılarının, üst sürümü almalarına gerek kalmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Sanal ortamı kullanarak yalan, yanıltıcı ve abartılı haberler yapmak ve yaymak yoluyla belli bir olayı farklı şekilde yönlendirme aşağıdaki hangi bilişim suçunun açıklamasıdır?

Taciz ve sabotaj

Manüpilasyon

Dolandırıcılık

Sahtekârlık

Siber Terör

Açıklama:

Manüpilasyon: Sanal ortamı kullanarak yalan, yanıltıcı ve abartılı haberler yapmak ve yaymak yoluyla borsada hisse fiyatlarının artmasını ya da düşmesini sağlamak, bir bankanın itibarını zedele-yici site yapmak ya da e-posta mesajı göndermek bu suça örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıda verilenlerden hangisi web site yayıncılığındaki etik kurallar arasında yer almaz?

Sitede doğrudan büyük resim dosyaları sergilenmelidir.

Başkalarının sitelerine listede bağlantı verilecekse nezaket açısından ilgili kişiye bilgi verilmelidir.

Web sayfalarında sadece metinden oluşan sürümler de tasarlanmalıdır.

Web sayfalarına görsel ya da ses malzemeleri eklenecekse, ilgili dosyaların yanına büyüklüğü yazılmalıdır.

Her web sayfasının, özellikle de ana sayfanın, en alt kısmına iletişim bilgileri belirtilmelidir.

Açıklama:

Web sitesinde doğrudan büyük resim dosyaları sergilenmemelidir. Pul büyüklüğündeki versiyonlar kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

I. Bilgisayardaki verilerin izinsiz alınması
II. Bir sistemi kullanılamayacak hale getiren saldırılar
III. Sahte site hazırlayarak insanları dolandırmak
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri bilişim suçları arasında yer alır?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Verilen seçeneklerin hepsi bilişim suçları sayılır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıda verilenlerden hangisi MIT lisansın özellikleri arasındadır?

Ticari olarak kullanılamaz.

İçerik olarak değiştirilebilir.

Lisanslanamaz.

Telif bulundurması zorunlu değildir.

Hususi kullanılamaz.

Açıklama:

MIT lisansı içerik olarak değiştirilip kullanılmaya olanak sağlar. Diğer seçenekler yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Eserin meydana getirilmesiyle kendiliğinden doğan haklara ne denilmektedir?

birikim

telif hakları

patent

çalışma

materyal

Açıklama:

Fikrî mülkiyet; telif hakları (copyrights) olarak da bilinen fikir ve sanat eserleri ve sınai mülkiyet hakları şeklinde iki ana kategoriye ayrılmaktadır. Telif hakları, eserin meydana getirilmesiyle kendiliğinden doğar. Buna karşılık patent, faydalı model, marka ve tasarım gibi sınai mülkiyet kategorisinde yer alan haklar Türk Patent Enstitüsü (TPE) gibi bir idari kurumda tescil ettirilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi telif haklarının meydana geldiği beş temel hak grubundan birini yanlış ifade etmiştir?

Basılı, fotokopi ya da elektronik kopya olarak kimin çalışmalarının kopyalayabileceğini belirtir.

Eserin bir bölümünü veya tümünü kullanarak bir eserin yeni versiyonlarını ya da uyarlamalarını üretmenin mümkün olmayacağını belirtir.

Bir kitabevinde veya bir web sitesinde olduğu gibi eserlerin kopyalarını çoğaltmayı olanaklı kılar.

Çalışmaları halka açık olarak örneğin bir sanat galerisinde veya bir web sitesinde göstermeyi mümkün kılar.

Çalışmaları iş, bir oyun, müzik parçası, bale veya başkaları tarafından yapılabilecek herhangi bir şeyse halka açık olarak gerçekleştirmeyi olanaklı kılar.

Açıklama:

Telif hakları aslında beş temel hak grubundan oluşur. Bunlar, eseri oluşturan kişiye diğerlerinin bu eseri nasıl kullanabileceğine karar vermesine izin verir. Eserin bir bölümünü veya tümünü kullanarak ister bir eserin yeni versiyonları ister uyarlamaları olan türevlerinin üretilmesini olanaklı kılar.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi telif haklarının özelliklerinden biridir?

Telif hakkının doğması için tescile gerek vardır.

Fikir ve sanat eserleri üzerindeki haklar eserin üretilmesiyle birlikte doğmaz.

Fikrî mülkiyet hakları belli bir süre boyunca korunurlar.

Telif haklarında ülkesellik ilkesi geçerli değildir.

Telif hakları soyut niteliğe sahip değildir.

Açıklama:

Fikrî mülkiyet hakları belli bir süre boyunca korunurlar (fikir ve sanat eserlerinde 70 yıl vs.). Fikir ürünleri somutlaştıkları eşyadan ayrı ve bağımsız bir hukuki statüye sahiptir. Telif hakkının doğması için tescile gerek yoktur. Fikir ve sanat eserleri üzerindeki haklar eserin üretilmesiyle birlikte doğar. Telif haklarında ülkesellik ilkesi geçerlidir. Koruma hangi ülkede talep ediliyorsa koruma şartları o ülke mevzuatına göre belirlenir. Telif hakları soyut niteliğe sahiptir. Telif hakları ile koruma altına alınan, insan düşüncesinin yarattığı maddi olmayan mallardır. Telif hakları somutlaştığı maddeden ayrı ve bağımsız bir varlık ve hukuki değere sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi webin telif hakları açısından özelliklerinden biridir?

Web ortamında eserler son derece zor çoğaltılabilmekte ve dağıtılabilmektedir.

Herhangi bir eser, web ortamında çok kısa bir süre içerisinde milyonlarca kişi tarafından kopyalanamaz.

İnternet’in hiçbir hukuki kişiliğe ya da kuruma ait olmayan bir yapıda bulunması yapılacak düzenlemeleri kolaylaştırmaktadır.

İnternet’in bir özgürlük ortamı olarak fazladan yasal ya da teknik düzenlemelerle gelişiminin kısıtlanması istenmektedir.

İnternet, etkileşimli yapısıyla ve sanal gerçeklik uygulamaları gibi teknolojik gelişmeler ile klasik eser tanımını zorlaştırmaktadır.

Açıklama:

Web ortamında eserler son derece kolay çoğaltılabilmekte ve dağıtılabilmektedir. Herhangi bir eser, çok kısa bir süre içerisinde binlerce ve hatta milyonlarca kişi tarafından kopyalanabilmektedir. Bu kopyalama yapılırken asıl nüsha ile çoğaltılan nüsha arasında hiçbir kalite farkı da bulunmamaktadır. İnternet’in hiçbir hukuki kişiliğe ya da kuruma ait olmayan bir yapıda bulunması ve bu şekilde gelişmesi yapılacak düzenlemeleri zorlaştırmaktadır. İnternet’in bir özgürlük ortamı olarak fazladan yasal ya da teknik düzenlemelerle gelişiminin kısıtlanması istenmemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi “umuma arz” kelimesiyle ilgili doğru bir ifadedir?

Umuma arzda eser sahibi tarafından verilen bir onay sonrasında eser sahibi maddi ve manevi haklarından feragat etmiş sayılmaktadır.

Eser sahibi umuma arzda kendisine verilmiş olan tüm haklardan yararlanmaya devam edemez.

Bir yazı web sitesinde paylaşıldığı an umuma arz sayılmaz.

Eser daha önce hiçbir şekilde yayımlanmamışsa ve internet üzerinden yayınlandığında umuma arz olur.

Umuma arz konusunda eser sahibi üçüncü kişilere yetki verme hakkına sahip değildir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 26

Patent veya marka gibi soyut bir mülkiyetin belli bir süre için kullanım hakkını bir telif ücreti karşılığında başka bir firmaya satmaya ne denilmektedir?

yazılım

dağıtım

lisanslama

kodlama

etkileşim

Açıklama:

Lisans genel olarak üretilen bir ürünün sunduğu tüm özellikleri ile kullanma hakkıdır. Satın alınan lisans, ait olduğu ürün ile ilgili, sizin neleri yapabileceğinizi ve ne gibi kısıtlamalarınız olduğunu gösteren belgedir. Bu belge kullanıcıya hem sözleşme şeklinde hem de ürün kurulumu sırasında kabul etmesi için sunulur.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Kâr amacı gütmeyen, telif hakları alanında esneklik ve paylaşımı yaygınlaştırmak amacıyla kurulmuş bir düşünce hareketi ve organizasyonuna ne denilmektedir?

yaratıcı beraberlikler

özgür ve açık kaynak kodlu yazılım

genel kamu lisansı

MIT lisansı

Apache lisansı

Açıklama:

Yaratıcı beraberlikler lisansı, telif hakkı bulunan bir eserin veya çalışmanın ücretsiz olarak dağıtılmasını sağlayan bir çeşit kamu lisansıdır. Yaratıcı Beraberlikler amacına ulaşmak için sanatçılara ve genel olarak tüm eser sahiplerine, yasanın kendilerine tanıdığı kimi hakları kamuyla paylaşabilmelerine imkân verecek, özel olarak hazırlanmış telif lisansı sözleşmeleri önermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Yazılım ve diğer ürünler için kamu malı hâline getirilmiş, özgür bir lisanstır.
Pek çok yazılım ve diğer ürünlerin lisansları, bu ürünlerin paylaşımını ve ürünleri değiştirme özgürlüğünü önleyecek şekilde tasarlanmıştır.

Yukarıdaki açıklama en yaygın kullanılan hangi lisans türünü açıklamaktadır?

MIT lisansı

genel kamu lisansı

Apache lisansı

yaratıcı beraberlikler

özgür ve açık kaynak kodlu yazılım

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi genel kamu lisansının avantajlarından biridir?

Üretici firma, dünyaca popüler bir GPL yazılımın üreticisi olarak büyük bir prestij elde eder.

Kullanıcı, ürünün gelişmesi için üretici firmaya bağımlı kalır.

Kullanıcı yazılımda beğenmediği kısımları değiştiremez.

Üretici firma, kullanıcı kitlesini geliştirmek için büyük bir şansa sahip değildir.

Kullanıcı yazılımının içinde ne olduğunu bilemez.

Açıklama:

Kullanıcı yazılımının içinde ne olduğunu bilir. Üretici firma, kullanıcı kitlesini geliştirmek için büyük bir şansa sahiptir. Kullanıcı yazılımda beğenmediği kısımları değiştirmekte özgürdür. Kullanıcı, ürünün gelişmesi için üretici firmaya bağımlı kalmaz. Referans listesinde on binlerce kişi tarafından kullanılan bir programı geliştirmiş bir firma olmanın onurunu taşır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

1988 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü tarafından ortaya çıkan GPL ile uyumlu olan özgür yazılım lisansına ne denilmektedir?

Apache lisansı

genel kamu lisansı

MIT lisansı

özgür ve açık kaynak kodlu yazılım

yaratıcı beraberlikler

Açıklama:

MIT lisansı özgür yazılımın temel özgürlüklerini içermektedir. Fakat Apache Lisansı gibi copyleft değildir. Rubby on Rails dili, PuTTy uygulaması, jQuery UI ve yaygın kullanılan CSS kütüphanesi “Boostrap” örnek olarak verebilecek olan MIT Lisansı altında dağıtılan yazılımlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Bir eseri oluşturmuş olan kişiler aşağıdakilerden hangisini kontrol edemeyebilirler?

Basılı, fotokopi ya da elektronik kopya olarak kimin çalışmaları kopyalayabileceğini

Çalışmaları halka açık olarak örneğin bir sanat galerisinde veya bir web sitesinde göstermeyi

Bir kitabevinde veya bir web sitesinde olduğu gibi eserlerin kopyalarını

Eserin bir bölümünü veya tümünü kullanarak uyarlamaları olan türevlerini

Bazı bölümlerinin belirgin hâlde kaynak gösterilmesi yoluyla kullanımını

Açıklama:

Eseri oluşturanlar;
• Basılı, fotokopi ya da elektronik kopya olarak kimin çalışmaları kopyalayabileceğini,
• Eserin bir bölümünü veya tümünü kullanarak ister bir eserin yeni versiyonları ister uyarlamaları olan türevlerini,
• Bir kitabevinde veya bir web sitesinde olduğu gibi eserlerin kopyalarını,
• Çalışmaları halka açık olarak örneğin bir sanat galerisinde veya bir web sitesinde göstermeyi,
• Çalışmaları iş, bir oyun, müzik parçası, bale veya başkaları tarafından yapılabilecek herhangi bir şeyse halka açık olarak gerçekleştirmeyi kontrol edebilirler.
Eseri oluşturanlar bazı bölümlerinin belirgin hâlde kaynak gösterilmesi yoluyla kullanımını kontrol edemeyebilirler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Telif hakkının doğması için tescile gerek yoktur.

Telif haklarında evrensellik ilkesi geçerlidir.

Telif hakları herkese karşı ileri sürülebilir.

Fikrî ürünler özel kanun, tüzük ve yönetmelikler çerçevesinde düzenlenmektedir.

Yukarıdakilerden hangileri telif haklarının özelliklerindendir?

I ve II

I ve III

II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Telif haklarında ülkesellik ilkesi geçerlidir. Koruma hangi ülkede talep ediliyorsa koruma şartları o ülke mevzuatına göre belirlenir. Diğer seçenekler telif haklarının özellikleri için doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Web sayfaları ya da içeriği ile ilgili korumanın sınırları tam olarak belirlenememektedir.
İnternet, etkileşimli yapısıyla ve sanal gerçeklik uygulamaları gibi teknolojik gelişmeler ile klasik eser tanımını zorlamaktadır.
İnternet’in hiçbir hukuki kişiliğe ya da kuruma ait olmayan bir yapıda bulunması yapılacak düzenlemeleri zorlaştırmaktadır.
İnternet üzerinden yapılan hak ihlallerinde, ihlali yapanın tespiti ve bu ihlalin önlenmesi oldukça kolay olmaktadır.

Yukarıdakilerden hangileri Web’in telif hakları açısından özellikleri arasında gösterilebilir?

I ve IV

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Web’in telif hakları açısından özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
• Web ortamında eserler son derece kolay çoğaltılabilmekte ve dağıtılabilmektedir. Herhangi bir eser, çok kısa bir süre içerisinde binlerce ve hatta milyonlarca kişi tarafından kopyalanabilmektedir.
• Web sayfaları ya da içeriği ile ilgili korumanın sınırları tam olarak belirlenememektedir.
• İnternet, etkileşimli yapısıyla ve sanal gerçeklik uygulamaları gibi teknolojik gelişmeler ile klasik eser tanımını zorlamaktadır.
• İnternet’in hiçbir hukuki kişiliğe ya da kuruma ait olmayan bir yapıda bulunması ve bu şekilde gelişmesi yapılacak düzenlemeleri zorlaştırmaktadır.
• İnternet’in bir özgürlük ortamı olarak fazladan yasal ya da teknik düzenlemelerle gelişiminin kısıtlanması istenmemektedir.
• İnternet üzerinden yapılan hak ihlallerinde, ihlali yapanın tespiti ve bu ihlalin önlenmesi son derece güç olmaktadır.
• Uygulanacak hukukun tespiti yani Devletler Hususi Hukukuna ilişkin sorunlar bu
İnternet üzerinden yapılan hak ihlallerinde, ihlali yapanın tespiti ve bu ihlalin önlenmesi oldukça zor olmaktadır. Diğer seçenekler doğrudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Ticari olarak kullanılabilir.
Değiştirilebilir.
Dağıtılabilir.
Yazar sorumlu tutulabilir.
Lisanslanamaz

Yukarıda özellikleri verilen lisans türü aşağıdakilerden hangisidir?

GPL

MIT

Apache

Yaratıcı Beraberlikler

BY-ND

Açıklama:

GPL
• Ticari olarak kullanılabilir. • Değiştirilebilir. • Dağıtılabilir. • Yazar sorumlu tutulabilir. • Lisanslanamaz. • Orjinali bulundurulmalıdır.
Özellikleri verilen lisans türü GPL'dir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Bu lisansa sahip eser kopyalanabilir ve üzerinde değişiklik yapılıp yenisi üretilebilir. Sağlanması gereken iki şart vardır. İlki, eserin tüm kopyalarında eserin ilk sahibinin belirtilmesidir. İkincisi, eserin hiçbir kopyası veya eserden üretilmiş yeni eserlerin hiçbirisinin ticari ortamda kullanılmamasıdır.
Bahsedilen yaratıcı beraberlik lisanslama türü aşağıdakilerden hangisidir?

BY-ND

BY-SA

BY-NC

BY-NC-SA

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Kullanıcı yazılımının içinde ne olduğunu bilir.
Üretici firma, kullanıcı kitlesini geliştirmek için büyük bir şansa sahiptir.
Kullanıcı yazılımda beğenmediği kısımları değiştirmekte özgürdür.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri genel kamu lisansının avantajları arasında sıralanabilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Maddelerin tamamı genel kamu lisansının avantajları arasında sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Elektronik araçların bilgisayar programlarının ya da diğer elektronik iletişim biçimlerinin kullanılması aracılığı ile ulusal denge ve çıkarların tahrip edilmesini amaçlayan kişisel veya politik olarak motive olmuş amaçlı eylem ve etkinlikler hangi bilişim suçlarına dahildir?

Manüpilasyon

Sahtekarlık

Dolandırıcılık

Siber terör

Taciz ve sabotaj

Açıklama:

Siber Terör: Elektronik araçların bilgisayar programlarının ya da diğer elektronik iletişim biçimlerinin kullanılması aracılığı ile ulusal denge ve çıkarların tahrip edilmesini amaçlayan kişisel veya politik olarak motive olmuş amaçlı eylem ve etkinlikler, enformasyona, bilgisayar programlarına ve doğrudan savaşın içinde olmayan hedeflerin verilerine karşı önceden planlanmış, politik nedenlerden kaynaklanan bir saldırı, belirli bir politik ve sosyal amaca ulaşabilmek için bilgisayar veya bilgisayar sistemlerinin bireylere ve mallara karşı bir hükümeti veya toplumu yıldırma, baskı altında tutma amacıyla kullanılması, siber terör olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Sanal ortamı kullanarak yalan, yanıltıcı haberler yapmak ve yaymak yoluyla borsada hisse fiyatlarının artmasını ya da düşmesini sağlamak hangi bilişim suçuna örnek olarak verilebilir?

Taciz ve sabotaj

Manüpilasyon

Dolandırıcılık

Sahtekarlık

Siber terör

Açıklama:

Manüpilasyon: Sanal ortamı kullanarak yalan, yanıltıcı ve abartılı haberler yapmak ve yaymak yoluyla borsada hisse fiyatlarının artmasını ya da düşmesini sağlamak, bir bankanın itibarını zedeleyici site yapmak ya da e-posta mesajı göndermek bu suça örnek olarak verilebilir
Bahsi geçen suç manüpilasyona örnek olarak gösterilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi web sitesi yayıncılığının etik kurallarından değildir?

Başkalarının sitelerine listede bağlantı verilecekse nezaket açısından ilgili kişiye bilgi vermekte fayda vardır.

Özellikle düşük bağlantı ile bağlanan kullanıcılar için sadece metinden oluşan sürümler de tasarlanmalıdır.

Web sayfalarına görsel ya da ses malzemeleri eklenecekse, ilgili dosyaların yanına büyüklüğü yazılmalıdır.

Web sitesinde ziyaretçilerin görebilmesi için doğrudan büyük resim dosyaları sergilenmelidir.

Her web sayfasının, özellikle de ana sayfanın, en alt kısmına iletişim bilgileri belirtilmelidir.

Açıklama:

• Web sitesinde doğrudan büyük resim dosyaları sergilenmemelidir. Pul büyüklüğündeki versiyonlar kullanılmalıdır. • Başkalarının sitelerine listede bağlantı verilecekse nezaket açısından ilgili kişiye bilgi vermekte fayda vardır. • Web sayfalarında sadece metinden oluşan sürümler de tasarlanmalıdır. Özellikle düşük bağlantı ile bağlanan kullanıcılar için bu yararlı bir hizmet olacaktır. • Web sayfalarına görsel ya da ses malzemeleri eklenecekse, ilgili dosyaların yanına büyüklüğü yazılmalıdır [örneğin; 120Mb]. • Her web sayfasının, özellikle de ana sayfanın, en alt kısmına iletişim bilgileri belirtilmelidir.
Web sitesinde doğrudan büyük resim dosyaları sergilenmemelidir. Pul büyüklüğündeki versiyonlar kullanılmalıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Özel yaşamın gizliliği
Üretilen içeriklerin doğruluğunun teyit edilmeden yayılması
Veri madenciliği
Zincirleme mektuplar

Yukarıdakilerden hangileri sosyal medyada etik sorunlarındandır?

I ve II

II ve IV

I ve III

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Zincirleme mektuplar sosyal medyadan ziyade e-posta ile ilgili bir problemdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

............ ; telif hakları (copyrights) olarak da bilinen fikir ve sanat eserleri ve sınai mülkiyet hakları şeklinde iki ana kategoriye ayrılmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Fikrî mülkiyet

Telifli materyal

Türk Patent Enstitüsü

Web etiği

Telif hakkı yasası

Açıklama:

Fikrî mülkiyet ; telif hakları (copyrights) olarak da bilinen fikir ve sanat eserleri ve sınai mülkiyet hakları şeklinde iki ana kategoriye ayrılmaktadır.
Bu sebeple, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Bir eserin meydana getirilmesiyle kendiliğinden doğan haklar aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

Telif hakları

Telifli materyal

Sınai mülkiyet hakları

Web etiği

Web okuryazarlığı

Açıklama:

Eserin meydana getirilmesiyle kendiliğinden doğan hakları telif hakları şeklinde ifade edilir. Buna karşılık patentler, faydalı modeller, markalar ve tasarımlar ise gibi sınai mülkiyet kategorisinde yer alan hakların kapsamına girmektedir.
Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

I. Fikirlere telif hakkı verilebilir.
II. Dünya vatandaşı olarak herkesin sahip olduğu haklardan biridir.
III. Video oyunları telif hakkı kapsamında korunabilir.
IV. Bir bale şirketinin dans adımlarına telif hakkı alınabilir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri telif hakkıyla ilgili olarak kullanılabilecek doğru bir ifade değildir?

Yalnız I

I ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Telif hakkı bir eseri oluşturan kişi veya kuruluşun bunu nasıl kullanılacağına karar
vermesidir. Orijinal yazı, sanat, fotoğraf, ses, görüntü, müzik puanı, şarkı sözü veya hatta bir bale şirketinin dans adımları için dahi telif hakkı alınabilir. Çalışmalar telif hakkıyla korunmakta fakat fikirlere telif hakkı verilmemektedir.
Dünya vatandaşı olarak telif hakkı herkesin sahip olduğu haklardan biridir. Telif hakkı pek çok eser türünün korunması için uygundur. Örneğin, video oyunları için telif hakkı alınabilir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

I. Telif hakkının doğması için tescile gerek yoktur.
II. Telif haklarında ülkesellik ilkesi geçerlidir.
III. Fikrî mülkiyet hakları belli bir süre boyunca korunurlar.
IV. Telif hakları somut niteliğe sahiptir.
Bir eserde telif hakkının doğabilmesi için bazı özelliklerin bulunması gerekmektedir. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu özellikler arasında gösterilebilir?

Yalnız I

I, II ve III

II ve III

II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Telif hakkının doğması için tescile gerek yoktur. Fikir ve sanat eserleri üzerindeki
haklar eserin üretilmesiyle birlikte doğar. Telif hakları soyut niteliğe sahiptir. Telif
hakları ile koruma altına alınan, insan düşüncesinin yarattığı maddi olmayan mallardır. Telif haklarında ülkesellik ilkesi geçerlidir. Yani; koruma hangi ülkede talep ediliyorsa koruma şartları o ülke mevzuatına göre belirlenir. Fikrî mülkiyet hakları belli bir süre boyunca korunurlar (fikir ve sanat eserlerinde bu süre 70 yıl vs.).
Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Bir eserin kâr amacı güdülmeksizin, şahsi kullanım amacıyla çoğaltılabilmesinin mümkün olması, telif haklarının hangi özelliği kapsamına girmektedir?

Fikrî mülkiyet haklarının belli bir süre boyunca korunması.

Telif haklarında ülkesellik ilkesinin geçerli olması.

Telif hakkının doğması için tescile gerek olmaması.

Telif haklarının soyut niteliğe sahip olması.

Çeşitli nedenlerle mutlak hakka sınırlandırmalar getirilebilmesi

Açıklama:

Telif hakları mutlak hak niteliğine sahiptir. Telif hakları herkese karşı ileri sürülebilir. Ancak toplum menfaatinin korunması gibi nedenlerle bu mutlak hakka çeşitli sınırlamalar getirilmiştir. Mutlak hakka getirilen sınırlandırmalar: Kamu düzeni, genel ahlak, kamu yararı gibi sebeplerle getirilen sınırlamalar ve hususi menfaat (şahsi kullanım vs.) yararına getirilen istisnalardan oluşmaktadır. Örneğin, bir eserin kâr amacı güdülmeksizin, şahsi kullanım amacıyla çoğaltılabilmesi mümkündür.
Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Bir eserin çoğaltma hakkı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun kaçıncı maddesinde net bir şekilde eser sahibine verilmiştir?

22.

50.

60.

52.

85.

Açıklama:

Bir eserin çoğaltma hakkı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 22. maddesinde net bir şekilde eser sahibine verilmiştir.
Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun kaçıncı maddesinde mektup, günlük ve
benzeri yazılı materyaller eser olarak kabul edilmekte ve sahiplerinin izinleri alınmadan yayımlanması yasaklanmaktadır?

38.

48.

50.

52.

85.

Açıklama:

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 85. maddesinde mektup, günlük ve benzeri yazılı materyaller eser olarak kabul edilmekte ve sahiplerinin izinleri alınmadan yayımlanması yasaklanmaktadır.
Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

I. İnternet ortamında erişimde bulunan kullanıcılar hakkında, onların haberi olmaksızın veri toplanması
II. Bilişim sistemlerinde bulunan verilerin hukuka aykırı olarak değiştirilmesi
III. Bir bilişim sisteminde bulunan veri ve programların çalışmaz hâle getirilmesi
IV. Haber sitelerinde, kişisel web sayfalarında ve bunun gibi yerlerde bireylere ya da belirli toplumsal gruplara hakaret edilmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri verilere yönelik suçlar kapsamına girmemektedir?

Yalnız I

I ve II

II ve IV

II, III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Bilişim sistemlerinde bulunan verilerin oluşturduğu suçlar verilere yönelik suçlar kapsamına girmektedir. Bunlar verilerin durdurulması, değiştirilmesi, bozulması ve çalınması eylemleridir. İnternet ortamında erişimde bulunan kullanıcılar hakkında, onların haberi olmaksızın veri toplanması; bilişim sistemlerinde bulunan verilerin hukuka aykırı olarak değiştirilmesi; bir bilişim sisteminde bulunan veri ve programların çalışmaz hâle getirilmesi bu kapsamda değerlendirilir.
IV. maddede verilen "haber sitelerinde, kişisel web sayfalarında ve bunun gibi yerlerde bireylere ya da belirli toplumsal gruplara hakaret edilmesi" ifadesi ise bilişim ağlarına yönelik suçlar kapsamında değerlendirilmektedir.
Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Patent veya marka gibi soyut bir mülkiyetin belli bir süre için kullanım hakkını bir telif ücreti karşılığında başka bir firmaya satılması ......... şeklinde ifade edilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Fikrî mülkiyet

Web etiği

Sınai haklar

Lisanslama

Web okuryazarlığı

Açıklama:

Patent veya marka gibi soyut bir mülkiyetin belli bir süre için kullanım hakkını bir telif ücreti karşılığında başka bir firmaya satılması lisanslama şeklinde ifade edilir.
Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Teknolojik gelişmeler çerçevesinde insanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlarda kullandığı bilginin, elektronik ve benzeri makineler aracılığıyla toplanması, işlenmesi, saklanması ve korunması ile bunlardan doğan ihtilafların çözümü ile ilgilenen hukuk dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilişim hukuku

Türk ceza Kanunu

Telif hukuku

Telif hakları

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Sınai haklardan değildir?

Patent

Ticari sır

Faydalı Model

Endüstriyel tasarım

Marka

Açıklama:

SINAİ HAKLAR
Patent
Faydalı Model
Endüstriyel Tasarım
Marka

Doğru Cevap: B

Soru 52

Bir öğrenci ödevinde başkasına ait bir çalışmayı izinsiz kullandıysa hangi hakka uymamıştır?

Lisanslama

Sınai haklar

Telif hakkı

Ticari sır

Bilişim hukuku

Açıklama:

Öğretmen “telifli materyal” sözüyle, öğrencisine diğer insanların sözlerinin, video kayıtlarının, ses kayıtlarının veya görüntülerinin kullanıldığını
hatırlatmaktadır. Öğrencinin slayt sunusunda diğer insanların çalışmalarını izinsiz olarak kendi çalışması gibi kullandığını vurgulamaktadır. Peki telif
hakkı dediğimiz şey nedir? Telif hakkı web sayfalarında, DVD, film, kitap vb. dijital dokümanlarda “copyright 2016” ya da “© 2016” gibi ifadeler ile
eseri oluşturan kişi veya kuruluşun bunu nasıl kullanılacağına karar vermesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Zengin metin işaretleme dili web sayfalarının oluşturulmasında kullanılan en temel kodlama dilidir.
Yukarıda tanımı verilen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

E-POSTA

LİSANSLAMA

INTERNET

WEB

HTML

Açıklama:

Zengin metin işaretleme dili web sayfalarının oluşturulmasında kullanılan en temel kodlama dilidir

Doğru Cevap: E

Soru 54

Patent veya marka gibi soyut bir mülkiyetin belli bir süre için kullanım hakkını bir telif ücreti karşılığında başka bir firmaya satmaya ne denir?

Yazılım

Telif hakkı

Lisanslama

HTML

Bilişim hukuku

Açıklama:

Patent veya marka gibi soyut bir mülkiyetin belli bir süre için kullanım hakkını bir telif ücreti karşılığında başka bir firmaya satmaya lisanslama denir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Web üzerinde gezinirken diğer insanların haklarına saygılı olmak için ne yapılıp ne yapılamayacağına ilişkin kurallara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Web etiği

Dijital okuryazarlık

Medya okuryazarlığı

Genel kültür

Dijital yerlilik

Açıklama:

İnternet'in günümüzde yaygın bir iletişim aracı olarak kullanılması, berberinde dikkat edilmesi gereken bir takım hususları da getirmektedir. Bu hususların başında kabul edilebilir ya da edilemez davranışları tanımlayan etik kurallar gelmektedir. Web etiği olarak adlandırılan bu kurallar, web üzerinde gezinirken diğer insanların haklarına saygılı olmak için ne yapılıp ne yapılamayacağına ilişkindir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Bir eseri oluşturan kişi veya kuruluşun, eserin nasıl kullanılacağına karar vermesi anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Patent

Sınai hak

Markalama

Telif hakkı

Ticari sır

Açıklama:

Telif hakkı, bir eseri oluşturan kişi veya kuruluşun bu eserin nasıl kullanılacağına karar vermesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi telif haklarının özelliklerinden biri değildir?

Doğması için tescile gerek olmaması

Soyut niteliğe sahip olması

Talep edildiği ülkenin mevzuatına göre belirlenmesi

Mutlak hak niteliğine sahip olması

Başvuruda bulunan kişinin ömrü boyunca korunması

Açıklama:

Telif haklarının başlıca özellikleri şunlardır:

Telif hakkının doğması için tescile gerek bulunmamaktadır.
Telif hakları soyut niteliğe sahiptir.
Telif haklarında ülkesellik ilkesi geçerlidir. Koruma hangi ülkede talep ediliyorsa koruma şartları o ülke mevzuatına göre belirlenir.
Mutlak hak niteliğine sahiptir. Ancak toplum menfaatlerinin korunması gibi nedenlerle bu mutlak hakka çeşitli sınırlamalar getirilmiştir.
Fikri mülkiyet hakları belli bir süre boyunca korunurlar. (Fikir ve sanat eserlerinde 70 yıl vs.)
Fikri ürünler özel kanun, tüzük ve yönetmelikler çerçevesinde düzenlenmektedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Bireseri oluşturan kişi paylaşma, kullanma ve hatta yeniden düzenleme hakkını başkalarına vermek istiyorsa eseri ne lisansı ile işaretlemelidir?

Yaratıcı Beraberlikler

MIT Lisansı

Genel Kamu Lisansı (GPL) Lisansı

Apache Lisansı

Açıklama:

Eğer eseri oluşturan kişi paylaşma, kullanma ve hatta yeniden düzenleme hakkını başkalarına vermek istiyorsa eseri Yaratıcı Beraberlikler (CC - Creative Commons) lisansı ile işaretlemelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

En yaygın kullanılan açık lisans türlerinden lisanslanmayan hangisidir?

Yaratıcı Beraberlikler (CC) Lisansı

MIT Lisansı

Genel Kamu Lisansı (GPL) Lisansı

Apache Lisansı

Açıklama:

GPL
• Ticari olarak kullanılabilir.
• Değiştirilebilir.
• Dağıtılabilir.
• Yazar sorumlu tutulabilir.
• Lisanslanamaz.
• Orjinali bulundurulmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

HTML kodlarının da "eser" olarak kabul edilmesini sağlayan kanun maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 2/1 nolu maddesi

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 1/B-a maddesi

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Ek Madde 4

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 52. madde

Fikir ve Saant Eserleri Kanunu 22. madde

Açıklama:

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 2/1 nolu maddesinde "her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucunu doğrulması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları" şeklinde yer alan ifade sayesinde HTML vb. kodlar da "eser" olarak kabul görmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

1988 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü tarafından ortaya çıkan lisans hangisidir?

Apache

GNU

GPL

MIT Lisansı

Yaratıcı Beraberlikler

Açıklama:

1988 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü
tarafından ortaya çıkan GPL ile uyumlu bir özgür
yazılım lisansıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Sanal ortamı kullanarak yalan, yanıltıcı ve abartılı haberler yapmak ve yaymak yoluyla borsada hisse fiyatlarının artmasını ya da
düşmesini sağlamak
bir bankanın itibarını zedeleyici site yapmak ya da e-posta mesajı göndermek

Yukarıdaki örnekler hangi bilişim suçuna örnek teşkil eder?

Taciz ve Sabotaj

Manüpilasyon

Dolandırıcılık

Sahtekârlık

Siber Terör

Açıklama:

Manüpilasyon: Sanal ortamı kullanarak yalan, yanıltıcı ve abartılı haberler yapmak ve yaymak yoluyla borsada hisse fiyatlarının artmasını ya da
düşmesini sağlamak, bir bankanın itibarını zedeleyici site yapmak ya da e-posta mesajı göndermek bu suça örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangileri web site yayıncılığında etiktir?
I. Web sitesinde doğrudan büyük resim dosyaları sergilenmelidir.
II. Web sayfalarında sadece metinden oluşan sürümler tasarlanmamalıdır.
III. Web sayfalarına görsel ya da ses malzemeleri eklenecekse, ilgili dosyaların yanına büyüklüğü yazılmalıdır

I - II

Yalnızca I

Yalnızca III

II- III

Yalnızca II

Açıklama:

Web Site Yayıncılığında Etik Kurallar
• Web sitesinde doğrudan büyük resim dosyaları sergilenmemelidir. Pul büyüklüğündeki versiyonlar kullanılmalıdır.
• Başkalarının sitelerine listede bağlantı verilecekse nezaket açısından ilgili kişiye bilgi
vermekte fayda vardır.
• Web sayfalarında sadece metinden oluşan
sürümler de tasarlanmalıdır. Özellikle düşük bağlantı ile bağlanan kullanıcılar için
bu yararlı bir hizmet olacaktır.
• Web sayfalarına görsel ya da ses malzemeleri eklenecekse, ilgili dosyaların yanına büyüklüğü yazılmalıdır [örneğin; 120Mb].
• Her web sayfasının, özellikle de ana sayfanın, en alt kısmına iletişim bilgileri belirtilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Sosyal medya ortamlarında kullanıcıların verilerinin işlenmesi ve ortamda bırakılan dijital izler üzerinden yapılan veri eşleştirmesi ile kullanıcılara yönelik profil bilgileri çıkartılmaktadır.
Yukarıda tanımlanan sosyal medya etiği sorunu hangisidir?

Özel yaşamın gizliliği

Üretilen içeriklerin olgunlaşmadan ve doğruluğunun teyit edilmeden yayılması

Kişisel verilerin güvenliğinin sağlanamaması

Veri madenciliği

Dijital gözetim olgusu

Açıklama:

Veri madenciliği: Sosyal medya ortamlarında kullanıcıların verilerinin işlenmesi ve ortamda bırakılan dijital izler üzerinden yapılan veri eşleştirmesi ile kullanıcılara yönelik profil bilgileri çıkartılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde kaydedilen hızlı gelişmeler, her alanda olduğu gibi bilginin üretimi ve tüketiminde geleneksel yöntemler konusunda aşağıdakilerden hangisine sebep olmuşlardır?

Geleneksel yöntemlerin terk edilmesine

Geleneksel yöntemlerin gelişmesine

Geleneksel yöntemlerin artmasına

Geleneksel yöntemlerin güvenli olmasına

Geleneksel yöntemlerin beğenilmemesine

Açıklama:

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde kaydedilen hızlı gelişmeler, her alanda olduğu gibi bilginin üretimi ve tüketiminde geleneksel yöntemlerin terk edilmesine yol açmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Günümüzde dünyanın herhangi bir yerinde oluşturulan eser ve içeriğe aşağıdakilerden hangisi ile ulaşılır?

Mektup

İnternet

Telegraf

Mesaj

E-mail

Açıklama:

Günümüzde dünyanın herhangi bir yerinde oluşturulan eser ve içeriğe İnternet üzerinden zaman ve mekân sınırı olmaksızın dijital biçimlerde ulaşılabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

İnternet’in günümüzde yaygın bir iletişim aracı olarak kullanılması, beraberinde
dikkat edilmesi gereken birtakım hususları da beraberinde getirmektedir. Bu hususların başında aşağıdakilerden hangisi gelir?

Ahlak kuralları

Dil bilgisi kuralları

Etik kurallar

İmla kuralları

Noktalama kuralları

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 68

Fikri mülkiyetin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?

Toplum hakları

Çocuk hakları

İnsan hakları

Telif hakları

Mülk hakları

Açıklama:

Fikrî mülkiyet; telif hakları (copyrights) olarak da bilinen fikir ve sanat eserleri ve sınai mülkiyet hakları şeklinde iki ana kategoriye ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Bir eseri oluşturan kişi veya kuruluşun bunu nasıl kullanılacağına karar
vermesine ne ad verilir?

Eğitim hakkı

Birey hakkı

Toplum hakkı

Tazminat hakkı

Telif hakkı

Açıklama:

Telif hakkı bir eseri oluşturan kişi veya kuruluşun bunu nasıl kullanılacağına karar
vermesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Zengin metin işaretleme dili web sayfalarının oluşturulmasında kullanılan en temel kodlama dili aşağıdakilerden hangisidir?

HTML

HTCL

TRHL

LMTR

KLHT

Açıklama:

HTML :Zengin metin işaretleme dili web sayfalarının oluşturulmasında kullanılan en temel kodlama dilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Patent veya marka gibi soyut bir mülkiyetin belli bir süre için kullanım hakkını bir telif ücreti karşılığında başka bir firmaya satmaya ne denir?

Sorgulama

Lisanslama

Tasarlama

Değerlendirme

Pazarlama

Açıklama:

Patent veya marka gibi soyut bir mülkiyetin belli bir süre için kullanım hakkını bir telif ücreti karşılığında başka bir firmaya satmaya lisanslama denir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Hangi lisans eser sahibine hangi hakları elinde tutmasını istediğine karar verme imkânı sağlar?

CK Lisansı

CM Lisansı

CC Lisansı

CL Lisansı

CD Lisansı

Açıklama:

CC lisansı eser sahibine hangi hakları elinde tutmasını istediğine karar verme imkânı sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Hiçbir ücret talep edilmeden yazılımın bir kopyasını ve belgelendirme dosyalarını elde eden herkese verilen izine ne ad verilir?

KGB Lisansı

FBI Lisansı

Denge Lisansı

MIT Lisansı

Eğitim Lisansı

Açıklama:

MIT Lisansı, hiçbir ücret talep edilmeden yazılımın bir kopyasını ve belgelendirme dosyalarını elde eden herkese verilen izindir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

İletişim hukuku

Araştırma hukuku

Eğitim hukuku

Danışma hukuku

Bilişim hukuku

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 75

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 48. maddesine göre bir projenin eser niteliği taşımaması durumunu oluşturan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Sözleşme yapılmamış olması

Tamamlanmamış ve bitirilmemiş olması

Telif hakkı alınmamış olması

Anonim olması

Birden fazla kişiye ait olması

Açıklama:

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 48. maddesine göre tamamlanmamış ve bitirilmemiş bir proje eser olmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi daha önce hiçbir şekilde yayımlanmamış ve sahibi dışında sınırlı hâlde birkaç kişinin bilgisinde olan bir eserin İnternet üzerinde yayımlanması durumunun hukuken karşılığıdır?

Çoğaltma

Dağıtma

Umuma arz

Yayma

Paylaşıma açma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 77

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 85. maddesinde aşağıdakilerden hangisi koruma altına alınmıştır?

Basılı yayınlar

Sözlü ürünler

Marka isimleri

E-postalar

Dijital yayınlar

Açıklama:

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 85. maddesinde mektup, günlük ve benzeri yazılı materyaller eser olarak kabul edilmekte ve sahiplerinin izinleri alınmadan yayımlanması yasaklanmaktadır. Hukuken, bir e-posta da yazılı bir mektup gibi değerlendirildiğinden bir e-posta da kanun tarafından koruma altına alınabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Eser sahibi, eseri paylaşma, kullanma ve hatta yeniden düzenleme hakkını başkalarına vermek istiyorsa eseri işaretlemesi gereken lisans aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 79

Lisanslanamadığı için orjinalinin bulundurulması zorunluluğunun bulunduğu lisans türü aşağıdakilerden hangisidir?

GPL

MIT

Apache

Yaratıcı Beraberlikler (CC)

Mozilla

Açıklama:

GPL Lisansı hiç bir şekilde lisanslanamadığından orjinalinin bulundurulması gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Bir programın tüm sürümlerini paylaşma ve değiştirme özgürlüğünü güvence altına alan lisans aşağıdakilerden hangisidir?

MIT

Apache

GPL

BY-NC-ND

Açıklama:

GNU Genel Kamu Lisansı (GPL), bir programın tüm sürümlerini paylaşma ve değiştirme özgürlüğünü güvende altına alır, böylece tüm kullanıcıları için özgür yazılım özelliğini koruduğunu garanti altına alır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

İnsan zekâsının ve zihinsel yaratıcılığın ortaya çıkarmış olduğu entellektüel birikimin, müzikten edebiyata, endüstriyel tasarımdan bilimsel buluşlara kadar uzanan geniş bir yelpaze içinde yer alan düşünce ve ürünleri içeren kavramlar aşağıdakilerin hangisinin kapsamı içine almaktadır?

Fikrî Mülkiyet Hakları

Sınai Haklar

Ticari Sır

Telif Hakları

Faydalı Model

Açıklama:

TELİF HAKLARI
Genel olarak alanda ortak bir tanımı olmamasına
rağmen, insan zekâsının ve zihinsel yaratıcılığın ortaya çıkarmış olduğu entellektüel birikimin, müzikten edebiyata, endüstriyel tasarımdan bilimsel buluşlara kadar uzanan geniş bir yelpaze içinde yer alan
düşünce ve ürünleri içeren kavramlar Fikrî Mülkiyet
Hakları (FMH) kapsamı içine alınmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi telif hakkının kapsadığı hak gruplarından biridir?

Bir kitabevinde veya bir web sitesinde eserlerin bir kısmının kopyası

Basılı, fotokopi ya da elektronik kopya olarak kimin çalışmaları kopyalayabileceği

Eserin bir bölümünün uyarlamaları

Çalışmaları, başkaları tarafından yapılacak etkinliklerde atıf vermeden kullanma

Çalışmaları halka kapalı ortamlarda kullanma

Açıklama:

TELİF HAKLARI
Bir makale, resim, not, poster, podcast veya video oluşturulduktan sonra otomatik olarak uluslararası telif hakkı yasası tarafından korunmaktadır.
Bu yasa, eser sahiplerinin çalışmalarının başkaları
tarafından bu eserlerin nasıl kullanılacağını kontrol etmeyi sağlar. Telif hakları aslında beş temel hak
grubundan oluşur. Bunlar, eseri oluşturan kişiye
diğerlerinin bu eseri nasıl kullanabileceğine karar
vermesine izin verir. Eseri oluşturanlar;
• Basılı, fotokopi ya da elektronik kopya olarak kimin çalışmaları kopyalayabileceğini,
• Eserin bir bölümünü veya tümünü kullanarak ister bir eserin yeni versiyonları ister
uyarlamaları olan türevlerini,
• Bir kitabevinde veya bir web sitesinde olduğu gibi eserlerin kopyalarını,
• Çalışmaları halka açık olarak örneğin bir
sanat galerisinde veya bir web sitesinde göstermeyi,
• Çalışmaları iş, bir oyun, müzik parçası, bale
veya başkaları tarafından yapılabilecek herhangi bir şeyse halka açık olarak gerçekleştirmeyi
kontrol edebilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangi ürün için telif hakkı alınmasına gerek vardır?

Mahkeme ve mevzuat kararları ile kullanım

Hayır amaçlı düzenlenen gösterilerde kullanım

Video oyunları ve bilgisayar yazılımları

Kâr amacı taşımadan ve eser sahibinin menfaatlerine uygun hâlde şahsi kullanım

Röportaj olarak yayımlama amaçlı kullanım

Açıklama:

TELİF HAKLARI
Telif hakkı pek çok eser türünün korunması
için uygundur. Bu eserler:
• TV şovları, filmler ve çevrimiçi videolar
gibi görsel-işitsel eserler,
• Dersler, makaleler, kitaplar ve müzik besteleri gibi yazılı eserler,
• Resim, poster ve reklam gibi görsel eserler,
• Video oyunları ve bilgisayar yazılımları,
• Teknik ve bilimsel amaçlı fotoğraf, harita,
plan, kroki, resim, maket, mimari tasarım,
şehircilik tasarımı, sahne tasarımları barındıran eserler,
• Sözlü ve yazılı şekilde ifade edilen eserler,
• Fotoğraf ve slayt çalışmaları,
• Grafik çalışmaları,
• Karakter ve tipleme çalışmaları,
• Tiyatro oyunu ve müzikal gibi drama eserlerinden oluşmaktadır.
Bazı istisnai durumlarda eserin kullanılması
için izin gerekmeyebilir. Bu durumlar ise şu şekilde
sıralanabilir:
• Güvenlik ve adli gerekçelerle kamu yararı
için kullanım
• Mahkeme ve mevzuat kararları ile kullanım
• Nutuklarda kullanım
• Herkese açık eğitim ve öğretim gerekçeleriyle kullanım
• Hayır amaçlı düzenlenen gösterilerde kullanım
• Eğitim ve öğretim gerekçesiyle yapılan seçme ve toplama işlemlerinde kullanım
• Bazı bölümlerinin belirgin hâlde kaynak
gösterilmesi yoluyla kullanım
• 24 saat sonrasında kullanma sınırlamasına
uyacak şekilde günlük haberlerde kullanım
• Basın özetlerinde kullanım
• Röportaj olarak yayımlama amaçlı kullanım
• Kâr amacı taşımadan ve eser sahibinin menfaatlerine uygun hâlde şahsi kullanım
• Yasada belirtilen sınırlamalar dâhilinde güzel sanat eserlerini herkese açık yerlerde teşhir amaçlı kullanım
• Tanıtım amaçlı kısa tespitler hâlinde kullanım

Doğru Cevap: C

Soru 84

Yaratıcı Beraberlikler (CC - Creative Commons) lisansı eser sahibine ne sağlar?

Eserlerini kaynak göstererek yayınlamayı

Eserlerini kullanacak olanlarla önceden tanışmayı

Tüm haklarını üçüncü kişilere devretmeyi

Hangi hakları elinde tutmasını istediğine karar verme olanağını

Kendisinden izin alınarak eserlerini kullanmayı

Açıklama:

LİSANSLAMA
İnternet, insanlar için paylaşımı ve çalışmaların ortaklaşa kullanımını kolaylaştırır. Fakat
bazen yasalar bunu zorlaştırır. Çektirilen bir fotoğraf, gerçekleştirilen bir şarkı kaydı, yayımlanan
makale ya da çalışmanın orjinal hâli web üzerinde
yayımlandığı zaman çalışma telif hukuku açısından “tüm hakları saklıdır” statüsünde kabul edilir. Pek çok örnekte, bu durum, diğer insanların
çalışmaları izin almaksızın kullanamayacağı ya da
yeniden düzenleyemeyeceği anlamına gelir. Peki
ya eser sahibi eserini başkalarının yeniden kullanmasını istiyorsa durum nedir? Eğer eseri oluşturan
kişi paylaşma, kullanma ve hatta yeniden düzenleme hakkını başkalarına vermek istiyorsa eseri
Yaratıcı Beraberlikler (CC - Creative Commons)
lisansı ile işaretlemelidir.
Yaratıcı Beraberlikler (CC - Creative
Commons) lisansı eser sahibine hangi
hakları elinde tutmasını istediğine karar
verme olanağı sağlar.
CC lisansı eser sahibine hangi hakları elinde tutmasını istediğine karar verme imkânı sağlar; ayrıca eseri
kullanacak olanlara, bunu, eser sahibinin iznini önceden almaksızın ne şekilde kullanabileceklerini bildirmeyi sağlar. Yaratıcı beraberlikler lisansı açık lisans türlerinden sadece biri olup, açık kaynak girişimi tarafından onaylanan seksene yakın lisans bulunmaktadır. En yaygın kullanılan açık lisans türleri şu şekildedir:
• Yaratıcı Beraberlikler (CC) Lisansı
• Genel Kamu Lisansı (GPL) Lisansı
• MIT Lisansı
• Apache Lisansı

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi bilişim ortamındaki suçlardan biridir?

Bilgisayar sistem veya ağlarına hakkı olmadan girmek

Hak sahibinin rızası alarak bilgisayar veri ve programlarını değiştirmek

Hukuka uygun olarak iletişime müdahale etmek

Ticari sırları izin alarak kullanmak

Bilgisayarların işlemesini geliştirmek amacıyla bilgisayar veri ve sistemlerini değiştirmek

Açıklama:

BİLİŞİM HUKUKU
Bilişim ortamındaki suçlar şu şekilde gruplandırılabilir:
1. Bilgisayar sistem veya ağlarına hakkı olmadan girmek
2. Hak sahibinin rızası olmadan bilgisayar veri
ve programlarına zarar vermek, bilgisayar
veri ve programlarını silmek, bozmak, tahrip etmek ve elde etmek
198
Web Etiği
3. Bilgisayarların işlemesini veya telekomünikasyon sistemini engellemek amacıyla bilgisayar
veri ve sistemlerini tahrip etmek, veri yüklemek, değiştirmek, silmek veya elde etmek
4. Hukuk dışı olarak iletişime müdahale etmek
5. Menfaat temin etmek için ticari sırları izin
almadan veya hukuken bir hak olmaksızın
ifşa etmek veya kullanmaktır.
Diğer yandan bilişim sistemi ile işlenen suçlar
da dörde ayrılmaktadır:
• Bilgisayarla işlenen ekonomik suçlar
• Bilgisayarla işlenen sahtecilik suçları
• Bilgisayarla işlenen ahlaki suçlar
• Bilgisayarla işlenen şahsi haklara tecavüz
suçları

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi kişilerin posta kutularına saldırgan, ürkütücü veya müstehcen içerikli mesajların gönderilmesi durumunda yaşanan suçlardan birdir?

Manüpilasyon

Taciz ve Sabotaj

Dolandırıcılık

Sahtekârlık

Siber Terör

Açıklama:

BİLİŞİM HUKUKU
Taciz ve Sabotaj: Kişilerin posta kutularına saldırgan, ürkütücü veya müstehcen içerikli mesajların gönderilmesi durumunda taciz eylemi ile karşı
karşıya kalınmaktadır. E-posta mesajlarına virüs
veya Truva Atı gibi programlar ekleyerek karşı tarafın bilgisayarına zarar verme eylemleri de sabotaj
suçunu oluşturmaktadır. Taciz eylemleri doğrudan
olabileceği gibi dolaylı da olabilir.
Manüpilasyon: Sanal ortamı kullanarak yalan,
yanıltıcı ve abartılı haberler yapmak ve yaymak
yoluyla borsada hisse fiyatlarının artmasını ya da
düşmesini sağlamak, bir bankanın itibarını zedeleyici site yapmak ya da e-posta mesajı göndermek
bu suça örnek olarak verilebilir.
Dolandırıcılık: Bilişim sistemleri kullanılarak kişiler; kendileri veya başkaları lehine hukuka
aykırı yararlar sağlayabilirler. Bu; bilişim sistemlerinde yer alan programların veya verilerin değiştirilmesi, sahte veya değiştirilmiş veriler girilmesi,
mevcut verilerde oynamalar yapılması, hileli birtakım hareketlerle bilişim sistemlerinin işleyişinin
değiştirilmesi suretiyle mümkün olabilir. İnternet
kullanıcılarını tehdit eden ciddi dolandırıcılık
yöntemlerinden biri de, ticari web sitelerinin sahtelerinin oluşturulmasıdır. Bunu amaçlayan kişi,
herhangi bir elektronik ticaret sitesinin görünüm
itibarıyla tamamen aynısını hazırlamakta ve bu
sahte web sitesini gerçeğine çok benzeyen yanlışlıkla tuşlanabilecek bir web adresi satın alarak yayına
sokmaktadır.
Sahtekârlık: Sanal ortamda mevcut olan verilerin değiştirilmesi hem de sahtelerinin hazırlanması
şeklinde gerçekleşebilir. Bilişim sistemlerinde, delil
niteliği taşıyan birtakım bilgisayar çıktısı, belge,
veri ve programlarda yapılan sahtecilik eylemleri
ceza kanunlarında bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen sahtekârlık suçu olarak değerlendirilmektedir. Siber sahtekârlık, bilişim alanında para veya bir
değeri elde etmek için bilgilerin değiştirilmesi veya
bilerek yanlış bilgi kullanılmasıdır.
Siber Terör: Elektronik araçların bilgisayar
programlarının ya da diğer elektronik iletişim biçimlerinin kullanılması aracılığı ile ulusal denge ve
çıkarların tahrip edilmesini amaçlayan kişisel veya
politik olarak motive olmuş amaçlı eylem ve etkinlikler, enformasyona, bilgisayar programlarına
ve doğrudan savaşın içinde olmayan hedeflerin verilerine karşı önceden planlanmış, politik nedenlerden kaynaklanan bir saldırı, belirli bir politik ve sosyal amaca ulaşabilmek için bilgisayar veya
bilgisayar sistemlerinin bireylere ve mallara karşı
bir hükümeti veya toplumu yıldırma, baskı altında tutma amacıyla kullanılması, siber terör olarak
tanımlanmaktadır.
Uçuş denetim sistemlerinden, şehir içi trafik
sistemine, borsadan, askerî ve emniyet güvenlik sistemlerine, eğitim kurumlarından, ulusal yargı ağı
projesi (UYAP), MERNİS,TAKSİS, PRO2000, EDevlet Kapısı Projesi gibi hayatın her alanını kapsayan çok büyük alanlara varıncaya kadar her yerde bilgisayarlar kullanılmaktadır. Bu tür bilgisayar
ağları, insanlara günlük hayatlarını kolaylaştırmak
için İnternet’e de bağlanmıştır. Bu iletişim kolaylığı
kuşkusuz ki, başta terörist eylemciler olmak üzere
pek çok kötü niyetli girişimcilerin de ilgisini çekmekte; onlara da “kolaylıklar” sağlamaktadır. Şehir
içi trafik bilgisayarına ulaşan bir terörist trafiği alt
üst edebilir. Eğer bir terörist borsanın bilgisayarına
ulaşırsa neler yapabileceği açıktır.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi İnternet’in ilk oluşumundan itibaren standartların tutulduğu döküman arşivi RFC (Request For Comments) dökümanlarının RFC 1855 başlıklı
belgesinde tavsiye edilen temel davranış kurallarından biridir?

Gönderilecek mesajın konu başlığında içeriği ile ilgili bir ifade yer alması gerekmez.

E-posta ile zincirleme mektuplar gönderilmelidir.

Eğer kişiye gelmiş bir mesaj bir başka kişiye ya da bir gruba yönlendiriliyorsa orijinal mesajın metni değiştirilmemelidir.

Gönderilecek mesajın alıcısının kültürüne dikkat etmenin bir önemi yoktur.

Büyük ve küçük harfler birlikte kullanılmamalıdır.

Açıklama:

WEB ETİĞİ
nternet’in ilk oluşumundan itibaren standartların tutulduğu döküman arşivi RFC (Request For
Comments) dökümanlarının RFC 1855 başlıklı
belgesinde tavsiye edilen temel davranış kuralları
özetlenmiştir. Bu kurallar üç başlık altında toplanmıştır. Bunlar sohbet ve e-posta iletişimini barındıran birebir iletişim, e-posta listeleri ve haberleşme
gruplarını kapsayan çoklu iletişim, www yani web
sistemini barındıran bilgi sistemleridir.
Bazı davranış biçimleri ve kurallar şu şekildedir:
• Eğer kişiye gelmiş bir mesaj bir başka kişiye
ya da bir gruba yönlendiriliyorsa (“forward”
ediliyorsa) orijinal mesajın metni değiştirilmemelidir. Eğer mesaj kişisel nitelikte ise ve
kişi mesajı bir başka kişiye ya da bir gruba
yönlendirecekse öncelikle sahibinden izin
alınmalıdır. Bir mesajı kısaltabilir ve sadece
ilgili kısımlarını aktarabilir ancak bunu yaparken gerekli özen gösterilmelidir.
• E-posta ile asla zincirleme mektuplar gönderilmemelidir. Zincirleme mektuplar
İnternet’te yasaktır.
• Bir şey gönderirken muhafazakâr, alırken
liberal olunmalıdır. Kişi provoke edilse bile
“sert” mesajlar göndermemelidir.
• Gönderilecek mesajın alıcısının kültürünün, dilinin, eğlence anlayışının sizinkinden farklı olabileceği akılda tutulmalıdır.
Özellikle alaycılık konusunda dikkatli
olunmalıdır.
• Büyük ve küçük harfler birlikte kullanılmalıdır. SADECE BÜYÜK HARF KULLANIMI SANKİ BAĞIRILIYORMUŞ GİBİ
ANLAŞILABİLİR.
• Bir mesaja duygusal yanıt vermeden önce
aradan bir gece geçmesi beklenmelidir.
•Gönderilecek mesajın konu başlığında içeriği ile ilgili bir ifade yer almalıdır.
• Bir e-posta listesine ya da haberleşme grubuna herhangi bir mesaj göndermeden
önce o listedeki mesajlar bir iki ay süreyle
takip edilmelidir. Böylece o grubun kültürüne aşina olunur.
• Yazılanların geniş bir kitle tarafından görüleceği dikkate alınmalıdır. Bu kişiler arasında şu anki ya da gelecekteki iş arkadaşları da
yer alabilir. Ne yazıldığına dikkat edilmelidir. E-posta listeleri ve haberleşme listelerinin çoğunlukla arşivlendiği ve yazılanların
uzun süre diğer kişilerin erişebileceği hâlde
tutulabildiği unutulmamalıdır.
• Kişilerin kendi adlarına konuştukları ve
kullandığı sözlerin kurumlarının görüşü olmadığı farz edilmelidir.
• Bir mesaja yanıt verirken dikkatli olunmalıdır. Çoğunlukla yanıtlar asıl mesajın geldiği
adrese gider ve çoğu zaman bu bir listenin
veya grubun adresi olabilir. Kazara kişisel
bir mesaj büyük bir topluluğa gönderilebilir. En iyi yöntem “yanıtla(reply)” düğmesini tıklamak yerine alıcının adresini elle
yazmaktır.
• Eğer kişisel bir mesaj kazara bir liste veya
gruba gönderilirse hemen ilgili kişi ve gruba
birer özür mesajı gönderilmelidir.
• Eğer bir kişi ile anlaşmazlığa düşülürse, yazışmalar liste ya da grup üzerinden değil,
doğrudan eposta göndererek yapılmalıdır.
Eğer üzerinde konuşulan konu tüm grubu
ilgilendiriyorsa sonradan gruba bir özet metin yollanabilir.
• Genellikle bir mesajı gönderdikten sonra
onu geri almak mümkün değildir. Sistem
yöneticisi bile gönderilen bir mesajı geri
almayı sağlayamayabilir. O nedenle bir mesajı göndermeden önce gerçekten de göndermek istenildiğinden emin olunmalıdır.
• Eğer kişi kendisini bir tartışma içinde bulursa tartışmanın içeriğinin tartışan kişilere
değil tartışmanın konusuna odaklanmasını
sağlamalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Bilişim Vakfı’nın iletişim kurallarından biri değildir?

Toplum karşısında kişinin kendisine yakıştırdığı tavrı İnternet’in sanal ortamında da sürdürmesi gerekmektedir.

Başkalarına karşı saygılı olunmalıdır.

Tartışmaların özelleşmesine ve kişiselleşmesine yol açacak davranışlardan kaçınılmalıdır.

Tartışmaların özelleşmesine ve kişiselleşmesine yol açacak davranışlar desteklenmelidir.

İstenmeden yapılan yanlışlar hoşgörü ile karşılanmalı, anlayışla yardımcı olmaya çalışılmalıdır.

Açıklama:

WEB ETİĞİ
Türkiye’de web etiği konusunda güçlü bir bilinç
yaratılmak istense de henüz bu yönde oluşturulan
çabaların istenenden az olduğu görülmektedir. Bu
çabalardan birini gerçekleştiren Türkiye Bilişim
Vakfı’nın iletişim kuralları metni şu şekildedir:
• Toplum karşısında kişinin kendisine yakıştırdığı tavrı İnternet’in sanal ortamında da
sürdürmesi gerekmektedir, kimliğini saklayabileceğini umarak gerçek yaşamda benimsenmeyen davranışlar sergilenmemelidir.
• Başkalarına karşı saygılı olunmalıdır, bunun kendilerine olan saygının ve başkalarının göstereceği saygının ön koşulu olduğu
unutulmamalıdır.
• Düşünceleri dile getirirken olumlu yaklaşmanın ve nazik bir ifade kullanmanın sağ
duyunun gereği olduğu hatırlanmalıdır.
• Tartışmaların özelleşmesine ve kişiselleşmesine yol açacak davranışlardan kaçınılmalıdır.
• İnsanları duygusal yönden zedeleyici ve rahatsız edici iletilerin yayılmasına olanak verilmemelidir.
• İstenmeden yapılan yanlışlar hoşgörü ile
karşılanmalı, anlayışla yardımcı olmaya çalışılmalıdır.
• Kişilerin istemleri dışında iletiler alarak rahatsız olmaları olabildiğince önlenmelidir.
• Gelen bir ileti, başkasına aktarmak istendiğinde, bu iletiyi gönderenin bunu isteyip
istemediğinden emin olunmalıdır.
•Açık kimlik geçerli bir gerekçe olmadıkça
gizlenmemelidir, her iletide açık kimlik net
olarak belli olduğundan emin olunmalıdır.
• Kimliğin önem taşımadığı durumlarda görüş ve düşünceler anonim olarak açıklamak
uygun ise bunu kötüye kullanmadan özenli
yapıldığına emin olunmalıdır.
• Konu kısmı yeterince açık olan, dili anlaşılır, özlü kısa iletiler ile iletişim kurmaya ve
etkileşmeye özen gösterilmelidir.
• Her zaman yanıtlanan iletinin konu başlığı
korunarak yanıt verilmelidir.
• Ne demek istiyorsa ona karşılık olan yanlış
anlaşılmalara yol açmayacak düz ve yalın deyişlerle düşünceler aktarılmaya çalışılmalıdır.
• İletilerin yalnızca eleştirici olmasından kaçınarak her zaman yapıcı ve ufuk açıcı olmasına çalışılmalıdır.
• İletiler yanıtlamadan önce bir kere daha
özenle okunmalıdır, verilen yanıt da göndermeden önce aynı özenle bir kere daha
gözden geçirilmelidir.
• Özellikle tartışma listelerinde daha önce
değinilmiş konulara ek bir katkıya yol
açmayacaksa üstelenmemelidir, ortaya
çıkmış bir sonucu görmemezliğe gelerek
kendi düşüncenizi kabul ettirmede ısrarcı
olunmamalıdır.
• Mümkün olduğunca uzun alıntılar yapmaktan ve ek göndermekten kaçınılmalıdır, gönderilen eklerin çok yer kaplamamasına, virus gibi alıcısının bilgisayar
ortamını bozucu içerik taşımamasına özen
gösterilmelidir.
• Virüslü iletiler ile karşılaşıldığında en kısa
zamanda kaynağını ve gecikmeden etkileneceği umulan kişileri uyarmalıdır.
• Başkalarının kişilik haklarına ve özel yaşamına saygılı olarak kişilerle ilgili karalayıcı
yorumlarda bulunulmamalıdır.
• İnternet ortamının sağladığı olanakların
yasa dışı biçimde insanlara zarar verme, başkalarının işlerini engelleme, gizli ve kişisel
bilgilerini ele geçirip yararlanma, her türlü
sahtekarlık, yolsuzluk, dolandırıcılık ya da
hırsızlık gibi kötü amaçlı kullanımına yol
açılmamalı ve buna göz yumulmamalıdır.
• Uygunsuz davranışlar sergilemekte ısrarlı
olanlar ölçülü bir tepki içinde uyarmaya çalışılmalıdır.
• İnternet üzerinde denetim ve düzenleme
yetkisi olanların konumlarını kötüye kullanmalarına karşı duyarlı olunmalı ancak
gerektiğinde de işlerini kolaylaştırıcı her
türlü destek verilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Facebook'ta arkadaşından izin almadan, arkadaşına ilişkin özel bilgileri paylaşan biri aşağıdaki hangi etik kuralı ihlal etmiş olur?

Trol olgusu

Anonimlik olgusu

Dijital gözetim olgusu

Kişisel verilerin güvenliğinin sağlanamaması

Özel yaşamın gizliliği

Açıklama:

WEB ETİĞİ
Sosyal Medyada Etik
Özel yaşamım gizliliği başta olmak üzere, telif
hakları, kullanıcının çok fazla reklamsal içeriğe
maruz kalması, genel ahlaka aykırı paylaşımlar vb.
gibi daha pek çok etik sorunlar sosyal medya için
tartışılmaktadır.
• Özel yaşamın gizliliği: Bireyin insan olmasından kaynaklı “insan onuru” nun temelinde yatan özel yaşamın gizliliği hakkı sosyal
medyada çeşitli şekillerde ihlal edilmektedir.
Bu ihlaller: Görsel işitsel malzeme paylaşımı,
etiketleme özelliğinin kullanımı veya paylaşımların izinsiz aktarılması vb.
• Üretilen içeriklerin olgunlaşmadan ve doğruluğunun teyit edilmeden yayılması: Geleneksel medya için geçerli olan “haberin/olayın
doğruluğunu teyit etmek” sosyal medya için
de geçerliliğini korumaktadır. Kullanıcılar,
duyduğu bir haberi doğruluğunu kontrol
etmeden, araştırmadan paylaşmaktadır.
Böylelikle de bilgi kirliliği ortaya çıkmakta
ve etik sorunlarla karşılaşılmaktadır.
• Kişisel verilerin güvenliğinin sağlanamaması: Teknolojinin getirdiği dezavantajlardan
biri, verilerin güvenli şekilde saklanamaması ve bir şekilde başkasının eline geçebilme
olasılığıdır. Kişisel verilere yönelik tehdit
kaynakları devlet temelli, çeşitli grupların
girişimleri temelinde veya özel şirketlerin
çıkarları temelli ortaya çıkabilir.
• Veri madenciliği: Sosyal medya ortamlarında kullanıcıların verilerinin işlenmesi ve ortamda bırakılan dijital izler üzerinden yapılan veri eşleştirmesi ile kullanıcılara yönelik
profil bilgileri çıkartılmaktadır.
• Dijital gözetim olgusu: Dijital gözetim olgusu, veri madenciliği özelliğiyle birlikte ele
alınmalıdır. Sosyal medyada veri madenciliği gibi, İnternet sitelerinde gezilen web
sayfaları nasıl ki kayıtlı tutuluyorsa dijital
gözetimde de aynı şey söz konusudur. Sosyal medyada yapılan her şey dijital olarak
gözetlenmektedir.
• Yoğun reklam içeriği: Sosyal medyada reklamlar, geleneksel medyaya oranla çok daha
rahat ve kuralsızca yayınlanabilmektedir.
Kullanıcı sürekli reklamsal içeriğe maruz
bırakılmaktadır ve istediği bilgiye ulaşabilmek veya istediği sayfaya gelebilmek için o
reklamı izlemek durumundadır.
• Anonimlik olgusu: Anonimlik olgusuna,
sahte kimlikli kullanıcı da denebilir. Kullanıcıların sahte kimlik oluşturarak sosyal
medyada hesap açması, serbestçe fikir alışverişinde bulunması, tartışmalara girmesi,
çeşitli hareket veya örgütlere destek vermesi
mümkündür. Sahte kimlikli kullanıcıların
diğer kullanıcıların kişilik vb. haklarını ihlal etmesi de etik kuralın çiğnenmesi olarak
karşımıza çıkmaktadır.
• Trol olgusunun görülmesi: Trol, İnternet’te
insanların keyfini kaçırmak ya da münakaşa başlatmak için tohum ekmeye çalışan;
forumlar, bloglar, sohbet odaları gibi çevrimiçi topluluklarda kasten alevlendirici,
konu ile ilgisi olmayan mesajlar göndererek
okuyucuları provoke edip duygusal cevaplar verdirtme ya da bir başlığın konusunu
dağıtma niyetinde olan kişilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Taşınmazlar

Fikri mülkiyet

Taşınır mallar

Gayrimenkuller

Sırlar

Açıklama:

İnsan zekâsının ve zihinsel yaratıcılığın ortaya çıkarmış olduğu entellektüel birikimin, müzikten edebiyata, endüstriyel tasarımdan bilimsel buluşlara kadar uzanan geniş bir yelpaze içinde yer alan düşünce ve ürünleri içeren kavramlar "fikri mülkiyet" çatısı altında değerlendirilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 91

I. Dersler, makaleler, kitaplar ve müzik besteleri gibi yazılı eserler.
II. Resim, poster ve reklam gibi görsel eserler.
III. Video oyunları ve bilgisayar yazılımları.
Telif hakları, yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinin korunması için uygundur?

Yalnızca I

Yalnızca II

Yalnızca III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Telif hakkı pek çok eser türünün korunması için uygundur. Bu eserler:
• TV şovları, filmler ve çevrimiçi videolar gibi görsel-işitsel eserler,
• Dersler, makaleler, kitaplar ve müzik besteleri gibi yazılı eserler,
• Resim, poster ve reklam gibi görsel eserler,
• Video oyunları ve bilgisayar yazılımları,
• Teknik ve bilimsel amaçlı fotoğraf, harita, plan, kroki, resim, maket, mimari tasarım, şehircilik tasarımı, sahne tasarımları barındıran eserler,
• Sözlü ve yazılı şekilde ifade edilen eserler,
• Fotoğraf ve slayt çalışmaları,
• Grafik çalışmaları,
• Karakter ve tipleme çalışmaları,
• Tiyatro oyunu ve müzikal gibi drama eserlerinden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 92

I. Telif hakkının doğması için tescile gerek yoktur. Fikir ve sanat eserleri üzerindeki haklar eserin üretilmesiyle birlikte doğar.
II. Telif hakları soyut niteliğe sahiptir. Telif hakları ile koruma altına alınan, insan düşüncesinin yarattığı maddi olmayan mallardır. Telif hakları somutlaştığı maddeden ayrı ve bağımsız bir varlık ve hukuki değere sahiptir.
III. Telif haklarında ülkesellik ilkesi geçerlidir. Koruma hangi ülkede talep ediliyorsa koruma şartları o ülke mevzuatına göre belirlenir.
Telif haklarıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnızca I

Yalnızca II

Yalnızca III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Soruda sunulan ifadelerin tamamı, telif hakları bağlamında doğru kabul edilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisinde telif hakları açısından problemli bir durum vardır?

Satın alınan bir kitabın dijital kopyasını bilgisayarda saklamak.

Bir kitabın dijital kopyasını yayıncıdan dijital olarak satın almak.

Sahip olunan bir kitabın basılı halini bir başkasına vermek.

Sahip olunan bir kitabın dijital kopyasını bir başkasıyla paylaşmak.

Dijital bir kitaptan alıntı yaparak herkesin ulaşabileceği bir eğitim içeriği hazırlamak.

Açıklama:

Sahip olunan bir kitabın dijital kopyasını bir başkasıyla paylaşmak, eserin hak sahibinin izni olmadan "çoğaltma" eylemine girmektedir. Bu nedenle fikir hakları açısından problemli bir durum ortaya çıkarabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Bir eser sahibi, eserinin paylaşma, kullanma ve yeniden düzenleme hakkını başkalarına vermek istiyorsa hangi lisansı kullanmalıdır?

Yaratıcı Beraberlikler

Kapalı Kaynak

Patent

Ticari Sır

Marka

Açıklama:

Bir eser sahibi, eserinin paylaşma, kullanma ve yeniden düzenleme hakkını başkalarına vermek istiyorsa "Yaratıcı Beraberlikler" lisansını kullanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Telif hakları bağlamında, üzerinde "BY-NC" ifadesi bulunan bir eser için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Eserin ilk sahibi belirtilmeli ve ticari kullanılmamalı.

Ticari kullanılabilir.

Özgün hali korunmalı.

İlk lisans modeli korunmalı.

Özgün hali korunmalı ve ticari kullanılmamalı.

Açıklama:

"BY-NC" ifadesinin karşılığı, üzerindeki kısaltmalar bağlamında "Eserin ilk sahibi belirtilmeli ve ticari kullanılmamalı" olarak değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

"BY" lisansına sahip eserlerin yeniden kullanımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Eserin özgün hali korunmalı.

Eser ticari kullanılmalı.

Eser ticari kullanılmamalı.

Eserin ilk sahibi belirtilmeli.

Eserin ilk lisansı korunmalı.

Açıklama:

"BY" ifadesi, eserin ilk sahibinin belirtilmesi şartıyla kullanımını kapsar.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi yazılım ve diğer ürünler için kamu malı hâline getirilmiş, özgür bir lisanstır?

GPL

HTTP

MY:MO

RYU

HTML

Açıklama:

GNU Genel Kamu Lisansı (GPL), yazılım ve diğer ürünler için kamu malı hâline getirilmiş, özgür bir lisanstır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Ticaret hukuku

Borçlar hukuku

Bilişim hukuku

Anayasa hukuku

İdare hukuku

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 99

I. E-posta ile asla zincirleme mektuplar gönderilmemelidir. Zincirleme mektuplar İnternet’te yasaktır.
II. Bir şey gönderirken muhafazakâr, alırken liberal olunmalıdır. Kişi provoke edilse bile “sert” mesajlar göndermemelidir.
III. Eğer kişisel bir mesaj kazara bir liste veya gruba gönderilirse hemen ilgili kişi ve gruba birer özür mesajı gönderilmelidir.
Web etiğine ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yalnızca I

Yalnızca II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Web etiğine ilişkin verilen ifadlerin tamamı doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 100

I- Patent
II- Marka
III- Sır
IV-Endüstriyel Tasarım
Yukarıdakilerden hangileri Sınai Haklar içinde yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Şekil 8.1'de sınai haklar ayrıca belirtilmektedir.
Telif hakları, eserin meydana getirilmesiyle kendiliğinden doğar. Buna karşılık patent, faydalı model, marka ve tasarım gibi sınai mülkiyet kategorisinde yer alan haklar Türk Patent Enstitüsü (TPE) gibi bir idari kurumda tescil ettirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi bir eseri oluşturan kişi veya kuruluşun bunu nasıl kullanılacağına karar vermesini belirtir?

Telif Hakkı

Basım Hakkı

Reklam Hakkı

Satış Hakkı

Sürüm Hakkı

Açıklama:

Telif hakkı bir eseri oluşturan kişi veya kuruluşun bunu nasıl kullanılacağına karar vermesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi web sitelerinde telif hakları açısından yanlıştır?

İnternet üzerinden yapılan hak ihlallerinde, ihlali yapanın tespiti ve bu ihlalin önlenmesi
kolaylıkla yerine getirilmektedir.

İnternet, etkileşimli yapısıyla ve sanal gerçeklik uygulamaları gibi teknolojik gelişmeler ile klasik eser tanımını zorlamaktadır.

İnternet’in bir özgürlük ortamı olarak fazladan yasal ya da teknik düzenlemelerle gelişiminin kısıtlanması istenmemektedir.

Uygulanacak hukukun tespiti yani Devletler Hususi Hukukuna ilişkin sorunlar bulunmaktadır.

İnternet’in hiçbir hukuki kişiliğe ya da kuruma ait olmayan bir yapıda bulunması ve bu şekilde gelişmesi yapılacak düzenlemeleri zorlaştırmaktadır.

Açıklama:

İnternet üzerinden yapılan hak ihlallerinde, ihlali yapanın tespiti ve bu ihlalin önlenmesi
son derece güç olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 103

- GPL Lisansı
-MIT Lisansı
- CC Lisansı
Yukarıdakilerden hangisi bir eserin ticari olarak kullanılabileceğini belirtir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tablo 8.1'e bakılabilir
GPL, MIT ve CC lisansları ticari olarak kullanılabilir

Doğru Cevap: E

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi sanal ortamı kullanarak yalan, yanıltıcı ve abartılı haberler yapmak ve yaymak yoluyla borsada hisse fiyatlarının artmasını ya da düşmesini sağlamak suçu ile ilgildir?

Manipülasyon

Taciz

Sahtekarlık

Hakaret

Denetim

Açıklama:

Manüpilasyon: Sanal ortamı kullanarak yalan, yanıltıcı ve abartılı haberler yapmak ve yaymak yoluyla borsada hisse fiyatlarının artmasını ya da düşmesini sağlamak, bir bankanın itibarını zedeleyici site yapmak ya da e-posta mesajı göndermek bu suça örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Web Okuryazarlığı - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler