CISG antlaşması hem borçlu hem de alacaklı tarafın yükümlülüklerini belirler. Bu nedenle doğru şık “e”dir.

CISG Antlaşması, taraflar arasındaki mal satımı sözleşmelerine uygulanıken tarafların işyerlerinin farklı devletlerde bulunması dışındaki hususlar önem taşımaz. Bu nedenle doğru şık “a”dır.

Satıcın kararlaştırılan malı üretmesi CISG Antlaşması kapsamında mal satım sözleşmesinin unsurlarından biri değildir. Bu nedenle doğru şık “c”dir.

Tren satımı CISG Antlaşmasının uygulama kapsamına giren bir satım sözleşmedir. Bu nedenle doğru şık “d”dir.

CISG Antlaşması kapsamındaki bir satım sözleşmesinde taraflar, teslim zamanı konusunda belirli bir düzenleme yapmamışlarsa, satıcı malları sözleşmenin kurulmasından itibaren makul bir süre içinde teslim etmekle yükümlüdür. Bu nedenle doğru şık “b”dir.

Türkiye AB ile müzakereler yürüten ancak henüz tam üye olmayan bir ülkedir. Bu nedenle doğru şık “c”dir.

Tam ifa sözleşmenin satıcı tarafından esaslı olarak ihlal edildiğine ilişkin örnek oluşturmaz. Bu nedenle doğru şık “c”dir.

İkame mal talebi CISG Antlaşması kapsamında yapılan bir sözleşmeden dönme nedeni değildir. Bu nedenle doğru şık “a”dır.

Zararın mutlaka fiili zarar olarak gerçekleşmesi CISG Antlaşması kapsamında yapılan bir sözleşmede alacaklının tazminat talep edebilmesinin bir şartı değildir. Bu nedenle doğru şık “c”dir.

Uluslararası taşınır (menkul) mal satışı alanında yapılan ve geniş kabul gören antlaşma, Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşmasıdır (Antlaşma veya CISG). Viyana’da 1980 yılında kabul edilen Antlaşma, İngilizce adından oluşturulan CISG kısaltması ile de anılır. CISG, uluslararası bir antlaşma niteliğinde olup, bağlayıcıdır. Uluslararası satım sözleşmeleri hukuku alanında hukukun yeknesaklaştırılması bakımından önemli bir kilometre taşı olarak kabul edilen CISG’a bugün seksenin üzerinde devlet taraftır. Ülkemizin de taraf olduğu Antlaşma, Türkiye bakımından 01.08.2011 tarihinden itibaren yürürlüktedir. Türkiye açısından yeni olan CISG hükümlerinin bilinmesi, uluslararası ticaretle uğraşan uygulayıcılar için büyük önem taşımaktadır. Öneminden dolayı bu ünitede CISG hakkında detaylı açıklamalarda bulunulacaktır.

Zilyetlik bir kimsenin maddî bir şey üzerinde sahip olduğu hâkimiyet ve kudreti ifade eden
durumdur.

Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 207’de tanımlanmıştır. Bu hükme göre, “Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.” Yukarıda verilen tanımla TBK’nin bu tanımı birbiriyle örtüşmektedir.

CISG m. 2’de bazı satım sözleşmesi çeşitleri de Antlaşmanın uygulama alanı dışında bırakılmıştır. Bu hükme göre, (1) tüketici satım sözleşmeleri; (2) açık artırma yoluyla yapılan satımlar; (3) cebrî icra veya diğer kanun gereği yapılan satımlar; (4) menkul kıymet, kambiyo senedi ve para konulu satım sözleşmeleri; (5) gemi, tekne, hava yastıklı taşıt veya hava taşıtı satımı; (6) elektrik satımı Antlaşmanın uygulama alanına girmeyen satım sözleşmeleridir.

Mutad meskeni, genel olarak kişinin hayat ilişkilerinin merkezi niteliğinde olan, gerçek ve fiili duruma uygun bulunan yer (fiili ikametgah) olarak ifade edebiliriz.

Taraflar sözleşmede teslim yerini kararlaştırmamışlar ve üstelik bir mesafeli satım da söz konusu değilse ve (b) bendinin şartları da gerçekleşmemişse, son çare olarak m. 31/c hükmü uygulanır. Bu hükme göre, alıcının malı satıcının işyerinde teslim alması gerekir. Eğer satıcının birden fazla işyeri varsa, sözleşme ile en yakın irtibatlı olan yer esas alınır (m. 10/a). Satıcının işyeri yoksa teslim yeri, satıcının mutad meskenidir

Taraflar, teslim zamanı konusunda belirli bir düzenleme yapmamışlarsa, satıcı malları
“sözleşmenin kurulmasından itibaren makul bir süre içinde” teslim etmek zorundadır (m. 33/c). Buradaki makul sürenin ne olacağı, her somut olayda, taraf menfaatlerinin tartılması suretiyle tespit edilmelidir. Malın niteliği, malın stokla olup olmaması, satıcının malı satın alma amacı gibi durumlar makul sürenin tespitinde göz önünde bulundurulabilir.

Forum Devleti: Kelime anlamı, mahkemenin devletidir. Uyuşmazlığa bakan mahkemeyi ifade etmek için kullanılır.

Ayıp, sözleşme konusu malın satıcı tarafından vaad edilmiş veya sözleşmeyle izlenen amaca uygun olarak bulunması gereken ve beklenen niteliklerinden yoksun olmasını veya alıcının sağlayacağı faydayı azaltan ya da tamamen ortadan kaldıran noksanlıkları ifade eder.

Sözleşme ( akit ), genel olarak tarafların karşılıklı irade beyanlarıyla meydana gelen ve onlara karşılıklı yükümlülükler anlaşma şekli olarak tanımlanır. Uluslararası Ticaret hayatında sözleşmelere hangi hukukun / kuralların uygulanacağı hususu nedeniyle büyük önem taşır. Zira bu hukuk sözleşmesinin geçerliliğini, yani kaderini tayin eder, tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenler. Doğru cevap B'dir.

Uluslararası taşınır ( menkul ) mal satışı alanında yapılan ve geniş kabul gören antlaşma, Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler antlaşmasıdır ( Antlaşma veya CISG ). Viyana'da 1980 yılında kabul edilen Antlaşma, İngilizce adından oluşturulan CISG kısaltması ile de anılır. Doğru cevap C'dir.

Antlaşma, satım sözleşmelerinin kuruluşu ile tarafların hak ve yükümlülükleri olmak üzere 2 yönünü düzenlemektedir. Antlaşmanın kapsamı, 4 konu ile sınırlandırılmıştır. Bunlar, Antlaşmanın sadece milletlerarası satımlara ilişkin hükümler içermesi, yalnız ticari satımlara uygulanması, belirli bazı sorunlara uygulanmaması ve taraflarca uygulanmasının bertaraf edilebilmesidir. Doğru cevap D'dir.

Antlaşma, işyerleri farklı ülkelerde bulunan taraflar arasındaki satım söşleşmelerine uygulanmaktadır. Başka deyişle, Antlaşma hükümlerinin uygulanabilmesi için, tarafların işyerlerinin farklı ülkelerde bulunması gerekmektedir. Ancak bu farklılığın sözleşmesinin kurulması esnasında gerçekleştirilmesi şarttır. Doğru cevap A'dır.

Düzenlemelerde bir tanımına yer verilmeyen mutad meskeni, genel olarak kişinin hayat ilişkilerinin merkezi niteliğinde olan gerçek ve fiili duruma uygun bulunan yer ( fiili ikametgah ) olarak ifade edebiliriz. Eğer satıcının birden fazla iş yeri varsa Sözleşme ile en yakın irtibat olan yer esas alınır. Satıcının iş yeri yoksa teslim yeri, satıcının mutad meskenidir. Doğru cevap C'dir.

Forum Devleti, mahkeme devletidir. Uyuşmazlığa bakan mahkemeyi ifade etmek için kullanılır. Çünkü CISG madde 4 / b' ye göre '' Sözleşmenin, satılan malların mülkiyeti üzerindeki muhtemel etkileri düzenlenmemiştir.'' Bu sebeple, satıcının mal mülkiyetini alıcıya sağlayıp sağlamadığı sorunu, Forum Devletinin milletlerarası özel hukuk kurallarına göre çözüme kavuşturulur. Doğru cevap E'dir.

Borçluluk ilişkisinin temel amaç ve başlıca hükmü ifadır. Borç ilişkisi sırf ifa edilsin diye kurulur. İfa, hukuki işlem ( özellikle sözleşme ) ya da kanun gereği borçlanılmış edimin borçlunun borca uygun edim fiili ile yerine getirilmesidir. Ancak tam ve doğru, gereği ile ifa ile borç sona erer. Bu karşılık gereği gibi ifa edilmeme ise ayıplı ifaya ilişkindir. Burada edimin vasfına ilişkin, nitelik yönünden gereği gibi ifa etmeme söz konusudur. Doğru cevap B'dir.

CISG madde 45'e göre satıcı Sözleşme ve Antlaşmadan doğan yükümlülüklerinden birini yerine getirmediğinde alıcının 3 seçimlik hakkı bulunmaktadır:
1. Aynen ifayı talep hakkı: Alıcı aynen ifayı talep hakkını ikame mal teslim edilmesi şeklinde kullanılabileceği gibi, malın tamir edilmesini talep etmek şeklinde de kullanılabilir.
2. Bedelden indirim hakkı.
3. Sözleşmeden dönme hakkı: Alıcı tüm bu seçimlik hakları dışında tazminat ta talep edebilir. Doğru cevap D'dir.

Sebepsiz zenginleşme; bir kimsenin mal varlığının haklı bir nedene dayanmaksızın, başkasının aleyhine / zararına meydana gelen zenginleşmeye denir. Bu kavram yerine bazen haksız zenginleşme ifadesi de kullanılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

CISG hükümleri uyarınca alıcının Sözleşmeden dönme hakkı için beşi olumlu, biri olumsuz altı şart öngörülmektedir. Olumlu şartlar:
1. Sözleşmenin satıcı tarafından ihlal edilmesi.
2. Sözleşme ihlalinin esaslı olması.
3. Sözleşmeden dönme beyanı.
4. Süre sınırlamasına uyulması.
5. Malın iadesi.
Olumsuz tek şart ise; Satıcının sorumluluktan kurtulma imkanının olmamasıdır.
Doğru cevap C'dir.

Antlaşma, satım sözleşmelerinin kuruluşu ile tarafların hak ve yükümlülükleri olmak üzere iki yönünü düzenlemektedir. Antlaşmanın kapsamı, dört konu ile sınırlandırılmıştır. Bunlar Antlaşmanın, sadece milletlerarası satımlara ilişkin hükümler içermesi, yalnız ticari satımlara uygulanması, belirli bazı sorunlara uygulanmaması ve taraflarca uygulanmasının bertaraf edilebilmesidir.
Antlaşma, her şeyden önce, satım sözleşmesi taraflarının işyerleri farklı âkit ülkelerde ise (m. 1/1-a) uygulanır. Bununla birlikte Antlaşma, tarafların işyerlerinin farklı ülkelerde ve milletlerarası özel hukuk kurallarının âkit bir devletin hukukuna atıf yapması durumunda da uygulanır (m. 1/1-b). Buna göre Antlaşma, sadece bir tarafın işyerinin âkit bir devlette olması hâlinde uygulanabileceği gibi, hiçbirisinin işyerinin âkit bir devlette olmaması hâlinde de uygulanabilir.
İkinci olarak Antlaşma, bazı istisnalar dışında ticari mal satımı sözleşmelerine uygulanmaktadır. Tüketici sözleşmeleri, cebrî icra yoluyla yapılan satımlar, menkul kıymetlere ilişkin sözleşmeler, gemi ve hava taşıtı satımı ile elektrik satımı, Antlaşmanın kapsamı dışında bırakılmıştır (m. 2). Keza alıcının, imalat veya üretim için gerekli malzemelerin büyük bir bölümünü sağladığı sözleşmeler ile işgücünün ağırlık kazandığı sözleşmeler de Antlaşmanın uygulama alanı dışındadır (m. 3).

Antlaşmanın 1. maddesinde yer bakımından uygulama alanı düzenlenmektedir. Bu hükme göre,
“1. Bu Antlaşma, işyerleri farklı devletlerde bulunan taraflar arasındaki mal satımı sözleşmelerine,
a. Bu devletlerin âkit devletlerden olması veya
b. Milletlerarası özel hukuk kurallarının âkit bir devletin hukukuna atıf yapması hâlinde uygulanır.
2. Tarafların işyerlerinin ayrı devletlerde bulunması olgusu sözleşmeden veya sözleşmenin akdi sırasında veya öncesinde gerçekleşmiş olan görüşmelerden veya verilmiş olan bilgilerden anlaşılmadıkça dikkate alınmaz.
3. Bu Antlaşmanın uygulanmasında ne tarafların vatandaşlığı, ne tacir olup olmadıkları, ne de sözleşmenin adî veya ticari nitelikte olması dikkate alınır.”
Hükmün birinci fıkrasından anlaşıldığı üzere Antlaşma, işyerleri farklı ülkelerde bulunan taraflar arasındaki satım sözleşmelerine uygulanmaktadır. Başka bir deyişle, Antlaşma hükümlerinin uygulanabilmesi için, tarafların işyerlerinin farklı ülkelerde bulunması gerekir. Ancak bu farklılığın sözleşmenin kurulması esnasında gerçekleşmesi şarttır. Satım sözleşmesinin taraflarının işyerlerinin farklı ülkelerde bulunması zorunluluğu, Antlaşmanın uygulanması açısından uluslararası satım sözleşmesinin esas alınmasından kaynaklanmaktadır.
Tarafların işyerlerinin farklı ülkelerde bulunması şartı, bir taraftan Antlaşmanın uygulama alanını genişletmekte, diğer taraftan daraltmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin konusu olan mal, üretildiği ülkenin dışına çıkmamış olsa dahi, işyerlerinin farklı ülkelerde bulunması şartıyla, çıkabilecek uyuşmazlıklara Antlaşma hükümleri uygulanacaktır. Böylece Antlaşmanın uygulama alanı genişlemektedir. Örneğin, New York’ta bulunan bir şirketin İsviçre’nin Cenevre şehrindeki deposundaki inşaat malzemelerini, Cenevre’de inşaat yapan Fransız bir firmaya satması hâlinde, tarafların işyerleri farklı ülkelerde ise, inşaat malzemeleri Cenevre şehrini terk etmese bile taraflar arasındaki sözleşmeye Antlaşma hükümleri uygulanacaktır. Buna karşılık, tarafların işyerlerinin farklı ülkelerde bulunması şartı sebebiyle, işyerlerinin aynı ülkede olması durumunda, satım ilişkisi birden fazla ülkede etki doğursa bile, satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklara Antlaşma hükümleri uygulanamaz. Bu durum da Antlaşmanın uygulama alanını daraltmaktadır. Örneğin, Baltimore’da bulunan bir şirketin, Roma’daki deposundaki mobilyaları Boston’da bulunan bir şirkete, Paris’te yeni açtığı ofisinde kullanmak üzere satması hâlinde, taraflar arasındaki satım, uluslararası bir deniz taşımasını içermesine rağmen, tarafların işyerleri aynı ülkede (ABD) olduğundan, Antlaşma hükümleri bu satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklara uygulanmayacaktır.

Devletlerin yabancı unsur içeren uyuşmazlıklarda hangi hukuku uygulayacaklarını gösteren kurallara kanunlar ihtilâfı adı verilir. Bu nedenle doğru şık “a”dır.

Ticari taşınır mal satımı sözleşmeleri CISG Antlaşmasının uygulaması kapsamındadır. Bu nedenle doğru şık “b”dir.

CISG Antlaşmasının uygulaması için tarafların işyerlerinin farklı ülkelerde bulunması şartı sözleşme kurulduğu anda aranır. Bu nedenle doğru şık “b”dir.

CISG Antlaşması kapsamında olan bir sözleşmede, malların, ilgili oldukları alanda faaliyet gösteren kuruluşlara tescil edilmiş olması. teslim edilen malların sözleşmeye uygunluğu konusunda kullanılan bir ölçüt değildir. Bu nedenle doğru şık “e”dir.

CISG Antlaşması kapsamında olan bir sözleşmede, satıcının malın mülkiyetini alıcıya sağlayıp sağlamadığı sorusu, uyuşmazlığa bakacak mahkemenin bulunduğu devlet hukukuna göre cevaplandırılır. Bu nedenle doğru şık “d”dir.

Bir malın ayıplı teslim edilmesi durumunda, malın satıcı tarafından geri alınabilir olması, ayıbın ifada esaslı ihlal oluşturup oluşturmadığının tespitinde önem taşımamaktadır. Bu nedenle doğru şık “c”dir.

Satıcı sözleşmeden veya Antlaşmadan doğan yükümlülüklerinden birini yerine getirmediği takdirde, satıcı hakkında suç duyurusunda bulunmak, alıcının talep edebileceği haklardan değildir. Bu nedenle doğru şık “e”dir.

* Satıcının ikame mal talebini makul süre içinde kabul etmiş olması, sözleşmenin ihlali halinde alıcının ikame mal talebinde bulunabilmesinin şartlarından değildir. Bu nedenle doğru şık “d”dir.

Alıcının bedelden indirim talep edebilmesi için, bu konuya ilişkin iradesini beyan etmiş olması gerekir. Bu nedenle doğru şık “e”dir.

Satıcının yükümlülüklerini ihlal etmiş olması alıcının sözleşmeden dönmesi için gerekli şartlardan biridir. Bu nedenle doğru şık “a”dır.

Antlaşmanın birçok hükmünde “satım sözleşmesi” kavramı kullanılmakla birlikte, kavramın tanımı yapılmamıştır. Bunun en önemli gerekçesi, farklı hukuk düzenlerinde mal satımı sözleşmeleri ile ilgili tanımların birbirinden çok değişik olmaması gösterilmektedir. Aksi durum da, yani farklı hukuk düzenlerinde değişik tanımların yer alması da gerekçe gösterilmektedir. Bununla birlikte, CISG m. 30’a göre satıcının borcu, malları teslim etmek, onlara ilişkin belgeleri vermek ve malların mülkiyetini geçirmektir. Keza CISG m. 53’de de alıcının borcu, bedel ödeme ve malı teslim alma olarak belirtilmiştir. Buna göre, Antlaşma anlamında mal satım sözleşmesi, satıcının kararlaştırılan malı teslim etme ve mülkiyeti devretme ve gerekiyorsa onlara ilişkin belgeleri verme borcu altına girdiği, buna karşılık alıcının malı teslim alma ve kararlaştırılan bedeli ödeme borcu altına girdiği sözleşme olarak tanımlanabilir. Satım sözleşmesi Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 207’de tanımlanmıştır. Bu hükme göre, “Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.” Yukarıda verilen tanımla TBK’nin bu tanımı birbiriyle örtüşmektedir. CISG m. 1’de belirtildiği üzere Antlaşma “mal satımı sözleşmelerine” uygulanmaktadır. Antlaşmanın birçok maddesinde mal kavramı kullanılmakla birlikte, kavramın tanımı yapılmamıştır. Ancak, bir bütün olarak bakıldığında, Antlaşmanın sadece taşınır mal satımını düzenlediği görülmektedir. Dolayısıyla, taşınmaz malların satımı Antlaşmanın uygulama alanı dışında kalmaktadır.
Yukarıda belirtilen taşınmaz satımından başka, CISG m. 2’de bazı satım sözleşmesi çeşitleri de Antlaşmanın uygulama alanı dışında bırakılmıştır. Bu hükme göre, (1) tüketici satım sözleşmeleri; (2) açık artırma yoluyla yapılan satımlar; (3) cebrî icra veya diğer kanun gereği yapılan satımlar; (4) menkul kıymet, kambiyo senedi ve para konulu satım sözleşmeleri; (5) gemi, tekne, hava yastıklı taşıt veya hava taşıtı satımı; (6) elektrik satımı Antlaşmanın uygulama alanına girmeyen satım sözleşmeleridir.

Mesafeli satımın söz konusu olmadığı hâllerde satıcının yükümlülüğü m. 31/b’ye göre belirlenir. Madde 31/b hükmü aynen şöyledir: “Sözleşmenin, ferden belirlenmiş mallara veya belirli bir stoktan karşılanacak nev’en belirlenmiş mallara veya imal edilecek veya üretilecek mallara ilişkin olması ve tarafların sözleşmenin kurulduğu sırada malların belirli bir yerde bulunduğunu veya orada imal edileceğini yahut üretileceğini bilmeleri durumunda malları bu yerde alıcının tasarrufuna hazır bulundurmak; satıcının teslim yükümlülüğünü gereği gibi ifa edebilmesi için teslimin kararlaştırılan yerde kararlaştırılan zamanda kararlaştırıldığı şekli ile teslimi gerekmektedir.” Hükümde yer alan ihtimalleri de dikkate alarak düzenlemeye şöyle bir örnek vermek mümkündür: Sözleşme konusu mal belirli bir stoğa aitse -bir ton parfüm gibi-söz konusu mallar o stoğun bulunduğu yerden teslim alınır veya sözleşme konusu mallar bir fabrikada üretiliyorsa satıcı malı teslim yerinde, yani fabrikada teslime hazır bulundurmalıdır. Taraflar sözleşmede teslim yerini kararlaştırmamışlar ve üstelik bir mesafeli satım da söz konusu değilse ve (b) bendinin şartları da gerçekleşmemişse, son çare olarak m. 31/c hükmü uygulanır. Bu hükme göre, alıcının malı satıcının işyerinde teslim alması gerekir. Eğer satıcının birden fazla işyeri varsa, sözleşme ile en yakın irtibatlı olan yer esas alınır (m. 10/a). Satıcının işyeri yoksa teslim yeri, satıcının mutad meskenidir (m. 10/b).

Esaslı ihlalden bahsedebilmek için, taraflardan birinin sözleşmeden, aralarındaki ilişkinden veya teamülden ya da Antlaşmadan doğan yükümlülüklerden birini ihlal etmiş olması
gerekmektedir. Eğer taraflardan birinin ihlali söz konusu olmazsa, esaslı ihlale dayanarak tarafların hak ileri sürmesi mümkün değildir. Satıcının mal ve belgeleri zamanında alıcıya
ulaştırmaması, rekabet yasağına aykırılık, bilgi verme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ihlal hâllerine örnek gösterilebilir. Bu ihlalin ne tür bir ihlal olduğu, yani sözleşmenin ancak asli yükümlülüklerin birinin yerine getirilmemesinin ihlale sebebiyet vermesi mi yoksa feri yükümlülüklerin ihlalinin de esaslı ihlal kapsamına girip girmediği sorusu sorulabilir. Anlaşmada, ihlalin esaslı olması konusunda yükümlülüklerin niteliği açısından bir ayrım yapılmamıştır. Ihlalin sözleşmeden, teamülden veya Antlaşmadan doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden kaynaklanması ve maddede sayılan diğer unsurların varlığı, esaslı ihlal açısından yeterlidir.
Esaslı ihlal nitelendirilmesinin bir diğer önemli unsuru ise, ihlalin sözleşmeden haklı olarak beklenilen şeyden karşı tarafı önemli ölçüde yoksun bırakmasından kaynaklanan bir olumsuzluğun varlığıdır. “Olumsuzluk” kavramı Antlaşmanın başka hiçbir hükmünde geçmediği gibi, bu kavram Antlaşmada tanımlanmış da değildir. Keza olumsuzluk kavramı ile ilgili örnek de verilmemiştir. Ancak bu kavram geniş yorumlanmalı ve m. 74’de öngörülen zarar kavramına benzetilmemelidir. Olumsuzluk kavramı, sadece sözleşmenin
ihlalinden kaynaklanan, şimdiki ve gelecekteki maddi kaybı değil, aynı zamanda her türlü olumsuz sonuçları da içerir. Örneğin, satıcı, malları paketleme veya sigorta ettirme yükümlülüğünü ihlal etmiş, fakat mallar güvenli bir şekilde alıcıya ulaşmışsa, burada herhangi bir olumsuzluk söz konusu değildir. Fakat alıcı, müşteri kaybeder veya malı tekrardan satma imkânını kaybederse, o zaman olumsuzluktan söz edilebilir.
Olumsuzluk tek başına yeterli bir unsur değildir. Esaslı ihlal anlamında olumsuzluk, sözleşmeden kaynaklanan beklenti ve bu beklenti sonucu elde edilecek menfaatten önemli ölçüde yoksun kalma şartları ile birlikte değerlendirilmelidir. Kısacası olumsuzluk, karşı tarafın sözleşmeden beklemekte haklı olduğu şeyden önemli ölçüde yoksun kalması ile ortaya çıkmalıdır.
Alıcının sözleşmeden haklı beklentilerinin nasıl belirleneceği hususu ihlalin esaslı olup olmadığının tespiti açısından çok önemlidir. Bu tespit, sözleşmeyi incelemek suretiyle yapılabilir. Buna göre, eğer taraflar sözleşmeden bekledikleri şeyleri açıkça belirlemişlerse, ihlal gerçekleştiği zaman ihlalin esaslı olup olmadığı kolayca anlaşılabilir. Fakat asıl sorun tarafların sözleşmeden beklentilerini yani birbirlerinin yükümlülüklerini açıkça belirlemedikleri durumda ortaya çıkar. Bu tür durumlarda sözleşmenin yorumlanarak bir sonuca ulaşılması gerektiği ileri sürülebilir. Bu noktada yorumun hangi ölçütlere göre yapılacağı sorusunun cevabı da önem taşımaktadır. Söz konusu belirsizliklerde, Antlaşmanın yorum ölçütleri ile ilgili düzenlemesini haiz 8. maddesine göre bir çözüme ulaşılacağı ileri sürülebilir. Yorum yapılırken, sözleşme metni, taraflar arasındaki görüşmeler, taraflar arasındaki ilişkiler, teamüller ve tarafların sözleşme kurduktan sonraki davranışları ve diğer önem taşıyacak bütün hususlar dikkate alınır.
Burada incelenmesi gereken önemli bir diğer husus ise “önemli ölçüde” kavramıdır. Esaslı ihlalin söz konusu olabilmesi için, karşı tarafın önemli ölçüde sözleşmeden dolayı
elde edeceği menfaatten yoksun kalması gerekir. Tarafların sözleşmeyi akdetmelerindeki amaç, sözleşmenin ihlali sonucu yoksun kalınan menfaatin önemli olup olmadığı hususunun belirlenmesinde etkilidir. Gerçekten de taraflar aralarında akdettikleri sözleşme sonucu bir beklenti hâline girerler ve sözleşmenin ihlali sonucu bu beklenti karşılanamayacak hâle gelirse veya menfaatin yerine getirilmesi mümkün değilse, sözleşmenin daha sonra, başka şekillerdeki ifası önemini kaybetmiş olur. Bu hâllerde sözleşmenin esaslı olarak ihlali söz konusu olur. Bu önem, tarafların iradelerine bakılarak belirlenir. Taraflar sözleşmede açıkça yükümlülüklerini belirlemişlerse, ihlalin önemli olup olmadığı hususunun tespiti mümkün olur. Fakat taraflar bu konuyu ayrıntılı bir şekilde açıklamamışlarsa, daha önce de belirtildiği üzere yorum yapılarak, teamüle bakılarak, sözleşme öncesi görüşmeleri de bu incelemeye tabi tutularak bir sonuca ulaşılır.

Sözleşmenin esaslı ihlali, her somut olaya göre belirlenmektedir. Aşağıda, sözleşmenin satıcı tarafından nasıl esaslı olarak ihlal edilebileceğine ilişkin örnek olaylar verilecektir. Ancak, sözleşmenin, alıcı tarafından da esaslı ihlal edilebileceği gözden kaçırılmamalıdır.
Malları Teslim Etmeme
Satıcının asıl yükümlülüklerinden ilki malı teslim etme borcudur (m. 30). Satıcının, objektif veya sübjektif imkânsızlık sebebiyle malı teslim etmemesi (non-delivery), daima sözleşmenin esaslı ihlalini içerir. Satıcının, vadeden önce veya vadede malın teslimini reddetmesi de sözleşmenin esaslı ihlalidir. Ancak satıcının malı elinde tutma yani hapis hakkı söz konusu ise, sözleşmenin esaslı ihlali yoktur. Sözleşmenin uyarlanmasını talep etmek, örneğin fiyat değişikliği talebi, talep kabul görmeyince ifanın reddi tehlikesine yol açmadığı sürece, tek başına esaslı ihlal olarak kabul edilmemektedir.
Geç İfa
Edimin ifası mümkün olmakla birlikte borçlu edimin ifasını geciktiriyorsa, geciktirmenin esaslı ihlale yol açıp açmadığının tespiti, kararlaştırılan vadenin önemine bağlıdır.
Sezonluk bir mal söz konusuysa ve bunun kesin bir tarihte teslim edilmesi gerekiyorsa veya alıcı, malların kesin bir tarihte teslimini satıcıya bildirmişse ki, alıcı da o malları kendi alıcılarına teslim edecektir. Bu sebeplerle söz konusu hâlde malın tesliminin geciktirilmesi kural olarak sözleşmenin esaslı ihlalidir. Örneğin, Oldenburg Bölge Mahkemesi, bir Alman alıcı ile İtalyan satıcı arasındaki bir uyuşmazlıkta, satıcının yazlık giysileri, sözleşmede kararlaştırılan tarihten bir gün sonra gönderilmesini esaslı ihlal olarak kabul etmemiştir. Mahkeme, buradaki tarihin sözleşmenin esaslı bir unsuru olmadığına karar vermiştir. Aynı şekilde, Ludwingsburg Petty Bölge Mahkemesi, Fransız satıcının Alman alıcıya, kadın giysilerini sözleşmede kararlaştırılan tarihten iki gün sonra gönderilmesini esaslı ihlal olarak görmemiştir. Mahkeme, iki günlük gecikmenin Alman alıcı bakımından küçük bir öneminin olduğuna karar vermiştir.
Kısmi İfa
Sözleşmenin kısmi ifa edilmesi veya art arda teslimli sözleşmelerde, münferit teslimatlardan birinin yapılmaması hâlinde, esaslı ihlalin var olup olmadığının tespiti bakımından,
alıcının eksiksiz ifaya verdiği öneme (ki bu sözleşmeden anlaşılabilir) veya bu konudaki ticari teamüllere bakmak gerekir. İfa edilmeyen bölüm olmadan ifa, alıcı için hiçbir değer ifade etmiyorsa ve bu husus sözleşmeden de anlaşılabiliyorsa, esaslı ihlal kabul edilebilir.
Ayıplı İfa
Malın ayıplı teslim edilmesi durumunda, bunun esaslı ihlal olup olmadığının tespiti de önem taşımaktadır. Yani, mal, vaktinde teslim edilmiş ancak ayıplıdır. Uygulamada ayıplı ifanın esaslı ihlal olup olmadığının tespitinde, sözleşmeye aykırılığın ciddiyeti, malın ayıplı olmasına rağmen kullanılması veya yeniden satılması ve bunun alıcıdan beklenebilir olup olmadığı, ayıbın giderilmesinin mümkün olup olmadığı gibi kriterlere başvurulduğu görülmektedir. Örneğin sözleşme konusu etin, kararlaştırılandan daha fazla yağ içermesine rağmen, başka bir ayıbının olmaması ve fiyatının düşürülmesi suretiyle fazla zorluk çekilmeden piyasada satılabilmesi durumunda esaslı ihlalin olmayacağı ifade edilmektedir.

kame mal talebi, tali bir talep olup, aynen ifa talebi açısından var olan sınırların hepsi burada da geçerlidir. Alıcı, ancak bu talebiyle çelişen başka bir seçimlik hakkını kullanmamışsa, ikame mal talebinde bulunabilir (m. 46/1). Alıcı, imkânsızlık ve aşırı ifa güçlüğü durumda da ikame mal talebinde bulunamaz. CISG m. 82/1 uyarınca, teslim aldığı malı iade etmesi imkânsızlaşmışsa, alıcının ikame mal talep hakkı da düşer.

CISG hükümleri uyarınca, alıcının sözleşmeden dönme hakkı için, beşi olumlu, biri olumsuz altı şart öngörülmektedir. Olumlu şartlar, sözleşmenin satıcı tarafından ihlal edilmesi, sözleşme ihlalinin esaslı olması, sözleşmeden dönme beyanı, süre sınırlamasına uyulması ve malın iadesidir. Olumsuz şart ise, satıcının sorumluluktan kurtulma imkânının olmamasıdır. Aşağıda bunlar sırasıyla ele alınmıştır:
1. Sözleşmenin satıcı tarafından ihlal edilmesi: Alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanabilmesi için öncelikle, satıcının sözleşmeden, taraflardan arasındaki teamülden veya Antlaşmadan doğan yükümlülüklerden birini ihlal etmiş olması gerekmektedir. Satıcının yükümlülüklerini ihlali, maddi ayıplı malın teslim edilmesi şeklinde olabileceği gibi, hukuki ayıplı malın teslim edilmesi şeklinde de olabilir. Alıcının bu gibi durumlarda dönme hakkını kullanabilmesi için, m. 39 vd. ve 43 vd. hükümlerindeki ihbar yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekmektedir.
2. Sözleşme ihlalinin esaslı olması: Sözleşmeden dönme hakkını kullanabilmenin temel şartı, sözleşme ihlalinin esaslı olmasıdır. Esaslı ihlal m. 25’de tanımlanmaktadır. Bu hüküm uyarınca, esaslı ihlalden bahsedebilmek için, bir yükümlülüğe aykırı davranılmış olması (sözleşmenin ihlali), bu aykırı davranışın bir olumsuzluğa sebebiyet vermesi, bu olumsuzluğun karşı tarafı sözleşmeden beklemekte haklı olduğu şeyden önemli ölçüde mahrum bırakıyor olması ve bu sonucun da makul bir kişi tarafından öngörülebiliyor olması gerekir.
Dönme beyanının açık ve anlaşılır olması gerekir. Her ne kadar, dönme beyanında “dönme” veya “sözleşmenin ortadan kaldırılması” kavramları geçmesi şart değil ise de, muhatabın, sözleşmeden dönüldüğünü anlaması gerekir. Örneğin, alıcı beyanında, gönderilen malların derhâl ve topluca satıcının tasarrufunda olduğu, yapılan ödemenin iadesinin istendiği, yapılacak olan diğer teslimatların kabul edilmeyeceği bildirilmişse, bu beyanın sözleşmeden dönmeyi içerdiği açıktır.
Dönme beyanı satıcıya uygun bir araçla bildirilmelidir. Sıradan bir araçla dönme beyanın gönderilmesi yeterlidir. Hatta günümüzde, beyanı e-posta ile de göndermek mümkündür. Aynı şekilde faks aracılığı ile yapılan beyan da geçerlidir. Beyan sahibi tarafından seçilen iletişim aracının, uygun olup olmadığının belirlenmesinde, somut olayın özellikleri dikkate alınmalı, güvenli ve hızlı bir şekilde muhataba ulaştırılıp ulaştırılamayacağına bakılmalıdır. Bir ülke için güvenli olan iletişim aracı, diğer bir ülke için güvenli olmayabilir. Onun için, beyan sahibi, muhatabın bulunduğu ülke için güvenli olan iletişim aracını seçmelidir. Beyanın yolda kaybolması, geç varması gibi riskler muhataba ait olmakla birlikte, uygun iletişim araçlarının seçilmemesinden kaynaklanan riskler beyan sahibine aittir. Dönme beyanı, uygun iletişim aracının seçilmesine rağmen muhataba hatalı iletiliyor ve sözleşmeden dönüldüğü muhatap tarafından anlaşılamıyor olsa bile, sözleşmeden dönme beyanı geçerli olup, hüküm ve sonuçlarını doğurur.
Dönme beyanı herhangi bir şekil şartına tabi değildir; yazılı olabileceği gibi sözlü de olabilir. Avusturya Federal Mahkemesi bir kararında, muhatabın duyması ve dilinden anlaması kaydıyla sözlü dönme beyanının da geçerli olduğuna hükmetmiştir.

Dönmenin, sözleşme üzerindeki etkileri ve dönme beyanı sonrasında tarafların yerine getirmiş oldukları edimleri iade yükümlülüğünün nasıl bir talep oluşturduğu tartışmalı bir konudur. Türk-İsviçre hukukunda bu konu ile ilgili dört teori ileri sürülmektedir. Bunlar, “klasik dönme teorisi”, “kanûnî borç ilişkisi teorisi”, “aynî etkili dönme teorisi” ve “dönüşüm teorisi (yeni dönme teorisi)”dir. Türk-İsviçre hukukunda son zamanlarda giderek ağırlık kazanan teori dönüşüm teorisidir. Bu teoriye göre, sözleşmeden dönülmesiyle birlikte sözleşme ortadan kalkmaz, sadece sözleşmenin içeriği değişir. Böylece daha önce ifa edilen edimlerin iadesi konusunda taraflar arasında bir tasfiye ilişkisi kurulur. CISG m. 81 ile 84 hükümleri arasında dönmenin sonuçları düzenlenmektedir. Her ne kadar bu hükümlerde, açık bir şeklide, dönmenin satım sözleşmesi üzerindeki etkileri, dönmenin beraberinde getirdiği tasfiye ilişkisi ve bunun tazminat rejimi ile bağlantısı
hükme bağlanmış ise de, bazı konular yine de cevapsız kalmıştır. CISG m. 81/1’den açıkça anlaşıldığı üzere, Antlaşmada sözleşme geriye etkili olarak sona erdirilmek istenmemektedir. Zira dönmeye rağmen bir dizi sözleşme hükümlerinin uygulamaya devam edeceği belirtilmektedir. Böylece, tarafların eski yükümlülüklerinin yerini, ifa edilmiş olan edimleri iade etme yükümlülüğü almaktadır. Bu sebeple Antlaşmada ilk anda “dönüşüm teorisi”nin kabul edildiği söylenebilir. Ancak, karşı görüş olarak klasik dönme teorisi, yani sözleşmeden dönmenin sözleşmeyi hiç akdedilmemiş vaziyete getirdiği de savunulmaktadır. Kanaatimizce, Antlaşmanın açık hükümleri karşısında klasik dönme görüşünü kabul etmek zor gözükmektedir. Zira CISG m. 81/1’e göre sözleşmeden dönülse bile, sözleşmenin bazı hükümleri geçerliliğini devam ettirmektedir. Hâl böyle olunca, Antlaşmanın Türk-İsviçre hukukuna hâkim olan dönüşüm teorisini kabul ettiğini söylemek yanlış olmaz.

Alıcının talep edebileceği zarara ilişkin genel kural m. 74’de bulunmaktadır. Buna karşılık m. 74 ve 75 hükümlerinde, sözleşmeden dönme ve sadece fiilî zararın bir kalemini hesaplamada başvurulacak yöntem düzenlenmiştir. CISG m. 74’e göre, “Taraflardan birinin sözleşmeyi ihlali hâlinde ödenecek tazminat, mahrum kalınan kâr dâhil olmak üzere, ihlalden dolayı diğer tarafın uğradığı zararın toplamına eşittir.” Bu hükme göre alıcının tazmin edebileceği zarar genel olarak iki ana gruba ayrılmaktadır. Bunlar, fiilî zarar ve yoksun kalınan kârdır. Bu genel ayrımın dışında m. 74’de hangi zarar türlerinin tazmin edilebileceği konusunda ayrıntılı bir düzenleme yoktur. Bu sebeple hangi tür zararların tazmin edileceğine, tam tazmin ilkesi göz önünde bulundurularak, sözleşmenin özel amacına göre karar vermek gerekir.
Genel olarak alıcı tarafından tazmin edilebilecek fiilî zararları, ifa etmemeden doğan zararlar (non-performance damages), refakat eden zararlar (incidental damages) ve dolaylı zararlar/devam eden zararlar (consequential damages) olarak üçe ayırmak mümkündür.

Antlaşma hükümleri incelendiğinde, borca aykırılık bakımından bir ayrımın yapılma- dığı görülmektedir. Burada tek bir sözleşme ihlali sistemi benimsenmiştir. Ancak bütün sözleşme ihlalleri tek bir sonuca bağlanmamıştır. Sözleşme ihlalinin esaslı olup olmama- sına göre bir ayrım yapılmıştır. Yani ihlalin türüne göre zarar gören tarafa farklı haklar tanınmıştır. Sözleşmenin esaslı ihlali hâlinde zarar gören tarafın, sözleşmeden dönme, ikame mal teslimini isteme veya zararın tazminini talep etme hakları vardır. Buna karşılık sözleşmenin esaslı olmayan ihlalinde ise zarar gören, aynen ifa, malın onarılmasını isteme, bedelden indirim isteme veya zararın tazminini talep etme seçimlik haklarına sahiptir.
Antlaşma hükümleri incelendiğinde, borca aykırılık bakımından bir ayrımın yapılma- dığı görülmektedir. Burada tek bir sözleşme ihlali sistemi benimsenmiştir. Ancak bütün sözleşme ihlalleri tek bir sonuca bağlanmamıştır. Sözleşme ihlalinin esaslı olup olmamasına göre bir ayrım yapılmıştır. Yani ihlalin türüne göre zarar gören tarafa farklı haklar tanınmıştır. Sözleşmenin esaslı ihlali hâlinde zarar gören tarafın, sözleşmeden dönme, ikame mal teslimini isteme veya zararın tazminini talep etme hakları vardır. Buna karşılık sözleşmenin esaslı olmayan ihlalinde ise zarar gören, aynen ifa, malın onarılmasını isteme, bedelden indirim isteme veya zararın tazminini talep etme seçimlik haklarına sahiptir.
A seçeneği sözleşmenin esaslı ihlali halinde talep edilebileceklerden biridir.

Akreditif, alıcının, anlaşma yaptığı bankaya verdiği yetki doğrultusunda, belli belgelerin satıcı tarafından ibrazı karşılığında bankanın satıcıya ödeme yapması olarak tanımlanabilir.

Uluslararası ticari hayatta karşılaşılan ödeme yöntemlerini, akreditifli ödeme, vesaik mukabili ödeme, mal mukabili ödeme, kabul kredili akreditifli ödeme, kabul kredili vesaik mukabili ödeme, kabul kredili mal mukabili ödeme ve peşin ödeme şeklinde ifade
edebiliriz (İhracat ve İthalat Genelgesi m. 1.2). Ancak sayılan bu ödeme yöntemleri sınırlı sayıda değildir. Sözleşme özgürlüğü ilkesi doğrultusunda taraflar hukuka ve ahlaka aykırı olmayan farklı bir ödeme yönteminin aralarındaki sözleşmede uygulanacağını kararlaştırabilirler. Bununla birlikte uluslararası ticari sözleşmelerde en sık görülen ve geniş bir uygulama sahasına sahip ödeme yöntemi akreditifli ödemedir (letter of credit).

Satıcı (ihracatçı), akreditifin açılması ile birlikte olası risklerden önemli ölçüde kurtulmaktadır. Şöyle ki bu durumda alıcının ödeme borcu banka tarafından teminat altına alınmaktadır. Daha açık anlatımla, banka esas sözleşmeden doğan edim borçlarının usulüne uygun bir şekilde ifa edilip edilmediğine bakmaksızın kendisine belge ibraz eden satıcıya ödemeyi yapacaktır. Dolayısıyla alıcı ödeme yapamasa dahi satıcı, alacağına kavuşmuş olacaktır. Hatta temel ilişki geçersiz olsa dahi banka yine de ödemeyi yapmak durumundadır. Bu çerçevede akreditif açılması taraflar arasındaki temel ilişkiden soyut bir nitelik arz etmektedir.

Taşınmak amacıyla gemiye teslim edilen malın karşılığında verilen alındıya konşimento (bill of lading) adı verilir. Yükleyici, alıcı,
ihbar merci gibi ticari işlemle ilgili her türlü bilgiye, aynı zamanda kıymetli evrak niteliği taşıyan bu belgede yer verilir.

Akreditif, genel ve özel türler olmak üzere iki şekilde alt ayrımlara tabi tutulur. Genel türler, dönülebilir ve dönülemez akreditiftir.Bunun yanında kabul kredili akreditif de vardır. Soruda tanımı verilen dönülebilir akreditiftir.

Akreditifin açılmaması satıcıya, malları göndermekten vazgeçme hakkını verir. Alıcının yükümlülüğü, akreditifin açılması ile değil, satıcının bedeli bilfiil elde etmesi ile son bulur.

Alıcı, amir bankaya karşı bedel ödeme, belgeleri teslim alma ve komisyon ödeme borcu altına girer. Akreditifin ödeme yöntemi olarak kararlaştırılması ile birlikte satıcı da bazı borçlar altına girmektedir. Bu borçlar; ifa yerini tutan edime rıza göstermek, emtiayı temsil eden belgeleri bankaya vermek, günlü işlem yapmaktır.

Küşat mektubu, banka ile alıcının anlaştıkları konuları satıcının ülkesine ileten resmî bir araçtır. Alıcının akreditif talimatını alan amir banka, bir küşat mektubu düzenleyerek bunu muhabir bankaya iletir. Amir bankanın ilk yükümlülüğü bu işlemdir. Haklı bir neden olmadan uygun süre içinde bankanın bildirimi yapmaması, alıcıya akreditifi feshetme hakkı verir.

Satıcıya bedelin vesaik mukabilinde (karşılığında) ifa edilmesini sağlayan ödeme yöntemine vesaik mukabili (karşılığı) ödeme (cash against documents) denir. Vesaik, emtiayı temsil eden belge anlamına gelir. Bu ödeme yönteminde, satıcı (ihracatçı) malını gönderdikten sonra alıcının (ithalatçının) ülkesindeki bir yetkili aracı bankaya malların sevk evrakını yollar ve bu evrakın, bedelin ödenmesinden sonra alıcıya teslimi konusunda talimat verir. İşleme aracılık yapan bankalar, kendilerine verilen belgeleri alıcıya teslim ederler.

Amir banka ve muhabir banka akreditif ilişkisinde devreye girer. Vesaik mukabili ödemede dört taraf bulunmaktadır. Bunlar satıcı (amir), tevdi bankası, tahsil bankası ve ibraz bankasıdır.

Taraflar açısından herhangi bir risk yaşanmadan edim borçları karşılıklı şekilde ifa edilmiş; amiyane ifadesiyle ticaretin altın kuralı olan “al gülüm ver gülüm” alışveriş gerçekleşmiş olacaktır. Buna, yani bir tarafın kendi edim borcunu, karşı tarafın edim borcunu ifa etmesine kadar yerine getirmemesine, hukukta “ödemezlik defi” adı verilir.

Uluslararası ticari sözleşmelerde en sık görülen ve geniş bir uygulama sahasına sahip ödeme yöntemi akreditifli ödemedir (letter of credit). Zira karşılıklı edimlerin aynı anda ödenmesi sonucunu sağlayan akreditif, taraflar arasındaki güven sorununun ortadan kaldırılması açısından önemli bir araçtır.

Basit Akreditif Şeması (Şekil 3.1)
Ithalâtçı/Alıcı
Ihracatçı/Satıcı
Amir Banka,
Muhabir Banka

Sürekli borç doğuran bir ilişkinin tek taraflı beyanla, geleceğe etkili olarak sona erdirilmesine fesih denir

Akreditifte kararlaştırılan bütün belgeleri, dış görünüşleri itibariyle, akreditif hükümlerine uygun olup olmadıkları bağlamında makul derecede özen göstererek inceleme yükümlülüğü bankadadır. Banka, akreditifte yer almayan belgeleri incelemez ve ibraz edene iade eder. Banka, belgeleri incelemek, kabul veya reddetmek, kararı konusunda karşı tarafı bilgilendirmek için yedi iş gününü aşmamak üzere makul bir süreye sahiptir.

Yapılan inceleme neticesinde belgelerde uygunsuzluk ve/veya tutarsızlık tespit eden muhabir bankanın, alıcı veya amir bankanın bunları kabul etmemesi hâlinde, satıcıya rücu hakkını saklı tutarak satıcıya ödeme yapmasına “rezervli işlem” denir. Bu durum bir anlamda muhabir bankanın satıcıya kredi imkânı tanımasıdır.

Satıcının bedelini almadan malı alıcıya göndermeyi kabul ettiği yönteme mal mukabili ödeme (cash on against goods) adı verilir.

Kambiyo taahhüdünde bulunmak daha açık anlatımla çek, bono, poliçe gibi değerli kâğıtları düzenlemek, doldurmak ve imzalamak keşide etmek anlamına gelir. Örneğin B, A’ya olan borcu için çek keşide etmiştir

Vesaik mukabili ödemede dört taraf bulunmaktadır. Bunlar satıcı (amir), tevdi bankası, tahsil bankası ve ibraz bankasıdır.

Peşin ödeme, mal mukabili ödemedeki durumun tam tersidir. Şöyle ki, bu yöntem satıcının yararına olmakla birlikte alıcı için riskli bir durum oluşturur.

Borcu ödemek suretiyle sözleşme ile yükümlendiğimiz borcu ifa etmiş oluruz. Yüz yüze olan kişiler arasında borçların ifasında genellikle bir sorunla karşılaşılmaz. Şöyleki, bir taraf kendi borcunu karşı tarafın borcunu ifa etmesine kadar geciktirebilir. Buna; yani bir tarafın kendi edim borcunu, karşı tarafın edim borcunu ifa etmesine kadar yerine getirmemesine hukukta '' ödemezlik defi '' denir. Örneğin; büfeden ekmek almak için önce büfeciye iki ekmek parasını ödemek. Ve onun size sonra ekmeği teslim etmesi gibi. Doğru cevap C'dir.

Uluslararası ticaret sözleşmelerinde en sık görülen ve geniş bir uygulama sahasına sahip ödeme yöntemi akreditifli ödemedir. ( Letterof credit ) Zira karşılıklı edimlerin aynı anda ödenmesi sonucunu sağlayan akreditif; taraflar arasındaki güven sorununun ortadan kaldırılması açısından önemli bir araçtır. Doğru cevap B'dir.

Her ülke, farklı mevzuata sahip olduğu için akreditif uygulayıcıları riske girebilirler. Ulusal hukukların farklılıkları nedeniyle öngöremedikleri çeşit zararlara uğrayabilirler. Konuya uygun yeknesak kurallar oluşturma çabaları Birinci Dünya Savaşı sonrası dönemde başlamıştır. Bu konuda, ICC'nin ilk olarak 1933 yılında yayımladığı '' Akreditiflere ilişkin yeknesak teamül ve uygulama kuralları '' ( Uniform Customs and Practice for Documentary Credits, UCP ) uluslararası ticaret hayatında geniş bir uygulama alanı bulmuştur. Doğru cevap C'dir.

Uluslararası ticarette olası riskleri bertaraf etmek için geliştirilmiş ödeme yöntemlerinden olan akreditif yöntemine müracaat ettiğinizde siz ( alıcı / ithalatçı ) Türkiye'de bir bankaya giderek bir sistem / süreç başlatıyorsunuz. Bu bankaya Amir Banka adı verilir. Amir Banka, satıcının ( ihracatçı ) bulunduğu ülkede şubesi var ise, banka ile iletişime geçerek süreci başlatır. Doğru cevap E'dir.

Akreditifin ödeme ve teminat olmak üzere 2 fonksiyonu vardır. Bu 2 fonksiyonun ilki olan ödeme fonksiyonu taraflar arasındaki para borcunun ödenmesi amacına hizmet etmektedir. Akreditif nakit para kullanımına gereksinimi ortadan kaldırmıştır. Diğer fonksiyon teminat fonksiyonudur. Farklı mevzuata ve dolayısıyla değişik hukuki resimlere tabi olan ihracatçı ve ithalatçı arasındaki ilişkilerin güven içinde yürütüp sonuçlanması bağlmınd Akreditif önemli bir fonksiyon icra etmektedir. Doğru cevap E'dir.

Alıcılar belirlenen süre içinde akreditif açtırmak zorundadır. Akreditif mutlak suretle yazılı bir sözleşme içinde yer almak zorunda değildir. Satım sözleşmesinde aksi yönde bir teamül veya sözleşme hükmü yok ise eş zamanlı ifa kuralı vardır. Akreditif koşulunda kararlaştırılan süre içinde, böyle bir sürenin bulunmaması halinde ise derhal akreditif açtırmaya alıcı temerrüde düşmüş olur. Temerrüde düşen borçluya da mütemerrit adı verilir.

Ticaret işlemlerinde, alıcının akreditif işlemini aracılık yapan bankaya, bu bedeli ödemesi gerekir. Başka bir deyişle alıcının işbirliği yaptığı bankanın satıcıya ödediği meblağın alıcı tarafından ifa edilmesi zorunludur. Akreditif işlemini yapan banka koşullara uygun olarak belgeleri hazırlar ve teslim karşılığında ispatlamak için makbuz alır. Akreditif işlemine aracılık yapmak suretiyle hizmet sağlayan bankalar bunun karşılığında komisyon hakkı kazanırlar. Küşat mektubu banka ile alıcının anlaştıkları konuları satıcının ülkesine ileten resmi bir araçtır. Doğru cevap B'dir.

Satıcıya bedelin vesaik mukabilinde ( karşılığında ) ifa edilmesini sağlayan ödeme yöntemine vesaik mukabili ödeme ( cush against documents ) denir. Vesaik mukabili ödemede 4 taraf bulunmaktadır.
1. Satıcı: Belgelerin tevdisi ( vermek ) ve mal bedelinin tahsili amacıyla müşterisi olduğu bankayı yetkilendiren kişi.
2. Tevdi Bankası: Belgelerin tevdi edildiği bankadır. Tevdi Bankası tahsil edilen mal bedeli karşılığında belgeleri alıcıya veya gösterdiği kişiye verir.
3. Tahsil Bankası: Tevdi Bankası dışında, tahsil talimatını yerine getiren başka bir bankadır.
4. İbraz Bankası: Belgeleri ibraz eden bankadır.
Doğru cevap B'dir.

Satıcının bedelini almadan malı alıcıya göndermeyi kabul ettiği yönteme mal mukabili ödeme ( cash on against goods ) adı verilir. Sözleşmeye uygun bir şekilde malları sevkeden satıcı, bedeli kararlaştırılırken vadelerde daha sonra tahsil edecektir. Bu ödeme yöntemine '' serbest yükleme '' veya '' açık hesap '' gibi isimlerle de anılır. Doğru cevap D'dir.

Peşin ödeme: malın tesliminden veya gönderilmesinden önce bedelin ödenmesi ( advance payment ) yöntemidir. Bu yöntem satıcı yararına olmakla birlikte alıcı için riskli bir durumdur. Bu nedenle ticarette daha çok eser sözleşmelerinde kullanılmaktadır. Bunun nedeni iş sahibinin emeklerinin boşa gitmemesi kaygısıdır. Talep edilen eser alıcı tarafından satın almaktan vazgeçilirse bunun başka birine taşınması ya çok zor ya da imkansızdır. Örneğin bir büst ya da heykelin satışı veya bir portrenin satışı vb. Doğru cevap B'dir.

Bir tarafın kendi edim borcunu, karşı tarafın edim borcunu ifa etmesine kadar yerine getirmemesine, hukukta “ödemezlik defi” adı verilir.

Uluslararası ticari hayatta karşılaşılan ödeme yöntemleri, akreditifli ödeme, vesaik mukabili ödeme, mal mukabili ödeme, kabul kredili akreditifli ödeme, kabul kredili vesaik mukabili ödeme, kabul kredili mal mukabili ödeme ve peşin ödeme şeklinde ifade edilebilir.

Uluslararası ticari sözleşmelerde en sık görülen ve geniş bir uygulama sahasına sahip ödeme yöntemi akreditifli ödemedir.

Taşınmak amacıyla gemiye teslim edilen malın karşılığında verilen alındıya konşimento adı verilir.

Akreditifin kredi fonksiyonundan söz etmek mümkün değildir

İyi niyetle taşıma senedini aldığını ve bunun sonucunda ödeme yaptığını ispat külfeti bankaya aittir.

Satıcıya önceden haber verilmeden ve belirli bir süre söz konusu olmadan amir bankanın değiştirebildiği veya iptal edebildiği akreditife dönülebilir akreditif denir.

Vesaik mukabili ödemede dört taraf bulunmaktadır. Bunlar satıcı (amir), tevdi bankası,
tahsil bankası ve ibraz bankasıdır.

Satıcı için riskler taşıyan mal mukabili ödeme yöntemi uygulamada en çok konsinye ihracatta tercih edilmektedir.

Peşin ödemeye hukuki işlemlerin tamamında müracaat edilebileceği gibi uygulamada genellikle eser sözleşmesinde rastlanır.

*Uluslararası ticari sözleşmelerde karşılıklı edimlerin aynı anda ödenmesi sonucunu sağlayan ödeme yöntemi akreditifli ödemedir.

*Uluslararası ticari sözleşmelerde taşınmak amacıyla gemiye teslim edilen malın karşılığında verilen alındıya konşimento adı verilir.

Satıcıya önceden haber verilmeden ve belirli bir süre söz konusu olmadan amir bankanın iptal edebildiği akreditife dönülebilir akreditif adı verilir.

Dönülebilir akreditifte dönme hakkı satıcıya ödeme yapıldıktan sonra kullanılamaz.

Akreditifin dayanağını oluşturan temel sözleşmenin akreditif koşulunda akreditifin ne zaman sona ereceğinin yer alması zorunlu değildir.

Bedel ödeme akreditifte alıcının amir bankaya karşı olan borçlarından biridir.

Akreditifte amir bankanın borçlarından biri akreditifi açmadır.

Bedel ödeme muhabir bankanın borçlarından biri değildir.

Yapılan inceleme neticesinde belgelerde uygunsuzluk ve/veya tutarsızlık tespit eden muhabir bankanın, alıcı veya amir bankanın bunları kabul etmemesi hâlinde, satıcıya rücu hakkını saklı tutarak satıcıya ödeme yapmasına rezervli işlem adı verilir.

*Akreditifi sona erdiren en doğal neden ifadır.

Taraflar arasında teslim şekli konusunda bir anlaşma bulunmaması ve bu konuda bir uyuşmazlık çıkması halinde mahkeme tarafından kanunlar ihtilafı kuralları uyarınca belirlenecek devlet hukuku uygulanır.

CIF satışın dört temel unsurunu şu şekilde ifade etmek mümkündür:
• Sözleşme konusu malların deniz yolu ile taşınacağının kararlaştırılması,
• Malların gemiye yüklenmesi,
• Malların sigortalanması,
• Satış bedelinin içinde malların bedelinin yanı sıra sigorta ücreti ile navlunu da barındırması
Malların varış limanına ulaşması CIF satışın temel unsurlarından biri değildir.

Malları varış limanında alıcıya teslim etmek satıcının borcu değildir.

Malların sigorta bedelini ödemek CIF satışlarda satıcının borcudur.

Masraflar ve navlun ödenmiş teslimin, masraflar, sigorta ve navlun ödenmiş teslimden farkı satıcının sigorta yükümlülüğü olmamasıdır. Bu nedenle doğru şık “a”dır.

Malların ihracına yönelik her türlü yetki ve formaliteleri sağlamak, CIF satışlarında satıcının borçlarından biridir. Diğer şıklarda verilenler ise CIF satışlarında alıcının yükümlülükleridir.

Satıcının tüm mali yükümlülüklere katlandığı teslim türüne gümrük ile ilgili mali külfetler ödenmiş teslim adı verilir.

Teslim şekli konusunda bir uyuşmazlık çıktığında, taraflar arasında teslim hakkında detaylı bir anlaşma yoksa, mahkeme kanunlar ihtilâfı kuralları uyarınca tespit edeceği bir devletin hukukunu uygulayacaktır. Bu ise tarafların, öngörmedikleri durumlarla karşılaşmalarına neden olabilir. Uluslararası ticari sözleşmelerde böylesi kavram ve/veya anlam karmaşalarının önüne geçmek ve tarafların yeknesak bir sonuca ulaşmalarını sağlamak amacıyla INCOTERMS (International Commercial Terms) adı altında kurallar oluşturulmuştur. ICC tarafından ilk olarak 1936 yılında oluşturulan bu kurallar, malların nakliye ve teslimine ilişkin kuralların
yorumuna dair hükümler içerirler

İşyerinde teslimde malların alıcı tarafından teslim alınması için, satıcının işyerinde teslime hazır hale getirilmesi gerekir. Bu nedenle doğru şık “c”dir.

Satıcının teslim borcunun, malların gemi bordasına yüklenmesi ile sona erdiği teslim türü gemi bordasında teslimdir. Bu nedenle doğru şık “c”dir.

Ülkemizde en çok kullanılan teslim türü gemi bordasında teslimdir.

INCOTERMS’in uygulanabilmesi, tarafların, aralarındaki sözleşmede bunu açıkça kararlaştırmalarına bağlıdır (TBK m. 1). Zira söz konusu hükümler doğrudan uygulama kabiliyetini haiz değildir. Bu çerçevede değerlendirildiğinde INCOTERMS’in mutlak suretle uygulanması gereken kurallar olmadığını, tarafların farklı bir teslim şeklini benimseyebileceklerini de ifade etmekte fayda vardır.

Tarafların, aralarındaki sözleşmede INCOTERMS’e atıf yapmamaları ve sözleşmeye uygulanacak olan hukukun da Türk hukuku olması hâlinde Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanacak ve teslim yeri bizim kanunumuza göre belirlenecektir.

C Grubu teslimlerin ortak özellikleri “navlun ödenmiş”, D Grubu teslimlerin ortak özellikleri “varış”, F Grubu teslimlerin ortak özellikleri ise “navlun ödenmemiş” olmasıdır. E Grubu zaten tek bir teslim şeklinden oluştuğu için bu konuda herhangi bir açıklamaya ihtiyaç yoktur. Yine de E Grubunu “çıkış” şeklinde karakterize edebiliriz.

Malların satıcının işyerinde (fabrika, imalathane, depo, garaj gibi) alıcının alması için hazır hâle getirilmesine EXW teslim denir. Malların buradan alınarak, alıcının ülkesineNgötürülmesine ilişkin tüm masraflardan alıcı sorumludur. Bu hâlde yarar ve hasar da satıcının işyerinde malları teslim alan alıcıya geçmektedir.

Satıcının, malları yükleme limanında rıhtıma veya mavnaya yerleştirmek suretiyle, teslim yükümlülüğünü yerine getirdiği modele FAS adı verilir. Başka bir deyişle, malların satıcı tarafından gemiye yerleştirilebilecek hâle getirilmesi gerekir. Gemiye yükleme, alıcının sorumluluğundadır.

2000 sürümünde yer alan DAF, DES ve DDU’nun yerine almak üzere oluşturulan DAP teslim, sözleşme konusu malların kararlaştırılan yerde alıcının teslim almasına uygun hâle getirilmesi olarak ifade edilebilir.

Satıcının tüm mali yükümlülüklere katlandığı başka bir deyişle satıcının azami sorumluluğunun olduğu teslim türüne DDP adı verilir. Bu mali sorumlulukların yanı sıra risk ve masraflar da satıcıya aittir.

FCA teslimde, gümrük çıkış işlemlerini tamamladıktan sonra, alıcının belirlediği taşıyıcıya veya kişiye malları teslim eden satıcı, yükümlülüğünü yerine getirmiş olur. Öyle ki, satıcı malların kendi aracından boşaltılması işlemini dahi yapmaz. Bu durumun istisnası, malların satıcıya ait bir yerde teslim edilecek olmasıdır. FCA teslim, kara, hava, akarsu gibi her türlü taşıma modelinde kullanılabilir; multimodal taşımada kararlaştırılması da mümkündür.

C grubunda toplam dört adet teslim şekli bulunmaktadır. Bunlar CIF, CFR, CPT ve CIP şeklinde kısaltmalarını ifade edebileceğimiz teslimlerdir. Bunların ortak özellikleri sadece “C” harfi ile başlamaları değildir. Bunun yanı sıra C grubu, yukarıda belirtildiği üzere
“navlun ödenmiş” teslim şekilleridir. Alıcı menfaatlerinin üst düzeyde korunduğu Masraflar, sigorta ve navlun ödenmiş(Cost Insurance and Freight, CIF) teslim şeklinde sözleşme konusu malların kararlaştırılan varış yerine kadar taşınması amacıyla yapılan masraflar ve navlunun yanı sıra sigortanın yapılması yükümlülüğü de satıcının üzerindedir.

CIF satışın dört temel unsurunu şu şekilde ifade etmek mümkündür:
• Sözleşme konusu malların deniz yolu ile taşınacağının kararlaştırılması,
• Malların gemiye yüklenmesi,
• Malların sigortalanması,
• Satış bedelinin içinde malların bedelinin yanı sıra sigorta ücreti ile navlunu da barındırması

CIF satışlarda satıcının borçlarını kısaca şu şekilde ifade edebiliriz:
• Sözleşmeye uygun bir şekilde malların tedarik edilmesi,
• Malların ihracına yönelik her türlü yetki ve formaliteleri sağlamak,
• Taşıma sözleşmesini masrafları kendisine ait olacak şekilde yapmak,
• Malları belirlenen tarihte yükleme limanındaki geminin bordasına teslim etmek,
• Süreç hakkında alıcıyı bilgilendirmek,
• Malların teslim edildiğine dair taşıma belgesi ya da herhangi bir kanıtı alıcıya ulaştırmak,
• Malların denetiminin yapılmasının yanı sıra gerekli olması hâlinde ambalajlama ve işaretleme yapmak. Malların ithalatına yönelik her türlü yetki ve formaliteleri yerine getirmek, alıcının yükümlülükleri arasındadır.

E Grubu, işyerinde teslim (Ex Works/Ex Warehouse, EXW) olarak isimlendirilen, sadece bir adet teslimden oluşmaktadır.

Tarafların aynı mekanda olmaması ve hatta farklı ülkelerde bulunmaları durumun da teslimin nasıl yapılacağı, teslime ilişkin masrafların kim tarafından karşılanacağı, malın hangi anda teslim edilmiş olacağı, nakliye esnasında ortaya çıkan zararlardan kimin sorumlu olacağı gibi hususlar önem kazanmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Taraflar, sözleşmede INCOTERMS’den birine atıf yapmak suretiyle, bu düzenlemenin aralarındaki ilişkiye uygulanmasını sağlarlar. Bu sayede, malın teslim koşulları, mala ilişkin risk ve masrafların taraflardan hangisine ait olacağı konusunda yaşanabilecek tüm belirsizlikler ortadan kalkar. Teslim şekli konusunda bir uyuşmazlık çıktığında, taraflar arasında teslim hakkında detaylı bir anlaşma yoksa, mahkeme kanunlar ihtilafı kuralları uyarınca tespit edeceği bir devletin hukukunu uygulayacaktır. Öncelikle III şıkta verildiği şekilde mahkeme tespit edeceği bir devlet hukukunu uygulamaz.Teslim hakkında taraflar arasında bir anlaşma varsa o uygulanır.

INCOTERMS’in uygulanabilmesi, tarafların, aralarındaki sözleşmede bunu açıkça kararlaştırmalarına bağlıdır. Teslim şekilleri konusundaki INCOTERMS mutabakatı, ICC’nin özenli çalışmaları sayesinde sağlanmıştır. Teslim şekillerini belli gruplara ayıran INCOTERMS, taraflara on bir adet farklı alternatif sunmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

C Grubu teslimlerin ortak özellikleri “navlun ödenmiş”, D Grubu teslimlerin ortak özellikleri “varış”, F Grubu teslimlerin ortak özellikleri ise “navlun ödenmemiş” olmasıdır. E Grubu zaten tek bir teslim şeklinden oluştuğu için bu konuda herhangi bir açıklamaya ihtiyaç yoktur. Yine de E Grubunu “çıkış” şeklinde karakterize edebiliriz. Doğru cevap B şıkkıdır.

CIF, Masraflar, sigorta ve navlun ödenmiş teslim, CFR, Masraflar ve navlun ödenmiş teslim,
CPT, Taşıma ücreti ödenmiş teslim, CIP, Taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş teslim. Doğru cevap E şıkkıdır.

Alıcının menfaatleri üst düzeyde korunur. Sözleşme konusu malların yükleme limanında gemi bordasına yüklenmesi ile birlikte satıcının teslim borcu ifa edilmiş olur. Malların geminin bordasına yüklenmesi ile birlikte, yarar ve hasar alıcıya geçer. Doğru cevap E şıkkıdır.

DAP, Belirlenen yerde teslim, DAT,Terminalde teslim, DDP, Gümrük ile ilgili malî külfetler ödenmiş teslim. Doğru cevap E şıkkıdır.

Her türlü taşıma biçiminde uygulanabilir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Mallar satıcının işyerinde, alıcının alması için hazır hale getirilir. Malların satıcının işyerinde alınarak, alıcının ülkesine götürülmesine ilişkin tüm masraflardan alıcı sorumludur. Yarar ve hasar satıcının işyerinde malları teslim alan alıcıya geçer. Doğru cevap E şıkkıdır.

FCA, Navlun ödenmemiş olarak taşıyıcıya teslim, FAS, Gemi yanında teslim, FOB, Gemi bordasında teslim. Doğru cevap C şıkkıdır.

Satıcının tüm mali yükümlülüklere katlandığı başka bir deyişle satıcının azami sorumluluğunun olduğu teslim türüne gümrük ile ilgili malî külfetler ödenmiş teslim (Delivered Duty Paid, DDP) adı verilir. Bu mali sorumlulukların yanı sıra risk ve masraflar da satıcıya aittir. D grubu teslim şekillerinde biridir.

Satıcının, malları yükleme limanında rıhtıma veya mavnaya yerleştirmek suretiyle, teslim
yükümlülüğünü yerine getirdiği modele gemi yanında teslim (Free Alongside Ship, FAS) adı verilir. F Grubu teslim şekillerinden biridir.

Malların satıcının işyerinde (fabrika, imalathane, depo, garaj gibi) alıcının alması için hazır hâle getirilmesine işyerinde teslim denir. Malların buradan alınarak, alıcının ülkesine götürülmesine ilişkin tüm masraflardan alıcı sorumludur. Bu hâlde yarar ve hasar da satıcının işyerinde malları teslim alan alıcıya geçmektedir.

C Grubu teslimlerin ortak özellikleri “navlun ödenmiş”, D Grubu teslimlerin ortak özellikleri “varış”, F Grubu teslimlerin ortak özellikleri ise “navlun ödenmemiş” olmasıdır. E Grubu zaten tek bir teslim şeklinden oluştuğu için bu konuda herhangi bir açıklamaya ihtiyaç yoktur. Yine de E Grubunu “çıkış” şeklinde karakterize edebiliriz.

Alıcı menfaatlerinin üst düzeyde korunduğu masraflar, sigorta ve navlun ödenmiş (Cost Insurance and Freight, CIF) teslim şeklinde sözleşme konusu malların kararlaştırılan varış yerine kadar taşınması amacıyla yapılan masraflar ve navlunun yanı sıra sigortanın yapılması yükümlülüğü de satıcının üzerindedir. Sözleşme konusu malların yükleme limanında gemi bordasına yüklenmesi ile birlikte satıcının teslim borcu ifa edilmiş olur.

Taşıma ücreti ödenmiş teslimde (Carriage Paid To, CPT), satıcının sorumluluğu sadece navlundur. Daha açık anlatımla, malları kendi seçtiği taşıyıcıya teslim eden satıcı, taşıma masrafları ile gümrük vergileri dışında hiçbir giderden yükümlü değildir. Navlun dışındaki diğer tüm masraflar alıcının sorumluluğu altındadır

Uluslararası ticari sözleşmelerde böylesi kavram ve/veya anlam karmaşalarının önüne geçmek ve tarafların yeknesak bir sonuca ulaşmalarını sağlamak amacıyla INCOTERMS (International Commercial Terms) adı altında kurallar oluşturulmuştur. ICC tarafından ilk olarak 1936 yılında oluşturulan bu kurallar, malların nakliye ve teslimine ilişkin kuralların yorumuna dair hükümler içerirler. Taraflar, sözleşmede INCOTERMS’den birine atıf yapmak suretiyle, bu düzenlemenin aralarındaki ilişkiye uygulanmasını sağlarlar. Bu sayede, malın teslim koşulları, mala ilişkin risk ve masrafların taraflardan hangisine ait olacağı konusunda yaşanabilecek tüm belirsizlikler ortadan kalkar.

INCOTERMS’in uygulanabilmesi, tarafların, aralarındaki sözleşmede bunu açıkça kararlaştırmalarına bağlıdır (TBK m. 1). Zira söz konusu hükümler doğrudan uygulama kabiliyetini haiz değildir. Bu çerçevede değerlendirildiğinde INCOTERMS’in mutlak suretle uygulanması gereken kurallar olmadığını, tarafların farklı bir teslim şeklini benimseyebileceklerini de ifade etmekte fayda vardır.
Tarafların, aralarındaki sözleşmede INCOTERMS’e atıf yapmamaları ve sözleşmeye uygulanacak olan hukukun da Türk hukuku olması hâlinde Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanacak ve teslim yeri bizim kanunumuza göre belirlenecektir.

INCOTERMS teslim şekillerini dört gruba ayırmıştır. Bu bölümleme, birazdan da görüleceği üzere, teslim şeklinin İngiliz dilindeki kısaltmasının ilk harfi esas alınarak oluşturulmuştur. Örneğin, “C” harfi ile başlayanlar C Grubu, “D” harfi ile başlayanlar ise D Grubunu oluşturmaktadırlar. Biz de çalışmamızın bu bölümünde, INCOTERMS’in bu ayrımını esas alarak açıklamalarda bulunacağız. Hâl böyle olmakla birlikte, bu gruplandırma da tamamen harflerin tesadüfen bir araya gelmesi ile tespit edilmemiştir. Şöyle ki, C Grubu teslimlerin ortak özellikleri “navlun ödenmiş”, D Grubu teslimlerin ortak özellikleri “varış”, F Grubu teslimlerin ortak özellikleri ise “navlun ödenmemiş” olmasıdır. E Grubu zaten tek bir teslim şeklinden oluştuğu için bu konuda herhangi bir açıklamaya ihtiyaç yoktur. Yine de E Grubunu “çıkış” şeklinde karakterize edebiliriz.

CIF satışın dört temel unsurunu şu şekilde ifade etmek mümkündür: • Sözleşme konusu malların deniz yolu ile taşınacağının kararlaştırılması, • Malların gemiye yüklenmesi, • Malların sigortalanması, • Satış bedelinin içinde malların bedelinin yanı sıra sigorta ücreti ile navlunu da barındırması. Malların geminin bordasına yüklenmesi ile birlikte, yarar ve hasar da alıcıya geçmektedir.