Tehlikeli Madde Lojistiği ve İş Güvenliği - Uluslararası Ticaret ve Lojistik

Ünite 1

Soru 1

Tehlikeli maddelerin taşınması ve diğer lojistik uygulamaları yasal olarak düzenleyen kurallara göre yanıcı sıvılar hangi sınıf altında listelenmiştir?

Sınıf 1

Sınıf 3

Sınıf 4.2

Sınıf 4.3

Sınıf 6

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin taşınması ve diğer lojistik uygulamaları düzenleyen, Tehlikeli Maddelerin Kara yolu ile Taşınmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme (ADR), Tehlikeli Maddelerin Deniz yolu ile Taşınmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme (IMDG) ve Demiryolu ile Tehlikeli Maddelerin Taşınmasına İlişkin Sözleşme (RID) gibi doğrudan tehlikeli maddelere ilişkin yasal düzenlemelere göre; tehlikeli maddeler yaratacakları riskler ve tehlikeler dikkate alınarak dokuz sınıf içerisinde tanımlanmıştır. Bu sınıflar aşağıdaki gibi listelenebilmektedir.

Sınıf 1 Patlayıcı maddeler ve nesneler
Sınıf 2 Gazlar: Sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış veya basınç altında çözünmüş
Sınıf 3 Yanıcı sıvılar
Sınıf 4.1 Yanıcı katılar, kendi kendine tepkimeye giren maddeler, hassasiyeti az patlayıcılar
Sınıf 4.2 Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler
Sınıf 4.3 Su ile temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkartan maddeler
Sınıf 5.1 Yakıcı maddeler
Sınıf 5.2 Organik peroksitler
Sınıf 6.1 Zehirleyici maddeler
Sınıf 6.2 Bulaşıcı maddeler
Sınıf 7 Radyoaktif malzeme
Sınıf 8 Aşındırıcı maddeler
Sınıf 9 Çeşitli tehlikeli maddeler ve nesneler.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Patlayıcı madde etiketleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Etiket zemin rengi turuncudur.

Etiketin alt kısmında tehlikeli maddenin sınıf numarası ile birlikte, alt tehlike grubunun sembol ve işaretleri bulunmaktadır.

Patlayıcı maddeler sınıfına dâhil olan materyallerin risk değer ve özelliklerini tanımlamak üzere harf kodları da kullanılmaktadır.

Harf kodları “A” ile başlamakta ve “S” ile sona ermektedir.

Kodlar maddelerin patlama şiddetlerini de göstermektedir.

Açıklama:

Patlayıcı madde sınıfında yer alan materyaller bu sınıfa özgü etiket ile birlikte taşınabilmektedir. Etiket zemin rengi turuncu olup üzerinde patlamayı sembolize eden infilak işareti yer almaktadır. Söz konusu etiketin alt kısmında tehlikeli maddenin sınıf numarası ile birlikte, alt tehlike grubunun sembol ve işaretleri bulunmaktadır. Patlayıcı maddeler sınıfına dâhil olan materyallerin risk değer ve özelliklerini tanımlamak üzere harf kodları da kullanılmaktadır. Bu kodlar uyum grupları olarak ifade edilmektedir. Harf kodları “A” ile başlamakta ve “S” ile sona ermektedir. Söz konusu bu kodlar aynı zamanda patlayıcı maddelerin içerikleri ve bileşiklerini de tanımlamaktadır. Görüldüğü gibi kodlar çevreye verdiği zarar şiddetini değil patlayıcı maddelerin içerikleri ve bileşiklerini tanımlamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Gazlar alt kategorilere ayrılabilmektedir. Araçlar için paketlendikleri zaman düşük sıcaklıklarından dolayı kısmen sıvı olan gazlar aşağıda verilen kategorilerden hangisine girmektedir?

Yüksek basınçlı sıvılaştırılmış gazlar

Soğutulmuş sıvılaştırılmış gazlar

Sıkıştırılmış gazlar

Çözülmüş gazlar

Basınç altında gaz içeren diğer nesneler

Açıklama:

Gazların alt kategorileri:

Sıkıştırılmış gazlar: Bu gazlar - 50 ºC ’ de araçlar için basınç altında paketlendikleri zaman tamamen gazdırlar. Kritik sıcaklıkları - 50 ºC eşit veya küçük olan tüm gazlar bu kategoriye dâhildir.

Sıvılaştırılmış gazlar: Bu gazlar kritik sıcaklıkları - 50 ºC üzerinde araçlarda basınç altında paketlendikleri zaman kısmen sıvıdırlar.

Yüksek basınçlı sıvılaştırılmış gaz: Bu gazın kritik sıcaklığı - 50 ºC üzerinde ve + 65 ºC’a eşit veya küçük ile düşük basınçlı sıvılaştırılmış gaz: kritik sıcaklığı + 65 ºC üzerinde olan bir gaz arasında bir ayrım yapılmıştır.

Soğutulmuş sıvılaştırılmış gazlar: Araçlar için paketlendikleri zaman düşük sıcaklıklarından dolayı, kısmen sıvı olan bir gazdır.

Çözülmüş gazlar: Basınç altında araçlara paketlendiği zaman bir sıvı fazlı çözücüde çözünmüş olan bir gazdır.

Gaz içeren (gaz kartuşu) küçük, Aerosol püskürtücüler ve kaplar.

Basınç altında gaz içeren diğer nesneler. (gaz kartuşu).

Özel gereksinimlere tabi olan basınçlandırılmamış gazlar ( gaz numuneleri).

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdaki etiketlerden hangisi yanıcı sıvı maddeleri temsil etmektedir?

Açıklama:

Yanıcı sıvı maddeler atmosferik ortamda ve 61 °C’den daha düşük yanma (parlama) derecesine sahip olan materyallerin yer aldığı sınıftır. Yanıcı sıvı maddeler sınıfı; sıvı bir madde içerisinde hassasiyeti azaltılmış patlayıcı maddeleri de içerebilmektedir. Yanıcı sıvı maddeler aşağıda gösterildiği biçimde etiketlenmektedir.

Sorunun A seçeneğinde verilen etiket boğucu gazları, B seçeneği su ile temas ettiğinde yanıcı gazlar açığa çıkaran maddeyi, D seçeneği yanıcı katı maddeyi, E seçeneği yanıcı gazları temsil etmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdaki etiketlerden hangisi organik peroksit maddeleri temsil etmektedir?

Açıklama:

Organik peroksitler belirli bir ortam ısısında reaksiyon başlatabilen ve yüksek basınçlarda infilak edebilme özelliğine sahip olan peroksit maddelerdir. Her türlü organik peroksit tipi madde bu sınıf içerisinde tanımlanabilmektedir. Bu tür maddelerin ortam ısısı ile reaksiyona girebilmeleri, riskin azaltılması ve tehlikenin önlenebilir olması açısından ortan sıcaklığının kontrol altında tutulmasını gerektirebilmektedir. Dolayısıyla bu sınıf içerisinde yer alan ve hassas nitelikli organik peroksitler ısı kontrollü araçlarla taşınıp, soğuk hava depolarına konulabilmektedirler. Organik peroksit maddelerin etiketi aşağıdaki gibidir:

Sorunun A seçeneğinde verilen etiket boğucu gazları, B seçeneği yanıcı katı maddeyi, C seçeneği bulaşıcı maddeyi, D seçeneği yakıcı maddeyi temsil etmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

UN numarası yaklaşımının esas amacı nedir?

Her bir tehlikeli maddenin ekonomik değerini ölçmek

Her bir tehlikeli maddenin taşınabilirliğini sağlamak

Her bir tehlikeli maddenin risklerini ölçmek

Her bir tehlikeli maddenin özellikleri ve tehlikelerinin her yerde aynı anlaşılmasını sağlamak

Her bir tehlikeli maddenin değişimini görmek için veri depolamak

Açıklama:

UN numarası yaklaşımı Birleşmiş Milletler Ekonomik Konseyi (UNECE) tarafından her bir tehlikeli madde için tanımlanan bir numaradır. Bu numaralandırmanın esas amacı her bir tehlikeli maddenin riskleri, adı, özellikleri ve tehlikeleri ile ilgili olarak Dünya’nın her yerinde aynı kavramların anlaşılmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Tehlikeli maddeler için tanımlanmış olan paketleme grupları yaklaşımının esas amacı nedir?

Tehlikeli maddenin yaratacağı riskin ve tehlikenin gerçekleşmesi hâlinde ortaya çıkabilecek sonuçlara odaklanmaktadır.

Tehlikeli maddenin yaratacağı riskin ve tehlikenin oluşmaması için yapılan arge çalışmasıdır.

Tehlikeli maddenin yaratacağı riski minimumda tutmak için yürütülen çalışmalardır.

Tehlikeli maddenin yaratacağı riskin ve tehlikenin gerçekleşmemesi için sebeplere odaklanan bir sistemdir.

Tehlikeli maddelerin yarattıkları riskin derecesi her koşulda yıkıcı olacağından alınabilecek önlemlerde tek tip derin çözümlere odaklanmaktır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi patlayıcı maddelerin özelliklerinden değildir?

Sınıf 1.4 patlayıcı maddeler; belirli düzeyde yangın riskine sahip olan, son derece düşük seviyede patlama ve parça tesiri etkisine sahip olan maddeleri içermektedir.

Sınıf 1.3 patlayıcı maddeler; büyük ölçüde yangın riski taşıyan, buna karşılık patlama riski nispeten düşük olan materyallerin yer aldığı alt tehlike grubudur.

Sınıf 5.2 Organik Peroksitler sınıflarına dahil olan maddeler sınırlı düzeyde patlama riskine sahip olsalar bile patlayıcı olarak nitelendirilememektedir.

Sınıf 4.1 Yanıcı Katı Maddeler sınıflarına dahil olan maddeler sınırlı düzeyde patlama riskine sahiptir ve güçlü patlayıcı grubundadır.

Patlayıcı maddeler sınıfına dâhil olan materyallerin risk değer ve özelliklerini tanımlamak üzere harf kodları da kullanılmaktadır.

Açıklama:

Sınıf 5.2 Organik Peroksitler ile Sınıf 4.1 Yanıcı Katı Maddeler sınıflarına
dahil olan maddeler sınırlı düzeyde patlama riskine sahip olsalar bile patlayıcı olarak nitelendirilememektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Askeri mühimmat, TNT ve nitrogliserin gibi maddeler aşağıdaki tehlikeli madde sınıflandırmasında hangi sınıfa girmektedir?

Gazlar

Zehirleyiciler

Bulaşıcılar

Patlayıcılar

Aşındırıcılar

Açıklama:

Patlayıcı madde sınıfı içerisinde her türden patlama riskine sahip askeri mühimmatlar, maden ocakları vb. amaçlarla kullanılan dinamit lokumları, TNT ve nitrogliserin gibi maddeler yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Sınıf 2 içerisinde yer alan gazlara ilişkin aşağıda verilen harf kodları ve risk-tehlike eşleşmelerinden hangisi doğru olarak verilmiştir?

A-Yanıcı

T-Zehirleyici

F-Yakıcı

O-Yanıcı

F-Aşındırıcı

Açıklama:

A-Nefes kesici, F-Yanıcı, O-Yakıcı, T-Zehirleyici şeklinde ifade edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Azot ve nitrojen gibi karyojenik gazların yer aldığı, temas durumunda yüksek düzeyde soğutma sonucunda doku kaybına yol açabilecek ve solunması durumunda zehirleyici etkisi olan gazları tehlike özelliklerine göre sınıflandırıldığında hangi kategori içerinde değerlendiririz?

Yanıcı gazlar

Yakıcı gazlar

Nefes kesici gazlar

Zehirli gazlar

Aşındırıcı gazlar

Açıklama:

Nefes kesici gazlar; boğucu gazlar olarak da isimlendirilebilmektedir. Bu tür gazlar ortamda bulunan oksijeni absorbe eden ve ortamda oksijen bulunmamasına yol açarak boğulmaya neden olan gazlardır. Aynı zamanda soğutucu niteliğe de sahiptirler. Neredeyse bütün frigirik araç ve ekipmanlarda kullanılan gazlar bu sınıfa dâhil olmaktadır. Özellikle azot ve nitrojen gibi karyojenik gazlar bu özellikleri göstermektedir. Bunlar ortamda oksijeni azaltarak boğulmaya neden olurken, aynı zamanda temas durumunda çok yüksek düzeyde soğutarak, doku kaybına yol açabilirler. Buna ek olarak bu sınıfa dâhil olan gazların bir bölümü solunması durumunda zehirlenmeyle de sonuçlanabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Tehlikeli maddeler yarattıkları riskleri ve tehlikeler dikkate alınarak yapılan sınıflandırmada maddelerin tehlike ve risklerini belirlerken parlama derecesine ve akışkanlık düzeyine bakılan sınıf aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf 6-Zehirleyici maddeler

Sınıf 5- Yakıcı maddeler

Sınıf 1- Patlayıcı maddeler

Sınıf 4.3- Su ile temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkaran maddeler

Sınıf 3- Yanıcı sıvılar

Açıklama:

Sınıf 3-Yanıcı sıvı maddeler sınıfı için maddelerin tehlikeleri ve risklerini tanımlamak üzere iki unsur dikkate alınmaktadır. Bunlardan birincisi tehlikeli maddenin parlama derecesi, diğeri ise akışkanlık (vizkozite) düzeyidir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıda Sınıf 4.1 için verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Kolay ve çabuk tutuşabilen maddeler bu sınıfta yer alır.

Bir ısı kaynağı ile kısa süreli temas da yanabilme özelliğine sahip maddelerdir.

Yandıklarında zehirli gazlar çıkarmaktadırlar.

Bu sınıftaki maddeler Paketleme Grub I içerisinde yer alır.

Bu sınıf içerisinde maddeler reaktif özellikler taşıyabilmektedir.

Açıklama:

Sınıf 4.1 Yanıcı katı maddeler; patlayıcı özelliği azaltılmış, kendiliğinden yanabilen katı maddelerin içerisinde yer aldığı bir tehlikeli madde sınıfıdır. Özellikle kolay ve çabuk tutuşabilir maddeler bu sınıfta yer almaktadır. Aynı zamanda bu maddeler reaktif özellikler de taşıyabilmektedir. Aynı zamanda bir ısı kaynağı ile kısa süreli temas da yanabilme ile sonuçlanabilmektedir. Bu tür maddeler yandıklarında zehirli gazlar da çıkarabilmektedir. Yanıcı katı maddelerin paketleme gruplarına bakıldığında, bu tür maddelerin Paketleme Grubu I içerisinde yer almadığı, sadece II. ve III. Paketleme Gruplarına atandıkları görülebilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Organik peroksitler belirli bir ortam ısısında reaksiyon başlatabilen ve yüksek basınçlarda infilak edebilme özelliğine sahip olan peroksit maddelerdir. Organik peroksitler hangi tehlike sınıfında yer alır?

Sınıf 4.2

Sınıf 5.2

Sınıf 6.1

Sınıf 5.1

Sınıf 4.3

Açıklama:

Sınıf 5 reaktif maddeler; kendiliğinden ya da dışsal bir etken sonucu reaksiyon gösterebilen maddelerin içerisinde yer aldığı bir tehlikeli madde sınıfıdır. Kendi içerisinden Sınıf 5.1 Yakıcı Maddeler ile Sınıf 5.2 Organik Peroksitler olmak üzere iki alt sınıfa ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Sınıf 6.2 grubu maddelerinin insan ve diğer canlılar üzerinde etkileri Dünya Sağlık Örgütü tarafından oluşturulan risk gruplandırılmasında Risk Grubu 3 için aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Bir kişiden diğerine bulaşma imkanı yoktur.

Etkili tedavi ve yeterli önleyici tedbirler mevcuttur.

Hayvan ve insanlarda enfeksiyona neden olur.

Yüksek bireysel riski ile ifade edilen gruptur.

Düşük topluluk riski ile ifade edilen gruptur.

Açıklama:

C şıkkı dışında verilenler doğrudur. Sınıf 6.2 Bulaşıcı Maddeler insan ve diğer canlıların
sağlıklarına etki eden hastalık vb. sonuçlara yol açan organik ve patolojik özelliklere sahip maddelerdir. Bu sınıfta yer alan maddeler insanlar ve diğer canlılarda enfeksiyona yol açabilen maddelerdir. İçeriklerinde enfeksiyona yol açabilecek mikrobiyolojik ajanlar ve
canlılar bulundurmaktadırlar. Bulaşıcı maddeler yanda gösterilen etiket ile sembolize edilmektedir.
Bir maddenin bu kapsamda tehlikeli olarak tanımlanabilmesi için hastalık meydana getirebilecek türde ve enfeksiyona yol açabilecek özellikte olması gerekmektedir. İçeriğinde mikrobiyolojik canlılar bulunsa bile hastalık ve enfeksiyon yaratmaması hâlinde söz konusu madde bu sınıfa dahil edilmektedir.
Hayvan ve insanlarda hastalıklara sebep olan ama ciddi bir risk içermeyen, buna karşılık enfeksiyona neden olan bu hastalıkların etkili bir şekilde tedavi edilebildiği, enfeksiyonun sınırlı şekilde yayılabildiği maddeleri içeren alt grup Risk Grubu 2 olarak tanımlanabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Tepkime durumu ve hızı
Solunum riski
Cilde vereceği zarar ve zarar verme süresi
Diğer materyalleri aşındırma gücü ve süresi

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Sınıf 8 Aşındırıcı maddelerin paketleme grubunu belirlemeden kullanılır?

I, II

III, IV

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Sınıf 8 Aşındırıcı Maddeler içerisinde yer alan materyaller taşıma açısından oluştur- dukları tehlike derecesine göre Paket Grubu I: Yüksek aşındırıcı maddeler, Paket Grubu II: Aşındırıcı maddeler, Paketleme Grubu III: Hafif aşındırıcı maddeler olmak üzere üç paket grubuna ayrılmaktadır. Aşındırıcı maddelerin bu üç risk grubundan hangisinde yer alacağı solunum riski, tepkime durumu ve hızı gibi riskler ve ihtimaller dikkate alınarak belirlenmektedir. Paketleme grubu belirlenirken temas hâlinde maddenin cilde vereceği zarar ve zararı verme süresi de dikkate alınmaktadır. Diğer materyalleri aşındırma gücü ve süresi de paketleme grubunun belirlenmesinde önemli bir faktör olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Zehirli maddeler ve bulaşıcı hastalıklar tehlikeli madde sınıflandırılmasında hangi sınıf içerinde yer alır?

Sınıf 3

Sınıf 4

Sınıf 5

Sınıf 6

Sınıf 7

Açıklama:

Sınıf 1 Patlayıcı maddeler ve nesneler, Sınıf 2 Gazlar: Sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış veya basınç altında çözünmüş, Sınıf 3 Yanıcı sıvılar, Sınıf 4.1 Yanıcı katılar, kendi kendine tepkimeye giren maddeler, hassasiyeti az patlayıcılar, Sınıf 4.2 Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, Sınıf 4.3 Su ile temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkartan maddeler, Sınıf 5.1 Yakıcı maddeler, Sınıf 5.2 Organik peroksitler, Sınıf 6.1 Zehirleyici maddeler, Sınıf 6.2 Bulaşıcı maddeler, Sınıf 7 Radyoaktif malzeme, Sınıf 8 Aşındırıcı maddeler, Sınıf 9 Çeşitli tehlikeli maddeler ve nesneler

Doğru Cevap: D

Soru 18

Sınıf 3 Yanıcı Sıvı maddelerinin tehlike oranını açıklayan aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yanıcı svı maddelerin yanma derecesi ile risk derecesi arasında doğru orantı vardır.

Yanma derecesi düşük ise tehlike riski o düzeyde artar.

Akışkanlık değeri ile risk derecesi arasında doğru orantı bulunmaktadır.

Parlama derecesi ve akışkanlık değeri, maddelerin tehlike ve risk derecesini gösteren iki önemli unsurdur.

Yanma derecesi düşük akışkanlık düzeyi yüksek olan madde yüksek risk ve tehlikelidir.

Açıklama:

Bir maddenin yanma derecesi ne kadar düşükse, sahip olduğu risk ve tehlikeler o düzeyde artmaktadır yani ters orantı vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

UN numarası
Paketleme grubu
Maddenin ismi
Tehlikeli madde etiketi

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tehlikeli madde paketi üzerinde yazılacak bilgilerdendir?

Yalnız IV

II, IV

I, II, III

III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Paketlerin üzerinde tehlikeli maddeyi tanımlayacak bilgilere ek olarak, tehlikeli maddenin sınıfı, UN Numarası, Paketleme Grubu, tehlikeli madde etiketi ile diğer yardımcı güvenlik işaretlerinin yer alması gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıda tehlikeli maddelerin paketlenmesi hakkında verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

IBC’lerde genel olarak tehlikeli sıvı maddeler taşınmaktadır.

Sınıf 5.2 ve 5.1’e ait materyallerin paketlenmesinde metal ambalajlar tercih edilmektedir.

Sınıf 6.2 maddeleri için sızdırmazlık kitlerinin 95 kPa basıncına dayanıklı olarak imal edilmesi gerekmektedir.

Paketlerin üzerinde; tehlikeli maddenin sınıfı, UN Numarası, Paketleme Grubu yer alması gerekmektedir.

Paket üzerindeki etiket ve numaralar kolayca görülebilir ve okunur olmalıdır.

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin taşındığı metal ambalajlar içerisinde yer alan ürünle ilgili olarak her hangi bir reaksiyona girmeyecekse tercih edilmektedir. Metallerden üretilmiş ambalajlar ile sınıf 5.2 ve 5.1’ e ait materyallerin bir kısmı reaksiyona girebilmektedir. Bu nedenle söz konusu materyallerin paketlenmesinde metal ambalajlar tercih edilmemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Kendileri yanıcılık özelliği göstermeyen fakat bir başka madde ya da materyalin yanmasını sağlayan veya kolaylaştıran maddelerdir. Bu tür maddeler aynı zamanda reaksiyon başlatan maddeler olarak da tanımlanabilmektedir. Bu maddelerin içeriğinde yer alan oksijen reaksiyon ile birlikte açığa çıkarak, bir başka madde içerisinde yer alan yanıcı bir özelliği açığa çıkarabilmektedir.
Yukarıda verilen açıklama aşağıdaki madde tiplerinden hangisini tanımlamaktadır?

Kendi kendine yanabilen madde

Yakıcı madde

Su ile temas ettiğinde yanıcı gazlar açığa çıkaran madde

Organik peroksit

Bulaşıcı madde

Açıklama:

Sınıf 5.1 Yakıcı Maddeler:
Sınıf 5.1 Yakıcı Maddeler sınıfı içerisinde yer alan materyaller; kendileri yanıcılık özelliği göstermeyen fakat bir başka madde ya da materyalin yanmasını sağlayan veya kolaylaştıran maddelerdir. Bu tür maddeler aynı zamanda reaksiyon başlatan maddeler olarak da tanımlanabilmektedir. Bu maddelerin içeriğinde yer alan oksijen reaksiyon ile birlikte açığa çıkarak, bir başka madde içerisinde yer alan yanıcı bir özelliği açığa çıkarabilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Sınıf 6.2 bulaşıcı maddeler sınıfının; insan ve hayvanlarda ciddi hastalıklara neden olabilen, ancak bir kişiden diğerine bulaşma imkânı olmayan ve etkili tedavi ve yeterli önleyici tedbirlerin mevcut olduğu patolojik maddelerin bulunduğu yüksek bireysel risk ve düşük topluluk riski şeklinde ifade edilebilen alt grup aşağıdakilerden hangisidir?

6.2.1

6.2.2

Açıklama:

Bir maddenin bu kapsamda tehlikeli olarak tanımlanabilmesi için hastalık meydana getirebilecek türde ve enfeksiyona yol açabilecek özellikte olması gerekmektedir. İçeriğinde mikrobiyolojik canlılar bulunsa bile hastalık ve enfeksiyon yaratmaması hâlinde söz konusu madde bu sınıfa dahil edilmektedir. Sınıf 6.2 Bulaşıcı Maddeler sahip oldukları riskler ve yaratacakları sonuçlar aşağıdaki gibi alt tehlike sınıflarına ayrılabilmektedir.

Yukarıdaki sınıflandırma Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından geliştirilen kriterler çerçevesinde oluşturulmaktadır. Bir risk gruplandırması, organizmanın bir hastalığı meydana getirebilme yeteneği, bulaşma şekli ve göreceli kolaylığı, hem birey hem topluluk için teşkil ettiği risk derecesi ve bilinen ve etkili koruyucu ajanlar ve tedaviler ile bertaraf edilebilme özelliklerine göre gerçekleştirilmektedir. Risk seviyesine göre belirlenmiş her risk grubu için kriterler detaylı olarak belirtilmektedir.
İnsan ve hayvanlar üzerinde ciddi hastalıklara sebep olabilen, doğrudan ya da dolaylı şekilde bulaşabilen çoğunlukla yeterli düzeyde tedavi ve önleyici tedbir olanaklarının bulunmadığı patolojik maddelerin bulunduğu grup Risk Grubu 4 olarak tanımlanabilmektedir. Risk Grubu 3 insan ve hayvanlarda ciddi hastalıklara neden olabilen, ancak bir kişiden diğerine bulaşma imkânı olmayan ve etkili tedavi ve yeterli önleyici tedbirlerin mevcut olduğu patolojik maddelerin bulunduğu yüksek bireysel risk ve düşük topluluk riski şeklinde ifade edilebilen alt gruptur. Hayvan ve insanlarda hastalıklara sebep olan ama ciddi bir risk içermeyen, buna karşılık enfeksiyona neden olan bu hastalıkların etkili bir şekilde tedavi edilebildiği, enfeksiyonun sınırlı şekilde yayılabildiği maddeleri içeren alt grup Risk Grubu 2 olarak tanımlanabilmektedir. Risk Grubu 1 ise insan ve hayvanlarda hastalık yaratabilme ihtimali neredeyse hiç olmayan maddelerin ter aldığı alt gruptur. Bu tür maddeler bulaşıcı madde olarak nitelendirilmemektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

İlgili maddenin paket türü "1A" numara ve harfiyle gösterilmiş ise bu madde aşağıdakilerden hangisi ile paketlenmiş olabilir?

Çelik silindir

Ahşap sandık

Kontraplak sandık

Tekstil ürünlerinden yapılmış torba

Plastik sandık

Açıklama:

Yukarıda görüldüğü gibi ilgili maddenin paket türü silindir ve bu silindirin yapıldığı madde çeliktir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Yukarıda bir tehlikeli madde paketinin üzerinde yazılan tamamlayıcı yazılar görülmektedir. Buradaki "S" sembolü aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Paketin türününü

Paketin maddesini

Maddenin türünü (katı, sıvı, gaz)

Üretilen ülkeyi

Üretime izin veren kuruluşu

Açıklama:

Yukarıdaki şekilde gösterildiği gibi paketin içerisinde taşınan tehlikeli maddeye ilişkin tüm bilgi ve durumlar uluslararası standartlar ve kurallar çerçevesinde kodlanarak paket ve ambalajların üzerine konulmaktadır. Bunun yapılmasıyla hedeflenen koli üzerindeki bilgilerin taşıma sürecinde yer alan herkes tarafından aynı şekilde anlaşılmasıdır. İçerisinde tehlikeli madde taşınan paketlerin üzerinde bulunması gereken tehlikeli madde tanımlama etiketleri ve numaraları; kolayca görülebilir ve okunabilir olmalı, aynı zamanda tehlike madde işaretleri birbirlerini kapatmayacak biçimde yerleştirilmelidir. Yukarıdaki örnek dikkate alındığında;

UN: Tehlikeli sınıfına giren her madde bir un numarası ile açıklanmaktadır.

4: Paketin türünü belirtmektedir.

C1: Paketin maddesi

X: Paketleme grubu

30: Kg. olarak maksimum brüt ağırlık

S: Maddenin türü (katı, sıvı, gaz)

91: Üretim yılı

US: Üretilen ülke

BS: Üretime izin veren kuruluş

809: Üretime izin veren kuruluşun numarası Türünde bilgiler koli ve paketlerin üzerinde yer almaktadır.

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Şekilde görüldüğü gibi tehlikeli madde içeren variller taşıma kabına alttaki şekilde yüklenmelidir, bunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Varillerin devrilerek kaymalarının engellenebilmesi için variller yükleme boşaltma kapısına yakın biçimde yüklenmelidir.

Herhangi bir tehlike durumunda varillere ulaşmak daha kolay olduğu için variller yükleme boşaltma kapısına yakın biçimde yüklenmelidir.

Kolay yükleme ve boşaltma amacıyla variller yükleme boşaltma kapısına yakın biçimde yüklenmelidir.

Hava sirkülasyonu yükleme boşaltma kapısında daha yoğun olduğu için variller yükleme boşaltma kapısına yakın biçimde yüklenmelidir.

Aracın motor ve yakıt deposuna en uzak yer olduğu için variller yükleme boşaltma kapısına yakın biçimde yüklenmelidir.

Açıklama:

Taşıma kabına varil ve paletli yükler birlikte yüklenildiğinde varillerin devrilerek kaymalarının engellenebilmesi için variller yükleme boşaltma kapısına yakın biçimde yüklenmelidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdaki hangisi gazların yer aldığı kategorilerden değildir?

Sıvılaştırılmış gazlar

Basınç altında gaz içeren diğer nesneler

Isıtılmış sıvılaştırılmış gazlar

Yüksek basınçlı sıvılaştırılmış gazlar

Sıkıştırılmış gazlar

Açıklama:

Isıtılmış sıvılaştırılmış gazlar yerine, soğutulmuş sıvılaştırılmış gazlar olmalıydı (Araçlar için paketlendikleri zaman düşük sıcaklıklarından dolayı, kısmen sıvı olan bir gazdır).

Doğru Cevap: C

Soru 27

Gazlara ilişkin risk ve tehlikeler birtakım harf kodları ile tarif
edilmektedir. Aşağıdaki kodlardan hangisi 'nefes kesici' anlamına gelir?

Açıklama:

A Nefes kesici

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi nefes kesici gazların özelliklerinden değildir?

Ortamda bulunan oksijeni absorbe eden ve ortamda oksijen bulunmamasına yol açarak boğulmaya neden olurlar.

Isıtıcı niteliğe de sahiptirler.

Neredeyse bütün frigirik araç ve ekipmanlarda kullanılan gazlar bu sınıfa dâhildir.

Azot ve nitrojen gibi karyojenik gazlar bu özellikleri göstermektedir.

Temas durumunda çok yüksek düzeyde soğutarak, doku kaybına yol açabilirler.

Açıklama:

Nefes kesici gazlar; boğucu gazlar olarak da isimlendirilebilmektedir. Bu tür gazlar ortamda bulunan oksijeni absorbe eden ve ortamda oksijen bulunmamasına yol açarak boğulmaya neden olan gazlardır. Aynı zamanda soğutucu niteliğe de sahiptirler. Neredeyse bütün frigirik araç ve ekipmanlarda kullanılan gazlar bu sınıfa dâhil olmaktadır. Özellikle azot ve nitrojen gibi karyojenik gazlar bu özellikleri göstermektedir. Bunlar ortamda oksijeni azaltarak boğulmaya neden olurken, aynı zamanda temas durumunda çok yüksek düzeyde soğutarak, doku kaybına yol açabilirler. Buna ek olarak bu sınıfa dâhil olan gazların bir bölümü solunması durumunda zehirlenmeyle de sonuçlanabilmektedir. Bu kategoride yer alan gazlar aşağıdaki etiketler ile gösterilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Tehlikeli maddelerin taşınmasında en fazla tercih edilen paketleme ve ambalajlama türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cam Kutular

Mukavva koliler

Plastik kutular

Alüminyum bandajlar

Bez çuvallar

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin taşınmasında en fazla tercih edilen paketleme ve ambalajlama türlerinden birisi; mukavva kolilerdir. Bunların tercih edilmesinde dikkate alınması gereken en önemli kural; tehlikeli maddelerin sızıntı yapmamaları ve kolilerin ürünü taşıyacak dayanıklılıkta olmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Paketlerin üzerinde tehlikeli maddeyi tanımlayacak bilgilere ek olarak başka hangi bilgilerin yer alması gerekmektedir?
I. tehlikeli maddenin sınıfı
II. UN Numarası
III. Paketleme Grubu
IV. tehlikeli madde etiketi

I, II

II, III

III. IV

I, II, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Paketlerin üzerinde tehlikeli maddeyi tanımlayacak bilgilere ek olarak, tehlikeli maddenin sınıfı, UN Numarası, Paketleme Grubu, tehlikeli madde etiketi ile diğer yardımcı güvenlik işaretlerinin yer alması gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Tehlikeli maddeler (dangerous goods) taşımada kullanılacak kara yolu, demir yolu, deniz yolu ve hava yolu taşımacılığına ilişkin bu tür yüklerin taşınmasını düzenleyen uluslararası bütün yasal düzenlemelerde kaç sınıfa ayrılmıştır?

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 32

Paketleme grupları yaklaşımına göre kaç farklı paketleme grubu oluşturulabilir?

Açıklama:

Bir diğer risk ve tehlike tanımlama yaklaşımı, tehlikeli maddeler için tanımlanmış olan paketleme grupları yaklaşımıdır. Buna göre, belirli bir sınıf içerisinde yer alan tehlikeli maddeler yarattıkları aynı türden riskin derecesine göre farklı gruplar içerisinde tanımlanabilmektedir. Bu gruplandırma tehlikeli maddenin yaratacağı riskin ve tehlikenin gerçekleşmesi hâlinde ortaya çıkabilecek sonuçlara odaklanmaktadır. Dolayısıyla bu sonuçların boyutları çerçevesinde gruplar meydana gelmektedir. Paketleme grupları aşağıdaki şekilde tanımlanmaktadır.
• Paketleme Grubu I
• Paketleme Grubu II
• Paketleme Grubu III

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde sınıflarından biridir?

Organik peroksitler

Organik fosfatlar

Organik Azotlar

Organik sülfatlar

Organik maddeler

Açıklama:

Tehlikeli maddeler yaratacakları riskler ve tehlikeler dikkate alınarak dokuz sınıf içerisinde tanımlanmıştır. Bu sınıar aşağıdaki gibi listelenebilmektedir.
• Sınıf 1 Patlayıcı maddeler ve nesneler
• Sınıf 2 Gazlar: Sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış veya basınç altında çözünmüş
• Sınıf 3 Yanıcı sıvılar
• Sınıf 4.1 Yanıcı katılar, kendi kendine tepkimeye giren maddeler, hassasiyeti az patlayıcılar
• Sınıf 4.2 Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler
• Sınıf 4.3 Su ile temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkartan maddeler
• Sınıf 5.1 Yakıcı maddeler
• Sınıf 5.2 Organik peroksitler
• Sınıf 6.1 Zehirleyici maddeler
• Sınıf 6.2 Bulaşıcı maddeler
• Sınıf 7 Radyoaktif malzeme
• Sınıf 8 Aşındırıcı maddeler
• Sınıf 9 Çeşitli tehlikeli maddeler ve nesneler

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdaki tehlike madde sınıflarından en tehlikelisi aşağıdakilerden hangisidir?

1.1

1.6

1.3

1.4

1.5

Açıklama:

Patlayıcı madde sınıfı içerisinde yer alan tehlikeli materyallerin sahip oldukları riskler
ve yaratacakları tehlikeler çerçevesinde altı alt tehlike grubu tanımlanmıştır. Bu gruplar
sınıf numarasının noktadan sonra yanına yazılacak bir başka numara ile tanımlanmaktadır.
Dolayısıyla alt grupların tanımlanması; Grup 1.1’den başlayarak Grup 1.6’ya kadar
söz konusu olmaktadır. Gruplamada en önemli nokta, alt grup numarası arttıkça riskin de
azalmasıdır. Bu çerçevede alt gruplar aşağıdaki gibi tanımlanabilmektedir.
• 1.1 Kütle hâlinde patlayan maddeler
• 1.2 Kütle hâlinde patlamayan ama parça tesirli maddeler
• 1.3 Kütle hâlinde patlamayan ama hava basıncı ve parça tesiri nedeniyle düşük
tehlike içeren, yangın tehlikesi bulunan maddeler
• 1.4 Özel bir tehlike teşkil etmeyen ve patlama riski düşük olan maddeler
• 1.5 Kütle hâlinde patlayan, düşük tehlikeli maddeler
• 1.6 Kütle hâlinde patlamayan, riski çok az olan maddeler
Bu sınıflamaya göre 1.1 en tehlikeli sınıftır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi zehirleyici yanıcı gaz ambalajı üzerinde yazması gereken koddur?

Açıklama:

A Nefes kesici
TC Zehirleyici, aşındırıcı
O Yakıcı
TO Zehirleyici, yakıcı
F Yanıcı TFC Zehirleyici, yanıcı, korozif
T Zehirli TOC Zehirleyici, yakıcı, korozif
TF Zehirleyici, yanıcı

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi zehirleyici-aşındırıcı gazların etiketinde olmalıdır?

Açıklama:

A Nefes kesici
TC Zehirleyici, aşındırıcı
O Yakıcı
TO Zehirleyici, yakıcı
F Yanıcı TFC Zehirleyici, yanıcı, korozif
T Zehirli TOC Zehirleyici, yakıcı, korozif
TF Zehirleyici, yanıcı

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi klinik atıkların tehlike kodudur?

Açıklama:

I1 İnsanlara bulaşıcı etkisi olan maddeler
I2 Sadece hayvanlara bulaşıcı etkisi olan maddeler
I3 Klinik atıklar
I4 Diagnostik numuneler

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde paketi üzerine yazılacak bilgilerden değildir?

UN numarası

Fiyat

Maddenin ismi

Tehlike sınıfı

Paketleme grubu

Açıklama:

Fiyat tehlikeli madde paketi üzerine yazılacak bilgilerden değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi bulaşıcı maddelerin taşındığı kapların unsurlarından değildir?

Kapak anahtarı

İkinci muhafaza

Mukavva

Şişe muhafazası

Tehlikeli madde etiketi

Açıklama:

Mukavva bulaşıcı maddelerin taşındığı kapların unsurlarından değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi üzerinde "UN 1648 ASETONITRILE 6.1 I" yazan bir tehlikeli madde paketininpaketleme grubu ile ilgili bilgi içerir?

6.1

ASETONITRILE

1648

Açıklama:

I--> paketleme grubunu göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Maddenin özellikleri
Maddenin tehlikesi
Paketli ya da dökme taşınma formu

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tehlikeli maddelerin karayolu ile taşınmasında kullanılacak aracı belirlemede en başta bakılacak parametrelerdir?

Yalnız III

I, II

II, III

Yalnız II

I, II, III

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin kara yolu ile taşınmasında taşınan maddenin özelliklerine göre farklı türde araçlar kullanılabilmektedir. Bu konuya ilişkin en temel ayrım; taşınan tehlikeli maddenin özellikleri, tehlikeleri ile paketli ya da dökme şeklinde taşınma formları olmaktadır. En başta taşınacak tehlikeli maddenin dökme ya da paketli olarak taşınması, kullanılacak aracın da buna göre belirlenmesini sağlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi kara yolunda tehlikeli maddeleri dökme olarak taşıyan araçlardan biridir?

Brandalı araçlar

Kapalı kasa araçlar

Frigorifik araçlar

Tanker

Tenteli araçlar

Açıklama:

Paketli yükler büyük oranda konvansiyonel araçlar ile taşınırken, dökme yükler tanker ve silobas tipi araçlar ile taşınabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi frigorifik araçlar ile taşınan maddelerden biri değildir?

Kendi kendine yanabilen katı maddeler

Aşındırıcı maddeler

Sınıf 3 yanıcı sıvı maddeler

Isıl ortamda reaksiyon başlatabilen maddeler

Parlama derecesi düşük olan maddeler

Açıklama:

Parlama derecesi düşük olan ve sınıf 3 yanıcı sıvı maddeler içerisinde tanımlanmış tehlikeli maddeler, kendi kendine yanabilen katı maddeler, ısıl ortamda reaksiyon başlatabilen maddeler bu tür araçlarla taşınmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

FL tanker olarak adlandırılan ve 61 °C’nin altında parlama dercesine sahip olan maddeleri taşıyan tanker aşağıdakilerden hangisidir?

Organik peroksit tankeri

Kimyasal madde tankeri

Yanıcı sıvı tankeri

Basınçlı gaz tankeri

Dökme katı madde tankeri

Açıklama:

FL tanker olarak adlandırılan ve 61 °C’nin altında parlama dercesine sahip olan maddeleri taşıyan tanker yanıcı sıvı tankerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Maddenin üzeri en az 12 cm su tabakası ile kaplanarak taşınır.

Araçta siren sistemi bulunmalıdır.

Basıncı araç içinden atmak için en az 2 adet emniyet walfi bulunmaktadır.

Yukarıda verilen özelliklerden hangisi ya da hangileri Organik peroksit tankerleri için doğrudur?

Yalnız II

I, II

I ve III

I, II, III

yalnız III

Açıklama:

Organik peroksit tankerlerinde; organik peroksitlerin hava ile temasını kesebilmek üzere bu maddenin üzeri en az 12 cm su tabakası ile kaplanarak taşınmaktadır. Organik peroksitler ısının artması ile birlikte yüksek basınç meydana getirebilmektedirler. Basıncın araç içerisinde artmasını engellemek üzere organik peroksit tankerlerinde en az iki adet emniyet valfi yer almakta, bu valfler içeride oluşan basıncın dışarı atılmasını sağlamaktadır. Araçta siren sistemi bulunmasına ilişkin bir bilgi bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Tanker gemiler içerisinde ölçüleri ve özellikleri ile Süveyş Kanalı’ından transit geçebilen gemi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ultra büyük ham taşıyıcılar

Çok büyük ham taşıyıcılar

Suezmax

Aframax

OBO

Açıklama:

Suezmax, ham petrol tankerleri grubunda yer alan bir diğer gemi türü 120.000 ila 200.000 arası taşıma kapasitesine sahip olan Suezmax tipi tanker gemilerdir. Bu tür tankerler ölçüleri ve özellikleri çerçevesinde Süveyş Kanalı’ndan transit olarak geçiş yapabilme imkânına sahip olan gemilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Demir yolu kullanılarak taşınan sınıf 4 ya da sınıf 5 içerisnde yer alan tehlikeli maddeler hangi tip vagon ile taşınmalıdır?

G tipi ahşap vagon

Gbs-1510 tipi vagon

Gbs-3501 tipi vagon

Ga tipi vagon

H tipi vagon

Açıklama:

Tehlikeli maddeler paketli olarak taşınıyorlarsa genellikle kapalı vagonlarda özellikle Hbs tipi vagonlar ile taşınabilmektedir. Buna karşılık tehlikeli maddeler Sınıf 5 ya da Sınıf 4 içerisinde tanımlanmış ve metaller ile reaksiyona girebilecek nitelikte bir tehlikeli madde ise Hbs tipi vagon yerine G tipi ahşap vagonlar tercih edilebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi dökme yüklerin taşınmasında kullanılan vagonlardan biri değildir?

Ürün vagonları

Gaz vagonları

Katı tehlikeli madde vagonaları

Hbs tipi vagonlar

Kimyasal madde vagonları

Açıklama:

Hbs paketli yüklerin taşınmasında kullanılan vagonlarından biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Kargo gemileri
Silobas Tanker
Katı tehlikeli madde vagonları
Hava yolu konteyneri

Yukarıdaki araçlardan hangisi ya da hangileri sadece paketli olarak tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılır?

Yalnız III

I, II, IV

II, III, IV

III, IV

I, IV

Açıklama:

Kargo gemileri ve hava yolunda taşımacılığında sadece ambalajlı ve paketli yükler taşınmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi dökme olarak tehlikeli madde taşınmasını sağlayan araçlardan biridir?

Fridorifik araçlar

Silobas tanker

Konteyner gemiler

Hava yolu konteyner

Hbs tipi vagonlar

Açıklama:

Kimyasal maddelerin taşındıkları tanker tiplerinden bir diğeri de silobas tankerler olarak tanımlanabilmektedir. Silobas tankerler; yapısal olarak standart tankerlerden bir takım farklılıklara sahiptir. Bu tür araçların gövdeleri öne ve arka kısımlarından başlayarak orta kısımlarına doğru eğimli bir özelliğe sahiptir. Bu tür araçlarda katı forma sahip toz ya da granül şeklinde tehlikeli kimyasal maddeler de taşınabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli dökme yüklerin taşınmasında kullanılan vagonlardan biridir?

Ham petrol vagonları

Kapalı yük vagonları

Habis tip vagonlar

G tipi ahşap vagonlar

X tipi vagonlar

Açıklama:

Tehlikeli dökme yüklerin taşınmasında kullanılan vagonlar:

Ham Petrol Vagonları
Ürün Vagonları
Kimyasal Madde Vagonları
Gaz Vagonları
Katı Tehlikeli Madde Vagonları

Doğru Cevap: A

Soru 12

OBO Gemileri

Isı Kontrollü (Frigorifik) Araçlar

Organik Peroksit Tankerleri

Kimyasal Madde Vagonları

Kimyasal Madde Tanker Gemileri

Yukarıda verilen tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan araçlardan sınıflarına göre ikişerli grup oluşturulursa, kaç numaralı araç bu grup dışında kalır?

III

Açıklama:

Kara Yolunda Kullanılan Araçlar: Brandalı Araçlar, Isı Kontrollü (Frigorifik) Araçlar, Tanker Araçlar (Yanıcı Sıvı Tankerleri, Organik Peroksit Tankerleri, Kimyasal Madde Tankerleri, Gaz Tankerleri, Dökme Katı Madde Tankerleri)
Deniz Yolunda Kullanılan Araçlar: Ham Petrol Tanker Gemileri (Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC), Çok Büyük Ham Taşıyıcılar (VLCC), Suezmax Tankerler, Aframax Tankerler), Kimyasal Madde Tanker Gemileri, Gaz Tanker Gemileri, OBO Gemileri
Kimyasal Madde Vagonları ise demir yolunda kullanılan araçlara örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hava yolu ile tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan araçlara örnek gösterilebilir?

S-400 hava savunma sistemi

F-35 savaş uçağı

ATAK helikopteri

Su-57 savaş uçağı

Antonov ve McDonnell Douglas tipi uçaklar

Açıklama:

Hava yolu taşımacılığında kullanılan hava yolu araçları genellikle kargo uçaklarıdır. Bunlar: Antonov, McDonnell Douglas, Ilyushın Il ve Boeing tipi uçaklardır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Çok türlü taşımacılıkta en yoğun kullanılan taşıma unsurları nelerdir?

Kargo uçakları

Konteynerler

F tipi yüksek kenarlı yük vagonları

OBO gemileri

Suezmax tankerler

Açıklama:

İntermodal ve kombine taşımacılık gibi çok türlü taşımacılık operasyonlarında kullanılan taşıma araçları ve ekipmanlar farklılaşabilmektedir. En yoğun olarak kullanılan taşıma unsurları konteynerlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

LPG ve LNG taşıyan gaz tankerleri hangi tehlike madde taşıma türü kapsamında değerlendirilir?

Karayolu taşımacılığı

Demiryolu taşımacılığı

Havayolu taşımacılığı

Karışık taşımacılık

Denizyolu taşımacılığı

Açıklama:

Gaz tanker gemileri ise gaz formunda tehlikeli maddelerin taşınmasından kullanılan gemilerdir. Özellikle LPG ve LNG gibi tehlikeli maddeler bu türde tankerler ile taşınmaktadır. Bu tür tankerler ile taşınan LPG ve LNG gibi gazlar çok yüksek basınçlar altında sıvılaştırılarak deniz yoluyla taşınmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında tercih edilen taşıma türlerinden biri değildir?

Karayolu taşımacılığı

Denizyolu taşımacılığı

Az türlü taşımacılık

Havayolu taşımacılığı

Çok türlü taşımacılık

Açıklama:

Karayolu, denizyolu, demiryolu, havayolu ve çok türlü taşımacılık türleri tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan taşıma türleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Tehlikeli madde üretimi ve ihracatı yapan bir firma, paketli ürünlerini en hızlı şekilde ulaşacağı yere aşağıdaki hangi taşıma yöntemini ile yapmalı?

Demiryolu taşımacılığı

Karayolu taşımacılığı

Denizyolu taşımacılığı

Havayolu taşımacılığı

Çok türlü taşımacılık

Açıklama:

Tehlikeli madde üretimi ve ihracatı yapan bir firma, ürünlerini en hızlı şekilde havayolu taşımacılığı ile göndermelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Karayolu ile yapılacak tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Koruyucu ambalajları ile dışsal etkenlerden etkilenmeyen ürünler açık araçlarda taşınabilir

Paketli yükler büyük oranda dökme yükler tanker ve silobas tipi araçlar ile taşınır

Dökme yükler büyük oranda konvansiyonel araçlar ile taşınır

Dışsal etkenlerden etkilenebilen tehlikeli materyaller genellikle açık araçlarda taşınır

Sıvı ve gaz ve formlarda tehlikeli maddeler brandasız araçlarla taşınır

Açıklama:

Paketli ve ambalajlı tehlikeli yüklerin taşınmasında kullanılan kara yolu araçları tehlikeli maddenin ambalajlarının dış etkenlerden etkilenme düzeyine göre değişebilmektedir. Paketli yükler büyük oranda konvansiyonel araçlar ile taşınırken, dökme yükler tanker ve silobas tipi araçlar ile taşınabilmektedir. Hava ve iklim koşulları gibi dışsal etkenlerden etkilenebilen tehlikeli materyaller genellikle kapalı tip araçlarla taşınırken, koruyucu ambalajları ile bu etkenlerden etkilenmeyen ürünler açık araçlarda taşınabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Tehlikeli madde üretimi yapan bir firma, kargo/nakliye şirketini arayıp “tercihimiz brandalı araçlar” diyorsa, bu firma aşağıdaki hangi taşıma türüyle ürünlerini müşterisine göndermek istemektedir?

Denizyolu

Karayolu

Demiryolu

Havayolu

Çok türlü taşımacılık

Açıklama:

Genel olarak kara yolu araçlarında; kapalı ya da diğer ismiyle brandalı araçlar, frigorifik (ısı kontrolü) araçlar ile açık kara yolu araçları ile paketli ve ambalajlı yüklerin taşınması söz konusu olurken sıvı, gaz ve katı formlarda tehlikeli maddeler dökme olarak tanker ve silobas adı verilen tipte araçlar ile taşınmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Tehlikeli maddelerin taşınmasında firma yetkilisinin birincil öncelik kararı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Düşük maliyet

Taşıma süresi

Taşıma araç ve türünün seçimi

Tanıdık operatör

Kişisel tercihler

Açıklama:

Taşıma araçlarının seçimi taşıma türlerinin tercihi ile birlikte operatörler için en önemli problemlerin başında gelmektedir. Operatörler zaman zaman maliyet ve risk kavramları arasında karar vermekte zorlanabilmektedir. Bu perspektifte alternatifler arasında en düşük risk yaratan taşıma araç ve türünün tercihi birinci öncelik olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Sıvı, gaz ve katı formlardaki tehlikeli maddeler dökme olarak aşağıdaki hangi tip araçlar ile taşınmaktadır?

Silobas

Aframax

Suezmax

Frigorifik

Brandalı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 22

Sıvı halde dökme tehlikeli yüklerin taşınmasında temel olarak tercih edilen araç türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tenteli araçlar

Frigorifik Araçlar

Tanker araçları

Konvansiyonel araçlar

Kapalı tip araçlar

Açıklama:

Tanker araçlar sıvı, gaz ve küçük (granül) parçalı katı yüklerin taşınmasında kullanılan kara yolu taşıma araçlarıdır. Sıvı hâlde yanıcı, parlayıcı, oksitleyici vb. türde tehlikeli maddeler tankerler ile taşınmaktadır. Özellikle petrol türevleri, benzin, tiner, mazot vb. türde yanıcı sıvıların taşınmasında onlar için üretilmiş tankerler kullanılmaktadır. Tankerler sadece dökme yüklerin taşınmasında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

I. Bavul tankerler
II. Silindir tankerler
III. Sabit tankerler
IV. Organik peroksit tankerleri
V. Elips tankerler
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri fiziksel görünüş ve tasarımlarına göre kategorize edilen tankerlerdendir?

Yalnız III

I, IV

II, V

II, III

I, II, V

Açıklama:

Fiziksel görünüş ve tasarımlarına göre tankerler aşağıdaki gibi kategorize edilebilmektedir.
• Silindir Tankerler
• Elips Tankerler
• Bavul Tankerler

Doğru Cevap: E

Soru 24

Uluslararası standartlar çerçevesinde “OX” tipi tankerler olarak tanımlanan tankerler aşağıdakilerden hangisidir?

Dökme katı madde tankerleri

Basınçlı gaz tankerleri

Yanıcı sıvı tankerleri

Kimyasal madde tankerleri

Organik peroksit tankerler

Açıklama:

Basıncın araç içerisinde artmasını engellemek üzere organik peroksit tankerlerinde en az iki adet emniyet valfi yer almakta, bu valfler içeride oluşan basıncın dışarı atılmasını sağlamaktadır. Bu türde tankerler uluslararası standartlar çerçevesinde “OX” tipi tankerler olarak tanımlanmakta ve bu kod ile tescil edilmekte ve kullanılmaktadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 25

120.000 ton ila 200.000 ton arası taşıma kapasitesine sahip olan petrol tanker gemisi aşağıdakilerden hangisidir?

Çok Büyük Ham Taşıyıcılar

Aframax Tankerler

Suezmax Tankerler

Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar

OBO Gemileri

Açıklama:

Suezmax Tanker Gemiler
Ham petrol tankerleri grubunda yer alan bir diğer gemi türü 120.000 ila 200.000 arası ton taşıma kapasitesine sahip olan Suezmax tipi tanker gemilerdir. Bu tür tankerler ölçüleri ve özellikleri çerçevesinde Süveyş Kanalı’ndan transit olarak geçiş yapabilme imkânına sahip olan gemilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi gaz tankerlerinde yük taşıma ile ilgili doğru bir ifade değildir?

Gaz tanker gemileri ise gaz formunda tehlikeli maddelerin taşınmasından kullanılan gemilerdir

Gaz tankerlerinde taşınan gazlar yüksek basınç altında ve ısıtılarak taşınmaktadır

Özellikle LPG ve LNG gibi tehlikeli maddeler bu türde tankerler ile taşınmaktadır

LPG ve LNG taşıyan gaz tankerlerinin yükleme bölümleri çoğunlukla gemiden ayrı bir niteliğe sahiptir

Yükleme yapılan bölümler geminin dış gövdesinden bağımsız bir biçimde gemide yer almaktadırlar

Açıklama:

Gaz tanker gemileri gaz formunda tehlikeli maddelerin taşınmasından kullanılan gemilerdir. Özellikle LPG ve LNG gibi tehlikeli maddeler bu türde tankerler ile taşınmaktadır. Bu tür tankerler ile taşınan LPG ve LNG gibi gazlar çok yüksek basınçlar altında sıvılaştırılarak taşınmaktadır. Buna karşılık söz konusu gazlar normal sıcaklık ortamında çok hızlı biçimde eksi formuna dönüşme eğilimi taşımaktadır. Bu nedenle gaz tankerlerinde taşınan gazlar yüksek basınç altında ve soğutularak taşınmaktadır. Sıkıştırılmış nitelikte gazlar taşıma sırasında yüksek düzeyde risk ve tehlikelere sahip olan maddeler olduğu için son derece hassas ve kontrol altında taşınmaları gerekmektedir. Aynı zamanda kullanılan gaz tankerlerinin uluslararası standartlarda yüksek güvenlik ve emniyet donanım ve sistemlerine sahip olması gerekmektedir. LPG ve LNG taşıyan gaz tankerlerinin yükleme bölümleri çoğunlukla gemiden ayrı bir niteliğe sahiptir. Yükleme yapılan bölümler geminin dış gövdesinden bağımsız bir biçimde gemide yer almaktadırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddelerin taşındığı kapalı yük vagon tiplerinden biri değildir?

Habis

Gbs 3501

OBO

Açıklama:

Kapalı yük vagonları G, Gbs-1510, Gbs 3501, Ga, H ve Habis olarak adlandırılan tiplerde altı değişik türde üretilmekte ve kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Hava yolu taşımacılığında kullanılan araçlardan biri olan McDonnell Douglas tipi uçaklar ortalama kaç ton taşıma kapasitesine sahiptir?

13 ton

23 ton

43 ton

73 ton

93 ton

Açıklama:

McDonnell Douglas tipi uçaklar hava yolu taşımacılığında kullanılan araçlardan biridir. Kargo taşımacılığında Boeing ile birlikte en çok kullanılan uçak tipidir. Ortalama olarak 93 ton taşıma kapasitesine sahiptir. Genel olarak küçük ebatlı ve paletli yüklerin taşınması için kullanılırken diğer uçaklardan farklı olarak yüklemeler burun kısmından değil, yan kapılardan yapılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Tehlikeli madde taşınmasında kullanılan deniz yolu araçları aşağıdakilerden hangisidir?

Aframax tankerler

Brandalı araçlar

Fligrofik araçlar

Peroksit tankerleri

Gaz konteynerleri

Açıklama:

Ham petrol tankerleri işlenmemiş nitelikte olan petrolleri taşımak için tasarımlanmış tanker tipi gemilerdir. Ham petrol tankerleri Uluslararası Deniz yolu ile Tehlikeli Maddelerin Taşınmasına ilişkin Kodlar (IMDG) ile Denizlerde Can Güvenliğinin Sağlanması Sözleşmesi (SOLAS) çerçevesinde belirlenmiş özellik ve standartlarda olmaları gerekmektedir. Petrol taşıyan bu türde tankerler taşıma kapasiteleri açısından aşağıdaki gibi gruplandırılabilmektedir.
• Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC)
• Çok Büyük Ham Taşıyıcılar (VLCC)
• Suezmax Tankerler
• Aframax Tankerler

Doğru Cevap: A

Soru 30

I- Silindir Tankerler
II- Elips Tankerler
III- Bavul Tankerler
Yukarıda verilen tanker isimlerinden hangisi/hangileri sıvı yanıcı maddelerin taşındığı fiziksel görünüş ve tasarımlarına göre sınıflanan tanker kategorilerinin içinde yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sıvı yanıcı maddelerin taşındığı tankerler, tankerlerin lojistik gereksinimlere cevap vermek üzere fiziksel açıdan
farklı tasarımlara sahip olmalarına da yol açabilmektedir. Fiziksel görünüş ve tasarımlarına göre tankerler:
• Silindir Tankerler
• Elips Tankerler
• Bavul Tankerler

Doğru Cevap: E

Soru 31

Tehlikeli sıvı madde taşınmasında silindirik tankerlerin kullanımı aşağıdakilerden hangisini sağlamaktadır?

Isı kontrolü

Gerekli reaksiyonların oluşumu

Devrilme riski düşük

Sıvının homojen dağılım

Düşük sürtünme katsayısı

Açıklama:

Silindir tankerler arka kısmından kesit alındığında, silindir şekline sahip olan tankerlerdir. Bu tür tankerler geometrik biçiminin yarattığı avantaj ile taşınan tehlikeli sıvı maddenin araç üzerinde homojen dağılmasına olanak verebilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Kimyasal madde tankerlerinin dayanması gereken basınç büyüklüğü kaç bar basıncıdır?

1bar basınca dayanmalı

1,25bar basınca dayanmalı

1,5bar basınca dayanmalı

1,75bar basınca dayanmalı

2bar basınca dayanmalı

Açıklama:

Kimyasal madde tankerleri sadece paslanmaz çelikten imal edilmekte olup en az 1,75 bar basınca dayanıklı olmalıdır. Tankerin dış yüzeyi içerisinde kimyasal maddenin taşındığını gösterebilir nitelikte olması, aynı zamanda araçta uygun bir topraklama sisteminin bulunması gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Uluslararası Standartlar Örgütü tarafından belirlenen standartlar çerçevesinde üretilen 20' standart konteynerlerinin uzunluğu aşağıdakilerden hangisidir?

5.7 metre

5.9 metre

6.1 metre

6.3 metre

6.5 metre

Açıklama:

20’ konteynerler 5,9 metre uzunluk, 2.35 metre genişlik, 2,39 yükseklik ölçülerine sahiptir. 20’ konteynerler içerisine maksimum 21.800 kg yükleme yapılabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

McDonnell Douglas tipi uçakların hava yolu taşımacılığında kullanımında ortalama taşıma kapasitesi aşağıdakilerden hangisidir?

63 ton

73 ton

83 ton

93 ton

103 ton

Açıklama:

McDonnell Douglas tipi uçaklar hava yolu taşımacılığında kullanılan araçlardan bir diğeridir. Kargo taşımacılığında Boeing ile birlikte en çok kullanılan uçak tipidir. Ortalama
olarak 93 ton taşıma kapasitesine sahiptir. Genel olarak küçük ebatlı ve paletli yüklerin taşınması için kullanılırken diğer uçaklardan farklı olarak yüklemeler burun kısmından
değil, yan kapılardan yapılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Tehlikeli maddelerin taşındığı tanker gemilerden biri olan Oil Bulk Ore (OBO) gemilerinde sıvı kimyasal yük taşıması yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Koliler halinde

Paketler halinde

Dökme halinde

Külçe halinde

Konteynerler içinde

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin dökme olarak taşındığı tanker gemilerden bir diğeri de OBO gemileridir.
OBO ifadesi Oil Bulk Ore (dökme petrol / cevher) kısaltması şeklinde kullanılmaktadır.
Bu tür gemilerde sıvı tehlikeli maddeler taşınabileceği gibi katı formda ve fiziksel açıdan granül ya da toz şeklinde tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. OBO gemileri bu
özellikleri çerçevesinde kuru yük gemilerine de benzemektedir. Bu tür gemilerde tehlikeli
maddelerin yanı sıra diğer türde yükler ve kargolar da taşınabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Sıvı, gaz ve katı formlardaki tehlikeli maddeler dökme olarak aşağıdaki hangi tip araçlarda taşınmalıdır?

Brandalı araçlar

Frigorifik araçlar

Silobas araçları

Kapalı kasa araçlar

Tenteli araçlar

Açıklama:

Sıvı, gaz ve katı formlarda tehlikeli maddeler dökme olarak tanker ve silobas adı verilen araçlar ile taşınmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Genel olarak kara yolu araçlarında; kapalı ya da
diğer ismiyle brandalı araçlar, frigorifik (ısı kontrolü) araçlar ile açık kara yolu araçları ile paketli ve ambalajlı yüklerin taşınması söz konusu olurken sıvı, gaz ve katı formlarda tehlikeli maddeler dökme olarak tanker ve silobas adı verilen tipte araçlar ile taşınmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 37

Frigorifik araçların, tehlikeli maddelerin taşınmasında tercih edilmesinin en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sıvı, gaz ve granül parçalı yükleri taşıması

Yanıcı sıvı tankeri olması

Organik peroksit tanker olması

Ultra büyük ham taşıyıcı olması

Isı kontrollü olması

Açıklama:

Frigorifik araçlar ısı kontrollü araçlardır. Doğru yanıt E'dir.
Tehlikeli maddelerin kontrol altında tutulabilmesi için ortam sıcaklığının da kontrol altına alınması gerekmektedir. Bunu sağlayabilmek için bu türde tehlikeli maddeler ısı kontrollü (frigorifik) araçlarla taşınabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdaki araçlardan hangisi kara yolunda taşımada kullanılan tankerlerin, taşıdıkları ürün grupları sınıflandırmasının içinde değildir?

Basınçlı Gaz Tankerler

Kimyasal Madde Tankerleri

Yanıcı Sıvı Tankerleri

Suezmax Tankerleri

Organik Peroksit Tankerleri

Açıklama:

Suezmax tipi tankerler deniz yoluyla tehlikeli maddelerin taşınması için kullanılan ham petrol tankerleri grubunda yer alan gemilerden biridir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi ham petrol taşıyan tanker gemilerinin taşıma kapasiteleri sınıflaması içinde değildir?

Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar

Brandalı araçlar

Çok Büyük Ham Taşıyıcılar

Suezmax Tankerler

Aframax Tankerler

Açıklama:

Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC) , Çok Büyük Ham Taşıyıcılar(VLCC) , Suezmax Tankerler ve Aframax Tankerler petrol taşıyan ham petrol tanker gemilerinin taşıma kapasitesi açısından sahip olduğu gruplardır. Brandalı ya da diğer ismiyle tenteli araçlar paketli ve koli hâlinde tehlikeli maddelerin kara yolu ile
taşındıkları araçlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

I. Ürün vagonlar
II. Kimyasal madde vagonlar
III. Kapalı vagonlar
IV. Habis tipi vagonlar
Yukarıdakilerden hangileri demiryolunda dökme olarak taşınan tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan vagon sınıflandırması içinde yer alır?

I,II

I,IV

II,III

II,IV

I,II,III

Açıklama:

Ham Petrol Vagonları, Ürün Vagonları, Kimyasal Madde Vagonları, Gaz Vagonları ve Katı Tehlikeli Madde Vagonları dökme yüklerin taşınmasında kullanılan vagon gruplarıdır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Tehlikeli dökme yüklerin taşınmasında kullanılan MEGC olarak adlandırılan konteyner türü aşağıdakilerden hangisidir ?

Tank konteynerleri

Hava yolu konteynerleri

Dökme katı madde konteynerleri

Gaz konteynerleri

Isı kontrollü konteynerler

Açıklama:

MEGC Gaz konteyneridir. Doğru yanıt D'dir. MEGC olarak adlandırılan gaz konteynerleri içerisinde sınıf 2 içerisinde yer alan gazlar taşınmaktadır. MEGC gaz konteynerler en fazla 450 litre kapasiteye sahip olabilmektedir.
MEGC’ler birden fazla bölüme sahip oldukları için farklı tipte gazların taşınmasına da elverişlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Fiziksel görünüş ve tasarımları açısından tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan tankerler ele alındığında hangi tanker türünün yerden yüksekliği ve devrilme riski daha düşüktür?

Silindir tanker

Sabit tanker

Ayrılabilir tanker

Bavul tanker

Elips tanker

Açıklama:

Fiziksel görünüş ve tasarımına göre bavul tankerlerin en büyük avantajı; yerden yüksekliğinin düşük olmasıdır. Aynı zamanda daha geniş ve yassı yapısından dolayı bavul tankerlerin devrilme riski diğerlerine oranla daha düşüktür.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi kara yolunda kullanılan kimyasal madde tankerlerinin en önemli özelliklerinden biridir?

Üretildikleri materyal en fazla iki parça metal plakadan oluşur.

En az iki adet emniyet valfi bulunur.

Alttan dolum mümkündür.

Sınıf 5 içerisinde tanımlanmış maddeleri taşır.

Uluslararası standartlar çerçevesinde “OX” tipi tankerler olarak tanımlanır.

Açıklama:

Kimyasal madde tankerlerinin en önemli özelliklerinden birisi; üretildikleri materyalin en fazla iki parça metal plakadan oluşmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında kara yolunda kullanılan araçlardan biridir?

Aframax tankerler

Suezmax tankerler

Yanıcı sıvı tankerler

ULCC

VLCC

Açıklama:

Yanıcı sıvı tankerler tehlikeli madde taşımacılığında kara yolunda kullanılan araçlardan biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi intermodal ve kombine taşımacılık gibi çok türlü taşımacılık operasyonlarında kullanılan taşıma unsurlarından biridir?

Ürün Vagonlar

MEGC

Gaz Tanker

VLCC

Silindir Tanker

Açıklama:

Gaz Konteynerleri (MEGC), intermodal ve kombine taşımacılık gibi çok türlü taşımacılık süreçlerinde tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılmaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

----- hükümlerine göre, taşıma faaliyetlerinde yer alan gönderenlerin, alıcıların, dolduranların, yükleyenlerin, boşaltanların, ambalajlayanların, taşımacıların ve tehlikeli maddeleri taşıyan her türlü taşıt sürücülerinin veya operatörlerinin sorumluluk ve yükümlülükleri iyi bilinmelidir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi (ADR)

IMDG (International Maritime Organization (IMO)- Londra- IMDG-Code) konvansiyonu

Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönergesi

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik

RID (Office Central Transport Internationaux (OCTI)- Bern-RID) konvansiyonu

Açıklama:

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMKTHY) hükümlerine göre, taşıma faaliyetlerinde yer alan gönderenlerin, alıcıların, dolduranların, yükleyenlerin, boşaltanların, ambalajlayanların, taşımacıların ve tehlikeli maddeleri taşıyan her türlü taşıt sürücülerinin veya operatörlerinin sorumluluk ve yükümlülükleri iyi bilinmelidir.
Bu bağlamda doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMKTHY)
Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MSDS)
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi (ADR)
Turuncu Kitap (Orange Book-Recommendations on the Transport of Dangerous Goods - Model Regulations)
Atık Yönetimi Yönetmeliği

Yukarıda yer alan mevzuatlardan hangileri tehlikeli maddelerin taşınmasıyla ilgili hükümler ya da tavsiyeler içermektedir?

I, II ve V

I, III ve IV

II ve III

I, III ve V

IV ve V

Açıklama:

Ülkemizde 24.10.2013 tarih ve 28801 no’lu Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMKTHY)” hükümlerine göre, taşıma faaliyetlerinde yer alan gönderenlerin, alıcıların, dolduranların, yükleyenlerin, boşaltanların, ambalajlayanların, taşımacıların ve tehlikeli maddeleri taşıyan her türlü taşıt sürücülerinin veya operatörlerinin sorumluluk ve yükümlülükleri iyi bilinmelidir. Ancak bunun yanında, tehlikeli madde taşımacılığı denilince ülkemizde ilk akla gelen ve bu taşımacılığın kara yolu boyutunu oluşturan ADR (UN Economic Commission for Europe (ECE)-WP-15-Bern) dışında, deniz yolu için IMDG (International Maritime Organization (IMO)- Londra- IMDG-Code), hava yolu için DGR (International Air Transport Association- Cenevre- IATA-DGR), demir yolu için RID (Office Central Transport Internationaux (OCTI)- Bern-RID), ve iç su yolları/kanal taşımacılığı içinse ADNR (Commission Central pour la Navigation du Rhin- Strasburg- ADNR/ADN) konvansiyonları vardır.
Tehlikeli maddelerin gösterdiği davranışlar, çevreleri ile olan ilişkileri ve olağan dışı bir durumda gösterecekleri tepkiler, yıllar boyunca edinilen deneyimler ve deneylerle belirlenmiş ve bunlara karşı alınacak önlemler belirlenerek “Recommendations on the Transport of Dangerous Goods - Model Regulations” isimli bir yayında toplanmıştır. 2017yılında 20. kez revize edilmiş nüshası yayınlanan bu yayın, uzman kişilerden oluşan Birleşmiş Milletler Teknik Komitesi tarafından düzenlenmektedir. Kısa adı “Turuncu Kitap (Orange Book)” olan bu doküman, temel olarak tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması, işaretlenmesi, etiketlenmesi ve belgelenmesi hakkında tavsiyeler içermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Uzman kişilerden oluşan Birleşmiş Milletler Teknik Komitesi tarafından düzenlen -----, temel olarak tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması, işaretlenmesi, etiketlenmesi ve belgelenmesi hakkında tavsiyeler içermektedir.
Yukarıda yer alan cümlede ilgili boşluğu doğru şekilde dolduracak ifade aşağıdakilerden hangisidir?

DGR (International Air Transport Association- Cenevre- IATA-DGR)

Turuncu Kitap (Orange Book)

Commission Central pour la Navigation du Rhin- Strasburg- ADNR/ADN

Office Central Transport Internationaux (OCTI)- Bern-RID

IMDG (International Maritime Organization (IMO)- Londra- IMDG-Code)

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 4

Genel farkındalık eğitimi

Taşıyıcı eğitimi

Yüklenici eğitimi

Göreve yönelik eğitim

Emniyet eğitimi

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Turuncu Kitabı, tehlikeli madde taşımacılığına katılan bütün tarafların tehlikeli yükün niteliğinin gerektirdiği sorumluluklara göre eğitim alması gerektiğini söylemektedir. Bu eğitimler ise personelin taşınan tehlikeli malların genel koşulları hakkında bilgi sahibi olduğu Genel Farkındalık Eğitimi, personelin görevleriyle doğrudan ilintili ve tehlikeli malların taşınmasını ilgilendiren yönetmeliğin gerektirdiği sorumluluklar hakkında ayrıntılı eğitim aldıkları Göreve Yönelik Eğitim ve personelin güvenli taşıma ve acil durumlar hakkında bilinçlendirildiği Emniyet Eğitimidir. ADR ayrıca sadece eğitim almış olmanın yeterli olmadığını, eğitimin yanında belgelendirmenin de gerekli olduğunu belirtmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi taşınmak üzere olan mal ile ilgili gönderenin sorumluluğudur?

Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla yükümlüdür.

Taşıtlara yükleme yaptığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysilerle çalışmaya müsaade etmemekle yükümlüdür.

Tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymakla yükümlüdür.

Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle yükümlüdür.

Ambalajlar taşınmaya hazırlanıyorsa, ambalajları işaretleme ve etiketleme ile ilgili mevzuata ve kurallara uymakla yükümlüdür.

Açıklama:

Gönderen, taşınmak üzere sevk edilen malı ADR hükümlerine uygun bir biçimde teslim etmek zorundadır. Ayrıca gönderen;

Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla,
Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamakla,
Taşımacıya ADR Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde hazırlanmış yazılı talimatı ve taşıma için gerekli olan; taşıma evrakı, izinler, onaylar, bildiriler, sertifikalar ve diğer belgeleri vermekle,
Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamakla,
Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmekle,
Boş durumdaki temizlenmemiş ve dezenfekte edilmemiş tankerler, mobil tanklar, tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyner, tank konteynerler ve taşınabilir tanklar gibi araçlar ile büyük veya küçük konteynerlerin de uygun olarak işaretlenmiş, etiketlenmiş olmasını ve boş durumdaki temizlenmemiş tankerlerin doluları kadar sızdırmaz olmasını sağlamakla,
İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermekle,
ADR Bölüm 1.4.2.1’de yer alan diğer yükümlülükleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).

Doğru Cevap: A

Soru 6

Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlere ne ad verilir?

Hazırlama

Paketleme

Yükleme

Lojistik

Elleçleme

Açıklama:

Elleçleme, tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi taşınmak üzere olan mal ile ilgili yükleyenin sorumluluğudur?

Ambalajlar taşınmaya hazırlanıyorsa, ambalajları işaretleme ve etiketleme ile ilgili mevzuata ve kurallara uymakla yükümlüdür.

Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla yükümlüdür.

Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle yükümlüdür.

İzlenecek güzergahlar ile ilgili gerekli bilgileri vermekle yükümlüdür.

Tehlikeli maddeleri taşınması için hazırlarken, turuncu ikaz levhalarının, plakaların ya da etiketlerin tank, taşıt, tank konteyner, büyük ve küçük konteynerlerin yanı sıra tehlikeli madde ambalajlarının da üzerine kurallara uygun bir biçimde takılmasını sağlamakla yükümlüdür.

Açıklama:

Yükleyen;

Tehlikeli maddeleri, ancak ADR hükümlerine uygun şartların sağlanmış olması halinde taşıta yüklemekle,
Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle,
Hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde ambalajını hasar giderilene kadar yüklememekle,
Tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymakla,
Ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretlerin ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamakla,
Tehlikeli maddeleri konteynere yükledikten sonra konteynerin gerekli tehlike işaretleri ile işaretlenmesini ve etiketlendirilmesini sağlamakla,
Ambalajları yüklerken, araç içinde var olan diğer yükleri de göz önüne alarak, birlikte yükleme yasaklarına ve ayrıca besin ve gıda maddelerinin ya da hayvan yemlerinin ayrı tutulması kurallarına uymakla,
Taşınan tehlikeli madde, maddenin UN Numarası, taşımada kullanılan resmi adı ve eğer mümkünse ambalajlama grubu ile ilgili olarak sürücüyü bilgilendirmekle,
ADR Bölüm 3.4’e göre sınırlı miktarda ambalajlanan tehlikeli maddelere ilişkin muafiyetler kapsamında taşıma yapılıyorsa, ambalajların üzerine sınırlı miktar etiketi ve UN numarasını bulundurmakla,
Tehlikeli maddeleri yükleyecek personelin bu konuda eğitim almış olmasını sağlamak ve gerektiğinde bu eğitim belgelerini ibraz etmekle,
Taşıtlara yükleme yaptığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysilerle çalışmaya müsaade etmemekle,
Araçlara yüklenecek tehlikeli maddelerin ADR Bölüm 7.5.7’de belirtilen yükleme emniyet kurallarına göre yapılmasını sağlamakla ve
ADR Bölüm 1.4.3.1’de yer alan hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).

Yükleyen;

Tehlikeli maddeleri, ancak ADR hükümlerine uygun şartların sağlanmış olması halinde taşıta yüklemekle,
Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle,
Hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde ambalajını hasar giderilene kadar yüklememekle,
Tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymakla,
Ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretlerin ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamakla,
Tehlikeli maddeleri konteynere yükledikten sonra konteynerin gerekli tehlike işaretleri ile işaretlenmesini ve etiketlendirilmesini sağlamakla,
Ambalajları yüklerken, araç içinde var olan diğer yükleri de göz önüne alarak, birlikte yükleme yasaklarına ve ayrıca besin ve gıda maddelerinin ya da hayvan yemlerinin ayrı tutulması kurallarına uymakla,
Taşınan tehlikeli madde, maddenin UN Numarası, taşımada kullanılan resmi adı ve eğer mümkünse ambalajlama grubu ile ilgili olarak sürücüyü bilgilendirmekle,
ADR Bölüm 3.4’e göre sınırlı miktarda ambalajlanan tehlikeli maddelere ilişkin muafiyetler kapsamında taşıma yapılıyorsa, ambalajların üzerine sınırlı miktar etiketi ve UN numarasını bulundurmakla,
Tehlikeli maddeleri yükleyecek personelin bu konuda eğitim almış olmasını sağlamak ve gerektiğinde bu eğitim belgelerini ibraz etmekle,
Taşıtlara yükleme yaptığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysilerle çalışmaya müsaade etmemekle,
Araçlara yüklenecek tehlikeli maddelerin ADR Bölüm 7.5.7’de belirtilen yükleme emniyet kurallarına göre yapılmasını sağlamakla ve
ADR Bölüm 1.4.3.1’de yer alan hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi taşınmak üzere olan mal ile ilgili taşıyıcının sorumluluğudur?

Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla yükümlüdür.

Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle yükümlüdür.

Tanker, mobil tank, tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyneri, hareketli tank ve tank konteynerlerin test, muayene ve kontrol sürelerinin dolup dolmadığını kontrol etmekle yükümlüdür.

İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermekle yükümlüdür.

Açıklama:

Taşımacı;

Taşınacak olan tehlikeli maddelerin taşınma aşamasında bu Yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu kontrol etmekle,
Taşıma için gerekli olan tüm belgelerin taşıtta eksiksiz ve doğru olarak bulunmasını sağlamakla,
Taşıtlarda, mobil tanklarda ve yüklerde görsel olarak belirgin sızıntı, çatlak ya da eksik ekipman olup olmadığını kontrol etmekle,
Tanker, mobil tank, tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyneri, hareketli tank ve tank konteynerlerin test, muayene ve kontrol sürelerinin dolup dolmadığını kontrol etmekle,
Taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamakla,
Tehlike etiketlerinin ve işaretlerinin taşıtların üstüne takılmasını sağlamakla,
Araç sürücüsü için yazılı talimatlarda belirtilmiş olan teçhizatların araçta bulunmasını sağlamakla,
Taşıma belgeleri ve beraberinde bulunması gereken belgeleri incelemek ve taşıt, konteyner ve yükün bunlara uygun olmasını sağlamakla,
Tankerlerin ADR’de tanımlanmış olan amaçların dışında kullanılmasını önlemekle,
Sürücüye yazılı talimatları vererek okumasını ve anlamasını ve gerektiği şekilde uygulayabilmesini sağlamakla,
Taşınan madde ile ilgili varsa miktar sınırlamalarına uymakla,
Taşınan tehlikeli maddenin özelliğine uygun ve geçerli Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5)/ADR Şoför Eğitim Sertifikasına sahip sürücüleri istihdam etmekle,
Yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak, ADR hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Bakanlığa vermekle,
Bu Yönetmelikte belirtilen şartlardan herhangi birinin ihlal edilmiş olduğunu tespit ederse, söz konusu ihlal giderilinceye kadar taşımayı başlatmamakla,
Taşıma sırasında, taşımanın güvenliğini tehlikeye sokacak bir ihlal oluşursa, trafik güvenliği, gönderilen maddenin güvenliği ve kamu güvenliği bakımından, taşımayı söz konusu ihlal ortadan kaldırılıncaya kadar, derhâl durdurmakla, taşımayı ancak gerekli şartlar yerine getirildiği takdirde devam ettirmekle,
Yüke uygun olan tank veya konteynerlerin kullanılmasını sağlamakla,
Taşıtlara yükleme ve boşaltma yapıldığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemekle,
ADR Bölüm 1.4.2.2’de yer alan hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).

Taşımacı;

Taşınacak olan tehlikeli maddelerin taşınma aşamasında bu Yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu kontrol etmekle,
Taşıma için gerekli olan tüm belgelerin taşıtta eksiksiz ve doğru olarak bulunmasını sağlamakla,
Taşıtlarda, mobil tanklarda ve yüklerde görsel olarak belirgin sızıntı, çatlak ya da eksik ekipman olup olmadığını kontrol etmekle,
Tanker, mobil tank, tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyneri, hareketli tank ve tank konteynerlerin test, muayene ve kontrol sürelerinin dolup dolmadığını kontrol etmekle,
Taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamakla,
Tehlike etiketlerinin ve işaretlerinin taşıtların üstüne takılmasını sağlamakla,
Araç sürücüsü için yazılı talimatlarda belirtilmiş olan teçhizatların araçta bulunmasını sağlamakla,
Taşıma belgeleri ve beraberinde bulunması gereken belgeleri incelemek ve taşıt, konteyner ve yükün bunlara uygun olmasını sağlamakla,
Tankerlerin ADR’de tanımlanmış olan amaçların dışında kullanılmasını önlemekle,
Sürücüye yazılı talimatları vererek okumasını ve anlamasını ve gerektiği şekilde uygulayabilmesini sağlamakla,
Taşınan madde ile ilgili varsa miktar sınırlamalarına uymakla,
Taşınan tehlikeli maddenin özelliğine uygun ve geçerli Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5)/ADR Şoför Eğitim Sertifikasına sahip sürücüleri istihdam etmekle,
Yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak, ADR hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Bakanlığa vermekle,
Bu Yönetmelikte belirtilen şartlardan herhangi birinin ihlal edilmiş olduğunu tespit ederse, söz konusu ihlal giderilinceye kadar taşımayı başlatmamakla,
Taşıma sırasında, taşımanın güvenliğini tehlikeye sokacak bir ihlal oluşursa, trafik güvenliği, gönderilen maddenin güvenliği ve kamu güvenliği bakımından, taşımayı söz konusu ihlal ortadan kaldırılıncaya kadar, derhâl durdurmakla, taşımayı ancak gerekli şartlar yerine getirildiği takdirde devam ettirmekle,
Yüke uygun olan tank veya konteynerlerin kullanılmasını sağlamakla,
Taşıtlara yükleme ve boşaltma yapıldığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemekle,
ADR Bölüm 1.4.2.2’de yer alan hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).

Doğru Cevap: C

Soru 9

Yükleme alanının yüklemeden önceden temizlenmesi gerekmektedir.
Tehlikeli maddeler, ancak ADR hükümlerine uygun şartların sağlanmış olması halinde taşıta yüklenmelidir.
Boş ambalajların etiketli ve işaretli olmasına dikkat edilmelidir.
Yük güvenliğini sağlamak, yükleme tonajlarına uymak zorundadır.
Taşıma esnasında tehlikeli bir durumda ambalajlar açılmalıdır.

Yukarıdakilerden hangileri sürücünün yükleme boşaltma sırasında uyması gereken kurallardır?

I, II ve V

III, IV ve V

II ve V

I, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Sürücü yükleme boşaltma sırasında aşağıda belirtilen kurallara da uygun hareket etmelidir.

Yükleme/boşaltma sırasında motor kapatılmalıdır.
Yükleme alanının yüklemeden önceden temizlenmesi gerekmektedir.
Birlikte yükleme/ayrı yükleme kuralları uygulanmalıdır.
Taşımanın herhangi bir aşamasında ambalajların açılması kesinlikle yasaktır.
Hasarlı olan hiçbir ambalajın yüklenmesi söz konusu olmamalıdır.
Tehlikeli maddenin ambalajın dışında olması halinde yüklememelidir.
Boş ambalajların etiketli ve işaretli olmasına dikkat edilmelidir.
Yükleme alanına açık ateşle girilmemelidir.
Yükleme/boşaltma yerinde sigara içilmesi yasaktır.
Yük güvenliğini sağlamak, yükleme tonajlarına uymak zorundadır.
Maksimum yükleme kapasitesi aşılmamalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Taşımacı boşaltma yerine gelmesine rağmen alıcı taşınan eşyayı gerekçesiz olarak teslim almaya gelmiyorsa, taşımacı tüm sorumluluğu aşağıdakilerden hangisine devredebilir?

Aracı

Taşımacı

Gönderen

Yükleyen

Alıcı

Açıklama:

Taşımacı boşaltma yerine gelmesine rağmen alıcı gerekçesiz olarak teslim almaya gelmiyorsa; taşımacı tutanakla meydana gelebilecek tüm sorumluluğu alıcıya devredebilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Eşyayı taşımacıya teslim eden, alıcıyı belirleyen ve taşıma evrakını imzalayan kişi TMKTHY’nde ne olarak tanımlanır?

Alıcı

Gönderen

Yükleyen

Taşıyıcı

Satıcı

Açıklama:

Eşyayı taşımacıya teslim eden, alıcıyı belirleyen ve taşıma evrakını imzalayan kişi TMKTHY’nde, “Gönderen” olarak tanımlanır ve taşınmak üzere sevk edilen malı ADR Hükümleri’ne uygun bir biçimde teslim etmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Yükleme

Ambalajlama

Elleçleme

Doldurma

Taşıma

Açıklama:

Elleçleme; tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya
tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Uluslararası ve ulusal mevzuatta yer alan meskûn mahal kavramı, il, ilçe, kasaba, köy, toplu iş yeri veya sanayi bölgeleri gibi insanların topluca yaşadıkları; yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi kamu hizmetlerinden istifade ettikleri toplu yaşam ve çalışma alanlarını ve bu alanların bitiminden kaç metreye kadar olan mesafeyi tanımlamaktadır?

500

600

700

800

900

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 14

Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az kaç metre mesafeden takip etmek zorundadır?

100

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

.............., taşımacıya hazırlanmış yazılı talimatı ve taşıma için gerekli olan yetkiler, onaylar, bildiriler, sertifikalar ve diğer belgeleri vermek zorundadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygundur?

Taşıyıcı

Alıcı

Gönderen

Dolduran

Yükleyen

Açıklama:

Gönderen, taşımacıya hazırlanmış yazılı talimatı ve taşıma için gerekli olan yetkiler, onaylar, bildiriler, sertifikalar ve diğer belgeleri vermek zorundadır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Tehlikeli madde boşaltma yerinin güvenliğinin ve emniyetinin sağlanmasından kim sorumludur?

Taşıyıcı

Yükleyici

Dolduran

Gönderen

Alıcı

Açıklama:

Boşaltma yerinin güvenliğinin ve emniyetinin sağlanmasından alıcı sorumludur.

Doğru Cevap: E

Soru 17

SRC5 - Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Belgesinin geçerliliği kaç yıldır?

Açıklama:

SRC5 - Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Belgesinin geçerlilik süresi 5 yıldır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Sürücülerin fiziksel ve ruhsal açıdan sağlıklı olduklarının takibi kime verilmiş bir yükümlülüktür?

Alıcıya

Taşımacıya

Doldurana

Göndericiye

Yükleyene

Açıklama:

Sürücülerin fiziksel ve ruhsal açıdan sağlıklı olduklarının takibi taşımacıya verilmiş bir yükümlülüktür.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Dolum esnasında birlikte yükleme kurallarına uygun hareket etmenin yanı sıra doldurulan madde için izin verilen azami doldurma oranını ve azami dolum hacim oranını (yoğunluk/kesafet) geçmemesinden, dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığı ile doldurulan tehlikeli maddelerin tankın dış yüzeyine bulaşmadığının kontrol edilmesinden kim sorumlu olmaktadır?

Dolduran

Gönderici

Alıcı

Taşıyıcı

Yükleyen

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 20

Yükleme yapılacak aracın çevresinde sigara içilmemesinden, ateşle yaklaşılmamasından ve elektriklenmeye olanak verecek malzemelerin (çakmak, yüzük, elbise vb.) yükleme sahasına girmemesinden kim sorumludur?

Gönderen

Alıcı

Yükleyici

Taşıyıcı

Dolduran

Açıklama:

Yükleyici yükleme yapılacak aracın çevresinde sigara içilmemesinden, ateşle yaklaşılmamasından ve elektriklenmeye olanak verecek malzemelerin (çakmak, yüzük, elbise vb.) yükleme sahasına girmemesinden de sorumludur.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla kaç km hızla gidebilir ?

Açıklama:

Yasal düzenlemeler tehlikeli madde taşıyan bir aracın zorunluluk haricinde meskûn
mahallerde park edemeyeceklerini ve yine zorunluluk söz konusu olmadığı hâllerde doldurma veya boşaltma yapamayacaklarını ifade etmektedir. Ek olarak tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Türkiye kaç yılında Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesine taraf olmuştur ?

2008

2007

2012

2011

2010

Açıklama:

Türkiye 2010 yılında Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa
Sözleşmesi’ne (ADR) taraf olduktan sonra, Türk taşımacılık sektörüne ulusal ve uluslararası taşımacılığın güvenli olarak yapılabilmesi açısından zorunlu olan birçok yükümlülük gelmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az kaç metre mesafeden takip etmek zorundadır ?

Açıklama:

Bunun yanı sıra, tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır

Doğru Cevap: A

Soru 24

I.Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmekle
II.Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamakla
III.İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermekle
IV.Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamakla
Yukarıdakilerden hangileri gönderenin sorumluluğuna aittir ?

I-III

I-III-IV

I-II-III-

I-II-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

a. Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca
yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla,
b. Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamakla,
c. Taşımacıya ADR Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde hazırlanmış yazılı talimatı ve
taşıma için gerekli olan; taşıma evrakı, izinler, onaylar, bildiriler, sertifikalar ve diğer belgeleri vermekle,
d. Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamakla,
e. Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmekle,
f. Boş durumdaki temizlenmemiş ve dezenfekte edilmemiş tankerler, mobil tanklar,
tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyner, tank konteynerler ve taşınabilir tanklar gibi araçlar ile büyük veya küçük konteynerlerin de uygun olarak işaretlenmiş,
etiketlenmiş olmasını ve boş durumdaki temizlenmemiş tankerlerin doluları kadar sızdırmaz olmasını sağlamakla,
g. İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermekle,
h. ADR Bölüm 1.4.2.1’de yer alan diğer yükümlülükleri yerine getirmekle
yükümlüdür

Doğru Cevap: D

Soru 25

Ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretleri ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını kim sağlar ?

Gönderen

Yükleyen

Ambalajlayan

Dolduran

Taşımacı

Açıklama:

Ayrıca ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretleri ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamak, tehlikeli maddeleri konteynere yükledikten sonra konteynerin gerekli tehlike işaretleri ile işaretlenmesini ve etiketlendirilmesini temin etmek, ambalajları yüklerken, araç içinde var olan diğer yükleri de göz önünealarak, birlikte yükleme yasalarına uyulmasını sağlamalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 26

Bir taşıtın veya aracın güvenle taşıyabileceği ve imalat standardında belirtilen en çok yük ağırlığı ve hizmetli sayısı anlamında kullanılmasına ne ad verilir ?

İstiap haddi

Doldurma

Yükleme

Boşaltma

Ambalajlama

Açıklama:

İstiap haddi (Taşıma kapasitesi);bir taşıtın veya aracın güvenle taşıyabileceği ve imalat standardında belirtilen en çok yük ağırlığı ve hizmetli sayısı anlamında kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

I.Yükleme/boşaltma yerinde sigara içebilir.
II.Yükleme/boşaltma sırasında motor kapatılmalıdır.
III.Maksimum yükleme kapasitesi aşılmamalıdır.
IV.Hasarlı olan hiçbir ambalajın yüklenmesi söz konusu olmamalıdır
Sürücü yükleme boşaltma sırasında yukarıda belirtilen kurallar dan hangilerine uygun hareket etmek zorundadır ?

I-IV

I-II-III

II-III-IV

II-III

I-II-III-IV

Açıklama:

• Yükleme/boşaltma sırasında motor kapatılmalıdır.
• Yükleme alanının yüklemeden önceden temizlenmesi gerekmektedir.
• Birlikte yükleme/ayrı yükleme kuralları uygulanmalıdır.
• Taşımanın herhangi bir aşamasında ambalajların açılması kesinlikle yasaktır.
• Hasarlı olan hiçbir ambalajın yüklenmesi söz konusu olmamalıdır.
• Tehlikeli maddenin ambalajın dışında olması halinde yüklememelidir.
• Boş ambalajların etiketli ve işaretli olmasına dikkat edilmelidir.
• Yükleme alanına açık ateşle girilmemelidir.
• Yükleme/boşaltma yerinde sigara içilmesi yasaktır.
• Yük güvenliğini sağlamak, yükleme tonajlarına uymak zorundadır.
• Maksimum yükleme kapasitesi aşılmamalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Boşaltma yerinin güvenliğinin ve emniyetinin sağlanmasından kim sorumludur ?

Taşıyıcı

Alıcı

Dolduran

Yükleyen

Ambalajlayan

Açıklama:

Boşaltma yerinin güvenliğinin ve emniyetinin sağlanmasından alıcı sorumludur. Buna
göre boşaltma yerinde ateş yakılmaması, sigara içilmemesi ve elektriklenmeye olanak verecek ekipmanların kullanılmaması alıcının sorumlulukları arasındadır. Aynı zamanda
boşaltma yeri meskun mahal içerisinde kalıyorsa, yetkililer gözetiminde boşaltmanın yapılmasını da alıcı sağlamalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Taşıtlara dolum yaptığı sırada, taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık
ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma
özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemek kimin görevidir ?

Ambalajlayan

Taşıyan

Alıcı

Gönderen

Dolduran

Açıklama:

Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmekle,
g. Doldurulan tehlikeli maddelerin tankın dış yüzeyine bulaşmadığını kontrol etmekle,
h. Tehlikeli maddeleri taşınması için hazırlarken, turuncu ikaz levhalarının, plakaların ya da etiketlerin tank, taşıt, tank konteyner, büyük ve küçük konteynerlerin
yanı sıra tehlikeli madde ambalajlarının da üzerine kurallara uygun bir biçimde
takılmasını sağlamakla,
i. Taşıtlara dolum yaptığı sırada, taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık
ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma
özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemekle

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi 'gönderici' kavramını tanımlamaktadır ?

Taşıma evrakı, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi veya taşıma senedinde belirtilen eşyanın teslim edildiği kişi

Gönderenin taşınması için taşımacıya vermiş olduğu tehlikeli maddenin uluslararası ve ulusal mevzuata uygun olup olmadığı, taşımacı tarafından kontrol edilmesi

Tankların ve gerekli ekipmanın (tankerler, mobil tanklar ya da tank
konteynerler, tüplü gaz tankerleri, çok bölmeli gaz konteyneri vb.), tehlikeli madde taşımasında kullanılan taşıtların, tankların ve ekipmanın test, muayene ve kontrolü.

Eşyayı taşımacıya teslim eden, alıcıyı belirleyen ve taşıma evrakını imzalayan kişi.

Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmek.

Açıklama:

Eşyayı taşımacıya teslim eden, alıcıyı belirleyen ve taşıma evrakını imzalayan kişi
TMKTHY’nde, “Gönderen” olarak tanımlanır ve taşınmak üzere sevk edilen malı ADR
Hükümleri’ne uygun bir biçimde teslim etmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Tehlikeli madde taşıyan araçların meskûn mahaller içerisindeki hız sınırı aşağıdakilerden hangisidir?

110

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler. Bu kuralın haricinde söz konusu araçlar şehirlerarası yollarda 50 km hızla, otobanlarda ise 60 km hızla yol alabilmektedirler. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Tehlikeli madde taşıyan araçlar ile önlerindeki araç arasındaki takip mesafesi ne kadar olmalıdır?

30 metre

50 metre

10 metre

5 metre

100 metre

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında yükleyenin sorumluluğudur?

Ambalajları taşınmaya hazırlıyorsa, ambalajları işaretleme ve etiketleme ile ilgili mevzuata ve kurallara uymak.

Ambalajlama ve birlikte ambalajlama ile ilgili mevzuata ve kurallara uymak.

Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmek.

İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermek.

Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmek.

Açıklama:

Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmek, yükleyeynin sorumluluk alanına girmektedir. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında gönderenin sorumluluğundadır?

Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmek.

Tehlikeli maddeleri, ancak ADR hükümlerine uygun şartların sağlanmış olması halinde taşıta yüklemek.

Ambalajları taşınmaya hazırlıyorsa, ambalajları işaretleme ve etiketleme ile ilgili mevzuata ve kurallara uymak.

Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamak.

Ambalajlama ve birlikte ambalajlama ile ilgili mevzuata ve kurallara uymak.

Açıklama:

Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamak, göndericinin sorumluluk alanına girer. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında dolduranın sorumluluk alanına girer?

Tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymak

Ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretlerin ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamak

Taşınan tehlikeli madde, maddenin UN Numarası, taşımada kullanılan resmi adı ve eğer mümkünse ambalajlama grubu ile ilgili olarak sürücüyü bilgilendirmek

Tehlikeli maddeleri yükleyecek personelin bu konuda eğitim almış olmasını sağlamak ve gerektiğinde bu eğitim belgelerini ibraz etmek

Tehlikeli madde taşınmasında kullanılan taşıtların, tankların ve ekipmanın test, muayene ve kontrol sürelerinin geçerliliğini kontrol etmek

Açıklama:

Tehlikeli madde taşınmasında kullanılan taşıtların, tankların ve ekipmanın test, muayene ve kontrol sürelerinin geçerliliğini kontrol etmek, dolduranın sorumluluk alanıdır. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında taşıyanın sorumluluğudur?

Taşıma için gerekli olan tüm belgelerin taşıtta eksiksiz ve doğru olarak bulunmasını sağlamak

Tehlikeli maddeleri yükleyecek personelin bu konuda eğitim almış olmasını sağlamak ve gerektiğinde bu eğitim belgelerini ibraz etmek

Dolumu yapılacak tehlikeli maddelere uygun olan ve bu hususta uygunluk belgesi bulunan tanklara dolum yapmak

Doldurulan tehlikeli maddelerin tankın dış yüzeyine bulaşmadığını kontrol etmek

Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmek

Açıklama:

Taşıma için gerekli olan tüm belgelerin taşıtta eksiksiz ve doğru olarak bulunmasını sağlamak, taşıyıcının sorumluluğudur. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında alıcının sorumluluklarındandır?

Maksimum yükleme kapasitesi aşılmamak

Konteyner kullanılması durumunda, ADR hükümlerinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, ihlal durumu düzeltilmeden konteyneri taşıyıcıya teslim etmemek

Tehlikeli madde yüklü taşıtı park hâlinde iken el frenini çekili vaziyette bulundurmak

Tehlikeli madde sızıntısı olması veya böyle bir ihtimalin bulunması durumunda, taşıma yapmamak

Tankların kullanımı, motorun çalıştırılması ve özel sınıf veya maddelere ilişkin ek gereklilikler ile ilgili ADR hükümlerine uymak

Açıklama:

Konteyner kullanılması durumunda, ADR hükümlerinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, ihlal durumu düzeltilmeden konteyneri taşıyıcıya teslim etmemek, alıcının sorumluluğudur. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermek aşağıdakilerden hangisinin sorumluluk alanına girer?

Taşıyanın sorumluluğuna

Alıcının sorumluluğuna

Gönderenin sorumluluğuna

Yükleyenin sorumluluğuna

Ambalajlayanın sorumluluğuna

Açıklama:

İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermek gönderenin sorumluluğundadır. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamak ve boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün olarak çalıştığını kontrol etmek aşağıdakilerden hangisinin sorumluluğudur?

Gönderenin Sorumluluk Alanı

Ambalajlayanın Sorumluluk alanı

Taşıyıcının Sorumluluk Alanı

Alıcının Sorumluluk Alanı

Dolduranın sorumluluk Alanı

Açıklama:

Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamakla ve boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün olarak çalıştığını kontrol etmek alıcının sorumluluk alanına girer. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamak aşağıdakilerden hangisinin sorumluluk alanına girer?

Gönderenin sorumluluk alanı

Alıcının sorumluluk alanı

Ambalajlayanın sorumluluk alanı

Dolduranın sorumluluk alanı

Taşımacının sorumluluk alanı

Açıklama:

Taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamak taşımacının sorumluluk alanına girer. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında deniz yoluna yönelik yasal düzenlemelerin genel adıdır?

ADR

RID

IMDG

DGR

ADNR

Açıklama:

Ancak bunun yanında, tehlikeli madde taşımacılığı denilince ülkemizde ilk akla gelen ve bu taşımacılığın kara yolu boyutunu oluşturan ADR (UN Economic Commission for Europe (ECE)-WP-15-Bern) dışında, deniz yolu için IMDG (International Maritime Organization (IMO)- Londra- IMDG-Code), hava yolu için DGR (International Air Transport Association- Cenevre- IATA-DGR), demir yolu için RID (Office Central Trans- port Internationaux (OCTI)- Bern-RID), ve iç su yolları/kanal taşımacılığı içinse ADNR (Commission Central pour la Navigation du Rhin- Strasburg- ADNR/ADN) konvansiyonları vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler tarafından yayınlanan Turuncu Kitabının içeriğinde yer almaz?

Tehlikeli maddelerin sınıflandırması

Tehlikeli maddelerin ambalajlanması

Tehlikeli maddelerin işaretlenmesi

Tehlikeli maddelerin etiketlenmesi

Tehlikeli maddelerin taşınmasındaki güzergahı

Açıklama:

Kısa adı “Turuncu Kitap (Orange Book)” olan bu doküman, temel olarak tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması, işaretlenmesi, etiketlenmesi ve belgelenmesi hakkında tavsiyeler içermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Genel farkındalık eğitimi
Göreve yönelik eğitim
Emniyet eğitimi
Taşımacılık eğitimi

Yukarıda Birleşmiş Milletler tarafından yayınlanan Turuncu Kitabında tehlikeli madde taşımacılığında tarafların alması gerektiği eğitimler verilmiştir. Bunlardan hangisi ya da hangileri taşınan tehlikeli malların genel koşulları hakkında bilgi sahibi olması için personelin alması gerektiği eğitim/eğitimlerden birisidir?

Yalnız I

I, II

I, III, IV

Yalnız II

I, II, III

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Turuncu Kitabı (ADR), tehlikeli madde taşımacılığına katılan bütün tarafların tehlikeli yükün niteliğinin gerektirdiği sorumluluklara göre eğitim alması gerektiğini söylemektedir. Bu eğitimler ise personelin taşınan tehlikeli malların genel koşulları hakkında bilgi sahibi olduğu Genel Farkındalık Eğitimi, personelin görevleriyle doğrudan ilintili ve tehlikeli malların taşınmasını ilgilendiren yönetmeliğin gerektirdiği sorumluluklar hakkında ayrıntılı eğitim aldıkları Göreve Yönelik Eğitim ve personelin güvenli taşıma ve acil durumlar hakkında bilinçlendirildiği Emniyet Eğitimidir. Taşımacılık eğitimi adında bir eğitim sözkonusu değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisinde tehlikeli madde taşıyan bir aracın sırasıyla meskun mahalle, şehirlerarası yollarda ve otobanda hız limiti doğru olarak verilmiştir?

30, 60, 80 km

30, 50, 60 km

20, 40, 50 km

30, 50, 70 km

40, 60, 80 km

Açıklama:

Yasal düzenlemeler tehlikeli madde taşıyan bir aracın zorunluluk haricinde meskûn mahallerde park edemeyeceklerini ve yine zorunluluk söz konusu olmadığı hâllerde doldurma veya boşaltma yapamayacaklarını ifade etmektedir. Ek olarak tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler. Bu kuralın haricinde söz konusu araçlar şehirlerarası yollarda 50 km hızla, otobanlarda ise 60 km hızla yol alabilmektedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Tehlikeli madde taşıyan bir araç park etmesi gerektiğinde önündeki araç ile arasında en az kaç m mesafe bırakmalıdır?

5 m

8 m

10 m

15 m

20 m

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan bir araç park etmesi gerektiğinde önündeki araç ile arasında en az 20 m mesafe bırakmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi eşyayı taşımacıya teslim eden, alıcıyı belirleyen ve taşıma evrakını imzalayan kişi olarak tanımlanmaktadır?

Ambalajlayan

Yükleyen

Gönderen

Dolduran

Taşımacı

Açıklama:

Eşyayı taşımacıya teslim eden, alıcıyı belirleyen ve taşıma evrakını imzalayan kişi TMKTHY’nde, “Gönderen” olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşınmasında gönderenin sorumluluklarından biri değildir?

Tehlikeli madde taşımanın Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlar ile taşınmasını sağlamak.

Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmek

Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamak

İzlenecek güzergahlar ile ilgili gerekli bilgileri vermek

Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmek

Açıklama:

Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmek yükleyenin sorumluluğundadır. Diğer şıklarda belirtilen görevler önderene aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmek
Ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretlerin ve etiketle- rin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamak
Taşınan tehlikeli madde, maddenin UN Numarası, taşımada kullanılan resmi adı ve eğer mümkünse ambalajlama grubu ile ilgili olarak sürücüyü bilgilendirmek

Yukarıda verilen sorumlulukları aşağıdakilerden hangisinin sorumluluğudur?

Gönderen

Yükleyen

Taşımacı

Sürücü

Alıcı

Açıklama:

Yükleyen; ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle, tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymakla yükümlüdür. Ayrıca ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretleri ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamak, tehlikeli maddeleri konteynere yükledikten sonra konteynerin gerekli tehlike işaretleri ile işaretlenmesini ve etiketlendirilmesini temin etmek, ambalajları yüklerken, araç içinde var olan diğer yükleri de göz önüne alarak, birlikte yükleme yasalarına uyulmasını sağlamalıdır. Taşınan tehlikeli madde, maddenin UN Numarası, taşımada kullanılan resmi adı ve eğer mümkünse ambalajlama grubu ile ilgili olarak sürücüyü bilgilendirmek yükleyicinin görevidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşınmasında sürücünün sorumluluklarından biri değildir?

Taşıma sırasında gerekli belgeleri ve ekipmanı yanında bulundurmak

İzlenecek güzergah ile ilgili bilgileri vermek

Güzergah tespit belgesi, CMR Belgesi ve Talimatname vb. dökümanları temin etmek

Tehlikeli madde içeren ambalajları açmamak

Yangın söndürme cihazlarının kullanımı konusunda bilgi sahibi olmak

Açıklama:

Gönderenin taşınması için taşımacıya vermiş olduğu tehlikeli maddenin uluslararası ve ulusal mevzuata uygun olup olmadığı, taşımacı tarafından kontrol edilmelidir. Güzergah Tespit Belgesi, CMR (Convention Merchandise Routier, Kara Yolu Taşıma Senedi) Belgesi, Talimatname vb. gerekli dokümanları taşıma başlamadan önce temin etmek taşımacının sorumluluğu altındadır.İzlenecek güzergah ile ilgili bilgileri vermek gönderenin sorumluğudur.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamak aşağıdakilerden kimin sorumluluğundadır?

Alıcı

Taşımacı

Gönderen

Dolduran

Sürücü

Açıklama:

Taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamak taşımacının, kontrol etmek ve istiap haddinin üstünde yüklenmiş olan taşıtı kullanmamak sürücünün sorumluluğudur.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşınmasında alıcının sorumluluklarından biri değildir?

Aracın temizlenmesi ve tehlike etiketleri ile işaretlerin araçtan sökmek.

Boşaltma yerinin güvenliğini ve emniyetini sağlamak.

Araçların yükleme kapasitelerine uygun şekilde yüklenmesini sağlamak.

Tehlikeli madde boşaltma yerinde geldikten sonra uygun bir boşaltma yeri göstermek.

Boşaltma yerinde elektriklenmeye sebep olacak ekipmanların kullanılmamasını sağlamak.

Açıklama:

Araçların yükleme kapasitelerine uygun şekilde yüklenmesini sağlamak taşıyıcının görevidir. Diğerleri alıcının görevleri arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Ülkemizde “Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMKTHY)” hangi no’lu Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
girmiştir?

28801

28802

28803

28804

28805

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 53

Kısa adı ne olarak bilinen doküman, temel olarak tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması, işaretlenmesi, etiketlenmesi ve belgelenmesi hakkında tavsiyeler içermektedir?

Kırmızı Kitap

Turuncu Kitap

Mavi Kitap

Yeşil Kitap

Sarı Kitap

Açıklama:

Kısa adı “Turuncu Kitap (Orange Book)”
olan doküman, temel olarak tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması, işaretlenmesi, etiketlenmesi ve belgelenmesi hakkında tavsiyeler içermektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Türkiye hangi yılda Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa
Sözleşmesi’ne (ADR) taraf olduktan sonra, Türk taşımacılık sektörüne ulusal ve uluslararası taşımacılığın güvenli olarak yapılabilmesi açısından zorunlu olan birçok yükümlülük
gelmiştir?

2008

2009

2010

2011

2012

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 55

Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla kaç km hızla gidebilirler?

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az kaç metre mesafeden takip etmek zorundadır?

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Taşımacı yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak, ADR hükümlerine göre
hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç kaç gün içerisinde Bakanlığa vermekle yükümlüdür?

Açıklama:

Taşımacı, yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak, ADR hükümlerine göre
hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Bakanlığa vermekle yükümlüdür. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

I. Dolum öncesinde, tankların ve gerekli ekipmanın teknik olarak eksiksiz ve taşımaya uygun olmasını sağlamakla,
II. Dolum esnasında birlikte yükleme kurallarına uygun hareket etmekle,
III. Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmekle,
IV. Doldurulan tehlikeli maddelerin tankın dış yüzeyine bulaşmadığını kontrol etmekle,
Yukarıda verilenlerden hangileri dolduranın yükümlülüklerindendir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Dolduran;
a. Dolum öncesinde, tankların ve gerekli ekipmanın teknik olarak eksiksiz ve taşımaya uygun olmasını sağlamakla,
b. Tehlikeli madde taşınmasında kullanılan taşıtların, tankların ve ekipmanın test,
muayene ve kontrol sürelerinin geçerliliğini kontrol etmekle,
c. Dolumu yapılacak tehlikeli maddelere uygun olan ve bu hususta uygunluk belgesi
bulunan tanklara dolum yapmakla,
d. Dolum esnasında birlikte yükleme kurallarına uygun hareket etmekle,
e. Doldurulan madde için izin verilen azami doldurma oranını (doldurma derecesi)
ve azami dolum hacim oranını geçmemekle,
f. Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmekle,
g. Doldurulan tehlikeli maddelerin tankın dış yüzeyine bulaşmadığını kontrol etmekle,
h. Tehlikeli maddeleri taşınması için hazırlarken, turuncu ikaz levhalarının, plakaların ya da etiketlerin tank, taşıt, tank konteyner, büyük ve küçük konteynerlerin
yanı sıra tehlikeli madde ambalajlarının da üzerine kurallara uygun bir biçimde
takılmasını sağlamakla,
i. Taşıtlara dolum yaptığı sırada, taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık
ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma
özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemekle,
j. ADR Bölüm 1.4.3.3’te yer alan diğer hükümleri yerine getirmekle
yükümlüdür.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

SRC5 - Tehlikeli Madde
Taşımacılığı Sürücü Belgesi'nin geçerlilik süresi kaç yıldır?

Açıklama:

SRC5 - Tehlikeli Madde
Taşımacılığı Sürücü Belgesinin geçerlilik süresi 5 yıldır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Temel eğitim, sürücüler için tehlike türleri, tehlikeleri önleyici tedbirler, kaza sonrasında yapılacaklar, işaretleme, etiketleme, levhalama
gibi konuları işler ve kaç saat sürer?

Açıklama:

Temel eğitim, sürücüler için tehlike türleri, tehlikeleri önleyici tedbirler, kaza sonrasında yapılacaklar, işaretleme, etiketleme, levhalama
gibi konuları işler ve on dokuz saat sürer. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

I. Yükleme/boşaltma sırasında motor kapatılmalıdır.
II. Yükleme alanının yüklemeden önceden temizlenmesi gerekmektedir.
III. Birlikte yükleme/ayrı yükleme kuralları uygulanmalıdır.
IV. Hasarlı olan hiçbir ambalajın yüklenmesi söz konusu olmamalıdır.
Sürücü yükleme boşaltma sırasında yukarıda belirtilen hangi kurallara uygun hareket etmelidir?

I ve III

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sürücü yükleme boşaltma sırasında aşağıda belirtilen kurallara da uygun hareket
etmelidir.
• Yükleme/boşaltma sırasında motor kapatılmalıdır.
• Yükleme alanının yüklemeden önceden temizlenmesi gerekmektedir.
• Birlikte yükleme/ayrı yükleme kuralları uygulanmalıdır.
• Taşımanın herhangi bir aşamasında ambalajların açılması kesinlikle yasaktır.
• Hasarlı olan hiçbir ambalajın yüklenmesi söz konusu olmamalıdır.
• Tehlikeli maddenin ambalajın dışında olması halinde yüklememelidir.
• Boş ambalajların etiketli ve işaretli olmasına dikkat edilmelidir.
• Yükleme alanına açık ateşle girilmemelidir.
• Yükleme/boşaltma yerinde sigara içilmesi yasaktır.
• Yük güvenliğini sağlamak, yükleme tonajlarına uymak zorundadır.
• Maksimum yükleme kapasitesi aşılmamalıdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Turuncu Kitabı'nın kısaltmasıdır?

ADR

ADNR

ADN

IATA

DGR

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Turuncu Kitabı'nın kısaltması ADR'dir

Doğru Cevap: A

Soru 63

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne ne zaman taraf olmuştur?

1990

1995

2000

2005

2010

Açıklama:

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne 2010 yılında taraf olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 64

I- Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla,
II- Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamakla,
III- Taşımacıya ADR Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde hazırlanmış yazılı talimatı ve taşıma için gerekli olan; taşıma evrakı, izinler, onaylar, bildiriler, sertifikalar ve diğer belgeleri vermekle,
IV- Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamakla,
V- Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmekle,
Yukarıda tehlikeli madde taşınması sırasında gönderenin sorumlulukları sıralanmıştır. Bunlardan hangisi taşıma yapılan aracın yapısıyla doğrudan ilgilidir?

III

Açıklama:

Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamak aracın yapısıyla doğrudan ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi gönderenin sorumluluklarındandır?

Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmek

Paketleri taşınmaya hazırlıyorsa, paketleri işaretleme ve etiketleme ile ilgili mevzuata ve kurallara uymak

Paketleme ve birlikte paketleme ile ilgili mevzuata ve kurallara uymak

Tehlikeli maddeleri, ancak ADR hükümlerine uygun şartların sağlanmış olması halinde taşıta yüklemek

Hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde paketini hasar giderilene kadar yüklememek

Açıklama:

A şıkkında verilen "Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmek" gönderenin sorumluluklarındandır. Diğerleri yükleyicinin ve paketleyicinin sorumluluklarındandır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi paketleyenin sorumluluklarındandır?

Hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde paketini hasar giderilene kadar yüklememek

Tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymak

1.4.3.2’de yer alan diğer kurallara uymak

Paketler ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretlerin ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamak

Tehlikeli maddeleri konteynere yükledikten sonra konteynerin gerekli tehlike işaretleri ile işaretlenmesini ve etiketlendirilmesini sağlamak

Açıklama:

1.4.3.2’de yer alan diğer kurallara uymak paketleyenin sorumluluklarındandır Diğer şıklarda verilenler yükleyenin sorumluluklarından bazılarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Dolduranlar aşağıdakilerden hangisi ile yükümlüdürler?

Paketler ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretlerin ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamakla,

Tehlikeli maddeleri konteynere yükledikten sonra konteynerin gerekli tehlike işaretleri ile işaretlenmesini ve etiketlendirilmesini sağlamakla

Dolum öncesinde, tankların ve gerekli ekipmanın teknik olarak eksiksiz ve taşımaya uygun olmasını sağlamakla

Paketleri yüklerken, araç içinde var olan diğer yükleri de göz önüne alarak, birlikte yükleme yasaklarına ve ayrıca besin ve gıda maddelerinin ya da hayvan yemlerinin ayrı tutulması kurallarına uymakla

Taşınan tehlikeli madde, maddenin UN Numarası, taşımada kullanılan resmi adı ve eğer mümkünse paketleme grubu ile ilgili olarak sürücüyü bilgilendirmekle

Açıklama:

Dolduranlar "Dolum öncesinde, tankların ve gerekli ekipmanın teknik olarak eksiksiz ve taşımaya uygun olmasını sağlamakla" yükümlüdürler

Doğru Cevap: C

Soru 68

Dolduranlar aşağıdakilerden hangisi ile yükümlü değildir?

f. Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmekle,

Doldurulan tehlikeli maddelerin tankın dış yüzeyine bulaşmadığını kontrol etmekle

Tehlikeli maddeleri taşınması için hazırlarken, turuncu ikaz levhalarının, plakaların ya da etiketlerin tank, taşıt, tank konteyner, büyük ve küçük konteynerlerin yanı sıra tehlikeli madde paketlerinin de üzerine kurallara uygun bir biçimde takılmasını sağlamakla

Taşınacak olan tehlikeli maddelerin taşınma aşamasında bu Yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu kontrol etmekle

Taşıtlara dolum yaptığı sırada, taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemekle

Açıklama:

Dolduranlar "Taşınacak olan tehlikeli maddelerin taşınma aşamasında bu Yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu kontrol etmekle" yükümlü değildir. Bu taşımacının sorumluluğudur.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Taşımacılar aşağıdakilerden hangisi ile yükümlüdür?

Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmek

Taşıma için gerekli olan tüm belgelerin taşıtta eksiksiz ve doğru olarak bulunmasını sağlamakla

Doldurulan tehlikeli maddelerin tankın dış yüzeyine bulaşmadığını kontrol etmekle

Tehlikeli maddeleri taşınması için hazırlarken, turuncu ikaz levhalarının, plakaların ya da etiketlerin tank, taşıt, tank konteyner, büyük ve küçük konteynerlerin yanı sıra tehlikeli madde paketlerinin de üzerine kurallara uygun bir biçimde takılmasını sağlamakla

Taşıtlara dolum yaptığı sırada, taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemekle

Açıklama:

Taşımacılar "Taşıma için gerekli olan tüm belgelerin taşıtta eksiksiz ve doğru olarak bulunmasını sağlamakla" yükümlüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıda verilenler taşıt sürücüsü ve araçta bulunan diğer kişilerin sorumluluklarından hangisi madde miktarı ile ilgilidir?

Hasarlı olan hiçbir paketin yüklenmesi söz konusu olmamalıdır.

Tehlikeli maddenin paketin dışında olması halinde yüklememelidir.

Boş paketlerin etiketli ve işaretli olmasına dikkat edilmelidir.

Yükleme alanına açık ateşle girilmemelidir.

Maksimum yükleme kapasitesi aşılmamalıdır.

Açıklama:

"Maksimum yükleme kapasitesi aşılmamalıdır." madde miktarı ile ilgilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Alıcı aşağıdakilerden hangisi ile yükümlü değildir?

Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememekle

Taşıma sırasında gerekli belgeleri ve ekipmanı yanında bulundurmakla

Kullanılan taşıt ve konteynerlerin boşaltıldıktan sonra öngörülen fiziksel ve kimyasal temizlik işlemlerinin ADR hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini, bu işlemlerden sonra aracın üzerindeki tehlike işaretlerinin çıkartılmasını ve boşaltma, temizleme, zehirden arındırma gibi işlerde diğer kişilerin hizmetlerinden yararlanıyorsa, ADR hükümlerine uygun tedbirlerin alınmasını sağlamakla

Konteyner kullanılması durumunda, ADR hükümlerinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, ihlal durumu düzeltilmeden konteyneri taşıyıcıya teslim etmemekle

Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamakla ve boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün olarak çalıştığını kontrol etmekle

Açıklama:

Alıcı "Taşıma sırasında gerekli belgeleri ve ekipmanı yanında bulundurmakla" yükümlü değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli taşımacılığın kara yolu boyutunu oluşturan bir konvansiyondur?

IMDG

DGR

ADR

ADNR

RID

Açıklama:

Tehlikeli madde taşımacılığının kara yolu boyutunu oluşturan ADR konvansiyonudur. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Turuncu Kitabı’nın içeriğinde yer alan eğitim ile ilgili konu başlıklarından biri değildir?

Genel Farkındalık Eğitimi

Göreve Yönelik Eğitim

Emniyet Eğitimi

Eğitimin yanında belgelendirmenin gerekliliği

Taşımacılık Eğitimi

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Turuncu Kitabı, tehlikeli madde taşımacılığına katılan bütün tarafların tehlikeli yükün niteliğinin gerektirdiği sorumluluklara göre eğitim alması gerektiğini söylemektedir. Bu eğitimler Genel Farkındalık Eğitimi, Göreve Yönelik Eğitim ve Emniyet Eğitimi olarak belirtilmiştir. Bu dökümanda sadece eğitim almış olmanın yeterli olmadığı, eğitimin yanında belgelendirmenin de gerekli olduğu da ifade edilmiştir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacısının sorumluluklarından biridir?

Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamak.

Taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamak.

Paketleme ve birlikte paketleme ile ilgili mevzuata ve kurallara uymak.

Hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde paketini hasar giderilene kadar yüklememek.

Dolumu yapılacak tehlikeli maddelere uygun olan ve bu hususta uygunluk belgesi bulunan tanklara dolum yapmak.

Açıklama:

Taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamak tehlikeli madde taşımacısının sorumluluklarından biridir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığının hava yolu boyutunu oluşturan bir konvansiyondur?

IMDG

ADNR

DGR

OCTI

RID

Açıklama:

DGR, tehlikeli madde taşımacılığı hava yolu için oluşturulan bir konvansiyondur. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi sürücülerin yükleme boşaltma sırasında uyması gereken kurallardan biri değildir?

Yükleme alanının yüklemeden önceden temizlenmesi gerekmektedir.

Yük güvenliğini sağlamak, yükleme tonajlarına uymak zorundadır.

Boş paketlerin etiketli ve işaretli olmasına dikkat edilmelidir.

Hasarlı olan hiçbir paketin yüklenmesi söz konusu olmamalıdır.

Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün alınmasını ertelememelidir.

Açıklama:

Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün alınmasını ertelememekle yükümlü olan kişi alıcıdır. Bu sorumluluk sürücülerin yükleme boşaltma sırasında uyması gereken kurallardan biri değildir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

"Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik" ülkemizde hangi yılda yürürlüğe girmiştir?

2011

2012

2013

2014

2015

Açıklama:

Ülkemizde “Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMKTHY)” 24.10.2013 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

I. Araçlar önlerindeki aracı en az 30 metre mesafeden takip etmek zorundadır.
II. Araç sürücüleri araçlarını otoban yollarda en fazla 80 km hızla sürmek zorundadırlar.
III. Araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler.
Yukarıdakiler hangisi ya da hangileri tehlikeli madde taşınmasına ait kurallardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

Yalnız III

I-II-III

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler. Araçlar otobanlarda 60 km hızla yol alabilmektedirler. Ayrıca, tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Ülkemiz Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne hangi tarihte taraf olmuştur?

2007

2008

2009

2010

2011

Açıklama:

Türkiye 2010 yılında Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne (ADR) taraf olmuştur. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi taşıma kapasitesini ifade etmektedir?

İstiap haddi

Elleçleme

Kalburlama

Navlu

Dumping

Açıklama:

İstiap haddi taşıma kapasitesini ifade etmektedir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Tehlikeli madde taşıyıcısı taşıma sırasında kaza vb. olumsuz bir durum söz konusu olduğunda en geç otuz gün içerisinde hangi Bakanlığa bildirmek zorundadır?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı

İçişleri Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Açıklama:

Taşımacı, taşıma sırasında kaza vb. olumsuz bir durum söz konusu olduğunda bu tür durumları meydana gelmelerinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına bildirmek zorundadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

Taşıma kabının tümünü doldurabilecek miktarda paketli veya paletli yüklerin karayolu aracına istiflenmesi şeklinde gerçekleştiren yükleme şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Rijit yükleme

Komplike yükleme

Bağlama (Lashing) yükleme

Bloke yükleme

Kompakt yükleme

Açıklama:

Taşınan tehlikeli maddenin riskinin azaltılabilmesi için en temel kural yükün araç üzerindeki hareket edebilme kabiliyetinin kısıtlanabilmesidir. Yükün fiziksel özellikleri çerçevesinde farklı sabitleme uygulamaları söz konusu olabilmektedir. Taşımaya konu olan yükler rijid yükleme ve kompakt yükleme şeklinde iki farklı biçimde yüklenebilmekte ve taşınabilmektedir.
Rijid yükleme; bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumudur. Rijid yüklemede taşınacak yük taşıma kabını ya da konteyneri tam olarak doldurmadığı için yükün sabitlenmesi için gerdirme kayışları ile birlikte takozlar kullanılmaktadır.
Kompakt yükleme ise taşıma kabının tümünü doldurabilecek miktarda paketli veya paletli yüklerin kara yolu aracına istiflenmesi şeklinde gerçekleştiren yükleme şeklidir. Yükün araç içerisinde hareket etmesinin engellenmesi diğer yüklerin vasıtasıyla söz konusu olmaktadır. Dolayısıyla yük emniyetinin ve güvenliğinin sağlanabilmesi için gerdirme kayışları ve takozlar yerine diğer yükler kullanılmakta, arada boşluk olması durumunda hava yastıkları kullanılmaktadır.
Doğru cevap E'dır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez nokta olarak tarif edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yükün basma noktası

Yük denge noktası

Fiziki ortalama

Taşıma optimumu

Taşıma noktası

Açıklama:

Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez nokta olarak tarif edilen “yük basma noktasının” belirlenmesi gerekmektedir. Bu nokta yükün bulunduğu zemine kuvvet uyguladığı nokta olarak ifade edilebilmektedir. Dolayısıyla yüke ilişkin bu nokta yükün üzerinde yer aldığı zemin üzerinde hareket etmesine de etki eden bir faktördür. Bu nokta ağırlık merkezi olarak tanımlanmaktadır ve gerçekte her bir cisim bir merkez noktaya sahiptir. Aynı zamanda ağırlık merkezi cismin stabilitesine sağlayan ya da stabilitesini azaltan bir özelliğe sahiptir. Yük araç stabilitesinin sağlanabilmesi ve taşınan yükün araç üzerindeki hareketinin sınırlandırılabilmesi için araca ilişkin merkez nokta ile yüke ilişkin merkez noktanın eşleştirilmesi gerekmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

İki akslı bir araçta araca yüklenen yükün homojen bir dağılım göstermediği seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

a₁ / a₂ =2

a₁ / a₂ ≤ 2

a₁ / a₂ ≥ 2

a₁ / a₂ > 2

a₁ / a₂ < 2

Açıklama:

Yük araç dengesini sağlamak için uygulanan yöntemlerden bir diğeri de yükün taşıma operasyonunda kullanılacak olan kara yolu aracının aksları arasında belirlenen bir denge mesafesi içerisinde konumlandırılmasıdır. Bu yönteme göre kara yolu taşıma aracının ön ve arka aksları arasındaki mesafeler dikkate alınmaktadır. Yükün boyut ve ölçülerinin bu mesafelere oranı yükün araç üzerine yerleştirileceği lokasyonu göstermektedir.
Arka aks a₂ ile ön aks a₁ arasındaki mesafe a olarak tanımlanırken, yükün ağırlık merkezi ile arka aksı arasındaki mesafe h olarak ifade edilmektedir. P ile gösterilen değer; yükün toplam ağırlığını gösterirken, φ ifadesi ise aracın boş olarak ağırlığını belirtmektedir. Aşağıda gösterilen formüller ile iki akslı araç içerisinde taşınan yükün araç üzerinde homojen dağılım gösterip göstermediği hesaplanabilmektedir. Uygun dağılım yakalanana kadar yükün öne veya arkaya hareketi denenebilir.

Dolayısı ile a₁ / a₂ > 2 durumlarda yük dengeli bir biçimde taşınamaz. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Bir taşıma operasyonunda taşınacak tehlikeli maddelerin toplam ağırlığı 40 ton olup araç boş ağırlığı 10 tondur. Taşımada 3 akslı treyler ve 3 akslı çekici kullanılacaktır. Taşıma ile ilgili sınırlılıklar çerçevesinde aks başına ağırlık değeri 8 tondur. Söz konusu yükün aks başına düşen dağılımını bularak, bu araçta taşınıp taşınmayacağını değerlendiriniz.

8,33; taşınamaz

8,33; taşınabilir

7,42; taşınabilir

16,6; taşınabilir

16,6; taşınamaz

Açıklama:

a_ym = (40+10) / (3+3) =
a_ym = 50 / 6
a_ym = 8,33
8,33 > 8
olduğu için söz konusu tehlikeli maddeler bu araçta taşınamaz.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Tehlikeli maddelerin taşıma aracına sabitlenmesi için kullanılan gerdirme kayışlarının (spanzetlerin) direnç değerinin aşağıda verilenlerden hangisinin altında olmaması gerekmektedir?

1.000 daN

1.200 daN

1.300 daN

1.400 daN

1.600 daN

Açıklama:

Paketli ve paletli tehlikeli maddelerin yüklenmesi süreçlerinde öncelikli sabitleme uygulamalarından birisi gerdirme kayışlarının kullanılması işlemidir. Bu kayışlar uygulamada spanzet olarak da isimlendirilmektedir. Bu unsurlar sayesinde yükler aracın zeminine sabitlenmekte ve hareket edebilirlikleri sınırlandırılmaktadır. Özellikle rijid yüklemelerde yükün ağırlığı ile aracın hareketi sırasında ortaya çıkabilecek kuvvetler dikkate alınarak spanzetlerin belirli bir kuvvet direncine sahip olması gerekmektedir. Bu değer genel olarak kilo newton (daN) olarak belirlenmektedir. Uygulamada genel olarak kullanılan spanzetlerin minimum 1.400 daN direnç değerinin altında olmaması gerekmektedir. Yükün ağırlığı arttıkça kullanılacak spanzetlerin sayısı ve dayanıklılığını gösteren direnç değeri de artmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Yükün kayması ve spanzetten kurtulmasının engellenebilmesi için sabitleme açısının da dikkate alınması gerekmektedir. Sabitleme açısı normal koşullarda kaç derece aralığında olmalıdır?

40⁰ ile 80⁰

75^o ile 80^o

75^o ile 90^o

40⁰ ile 90⁰

50^o ile 120^o

Açıklama:

Yükün kayması ve spanzetten kurtulmasının engellenebilmesi için sabitleme açısının da dikkate alınması gerekmektedir. Sabitleme açısı normal koşullarda 75^o ile 90^o arasında olmalıdır. Bu açıların üzerinde ya da altında bir sabitleme açısı söz konusu olduğunda yükün kayma riski söz konusu olabilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Taşınacak yük üzerinde bağlama gözleri mevcut ise spanzetin bir ucu araç zeminine ya da aracın bir bölümüne bağlanırken diğer ucu ise doğrudan taşınan yükün üzerinde yer alan bağlama gözlerine düğümlendiği bağlama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Yay Bağlama (Spring Lashing)

Doğrudan Bağlama (Direct lashing)

Çapraz Bağlama (Loop Lashing)

Üstten Bağlama (Top-Over Lashing)

Zincir Bağlama (Chaing Lashing)

Açıklama:

Doğrudan bağlama (direct lashing) bağlama yöntemlerinden bir diğeridir. Taşınacak yük üzerinde bağlama gözleri mevcut ise spanzetin bir ucu araç zeminine ya da aracın bir bölümüne bağlanırken diğer ucu ise doğrudan taşına yükün üzerinde yer alan bağlama gözlerine düğümlenmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

İlgili taşıma operasyonunda taşınacak tehlikeli maddenin yerden yüksekliği 100 cm’ dir buna göre kullanılacak takozun yüksekliği kaç santim olmalıdır?

12,5

Açıklama:

Takozlama türü bir sabitleme uygulaması yapılacak ise yükün boyunun en az sekizde biri ölçülerinde takozların kullanılması gerekmektedir. Bunun nedenlerinin başında yükün ölçü ve boyutları meydana gelen kuvvetin bir bileşeni olmasıdır. Bunun yanı sıra taşıma sırasında oluşabilecek kuvvetlerin yükün hareketine yol açmaması için takozların stabilitesi de önem arz etmektedir. Bu nedenle kullanılacak takozların zeminde stabilitesini sağlayacak çivilerin de özellikleri önem arz eden bir konudur. Bu kapsamda çivilerin en az 2/3’ü zemin içerisinde kalacak boyutlarda olması gerekmektedir.
T = r / e
T değeri yükün yüksekliğine bağlı olarak kullanılacak takozun boyunu ifade ederken, r değeri taşınan yükün palet dâhil zeminden yüksekliğini, e ise hesaplamada kullanılacak sabit katsayıyı ifade etmektedir. Taşıma operasyonlarında genel olarak sabit katsayı “8” olarak alınmaktadır.
T = r / e = 100 / 8 = 12,5 cm
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Taşınan tehlikeli maddenin silindirik bir ambalaja sahip olması durumunda hareketlerinin engellenebilmesi için kullanılan en temel sabitleme unsurlarının başında üçgen (kama) takozlar yer almaktadır. Yükün boyut ve ölçüleri dikkate alınarak bu takozların boyutları da değişebilmektedir. Bu tür takozların yüke temas noktasında açısının minimum değeri ve takozların yüksekliği ne olmalıdır?

45⁰ ve silindir çapının en az üçte biri (1/3)

15⁰ ve silindir çapının en az üçte biri (1/3)

45⁰ ve silindir çapının en az dörtte biri (1/4)

50⁰ ve silindir çapının en az dörtte biri (1/4)

45⁰ ve silindir çapının en az yarısı (1/2)

Açıklama:

Taşınan tehlikeli maddenin silindirik bir ambalaja sahip olması farklı sabitleme gereksinimlerine neden olmaktadır. Bu tür yüklerin palet ve paketlerden daha farklı nitelikte hareket olanaklarına sahip olmaları, yükün bloke edilmesi için farklı uygulamaları gerektirmektedir. Bu tarz yüklerin hareketlerinin engellenebilmesi için kullanılan en temel sabitleme unsurlarının başında üçgen (kama) takozlar yer almaktadır. Yükün boyut ve ölçüleri dikkate alınarak bu takozların boyutları da değişebilmektedir. Genellikle bu tür takozların yüke temas noktasında açısının 45°’den az olmaması, yüksekliğinin ise silindir çapının en az üçte biri (1/3) kadar olması gerekmektedir. Birden fazla yükleme durumunda silindirik yükler birbirine temas edecek ise aralarına yumuşak dolgu konması, temas sonucu oluşabilecek riskleri azaltmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Kendi koruyucu ambalajına sahip yüklerin, özellikle tüpler içerisinde taşınan gazların araç içine yerleştirirken dikkat edilmesi gereken en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Tüplerin kafa kısımlarının aracın üstü açık ise güneşin etkisinden etkilenmemesi için dikey şekilde yerleştirilmemesi

Tüplerin yatay yerleştirilmesi gerekiyor ise kafa kısımlarının aracın sağ tarafına bakacak şekilde yerleştirilmesi (trafiğin soldan aktığı ülkelerde sol tarafa bakacak şekilde)

Tüplerin kafa kısımlarının birbirine bakacak bakacak şekilde yerleştirilmemesi

Tüplerin kafa kısımlarının aracın tabanına yönüne bakacak şekilde dikey yerleştirilmemesi

Tüplerin kafa kısımlarının aracın hareket yönüne bakacak şekilde yatay yerleştirilmemesi

Açıklama:

Kendi koruyucu ambalajına sahip yüklerin en zayıf yönleri dolumun yapıldığı vana olarak ifade edilen kafa kısımlarıdır. Bu türde yüklerin bu bölümlerine yönelecek bir kuvvetin yaratacağı etkiye bağlı olarak risk büyük ölçüde gerçekleşebilmektedir.
Bu tür tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve boşaltılması ile ilişkili operasyonlarda dikkate alınması gereken en temel ilke tüplerin kafa kısımlarının aracın hareket yönüne bakacak şekilde yatay yerleştirilmemesi, mümkün olduğunda yan düzlemde ya da dikey olarak konumlandırılması gerekliliğidir. Bunun yanı sıra birden çok tüpün yüklenmesi hâlinde bu yüklerin birbirine gerdirme kayışları (spanzet) ile bağlanması önem arz etmektedir. Aynı şekilde tüplerin dikey konumlandırılması halinde araç duvarına en yakın olan tüplerin araca sabitlenmesi gerekmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Yükün taşınıp taşınamayacağının belirlenmesinde kullanılan formülde, taşıma aracının hangi değerleri önemlidir?

Aks değerleri

Lastik basınç değerleri

Motor çekiş değerleri

Tork değerleri

Balans değerleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 12

Yükün ağırlığı ile aracın hareketi sırasında ortaya çıkabilecek kuvvetler dikkate alınarak spanzetlerin minumum ne kadar kilo newton (daN) olması gerekmektedir?

1200 daN

1400 daN

1600 daN

1800 daN

2000 daN

Açıklama:

Yükün ağırlığı ile aracın hareketi sırasında ortaya çıkabilecek kuvvetler dikkate alınarak spanzetlerin belirli bir kuvvet direncine sahip olması gerekmektedir. Bu değer genel olarak kilo newton (daN) olarak belirlenmektedir. Uygulamada genel olarak kullanılan spanzetlerin minimum 1.400 daN direnç değerinin altında olmaması gerekmektedir. Yükün ağırlığı arttıkça kullanılacak spanzetlerin sayısı ve dayanıklılığını gösteren direnç değeri de artmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Spanzetlerin kullanılması şeklinde gerçekleştirilen sabitleme uygulamaları (bağlama) türlerinden birisi değildir?

Üstten bağlama

Yay bağlama

Geniş bağlama

Doğrudan bağlama

Çapraz bağlama

Açıklama:

Spanzetlerin kullanılması şeklinde gerçekleştirilen sabitleme uygulamalarına “lashing” (bağlama) işlemi adı verilmektedir. Lashing uygulamaları taşınacak yükün özellikleri, formu, taşıma kabı ya da palet ve ambalaj özellikleri çerçevesinde değişkenlik gösterebilmektedir.
Genel olarak kullanılan lashing türleri aşağıdaki gibi sıralandırılabilmektedir:
• Üstten Bağlama (Top-over lashing)
• Çapraz Bağlama (Loop lashing)
• Yay Bağlama (Spring lashing)
• Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
• Doğrudan Bağlama (Direct lashing).

Doğru Cevap: C

Soru 14

Bağlama ekipmanlarının (spanzet) yükün üst kısmından dolaşarak, her iki yönde zemine yükün sabitlenmesi şeklinde gerçekleştirilen sabitleme uygulamasına ne ad verilir?

Çapraz bağlama

Yay bağlama

Doğrudan bağlama

Üstten bağlama

Paket ve paletlerin bağlanması

Açıklama:

Üstten bağlama (top-over lashing); bağlama ekipmanlarının (spanzet) yükün üst kısmından dolaşarak, her iki yönde zemine yükün sabitlenmesi şeklinde gerçekleştirilen bir sabitleme uygulamasıdır. Bu sayede yükün devrilmesi ya da kayması engellenebilmektedir. Yükün ağırlığı üst kısımdan spanzetler yardımı ile zemine itilmesi biçiminde sabitleme söz konusu olabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Bir taşıma operasyonunda taşınacak tehlikeli maddenin yerden yüksekliği 160 cm’ dir. Buna göre kullanılacak takozun minumum yüksekliği ne olmalıdır?

10 cm

12 cm

15 cm

18 cm

20 cm

Açıklama:

Sayfa 96'daki formül kullanılarak soru oluşturulmuştur.
Taşıma operasyonlarında genel olarak sabit katsayı “8” olarak alınmaktadır. Çözüm;
160/8= 20 cm. Kullanılacak takozun yüksekliği 20 cm altında olmamalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Silindirik bir ambalaja sahip olan tehlikeli madde taşıyan bir görevlinin kullanacağı takozların yüksekliklerinin silindirin çapının en az ne kadarı olması gerekmektedir?

1/3

1/4

1/2

1/5

1/6

Açıklama:

Taşınan tehlikeli maddenin silindirik bir ambalaja sahip olması farklı sabitleme gereksinimlerine neden olmaktadır. Bu tarz yüklerin hareketlerinin engellenebilmesi için kullanılan en temel sabitleme unsurlarının başında üçgen (kama) takozlar yer almaktadır. Yükün boyut ve ölçüleri dikkate alınarak bu takozların boyutları da değişebilmektedir. Genellikle bu tür takozların yüke temas noktasında açısının 45°’den az olmaması, yüksekliğinin ise silindir çapının en az üçte biri (1/3) kadar olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi tüplerin taşınmasında doğru bir uygulama değildir?

Yan düzlemde yerleştirilmesi

Tüplerin kafa kısımlarının aracın hareket yönüne bakması

Dikey olarak yerleştirilmesi

Tüplerin gerektiğinde spanzet ile bağlanması

Araç duvarına en yakın tüplerin sabitlenmesi

Açıklama:

Bu tür tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve boşaltılması ile ilişkili operasyonlarda dikkate alınması gereken en temel ilke tüplerin kafa kısımlarının aracın hareket yönüne bakacak şekilde yatay yerleştirilmemesi, mümkün olduğunda yan düzlemde ya da dikey olarak konumlandırılması gerekliliğidir. Bunun yanı sıra birden çok tüpün yüklenmesi hâlinde bu yüklerin birbirine gerdirme kayışları (spanzet) ile bağlanması önem arz etmektedir. Aynı şekilde tüplerin dikey konumlandırılması halinde araç duvarına en yakın olan tüplerin araca sabitlenmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerini tanımlamak için kullanılan bir ifadedir?

Getirme

İletim

Elleçleme

Ayniyat

Sarfiyat

Açıklama:

Elleçleme en kısa tanımı ile taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerini tanımlamak için kullanılan bir ifadedir. Buna ek olarak sabit olmayan bir taşıma kabı ile taşıma yapılacak ise bunların taşıma aracının üzerine konması ya da aracın üzerinden indirilmesi de elleçleme olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumuna ne ad verilir?

Üstten yükleme

Kompakt yükleme

Çapraz yükleme

Rijid yükleme

Yay yükleme

Açıklama:

Rijid yükleme; bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumudur. Rijid yüklemede taşınacak yük taşıma kabını ya da konteyneri tam olarak doldurmadığı için yükün sabitlenmesi için gerdirme kayışları ile birlikte takozlar kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Yükün devrilmesi ya da herhangi bir yöne hareket etmesini engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan metoda ne ad verilir?

Üstten bağlama

Çapraz bağlama

Doğrudan bağlama

Paket ve paletlerin birbirlerine bağlanması

Yay bağlama

Açıklama:

Yay bağlama yöntemi; yükün devrilmesi ya da herhangi bir yöne hareket etmesini engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metottur. Bu yöntem ile kullanılan paletlin frenleyici bir etki yaratması amaçlanmaktadır. Paletlerin zemine ya da araç duvarına bağlanması için kullanılacak spanzetler en fazla 45° lik bir açıyla bağlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I-Tercih edilecek taşıma türü
II-Taşınacak tehlikeli maddenin özellikleri
III-Taşınacak tehlikeli maddenin riskleri
Tehlikeli Maddelerin yükleme ve boşaltma operasyonlarına ilişkin uygulamalar yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangilerine göre değişiklik gösterebilmektedir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 22

Tehlikeli maddelerin paketli ya da paletli yüklenmesi durumunda yüke ilişkin emniyet ve güvenliğe etki eden başlıca faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Tercih edilecek taşıma türü

Yükün taşıma aracından bağımsız hareket edebilme olanağı

Taşınacak tehlikeli maddenin özellikleri

Taşınacak tehlikeli maddenin riskleri

Taşımanın tek modlu ya da çok modlu olması

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin paketli ya da paletli yüklenmesi durumunda yüke ilişkin emniyet ve güvenliğe etki eden çok sayıda faktör bulunmaktadır. Bunların başında yükün taşıma aracından bağımsız hareket edebilme olanağına sahip olması ve yükün hareketi kısıtlanmadıkça söz konusu risklerin varlığını devam ettirmesidir. Dolayısıyla taşıma aracının hareketine bağlı olarak yüke dikey ve yatay düzlemde kuvvetler etki edebilmekte, yükün araçtan bağımsız hareket edebilme durumu bu kuvvetlere bağlı olarak söz konusu olabilmektedir. Bu nedenle cevap “B” seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi olarak tanımlanan yükleme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Kompakt Yükleme

Doğrudan Yükleme

Riijid Yükleme

Parçalı Yükleme

Yarım Yükleme

Açıklama:

Rijid yükleme; bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumudur. Bu nedenle cevap “C” seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Taşıma kabının tümünü doldurabilecek miktarda paketli veya paletli yüklerin kara yolu aracına istiflenmesi şeklinde gerçekleştiren yükleme şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Kompakt Yükleme

Riijid Yükleme

Doğrudan Yükleme

Çapraz Yükleme

Parçalı Yükleme

Açıklama:

Kompakt yükleme taşıma kabının tümünü doldurabilecek miktarda paketli veya paletli yüklerin kara yolu aracına istiflenmesi şeklinde gerçekleştiren yükleme şeklidir. Bu nedenle cevap “A” seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Paketli ve paletli yüklerin elleçlenmesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Yükün taşıma aracından bağımsız hareket edebilme olanağına sahip olması bir risk faktörüdür.

Taşıma aracının hareketine bağlı olarak yüke dikey ve yatay düzlemde kuvvetler etki edebilmektedir.

Taşımaya konu olan yükler rijid yükleme ve kompakt yükleme şeklinde iki farklı biçimde yüklenebilmekte ve taşınabilmektedir.

Rijid yüklemede taşınacak yük taşıma kabını ya da konteyneri tam olarak doldurmadığı için hava yastıkları kullanılmaktadır.

Kompakt yüklemede yükün araç içerisinde hareket etmesinin engellenmesi diğer yüklerin vasıtasıyla söz konusu olmaktadır.

Açıklama:

Rijid yüklemede taşınacak yük taşıma kabını ya da konteyneri tam olarak doldurmadığı için yükün sabitlenmesi için gerdirme kayışları ile birlikte takozlar kullanılmaktadır. Bu nedenle “D” seçeneği yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

I. Yükün araçtan kayması
II. Yükün reaksiyon başlatması
III. Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri yükleme sırasında oluşabilecek risklerdendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yükün araçtan kayması, yükün başka yüklere çarpması, yükün araçtan düşmesi, yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi, yükün reaksiyon başlatması ve yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi yükleme sırasında oluşabilecek risklerdir. Bu nedenle cevap “E” seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

I-Yükün araçtan kayması
II-Yükün araçta başka yükleri ezmesi
III-Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri yükleme sonrasında oluşabilecek risklerdendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yükün araçtan kayması, yükün araçta başka yükleri ezmesi, yükün araç içerisinde sızıntı yapması ve yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi yükleme sonrasında oluşabilecek risklerdir. Dolayısıyla cevap “E” seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

“Yükün devrilmesi ya da herhangi bir yöne hareket etmesini engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metot” biçiminde tanımlanan bağlama biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Üstten Bağlama (Top-over lashing)

Çapraz Bağlama (Loop lashing)

Yay Bağlama (Spring lashing)

Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)

Doğrudan Bağlama (Direct lashing)

Açıklama:

Bir diğer bağlama yöntemi ise yay bağlama (spring lashing) olarak isimlendirilen yöntemdir. Yay bağlama yöntemi; yükün devrilmesi ya da herhangi bir yöne hareket etmesini engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metottur. Dolayısıyla cevap “C” seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

15-30 derece

30-45 derece

45- 60 derece

60-75 derece

75- 90 derece

Açıklama:

Üstten bağlama (top-over lashing); bağlama ekipmanlarının (spanzet) yükün üst kısmından dolaşarak, her iki yönde zemine yükün sabitlenmesi şeklinde gerçekleştirilen bir sabitleme uygulamasıdır. Yükün kayması ve spanzetten kurtulmasının engellenebilmesi için sabitleme açısının da dikkate alınması gerekmektedir. Sabitleme açısı normal koşullarda 75o ila 90o arasında olmalıdır. Bu açıların üzerinde ya da altında bir sabitleme açısı söz konusu olduğunda yükün kayma riski söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla cevap “E” seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Uluslararası yasal düzenlemeler dikkate alınarak özellikle kaç kilogramın üzerinde kapasiteye sahip araçların %80 üzerinde doluluk düzeyinde taşıma yapması ağırlık merkezinin sürekli değişimi sonucu meydana gelebilecek riskleri azaltabilecek bir uygulamadır.

2500

3500

5000

6500

7500

Açıklama:

Mevcut tüm taşıma araçları ile konteynerlerin tümüyle doldurulması ya da boş olarak hareket etmesi riskleri azaltmaktadır. Buna karşılık tehlikeli bir yükün taşınması durumunda tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin uluslararası yasal düzenlemeler dikkate alınarak özellikle 7.500 kg’ın üzerinde kapasiteye sahip araçların %80 üzerinde doluluk düzeyinde taşıma yapması ağırlık merkezinin sürekli değişimi sonucu meydana gelebilecek riskleri azaltabilecek bir uygulamadır. Dolayısıyla cevap “E” seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi yükleme sonrasında oluşabilecek risklerdendir?

Yükün başka yüklere çarpması

Yükün reaksiyon başlatması

Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi

Yükün reaksiyon başlatması

Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi

Açıklama:

Yükleme sonrasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün araçta başka yükleri ezmesi
• Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
• Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi

Doğru Cevap: C

Soru 32

I. Canlılar II. Ekonomik III. Kültürel IV. İnsanlar Tehlikeli maddelerin elleçlenmesi sırasında ortaya çıkacak küçük bir hatada yukarıdakilerden hangisi/ hangilerine zarar verebilir?

I ve II

II ve III

I, III, IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Tehlikeli maddeler sadece kendilerine yönelik bir zarara değil, beraberinde insanlara, diğer canlılara, ekonomik, kültürel ve sosyal varlıklara olumsuz ve geri dönüşü söz konusu olmayacak etkiler meydana getirebildikleri için elleçleme operasyonları olabi- lecek en yüksek düzeyde titizlikle planlanmakta ve uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

'Taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması' işlemlerini tanımlamak için kullanılan ifade nedir?

Koyma

Elleçleme

Yükleme

Operasyon

Taşımacılık

Açıklama:

Elleçleme en kısa tanımı ile taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerini tanımlamak için kullanılan bir ifadedir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi rijid yüklemenin özelliklerindendir?

Arada boşluk olması durumunda hava yastıkları kullanılmaktadır.

Yük emniyetinin ve güvenliğinin sağlanabilmesi için gerdirme kayışları

Taşıma kabının tümünü doldurabilecek miktarda paketli veya paletli yüklerin kara yolu aracına istiflenmesi şeklinde gerçekleştiren yükleme şekli

Bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabı- nın tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumu

Bazı tehlikeli maddeler taşıma depolama ve diğer lojistik süreçler ile ilgili olarak, kendi koruyucu ambalaj ve unsurlarına sahip yükler şeklinde tanımlanabilmektedir.

Açıklama:

Rijid yükleme; bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabı- nın tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumudur. Rijid yüklemede taşınacak yük taşıma kabını ya da konteyneri tam olarak doldurmadığı için yükün sabitlenmesi için gerdirme kayışları ile birlikte takozlar kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde yüklenirken oluşabilecek riskler arasına girmez ?

Yükün araçtan kayması

Yükün başka yüklere çarpması

Yükün araçtan düşmesi

Yükün sabit durması

Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi

Açıklama:

Yükleme sırasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün başka yüklere çarpması
• Yükün araçtan düşmesi
• Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
• Yükün reaksiyon başlatması
• Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi dolgu malzemesi olarak kullanılmaz ?

Sünger

Köpük

Yumuşak plastik

Hava yastığı

Paletler

Açıklama:

Dolgu malzemeleri olarak köpük, yumuşak plastik vb. unsurlar kullanılabileceği gibi,
hava yastıkları ve paletler kullanılabilmektedir. Aralardaki boşlukların paletler ile doldurulması halinde genellikle EURO Palet adı verilen paletler kullanılmalı ve iki yük bloğu arasında konumlandırılmalıdır. Bir diğer dolgu unsuru hava yastıklarıdır. Şişme havayastıkları yükler arasında oluşan boşluklara şişirilmeden konulmakta ve daha sonradanşişirilerek yükün sıkıştırılması sağlanmaktadır. Hava yastıklarının içerisine basılacak hava
miktarı yükün ağırlığı ile ilişkili olup, hava yastıkları sivri uçlara sahip yükler arasına ve
yük ile araç kapısı arasında konulmamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Yükün kaymaması için sabitleme açısı normal koşullarda kaç derece olmalıdır ?

75°-80°

90°-100°

75°-90°

85°-90°

90°-95°

Açıklama:

Yükün kayması ve spanzetten kurtulmasının engellenebilmesi için sabitleme açısının
da dikkate alınması gerekmektedir. Sabitleme açısı normal koşullarda 75° ila 90° arasında olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Sabitlemede kullanılan spanzetlerin taşınan yükün
bir tur döndükten sonra tekrar aynı noktaya bağlandığı sabitlemeye ne ad verilir ?

Düz bağlama

Yan bağlama

Dik bağlama

Eşit bağlama

Çapraz bağlama

Açıklama:

Çapraz bağlama (loop lashing); sabitlemede kullanılan spanzetlerin taşınan yükün
bir tur döndükten sonra tekrar aynı noktaya bağlandığı sabitleme uygulamasıdır

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi bağlama çeşitlerinden değildir ?

Üstten Bağlama

Eşit bağlama

Çapraz Bağlama

Yay Bağlama

Doğrudan Bağlama

Açıklama:

Spanzetlerin kullanılması şeklinde gerçekleştirilen sabitleme uygulamalarına “lashing” (bağlama) işlemi adı verilmektedir. Lashing uygulamaları taşınacak yükün özellikleri, formu, taşıma kabı ya da palet ve ambalaj özellikleri çerçevesinde değişkenlik gösterebilmektedir. Genel olarak kullanılan lashing türleri aşağıdaki gibi sıralandırılabilmektedir.
• Üstten Bağlama (Top-over lashing)
• Çapraz Bağlama (Loop lashing)
• Yay Bağlama (Spring lashing)
• Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
• Doğrudan Bağlama (Direct lashing)

Doğru Cevap: B

Soru 40

Yükleme ve dolum sonrasında son kontroller kimler tarafından yapılır ?

Yükleme operatörleri

İşçiler

Şoför

Güvenlik görevlisi

Genel müdür

Açıklama:

Yükleme/dolum sonrasında son kontroller yükleme operatörleri tarafından yapılarak aracın hareket etmesine izin verilmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdaki terimlerden hangisi, taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerini tanımlamak için kullanılan bir ifadedir?

Kalibrasyon

Çekme-germe

Elleçleme

Temperleme

Oksitleme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 42

Tehlikeli maddelerin paketli ya da paletli yüklenmesi durumunda yüke ilişkin emniyet ve güvenliğe etki eden çok sayıda faktör bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerin başında gelmektedir?

Yükün kilosunun değişken olması

Yükün alıcı ile üstlenici arasında doğabilecek sorunlardan etkilenecek olması

Yükün mevzuata uygun paketlenmesi

Yükün taşıma aracından bağımsız hareket edebilme olanağına sahip olması

Yükün ön ölçümlerinin yanlış yapılması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 43

Taşıma aracı hareket ederken ya da hareketine neden olan ivme azalırken, taşınan yük bu etkiye belirli bir süre gecikme ile cevap verebilmektedir. Bu etki fizikte hangi prensip ile açıklanır?

Etki-Tepki prensibi

Bernoulli prensibi

Eylemsizlik prensibi

İdeal gaz prensibi

Adyabatik prensip

Açıklama:

Taşıma aracı hareket ederken ya da hareketine neden olan ivme azalırken, taşınan yük bu etkiye belirli bir süre gecikme ile cevap verebilmektedir. Bu etki fizikte eylemsizlik olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi, bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumudur?

Rijid yükleme

Sıralı yükleme

Entegre yükleme

Kompakt yükleme

Dengeli yükleme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 45

Karayolu taşımacılığında yük ağırlığının homojen dağılımını sağlayan temel faktör nedir?

Akıcı malzeme oranlarının hacimce eşit olması

Aks başına yapılacak eşit kuvvet dağılımı

Homojen kap dağıtımı

Homojen madde türü uygulaması

Aracın boş ağırlığının ortalaması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 46

Tehlikeli veya tehlikesiz madde taşımacılığında niçin yükün sabitlenmesi gerekmektedir?

Taşıma sırasında oluşabilecek farklı türlerdeki risklerin azaltılabilmesi için

Yükün özgürce hareket edebilmesi için

Paletli yüklerin araca yüklenebilmesi için

Paletsiz yüklerin araca yüklenebilmesi için

Söz konusu vergi yükümlülüğünden kaçınılabilmesi için

Açıklama:

Taşıma sırasında oluşabilecek farklı türlerdeki risklerin azaltılabilmesi için yükün araca sabitlenmesi gerekmektedir. Yük araçla birlikte hareket ettiği, kendi başına hareket olanağının bulunmadığı durumlarda yükün kontrol edilebilmesi de mümkün olabilmektedir. Aksi durumda yük kontrolsüz olarak hareket edebilmekte ve bu şekliyle risk yaratabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Hörgü

Spanzet

Rijid

Gergi

Kargı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 48

Paketli ve paletli tehlikeli maddelerin yüklenmesi süreçlerinde öncelikli sabitleme uygulamaları olan bağlama uygulamalarının genel adı nedir?

Bidding

Terminating

Lashing

Resisting

Scrolling

Açıklama:

Söz konusu uygulamaların genel adı bağlama (Lashing)'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

"Bağlama uygulamalarında genel olarak kullanılan spanzetlerin
minimum .......... direnç değerinin altında olmaması gerekmektedir."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki değerlerden hangisi gelmelidir?

10 daN

14 daN

1.500 N

15 N

1.400 daN

Açıklama:

Özellikle rijid yüklemelerde yükün ağırlığı ile aracın hareketi sırasında ortaya çıkabilecek kuvvetler dikkate alınarak spanzetlerin belirli bir kuvvet direncine sahip olması gerekmektedir.Uygulamada genel olarak kullanılan spanzetlerin
minimum 1.400 daN direnç değerinin altında olmaması gerekmektedir. Yükün
ağırlığı arttıkça kullanılacak spanzetlerin sayısı ve dayanıklılığını gösteren direnç değeri de artmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi genel olarak kullanılan lashing türlerinden değildir?

Üstten Bağlama (Top-over lashing)

Çapraz Bağlama (Loop lashing)

Yay Bağlama (Spring lashing)

Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)

Dolaylı bağlama (undirect lashing)

Açıklama:

Lashing uygulamaları taşınacak yükün özellikleri, formu, taşıma kabı ya da palet ve ambalaj özellikleri çerçevesinde değişkenlik gösterebilmektedir.
Genel olarak kullanılan lashing türleri aşağıdaki gibi sıralandırılabilmektedir.
• Üstten Bağlama (Top-over lashing)
• Çapraz Bağlama (Loop lashing)
• Yay Bağlama (Spring lashing)
• Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
• Doğrudan Bağlama (Direct lashing

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddelerin yükleme ve boşaltma operasyonları esnasında dikkat edilecek hususlar arasında yer almaz?

Tercih edilecek taşıma türü

Taşınacak maddenin özellikleri

Tehlikeli maddenin barındırdığı riskler

Tehlikeli maddenin fiyatı

Tehlikeli maddenin dökme veya paketli taşıma biçimi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 52

Yükün kendi ölçü ve boyutlarına ilişkin özelliklerinin kullanıldığı blokaj yöntemi hangisidir?

Basamaklandırma ve yükseltme

Bloklama

Çapraz blokaj

Yastıklama

Takozlama

Açıklama:

Özellikle homojen yapıda olmayan yüklerin birbirine engelleme özellikleri ve olanaklarının kullanılmaya çalışıldığı bir yöntem olan basamaklandırma ve yükseltme yöntemi yükün kendi ölçü ve boyutlarına ilişkin özelliklerinin kullanılmasıyla gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıda verilenlerden hangisi tehlikeli maddelerin yükleme esnasında yaşanacak risklerinden biri değildir?

Yükün araçtan kayması

Yükün başka yükleri ezmesi

Yükün araçtan düşmesi

İstifleme aracı ile birlikte devrilmesi

Yükün araç içinde sızıntı yapması

Açıklama:

Yükün araçtan kayması, yükün başka yükleri ezmesi, yükün araçtan düşmesi ve istifleme aracı ile devrilmesi tehlikeli maddenin yükleme esnasında oluşabilecek riskler arasında yer alırken yükün araç içerisinde sızıntı yapması yükleme sonrasında oluşabilecek riskler arasında belirtilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Bir veya daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesine ne denir?

Rijid yükleme

Kompakt yükleme

Net yükleme

Yarı yükleme

Sabitleme

Açıklama:

Rijid yüklemede araca istiflenen yükler taşıma kabın tümüyle doldurulmamakta araç içinde bir miktar boş mekan kalmaktadır. Yani yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimse yüklenmesi durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Yükün bulunduğu zemine kuvvet uyguladığı nokta hangisi ile ifade edilir?

Rijid yükleme noktası

Esnek yükleme noktası

Yük basma noktası

Optimum yük noktası

Kompakt noktası

Açıklama:

Dökme olarak taşınamayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez nokta olarak ifade edilen “yük basma noktası”nın belirlenmesi gerekmektedir. Bu nokta yükün bulunduğu zemine kuvvet uyguladığı nokta olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Hangisi taşıma esnasında yükü tutan kemerlerin kullanımında dikkat edilecek unsurlardan biri değildir?

Yüke temas eden kısmı yüke zarar vermemelidir

Esnek olmamalıdır

Yüke zarar verecek kuvvet uygulanmamalıdır

Yükün hareketini engelleyecek düzeyde olmalıdır

Yükün hareketini kısıtlamaması

Açıklama:

Sabitleme unsuru olarak kullanılan kemerler yükün hareket etmesini engellemesi, çok aşırı kuvvet uygulanarak yüke zarar vermemesi, esnek olmaması ve yüke temas eden kısmı yüke zarar vermemelidir. Fakat E şıkkında yer alan Yükün hareketini kısıtlamaması kemerlerin kullanımına zıtlık teşkil etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi genel olarak kullanılan bağlama türlerinden biri değildir?

Üstten bağlama

Çapraz bağlama

Yan bağlama

Yay bağlama

Doğrudan bağlama

Açıklama:

Tehlikeli madde yüklerinin taşınmasında üstten bağlama, çapraz bağlama, yay bağlama ve doğrudan bağlama yöntemleri yer alırken yan bağlama adında herhangi bir bağlama çeşidi bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Hangisi yükün sabitlenmesi işleminde kullanılan uygulamalardan biri değildir?

Sabitleme paleti

Hava yastığı kullanımı

Paletlerin birbirine bağlanması

Panel blokaj

Basamaklandırma

Açıklama:

Sabitleme paleti, hava yastığı kullanımı, panel blokajı ve basamaklandırma yöntemleri yükün sabitlenmesinde kullanılırken paletlerin birbirine bağlanması yükün sabitlenmesinde kullanılan bir yöntem değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Hangisi yükleme sonrasında olabilecek riskler arasında yer almaz?

Yükün başka yükleri ezmesi

Yükün araç içinde sızıntı yapması

Yükün başka yüklere çarpması

Yükün başka yüklere çarparak diğer yüklere de zarar vermesi

Yükün ateş kaynağı ile birleşmesi

Açıklama:

Yükün ateş kaynağı ile birleşmesi yükleme esnasında oluşabilecek bir risktir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi yüke etkide bulunan bir kuvvet türüdür?

Sürtünme kuvveti

Hız kuvveti

Hareket kuvveti

Yanal kuvvet

Dikey yön kuvveti

Açıklama:

Tehlikeli maddelerde dikkat edilecek sabitleme konusu önem taşımaktadır. Sabitlemede dikkate alınacak konulardan biri de yükün hareket etmesidir. Yüke etkide bulunan kuvvet Yanal kuvvet olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Tehlikeli maddeler ile ilgili riskler hangi aşamada artış göstermektedir?

Depolama

Elleҫleme

Taşıma

Denetleme

Üretim

Açıklama:

Tehlikeli maddeler özellikleri gereği yüksek düzeyde risk ve tehlikelere sahip materyaller oldukları için taşıma ve depolama gibi operasyonların yanı sıra yükleme ve boşaltma gibi elleçleme operasyonlarında da yüksek düzeyde özen ve detaylı bir biçimde planlamaya gereksinim duyulmaktadır. Diğer yandan taşıma operasyonlarında mevcut riskler elleçleme süreçlerinde taşıma ve depolama operasyonları ile kıyaslandığı zaman büyük ölçüde artış göstermektedir. Bunun en temel nedeni yükleme ve boşaltma sırasında meydana gelebilen düşme, devrilme vb. olumsuz durumların olasılıklarının yükselmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Yükleme ve boşaltma operasyonlarına ilişkin uygulamalar așağıdakilerinden hangisine göre farklılık gösterebilir?

Tașıyıcı

Tehlikeli maddenin özelliği

Hava şartları

Sevk edilecek ülke

Yol koşulları

Açıklama:

Yükleme ve boşaltma operasyonlarına ilişkin uygulamalar taşıma operasyonu için tercih edilecek taşıma türüne, taşınacak tehlikeli maddenin özelliklerine, risklerine, formlarına ve dökme ya da paketli olarak taşınma biçimlerine göre farklılaşabilmektedir. Tehlikeli maddelerin elleçlenmesine ilişkin kural ve uygulama koşulları her bir taşıma türü ile ilgili uluslararası yasal düzenlemelerde detaylı olarak gösterilmekle birlikte, daha geniş bir perspektife Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletlerin taşımacılıkla ilgili organları tarafından yük güvenliği (cargo security) gibi konularda yayınlanan ve önerileri içeren metinlerde belirtilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerini tanımlamak için kullanılan ifade hangisidir?

Yükleme

Denetleme

Taşıma

Elleçleme

İletme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 64

Bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumuna ne denir?

Kompakt yükleme

Dengeli yükleme

Meyilli yükleme

Rijid yükleme

Sabit yükleme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 65

Așağıdakilerinden hangisi kompakt yükleme iҫin doğru olmaz?

Taşıma kabının sadece bir kısmını doldurabilecek miktardadır

Paketli veya paletli yükler taşınmaktadır

Kara yolu aracına istiflenmesi şeklinde gerҫekleşir

Hareket etmesinin engellenmesi diğer yüklerin vasıtasıyla olur

Hava yastıkları kullanılmaktadır

Açıklama:

Kompakt yükleme ise taşıma kabının tümünü doldurabilecek miktarda paketli veya paletli yüklerin kara yolu aracına istiflenmesi şeklinde gerçekleştiren yükleme şeklidir. Yükün araç içerisinde hareket etmesinin engellenmesi diğer yüklerin vasıtasıyla söz konusu olmaktadır. Dolayısıyla yük emniyetinin ve güvenliğinin sağlanabilmesi için gerdirme kayışları ve takozlar yerine diğer yükler kullanılmakta, arada boşluk olması durumunda hava yastıkları kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için belirlenen merkeze ne ad verilir?

Kuvvet dengesi

Yük basma noktası

Ağırlık noktası

Hacim

Zemin

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi yük basma noktası ile ilgili olarak doğrudur?

Sadece paletli yükler iҫindir

Zeminin yüke kuvvet uygulamasıdır

Yükün zemin üzerinde hareketine etki eden bir faktördür

Sadece cismin stabilitesini arttırır

Araҫ ile zeminin merkez noktasının eşleşmesi gerekir

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 68

Karayolu taşımacılığında yük ağırlığının homojen dağılımı neye bağlıdır?

Kuvvet merkezinin doğru hesaplanmasına

Yük ve merkez nokta arasındaki dengeye

Araҫ kapasitesinin zeminle olan dengesine

Aks başına yapılacak eşit kuvvet dağılımına

Aks toplamının araҫ kapasitesine bölünmesine

Açıklama:

Karayolu taşımacılığında yük ağırlığının homojen dağılımı aks başına yapılacak eşit kuvvet dağılımına bağlıdır. Söz konusu kuvvet değeri ton olarak ifade edilmekte ve her bir aks başına düşen ton cinsinden ağırlık değerinin belirli bir sınır değerin altında kalması hedeflenmektedir. Bu çerçevede yükün ağırlığı sabit kalmakla birlikte taşımada kullanılan aracın aks sayısı artırıldığında aks başına düşen ağırlık azaltılabilmekte, yükün araç üzerinde dengeli dağılımı söz konusu olabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Spanzet

Rijid

Newton

Bidon

Palet

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre aşağıda sayılan yetki belgelerinden hangisi tehlikeli madde taşımacılığı faaliyeti için kullanılamaz?

Açıklama:

Ülkemizde, Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği’ne (08.01.2018 tarih ve 30295 sayılı) göre, taşımacılık faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan çalışma izni alarak yetki belgesi alması zorunludur. (Ulaştırma, Haberleşme ve Denizcilik Bakanlığı’nın ismi 11 Temmuz 2018 itibariyle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak değiştirilmiştir). Bu kapsamda, tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin öncelikle söz konusu Yönetmeliğin madde 6 da verilen C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1, R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunludur. Ancak kendi faaliyetlerinde kendi araçlarıyla taşıma yapanlar söz konusu belgelerden muaftır. Doğru seçenek olan B1 yetki belgesi ise uluslararası yolcu taşımacılığı alanındadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunanların sahip olması gereken, tehlikeli madde taşımacılığı sürücü eğitim sertifikası aşağıdakilerden hangisidir?

SRC1

SRC2

SRC3

SRC4

SRC5

Açıklama:

Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
Taşıt Uygunluk Belgesi,
Taşıma Evrakı,
Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
Yazılı Talimat,
Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
Güzergâh Tespit Belgesi,

Diğer sürücü eğitim sertifikaları yolcu taşımacılığında (SRC1, SRC2) ve eşya taşımacılığında (SRC3 ve SRC4) kullanılmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddeler, hangi tipi araçlarda taşınır?

EX/II

EX/III

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan taşıtlar için (EX/II, EX/III, FL, OX, AT ve MEMU) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum/kuruluş (Türk Standartları Enstitüsü) tarafından verilen Taşıt Uygunluk Belgesi’nin alınması zorunludur.
Patlayıcı maddeler EX/II ve EX/III tipi araçlarla taşınabilirken; parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddeler, FL tipi araçlarda; oksitleyici maddeler OX tipi taşıma araçlarında taşınırken; bunların dışında kalan maddeler AT tipi araçlarda taşınabilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Kara Yolu Taşıma Senedi'nin (CMR Belgesi) özelliklerinden biri değildir?

Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha hâlinde düzenlenir.

Bu belgenin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en az birisinin CMR’ye taraf olması gerekir.

Bu belge, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren en önemli belgedir.

CMR Taşıma Belgesi için özel bir format yoktur ancak genellikle çeşitli kaynaklardan alınan ve satışa ilişkin bağlantılı bir not kullanılmaktadır. CMR Sözleşmesindeki not freight forwarder (taşıma işleri komisyoncusu) tarafından düzenlenir.

Teslimat tamamlandıktan sonra belgenin bir nüshasının göndericiye iletilmesi gerekir.

Açıklama:

CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR (Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir.
Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha hâlinde düzenlenir. Bu belgenin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en az birisinin CMR’ye taraf olması gerekir.
CMR Belgesi, gönderen ve alıcı arasındaki sorumlulukları düzenleyen bir belgedir. Bu belge, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren en önemli belgedir. Dolayısıyla teslimat tamamlandıktan sonra belgenin bir nüshasının göndericiye iletilmesi gerekir.
CMR Taşıma Belgesi için özel bir format yoktur ancak genellikle çeşitli kaynaklardan alınan ve satışa ilişkin bağlantılı bir not kullanılmaktadır. CMR Sözleşmesi, notun kim tarafından düzenleneceğini net olarak belirtmemekte; uygulamada genellikle kara nakliyecisi tarafından düzenlenmektedir. Ancak bilgilerin çoğu ihracatçı ile ilgili olup bu bilgilerin doğruluğundan söz konusu ihracatçı sorumludur. Nakliyecinin bilgileri girmediği durumlarda nakliyeci, gösterilen bilgilerin doğruluğundan sorumlu olacak gönderici adına kendi acentesi olarak yapar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

SRC5 belgesinin geçerlilik süresi ne kadardır?

3 yıl

5 yıl

8 yıl

10 yıl

Geçerlilik süresi yoktur, daimidir.

Açıklama:

ADR Anlaşması; tehlikeli madde taşıyan sürücülerin yetkilendirilmiş eğitim kurumları tarafından verilen eğitimlere katılarak, eğitim sonrasında yapılacak sınavda başarılı olmaları durumunda bir sertifika almaları gerektiğini belirtmektedir. Türkiye’de buna ilişkin Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönergesi ile eğitim ve sınav süreci tanımlanmıştır. Bu kapsamda, öncelikle eğitim verecek kurumların Bakanlıktan “Tehlikeli Madde Taşımacılığı Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi (TMTMYB)” almaları zorunludur. Eğitim kurumlarının özellikleri ve eğitimlerde görev alacak eğitmenlerin asgari özellikleri yönergede tanımlanmış durumdadır. Bu kapsamda verilen eğitimler ve eğitim sonrasında sürücüye verilen yetkiler SRC5 belgesi çerçevesinde belirlenmiştir. SRC5 belgesinin geçerlilik süresi 5 yıl olup, 07.03.2018 tarihli SRC-5 Belgesi Yenileme Eğitimleri Hakkındaki Genelge ile yenileme işlemleri için süre dolmadan 1 yıl önce süre uzatım başvurusunun yapılması gereklidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan yukarıdaki sembol hangi anlama gelmektedir?

Alevlenebilir sıvılar

Zehirli gazlar

Alevlenebilir gazlar

Alevlenebilir katılar

Patlayıcı maddeler ve nesneler

Açıklama:

Alevlenebilir sıvılar:

Zehirli gazlar:

Alevlenebilir gazlar:

Alevlenebilir katılar:

Patlayıcı maddeler ve nesneler:

Sembolleri ile gösterilir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Güzergah Tespit Belgesi ile ilgili değildir?

Taşımacı tarafından hazırlanarak sürücüye verilir.

Sürücü güzergâh tespit belgesinde gösterilen güzergâhların dışarısına çıkamaz.

Taşıma tamamlanınca diğer belgelerle beraber taşıtana teslim edilir.

Belge üzerinde katedilecek karayoluna ait bilgiler, yol numarası, mesafesi vb. bilgiler de bulunmaktadır.

Açıklama:

Güzergah Tespit Belgesi
Tehlikeli maddelerin taşınabileceği güzergâhları gösteren bir belgedir. Taşımacı tarafından hazırlanarak sürücüye verilmekte, sürücü güzergâh tespit belgesinde gösterilen güzergâhların dışarısına çıkamamaktadır. Araç otoyolların dışında kalan yollarda gidecekse güzergâh tespit belgesinin bulundurulması gerekmektedir. Güzergâh tespit belgesi üzerinde; taşınan tehlikeli maddenin sınıfı, UN numarası, tehlikelilik özellikleri gibi bilgilerin yanı sıra alıcı, gönderen ve taşımacıya ilişkin bilgiler yer almaktadır. Belge üzerinde katedilecek karayoluna ait bilgiler, yol numarası, mesafesi vb. bilgiler de bulunmaktadır . Uluslararası yapılan taşıma işlemlerinde güzergâh üzerindeki ülkelerin yetkili mercilerinden izin alınmalı ve güzergah hakkında bilgi verilmelidir. Belgenin taşıtana teslimi söz konusu değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin teknik talimatlar aşağıdaki yapılaşmaların hangisi tarafından yayımlanmıştır?

Uluslararası Tehlikeli Madde Taşıma Konvansiyonu Birliği

Avrupa Sivil Havacılık Emniyet Ajansı

Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu

Uluslararası Hava Taşımacılığı Derneği

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından Teknik Talimatlar (ICAO-TI) yayımlanmıştır. Ülkemizde de Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı tarafından yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Havayolu İle Emniyetli Taşınması Talimatı (SHT-18) dokümanı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından Türkçeye çevrilmiş ve havayoluyla tehlikeli maddelerin taşınması tariflenmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Ülkemizde, Uluslararası Demir Yolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmelik aşağıdakilerden hangisi ile anılmaktadır?

COTIF

RID

SOLAS

CMR

ICAO

Açıklama:

Demir yolu ile taşıma işlemlerinde, “Malların Demiryolu İle Taşınmasına İlişkin Uluslararası Anlaşma” (Convention Internationale Concernantle Transports Des Marchandises Par Chemins De Fer, CIM) anlaşmasına istinaden, Demiryolu Hamule Senedi düzenlenmelidir. Ülkemizde, Uluslararası Demir Yolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğe (RID) paralel olarak 16 Temmuz 2015 tarihinde Tehlikeli Maddelerin Demiryolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete No: 29418) yayımlanmıştır. Bu Yönetmelik ve RID kapsamına giren tehlikeli maddelerin demiryolu ile taşınması alanında faaliyet gösteren; dolduran, ambalajlayan, yükleyen, taşımacı, gönderen, alıcı, boşaltan ve tank-konteyner/portatif tank işletmecisi, sarnıç vagon sahibi/işletmecisi, demiryolu altyapı işletmecisi, bu faaliyet alanlarından biri veya birden fazlası için faaliyette bulunanların Bakanlığa başvurarak Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi almaları zorunludur. Bu Yönetmelik kapsamında RID’da yer alan Sınıf 1 (patlayıcılar) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler İçişleri Bakanlığından; Sınıf 7 (radyoaktif madde) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan izin almak zorundadırlar. İzinler, izin alma tarihinden itibaren en fazla bir yıl geçerli olacak şekilde düzenlenir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

"Taşınan maddeler ve kapları deniz taşımacılık kurallarına uygun olduğunu beyan ederiz".

"Yapılan taşıma konteyner taşımacılığı kurallarına uygundur".

"Taşınan maddeler ve bunları taşıyan kaplar taşıma modları arasında geçiş kurallarına uygundur".

"Taşınan maddeler kombine taşımacılık kurallarına uygun olduğunu beyan ederiz".

“Maddelerin konteynerde/araçta ilgili hükümlere uygun şekilde ambalajlandığını beyan ederiz”.

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin denizle ulaşımından önce büyük bir konteynerde taşınması hâlinde, Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yük Koduna (IMDG) göre konteyner/ambalaj sertifikası taşıma belgesiyle birlikte bulundurulmalıdır. Konteyner/ambalaj sertifikası ve taşıma belgesi tek bir belgede olabilir. Bilgiler tek bir belgede birleştirilmişse belgede şöyle bir beyan bulunmalıdır: “Maddelerin konteynerde/araçta ilgili hükümlere uygun şekilde ambalajlandığını beyan ederiz”. Bu beyana tarih atılmalı ve beyanı imzalayan kişi belgede tanımlanmalıdır. Eğer bu iki belge ayrı düzenlenmişse birbirlerine iliştirilmelidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde gereken belgelerden muaftır?

Kendi faaliyetlerinde kendi araçlarıyla taşıma yapanlar

Resmi plakalı araçla taşımacılık yapanlar

Yurt içinde taşımacılık yapanlar

Deniz yoluyla taşımacılık yapanlar

Sağlık hizmetlerinde taşımacılık yapanlar

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin öncelikle yönetmeliğin madde 6’sında verilen C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1, R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunludur. Ancak kendi faaliyetlerinde kendi araçlarıyla taşıma yapanlar söz konusu belgelerden muaftır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

I. Taşıt uygunluk belgesi
II. SRC5
III. Güzergah tespit belgesi
Yukarıdakilerden hangileri tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgelerdendir?

I ve II

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız II

Açıklama:

Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;
• Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
• Taşıt Uygunluk Belgesi,
• Taşıma Evrakı,
• Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
• Yazılı Talimat,
• Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
• Güzergâh Tespit Belgesi, şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Oksitleyici maddelerin hangi tip araçlarda taşınması en uygundur?

EX-II

EX-III

Açıklama:

Patlayıcı maddeler EX-II ve EX-III tipi araçlarla taşınabilirken; parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddeler, FL tipi araçlarda; oksitleyici maddeler OX tipi taşıma araçlarında taşınırken; bunların dışında kalan maddeler AT tipi araçlarda taşınabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Kara Yolu Taşıma Senedi'nin adı nedir?

MEMU

ADR

CMR

SRC5

Açıklama:

CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR (Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası'nın adı nedir?

ADR

CMR

EX-II

SRC5

Açıklama:

Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası, SRC5'tir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

ADR tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yangın eğitimi hariç olmak üzere asgari kaç ders saati olarak uygulanır?

Açıklama:

ADR tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yangın eğitimi hariç olmak üzere asgari 64 ders saati olarak uygulanır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin talimatlar hangi kurum tarafından oluşturulmuştur?

ICAO

RID

Ulaştırma Bakanlığı

SOLAS

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından Teknik Talimatlar (ICAO-TI) yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

I. Taşıma evrakı
II. Makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat
III. Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
Yukarıdakilerden hangilerinin tehlikeli madde taşıyan trenlerde bulundurulması zorunludur?

I ve II

I ve III

I, II ve III

Yalnız I

II ve III

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerin bulundurulması zorunludur:
• Taşıma evrakı,
• RID Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde, taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine
verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat,
• Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı
durumlarda RID Bölüm 5.4.5 te belirtilen Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu,
• RID’da tanımlanan Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında, ilgili/yetkili
mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi,
• Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve
Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi (Ulaştırma, Denizcilik
ve Haberleşme Bakanlığı, 2015a).

Doğru Cevap: C

Soru 19

Tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınmasında hangi uluslararası sözleşme uygulanmaktadır?

ICAO

RID

ADR

SOLAS

IMDG

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınmasında “Denizde Can Emniyeti Uluslararası
Sözleşmesi” (International Convention for the Safety of Life at Sea, SOLAS, 1974) kapsamında Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşme'nin adı nedir?

SOLAS

ADR

CMR

ICAO

MARPOL

Açıklama:

Ülkemizde, Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşme (MARPOL 73/78) hükümlerine paralel olarak Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır (3 Mart 2015 tarih ve 29284 sayılı Resmî Gazete).

Doğru Cevap: E

Soru 21

Ülkemizde, Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre, taşımacılık faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan çalışma izni alarak yetki belgesi alması zorunludur. Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan yetki belgelerinden biri değildir?

Açıklama:

Ülkemizde, Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği’ne (08.01.2018 tarih ve 30295 sayılı) göre, taşımacılık faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan çalışma izni alarak yetki belgesi alması zorunludur. (Ulaştırma, Haberleşme ve Denizcilik Bakanlığı’nın ismi 11 Temmuz 2018 itibariyle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak değiştirilmiştir). Bu kapsamda, tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin öncelikle söz konusu Yönetmeliğin madde 6 da verilen C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1, R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunludur. D1 yetki belgesi ise otobüsle tarifeli olarak şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel vergi mükelleflerine verilen belge türüdür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi kaç yıllık geçerlilik süresine sahiptir?

Açıklama:

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik’e (24.10.2013 tarih ve 28801 sayılı) ve ADR’ye göre tehlikeli maddelerin karayoluyla taşımacılığı alanında faaliyet gösteren; dolduran, ambalajlayan, yükleyen, gönderen, alıcı, boşaltan ve tankkonteyner/taşınabilir tank işletmecileri, bu faaliyet alanlarından biri veya birden fazlası için Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi almak zorundadır. Bu belgeye ilişkin detaylı bilgiler, Bakanlık tarafından Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge ile tanımlanmıştır. Buna göre, Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre taşımacılık yetki belgesine sahip olup, Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik kapsamında sadece taşımacılık faaliyetinde bulunan taşımacılık işletmeleri ile Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesi kapsamında Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi sahibi kıyı tesislerini kapsamaz. Müdürlüğün uygun görmesi halinde 5 yıl süreyle Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi düzenlenir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Tehlikeli madde olarak atıklar taşınıyorsa BM kodunun önüne mutlaka aşağıdaki ibarelerden hangisi eklenmelidir?

DANGEROUS WASTE (DW)

KİRLETİCİ ATIK (POLLUTING)

ATIK (WASTE)

Açıklama:

Tehlikeli madde olarak atıklar taşınıyorsa BM kodunun önüne mutlaka ATIK (WASTE) kelimesi eklenmelidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren belge aşağıdakilerden hangisidir?

CMR Belgesi

ADR Belgesi

SRC Belgesi

Norm 2 Formu

Taşıma İrsaliyesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 25

Patlayıcı maddeleri taşıma yetkisine sahip olabilmek için aşağıdaki uzmanlık eğitimlerinden hangisini almak gereklidir?

ADR Temel Eğitimi

ADR Tank Eğitimi

ADR Sınıf 1 Eğitimi

ADR Sınıf 7 Eğitimi

ADR Uzman 2 Eğitimi

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Tehlikeli malların sınıflara göre tehlike özellikleri ve ortaya çıkan koşullara ilişkin eylemler hakkında araç ekibi üyeleri için ilave kılavuzda verilen yukarıdaki işaret aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Alevlenebilir gazlar

Alevlenebilir katılar

Patlayıcı maddeler ve nesneler

Alevlenebilir sıvılar

Su ile temas ettiğinde alevlenir gazlar açığa çıkaran maddeler

Açıklama:

Tehlikeli malların sınıflara göre tehlike özellikleri ve ortaya çıkan koşullara ilişkin eylemler hakkında araç ekibi üyeleri için ilave kılavuzda verilen sorudaki işaret su ile temas ettiğinde alevlenir gazlar açığa çıkaran maddeleri belirtmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) çalıştırmak zorunluluğu için yıllık asgari kapasite kaç tondur?

100

120

200

Açıklama:

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ (22.05.2014 tarih ve 29007 sayılı; Tebliğ No: TMKTDGM-01) ve Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: TMKTDGM-01)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (19 Nisan 2017 tarih ve 30043 sayılı) hükümlerine göre, bir takvim yılı içerisinde net elli ton ve üstü miktarlarda işlem yapan, gönderen, ambalajlayan, yükleyen, dolduran ve boşaltan olarak faaliyette bulunan ve 6 ncı maddenin üçüncü fıkrası kapsamında Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi sahibi olan işletmeler ile toplam araç taşıma kapasitesi elli ton ve üzerinde olan taşımacılık işletmeleri Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) çalıştırmak zorundadır. Söz konusu danışmanlar, yetkili kuruluşlardan eğitim alarak, Bakanlık tarafından yapılan sınavda başarılı olmaları halinde sertifika almaya hak kazanmaktadırlar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu tarafından teknik talimatlar yayımlanmıştır. Bu talimatları yayınlayan Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu aşağıdaki kısaltlalardan hangisi ile anılmaktadır?

ICAO

IAT

ACTO

ITT

UNAIR

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 29

Demiryolu CIM Belgesi

Demiryolu Taşıma İrsaliyesi

Demiryolu Hamule Senedi

Demiryolu Taşıma Senedi

Demiryolu Taşıma Yönetmelik Belgesi (RID)

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 30

Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az yirmi dört saat önce, yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı Bildirim Belgesini ilgilileri vasıtasıyla yazılı olarak liman başkanlığına sunmak zorundadır.
Ancak liman sahasına girmesine kadar ki seyir süresi yirmi dört saatten az olan gemi ve deniz araçları Bildirim Belgesini ilgilileri vasıtasıyla yazılı olarak liman başkanlığına sunmak için aşağıdaki yollardan hangisini takip eder?

Kıyı tesisinden kalkışından hemen sonra bildirim yapar.

Liman idari sahasına girmeden en az on iki saat önce bildirim yapar.

Liman idari sahasına girdiğinde bildirim yapar.

Kıyı tesisinden kalkışından hemen önce bildirim yapar.

Seyir süresini hesaplayarak liman idari sahasına gireceğinin yirmi dört saat öncesinde bildirim yapar.

Açıklama:

Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az yirmi dört saat önce; liman sahasına girmesine kadar ki seyir süresi yirmi dört saatten az olan gemi ve deniz araçları ise kıyı tesisinden kalkışından hemen sonra, yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı Bildirim Belgesini ilgilileri vasıtasıyla yazılı olarak liman başkanlığına sunar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin sahip olması gereken belgelerden biridir?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgelerden değildir?

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi

Tehlikeli Madde Satış Raporu

Güzergâh Tespit Belgesi

Taşıt Uygunluk Belgesi

Taşıma Evrakı

Açıklama:

Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler arasında, Tehlikeli Madde Satış Raporu bulunmamaktadır. Bu nedenle cevap “B” seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi kaç yıl süre ile düzenlenir?

Açıklama:

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi 5 yıl süreyle düzenlenir. Bu nedenle cevap “E” seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi patlayıcı maddelerin taşınabileceği bir araç tipidir?

EX/II

MEMU

Açıklama:

Patlayıcı maddeler EX-II ve EX-III tipi araçlarla taşınabilmektedir. Bu nedenle cevap “A” seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Oksitleyici maddeler aşağıdaki araç tiplerinden hangisinde taşınmaktadır?

EX/III

MEMU

Açıklama:

Oksitleyici maddeler OX tipi taşıma araçlarında taşınmaktadır. Bu nedenle cevap “C” seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde kullanılan uluslararası bir belge olan, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha hâlinde düzenlenen belge aşağıdakilerden hangisidir?

Taşıma Evrakı

Taşıt Uygunluk Belgesi

Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu

CMR Belgesi

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 37

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı eğitimi verecek gerçek veya tüzel kişilere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğünden yetki belgesi verilmektedir. Bu yetki belgesinin geçerlilik süresi kaç yıldır?

Açıklama:

TMGD eğitimi verecek gerçek veya tüzel kişiler, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğünden yetki belgesi (TMGDEYB) almalıdır. Eğitim verebilecek kurum/kuruluşların nitelikleri Tebliğ’de tanımlanmış olup uygun olması durumunda verilecek yetki belgesinin geçerlilik süresi 5 yıldır. Dolayısıyla cevap “E” seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Hava yolunda tehlikeli maddelerin taşınması ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin usul ve easaslar Uluslararası Convention Merchandise Routier (CMR) antlaşması ile belirlenmiştir.

Teknik Talimatlarda aksi belirtilmediği sürece, havayolu ile tehlikeli madde taşıtacak biri, Talimatlarda istenen bilgileri içeren bir tehlikeli mallar nakliye belgesi doldurup imzalayacak ve operatöre teslim edecektir.

Uçağın kalkış ve iniş havalimanları, taşımanın yolu veya kargo uçağıyla taşınma durumu mutlaka belirtilmelidir.

Nakliye belgesi üzerinde, alıcı ve göndericinin açık adres ve bilgileri de bulunmalıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 39

Tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerin bulundurulması zorunlu değildir?

Taşıma evrakı

Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi

Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu

Taşıt Uygunluk Belgesi

Özel taşıma izin belgesi

Açıklama:

Taşıt Uygunluk Belgesi, tehlikeli madde taşıyan trenlerde bulundurulması gereken zorunlu belgelerden biri değildir. Bu nedenle cevap “D” seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden kaç saat önce yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı Bildirim Belgesini ilgilileri vasıtasıyla yazılı olarak liman başkanlığına sunmalıdır?

Açıklama:

Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az yirmi dört saat önce; liman sahasına girmesine kadar ki seyir süresi yirmi dört saatten az olan gemi ve deniz araçları ise kıyı tesisinden kalkışından hemen sonra, yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı Bildirim Belgesini ilgilileri vasıtasıyla yazılı olarak liman başkanlığına sunar. Dolayısıyla cevap “E” seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgelerden değildir ?

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi

Taşıt Uygunluk Belgesi

Taşıma Evrakı

Mal Bildirim Formu

Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası

Açıklama:

tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;
• Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
• Taşıt Uygunluk Belgesi,
• Taşıma Evrakı,
• Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
• Yazılı Talimat,
• Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
• Güzergâh Tespit Belgesi,

Doğru Cevap: D

Soru 42

Tehlikeli madde taşıyan sürücülerin yetkilendirilmiş eğitim kurumları
tarafından verilen eğitimlere katılarak, eğitim sonrasında yapılacak sınavda başarılı olmaları durumunda aldıkları belgeye ne ad verilir ?

Kara Yolu Taşıma Senedi

Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası

Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu

Güzergah Tespit Belgesi

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı Sertifikası

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 43

Taşıt Uygunluk Belgesi son geçerlilik tarihi, düzenleme tarihinden itibaren kaç yıldır ?

Açıklama:

Belge temel olarak araç ile ilgili bilgileri (araç sahibi bilgileri, araç kodu, fren özellikleri vb.), tank/tanker bilgilerini (üretici bilgileri, üretim yılı vb.), tehlikeli maddelerle ilgili
bilgileri (tehlikeli madde sınıfları, maddelerin birbiriyle uyumu vb.) içermeli ve düzenleyen tarafından tarih verilerek kaşelenip imzalanmalıdır. Son geçerlilik tarihi, düzenleme
tarihinden itibaren bir yıldır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

I.Kara yolu
II.Deniz yolu
III.Hava yolu
IV.Demir yolu
Tehlikeli madde taşıma işlemleri hangi yollarla yapılır ?

I-II

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III

I-II-III-IV

Açıklama:

Kara yolu, deniz yolu, hava yolu ve demir yolu ile yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde taşıma senetleri kullanılır ve bunlar alıcı ve gönderenin sorumluluklarını tanımlayan belgelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Tehlikeli maddelerin taşınabileceği güzergâhları gösteren belgeye ne ad verilir ?

Taşıma Evrakı

Yazılı Talimat

Güzergâh Tespit Belgesi

Taşıt Uygunluk Belgesi

Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin taşınabileceği güzergâhları gösteren bir belgedir. Taşımacı tarafından hazırlanarak sürücüye verilmekte, sürücü güzergâh tespit belgesinde gösterilen güzergâhların dışarısına çıkamamaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 46

I.Taşıma evrakı
II.Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat
III.Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
IV.Tehlikeli maddelerin taşınmasında, ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi
Tehlikeli madde taşıyan trenlerde yukarıdaki belgelerin hangileri bulundurulması zorunludur ?

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerin bulundurulması zorunludur:
• Taşıma evrakı,
• RID Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde, taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat,
• Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı
durumlarda RID Bölüm 5.4.5 te belirtilen Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu,
• RID’da tanımlanan Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında, ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi,
• Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve
Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi (Ulaştırma, Denizcilik
ve Haberleşme Bakanlığı, 2015a)

Doğru Cevap: E

Soru 47

Ülkemizde tehlikeli maddelerin taşınmasında en fazla kullanılan yol hangisidir ?

Deniz yolu

Kara yolu

Demir yolu

Hava yolu

Çevre yolu

Açıklama:

Ülkemizde 30.11.2005 tarihinde başlayan ADR uyum süreciyle birlikte, tehlikeli
maddelerin taşınması ile ilgili hızlı ilerlemeler kaydedilmiştir. Özellikle de en fazla kullanılan karayolu taşımasıyla ilgili olarak yeni mevzuat/mevzuat değişiklikleri söz konusu olmuştur

Doğru Cevap: B

Soru 48

Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Teknik talimatlar kim tarafından hazırlanmıştır ?

Türk Hava Yolları

Dünya Sağlık Örgütü

Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu

Sivil hava ulaştırma işletmeciliği

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından Teknik Talimatlar (ICAO-TI) yayımlanmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 49

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla taşınması hakkında yönetmelik’e göre, birden fazla modla taşınan tehlikeli yükler için bulunduralması gereken forma ne ad verilir ?

Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu

Yazılı Talimatlar

Kara Yolu Taşıma Senedi

Taşıma Evrakı

Taşıt Uygunluk Belgesi

Açıklama:

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik’e göre, birden fazla modla taşınan tehlikeli yükler için ADR Bölüm 5.4.5’teki Çok Modlu Tehlikeli Mal
Taşıma Formu’nun kullanılması zorunludur. Bu form, tehlikeli maddelerin birden fazla
modda taşınmasına ilişkin kombine bir tehlikeli mal beyanı ve konteyner ambalaj sertifikası olarak kullanılabilecek niteliktedir

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşıma işini yapan sürücüler ADR Temel Eğitimi süresi ne kadardır ?

12 saat

14 saat

16 saat

19 saat

21 saat

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 51

Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği'ne göre taşımacılık faaliyetinde bulunmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler aşağıda verilen bakanlıkların hangisinden çalışma izni alarak yetki belgesi almak zorundadır?

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı

Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı

İçişleri Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Ticaret Bakanlığı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

I. Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi
II. Taşıt Uygunluk Belgesi
III. Yazılı Talimat
IV. Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu
V. Güzergâh Tespit Belgesi
Yukarıdakilerden hangileri tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler arasındadır?

I, II

III, IV

I, III, V

II, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 53

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi kaç yıl süreyle düzenlenir?

Açıklama:

Müdürlüğün uygun görmesi halinde 5 yıl süreyle Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi düzenlenir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Patlayıcı maddeler aşağıdaki araç tiplerinden hangisinde taşınabilir?

EX-II

MEMU

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 55

Taşıma evrakında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

BM numarası

Sevkiyat adı

Sınıflandırma kodu

Üretim yılı

Maddenin ambalaj grubu

Açıklama:

Taşıma evrakında, UN harflerinin önde yer aldığı BM numarası, ADR Bölüm 3.1.2’de belirtilen uygun sevkiyat adı, Bölüm 3.2’de verilen sınıflandırma kodu, maddenin ambalaj grubu ve tünel kısıtlama kodu sırayla verilmelidir

Doğru Cevap: D

Soru 56

Kara Yolu Taşıma Senedi'nin aşağıda verilen isimlerden hangisiyle anılmaktadır?

CMR Belgesi

SRC5

ICAO-TI

COTIF

RID

Açıklama:

CMR Belgesi (Kara Yolu Taşıma Senedi), karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR (Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

ADR Temel Eğitimi'nin süresi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?

8 saat

13 saat

19 saat

24 saat

35 saat

Açıklama:

Eğitim adı Süresi Taşıma yetkisi
ADR Temel Eğitimi 19 saat Dökme veya ambalajlı tehlikeli madde taşıma
ADR Tank Eğitimi 13 saat Tank içinde taşıma
ADR Sınıf 1 Eğitimi 8 saat Patlayıcı maddeleri taşıma
ADR Sınıf 7 Eğitimi 8 saat Radyoaktif maddeleri taşıma

Doğru Cevap: C

Soru 58

TMGDEYB sahibi eğitim kuruluşlarının eğitici ihtiyacını karşılayabilmek için Ulaştırma ve Alt yapı Bakanlığı tarafından düzenlenen sınavdan 100 üzerinden kaç alınması gerekir?

Açıklama:

TMGDEYB sahibi eğitim kuruluşlarının eğitici ihtiyacını karşılayabilmek için yine
Bakanlık tarafından açılan sınavda 100 üzerinden en az 80 alan adaylara da Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı Eğitim Belgesi (TMGDEB) düzenlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğine göre, Sınıf 1 (patlayıcılar) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler aşağıdaki bakanlıkların hangisinden izin almak zorundadırlar?

İçişleri Bakanlığı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

Dışişleri Bakanlığı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Ekonomi Bakanlığı

Açıklama:

Yönetmelik kapsamında RID’da yer alan Sınıf 1 (patlayıcılar) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler İçişleri Bakanlığından; Sınıf 7 (radyoaktif madde) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan izin almak zorundadırlar

Doğru Cevap: A

Soru 60

Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az ne kadar süre önce Bildirim Belgesini yazılı olarak liman başkanlığına sunmalıdır?

2 saat

12 saat

24 saat

48 saat

72 saat

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 61

I. C1 yetki belgesi
II. Taşıma evrakı
III. Güzergah tesbit belgesi
IV. Taşıt uygunluk belgesi
Kendi faaliyetlerinde, tehlikeli maddeyi kendi araçlarıyla taşıyanlar yukarıdakilerden hangilerini bulundurmak zorundadır?

I ve II

I ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin öncelikle söz konusu Yönetmeliğin madde 6’sında verilen C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1, R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunludur. Ancak kendi faaliyetlerinde kendi araçlarıyla taşıma yapanlar söz konusu belgelerden muaftır. Bunun dışında tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler; • Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi, • Taşıt Uygunluk Belgesi, • Taşıma Evrakı, • Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5), • Yazılı Talimat, • Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu, • Güzergâh Tespit Belgesi, şeklindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Oksitleyici maddeler aşağıdaki araç tiplerinden hangisi ile taşınabilir?

EX-II

EX-III

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 63

ADR tank eğitimi süresi kaç saattir?

8 saat

13 saat

19 saat

24 saat

27 saat

Açıklama:

ADR tank eğitimi 13 saat sürmekte ve tank içinde tehlikeli madde taşıma yetkisini içermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

I. UN numarası
II. Taşıyıcıya ait bilgiler
III. Yol numarası
IV. Gönderene ait bilgiler
Yukarıdakilerden hangileri güzergah tesbit belgesinde bulunması gereken bilgilerdir?

I ve III

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Güzergâh tespit belgesi üzerinde; taşınan tehlikeli maddenin sınıfı, UN numarası, tehlikelilik özellikleri gibi bilgilerin yanı sıra alıcı, gönderen ve taşımacıya ilişkin bilgiler yer almaktadır. Belge üzerinde katedilecek karayoluna ait bilgiler, yol numarası, mesafesi vb. bilgiler de bulunmaktadır (Görçün ve Erdal, 2010).

Doğru Cevap: E

Soru 65

Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

TMGD olabilmek için üniversitelerin fen ve mühendislik alanlarından lisans veya tehlikeli madde ve güvenlik programı/bölümü ön lisans mezunu olmak gerekir.

ADR tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yangın eğitimi hariç olmak üzere asgari 64 ders saati olarak uygulanır.

RID veya IMDG Kod kapsamındaki faaliyetlere ilişkin olarak tehlikeli madde güvenlik danışmanı yetkisini de isteyen adaylar, ayrıca her bir mod için 21 ders saati ilaveten eğitim almaları gerekir.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenen sınavda 100 üzerinden 50 alması durumunda sertifikayı almaya hak kazanır.

Sertifikanın geçerlilik süresi 5 yıldır.

Açıklama:

TMGD olabilmek için üniversitelerin fen ve mühendislik alanlarından lisans veya tehlikeli madde ve güvenlik programı/bölümü ön lisans mezunu olmak şartı aranmaktadır. ADR tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yangın eğitimi hariç olmak üzere asgari 64 ders saati olarak uygulanır. RID veya IMDG Kod kapsamındaki faaliyetlere ilişkin olarak tehlikeli madde güvenlik danışmanı yetkisini de isteyen adaylar, ayrıca her bir mod için 21 ders saati ilaveten eğitim almaları gerekir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenen sınavda 100 üzerinden 70 alması durumunda sertifikayı almaya hak kazanır. Sertifikanın geçerlilik süresi 5 yıldır.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Demir yolu ile sınıf 7 (radyoaktif madde) taşımacılığı için aşağıdaki kurumlardan hanisinden izin almak gerekmektedir?

İçişleri Bakanlığı

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları Müdürlüğü

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı

Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 67

Seyir süresi yirmi dört saatten fazla olan tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, Bildirim Belgesini liman idari sahasına girmeden en az kaç saat önce liman başkanlığına sunmalıdır?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 68

Patlayıcı madde, oksitleyici maddeler ve parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddeler dışında kalan tehlikeli maddeler aşağıdaki araç tiplerinden hangisinde taşınırlar?

EX-II

EX-III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 69

Yukarıda verilen sembol hangi tehlikeli madde türü için kullanılmaktadır?

Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler

Alevlenebilir sıvılar

Alevlenmeyen zehirsiz gazlar

Patlayıcı maddeler ve nesneler

Su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler

Açıklama:

Verilen sembol kendiliğinden yanmaya yatkın maddeleri göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Hava yolu ile tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?

Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından hazırlanan Teknik Talimatlara uygun davranılır.

Menşe Devletin istediği dillere ek olarak, tehlikeli mallarla ilgili işaretlerde İngilizce kullanılması önerilmektedir.

Havayolu ile tehlikeli madde taşıtacak biri, nakliye belgesini doldurup operatöre teslim eder.

Uçağın kalkış ve iniş havalimanları belirtilmeli.

Yolcu uçağı vasıtasıyla tehlikeli madde taşınamaz.

Açıklama:

Nakliye belgesi, nakliye için tehlikeli malları sunan kişi tarafından imzalanan ve tehlikeli malların doğru sevkiyat isimleri ile tam ve doğru olarak tanımlandığını ve ilgili düzenlemelere göre sınıflandırıldığını, ambalajlandığını, işaretlendiğini, etiketlendiğini ve nakliye için elverişli durumda olduğunu belirten bir beyan içerecektir (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, 2008). Uçağın kalkış ve iniş havalimanları, taşımanın yolu veya kargo uçağıyla taşınma durumu mutlaka belirtilmelidir. Özellikle yolcu uçaklarıyla taşıma söz konusu ise taşınan tehlikeli maddelerin yolculara zarar vermemesi için azami dikkat gösterilmelidir. Bu belge, yolculuk süresince tehlikeli maddeler ile birlikte taşınmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdaki bilgilerden hangisi Taşıt Uygunluk Belgesi (ADR) üzerinde yer almaz?

Araç sahibi bilgileri

Fren bilgileri

Tank/Tanker bilgileri

Güzergah

Tehlikeli madde bilgileri

Açıklama:

Belge temel olarak araç ile ilgili bilgileri (araç sahibi bilgileri, araç kodu, fren özellikleri vb.), tank/tanker bilgilerini (üretici bilgileri, üretim yılı vb.), tehlikeli maddelerle ilgili bilgileri (tehlikeli madde sınıfları, maddelerin birbiriyle uyumu vb.) içermelidir. ADR Belgesi'nde güzergah bilgileri yer almamaktadır. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Gönderici ve alıcı arasındaki sorumlulukları belirleyen ve alıcıda, göndericide ve taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha halinde hazırlanan kara yolu taşıma senedinin uluslarası adı aşağıdakilerden hangisidir?

ADR

SRC

CMR

COTIF

SRC5

Açıklama:

CMR Belgesi, gönderen ve alıcı arasındaki sorumlulukları düzenleyen bir belgedir. Bu belge, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren en önemli belgedir. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

I. Geçerlilik süresi 5 yıldır.
II. Geçerlilik süresi dolmadan 1 yıl önce uzatma başvurusu yapılmalıdır.
III. Sürücü kurslarından alınır.
IV.Tehlikeli Madde Taşımacılığı Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi'ne sahip kurumlardan alınır.
Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Sertifikası (SRC-5) alınması ile ilgili yukarıdaki maddelerden hangileri doğrudur?

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

Yalnız IV

I, II ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 74

Hava yoluyla tehlikeli madde taşınmasında kullanılan talimatları düzenleyen uluslararası kurum aşağıdakilerden hangisidir?

ICAO

SCR

CMR

ADR

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 75

Demir yolu ile tehlikeli madde taşınmasını düzenleyen yönetmelik hangi uluslararası yönetmeliğe göre düzenlenmiştir?

ICAO

SRC5

CMR

RID

ADR

Açıklama:

Ülkemizde, Uluslararası Demir Yolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğe (RID) paralel olarak 16 Temmuz 2015 tarihinde Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Demir yolu ile tehlikeli madde taşımacılığı için ilgili bakanlıktan alınan izinlerin geçerlilik süresi ne kadardır?

1 yıl

2 yıl

3 yıl

4 yıl

5 yıl

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 77

Liman sahasına girmesine kadar ki seyir süresi yirmi dört saatten az olan gemi ve deniz araçları için kıyı tesisinden kalkışından hemen sonra düzenlenen, yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı belge aşağıdakilerden hangisidir?

Güzergah Belgesi

Bildirim Belgesi

İzin Belgesi

Faliyet Belgesi

Uygunluk Belgesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 78

Deniz yoluyla Taşınan Tehlikeli Yüklere İlişkin Uluslararası Kod aşağıdakilerden hangisidir?

RID

SRC

ADR

ISPS

IMDG

Açıklama:

Ambalajlanmış tehlikeli maddelerin taşınmasında rol alan yük ilgilileri ve kıyı tesisleri, Deniz yoluyla Taşınan Tehlikeli Yüklere İlişkin Uluslararası Kodu (IMDG) içinde belirtilen hususları içeren bir güvenlik planı oluşturur ve uygular. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı eğitim verecek gerçek veya tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü'nden aldığı yetki belgesinin geçerlilik süresi ne kadardır?

1 yıl

2 yıl

3 yıl

4 yıl

5 yıl

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 80

I. Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi
II. Taşıma Evrakı
III. Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Sertifikası
IV. Güzergah Tespit Belgesi
Yukarıdakilerden hangileri tehlikeli madde taşımacılığında bulunması gereken belgeler arasında yer alır?

I ve II

Yalnız III

II ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler; Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi, Taşıt Uygunluk Belgesi, Taşıma Evrakı,vTehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5), Yazılı Talimat, Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu, Güzergâh Tespit Belgesi, şeklindedir. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Aşağıdakilerden hangileri tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgelerden biridir?

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi

Sözlü Talimat

Tek Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,

B Sınıfı Sürücü Belgesi

İkametgâh Belgesi

Açıklama:

Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
Taşıt Uygunluk Belgesi,
Taşıma Evrakı,
Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
Yazılı Talimat,
Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
Güzergâh Tespit Belgesi.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Ülkemizde Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği’ne (08.01.2018 tarih ve 30295 sayılı) göre, tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1, R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunludur.
Aşağıdakilerden hangisi bu belgeden muaf olan kişi ya da kurumdur?

Sınırlı ehliyetliler

Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5) olanlar

Sınırsız ehliyetliler

Kendi faaliyetlerinde kendi araçlarıyla taşıma yapanlar

Üçüncü bir kişinin faaliyetlerinde kendi araçlarıyla taşıma yapanlar

Açıklama:

Ülkemizde Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği’ne (08.01.2018 tarih ve 30295 sayılı) göre, tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1, R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunlu olsa da kendi faaliyetlerinde kendi araçlarıyla taşıma yapanlar söz konusu belgelerden muaftır.

Doğru Cevap: D

Soru 83

I. TÜVTÜRK Muayene Raporu
II. Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi
III. Motorlu Taşıtlar Vergisinin Ödendiğini Gösteren Belge
IV. Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu
Yukarıda verilen belgelerden hangileri tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgelerdendir?

I ve II

I ve III

II ve IV

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,

Taşıt Uygunluk Belgesi,

Taşıma Evrakı,

Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),

Yazılı Talimat,

Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,

Güzergâh Tespit Belgesi.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Araç kodu
Araç sahibinin fotoğrafı
Tank/tanker bilgileri
Tehlike madde sınıfları

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Taşıt Uygunluk Belgesi (ADR Uygunluk Belgesi) üzerinde yer alması gereken bilgilerdendir?

I ve II

II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Taşıt Uygunluk Belgesi (ADR Uygunluk Belgesi); araç ile ilgili bilgileri (araç sahibi bilgileri, araç kodu, fren özellikleri vb.), tank/tanker bilgilerini (üretici bilgileri, üretim yılı vb.), tehlikeli maddelerle ilgili bilgileri (tehlikeli madde sınıfları, maddelerin birbiriyle uyumu vb.) içermeli ve düzenleyen tarafından tarih verilerek kaşelenip imzalanmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıda Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5) eğitim adı, süresi ve taşıma yetkisi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

ADR Temel Eğitimi - 19 saat - Dökme veya ambalajlı tehlikeli madde taşıma

ADR Tank Eğitimi - 13 saat - Tank içinde taşıma

ADR Sınıf 1 Eğitimi - 8 saat - Patlayıcı maddeleri taşıma

ADR Sınıf 7 Eğitimi - 8 saat - Radyoaktif maddeleri taşıma

ADR Sınıf 17 Eğitimi - 2 saat - Atom taşıma

Açıklama:

SRC5 Eğitim Konuları ve Yetkileri:
ADR Temel Eğitimi - 19 saat - Dökme veya ambalajlı tehlikeli madde taşıma
ADR Tank Eğitimi - 13 saat - Tank içinde taşıma
ADR Sınıf 1 Eğitimi - 8 saat - Patlayıcı maddeleri taşıma
ADR Sınıf 7 Eğitimi - 8 saat - Radyoaktif maddeleri taşıma

Doğru Cevap: E

Soru 86

Tehlikeli maddelerin taşınmasında karayolu, deniz yolu, hava yolu veya demir yolu ulaşımlarından en az ikisinin kullanıldığı entegre sistemlere ne ad verilir?

Çok modlu taşıma işlemleri

Basit taşıma işlemleri

Karmaşık taşıma işlemleri

Tek modlu taşıma işlemleri

Çift modlu taşıma işlemleri

Açıklama:

Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu, tehlikeli maddelerin birden fazla modda taşınmasına ilişkin kombine bir tehlikeli mal beyanı ve konteyner ambalaj sertifikası olarak kullanılabilecek niteliktedir. Çok modlu taşıma işlemleri, tehlikeli maddelerin taşınmasında karayolu, deniz yolu, hava yolu veya demir yolu ulaşımlarından en az ikisinin kullanıldığı entegre sistemlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

“…………….,, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren en önemli belgedir.”
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdaki belgelerden hangisi yazılmalıdır?

Taşıt Uygunluk Belgesi (ADR Uygunluk Belgesi)

Kara Yolu Taşıma Senedi (CMR Belgesi)

Yazılı Talimatlar

Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu

Güzergâh Tespit Belgesi

Açıklama:

Kara Yolu Taşıma Senedi (CMR Belgesi), gönderen ve alıcı arasındaki sorumlulukları düzenleyen bir belgedir. Bu belge, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren en önemli belgedir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Dünyada tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Teknik Talimatlar (ICAO-TI) kim tarafından belirlenmiştir?

Avrupa Birliği

Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu

Dünya Ticaret Örgütü

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı

Dünya Hava Taşımacılığı Örgütü

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 89

Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu İle Taşınması Hakkında Yönetmeliğe göre tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerden hangisinin bulundurulması zorunlu değildir?

Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi

Taşıma evrakı

Yazılı talimat (RID Bölüm 5.4.3)

Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi

Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu (RID Bölüm 5.4.5)

Açıklama:

Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu İle Taşınması Hakkında Yönetmeliğe göre tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerin bulundurulması zorunludur:

Taşıma evrakı,

RID Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde, taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat,

Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı durumlarda RID Bölüm 5.4.5 te belirtilen Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu,

RID’da tanımlanan Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında, ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi,

Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Türkiye’de deniz yoluyla tehlikeli madde taşıma işi yapan bir şirketin tabi olduğu yönetmelik aşağıdakilerden hangisidir?

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik

ADR Uygunluk Belgesi Yönetmeliği

Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik

Tehlikeli Maddelerin Hava Yolu ile Taşınması Talimatı

Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınmasında Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (International Convention for the Safety of Life at Sea, SOLAS, 1974) kapsamında Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik geçerlidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Uluslararası Güvenlik Yönetimi Kodu nedir?

USM

ISM

IMS

MIS

SIM

Açıklama:

ISM;Uluslararası Güvenlik Yönetimi Kodu (International Safety Management)’dur ve deniz yolu taşımacılığında çalışan gemiler için kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

IMDG Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken, bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir.Aşağıdakilerden hangisi IMDG de belirtilen konuları içermemektedir?
• Tanımlama ve eğitim
• Sınıflandırma
• Tehlikeli maddeler listesi
• Ambalajlama ve tank hükümleri
• Gönderim prosedürleri
• Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
• Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler

Tanımlama ve eğitim

Sınıflandırma

Tehlikeli maddeler listesi

Ambalajlama ve tank hükümleri

Katı atık depolama

Açıklama:

IMDG Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken, bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir. IMDG, aşağıda belirtilen konuları içermektedir:
• Tanımlama ve eğitim
• Sınıflandırma
• Tehlikeli maddeler listesi
• Ambalajlama ve tank hükümleri
• Gönderim prosedürleri
• Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
• Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler

Doğru Cevap: E

Soru 3

Eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmasına ne denir?

IMC

CIM

MIC

MII

CMM

Açıklama:

CIM; eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmadır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi IMDG kodlarını içeren hususlardan biri değildir?

Gemi ve kargolara yönelik tehlikeli madde kaynaklı zararların engellenmesi

Deniz çevre güvenliği ve buna yönelik zararların önlenmesi

Tehlikeli maddelerin güvenli taşınmaları için gereken önlemlerin alınması

Bu tür ürünlerin taşınıp taşınmayacaklarının belirlenmesi

Kargoların güvenliği

Açıklama:

IMDG kodları aşağıdaki hususları içermektedir (IMO, 2016):
• Gemi ve kargolara yönelik tehlikeli madde kaynaklı zararların engellenmesi
• Deniz çevre güvenliği ve buna yönelik zararların önlenmesi
• Tehlikeli maddelerin güvenli taşınmaları için gereken önlemlerin alınması
• Bu tür ürünlerin taşınıp taşınmayacaklarının belirlenmesi

Doğru Cevap: E

Soru 5

IMDG kodlarında kaç tehlikeli madde sınıfı vardır?

Açıklama:

IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Sıvı, gazlı, toz ya da granüllü maddelerin nakliyesi için kullanılan, bir ya da birden çok sarnıçtan oluşan bir üst yapı ile hareketli aksam, süspansiyon, tampon, çekme, fren ve benzeri gibi ekipmanların monte edildiği bir şasisi bulunan vagona ne denir?

Sarnıç Vagon

Tehlikeli madde yüklü vagon

Güvenli vagon

Seri vagon

Taşımacı vagon

Açıklama:

Sarnıç Vagon; sıvı, gazlı, toz ya da granüllü maddelerin nakliyesi için kullanılan, bir ya da birden çok sarnıçtan oluşan bir üst yapı ile hareketli aksam, süspansiyon, tampon, çekme, fren ve benzeri gibi ekipmanların monte edildiği bir şasisi bulunan vagondur.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla kaç km/h hızla yapılmalıdır?

Açıklama:

Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 15 km/h hızla yapılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşıyan trenlerde bulundurulması zorunlu olan belgelerden biri değildir?

Taşıma evrakı

Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat

Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı
durumlarda Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu

Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında,sözkonusu yönetmelik kapsamında belirlenen ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi

Harita

Açıklama:

Tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerin bulundurulması zorunludur.
• Taşıma evrakı
• Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat
• Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı
durumlarda Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
• Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında,sözkonusu yönetmelik kapsamında
belirlenen ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi
• Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve
Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi alıcının yükümlülüklerinden biri değildir?

Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememekle ve boşaltma işlemi tamamlandıktan sonra kendisiyle ilgili RID’da öngörülen şartları yerine getirmekle yükümlüdür.

Vagon veya konteynerlerin, RID’ın boşaltmaya ilişkin şartlarının yerine getirilmesi hâlinde boşaltılmasını, bu hükümlerin yerine getirilmemesi durumunda ise iade edilmesini sağlamakla yükümlüdür.

Diğer tarafların (boşaltan, temizleyici, dezenfekte hizmeti ve benzeri) yükümlü-
lüklerinin üstlenilerek yürütülmesi hâlinde ilgili RID hükümlerine uymak için uygun tedbirleri almakla yükümlüdür.

Boşaltmak üzere emrine verilen vagon ve diğer yük taşıma birimlerini süresi içinde emniyetle boşaltma yapılmasını sağlayacak ekipmana sahip olmakla veya temin etmekle yükümlüdür.

Yükün vagonlar aracılığı ile güvenlik sistemi içinde taşıması ile yükümlüdür.

Açıklama:

Alıcının Yükümlülükleri
Alıcı;
• Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememekle ve boşaltma işlemi tamamlandıktan sonra kendisiyle ilgili RID’da öngörülen şartları yerine getirmekle,
• Vagon veya konteynerlerin, RID’ın boşaltmaya ilişkin şartlarının yerine getirilmesi hâlinde boşaltılmasını, bu hükümlerin yerine getirilmemesi durumunda ise iade edilmesini sağlamakla,
• Diğer tarafların (boşaltan, temizleyici, dezenfekte hizmeti ve benzeri) yükümlü-
lüklerinin üstlenilerek yürütülmesi hâlinde ilgili RID hükümlerine uymak için uygun tedbirleri almakla,
• Boşaltmak üzere emrine verilen vagon ve diğer yük taşıma birimlerini süresi içinde emniyetle boşaltma yapılmasını sağlayacak ekipmana sahip olmakla veya temin etmekle yükümlüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Hangi Kodu’un amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir?

COTIF

IMDG

SOLAS

IMO

PSC

Açıklama:

IMDG Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Son 60 yıl içinde sadece İstanbul boğazında ...’den fazla gemi kazası olmuş; çoğu gemilerin taşıdığı tehlikeli maddeler sebebiyle bu kazalar, Boğaz ve deniz çevresinin kirlenmesine yol açmış; çevrede yaşayan insanların da can ve mal güvenliğini tehdit etmiştir. Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

100

500

300

200

400

Açıklama:

Son 60 yıl içinde sadece İstanbul boğazında 500’den fazla gemi kazası olmuş; çoğu gemi- lerin taşıdığı tehlikeli maddeler sebebiyle bu kazalar, Boğaz ve deniz çevresinin kirlen- mesine yol açmış; çevrede yaşayan insanların da can ve mal güvenliğini tehdit etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Tehlikeli maddelerin gemilerde taşınmaları hakkındaki bazı genel hükümler ve bu maddelerin sınıflandırılmaları hususu, kaç yılında SOLAS Konferansı’nda kabul edilmiştir?

1948

1935

1942

1951

1938

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi, yük ilgilisinin sorumluluklarından biri değildir?

Acil durum veya kaza durumlarında ilgililere gerekli bilgi ve desteği sağlar.

Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.

Sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını not alır.

Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde istenen bilgi ve belgeleri sunar, gerekli iş birliğini sağlar.

Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirinin alınmasını sağlar.

Açıklama:

Yük İlgilisinin Yükümlülükleri
Yük ilgilisinin sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:

Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.

Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlar.

Tehlikeli yüklerin onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklenmesini, istif edilmesini, sağlama alınmasını, taşınmasını ve boşaltılmasını sağlar.

Tüm ilgili personelin, denizyolunda taşınan tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet önlemleri, emniyetli çalışma, acil durum önlemleri, güvenlik ve benzer konularda eğitilmesini sağlar, eğitim kayıtlarını tutar.

Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirinin alınmasını sağlar.

Acil durum veya kaza durumlarında ilgililere gerekli bilgi ve desteği sağlar.

Sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını idareye bildirir.

Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde istenen bilgi ve belgeleri sunar, gerekli iş birliğini sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi, Kıyı tesisi işleticisinin sorumluluklarından biri yanlıştır?

Gemilerin uygun, korunaklı, emniyetli şekilde yanaşma ve bağlanmasını sağlar.

Gemi ve kıyı arasındaki giriş-çıkış sisteminin uygun ve emniyetli olmasını sağlar.

Tehlikeli yüklerin yüklenmesi, boşaltılması ve elleçlenmesi faaliyetlerinde görev alan kişilerin eğitim almasını sağlar.

İşletme sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını liman başkanlığına bildirir.

Tehlikeli maddeleri taşıyan gemi ve deniz araçlarını, liman başkanlığının izni olmadan iskele ve rıhtıma yanaştırablir.

Açıklama:

Kıyı tesisi işleticisinin sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
• Gemilerin uygun, korunaklı, emniyetli şekilde yanaşma ve bağlanmasını sağlar.
• Gemi ve kıyı arasındaki giriş-çıkış sisteminin uygun ve emniyetli olmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerin yüklenmesi, boşaltılması ve elleçlenmesi faaliyetlerinde görev alan kişilerin eğitim almasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerin işletme sahasında uygun nitelikli, eğitimli, iş güvenliği tedbirlerini almış personel tarafından emniyetli ve kurallara uygun şekilde taşınmasını, elleçlenmesini, ayrıştırılmasını, istif edilmesini, geçici şekilde bekletilmesini ve denetlenmesini sağlar.
• Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri yük ilgilisindentalep eder, yükle birlikte bulunmasını sağlar.
• İşletme sahasındaki tüm tehlikeli yüklerin güncel listesini tutar.
• Tüm işletme personelinin, elleçlenen tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet önlemleri,emniyetli çalışma, acil durum önlemleri, güvenlik ve benzer konularda eğitilmesini sağlar, eğitim kayıtlarını tutar.
• Tesislerine giren tehlikeli yüklerin usule uygun şekilde tanımlandığını, sınıflandığını, sertifikalandırıldığını, ambalajlandığını, etiketlendiğini, beyan edildiğini, onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir bi- çimde yüklendiğini ve taşındığını teyit etmek amacıyla ilgili evrakların kontrolünü yapar.
• Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz veya kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirini alarak liman başkanlığına bildirir.
• Acil durum düzenlemeleri yapılmasını ve bu konularda ilgili tüm kişilerin bilgilendirilmesini sağlar.
• İşletme sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını liman başkanlığına bildirir.
• Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde gerekli destek ve iş birliğini sağlar.
• Tehlikeli maddeler ile ilgili faaliyetleri bu işlere uygun olarak tesis edilmiş rıhtım, iskele, depo ve antrepolarda yapar.
• Dökme petrol ve petrol ürünleri yükleme veya boşaltma yapacak gemi ve deniz araçları için ayrılmış rıhtım ve iskeleleri, bu iş için uygun nitelikte tesisat ve teçhizat ile donatır.
• İşletme sahasında geçici bekletilmesi mümkün olmayan veya izin verilmeyen tehlikeli maddelerin, bekletilmeksizin en kısa zamanda kıyı tesisi dışına naklini sağlar.
• Tehlikeli maddeleri taşıyan gemi ve deniz araçlarını, liman başkanlığının izni olmadan iskele ve rıhtıma yanaştıramaz.
• Tehlikeli madde taşınan konteynerler için ayırım ve istif kurallarına uygun bir depolama sahası oluşturur ve bu sahada gerekli olan yangın, çevre ve diğer em- niyet tedbirlerini alır. Tehlikeli maddelerin gemi ve deniz araçlarına yüklenmesi,

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi, Gemi kaptanının sorumluluklarının dışında kalır?

Geminin, ekipman ve cihazlarının tehlikeli yük taşımacılığına uygun durumda olmasını sağlar.

Gemide oluşan tehlikeli yük kazalarını çalışanlarına bildirir.

Resmî makamlar tarafından gemide yapılan kontrollerde gerekli destek ve işbirliğini sağlar.

Gemi ve rıhtım arasında güvenli giriş-çıkışı sağlar.

Gemideki tüm tehlikeli yüklerin güncel listelerini bulundurur ve ilgililere beyan eder.

Açıklama:

Gemi Kaptanının Yükümlülükleri
Gemi kaptanının sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

Geminin, ekipman ve cihazlarının tehlikeli yük taşımacılığına uygun durumda olmasını sağlar.

Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri kıyı tesisinden ve yük ilgilisinden talep eder, tehlikeli yüke eşlik etmelerini sağlar.

Gemisindeki tehlikeli yüklerin yüklenmesi, istifi, ayrımı, elleçlenmesi, taşınmasıve boşaltılması ile ilgili emniyet tedbirlerinin eksiksiz uygulanmasını ve devam ettirilmesini sağlar, gerekli denetim ve kontrolleri yapar.

Gemisine giren tehlikeli yüklerin usule uygun şekilde tanımlandığını, sınıflandığını, sertifikalandırıldığını, ambalajlandığını, işaretlendiğini, etiketlendiğini, beyan edildiğini, onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklendiğini ve taşındığını kontrol eder.

Tüm gemi personelinin taşınan, yüklenen, boşaltılan tehlikeli yüklerin riskleri,emniyet önlemleri, güvenli çalışma, acil durum önlemleri ve benzer konularda bil- gili olmasını ve eğitilmesini sağlar.

Tehlikeli yüklerin yüklenmesi, taşınması, boşaltılması ve elleçlenmesi konusundauygun nitelikli ve gerekli eğitimleri almış kişilerin iş güvenliği tedbirlerini almış şekilde çalışmasını sağlar.

Liman başkanlığının izni olmadan kendisine tahsis edilen saha dışına çıkamaz,demirleyemez, iskele ve rıhtıma yanaşamaz.

Gemisinin tehlikeli yükü emniyetli şekilde taşıması için seyir, manevra, demirle- me, yanaşma ve ayrılmalar sırasında tüm kural ve tedbirleri uygular.

Gemi ve rıhtım arasında güvenli giriş-çıkışı sağlar.

Gemisindeki tehlikeli maddelerle ilgili uygulamalar, güvenlik prosedürleri, acil durum önlemleri ve müdahale yöntemleri konusunda personelini bilgilendirir.

Gemideki tüm tehlikeli yüklerin güncel listelerini bulundurur ve ilgililere beyan eder.

Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, gemiye, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirini alarak durumu liman başkanlığına bildirir.

Gemide oluşan tehlikeli yük kazalarını liman başkanlığına bildirir.

Resmî makamlar tarafından gemide yapılan kontrollerde gerekli destek ve işbirliğini sağlar.

Gemi Kaptanının Yükümlülükleri
Gemi kaptanının sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

Geminin, ekipman ve cihazlarının tehlikeli yük taşımacılığına uygun durumda olmasını sağlar.

Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri kıyı tesisinden ve yük ilgilisinden talep eder, tehlikeli yüke eşlik etmelerini sağlar.

Gemisindeki tehlikeli yüklerin yüklenmesi, istifi, ayrımı, elleçlenmesi, taşınmasıve boşaltılması ile ilgili emniyet tedbirlerinin eksiksiz uygulanmasını ve devam ettirilmesini sağlar, gerekli denetim ve kontrolleri yapar.

Gemisine giren tehlikeli yüklerin usule uygun şekilde tanımlandığını, sınıflandığını, sertifikalandırıldığını, ambalajlandığını, işaretlendiğini, etiketlendiğini, beyan edildiğini, onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklendiğini ve taşındığını kontrol eder.

Tüm gemi personelinin taşınan, yüklenen, boşaltılan tehlikeli yüklerin riskleri,emniyet önlemleri, güvenli çalışma, acil durum önlemleri ve benzer konularda bil- gili olmasını ve eğitilmesini sağlar.

Tehlikeli yüklerin yüklenmesi, taşınması, boşaltılması ve elleçlenmesi konusundauygun nitelikli ve gerekli eğitimleri almış kişilerin iş güvenliği tedbirlerini almış şekilde çalışmasını sağlar.

Liman başkanlığının izni olmadan kendisine tahsis edilen saha dışına çıkamaz,demirleyemez, iskele ve rıhtıma yanaşamaz.

Gemisinin tehlikeli yükü emniyetli şekilde taşıması için seyir, manevra, demirle- me, yanaşma ve ayrılmalar sırasında tüm kural ve tedbirleri uygular.

Gemi ve rıhtım arasında güvenli giriş-çıkışı sağlar.

Gemisindeki tehlikeli maddelerle ilgili uygulamalar, güvenlik prosedürleri, acil durum önlemleri ve müdahale yöntemleri konusunda personelini bilgilendirir.

Gemideki tüm tehlikeli yüklerin güncel listelerini bulundurur ve ilgililere beyan eder.

Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, gemiye, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirini alarak durumu liman başkanlığına bildirir.

Gemide oluşan tehlikeli yük kazalarını liman başkanlığına bildirir.

Resmî makamlar tarafından gemide yapılan kontrollerde gerekli destek ve işbirliğini sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Tehlikeli madde yüklü vagonlara yönelik önemli hususlar ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tehlikeli madde yüklü vagonlar, yük trenleri ile gönderilmelidir.

Yükleme ve boşaltma tesisleri içerisinde vagonlara ve diğer taşıma araçlarına yükleme/boşaltma yapılırken kesinlikle manevra yapılmamalıdır.

Manevralar lokomotife bağlı olarak yapılmalı ve kesinlikle atma ve kaydırma manevrası yapılmamalıdır.

Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 60 km/h hızla yapılmalıdır.

Tehlikeli madde yüklü vagonu bulunan trenler, yeterli emniyet ve aydınlatma teşkilatı olmayan istasyonlarda bekletilmemelidir.

Açıklama:

Tehlikeli madde yüklü vagonlarla ilgili önemli hususlar şunlardır:
• Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 15 km/h hızla yapılmalıdır.
• Manevralar lokomotife bağlı olarak yapılmalı ve kesinlikle atma ve kaydırma manevrası yapılmamalıdır.
• Yükleme ve boşaltma tesisleri içerisinde vagonlara ve diğer taşıma araçlarına yükleme/boşaltma yapılırken kesinlikle manevra yapılmamalıdır.
• Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları gündüz saatleri içerisinde yapılmalıdır.
• Tehlikeli madde yüklü vagonu bulunan trenler, yeterli emniyet ve aydınlatma teşkilatı olmayan istasyonlarda bekletilmemelidir.
• Manevrayı yapan ve manevra sahasında bulunan demir yolu işletme görevlilerinin üzerinde parlayıcı, yanıcı, yakıcı, yanmayı ve patlamayı kolaylaştırıcı madde bulunmamalıdır.
• Manevra sırasında lokomotif ile dolu vagon arasına TEN/RIV ve RID’a uygun en az bir adet emniyet vagonu bağlanmalıdır.
• Tehlikeli madde yüklü vagonlar, yük trenleri ile gönderilmelidir.
• Trende tehlikeli madde yüklü vagonlar gruplar hâlinde bulundurulmalı ve bu vagonlarla lokomotif arasına tehlikeli madde yüklü olmayan en az bir vagon bağlan- malıdır. Dizinin tamamının tehlikeli madde yüklü vagonlardan oluşması hâlinde ise lokomotifin arkasına ek bir emniyet vagonu bağlanmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Haydarpaşa Limanı’nın 800 metre açığında 15 Kasım ...... günü Rumen bandıralı Independenta adlı tanker gemisi, Yunan bandıralı Evriyali adlı kuru yük gemisine çarpmış, gemideki ham petrol 27 gün süren yangında yanmış ya da denize karışmıştır.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

1972

1975

1979

1981

1987

Açıklama:

Haydarpaşa Limanı’nın 800 metre açığında 15 Kasım 1979 günü Rumen bandıralı Independenta adlı tanker gemisi, Yunan bandıralı Evriyali adlı kuru yük gemisine çarpmış ve büyük bir patlama olmuştur. Patlama sonrası çıkan yangında gemi tamamen yanmış ve kullanılamaz hâle gelmiştir. Geminin ölen 43 mürettebatından bazılarının cesedi yanmış hâlde kıyıya vurmuştur. Gemideki ham petrol 27 gün süren yangında yanmış ya da denize karışmıştır. Yangının sebep olduğu duman nedeniyle insan sağlığını tehdit eder düzeyde havadaki zararlı parçacık oranı artmıştır. Tahminlere göre 30.000 ton ham petrol yanmış, geriye kalan 64.000 ton ise 5,5 kilometrelik bir alanda denize karışmıştır. Deniz dibinde yaşayan canlıların ölüm oranının %96 olduğu tahmin edilmektedir. Ağır petrol kirliliği nedeniyle dedeniz yüzeyinde siyah bir tabaka oluşmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak kaç yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmıştır?

1911

1914

1918

1922

1926

Açıklama:

Uluslararası alanda en önemli sözleşmelerden birisi olan De-nizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak 1914 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış ve ticari gemilerde can emniyetikonularını düzenleyen sözleşmelerden birisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

IMDG Kodu, Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından ilk defa hangi yıl hazırlanarak hükûmetlere tavsiye edilmiştir?

1959

1960

1965

1972

1978

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin gemilerde taşınmaları hakkındaki bazı genel hükümler ve bu maddelerin sınıflandırılmaları hususu, 1948 tarihli SOLAS Konferansı’nda kabul edilmiştir. IMDG Kodu da ilk defa 1965 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanarak hükûmetlere tavsiye edilmiştir. IMDG Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken, bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi, SOLAS'ın içerdiği konulardan biri değildir?

Yapı, bölmeleme, stabilite, makine ve elektrik donanımları

Can kurtarma araçları ve düzenlemeleri

Yangın önleme, yangın ihbar ve söndürme

Tehlikeli maddeler listesi

Denizde güvenlik özel önlemleri

Açıklama:

SOLAS, aşağıda belirtilen konuları içermektedir:
• Genel hükümler
• Yapı, bölmeleme, stabilite, makine ve elektrik donanımları
• Yangın önleme, yangın ihbar ve söndürme
• Can kurtarma araçları ve düzenlemeleri
• Telsiz haberleşmesi
• Seyir güvenliği
• Yüklerin taşınması
• Tehlikeli yük taşınması
• Nükleer gemiler
• ISM
• Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi
• Denizde emniyet özel önlemleri
• Denizde güvenlik özel önlemleri
• Dökme yük taşıyıcılarda ilave güvenlik önlemleri
• Belgeler

Doğru Cevap: D

Soru 21

Son 60 yıl içinde sadece İstanbul boğazında kaçtan fazla gemi kazası olmuştur?

100

200

300

400

500

Açıklama:

Son 60 yıl içinde sadece İstanbul boğazında 500’den fazla gemi kazası olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Uluslararası alanda en önemli sözleşmelerden birisi olan Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından ilk olarak kaç yılında hazırlanmıştır?

1895

1914

1925

1936

1940

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi SOLAS'ın içerdiği konulardan biri değildir?

Can kurtarma araçları ve düzenlemeleri

Nükleer gemiler

Yüklerin taşınması

Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri

Denizde emniyet özel önlemleri

Açıklama:

SOLAS, aşağıda belirtilen konuları içermektedir:
• Genel hükümler
• Yapı, bölmeleme, stabilite, makine ve elektrik donanımları
• Yangın önleme, yangın ihbar ve söndürme
• Can kurtarma araçları ve düzenlemeleri
• Telsiz haberleşmesi
• Seyir güvenliği
• Yüklerin taşınması
• Tehlikeli yük taşınması
• Nükleer gemiler
• ISM
• Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi
• Denizde emniyet özel önlemleri
• Denizde güvenlik özel önlemleri
• Dökme yük taşıyıcılarda ilave güvenlik önlemleri
• Belgeler

Doğru Cevap: D

Soru 24

Tehlikeli maddelerin gemilerde taşınmaları hakkındaki bazı genel hükümler ve bu maddelerin sınıflandırılmaları hususu, kaç yılında SOLAS Konferansı’nda kabul edilmiştir?

1914

1936

1948

1952

1963

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin gemilerde taşınmaları hakkındaki bazı genel hükümler ve bu maddelerin sınıflandırılmaları hususu, 1948 tarihli SOLAS Konferansı’nda kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

IMDG Kodu da ilk defa kaç yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanarak hükûmetlere tavsiye edilmiştir?

1945

1955

1965

1975

1985

Açıklama:

IMDG Kodu da ilk defa 1965 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanarak hükûmetlere tavsiye edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi IMDG'nin içerdiği konulardan biri değildir?

Gönderim prosedürleri

Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler

Tehlikeli maddeler listesi

Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi

Ambalajlama ve tank hükümleri

Açıklama:

IMDG, aşağıda belirtilen konuları içermektedir:
• Tanımlama ve eğitim
• Sınıflandırma
• Tehlikeli maddeler listesi
• Ambalajlama ve tank hükümleri
• Gönderim prosedürleri
• Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
• Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler
Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi, SOLAS'ın içerdiği konular kapsamındadır. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Eşyanın, demiryoluyla uluslararası taşıma sözleşmesine ilişkin tek tip kuralları için kullanılan kısaltma aşağıdakilerden hangisidir?

CIM

RID

COTIF

TMDmYTHY

ADR

Açıklama:

CID: Eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Demir yolu ile yapılacak tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili uluslararası mevzuat aşağıdakilerden hangisi tarafından yürütülmektedir?

RID

COTIF

MARPOL

SOLAS

IMO

Açıklama:

Demir yolu ile yapılacak tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili uluslararası mevzuat COTIF tarafından yürütülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

IMDG kodlarında kaç tane tehlikeli madde sınıfı vardır?

Açıklama:

IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla kaç hızla yapılmalıdır?

5 km/h

10 km/h

15 km/h

20 km/h

25 km/h

Açıklama:

Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 15 km/h hızla yapılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Tehlikeli Yüklerin Deniz yoluyla Taşınmasına İlişkin Uluslararası Kod aşağıdakilerden hangisidir?

IMDG- CODE

OTIF

SOLAS

IMO

DSE

Açıklama:

Tehlikeli Yüklerin Deniz- yoluyla Taşınmasına İlişkin Uluslararası Kod (IMDG- CODE)

Doğru Cevap: A

Soru 32

Uluslararası Demir Yolu Taşımacılığı Hükümetlerarası Örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

IMO

OTIF

SOLAS

CODE

IMDG

Açıklama:

Uluslararası Demir Yolu Taşımacılığı Hükümetlerarası Örgütü (OTIF)

Doğru Cevap: B

Soru 33

Uluslararası Denizcilik Örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

CODE

IMOS

IMO

SOLAS

OTIF

Açıklama:

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO)

Doğru Cevap: C

Soru 34

Uluslararası alanda en önemli sözleşmelerden birisi olan De- nizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

OTIF

CMAS

CODE

SOLAS-74

IMO

Açıklama:

Uluslararası alanda en önemli sözleşmelerden birisi olan De- nizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak 1914 yılında Ulusla- rarası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşmelerden birisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Uluslararası Güvenlik Yönetimi Kodu (International Safety Management) aşağıdakilerden hangisi için kullanılır?

ITOF

SOLAS

IMO

Taşıtlar

Gemiler

Açıklama:

ISM; Uluslararası Güvenlik Yönetimi Kodu (International Safety Management)’dur ve deniz yolu taşımacılığında çalışan gemiler için kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Gemilerin kontrolleri aşağıdakilerden hangisi ile yapılmaktadır?

CODE

Vergi

PSC

SOLAS

Yönetim

Açıklama:

Gemilerin, Liman Devlet Kontrolü (PSC) ile kontrolleri yapılmaktadır. Gemi veya teçhizatı bu kontroller neticesinde sözleşme hükümlerine uyumlu olmadığı tespit edilirse liman devleti eksikliğin ciddiyetine göre gerekli düzeltici tedbirleri alana kadar geminin denize açılmasına engel olabilmektedir (AFAD, 2014). SOLAS, aşağıda belirtilen konuları içermektedir:

Doğru Cevap: C

Soru 37

IMDG Kodu’nun amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Gemi sayısını sınırlamak

Vergi almak

Yüklenmeyi sıklaştırmak

Çevre kirliliğini önlemek

Para kontrolü yapmak

Açıklama:

IMDG Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken, bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmadır?

CIM

PSC

IMO

SOLAS

ITOF

Açıklama:

CIM; eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi, bütün taşıma yollarıyla taşınan tehlikeli yüklerin uluslararası boyutunu aktif olarak incelemek amacı ile aşağıdakilerden hangisini oluşturmuştur?

CIM

BM Uzmanlar komitesi

SOLAS-74

ITOF

IMO

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi, bütün taşıma yollarıyla taşınan tehlikeli yüklerin uluslararası boyutunu aktif olarak inceleyen konuya özel bir Tehlikeli Yük Taşınması Uzmanları Komitesi (BM Uzmanlar Komitesi) oluşturmuştur

Doğru Cevap: B

Soru 40

Demir yolu taşımacılığında kısa ismi aşağıdakilerden hangisidir?

RID

ITOF

SOLAS

CIM

PSC

Açıklama:

Demir yolu taşımacılığında kısa ismi RID (Railway International Dangerous Goods) olarak tanımlanan Demir yolu ile Tehlikeli Maddelerin Taşınmasına İlişkin Konvansiyonun hükümleri uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

İnsan sağlığı ve ekonomik katkıları düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığının sağlaması gereken özelliklerden biri değildir?

Ekonomik olması

Seri olması

Diğer taşımacılık faaliyetlerinden bağımsız ve uyumsuz olması

Çevreye olumsuz etkilerinin en az olması

Kaliteli ve güvenli şekilde yapılması

Açıklama:

Ekonomik değerini yitirmemesi ve kazaların önüne geçilmesi amacıyla tehlikeli madde taşımacılığı diğer taşımacılık faaliyetleri ile uyumlu şekilde yapılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi deniz yolu taşımacılığındaki ilk Denizde
Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi'ni hazırlayan Uluslararası Denizcilik Teşkilatı'nın uluslararası kısaltmasıdır?

IMO

SOLAS

IMDG

ISM

COTIF

Açıklama:

Uluslararası alanda en önemli sözleşmelerden birisi olan Denizde
Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak 1914 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış olan ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşmelerden birisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Güvenlik
Yönetimi Kodu'nun kısaltmasıdır?

ISM

TSM

GSM

IEEE

AIAA

Açıklama:

ISM; Uluslararası Güvenlik Yönetimi Kodu (International Safety Management)’dur ve deniz yolu taşımacılığında çalışan gemiler için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi IMDG kodlarındaki 9 tehlikeli madde sınıfından sınıf 3 kapsamında incelenmektedir?

Patlayıcılar

Gazlar

Zehirli maddeler

Bulaşıcı maddeler

Yanıcı sıvılar

Açıklama:

IMDG kodlarındaki 9 tehlikeli madde sınıfından sınıf 3 kapsamında yanıcı sıvılar incelenmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi, sıvı, gazlı, toz ya da granüllü maddelerin nakliyesi için kullanılan, bir ya da birden çok sarnıçtan oluşan bir üst yapı ile hareketli aksam, süspansiyon, tampon, çekme, fren ve benzeri gibi ekipmanların monte edildiği bir şasisi bulunan vagondur?

Granül vagon

Tampon vagonu

Sarnıç vagon

Eklemeli vagon

Montaj vagonu

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 46

"Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla ... hızla yapılmalıdır."
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere gelmelidir?

20 m/s

40 km/h

45 km/h

15 km/h

15 m/s

Açıklama:

Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 15 km/h hızla yapılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımada alıcının yükümlülüklerindendir?

Vagon veya konteynerlerin, RID’ın boşaltmaya ilişkin şartlarının yerine getirilmesi
hâlinde boşaltılmasını sağlamak

Vagonlar için RID’da tanımlanmış olan tehlike ikaz levhaları ve işaretlerin vagonlara takılmasını sağlamak

Taşımada görev alan personelin, RID hükümlerine uygun eğitim almasını sağlamak

Tehlikeli maddeler vagonlara yüklenirken el frenlerinin sıkılı olduğunu kontrol etmek

Dolum esnasında doldurma kurallarına uygun hareket etmek

Açıklama:

Vagon veya konteynerlerin, RID’ın boşaltmaya ilişkin şartlarının yerine getirilmesi
hâlinde boşaltılmasını, bu hükümlerin yerine getirilmemesi durumunda ise iade
edilmesini sağlamak alıcının yükümlülüklerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında boşaltanın yükümlülüklerindendir?

RID hükümlerine göre taşınması özel kurallara veya kısıtlamalara bağlanan tehlikeli maddelerin dolumu

Taşımayı gerçekleştiren vagonların veya konteynerlerin ürün değişikliği halinde
öngörülen temizleme ve arındırma işlemlerinin yapılmasını sağlamak

Taşıma ünitelerinin yapı, ekipman, test ve markalanmasının RID hükümlerine uygunluğunu sağlamak

Vagonun yapı, ekipman, test ve işaretlemeye ilişkin olarak RID hükümlerine uygunluğunu sağlamak

Her bir vagonun trendeki konum bilgilerine, sahip olmak ve gerektiğinde ilgili
mercilere vermek

Açıklama:

Taşımayı gerçekleştiren vagonların veya konteynerlerin ürün değişikliği halinde
öngörülen temizleme ve arındırma işlemlerinin yapılmasını sağlamakla boşaltan yükümlüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Tehlikeli madde taşımacılığında aşağıdakilerden hangisi yükleyenin yükümlülüklerindendir?

Boşaltmak üzere emrine verilen vagon ve diğer yük taşıma birimlerini süresi içinde emniyetle boşaltma yapılmasını sağlayacak ekipmana sahip olmak

Dolum öncesinde; sarnıç vagonların, sökülebilir tanka sahip vagonların, portatif
tank veya tank konteynerlerin, tüplü gaz tankerlerinin/vagonlarının, çok elemanlı
gaz konteynerlerinin ve ekipmanlarının teknik olarak eksiksiz ve taşımaya uygun
olduğunu kontrol etmek

Dolum esnasında doldurma kurallarına uygun hareket etmek

Tehlikeli maddeleri vagona, büyük ya da orta boy dökme yük konteynere yüklerken, yükleme ve elleçlemeye ilişkin özel koşullara uygun hareket etmek

Dolumu yaptıktan sonra tankın kapatma tertibatının sızdırmazlığını kontrol etmek

Açıklama:

Tehlikeli maddeleri vagona, büyük ya da orta boy dökme yük konteynere yüklerken, yükleme ve elleçlemeye ilişkin özel koşullara uygun hareket etmek yükleyenin sorumluluklarındandır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi deniz yolu tehlikeli madde taşımacılığında gemi kaptanının görevlerinden biri değildir?

Geminin, ekipman ve cihazlarının tehlikeli yük taşımacılığına uygun durumda olmasını sağlamak

Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri kıyı tesisinden ve
yük ilgilisinden talep eder, tehlikeli yüke eşlik etmelerini sağlamak

Gemi ve deniz araçlarının acil durumlarda kıyı tesislerinden tahliye edilmesine
yönelik acil tahliye planı hazırlamak

Gemi ve rıhtım arasında güvenli giriş-çıkışı sağlamak

Gemide oluşan tehlikeli yük kazalarını liman başkanlığına bildirmek

Açıklama:

Gemi ve deniz araçlarının acil durumlarda kıyı tesislerinden tahliye edilmesine
yönelik acil tahliye planı hazırlamak kıyı tesisi işletmecisinin sorumluluğundadır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Deniz Yolu Taşımacılığından sorumlu bir kuruluştur?

OTIF

IMO

INOGATE

TRACECA

EMSA

Açıklama:

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Deniz Yolu Taşımacılığından sorumlu bir kuruluştur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Uluslar arası Demiryolu Taşımacılığı Hükümetlerarası Örgütü'nün kısaltmasıdır?

UIC

CER

OTIF

MTC

TRACECA

Açıklama:

UIC Uluslar arası Demiryolları Birliği'nin, CER Avrupa Demiryolları Birliği'nin, OTIF Uluslararası Demiryolu Taşımacılığı Hükümetlerarası Örgütü'nin, MTC Deniz Taşımacılığı Komitesi'nin ve TRACECA Avrupa-Kafkasya-Asya Taşımacılık Koridoru'nun kısaltmasıdır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşmelerden birisi olan Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74) ilk olarak IMO tarafından hangi yılda hazırlanmıştır?

1910

1911

1913

1914

1917

Açıklama:

Uluslararası alanda en önemli sözleşmelerden birisi olan Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak 1914 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşmelerden birisidir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi IMDG'nin içerdiği konulardan biridir?

Tehlikeli maddeler listesi

Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi

ISM

Nükleer gemiler

Yapı, bölmeleme, stabilite, makine ve elektrik donanımları

Açıklama:

Tehlikeli maddeler listesi IMDG'nin içerdiği bir konudur. Diğer seçeneklerde yer alan konular SOLAS'ın içeriğinde yer almaktadır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan bir kısaltmadır?

ISM

IMSBC

COTIF

IBC

CIM

Açıklama:

CIM; eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmadır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi IMDG kodlarının içerdiği hususlardan biri değildir?

Gemi ve kargolara yönelik tehlikeli madde kaynaklı zararların engellenmesi

Tehlikeli ürünlerin taşınıp taşınmayacaklarının belirlenmesi

Tehlikeli maddelerin güvenli taşınmaları için gereken önlemlerin alınması

Sağlıkla ilgili kontrollerin yapılması

Deniz çevre güvenliği ve buna yönelik zararların önlenmesi

Açıklama:

Sağlıkla ilgili kontrollerin yapılması IMDG kodlarının içerdiği hususlardan biri değildir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Kıyı Tesisi İşleticisinin yükümlülüklerinden biridir?

Gemi personelinin taşınan, yüklenen, boşaltılan tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet önlemleri, güvenli çalışma, acil durum önlemleri ve benzer konularda bilgili olmasını ve eğitilmesini sağlar.

Gemideki tüm tehlikeli yüklerin güncel listelerini bulundurur ve ilgililere beyan eder.

Tehlikeli maddeler ile ilgili faaliyetleri bu işlere uygun olarak tesis edilmiş rıhtım, iskele, depo ve antrepolarda yapar.

Liman başkanlığının izni olmadan kendisine tahsis edilen saha dışına çıkamaz, demirleyemez, iskele ve rıhtıma yanaşamaz.

Gemide oluşan tehlikeli yük kazalarını liman başkanlığına bildirir.

Açıklama:

Tehlikeli maddeler ile ilgili faaliyetleri bu işlere uygun olarak tesis edilmiş rıhtım, iskele, depo ve antrepolarda yapmak Kıyı tesisi işleticisinin sorumluluklarından biridir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

RID neyi ifade etmektedir?

Tehlikeli Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmelik

Demir yolu ile Eşya Taşımalarına İlişkin Uluslararası Sözleşme

Demir yolu ile Yolcu Taşımalarına İlişkin Uluslararası Sözleşme

Denizyoluyla Taşınan Tehlikeli Yüklere İlişkin Uluslararası Kod

Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik

Açıklama:

RID Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelik ve Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Ülkemizde Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?

15 Temmuz 2014

16 Temmuz 2015

3 Eylül 2015

1 Ocak 2016

1 Temmuz 2017

Açıklama:

Ülkemizde tehlikeli maddelerin demir yolu ile taşınması 16 Temmuz 2015 tarihinde (Resmî Gazete No: 29418) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDmYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi sarnıç vagon sahibi veya kullanıcılarının yükümlülüklerinden biridir?

Manevra alanlarına yönelik dâhili acil durum planlarının RID Bölüm 1.11’e uygun şekilde hazırlanmasını sağlamak.

Tank-konteyner/portatif tankın bir sonraki teste kadar, RID’da yer alan hükümleri sağlaması için gövde ve ekipman bakımını yerine getirmek.

Taşıma ünitelerinin yapı, ekipman, test ve markalanmasının RID hükümlerine uygunluğunu sağlamak.

Gövde veya gövde ekipmanı emniyetinin tamir, tadilat veya bir kaza sonucunda azalma eğilimi gösterip göstermediğini kontrol etmek.

Her bir vagonun trendeki konum bilgilerine, sahip olmak ve gerektiğinde ilgili mercilere vermek.

Açıklama:

Sarnıç-vagon sahibi veya kullanıcıları; vagonun yapı, ekipman, test ve işaretlemeye ilişkin olarak RID hükümlerine uygunluğunu sağlamakla, sarnıç-vagonun bir sonraki teste kadar, RID’da yer alan şartları sağlaması için, tank ve ekipman bakımını yerine getirmekle ve gövde veya gövde ekipmanı emniyetinin tamir, tadilat veya bir kaza sonucunda azalma eğilimi gösterip göstermediğini ayrıca kontrol etmekle yükümlüdür. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

IMDG Kodu da ilk defa hangi yıl Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanarak hükûmetlere tavsiye edilmiştir?

1955

1958

1963

1965

1972

Açıklama:

IMDG Kodu da ilk defa 1965 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanarak hükûmetlere tavsiye edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi IMDG'nin içerdiği konulardan biri değildir?

Tanımlama ve eğitim

Sınıflandırma

Seyir güvenliği

Tehlikeli maddeler listesi

Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri

Açıklama:

Seyir güvenliği, SOLAS'ın içeriğindenir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltma aşağıdakilerden hangisidir?

RID

CIM

COTIF

ISM

PSC

Açıklama:

CIM; eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmadır.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Tehlikeli Eşyaların Demir yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID)'e taraf kaç ülke vardır?

Açıklama:

Tehlikeli Eşyaların Demir yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID)'e taraf 46 ülke vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 65

IMDG kodlarında kaç tehlikeli madde sınıfı vardır?

Açıklama:

IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğine göre aşağıdakilerden hangisi taşıma faaliyetleri ile ilgili olarak dikkat edilmesi gereken ana hususlardan biri değildir?

Yük ilgilisi, kara yolu ve demiryoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden en az 3 saat önce kıyı tesisine bildirim yapmak zorundadır.

Bildirim yükümlülüğüne uyulmaması veya yapılan bildirimlerin doğru bilgiler içermemesi durumunda, bildirim veren hakkında idari işlem yapılması ve varsa bildirim yapanın yanaşma, kalkma, geçiş sırasını kaybetmesi sözkonusudur.

Tehlikeli madde elleçleyen kıyı tesislerinin, tehlikeli madde taşınması kapsamında yapacağı tüm faaliyetlerinde Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı istihdam etmesi veya hizmet almaları zorunludur.

Tehlikeli yük elleçleyen kıyı tesislerinin bu yüklerin elleçlenmesine ve taşınmasına uygun olduğunu onaylayan “Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi” almaları ve geçerli durumda bulundurmaları zorunludur.

Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az on iki saat önce yazılı olarak liman başkanlığına sunmalıdır.

Açıklama:

Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az 24 saat önce liman başkanlığına sunmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi yük ilgilisinin sorumlulukları arasında yer almaz?

Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirinin alınmasını sağlar.

Acil durum veya kaza durumlarında ilgililere gerekli bilgi ve desteği sağlar.

Tehlikeli maddelerin, iskele veya rıhtımda boşaltıldığı alana depolanması sağlanamıyorsa liman alanında bekletilmeksizin en kısa zamanda bu maddelerin kıyı tesisi dışına naklini sağlarlar.

Sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını idareye bildirir.

Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde istenen bilgi ve belgeleri sunar, gerekli iş birliğini sağlar.

Açıklama:

"Tehlikeli maddelerin, iskele veya rıhtımda boşaltıldığı alana depolanması sağlanamıyorsa liman alanında bekletilmeksizin en kısa zamanda bu maddelerin kıyı tesisi dışına naklini sağlamak" Kıyı Tesisi İşleticisinin Yükümlülükleri arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Gemideki tehlikeli maddelerle ilgili uygulamalar, güvenlik prosedürleri, acil durum önlemleri ve müdahale yöntemleri konusunda personeli bilgilendirmek kimin yükümlülüğündedir?

Kıyı tesisi işleticisi

Gemi kaptanı

Yük ilgilisi

Liman işletmecisi

Liman başkanlığı

Açıklama:

Gemideki tehlikeli maddelerle ilgili uygulamalar, güvenlik prosedürleri, acil durum önlemleri ve müdahale yöntemleri konusunda personeli bilgilendirmek gemi kaptanının görevidir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Tehlikeli maddeleri doğrudan taşıma için teslim alırken vagon veya büyük konteynerlerin işaret ve etiketlenmesi ile vagon veya büyük konteynerlere turuncu plaka takılmasına ilişkin RID’da belirtilen koşullara uygun hareket etmek kimin yükümlülüğüdür?

Taşımacı

Alıcı

Gönderen

Dolduran

Yükleyen

Açıklama:

Yükleyenin yükümlülüğündedir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak aşağıdakilerden hangisi tarafından hazırlanmıştır?

OTIF

IMO

PSC

AFAD

ISM

Açıklama:

Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74) ilk olarak 1914 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşmelerden birisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Demir yolu ile yapılacak tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili uluslararası mevzuattır?

COTIF

CIV

AFAD

RID

IMDG

Açıklama:

Demir yolu ile yapılacak tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili uluslararası mevzuat ise Uluslararası Demir yolu Taşımalarına İlişkin Anlaşmaya (COTIF) göre yürütülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

IMDG kodlarında kaç tane tehlikeli madde sınıfı vardır?

Açıklama:

IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır. Sınıf 1 Patlayıcılar, Sınıf 2 Gazlar, Sınıf 3 Yanıcı sıvılar,Sınıf 4 Yanıcı katı maddeler; kendinden parlayıcı maddeler; su ile tema halinde yanıcı gaz meydana getiren maddeler, Sınıf 5 Oksitleyici maddeler , Sınıf 6 Zehirli ve bulaşıcı maddeler, Sınıf 7 Radyoaktif malzeme, Sınıf 8 Aşındırıcı maddeler, Sınıf 9 Çeşitli tehlikeli maddeler ve mallar.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi RID’ da belirtilen konuları içerir?

Tanımlama ve eğitim

Paketleme ve tank hükümleri

Yüklerin sınıflandırılması

Gönderim prosedürleri

Sınıflandırma

Açıklama:

RID aşağıda belirtilen konuları içermektedir:
Yüklerin sınıflandırılması,
Tehlikeli yüklerin listeleri, özel hükümler ve de istisnalar
Ambalajların, depoların, sarnıçların kullanımı, denenmesi ve onaylanması
Sevkiyat prosedürleri
Nakliye, yükleme, boşaltma, tanzim etme şartları ile ilgili hükümler

Doğru Cevap: C

Soru 74

Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az kaç saat önce bildirim belgesini liman başkanlığına sunmalıdır?

Açıklama:

Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az 24 saat önce yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı bildirim belgesini ilgilileri vasıtasıyla yazılı olarak liman başkanlığına sunmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Ülkemizde tehlikeli maddelerin demir yolu ile taşınması hangi yönetmelik kapsamında düzenlenmiştir?

Tehlikeli Maddelerin Kara Yoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik

Tehlikeli Maddelerin Deniz Yoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik

RID

Tehlikeli Madde Uygunluk Yönetmeliği

Tehlikeli Maddelerin Demir Yoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik(TMDmYTHY)

Açıklama:

Ülkemizde tehlikeli maddelerin demir yolu ile taşınması 16 Temmuz 2015 tarihinde ( Resmi Gazete No: 29418) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Demir yoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDmYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi sıvı, gazlı, toz ya da granüllü maddelerin nakliyesi için kullanılan, bir ya da birden çok sarnıçtan oluşan bir üst yapı ile hareketli aksam, süspansiyon, tampon, çekme, fren ve benzeri gibi ekipmanların monte edildiği bir şasisi bulunan vagondur?

Sarnıç Vagon

Lokomotif Vagon

CIV Vagon

Tanker Vagon

RID Vagon

Açıklama:

Sıvı, gazlı, toz ya da granüllü maddelerinden nakliyesi için kullanılan, bir ya da birden çok sarnıçtan oluşan bir üst yapı ile hareketli aksam, süspansiyon, tampon, çekme, fren ve benzeri gibi ekipmanların monte edildiği bir şasisi bulunan vagona Sarnıç Vagon denir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Tehlikeli maddelerin demir yolu ile taşınmasında vagonlar için RID’ da tanımlanmış olan tehlikeli ikaz levhaları ve işaretlerin vagonlara takılmasını sağlamak kimin yükümlülüğündedir?

Gönderenin

Alıcının

Taşımacının

Yükleyenin

Paketleyen ve Dolduranın

Açıklama:

Vagonlar için RID’ da tanımlanmış olan tehlike ikaz levhaları ve işaretlerin vagonlara takılmasını sağlamak taşımacının yükümlülüğüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Taşımacı yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç kaç gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermekle yükümlüdür?

Açıklama:

Yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermekle yükümlüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi IMDG kodları hususlarındandır?

Yangın önleme, yangın ihbar ve söndürme

Gemi ve kargolara yönelik tehlikeli madde kaynaklı zararların engellenmesi

Dökme yük taşıyıcılarda ilave güvenlik önlemleri

Ambalajların, depoların, sarnıçların kullanımı, denenmesi ve onaylanması

Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi

Açıklama:

IMDG kodları aşağıdaki hususları içermektedir:
Gemi ve kargolara yönelik tehlikeli madde kaynaklı zararların engellenmesi
Deniz çevre güvenliği ve buna yönelik zararların önlenmesi
Tehlikeli maddelerin güvenli taşınmaları için gereken önlemlerin alınması
Bu tür ürünlerin taşınıp taşınmayacaklarının belirlenmesi

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi IMDG kodlarında patlayıcılar sınıfının altında yer almaktadır?

Zehirli gazlar

Kitlesel patlamaya neden olabilecek maddeler

Oksitleyici maddeler

Zehirli maddeler

Yanıcı katı maddeler

Açıklama:

IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır. Sınıf 1: Patlayıcıların altında
1.1: Kitlesel patlamaya neden olabilecek maddeler ve mallar
1.2: Kitlesel patlamaya neden olmayan; ancak projeksiyon tehlikesi olan maddeler ve mallar
1.3: Kitlesel patlamaya neden olmayan; ancak yangın ve hafif bir patlama veya hafif bir projeksiyon tehlikesi veya ikisi birden olan maddeler ve mallar
1.4: Belirgin bir tehlike arz etmeyen maddeler ve mallar
1.5: Kitlesel patlama tehlikesi olan çok hassas maddeler
1.6: Kitlesel patlama tehlikesi olmayan çok fazla hassas mallar.

Doğru Cevap: B

Soru 81

(TMDzYTHY)”e göre yük ilgilisi, kara yolu ve demiryoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden ne kadar önce haber vermelidir?

Geçiş sırasında

3 saat önce

24 saat önce

1 ay önce

Hiçbir zaman

Açıklama:

Yük ilgilisi, kara yolu ve demiryoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden en az 3 saat önce kıyı tesisine bildirim yapmak zorundadır.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşımacılığından sorumlu uluslararası kuruluşu için kullanılan kod nedir?

IMO

IMDG

OTIF

TMDzYTHY

RID

Açıklama:

Tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşımacılığından sorumlu uluslararası kuruluşun adı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve kullanılan kodu IMDG.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Demir yolu ile taşımacılıktan sorumlu uluslararası kuruluşu için kullanılan kod nedir?

IMO

IMDG

OTIF

TMDzYTHY

RID

Açıklama:

Demir yolu ile taşımacılıktan sorumlu uluslararası kuruluşun adı ise Uluslararası Demir Yolu Taşımacılığı Hükümetlerarası Örgütü (OTIF) olup, bu alanda kullanılan kod RID’dir

Doğru Cevap: E

Soru 84

Bir vagonda tehlikeli bir madde taşınıyorsa ikaz işaretlemesi yapmak kimin görevindedir?

Taşımacı

Alıcı

Yükleyen

Paketleyen

Dolduran

Açıklama:

Vagonlar için RID’da tanımlanmış olan tehlike ikaz levhaları ve işaretlerin vagonlara takılmasını sağlamakla görevli taşımacıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

MARPOL 73/78 sözleşmesi aşağıdakilerden hangisini düzenlemez?

Kirli su

Çöp

Petrol kirliliği

Zehirli atık

Geçiş sırası

Açıklama:

1973 Tarihli Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine ait Uluslararası Sözleşme, (MARPOL 73/78) işletme veya kaza sebepleri ile gemilerden kaynaklanan deniz kirliliğinin önlenmesi konularını düzenleyen temel uluslararası sözleşmedir. MARPOL 73/78 sözleşmesi sadece petrol kirliliğini değil, aynı zamanda dökme ve paketli kimyasal/ zehirli maddeler, kirli su, (foseptik suları) ve çöp ve hava kirliliği hususlarını da düzenlemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Demiryoluyla tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili olarak “Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Eğitim Yönergesi” kapsamında yapılması gereken yenileme eğitimi kaç yılda bir yapılmalıdır?

Her yıl

2 yılda

3 yılda

4 yılda

5 yılda

Açıklama:

“Tehlikeli Maddelerin Demir Yoluyla Taşınması Hakkında Eğitim Yönergesi” kapsamında yer alan eğitimleri desteklemek amacıyla tehlikeli maddelerin demir yoluyla taşınmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzenlemelerde olabilecek değişiklikleri kapsayacak şekilde, düzenli olarak çalışanlara iki (2) yılda bir yenileme eğitimleri verilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdakilerden hangi belge olmadan tehlikeli madde gemiye yüklenemez?

IMO

IMDG

OTIF

TMDzYTHY

RID

Açıklama:

IMO belgesi tehlikeli maddelerin deniz taşıtına yüklenebilmesi için gerekli olan bir belge durumundadır. Bu belge olmadan tehlikeli madde gemiye yüklenemez. Bu belge gönderici tarafından temin edilerek yükleme öncesinde taşımacıya teslim edilir.

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli atıklarla ilgili doğru bilgiler içermektedir?

Endüstri kaynaklı her atık tehlikeli atık olarak geçmektedir.

Bir atığın tehlikeli atık olarak değerlendirilmesi; parlayıcılık, korozivite ve toksisite özelliklerinden hepsinin var olmasına bağlıdır.

Atık, eşik konsantrasyon değerlerinin üstündeyse tehlikeli atık, değilse tehlikesiz atık olarak tanımlanır.

Atıkların tehlikelilik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılacak çalışmalarda, malzeme güvenlik bilgi formları (MSDS) Çevre ve Şehircilik Bakanlığına teslim edilmelidir.

Taşımacılıkla ilgili tüm işlemlerde akredite laboratuvarlardan izin alınması gerekmektedir.

Açıklama:

Atık, eşik konsantrasyon değerlerinin üstündeyse tehlikeli atık, değilse tehlikesiz atık olarak tanımlanır. Dolayısıyla doğru yanıt C şıkkıdır. Diğer şıklarda verilen bilgiler yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli kabul edilen atıkların özelliklerinden biri değildir?

Tahriş edici

Oksitleyici

Aşındırıcı

Hassaslaştırıcı

Uçucu

Açıklama:

Uçuculuk özelliği, doğrudan tehlikeli kabul edilen atıkların özelliklerinden biri değildir. Yani doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren madde ve karışımlara ne ad verilir?

Oksitleyici

Toksik

Mutajenik

Ekotoksik

Tahriş edici

Açıklama:

Diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlara oksitleyici madde denilmektedir. Sorunun doğru cevabı A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Tehlikeli atıkların toplanması ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Tehlikeli atıklar her zaman diğer atıklarla birlikte toplanmalı, ayrıştırma işlemi daha sonra yapılmalıdır.

Olası kimyasal tepkimeleri önlemek için birbiri ile uyuşmayan atıkların birarada toplanması gerekmektedir.

Uçucu organik bileşik (UOB) emisyonlarının azaltılması ve iç ortam hava kalitesinin korunması için atık ambalajlarının ağzı bir süre açık tutulmalıdır.

Tehlikeli atıklar etiketlenirken etiketin üzerinde; konsantrasyon ve birimi, işyeri adı ve adresi bulunmalıdır.

Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari 3 ay süreyle geçici depolanabilir.

Açıklama:

Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde etiketlenmesi, tanımlama ve toplama/taşıma esnasında çok önem arz etmektedir. Etiketin üzerinde; kimyasal ismin tamamı (kimyasal formül de ilave edilebilir), konsantrasyon ve birimi, ulusal atık kodu, biriktirilmeye başlandığı tarih, tehlike sembolleri ve iş yeri adı ve adresi mutlaka bulunmalıdır. Bu yüzden doğru yanıt D şıkkıdır. diğer şıklardaki bilgiler yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi moTAT'ın (Mobil Atık Takip Sistemi) sağladığı faydalardan biri değildir?

Uygunsuz tehlikeli atık taşıma işlemlerinin önlenmesi

Raporlama sürecinin doğru bir biçimde gerçekleşmesi

Atık taşıma araçlarının coğrafi konumları GPS ile takip edileceğinden herhangi bir kaza vb. gibi acil durumlara en kısa sürede müdahale edilebilmesi.

Atık akışının etkin bir şekilde takip edilmesi

Atık üreticileriyle etkileşimli bir haberleşme sisteminin kurulması

Açıklama:

MoTAT ile birlikte atıkların taşınması sırasında karşılaşılabilecek sorunlarla baş edilebilmesi ve bu sorunlara yönelik etkin denetim mekanizmaları kurabilmek hedeflenmiştir. Amaç, etkili bir haberleşme ağı kurmak değildir. Dolayısıyla E şıkkı doğru cevaptır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıda verilen tehlikeli atıkların taşınması ile ilgili genel ilkelerden hangisi doğrudur?

Araç hareket halindeyken araçta atık bulunmaması gerekmektedir.

Atık taşıma faaliyetinde bulunan firmaların en az bir çevre görevlisi istihdam etmesi zorunludur.

Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Sorumluluk Sigortaları Hakkında Karara göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen talimat ve tarife doğrultusunda mali sorumluluk sigortası yaptırılması gerekmektedir.

Atık taşıma faaliyetlerinde bulunan firmaların Çevre ve Şehircilik Bakanlığından gelecek müfettişlerin çalışmalarına katılması zorunludur.

Firmalarda çalışan çevre görevlisinin Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik doğrultusunda Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı belgesine sahip olması gerekmektedir.

Açıklama:

Atık taşıma faaliyetinde bulunan firmaların en az bir çevre görevlisi istihdam etmesi/çevre danışmanlık firmasından hizmet alması zorunludur. bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Atık üreticilerini ve ilgili diğer tarafları yönlendirmek amacıyla, atık taşıma esaslarını belirlemek, iş birliği ve koordinasyonu sağlamak, iletişim protokolünü oluşturmak, denetim yapmak ve gerekli idari tedbirleri almak hangi kurumun yükümlülüğü altındadır?

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü

Atık işleme tesisleri

Atık üreticisi

Atık taşıma firması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 8

Atık taşıma firmalarına ve araçlara lisanslandırma işlemini aşağıdakilerden hangisi gerçekleştirir?

Atık üreticileri

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Emniyet Genel Müdürlüğü

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü

Atık işleme tesisleri

Açıklama:

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri öncelikle, atık taşıma firmalarına ve araçlara MoTAT Sistemi kullanarak lisanslandırma işlemini gerçekleştirir.
Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmak hangi firmaların yükümlülüğü altındadır?

Araç Takip Servis Sağlayıcıları

Atık Taşıma Firmaları

Atık Üreticileri

Atık İşleme Tesisleri

Atık Fabrikaları

Açıklama:

Mali sorumluluk sigortası yaptırmak, atık taşıma firmalarının sorumluluğundadır. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Solunduğunda, yendiğinde veya deriye nüfuz ettiğinde, kalıtsal genetik bozukluklara yol açan veya yol açma riskini artıran madde ve karışımlara ne ad verilmektedir?

Toksik

Ekotoksik

Mutajenik

Kanserojen

Korozif

Açıklama:

Solunduğunda, yendiğinde veya deriye nüfuz ettiğinde, kalıtsal genetik bozukluklara yol açan veya yol açma riskini artıran madde ve karışımlara mutajenik adı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Ülkemizde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2 Ocak 2018 tarihinde yayınlanan Tehlikeli Atık İstatistikleri Bülteni’nde, 2016 yılında 60.233 adet tesis tarafından yapılan beyanlara göre, tehlikeli atık miktarı ............ ton olarak verilmiştir.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

1.363.227 ton

968.467 ton

452.211 ton

856.675 ton

562.098 ton

Açıklama:

Ülkemizde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2 Ocak 2018 tarihinde yayınlanan Tehlikeli Atık İstatistikleri Bülteni’nde, 2016 yılında 60.233 adet tesis tarafından yapılan beyanlara göre, tehlikeli atık miktarı 1.363.227 ton olarak verilmiştir (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2018).

Doğru Cevap: A

Soru 12

Uluslararası atık taşınması konulu ilk çok taraflı anlaşma Mayıs 1992’de yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Sınırlar Ötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi’dir. Türkiye, bu sözleşmeye hangi yılda taraf olmuştur?

1992

1993

1994

1996

1998

Açıklama:

Türkiye; Tehlikeli Atıkların Sınırlar Ötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesine 1994 yılında taraf olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Tehlikeli maddelerin; özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilgileri, bulunduğu işyerlerinde tehlikelilik özelliklerine göre alınacak güvenlik önlemlerini, insan sağlığı ve çevreyi tehlikeli maddelerin olumsuz etkilerinden korumaya yönelik gerekli bilgileri içeren belgenin kodu aşağıdakilerden hangisidir?

H-10

H3-B

MSDS

Açıklama:

MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (Material Safety and Data Sheet)): Tehlikeli maddelerin; özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilgileri, bulunduğu işyerlerinde tehlikelilik özelliklerine göre alınacak güvenlik önlemlerini, insan sağlığı ve çevreyi tehlikeli maddelerin olumsuz etkilerinden korumaya yönelik gerekli bilgileri içeren belgedir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi H3-A (yüksek oranda alevlenir) kodlu atığın özelliklerinden biri değildir?

21 °C’nin altında parlama noktasına sahip sıvı maddeler ve karışımlar

Herhangi bir enerji kaynağı uygulaması olmaksızın ortam sıcaklığındaki
hava ile temas ettiğinde ısınabilen ve sonuç olarak tutuşabilen maddeler ve karışımlar

Diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlar

Normal basınçta, havada tutuşabilen gazlı maddeler ve karışımlar

Su veya nemli hava ile temas ettiğinde, tehlikeli miktarda yüksek oranda yanıcı gazlara dönüşen maddeler ve karışımlar

Açıklama:

Diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlar H2 oksitleyici atıkların özellikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi ekotoksik adlı atığın kodudur?

H15

H14

H13

H12

H11

Açıklama:

H14 ekotoksik adlı atığın kodudur

Doğru Cevap: B

Soru 16

Tehlikeli atık eşik konsantrasyon değerlerinden hangisi doğrudur?

Kategori 1 ya da 2’de kanserojen etkisinin olduğu bilinen bir maddedeki toplam
konsantrasyonun ≥ %2 olması

R36, R37 ve R38’e göre tahriş edici olarak sınıflandırılan bir veya daha fazla mad-
dedeki toplam konsantrasyonun ≥ %50 olması

R34’e göre aşındırıcı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam
konsantrasyonun ≥ %25 olması

Parlama noktası ≤ 55 °C

Zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam
konsantrasyonun ≥ %13 olması

Açıklama:

26/12/2008 tarihli ve 27092 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hak- kında Yönetmeliğine göre Parlama noktası ≤ 55 °C olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Tehlikeli atık taşımada aşağıdakilerden hangisi yapılırsa doğru ambalajlama kabul edilmez?

Ambalajlama olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse

Ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa

Ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturma-
yacaksa

Ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenecekse

Atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa

Açıklama:

Ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse ambalajlama doğru yapılmış kabul edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Atıklarının lisanslı firmaların lisanslı araçları ile taşınmasını sağlamak aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Atık Taşıma Firmaları

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü

Atık İşleme Tesisleri

Atık Üreticisi

Açıklama:

Tehlikeli atık üreticileri, atıklarının lisanslı firmaların lisanslı araçları ile taşınmasını sağ- lamalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi atık taşıma firmalarının yükümlülüklerinden biri değildir?

İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak

Mobil sistem kaydı olmayan atıkları tesise kabul etmemek

Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak

Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak

Mali sorumluluk sigortası yaptırmak

Açıklama:

Mobil sistem kaydı olmayan atıkları tesise kabul etmemek atık işleme tesisinin yükümlülüğüdür

Doğru Cevap: B

Soru 20

Taşıma aracı kasasının veya tankerin yanlarında ve arka kısmında olmak üzere bulundurulan “Atık Taşıma Aracı” ibaresinin dikey yüksekliği en az kaç cm olmalıdır?

Açıklama:

Taşıma aracı kasasının veya tankerin yanlarında ve arka kısmında olmaküzere dikey yüksekliği en az 20 cm olan “Atık Taşıma Aracı” ibaresi bulundurulur.

Doğru Cevap: D

Soru 21

İskenderun Körfezi'ndeki felaket hangi yılda meydana gelmiştir?

2001

2002

2003

2004

2005

Açıklama:

Tehlikeli atıklarla ilgili geçmişte yaşanmış birçok felaket kayıtlara geçmiş bulunmaktadır. Bunlardan ülkemizde İskenderun Körfezi’nde 6 Eylül 2004’te yaşanan felaket, atıkların taşınması sırasında meydana gelen dikkat çekici bir olaydır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Ülkemizdeki tehlikeli atıklarla ilgili olan Atık Yönetimi Yönetmeliği hangi yılda yürürlüğe girmiştir?

2014

2015

2016

2018

2019

Açıklama:

Ülkemizde şu anda tehlikeli atıklar, 2 Nisan 2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Yönetmeliği ve 23 Mart 2017 tarihli ve 30016 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yönetilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Çevrenin bir veya daha fazla kesimi üzerinde ani veya gecikmeli zararlı etkiler
gösteren veya gösterme riski taşıyan atıkların genel adı nedir?

Mutajenik

Enfeksiyon yapıcı

Ekotoksik

Kanserojen

Tahriş Edici

Açıklama:

Tablo 7.1
Ekotoksik; Çevrenin bir veya daha fazla kesimi üzerinde ani veya gecikmeli zararlı etkiler gösteren veya gösterme riski taşıyan atıklar.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğe göre zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun kaç olması gerekir?

≥ %3 olması

≥ %4 olması

≥ %5 olması

≥ %6 olması

≥ %7 olması

Açıklama:

Zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam
konsantrasyonun ≥ %3 olması.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Tehlikeli atık etiketlerinin üzerinde aşağıdakilerden hangisinin bulunmasına gerek yoktur?

Kimyasal ismin tamamı

Ulusal atık kodu

İş yeri adı

Tehlike sembolleri

Atığın toplandığı yer

Açıklama:

Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde etiketlenmesi, tanımlama ve toplama/taşıma esnasında çok önem arz etmektedir. Etiketin üzerinde; kimyasal ismin tamamı (kimyasal formül de ilave edilebilir), konsantrasyon ve birimi, ulusal atık kodu, biriktirilmeye başlandığı tarih, tehlike sembolleri ve iş yeri adı ve adresi mutlaka bulunmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

E atığı nedir?

Metal kaplayıcıdan çıkan kadmiyumlu çamur

Iskartaya çıkmış sodyum ürünü

Siyanür banyosundan çıkan metal kaplama yıkama suyu

Fenol üretiminden çıkan distilasyon alt akım ürünü

Alkali temizleyiciler

Açıklama:

A atığı: Metal kaplayıcıdan çıkan kadmiyumlu çamur
B atığı: Siyanür banyosundan çıkan metal kaplama yıkama suyu
C atığı: Fenol üretiminden çıkan distilasyon alt akım ürünü
D atığı: Alkali temizleyiciler
E atığı: Iskartaya çıkmış sodyum ürünü

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdaki durumlardan hangisinde ambalajlama doğru yapılmış kabul edilmez?

Ambalajlama olağan taşıma işlemlerine dayanabilirse

Ambalajlama atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa

Ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları varsa

Ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse

Ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa

Açıklama:

Ambalajlama;
• olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse,
• atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa,
• ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse,
• ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
• ve ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa
doğru yapılmış kabul edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Atık üreticilerini ve ilgili diğer tarafları yönlendirmek amacıyla, atık taşıma esaslarını belirlemek aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü

Atık İşleme Tesisleri

Atık Üreticisi

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Atık Taşıma Firmaları

Açıklama:

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Görev ve Yetkileri
Bakanlığın öncelikli görevi, atık üreticilerini ve ilgili diğer tarafları yönlendirmek amacıyla, atık taşıma esaslarını belirlemektir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Atıklarının lisanslı firmaların lisanslı araçları ile taşınmasını sağlamak aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Atık İşleme Tesisleri

Atık Taşıma Firmaları

Atık Üreticisi

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Açıklama:

Atık Üreticisinin Yükümlülükleri
Tehlikeli atık üreticileri, atıklarının lisanslı firmaların lisanslı araçları ile taşınmasını sağlamalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Atık taşıyacak araçların model yaşı kaçtan büyük olamaz?

Açıklama:

Atık taşıyacak araçların model yaşı 10’dan büyük olamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Uluslararası atık taşınması konulu ilk çok taraflı anlaşma olan Basel Sözleşmesi hangi yılda yürürlüğe girmiştir?

1990

1991

1992

1993

1994

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 32

Türkiye Basel sözleşmesine hangi yılda taraf olmuştur?

1994

1995

1998

2000

2005

Açıklama:

Türkiye, Basel Sözleşmesine 1994 yılında taraf olmuştur. Söz konusu sözleşme, tehlikeli atıkların uluslararası ithalatı/ihracatının kontrollü bir şekilde yürütülmesi için gerekli süreci ve bu süreçte doldurulup onaylanması gereken formları açıklamaktadır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Amerika Çevre Koruma Ajansı'na göre, bir atığın "tehlikeli" olarak nitelendirilebilmesinde belirleyici unsurlardan biri değildir?

Korozivite

Parlayıcılık

Toksisite

Reaktivite

Konstruktive

Açıklama:

Amerika Çevre Koruma Ajansı (EPA)’na göre atığın tehlikeli atık olabilmesi iki koşula bağlıdır: 1. EPA’nın listelediği üç sınıftan birisine ait olması; • Kaynağına göre, • Üretime göre, • Ticari kimyasal ürünler. 2. Belirli testlere göre aşağıdaki özelliklerden bir veya daha fazlasına sahip olması; • Parlayıcılık (ignitability), • Korozivite (corrosivity), • Reaktivite (reactivity), • Toksisite (toxicity). Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Tehlikeli atıkların etiketlenmesinde, aşağıdakilerden hangisi etiketin üzerinde mutlaka yer alması gereken bilgilerden biri değildir?

Uluslararası atık kodu

Konsantrasyon ve birimi

İş yeri adı ve adresi

Tehlike sembolleri

Biriktirilmeye başlandığı zaman

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıda verilen tehlikeli atıkların taşınmasıyla ilgili taraflardan hangisi mobil sistem kaydı olmayan atıkları tesise kabul
etmeme yükümlülüğüne sahiptir?

Atık üreticisi

Atık işleme tesisleri

Atık taşıma firmaları

Atık takip servis sağlayıcıları

Çevre Şehircilik İl Müdürlükleri

Açıklama:

Atık işleme tesislerinin en önemli görevi, mobil sistem kaydı olmayan atıkları tesise kabul etmemektir. Atıklarla ilgili tutarlılık kontrolünü yapmak ve herhangi bir problem olması durumunda İl Müdürlüklerine bildirmek de atık işleme tesislerinin yükümlülüğüdür. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıda verilen tehlikeli atıkların taşınmasıyla ilgili işlemlerden hangisi Çevre ve Şehircilik Bakanlığının tarafından yapılmaktadır?

Atık taşıma firmalarına ve araçlara lisans belgesi düzenlemek

Taşıma faaliyetinde yer alan taraflar arasında uyuşmazlıkları çözmek

Mali sorumluluk sigortası yaptırmak

Mobil Atık Takip Sistemini oluşturmak

MoTAT sisteminin sürekliliğini sağlamak

Açıklama:

Bakanlığın öncelikli görevi, atık üreticilerini ve ilgili diğer tarafları yönlendirmek amacıyla, atık taşıma esaslarını belirlemektir. Ayrıca, işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, iletişim protokolünü oluşturmak, denetim yapmak ve gerekli idari tedbirleri almak da Bakanlık tarafından yapılmalıdır. Tehlikeli atıklarla ilgili yapılan Mobil Atık Takip Sistemini oluşturmak ve ATSS’lerin yetkilendirilmesi de Bakanlık tarafından yapılmalıdır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Tehlikeli atık taşıma işi yapan firmalara verilen lisans süresi kaç yıldır?

4 yıl

5 yıl

6 yıl

7 yıl

8 yıl

Açıklama:

Tehlikeli atık taşıma işi yapan firmalara verilen lisans süresi 5 yıldır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Tehlikeli atık taşıyan firmalarla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Lisans alabilmek için en az bir araç için lisans alınması zorunludur

Firmanın lisansı iptal edilirse araçların lisansı devam eder

Araçlara verilen lisansın süresi firma lisans süresini aşabilir

Tek başına firma lisansı alınabilir

Firma lisansından ayrı olarak araç lisansı alınabilir

Açıklama:

Tehlikeli atık taşıma işi yapan firmaların lisans alabilmesi için en az bir araç için lisans alınması zorunludur. Tek başına firma lisansı ya da tek başına araç lisansı alınması söz konusu değildir. Eğer, firmanın lisansı iptal edilirse araçların da lisansı iptal edilir. Firma lisans süresi 5 yıl olup araçlara verilen lisansın süresi firma lisans süresini aşamaz. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli atık taşıma işleminde araçların sahip olması gereken özelliklerinden biridir?

Atık taşıyacak araçların model yaşı 15'ten büyük olamaz

Tehlikeli atık taşıyan araçlarda MoTAT sisteminin işletilebilmesi için mobil cihaz bulundurulmalıdır

Taşıma araçlarının yanlarında ve arka kısmında dikey yüksekliği en az 25 cm olan “Atık Taşıma Aracı” ibaresi yer almalıdır

Konteynerlerin zemini sızıntılara karşı yüksekliği en az 15 cm olan ızgara sistemi ile donatılmalıdır

Aynı araçta aynı kap/bölme içinde taşınacak atıkların farklı kod numaraları olması gerekir

Açıklama:

Tehlikeli atık taşıyan araçlarda MoTAT sisteminin işletilebilmesi için mobil cihaz bulundurulması zorunludur. Atık taşıyacak araçların model yaşı 10’dan büyük olamaz. Atık taşıma işlemi taşınan atığın özelliğine uygun araçlarla yapılır. Aynı araçta aynı
kap/bölme içinde taşınacak atıkların kod numaralarının aynı olması gerekir. Taşımada konteyner kullanılması halinde konteynerlerin zemini sızıntılara karşı yüksekliği en az 10 cm olan ızgara sistemi ile donatılır. Konteynerlere lisans düzenlenmemekle birlikte kayıt altına alınması amacıyla konteyner üzerine il müdürlüklerince belirlenen sıra numarası dikey yüksekliği en az 20 cm olacak şekilde firmalarca yazdırılır. Konteynerlere verilecek sıra numaraları “taşıma firma lisans numarası - konteyner sıra numarası” şeklinde düzenlenir. Konteyner taşıyan araç lisanslandırılır. Araçlarda gerekli koruyucu malzeme olarak eldiven, önlük, emniyet gözlüğü, koruyucu maske, emniyet ayakkabısı, kuru kimyevi tozlu yangın söndürme cihazı, saçılma ve dökülmelere karşı temizleme kiti bulundurulur. Taşıma aracı kasasının veya tankerin yanlarında ve arka kısmında olmak
üzere dikey yüksekliği en az 20 cm olan “Atık Taşıma Aracı” ibaresi bulundurulur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi MoTAT sisteminin işlevlerinden biridir?

Tehlikeli atıkların türlerine göre sınıflandırılabilmesi

Atık taşıma araçlarının içerisindeki atıkların türlerinin görüntülenebilmesi

Atık taşıma araçları için uygun güzergahın belirlenebilmesi

Atık üreticilerinin eksik atık beyanlarının tespit edilebilmesi

Atık üreticilerinin raporlama sürecinin denetlenebilmesi

Açıklama:

MoTAT sayesinde;

Atık akışı etkin bir biçimde takip edilebilecek,
Uygunsuz tehlikeli atık taşıma işlemleri önlenebilecek,
Atık üreticilerinin eksik atık beyanları tespit edilebilecek
Raporlama süreci doğru bir şekilde gerçekleştirilebilecek,
Atık taşıma araçlarının coğrafi konumları GPS ile takip edileceğinden herhangi bir kaza vb. gibi acil durumlara en kısa sürede müdahale edilebilecektir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Enfeksiyon yapıcı tehlikeli atıklara ait kod aşağıdakilerden hangisidir?

H11

Açıklama:

H9-Enfeksiyon yapıcı: Varlığını sürdürebilen mikroorganizmalar veya insan veya diğer canlı organizmalarda hastalığa neden olduğu bilinen veya inanılan toksinleri içeren maddeler veya karışımlar.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Çevrenin bir veya daha fazla kesimi üzerinde ani veya gecikmeli zararlı etkiler gösteren veya gösterme riski taşıyan atıklara ait kod aşağıdakilerden hangisidir?

H11

H14

Açıklama:

H14-Ekotoksik: Çevrenin bir veya daha fazla kesimi üzerinde ani veya gecikmeli zararlı etkiler gösteren veya gösterme riski taşıyan atıklar

Doğru Cevap: E

Soru 43

Zararlı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyon yüzdesinin ne kadar ve üzeri olması durumunda tehlikeli atık olarak sınıflandırmasına girer?

%20

%25

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 44

Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari kaç ay süreyle geçici depolanabilir?

Açıklama:

Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari 6 ay süreyle geçici depolanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Varil ve benzer plastik (genellikle polietilen) ambalajlama için, uygulama süresi imalat tarihinden kaç yıl sonrası ile sınırlıdır?

Açıklama:

Varil ve benzer plastik (genellikle polietilen) ambalajlama için, uygulama süresi
imalat tarihinden 5 yıl sonrası ile sınırlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Mobil Atık Takip Sistemi (MoTAT)'nin avantajlarından biri değildir?

Atık akışı etkin bir biçimde takip edilebilmesi

İç ortam hava kalitesinin korunması

Atık üreticilerinin eksik atık beyanları tespit edilebilmesi

Raporlama süreci doğru bir şekilde gerçekleştirilebilmesi

Uygunsuz tehlikeli atık taşıma işlemleri önlenebilmesi

Açıklama:

MoTAT sayesinde;
• Atık akışı etkin bir biçimde takip edilebilecek,
• Uygunsuz tehlikeli atık taşıma işlemleri önlenebilecek,
• Atık üreticilerinin eksik atık beyanları tespit edilebilecek,
• Raporlama süreci doğru bir şekilde gerçekleştirilebilecek,
• Atık taşıma araçlarının coğrafi konumları GPS ile takip edileceğinden herhangi bir kaza vb. gibi acil durumlara en kısa sürede müdahale edilebilecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Tehlikeli Atıkların Sınırlar Ötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi'ne Türkiye hangi yıldan itibaren taraf olmuştur?

1992

1994

1995

1998

2000

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 48

Tehlike kodu H7 olan atıklar aşağıdakilerden hangisidir?

Kanserojen

Toksik

Aşındırıcı

Enjeksiyon yapıcı

Patlayıcı

Açıklama:

H7-Kanserojen: Solunduğunda veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde, kansere yol açan veya etkisinin artmasına neden olan madde ve karışımlar

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi atık taşıyan araçlar için lisans belgesinde yer alan bilgilerden biri değildir?

Aracın markası ve modeli

Aracın tipi

Taşınacak tehlikeli atık kodları

Araç lisans kategorisi

Araç sahibinin adı, iş adresi ve telefon numarası

Açıklama:

1. Aracın ait olduğu firmanın adı, adresi ve telefon numarası, lisans numarası:
2. Araç lisans kategorisi:
3. Aracın tipi:
4. Plaka numarası ve (varsa) şasi numarası:
Bu (römork) dorse sadece aşağıda belirtilen çekiciler ile çekilebilir
5. Araç sahibinin adı, iş adresi ve telefon numarası:
6. Taşınacak tehlikeli yüklerin tehlike sınıf numaraları:
7. Taşınacak tehlikeli atık kodları

Doğru Cevap: A

Soru 50

Atık taşıyan firmaların lisans süresi ne kadardır?

1 yıl

2 yıl

3 yıl

5 yıl

7 yıl

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 51

24.457

73.256

212.789

1.363.227

3.152.410

Açıklama:

Ülkemizde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2 Ocak 2018 tarihinde yayınlanan Tehlikeli Atık İstatistikleri Bülteni’nde, 2016 yılında 60.233 adet tesis tarafından yapılan beyanlara göre, tehlikeli atık miktarı 1.363.227 ton olarak verilmiştir (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2018). Ayrıca, yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan Tehlikeli Atık İhracat İstatistikleri’ne göre 2016 yılında 13.133,44 ton mineral esaslı klor içermeyen motor, şanzıman ve yağlama yağları ihraç edilmiştir (http-1, 2018). Söz konusu bu atıklar, üretildikleri yerden taşınarak lisanslı tesislerde geri kazanım/bertaraf işlemine tabi tutulmaktadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 52

1990

1994

1996

1998

2001

Açıklama:

Uluslararası atık taşınması konulu ilk çok taraflı anlaşma Mayıs 1992’de yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Sınırlar Ötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi’dir. Ülkemiz bu sözleşmeye 1994’te taraf olmuştur. Söz konusu sözleşme, tehlikeli atıkların uluslararası ithalatı/ihracatının kontrollü bir şekilde yürütülmesi için gerekli süreci ve bu süreçte doldurulup onaylanması gereken formları açıklamaktadır (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2012).

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi, Tehlikeli atıkların taşınması için gerekli ambalajlama işlemlerinden biri yanlıştır?

olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse,

atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa,

ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse,

ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa,

ve ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları varsa,

Açıklama:

Tehlikeli Atıkların Taşınması İçin Gerekli Ambalajlama
Tehlikeli atık taşımada kullanılan varil ve diğer ambalajlar da atıklarla uyumlu olmalıdır. Lisanlı taşıma firmaları; tehlikeli atıkların güvenli bir şekilde araçlara yüklenmesi, bunların nakliyesi ve yük boşaltılması işlemlerinden sorumludur. Bu işlemler sırasında ambalajların zarar görmemesi çok önemlidir (DHV Consultants, 2005).
Ambalajlama;
• olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse,
• atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa,
• ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse,
• ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
• ve ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa
doğru yapılmış kabul edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari kaç ay süreyle geçici depolanabilir?

6 ay

9 ay

12 ay

18 ay

24 ay

Açıklama:

Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari 6 ay süreyle geçici depolanabilir. Geçici depolama süresi dolan atıklar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığından lisans almış bir taşıma firmasıyla lisanslı bir tesise gönderilir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Atık akışı etkin bir biçimde takip edilebilecek,

Uygun tehlikeli atık taşıma işlemleri önlenebilecek,

Atık üreticilerinin eksik atık beyanları tespit edilebilecek,

Raporlama süreci doğru bir şekilde gerçekleştirilebilecek,

Atık taşıma araçlarının coğrafi konumları GPS ile takip edileceğinden herhangi bir kaza vb. gibi acil durumlara en kısa sürede müdahale edilebilecek,

Açıklama:

Tehlikeli atıkların taşınması işlemlerinde kullanılacak MoTAT sistemi, her bir taşıma işlemine ilişkin bilgilerin kaynağında kayıt altına alınmasını, atık taşıyan araçların seyir halindeyken takip edilmesini ve atık taşıma işlemlerinin etkin bir şekilde izlenmesi ve denetlenmesini hedeflemektedir.
MoTAT sayesinde;
• Atık akışı etkin bir biçimde takip edilebilecek,
• Uygunsuz tehlikeli atık taşıma işlemleri önlenebilecek,
• Atık üreticilerinin eksik atık beyanları tespit edilebilecek,
• Raporlama süreci doğru bir şekilde gerçekleştirilebilecek,
• Atık taşıma araçlarının coğrafi konumları GPS ile takip edileceğinden herhangi bir kaza vb. gibi acil durumlara en kısa sürede müdahale edilebilecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi, Atık taşıma firmalarının yükümlülüklerinin dışında kalır?

İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak,

Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak,

Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak,

Mali sorumluluk sigortası yaptırmak,

Uygunsuz tehlikeli atık taşıma işlemleri önlenebilecek,

Açıklama:

Atık Taşıma Firmalarının Yükümlülükleri
Atık taşıma firmalarının yükümlülükleri şu şekildedir:
• İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak,
• Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak,
• Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak,
• Mali sorumluluk sigortası yaptırmak.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Atıklarının lisanslı firmaların lisanslı araçları ile taşınmasını sağlamalıdır. Atık işleme tesisinin atığı kabul etmemesi durumunda, taşıyıcıyı başka bir tesise yönlendirmeli veya atığın tesise geri gelmesini sağlayarak, yeni bir tesise göndermelidir. Aşağıdakilerden hangi tehlikeli atıkların taşınması ile ilgili yetkili kuruma aittir?

Atık İşleme Tesislerinin Yükümlülükleri

Atık Üreticisinin Yükümlülükleri

Atık Taşıma Firmalarının Yükümlülükleri

Araç Takip Servis Sağlayıcılarının Görev ve Yükümlülükleri

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün Görev ve Yetkileri

Açıklama:

Atık Üreticisinin Yükümlülükleri:
Tehlikeli atık üreticileri, atıklarının lisanslı firmaların lisanslı araçları ile taşınmasını sağlamalıdır. Atık işleme tesisinin atığı kabul etmemesi durumunda, taşıyıcıyı başka bir tesise yönlendirmeli veya atığın tesise geri gelmesini sağlayarak, yeni bir tesise göndermelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi, Tehlikeli atıklarla taşınması ilgili belgelerden biri yanlıştır?

Taşıma firması lisansı

Taşıma aracı lisansı

Atık taşımayan sürücüler için SRC5 türü mesleki yeterlilik belgesi

Sürücüler için mobil cihazın kullanımı konusunda eğitim belgesi

Mali sorumluluk sigortası

Açıklama:

Tehlikeli Atıkların Taşınması ile İlgili Belgelendirme Tehlikeli atık taşıma işlemlerinde Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik hükümleri geçerlidir. Ancak, tehlikeli atıklarla ilgili lisanslandırma işlemleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve bağlı Müdürlükler tarafından yapılır. Tehlikeli atıklarla ilgili belgeler şu şekildedir:
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak verilmiş yetki belgesi (C1/C2/K1/K2/L1/L2/N1/N2) (Ünite 5),
• Taşıma firması lisansı,
• Taşıma aracı lisansı,
• Çalıştırılacak güvenlik danışmanı için sertifika (Ünite 5),
• Aracın, Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak verilmiş geçerli yetki belgesi (Ünite 5),
• Acil durumlarda uygulanmak üzere alınacak tedbirlere ilişkin talimatname (Ünite 5),
• Atık taşıyan sürücüler için SRC5 türü mesleki yeterlilik belgesi (Ünite 5),
• Sürücüler için atık taşımacılığı yapmak için eğitim sertifikası,
• Sürücüler için mobil cihazın kullanımı konusunda eğitim belgesi,
• Mali sorumluluk sigortası (Ünite 5)

Doğru Cevap: C

Soru 59

Tehlikeli atık taşıma işi yapan firmaların lisans alabilmesi için en az kaç araç için lisans alınması zorunludur?

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 60

Taşımada konteyner kullanılması halinde konteynerlerin zemini sızıntılara karşı yüksekliği en az kaç cm olan ızgara sistemi ile donatılır?

2 cm

4 cm

6 cm

8 cm

10 cm

Açıklama:

Taşımada konteyner kullanılması halinde konteynerlerin zemini sızıntılara karşı yüksekliği en az 10 cm olan ızgara sistemi ile donatılır. Konteynerlere lisans düzenlenmemekle birlikte kayıt altına alınması amacıyla konteyner üzerine il müdürlüklerince belirlenen sıra numarası dikey yüksekliği en az 20 cm olacak şekilde firmalarca yazdırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

I. Ülkemizde tehlikeli atıkların tanımlanması Atık Yönetimi Yönetmeliği ve Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yapılmaktadır.
II. Tehlikeli atık yönetmeliğinde (A) işaretli atıklara tehlikelilik özellikleri ve derişimlerine göre tehlikeli atık nitelendirmesi yapılır.
III. Tehlikeli atık yönetmeliğinde listede (M) ile işaretli atıklar kesinlikle tehlike atık nitelendirmesini belirtmektedir.
Tehlikeli atıklarla ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Yalnız II

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Ülkemizde ise tehlikeli atık tanımlaması, 19/11/2008 tarihli ve 2008/98/AT sayılı atık
hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi, 3/5/2000 tarihli ve 2000/532/AT sayılı atık listesi oluşturulması hakkında Komisyon Kararı dikkate alınarak Avrupa Birliği
mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği (02.04.2015 tarih
ve 29314 sayılı) ve Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (23.03.2017 tarih ve 30016 sayılı) hükümlerine göre yapılmaktadır. Söz konusu yönetmelikte tehlikeli atık tanımı “Ek-3/A’da yer alan tehlikeli özelliklerden birini ya da birden fazlasını taşıyan, Ek-4’te altı haneli atık kodunun yanında yıldız (*) işareti bulunan atıklar” olarak yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi atıkların tehlikelilik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılacak çalışmalardan birisi değildir?

Bakanlıkça yayınlanan kılavuzlar

Malzeme güvenlik bilgi formları (MSDS)

Proses girdileri ve bilgileri

Atık Yönetimi Yönetmeliği ve Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik de Ek-3/B’de yer alan konsantrasyon değerleri

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından akredite laboratuvarlarda yapılan analizler

Açıklama:

Atık, eşik konsantrasyon değerlerinin üstündeyse tehlikeli atık değilse tehlikesiz atık olarak tanımlanır. Atıkların tehlikelilik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılacak çalışmalarda malzeme güvenlik bilgi formları (MSDS), proses girdileri ve bilgileri, Bakanlıkça yayınlanan kılavuzlar veya Ek-3/B’de yer alan konsantrasyon değerleri esas alınarak yapılacak analiz çalışmaları kullanılır. Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde Ek-3/B’de yer alan konsantrasyon değerleri esas alınarak atık üreticisi veya atık sahibi tarafından akredite laboratuvarlara analiz yaptırılır. Ayrıca Ek-4’te verilen atık listesinde, atığa karşılık gelen 6 haneli atık kodu verilir ve taşımacılıkla ilgili tüm işlemlerde bu atık kodunun kullanılması zorunludur.

Doğru Cevap: E

Soru 63

R kodları (Risk durumu) Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Parlama noktası 55 °C' den büyük olması

Zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun %10' dan büyük olması olması

Yüksek seviyede zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun %0,1' den büyük olması

Zararlı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun %5' den küçük olması

R35’e göre aşındırıcı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam
konsantrasyonun %1' den küçük olması

Açıklama:

Tehlikeli atık eşik konsantrasyon değerleri aşağıda verilmiştir. Aşağıda geçen R kodları
(Risk durumu) 26/12/2008 tarihli ve 27092 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli
Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik’te verilmektedir.
• Parlama noktası ≤ 55 °C,
• Yüksek seviyede zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %0,1 olması,
• Zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %3 olması,
• Zararlı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %25 olması,
• R35’e göre aşındırıcı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam
konsantrasyonun ≥ %1 olması,

Doğru Cevap: C

Soru 64

I. Kimyasal ismin kısaltması (kimyasal formül hariç)
II. Konsantrasyon ve birimi
III. Ulusal atık kodu
IV. Yüklendiği tarih
Tehlikeli atıkların üzerindeki etiketlerde bulunması gereken özelliklerle ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 65

Tehlikeli atıkların toplanması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tehlikeli atıklar her zaman diğer atıklardan ayrı olarak toplanmalıdır.

Eğer bir atık üreticisi, tehlikeli atıkları diğer atıklarla karıştırırsa bu karışık atığın bir kısmı tehlikeli atık olarak nitelendirilir.

Tehlikeli atıklar yanlışlıkla karışırsa atık bertaraf maliyetleri değişmez.

Birbiri ile uyuşmayan atıklar, olası kimyasal tepkimeleri önlemek için bir arada tutulmalıdır.

Kimyasal reaksiyona girmemesi için kimyasal ve fiziksel özelliklerine bağlı olarak toplanan atıklar aynı bölgelerde depolanmalıdır.

Açıklama:

TEHLİKELİ ATIKLARIN TOPLANMASI
Tehlikeli atıklar her zaman diğer atıklardan ayrı olarak toplanmalıdır. Eğer bir atık üreticisi, tehlikeli atıkları diğer atıklarla karıştırırsa bu karışık atığın tümü tehlikeli atık olarak nitelendirilir ve tehlikeli atık olarak taşınır, depolanır, arıtılır veya bertaraf edilir. Dolayısıyla, atık bertaraf maliyetleri de artacaktır (DHV, 2005). Tehlikeli atıkla ilgili çalışan personelin eğitimi çok önemlidir. Çalışanlar, özellikle tehlikeli atıkların birbirleriyle uyumlarına dikkat etmelidir. Birbiri ile uyuşmayan atıklar, olası kimyasal tepkimeleri önlemek için ayrı tutulmalıdır. Bu noktada atıkların toplanması ve taşınması sırasında herhangi bir kaçak vb. durumda meydana gelebilecek bir reaksiyon sonucu yangın, patlama, parlama vb. risklerin oluşmaması için bir toplama sistematiği oluşturulmalı ve Şekil 7.1’dekine benzer bir uyumluluk tablosu esas alınmalıdır. Bu tabloda, satır ve sütunlardaki atıklar birbiriyle birleştiğinde kutucuk boş ise, atıkların birbiriyle uyumlu olduğu, ancak herhangi bir kısaltma mevcut ise atıkların birbirleriyle uyumlu olmadığı anlaşılır. Bu anlamda güvenli ortamı sağlayacak şekilde, atığın miktarı, niceliği ve türü dikkate alınarak, kimyasal reaksiyona girmemesi için kimyasal ve fiziksel özelliklerine bağlı olarak toplanan atıklar ayrı oluşturulmuş bölgelerde depolanmalıdır. Böylece, ortamda özellikle uçucu organik bileşik (UOB) emisyonlarının azaltılması ve iç ortam hava kalitesinin korunması yönünde önlem alınmış olur.

Doğru Cevap: A

Soru 66

İlgili kurum/kuruluşlar, tehlikeli atıkların ambalajlanması, etiketlenmesi ve taşınmasında uluslararası kurallara ve standartlara uymak zorundadır. Bu kural ve standartlar aşağıdakilerden hangisi ile belirlenmiştir?

2005/11 no’lu ve Tehlikeli Atık Taşınımı Konulu Genelge

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik

Tehlikeli Atıkların ve Kimyasalların Karayolu ile Uluslararası Taşınmasını İlgilendiren Avrupa Anlaşması

Atıkların Karayolunda Taşınmasına İlişkin Tebliğ (Resmi Gazete Sayısı: 29301)

Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik

Açıklama:

TEHLİKELİ ATIKLARIN TAŞINMASI
İlgili kurum/kuruluşlar, tehlikeli atıkların ambalajlanması, etiketlenmesi ve taşınmasında uluslararası kurallara ve standartlara uymak zorundadır. Bu kural ve standartlar “Tehlikeli Atıkların ve Kimyasalların Karayolu ile Uluslararası Taşınmasını İlgilendiren Avrupa Anlaşması” (ADR) ile belirlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

"Atık taşıyan araçlar üzerine monte edilecek olan; araç konum bilgisi, aracın durumu, seyrine ilişkin bilgiler ile Bakanlıkça oluşturulan iletişim protokolü kapsamında belirlenen diğer bilgilerin ilgili birimlere aktarılmasını sağlayan, en az bir GPS modülü, mobil iletişim modülü ve veri giriş panelinden oluşan cihaz"
Yukarıda açıklaması verilen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Ambalaj gösterge aracı

Web tabanlı kullanıcı arayüzleri

MoTAT sistemi aracı

Mobil cihaz

Etiket

Açıklama:

Mobil cihaz; atık taşıyan araçlar üzerine monte edilecek olan; araç konum bilgisi, aracın
durumu, seyrine ilişkin bilgiler ile Bakanlıkça oluşturulan iletişim protokolü kapsamında belirlenen diğer bilgilerin ilgili birimlere aktarılmasını sağlayan, en az bir GPS modülü, mobil iletişim modülü ve veri giriş panelinden oluşan cihazdır.

Doğru Cevap: D

Soru 68

I. Atık akışı etkin bir biçimde takip edilir.
II. Uygunsuz tehlikeli atık taşıma işlemleri önlenememesi en büyük sınırlılıktır.
III. Atık taşıma araçlarının coğrafi konumları GPS ile takip edilememektedir.
IV. Atık üreticilerinin eksik atık beyanları tespit edilir.
Tehlikeli atıkların taşınması işlemlerinde kullanılacak Mobil Atık Takip Sistemi (MoTAT) ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve IV

II, III ve IV

I, II ve III

III ve IV

II ve III

Açıklama:

MoTAT sayesinde;
Atık akışı etkin bir biçimde takip edilebilecek,
Uygunsuz tehlikeli atık taşıma işlemleri önlenebilecek,
Atık üreticilerinin eksik atık beyanları tespit edilebilecek,
Raporlama süreci doğru bir şekilde gerçekleştirilebilecek,
Atık taşıma araçlarının coğrafi konumları GPS ile takip edileceğinden herhangi bir
kaza vb. gibi acil durumlara en kısa sürede müdahale edilebilecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Tehlikeli atıklarla ilgili belgelerden birisi değildir?

Aracın, Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak verilmiş geçerli
yetki belgesi

Atık taşıyan sürücüler için SRC5 türü mesleki yeterlilik belgesi

Sürücüler için atık taşımacılığı yapmak için eğitim sertifikası

Mali sorumluluk sigortası

İl Çevre ve Şehircilik Müdürlükleri izin belgesi

Açıklama:

Tehlikeli Atıkların Taşınması ile İlgili Belgelendirme
Tehlikeli atık taşıma işlemlerinde Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında
Yönetmelik hükümleri geçerlidir. Ancak, tehlikeli atıklarla ilgili lisanslandırma işlemleri
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve bağlı Müdürlükler tarafından yapılır. Tehlikeli atıklarla
ilgili belgeler şu şekildedir:
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak verilmiş yetki belgesi
(C1/C2/K1/K2/L1/L2/N1/N2) (Ünite 5),
• Taşıma firması lisansı,
• Taşıma aracı lisansı,
• Çalıştırılacak güvenlik danışmanı için sertifika (Ünite 5),
• Aracın, Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak verilmiş geçerli
yetki belgesi (Ünite 5),
• Acil durumlarda uygulanmak üzere alınacak tedbirlere ilişkin talimatname (Ünite 5),
• Atık taşıyan sürücüler için SRC5 türü mesleki yeterlilik belgesi (Ünite 5),
• Sürücüler için atık taşımacılığı yapmak için eğitim sertifikası,
• Sürücüler için mobil cihazın kullanımı konusunda eğitim belgesi,
• Mali sorumluluk sigortası (Ünite 5)

Doğru Cevap: E

Soru 70

Tehlikeli maddelerin; özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilgileri, bulunduğu işyerlerinde
tehlikelilik özelliklerine göre alınacak güvenlik önlemlerini, insan sağlığı ve çevreyi tehlikeli maddelerin olumsuz etkilerinden korumaya yönelik gerekli bilgileri içeren belgeye ne denilmektedir?

Akredite laboratuvarlar

Malzeme Güvenlik Bilgi Formu

Korozivite

Tehlike kodu

Eşik konsantrasyon değerleri

Açıklama:

MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (Material Safety and Data Sheet)): Tehlikeli maddelerin; özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilgileri, bulunduğu işyerlerinde tehlikelilik özelliklerine göre alınacak güvenlik önlemlerini, insan sağlığı ve çevreyi tehlikeli
maddelerin olumsuz etkilerinden korumaya yönelik gerekli bilgileri içeren belgedir.

Doğru Cevap: B

Ünite 8

Soru 1

Hangisi iş kazalarının doğrudan sonuçları arasında yer almaz?

Ölümler

Yaralanmalar

Ekipman kaybı

Tesiste zarar

Prestij kaybı

Açıklama:

İş kazaları meydana geldiğinde olumsuz birçok durumun birlikte bir seferde gerçekleşmesine yol açabilmektedirler. Dolayısıyla meydana gelen sonuçlar iş kazalarının maliyetleri olarak tanımlanarak, nitelendirilebilmektedir. İş kazaları; doğrudan ve dolaylı birçok maliyete yol açabilmektedir. İş kazalarının doğrudan maliyetleri; kaza meydana geldiği anda söz konusu olan ve doğrudan sonuçlar yaratan maliyetlerdir. İş kazalarının yarattığı doğrudan maliyetler arasında; çalışan ve diğer insanların ölüm, yaralanma vb. sonuçlara maruz kalmaları, ekipman, teçhizat, makine ve üretim faktörlerinde söz konusu olan kayıplar ile bina ve tesis gibi sabit unsurlara verilen zararlar sayılabilmektedir. Dolaylı maliyetler ise; doğrudan maliyetlerde olduğu gibi iş kazasına bağlı olarak birden bire gerçekleşmeyen, buna karşılık prestij kaybı, tüketicilerin olumsuz yaklaşımları, kamu otoritelerinin tutumu gibi, kazaların dolaylı etkileri çerçevesinde karşı karşıya kalınan durumlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Hangisi iş kazalarının oluşmasında başlıca etkenler arasında yer alabilir?

Risklerin tanımlanmış olması

Yöneticilerin ihmale karşın çalışanlarını uyarması

Gerekli tedbirlerin alınmış olması

Çalışanların güvenlik önlemlerini aldıktan sonra çalışmaya başlaması

Risk tanımının sadece yöneticiler tarafından bilinmesi

Açıklama:

İş kazaları birbiri ile bağımlı ya da bağımsız olan çok sayıda faktörün etkileşimi sonucunda gerçekleşmektedir. Kazaları önleyici tedbirlerin alınmamış olması, risklerin tanımlı olmaması, çalışanların veya yöneticilerin ihmalleri ya da kusurları kazaları meydana getiren etkenlerin başında gelmektedir. Bunlar içerisinde en fazla kazalara etki eden faktör risklerin daha önceden tanımlanmamış olmasıdır. Riskin tanımlanmaması aynı zamanda onun giderilebilmesi için de önlem alınmaması anlamına gelmektedir. Dolayısıyla bu tür bir durum sistemsel bir hata olarak tarif edilebilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Kazaya uğrayan personelin yerine bir başka personelin kaydırılması ve bu personelin yeterli düzeyde uzman olmaması üretimde hatalara ve verim kaybına yol açması gibi durumlar hangi kapsamda değerlendirilmektedir?

Görünmez maliyet

Dolaylı olumsuzluklar

Doğrudan maliyet

Ek giderler

Diğer zararlar

Açıklama:

Dolaylı ya da görünmez maliyet ise ilk aşamada söz konusu olmayan, sonradan işletmelerin katlandıkları maliyetlerdir. İşletmenin makine, teçhizat kaybı ya da personelin çalışamaz hâle gelmesi sonucunda söz konusu olan üretim kayıpları bu tür bir maliyettir. Aynı zamanda çalışanların durumu dava konusu yapması ve bunun sonucunda ödenecek ek tazminatlar, kazaya uğrayan personelin yerine bir başka personelin kaydırılması ve bu personelin yeterli düzeyde uzman olmaması üretimde hatalara ve verim kaybına yol açması gibi durumlar dolaylı maliyetler arasında sayılabilmektedir. Ek olarak meydana gelen kazanın siparişlerin karşılanmasına ilişkin yaratacağı olumsuz etkiler de iş kazalarının dolaylı maliyetleri arasında yer almaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 4

Hangisi biyolojik tehditlere örnek olabilir?

İş yeri ortamında yeterli aydınlatmanın olmayışı

İş yerinde "önce güvenlik" anlayışının olmayışı

İş yeri atıklarının doğaya özensiz bırakılması

Çalışanların işe yönelik risklere dair bilgilendirilmemiş olması

İş ortamının işe uygun yapısının olmayışı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 5

"Çernobil'de santralde meydana gelen patlamanın ardından müdahale ekiplerinden bir kısmı maruz kaldıkları radyasyon nedeni ile hayatlarını kaybetti. Hatta santralin temizlenmesinde görev alan ve üçer dakikalık arayla çalışan askerlerin de birkaç ay sonra hayatlarını kaybettikleri belirtildi." Bu bilgiye göre hangisi söylenebilir?

Riske yönelik güvenlik önlemleri alınmıştır

İşin kimyasal tehdit boyutuna yeterli önem verilmemiştir.

İşin risk boyutları yeterince değerlendirilmiştir.

İş uzmanına bırakılmıştır.

Müdahalede bulunanlara işe yönelik tüm risk unsurları anlatılmıştır.

Açıklama:

Radyoaktif maddelerin bir bölümü de kimyasal tehdit yaratan madde olarak tanımlanabilmektedir. Bu tür madde ve materyaller çalışanlara yönelik etkiler yaratabilecekleri gibi özellikle içerisinde aşındırıcı bileşikler bulunduran maddeler ekipman, makine ve diğer sabit unsurlara yönelik tehlike ve riskler içerebilmektedir. Yaşanan bu durumda bireylerin ölümleri kimyasal tehditlere yönelik gerekli önlemin alınmadığını göstermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Bir iş yerinin gerekli güvenlik önlemlerini alındığını, çalışanlara iş ve riskler hakkında gerekli bilgilerin verildiğini, iş güvenlik talimatlarının iş yerinin birçok noktasına asıldığını ve çalışan odaklı bir yer olduğunu düşünün. Bu iş yerinde herhangi bir çalışanın iş güvenlik önceliklerini yerine getirmeden çalışması sonucunda oluşan kaza hangi teori içerisinde yer alabilir?

Enerji Teorisi

Kaza Etken Teorisi

Bütünsellik Yaklaşımı

Kişisel Unsur Teorisi

Zincir Etken Teorisi

Açıklama:

Kişisel unsur teorisine göre iş kazalarının çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana geldiği görüş ve yaklaşımına dayanmaktadır. Dolayısıyla bu yaklaşıma göre; iş kazaları çalışanların yanlış davranışları söz konusu olmaksızın meydana gelmemektedir. Benzer bir yaklaşım çerçevesinde iş kazaları ile çalışanların bireysel ve davranışsal özellikleri arasında bir korelasyonun bulunduğu söylenebilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

"Bu teoriye göre iş yerinde belirli bir düzen ve sistem işlemektedir. İş kazaları ancak bu düzen ve sistem tamamen ya da kısmen ortadan kalktığında söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla iş kazalarından bahsedilebilmesi için kısmi ya da bütüncül bir biçimde iş akış sisteminin ve düzenin bozulması, proseslere ilişkin dengesizliğin görülmesi gerekmektedir." Bahsedilen teori hangisidir?

Kaza etken teorisi

Kişisel unsur teorisi

Enerji teoridi

Zincir etken teorisi

Etkileşim teorisi

Açıklama:

Zincir etken teorisi; iş kazalarının meydana gelebilmesi için, tehlike yaratan ve iş kazalarının oluşumuna yol açan faktörlerin belirli bir düzende bir araya gelmelerini koşul olarak kabul etmektedir. Bu teoriye göre iş yerinde belirli bir düzen ve sistem işlemektedir. İş kazaları ancak bu düzen ve sistem tamamen ya da kısmen ortadan kalktığında söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla iş kazalarından bahsedilebilmesi için kısmi ya da bütüncül bir biçimde iş akış sisteminin ve düzenin bozulması, proseslere ilişkin dengesizliğin görülmesi gerekmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 8

Hangisi 6S yaklaşımı içerisinde yer almaz?

Düzenleme

Bakım ve Temizlik

Güvenlik

Ön Bilgi

Sürdürülebilirlik

Açıklama:

• Sort (Düzenleme)
• Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
• Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
• Standardization (Standartlaştırma)
• Safety (Güvenlik)
• Sustain (Sürdürülebilirlik)

Doğru Cevap: D

Soru 9

İş güvenliği kültürü bir işletmede iş güvenliğine ilişkin proseslerin ve uygulamaların tüm çalışanlar ve yöneticiler tarafından öncelikli olarak dikkate alınarak, bir sistem ve organizasyon çerçevesinde bu süreçlerin işletildiği ve sonuç alındığı uygulamalar bütünüdür. Buna göre aşağıdakilerden hangisinde iş güvenliği kültürünün dikkate alınmadığı düşünülebilir?

İş güvenlik eğitimi

Tekrarlayan aralıklarla risk analizi yapılması

Yönetici ve çalışanların belirli aralıklarla işe yönelik eğitimden geçmesi

İşteki risk alanlarından sadece yöneticilerin haberdar olması

Yönetici ve çalışanlar iş birliği ile karşılaşılan yeni sorunların raporlanması

Açıklama:

İş güvenliği kültürü; bir işletmede iş güvenliğine ilişkin proseslerin ve uygulamaların tüm çalışanlar ve yöneticiler tarafından öncelikli olarak dikkate alınarak, bir sistem ve organizasyon çerçevesinde bu süreçlerin işletildiği ve sonuç alındığı uygulamalar bütünüdür. Bir uygulamanın işletme kültürü hâline gelebilmesi için tüm çalışanlar tarafından benimsenmiş ve öneminin kavranılmış olmas gerekmektedir. Dolayısıyla iş güvenliği kültürünün en temel gereksinimi yüksek düzeyde ciddiyet ve proseslerin tüm organizasyonu kapsayacak şekilde yapılandırılmış olmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

İş güvenliği kültüründe ekipman, makine, yönetim vb. unsurlardan oluşan bileşen hangisidir?

Davranış

Birey

Çalışan

Tesis

Çevre

Açıklama:

İş güvenliği kültürü toplamda üç ana bileşene sahiptir. Bunlar; insan, çevre ve davranışlar olarak tanımlanabilmektedir. İnsanlar ya da çalışanlar sürece; bilgi tecrübe, kabiliyet, motivasyon ve dikkat gibi sahip oldukları ya da olmadıkları unsurlar çerçevesinde etki edebilmektedir. Çevre ise; ekipman, makine, yönetim vb. unsurlardan oluşmaktadır. Bunların da kendi yapısal özelliklerinden kaynaklanan riskleri ve riskleri kontrol altında tutmaya yarayan mekanizmaları bulunmaktadır. Davranış ise her iki faktörün bir bileşimi olarak, faaliyetler yerine getirilirken iş yerinde çalışanlar ve yöneticiler tarafından gösterilecek tutum ve davranışları ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Sınıf 6.2 Bulaşıcı Maddeler içerisinde tanımlanan maddelerin varlığı durumunda ortaya çıkar.
Gıda işletmeleri ve hastanelerde bu tehdit yoğundur.

Yukarıdaki özellikler aşağıdaki tehditlerden hangisi il ilişkilidir?

Biyolojik tehditler

Fiziksel tehditler

Nükleer tehditler

Kimyasal tehditler

İş ergonomisine yönelik tehditler

Açıklama:

Faaliyet gösterilen sektöre bağlı olarak, üretim tesislerinde, depolarda ve diğer tesis alanlarında mikroorganizmalar ve zararlı canlılar üreyebilecekleri gibi bu canlıların bir bölümü Sınıf 6.2 Bulaşıcı Maddeler içerisinde tanımlanan tehlikeli bir madde olabilmektedir. Bu tür mikroorganizma ya da canlılar yani biyolojik tehdit kaynakları çalışanların sağlıklarına olumsuz yönde etki edebilmekte, enfeksiyonların yanı sıra salgın hastalıklara da yol açabilmektedir.
Bu tür maddelerin ya da canlıların yaratacakları riskler önemli düzeylere ulaşabilmektedir. Aynı zamanda meydana getirecekleri sonuçlar da iş kazaları arasında değerlendirilebilecek türde etkiler doğurabilmektedir. Gıda işletmeleri, hastaneler ve medikal malzeme üreticileri ile organik ajanlar ile karşı karşıya kalan tüm aktörler biyolojik tehditler ile de yüz yüze kalabilmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Ahmet; iş kazalarının çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana geldiğini düşünmektedir.

Ahmet'in bu düşüncesi iş kazası oluşum teorilerinden hangisi ile bağdaşmaktadır?

Bütünsellik Yaklaşımı

Zincir Etken Teorisi

Kişisel Unsur Teorisi

Enerji Teorisi

Kaza Etken Teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 13

"İş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerekmektedir." olarak özetlenebilecek iş kazası oluşum teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kişisel Unsur Teorisi

Zincir Etken Teorisi

Kaza Etken Teorisi

Bütünsellik Yaklaşımı

Etkileşim Teorisi

Açıklama:

Bütünsellik Yaklaşımının ortaya koyduğu yaklaşım çerçevesinde iş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerekmektedir. Dolayısıyla belirli bir nitelikteki kazanın gerçekleşebilmesi için bu kazalara yol açacak faktörler bir araya gelmelidir. Tek bir faktörün eksikliği bile kazaların oluşumunu engellemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

İşyerinin düzenlenmesi
Standartlaştırma
Genelleştirme
Sürdürülebilirlik
Risk denetleme

İşyeri güvenliğinde 6S Yaklaşımı içinde yukarıdakilerden hangileri bulunur?

Yalnız V

II ve IV

I, III ve V

I, II ve IV

II, III, IV ve V

Açıklama:

6S sistemimi oluşturan aşamalar:
• Sort (Düzenleme)
• Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
• Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
• Standardization (Standartlaştırma)
• Safety (Güvenlik)
• Sustain (Sürdürülebilirlik)

Doğru Cevap: D

Soru 15

OHSAS standartlarına göre iş güvenliği sürecinin sürekli tekrarlanması beklenen döngüsünde aşağıdaki adımlardan hangisi bulunmaz?

Planlama

Kontrol etme

Önlem alma

Uygulama

Risk analizi yapma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 16

Risk Analizi Döngüsünün ilk adımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kontrol tedbirlerinin belirlenmesi

Risklerin giderilmesi

Risklerin değerlendirilmesi

Tehlikelerin belirlenmesi

Rehber mevzuat veya harmonize standartların taranması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 17

Bireysel çalışmayla yapılabilir.

Çok fazla deneyim ve zaman ister

Deduktiftir.

Her branşa uyar.

Yukarıda özellikleri verilen risk analiz metodu aşağıdakilerden hangisidir?

Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP)

Hata Ağacı Analizi (FTA)

Olay Sonuç Analizi (Olay Ağacı) - (ETA)

Kontrol listeleri

Normal Sistemden Sapma Etki ve Analizleri (FMEA)

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 18

Normal Sistemden Sapma Etki ve Analizleri (FMEA) risk analizi metodu aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip değildir?

Fiziksel tehlike içerir

Elektrikli makineler için özelleşmiştir

Kantitatiftir

Ekip çalışması gerektirir

Orta derece deneyim yeterlidir

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 19

FTA Hata Ağacı Risk Analizi yönteminde "belirli bir faktörün gerçekleşmesi durumunda olay meydana gelmektedir" anlamında kullanılan işaret aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 20

Dikkate alınan türde kazaların gerçekleşebilme olasılığı;

formülüyle verilmektedir.
Bu formülde olasılığın bağlı olduğu Q_ideğeri aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir?

Güvenilirlik değeri

Birim zamanda gerçekleşen iş parçasının toplam sayısı

İş parçacıkları gerçekleştirilirken meydana gelen kaza sayısı

Problem yaşanmaksızın gerçekleşmiş olayların sayısı

Hataların söz konusu olduğu olayların sayısal değeri

Açıklama:

Q_i değeri birim zamanda gerçekleşen iş parçacısının toplam sayısını ifade ederken C_i değeri ise bu iş parçacıkları gerçekleştirilirken meydan gelen kaza sayısını vermektedir. F olarak belirtilen değer ise dikkate alınan türde kazaların gerçekleşebilme olasılığı olarak belirtilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

I. İnsan
II. Çevre
III. Davranışlar
Yukarıdakilerden hangileri iş güvenliği kültürü bileşenlerindendir?

I, II ve III

I ve II

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

Açıklama:

İş güvenliği kültürü toplamda üç ana bileşene sahiptir. Bunlar; insan, çevre ve davranışlar olarak tanımlanabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Sağlık kuruluşları tarafından “Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri meslek hastalığıdır” biçiminde tanımlanan durumun adı nedir?

İş göremezlik raporu

İş kazaları

Malulen emeklilik halleri

Sağlam raporu

İşe uygunluk

Açıklama:

Sağlık kuruluşları iş kazalarını sadece çalışanlara yönelik etkileri çerçevesinde ele almış ve “Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri meslek hastalığıdır” biçiminde iş kazalarını tanımlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi iş kazalarının yarattığı dolaylı maliyetlerdendir?

İşçi ölümü

Teçhizat kaybı

Prestij kaybı

Sabit unsurlara verilen zararlar

Çalışan yaralanması

Açıklama:

İş kazalarının yarattığı doğrudan maliyetler arasında; çalışan ve diğer insanların ölüm, yaralanma vb. sonuçlara maruz kalmaları, ekipman, teçhizat, makine ve üretim faktörlerinde söz konusu olan kayıplar ile bina ve tesis gibi sabit unsurlara verilen zararlar sayılabilmektedir. Dolaylı maliyetler ise; doğrudan maliyetlerde olduğu gibi iş kazasına bağlı olarak birden bire gerçekleşmeyen, buna karşılık prestij kaybı, tüketicilerin olumsuz yaklaşımları, kamu otoritelerinin tutumu gibi, kazaların dolaylı etkileri çerçevesinde karşı karşıya kalınan durumlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

İş kazalarının, çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri sonucuna bağlı olarak meydana geldiği görüş ve yaklaşımına dayanman teorinin adı nedir?

Kaza etken teorisi

Bütünsellik yaklaşımı

Etkileşim teorisi

Kişisel unsur teorisi

Zincir etken teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 25

İş kazalarının meydana gelebilmesi için, tehlike yaratan ve iş kazalarının oluşumuna yol açan faktörlerin belirli bir düzende bir araya gelmelerini koşul olarak kabul eden teori hangisidir?

Kaza etken teorisi

Bütünsellik yaklaşımı

Etkileşim teorisi

Enerji teorisi

Zincir etken teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 26

Bir risk değeri aşağıdaki formüllerden hangisi ile elde edilmektedir?

Şiddet x frekans

Şiddet - frekans

Şiddet + frekans

Şiddet / frekans

Şiddet x frekans + şiddet

Açıklama:

Bir risk değeri; şiddet (severity) ile frekans (frequency) çarpımı sonucu elde edilmektedir:
R = f x s

Doğru Cevap: A

Soru 27

Adım 1. Tehlikelerin belirlenmesi
Adım 2. Kontrol tedbirlerine karar verme
Adım 3. Riskleri değerlendirme
Adım 4. Kontrol tedbirlerini uygulama
Adım 5. Tedbirleri izleme ve kontrol etme
Risk analizi döngüsünü çalışanlara aktarmak isteyen bir eğitmen yukarıdaki adımlardan hangilerinin yerlerini değiştirirse döngüyü doğru olarak aktarmış olur?

4 ile 5

2 ile 3

3 ile 4

2 ile 5

2 ile 4

Açıklama:

Sayfa 194 Şekil 8.11 düzenlenerek soru oluşturulmuştur.
Döngüde 2 ve 3 numaralı adımların yer değiştirilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi bir risk değerlendirme yaklaşımı değildir?

PHA

ETA

OHSAS

HACCP

HAZOP

Açıklama:

Uluslararası düzeyde geçerliliğe sahip çok sayıda iş güvenliği ve risk değerlendirme
yaklaşımı işletmeler ve organizasyonlar tarafından hayata geçirilebilmektedir.
Bunlar arasında en yoğun olarak kullanılanlar aşağıda gösterilmektedir.
• Öncelikli Tehlike Analizi “Priority Hazard Analysis” - (PHA)
• Olay Sonuç Analizi “Event Tree Analysis” - (ETA)
• Kontrol listeleri
• Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA)
• Normal Sistemden Sapma Etki ve Analizleri “Failure Modes and Effects Analaysis” -(FMEA)
• Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)
• Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları “Hazard Analysis and Critical Control
Points” -(HACCP)
• Biçimsel Güvenlik Değerlendirmesi “Formal Safety Assessment” - (FSA)

Doğru Cevap: C

Soru 29

Son tasarım aşamasında ya da daha detaylı çalışmalara model olarak kullanılabilecek olan hızla hazırlanabilen kalitatif bir risk değerlendirme metodolojisidir. Metodoloji; oldukça karmaşık bir yapıya sahip olmasına ek olarak, tamamen açık ve somut bir analiz olanağı sunmayabilmektedir. Uygulamada güvenlik sistemi tanımlandıktan sonra olası risklerin saptanması gerekmektedir. Yukarıda sözü edilen analiz türü aşağıdakilerden hangisidir?

Hata ağacı analizi - FTA

Tehlike ve çalışılabilirlik analizi - HAZOP

Biçimsel güvenlik değerlendirmesi - FSA

Öncelikli tehlike analizi - PHA

Olay sonuç analizi - ETA

Açıklama:

Öncelikli Tehlike Analizi, son tasarım aşamasında ya da daha detaylı çalışmalara model olarak kullanılabilecek olan hızla hazırlanabilen kalitatif bir risk değerlendirme metodolojisidir. Metodoloji; oldukça karmaşık bir yapıya sahip olmasına ek olarak, tamamen açık ve somut bir analiz olanağı sunmayabilmektedir. Uygulamada güvenlik sistemi tanımlandıktan sonra olası risklerin saptanması gerekmektedir. Öncelikli Tehlike Analizinde amaç süreçte yer alan olay ve koşulların birlikte ve münferiden oluşturabilecekleri zarar ve hasarların tanımlanmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

FTA Hata ağacı yönteminde 'daha fazla ilerlemeye gerek olamayan durumlar' hangi sembol ile gösterilir?

Dikdörtgen

Daire

Elips

Karo

Daraltılmış daire

Açıklama:

Soru; sayfa 198, şekil 8.13 'FTA Hata Ağacı Yönteminde Kullanılan Semboller' den oluşturulmuştur.
Daha fazla ilerlemeye gerek olamayan durumlar, daraltılmış daire sembolü ile ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hanisi bir iş yeri ya da endüstride insanların can güvenliklerinin sağlanması, yaralanma vb. durumların önüne geçilmesinin yanı sıra, insanlar dışındaki ekonomik ve sabit varlıkların da güvenliklerinin sağlanması anlamına gelmektedir?

İş güvenliği

İş kazaları

Risk yönetimi

Rekabet

Risk yönetimi

Açıklama:

İş güvenliği yaklaşımı bir iş yeri ya da endüstride insanların can güvenliklerinin sağlanması, yaralanma vb. durumların önüne geçilmesinin yanı sıra, insanlar dışındaki ekonomik ve sabit varlıkların da güvenliklerinin sağlanması anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangi durumda ortaya çıkan sonuçlar dolaylı ve doğrudan olmak üzere sınıflandırılabilir?

Risk durumunda

Kazalar meydana geldiğinde

Rekabet arttığında

İş yükü arttığında

İş sıkıntısı meydana geldiğinde

Açıklama:

Kazalar meydana geldiğinde ortaya çıkan sonuçlar dolaylı ve doğrudan olmak üzere sınıflandırılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Faaliyet gösterilen sektöre bağlı olarak, üretim tesislerinde, depolarda ve diğer tesis alanlarında mikroorganizmalar ve zararlı canlılar üreyebilmeleri aşağıdaki hangi tehditi kapsar?

Fiziksel

Kimyasal

Biyolojik

Çevresel

İş ergonomisi

Açıklama:

Biyolojik Tehditler
Faaliyet gösterilen sektöre bağlı olarak, üretim tesislerinde, depolarda ve diğer tesis alanla- rında mikroorganizmalar ve zararlı canlılar üreyebilecekleri gibi bu canlıların bir bölümü Sınıf 6.2 Bulaşıcı Maddeler içerisinde tanımlanan tehlikeli bir madde olabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi üretim tesisi, depo vb. alanların fiziksel özellikleri ve yetersizlikleri çerçevesinde karşılaştıkları tehditlerdir?

Biyolojik

İş ergonomisi

Kimyasal

Fiziksel

Tasarıma ilişkin tehditler

Açıklama:

Fiziksel tehditler üretim tesisi, depo vb. alanların fiziksel özellikleri ve yetersizlikleri çerçevesinde karşılaştıkları tehditlerdir

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi faaliyet gösterilen alanlara ilişkin kullanılan ham madde, yarı mamul ya da yardımcı malzemeler ile üretilen ürünlerin kimyasal nitelikte olması sonucunda karşılaşılan tehditlerdir?

Biyolojik

Tasarımsal

İş ergonomisi

Fiziksel

Kimyasal

Açıklama:

Faaliyet gösterilen alanlara ilişkin kullanılan ham madde, yarı mamul ya da yardımcı malzemeler ile üretilen ürünlerin kimyasal nitelikte olması sonucunda karşılaşılan tehditlerdir

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi gerçekleştirilen bir endüstriyel ya da yardımcı (lojistik, ulaştırma vb.) faaliyetler ile ilgili olarak meydana gelen ve ölüm, yaralanma, ekonomik ve sosyal kaynakların kaybı ile sonuçlanan olumsuz durumlar olarak nitelendirilebilmektedir?

İş ergonomisi

Tasarımlar

Biyolojik tehditler

İş kazaları

Rekabet

Açıklama:

İş kazaları; gerçekleştirilen bir endüstriyel ya da yardımcı (lojistik, ulaştırma vb.) faaliyetler ile ilgili olarak meydana gelen ve ölüm, yaralanma, ekonomik ve sosyal kaynakların kaybı ile sonuçlanan olumsuz durumlar olarak nitelendirilebilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi iş kazalarının çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana geldiği görüş ve yaklaşımına dayanmaktadır?

Kişisel unsur teorisi

Kaza etken teorisi

Zincir etken teorisi

Enerji teorisi

Bütünsellik yaklaşımı

Açıklama:

Kişisel unsur teorisine göre iş kazalarının çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana geldiği görüş ve yaklaşımına dayanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi uygulamada kişisel unsur teorisinin birtakım zayıflıklarını giderebilmek ve eksik yanlarını tamamlayabilmek için ortaya atılmış olan bir teoridir?

Kişisel unsur

Kaza etken

Bütünsellik

Etkileşim

Zincir etken

Açıklama:

Kaza etken teorisi; uygulamada kişisel unsur teorisinin birtakım zayıflıklarını giderebilmek ve eksik yanlarını tamamlayabilmek için ortaya atılmış olan bir teoridir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdaki hangi yaklaşım çerçevesinde iş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerekmektedir?

Kaza etken

Zincir etken

Bütünsellik

Etkileşim

Enerji

Açıklama:

Bütünsellik Yaklaşımı
Bu teorinin ortaya koyduğu yaklaşım çerçevesinde iş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi entegre bir yapıya sahip olup tüm birimlerin olabildiğince aktif bir biçimde sürece dahil edilmeleri gerekmektedir?

Bütünsellik

Enerji

Zihinsel etken

Rekabet gücü

iş güvenliği yönetimi

Açıklama:

İş güvenliği yönetimi ve sistemleri entegre bir yapıya sahip olup tüm birimlerin olabildiğince aktif bir biçimde sürece dahil edilmeleri gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Önlem alınmasına rağmen bir iş kazasının meydana gelmesi gerçekçi bir biçimde ...... uygulama geliştirememenin bir sonucudur. İfadesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Düzenleyici

Önleyici

İyileştirici

İlişkilendirici

Bütünleştirici

Açıklama:

Önlem alınmasına rağmen bir iş kazasının meydana gelmesi gerçekçi bir biçimde önleyici uygulama geliştirememenin bir sonucudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Çalışanların dikkatsizliği ya da hatalı bir tutum veya davranışı sonucunda aniden ortaya çıkan, çalışanların ve diğer insanların can ve vücut bütünlüğüne yönelik tehlikeler yaratan, gerçekleştiğinde ekonomik ve sosyal kaynakları olumsuz yönde etkide bulunan durumlar olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İş güvenliği

İş sağlığı

İş kazası

İş bölümü

İş yönetimi

Açıklama:

Bu kapsamda iş kazaları; çalışanların dikkatsizliği ya da hatalı bir tutum veya davranışı sonucunda aniden ortaya çıkan, çalışanların ve diğer insanların can ve vücut bütünlüğüne yönelik tehlikeler yaratan, gerçekleştiğinde ekonomik ve sosyal kaynakları olumsuz yönde etkide bulunan kazalar olarak tanımlanabilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıda verilenlerden hangisi iş kazaları ve tehditleri sınıflandırmasında bulunan kavramlardan birisi değildir?

Biyolojik Tehditler

Fiziksel Tehditler

Kimyasal Tehditler

İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditle

Sosyal Tehditler

Açıklama:

Bu tehditler tanımlı ya da tanımsız olabilmekte ve aşağıdaki gibi sınıflandırılabilmektedir.
• Biyolojik Tehditler
• Fiziksel Tehditler
• Kimyasal Tehditler
• İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Faaliyet gösterilen alanlara ilişkin kullanılan ham madde, yarı mamul ya da yardımcı malzemeler ile üretilen ürünlerden dolayı karşılaşılan tehditler aşağıdaki hangi tehdit alanı içerisinde yer almaktadır?

Biyolojik Tehditler

Fiziksel Tehditler

İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler

Kimyasal Tehditler

Karma Tehditler

Açıklama:

Kimyasal Tehditler: Faaliyet gösterilen alanlara ilişkin kullanılan ham madde, yarı mamul ya da yardımcı malzemeler ile üretilen ürünlerin kimyasal nitelikte olması sonucunda karşılaşılan tehditlerdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Kaza oluşum teorileri, kazaların ........... odaklanmakta ve bunlara ........ önermektedirler. İfadesinde boş bırakılan yerele hangileri gelmelidir?

Neden-Çözüm

Temel-Gerekçe

Biçim-Şekil

Fırsat-Bulgu

Neden-Süreç

Açıklama:

Kaza oluşum teorileri, kazaların oluşum nedenlerine odaklanmakta ve bunların önlenmesi için çareler önermektedirler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Bu teorinin ortaya koyduğu yaklaşım çerçevesinde iş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerekmektedir. Bu ifade aşağıdaki hangi teoriyi açıklamaktadır?

Kişisel Unsur Teorisi

Kaza Etken Teorisi

Bütünsellik Yaklaşımı

Etkileşim Teorisi

Zincir Etken Teorisi

Açıklama:

Bütünsellik Yaklaşımı: Bu teorinin ortaya koyduğu yaklaşım çerçevesinde iş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Düzenleme
İş yerinin Düzenlenmesi
İş yeri bakımı ve Temizliği
İlişkilendirme

Yukarıda verilenlerden hangileri iş güvenliği sistemi olan 6s sisteminin bileşenlerindendir?

I, II ve III

II, III ve IV

II ve IV

I ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sort (Düzenleme)
Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
Standardization (Standartlaştırma)
Safety (Güvenlik)
Sustain (Sürdürülebilirlik). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Bir işletmede iş güvenliğine ilişkin proseslerin ve uygulamaların tüm çalışanlar ve yöneticiler tarafından öncelikli olarak dikkate alınarak, bir sistem ve organizasyon çerçevesinde bu süreçlerin işletildiği ve sonuç alındığı uygulamalar bütünü olarak açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İş güvenliği bileşenleri

İş güvenliği kavramları

İş güvenliği yönetimi

İş güvenliği kültürü

İş güvenliği takibi

Açıklama:

İş güvenliği kültürü; bir işletmede iş güvenliğine ilişkin proseslerin ve uygulamaların tüm çalışanlar ve yöneticiler tarafından öncelikli olarak dikkate alınarak, bir sistem ve organizasyon çerçevesinde bu süreçlerin işletildiği ve sonuç alındığı uygulamalar bütünüdür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıda verilenlerden hangisi iş güvenliği standartlarının temelini oluşturan PUKÖ döngüsünün bileşenleriden birisi değildir?

Uygula

Planla

Kontrol et

Önlem al

Bütünleştir

Açıklama:

Bütünleştir bu basamak altında yer almamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Biçimsel Güvenlik Değerlendirmesi kavramının aşamalarından birisi değildir?

Tehlikenin Tanımlanması

Riskleri İlişkilendirme

Güvenlik Önlemlerinin Tanımlanması

Fayda-Maliyet Analizi

Karar Vericilere Öneriler

Açıklama:

Risklerin değerlendirilmesidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Seçeneklerden hangisi iş kazalarının doğrudan maliyetlerinden birisidir?

Tüketicilerin olumsuz yaklaşımları

Prestij kaybı

Kamu otoritelerinin tutumu

Güvensizlik

Yaralanma

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 52

Gıda işletmeleri, hastaneler ve medikal malzeme üreticileri ile organik ajanlar ile karşı karşıya kalan tüm çalışanlar hangi tür tehdit altındadır?

Biyolojik Tehditler

Fiziksel Tehditler

Kimyasal Tehditler

İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler

Maliyet yönetimi çerçevesinde ele alınan riskler

Açıklama:

Biyolojik Tehditler: . Gıda işletmeleri, hastaneler ve medikal malzeme üreticileri ile organik ajanlar ile karşı karşıya kalan tüm aktörler bu tehditler ile de yüz yüze kalabilmektedirler

Doğru Cevap: A

Soru 53

Zeminin kaza olasılığını artıracak şekilde kirli, tozlu ve kaygan olması gibi etkenler hangi tehditler arasında sayılabilmektedir?

Biyolojik tehditler

Fiziksel tehditler

Kimyasal tehditler

İş ergonomisi ve tasarımına ilişkin tehditler

Birincil nitelikte faktörler

Açıklama:

İş yeri ortamının olması gereken düzeyin üzerinde aydınlatılması ya da yetersiz düzeyde aydınlatılması, yetersiz düzeyde havalandırma, kabul edilen değerlerin üzerinde ya da altında ısı ve gürültü seviyeleri, zeminin kaza olasılığını artıracak şekilde kirli, tozlu ve kaygan olması gibi etkenler fiziksel tehditler arasında sayılabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Seçeneklerden hangisi kaza oluşum teorilerinden birisi değildir?

Kişisel Unsur Teorisi

Kaza Etken Teorisi

Bütünsellik Yaklaşımı

Etkileşim Teorisi

Tehlikenin Analizi

Açıklama:

Kaza oluşum teorileri, kazalara ilişkin birtakım analitik yaklaşımların oluşturulabilmesine olanak sağlamaktadır. Bu teoriler şunlardır:
• Kişisel Unsur Teorisi
• Kaza Etken Teorisi
• Bütünsellik Yaklaşımı
• Etkileşim Teorisi
• Zincir Etken Teorisi
• Enerji Teorisi

Doğru Cevap: E

Soru 55

Hangi kaza oluşum teorisine göre çalışanların gösterdiği yanlış tutum ve davranışlar ancak iş yerinde hatalı tasarımlanmış süreçler ve sistemsel hatalar ile bir araya geldiklerinde iş kazalarına yol açabilmektedir?

Kişisel Unsur Teorisi

Kaza Etken Teorisi

Bütünsellik Yaklaşımı

Zincir Etken Teorisi

Enerji Teorisi

Açıklama:

Çalışanların gösterdiği yanlış tutum ve davranışlar ancak iş yerinde hatalı tasarımlanmış süreçler ve sistemsel hatalar ile bir araya geldiklerinde iş kazalarına yol açabilmektedir. Bu yönüyle her ikisi arasındaki etkileşim kibrit ve kav arasındaki ilişkiye benzetilebilmektedir. Kibrit belirli bir riske sahip olsa da kav’a sürtülmediği sürece riskin gerçekleşmesi beklenmemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Sort (Düzenleme)

Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)

Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)

Standardization (Standartlaştırma)

Safety (Güvenlik)

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 57

İş kazalarına ilişkin olasılık ve riskleri ortadan kaldıracak ya da minimum seviyeye indirebilecek önlem, kural ve uygulamaların saptanması aşaması hangisidir?

Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)

Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)

Standardization (Standartlaştırma)

Safety (Güvenlik)

Sustain (Sürdürülebilirlik)

Açıklama:

Set in order: İkinci adım olan iş yerinin düzenlenmesi sürecinde ise iş kazalarına ilişkin olasılık ve riskleri ortadan kaldıracak ya da minimum seviyeye indirebilecek önlem, kural ve uygulamaların saptanması aşamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Seçeneklerden hangisi iş güvenliği ve risk değerlendirme yaklaşımlarından birisi değildir?

Öncelikli Tehlike Analizi “Priority Hazard Analysis” - (PHA)

Olay Sonuç Analizi “Event Tree Analysis” - (ETA)

Kontrol listeleri

Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA)

OHSAS standartları

Açıklama:

Yasal düzenlemeler ve standartların başında OHSAS 18001 Standartları yer almaktadır. OHSAS standartları iş güvenliğine ve iş yerinde oluşturulacak iş güvenliği kültürüne ilişkin zemin hazırlayan bir yasal düzenleme niteliğindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Mevcut sistemde söz konusu olabilecek hatalar ile sistem ve hatalar arasındaki bağlantılar ve sakıncalı durumlar arasındaki ilişkiyi ifade eden, aynı zamanda mantıki diyagramlara dayanan risk analizi tekniği hangisidir?

Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA

Olay Sonuç Analizi “Event Tree Analysis” - (ETA)

Hata Durumları, Etkileri ve Tehlike Analizi Yöntemi (FMEA)

Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)

Biçimsel Güvenlik Değerlendirmesi “Formal Safety Assessment” - (FSA)

Açıklama:

Hata ağacı yöntemi; mevcut sistemde söz konusu olabilecek hatalar ile sistem ve hatalar arasındaki bağlantılar ve sakıncalı durumlar arasındaki ilişkiyi ifade eden, aynı zamanda mantıki diyagramlara dayanan bir risk analizi tekniğidir. Metodoloji tümdengelim yönetimi uygulamakta, risk yaratan olay daha önce tanımlanmış olaylar ile hatalar arasındaki nedensel ilişki olarak tanımlanabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Genel olarak gıda endüstrisi ile gıda lojistiğinde kullanılan ve gıdalardan kaynaklanacak veya gıdalara etki edecek çeşitli riskler ve tehditler üzerinde duran yöntem hangisidir?

Hata Durumları, Etkileri ve Tehlike Analizi Yöntemi (FMEA)

Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)

Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP)

Biçimsel Güvenlik Değerlendirmesi “Formal Safety Assessment” - (FSA)

Olay Sonuç Analizi “Event Tree Analysis” - (ETA)

Açıklama:

Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP): Genel olarak gıda endüstrisi ile gıda lojistiğinde kullanılan bir yöntemdir. Gıdalardan kaynaklanacak veya gıdalara etki edecek çeşitli riskler ve tehditler üzerinde durmaktadır. Bu tehditleri azaltmak ya da ortadan kaldırmak amacıyla kabul edilebilir eşikler ve sınırlar saptanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

........................ bir iş yeri ya da endüstride insanların can güvenliklerinin sağlanması, yaralanma vb. durumların önüne geçilmesinin yanı sıra, insanlar dışındaki ekonomik ve sabit varlıkların da güvenliklerinin sağlanması anlamına gelmektedir.
Yukarıda tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İş güvenliği yaklaşımı

Can güvenliği yaklaşımı

Risk Yönetimi Yaklaşımı

Kaza Önleme yaklaşımı

Risk Önleme Yaklaşımı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

İş kazaları ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

çalışanların dikkatsizliği sonunda ortaya çıkabilir

Gerçekleşmeden hemen önce belirtilerini gösterir

sosyal kaynakları olumsuz yönde etkide bulunabilir

hatalı bir tutum veya davranışı sonucunda aniden ortaya çıkabilir

çalışanların ve diğer insanların can ve vücut bütünlüğüne yönelik tehlikeler yaratabilir

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi iş kazalarının meydana gelmesindeki tehdit türlerinden biri değildir?

Kimyasal Tehditler

Fiziksel Tehditler

Psikolojik Tehditler

Biyolojik Tehditler

İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 64

I. Kişisel Unsur Teorisi
II. Kaza Etken Teorisi
III.Bütünsellik Yaklaşımı
IV. Etkileşim Teorisi
V. Zincir Etken Teorisi
VI. Enerji Teorisi
Kazaları ve meydana gelebilme riskiyle olasılıklarını birtakım faktörler çerçevesinde açıklamaya çalışan kaza oluşum teorileri, kazalara ilişkin birtakım analitik yaklaşımların oluşturulabilmesine olanak sağlamaktadır. Yukarıdakilerden hangileri bu teorilerdendir?

II-III-IV-V

I-III-V-VI

I-II-V-VI

I-II-III-IV-V-VI

I-II-III-V-VI

Açıklama:

Bu yönüyle kazaları ve meydana gelebilme riskiyle olasılıklarını birtakım faktörler çerçevesinde açıklamaya çalışan kaza oluşum teorileri, kazalara ilişkin birtakım analitik yaklaşımların oluşturulabilmesine olanak sağlamaktadır. Bu teoriler aşağıda görüldüğü şekilde sıralandırılabilmektedir.
• Kişisel Unsur Teorisi • Kaza Etken Teorisi
• Bütünsellik Yaklaşımı • Etkileşim Teorisi
• Zincir Etken Teorisi
• Enerji Teorisi

Doğru Cevap: D

Soru 65

Sort (Düzenleme)

II. Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
III. Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
IV. Standardization (Standartlaştırma)
V. Safety (Güvenlik)
VI. Sustain (Sürdürülebilirlik)
Yukarıdakilerden hangileri 6S sistemimi oluşturan aşamalardandır?

III-IV-V-VI

I-V-VI

I-II-III-IV

I-II-V-VI

I-II-III-IV-V-VI

Açıklama:

6S sistemimi oluşturan aşamalar aşağıda gösterilmektedir.

Sort (Düzenleme)
Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
Standardization (Standartlaştırma)
Safety (Güvenlik)
Sustain (Sürdürülebilirlik)

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası düzeyde geçerliliğe sahip iş güvenliği ve risk değerlendirme yaklaşımlarından biri değildir?

Analizlendirilmiş Anket Sonuçları (AAS)

Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları “Hazard Analysis and Critical Control
Points” -(HACCP)

Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)

Normal Sistemden Sapma Etki ve Analizleri “Failure Modes and Effects Analaysis”
-(FMEA)

Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA)

Açıklama:

Bu çerçevede uluslararası düzeyde geçerliliğe sahip çok sayıda iş güvenliği ve risk de- ğerlendirme yaklaşımı işletmeler ve organizasyonlar tarafından hayata geçirilebilmekte- dir. Bunlar arasında en yoğun olarak kullanılanlar aşağıda gösterilmektedir.
• Öncelikli Tehlike Analizi “Priority Hazard Analysis” - (PHA) • Olay Sonuç Analizi “Event Tree Analysis” - (ETA)
• Kontrol listeleri
Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA)
Normal Sistemden Sapma Etki ve Analizleri “Failure Modes and Effects Analaysis”
-(FMEA)
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)
Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları “Hazard Analysis and Critical Control
Points” -(HACCP)
Biçimsel Güvenlik Değerlendirmesi “Formal Safety Assessment” - (FSA)

Doğru Cevap: A

Soru 67

İşletme içerisinde gerçekleştirilen olağan faaliyetlerin her bir parçası iş parçacığı olarak tanımlanmakta ve bu iş parçacıklarının yaratabilecekleri riskler belirlenmekte, bu risklerin gerçekleşmesi durumunda oluşabilecek senaryolar tanımlanmaktadır.
yukarıdaki tanım hangi iş güvenliği ve risk değerlendirme yaklaşımıdır ?

Öncelikli Tehlike Analizi “Priority Hazard Analysis” - (PHA)

Olay Sonuç Analizi “Event Tree Analysis” - (ETA)

Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA)

Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)

Normal Sistemden Sapma Etki ve Analizleri “Failure Modes and Effects Analaysis”
-(FMEA)

Açıklama:

Olay Sonuç Analizi “Event Tree Analysis” - (ETA)
Olay Sonuç Analizi adından da anlaşılabileceği gibi işletme içerisinde gerçekleştirilen ola- ğan faaliyetlerin her bir parçası iş parçacığı olarak tanımlanmakta ve bu iş parçacıklarının yaratabilecekleri riskler belirlenmekte, bu risklerin gerçekleşmesi durumunda oluşabilecek senaryolar tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

..............; insan hayatı, çevre ve diğer varlıklara olumsuz etkilerde bulunabilecek faktörlerin ortadan kaldırıldığı veya kabul edilebilir sevi- yelerde tutulduğu süreçler olarak tanımlanabilmektedir.
yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İş güvenliği

Risk

Can güvenliği

Güvenlik

Kaza önleme

Açıklama:

Güvenlik; insan hayatı, çevre ve diğer varlıklara olumsuz etkilerde bulunabilecek faktörlerin ortadan kaldırıldığı veya kabul edilebilir sevi- yelerde tutulduğu süreçler olarak tanımlanabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

I. Gerçekleşme olasılığı (O)
II. şiddeti (Ş)
III. Gerçekleşme sıklılığı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri riskin (R) birer fonksiyonu olarak tanımlanabilmektedir?

Yalnız I

I-III

II-III

I-II

I-II-III

Açıklama:

Dolayısıyla gerçekleşme olasılığı (O) ve şiddeti (Ş), riskin (R) birer fonksiyonu olarak tanımlanabilmektedir.
R = f (O, Ş)

Doğru Cevap: D

Soru 70

Genel olarak gıda endüstrisi ile gıda lojistiğinde kullanılan bir yöntemdir. Gıdalardan kay- naklanacak veya gıdalara etki edecek çeşitli riskler ve tehditler üzerinde durmaktadır. Bu tehditleri azaltmak ya da ortadan kaldırmak amacıyla kabul edilebilir eşikler ve sınırlar saptanmaktadır.
Yukarıda açıklaması verilen risk analiz türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP)

Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA)

Hata Durumları, Etkileri ve Tehlike Analizi Yöntemi (FMEA)

Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)

Biçimsel Güvenlik Değerlendirmesi “Formal Safety Assessment” - (FSA)

Açıklama:

Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP)
GENEL olarak gıda endüstrisi ile gıda lojistiğinde kullanılan bir yöntemdir. Gıdalardan kay- naklanacak veya gıdalara etki edecek çeşitli riskler ve tehditler üzerinde durmaktadır. Bu tehditleri azaltmak ya da ortadan kaldırmak amacıyla kabul edilebilir eşikler ve sınırlar saptanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Doğrudan maliyetlerde olduğu gibi iş kazasına bağlı olarak birden bire gerçekleşmeyen, buna karşılık prestij kaybı, tüketicilerin olumsuz yaklaşımları, kamu otoritelerinin tutumu gibi, kazaların dolaylı etkileri çerçevesinde karşı karşıya kalınan durumlara ne denir?

Beklenmeyen maliyetler

Yanıltan maliyetler

Dolaylı maliyetler

Kayıp maliyetler

Uzak maliyetler

Açıklama:

Dolaylı maliyetler; doğrudan maliyetlerde olduğu gibi iş kazasına bağlı olarak birden bire gerçekleşmeyen, buna karşılık prestij kaybı, tüketicilerin olumsuz yaklaşımları, kamu otoritelerinin tutumu gibi, kazaların dolaylı etkileri çerçevesinde karşı karşıya kalınan durumlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Esas olarak doğrudan maliyetler olup iş kazasının bir sonucu olarak doğrudan bir biçimde gözlemlenen kaza neticelerine ne denir?

Esas maliyetler

Dolaylı maliyetler

Asgari maliyetler

Görünür maliyetler

Beklenen maliyetler

Açıklama:

Dolaylı ve doğrudan etkilerinin yanı sıra iş kazalarının gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkan olumsuz durumlar; görünür maliyetler ve görünmez maliyetler olarak da iki kısımda incelenebilmektedir. Görünür maliyetler esas olarak doğrudan maliyetler olup iş kazasının bir sonucu olarak doğrudan bir biçimde gözlemlenen kaza neticeleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Hangisi iş kazalarına sebep olan tehdit gruplarından biri değildir?

Beklenmeyen Tehditler

Biyolojik Tehditler

Fiziksel Tehditler

Kimyasal Tehditler

İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler

Açıklama:

İş kazaları gerçekte olması gereken koşulların sağlanamamış olmasından ya da yeterli düzeyde sağlanmamış olmasından kaynaklanabilmektedir. Bu yetersiz ya da var olmayan koşullar; iş güvenliği yaklaşımı çerçevesinde “tehdit” olarak adlandırılabilmektedir. Söz konusu tehditler iş kazalarının meydana gelmesinde birincil nitelikte etkilere sahip faktörlerdir. Bu tehditler tanımlı ya da tanımsız olabilmekte ve aşağıdaki gibi sınıflandırılabilmektedir.
Biyolojik Tehditler
Fiziksel Tehditler
Kimyasal Tehditler
İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler

Doğru Cevap: A

Soru 74

Gerçekleştirilen bir endüstriyel ya da yardımcı (lojistik, ulaştırma vb.) faaliyetler ile ilgili olarak meydana gelen ve ölüm, yaralanma, ekonomik ve sosyal kaynakların kaybı ile sonuçlanan olumsuz durumlara ne denir?

İş kazası

Tehdit

Beklenmeyen durumlar

Tehlike

Risk

Açıklama:

İş kazaları; gerçekleştirilen bir endüstriyel ya da yardımcı (lojistik, ulaştırma vb.) faaliyetler ile ilgili olarak meydana gelen ve ölüm, yaralanma, ekonomik ve sosyal kaynakların kaybı ile sonuçlanan olumsuz durumlar olarak nitelendirilebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

İş kazalarının çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana geldiği görüş ve yaklaşımına dayanan teori hangisidir?

Kaza Etken Teorisi

Etkileşim Teorisi

Kişisel Unsur Teorisi

Zincir Etken Teorisi

Bütünsellik Yaklaşımı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 76

Hangi teorinin ortaya koyduğu yaklaşım çerçevesinde iş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerekmektedir?

Zincir Etken Teorisi

Kaza Etken Teorisi

Etkileşim Teorisi

Kişisel Unsur Teorisi

Bütünsellik Yaklaşımı

Açıklama:

Bütünsellik Yaklaşımı: Bu teorinin ortaya koyduğu yaklaşım çerçevesinde iş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerekmektedir. Dolayısıyla belirli bir nitelikteki kazanın gerçekleşebilmesi için bu kazalara yol açacak faktörler bir araya gelmelidir. Tek bir faktörün eksikliği bile kazaların oluşumunu engellemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

İş kazalarının önlenmesi ve iş yeri ortamında sağlıklı koşulların oluşturulmasına yönelik planlı, organize ve sistematik yaklaşımların bütünü ne olarak adlandırılır?

İş organizasyonu

İş güvenliği yönetimi ve sistemi

İş planlaması

Kaza önleyici tedbirler

Bütünsellik yaklaşımı

Açıklama:

İş güvenliği yönetimi ve sistemi; iş kazalarının önlenmesi ve iş yeri ortamında sağlıklı koşulların oluşturulmasına yönelik planlı, organize ve sistematik yaklaşımların bütünü olarak tanımlanabilmektedir. Dolayısıyla iş güvenliği yönetiminin en önemli süreci sürdürülebilir ve sistematik bir yapının tasarımlanmasıdır. Bu anlayış çerçevesinde, anlık önlem ve yaklaşımlar iş güvenliği yönetimi içerisinde görülebilen uygulamalar olmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Düzenleme

İş yerinin Düzenlenmesi

Standartlaştırma

Güvenlik

Sürdürülebilirlik

Açıklama:

Kazalara yol açabilecek tüm faktörlerin belirlenmesi ve bunların gerçekleşmesine olanak sağlayan tutum ve davranışların tanımlanması ile bu tutum ve davranışların ayıklanması süreci “düzenleme (sort)” olarak ifade edilebilmektedir. Bu süreçte risk yaratan bütün faktörler meydana getirecekleri riskin önem derecesi de dikkate alınarak saptanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Deniz yolu taşımacılığı ile ilgili süreçlere ilişkin olarak deniz güvenlik seviyesini artırmayı amaçlayan sistematik bir risk değerlendirme ve önleme yaklaşımı hangisidir?

Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi

Hata Durumları, Etkileri ve Tehlike Analizi Yöntemi

Resmî Güvenlik Değerlendirmesi Yöntemi

Hata Ağacı Analizi

Öncelikli Tehlike Analizi

Açıklama:

Resmî Güvenlik Değerlendirmesi Yöntemi (FSA); deniz yolu taşımacılığı ile ilgili süreçlere ilişkin olarak deniz güvenlik seviyesini artırmayı amaçlayan sistematik bir risk değerlendirme ve önleme yaklaşımıdır. Daha net bir tanımla deniz güvenliğinin geliştirilmesi amacıyla oluşturulan sistematik bir risk değerlendirme prensibidir. FSA Metodolojisi 1990’lı yılların ortalarında deniz güvenliğini geliştirmek ve buna ilişkin çabaları teşvik etmek amacıyla Deniz Güvenliği Komitesi (MSC) ve Sahil Güvenlik Ajansı (MCA) tarafından ileri sürülmüş, IMO tarafından benimsenerek kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Tehlikeli Madde Lojistiği ve İş Güvenliği - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler