Çeşitlilik tabanlı konumlandırma; bir sektöre ait ürün veya hizmetlerin alt kümelerinin de üretilmesi demektir

Sinerjinin etimolojik olarak anlamı iş birliğidir. Gelişme vektörü ile ilgili olarak açıkladığımız farklılaşma stratejisinin seçiminde sinerji vazgeçilmez bir faktördür. Faaliyetlerini geliştiren ve farklılaştıran bir
işletme sinerji etkisini göz önünde bulundurmak zorundadır

Farklılaşma stratejisi, müşteriler tarafından değer atfedilen benzersiz özellikler sunan bir ürün ve / veya hizmeti geliştirerek müşterilerin bunun rakip tekliflerden farklı olduğunu algılamasını sağlamayı
gerektirir. Farklılaşma yapan firmaların ürün ve hizmetlerini farklılaştırarak, müşterilerinin gözünde yegane bir pozisyona sokmalarının karşılığı olarak müşterilerinin, oluşan fiyat farkını ödemeye razı olmalarını hedeflemesi şeklindeki bir stratejik alternatiftir.

Farklılaşma stratejisinin uygulanmasında dört boyut ve yol vardır. Bunlar; (1) rakiplere ne zaman daha üstün bir tekniğe ve teknolojiye dayanılarak yapılan farklılaşma, (2) kalite iyileştirme çabalarını güçlendirerek yapılan farklılaştırma, (3) müşterilere sağlam destek hizmetleri ve satış sonrası hizmetleri ve satış sonrası hizmetleri rakiplere nazaran daha süratli, etkili, kaliteli vb gerçekleştirilerek yapılan farklılaştırma ve (4) rakiplerin en az kalite ve nitelikteki ürün ve hizmetleri daha düşük fiyata vermeye dayanan farklılaştırmadır.

Farklılaşma stratejisini başarılı şekilde uygulanması ve sürdürülmesi için; (1) ürün ve hizmetlerde ayrıcalık yada üstünlük sağlayabilmek için, sadece bir tek yol, yöntem ya da boyut olmadığının bilinmesi, (2) çok yönlü farklılık yapmayı ve alıcıların dikkatini çekecek ve onlara üstünlük sağlayacak hususların göz önünde bulundurması, (3) alıcıların ihtiyaçlarının aynı olmadığının bilinmesi, (4) farklılığın belli bir
müşteri kesimini, muhtemelen maddi gücü yüksek olan kimseleri hedef alması ve yapılan ürün ve hizmetlerin kullanımları bilinen ürünlerden farklılık göstermesi, (5) bu ürün ve hizmetlerin cazibesini
sürekli kılmak için, devamlı geliştirme ve yenilik çabaları sürdürülmesi, (6) şayet rakip işletmeler bu
strateji izlemiyorsa, firma yöneticileri fiyat ayarlamalarıyla uzun vadede daha geniş bir müşteri kesimine hitap etmesi ve uzun vadeli kârlılıklarını artırması gereklidir.

Yatırımı azaltma hedefiyle aşağıdaki yöntemler kullanılabilir;
Müşteriye direkt sevkiyat
3PL hizmeti
JIT tedarik uygulamaları

Müşterilerin değeri üreticiden çekmesini sağlamak: Değerin sürekli akışını sağlamak bazı durumlarda müşterinin talep etmediği ürün ve hizmetlerin pazara sunulmasıyla sonuçlanabilir. Bu nedenle sadece akışa yönelmek yalın strateji açısından yeterli olmamaktadır. Çekmenin amacı müşteri tarafından değer atfedilmeyen ve talep edilmeyen hiçbir şeyin üretilmemesidir. Bu prensibin uygulanması dolaylı olarak tedarik zinciri boyunca stok seviyesinin düşmesine katkı sağlamaktadır.

Yalın stratejinin amacı istikrarlı ve öngörülebilir bir pazarda ölçek ekonomisi yoluyla rekabet
avantajını korumak için sistemdeki her türlü tamponlama (emniyet stokları) maliyetini gidermek ve
üretimde bir seviye programı sağlamak için tedarikçilerden nihai müşterilere bir değer akışı oluşturmaktır. Dolayısıyla şıklarda verilen tüm ifadeleri kapsamaktadır.

Lojistik süreçler, müşteri taleplerini karşılayacak veya aşacak seviyede tasarlanır.

Latincede yol, çizgi ya da yatak anlamına gelen “strateji” kavramının bilimsel bir disiplin olarak gelişmesi öncelikle askerî alanda olmuştur.

Strateji “bir kuruluşun uzun vadeli temel hedeflerinin tanımlanması, faaliyet tarzlarının benimsenmesi ve bu hedefleri başarmak için gerekli kaynakların tahsis edilmesi” şeklinde stratejinin bir plan olduğu fikriyle tanımlanırken stratejinin aynı zamanda gelişmekte olabileceği kabul edilmez.

Çeşitlilik tabanlı konumlandırma; bir sektöre ait ürün veya hizmetlerin alt kümelerinin de üretilmesi demektir.

İşletmeler uzun dönemli olarak karlılık, büyüme ve otonomi gibi ekonomik amaçlarını gerçekleştirebilmek için birçok alternatife sahiptirler. Bu bağlamda yüz yüze geldikleri şartlar nedeniyle büyüme, durgun büyüme ya da dengelilik ile küçülme ya da çekilme gibi temel stratejiler uygulamaktadırlar. Büyük stratejiler olarak isimlendirilen bu alternatifler genellikle çok uzun vadeli kurumsal stratejiler olarak değerlendirilmektedir.
İşletmelerin tepe yönetimleri ya da kurucusu tarafından ortaya konan, strateji ve amaçlar için önemli bir kaynak olup açıklanan kişiye özgü, kendi işlerinin veya başında bulunduğu ya da yönetim sorumluluğunu üstlendiği kuruluşun geleceğine ilişkin faaliyetlere bakış açısını ifade eden genel vizyona bağlı olarak şekillenen bu amaçlanmış stratejiler zaman içerisinde değişiklik gösterebilir ve işletmeler ortaya çıkan olumsuz şartlar ya da fırsatları değerlendirmek için gelişmekte olan stratejileri uygulamaya başlayabilirler.
İşletmelerde stratejiler üst kademelerde oluşturulmakta ve alt kademeler tarafından uygulan- maktadır. Bu nedenle, yönetim basamaklarının farklı kademelerinde strateji ile ilgili olarak farklı uğraşlar yapılmaktadır. Bu nedenle, büyük işletmelerde hiyerarşik olarak üç değişik düzeyde strateji geliştirmeden söz edilebilir: Kurumsal stratejiler, iş yönetimi stratejileri ve fonksiyonel (departman) stratejileri. Bu stratejiler işletmede farklı yönetim kademelerinin katkısı ile geliştirilmektedir.
Kurumsal strateji, yatırımlarını farklı işletmeler şeklinde yapılandırmış ve genellikle değişik sektörlerde faaliyet gösteren birçok isletmeye sahip bir kurumun bir bütün olarak stratejisini ifade etmektedir. Bu seviyedeki bir strateji işletmelerin (şirketin) tamamını kapsadığı için bir bütün olarak şirketi tanımlar, yatırım önceliklerini belirler ve alt işletmelere (stratejik iş birimlerine) kaynak dağıtımı ile ilgilenir. İş birimi stratejileri, çeşitlendirme yapmış bir şirkete ait işletmelerden her birine ait stratejilerdir ve her bir işletmenin çevresi ile arasındaki ilişkileri düzenler. İşletmelerde fonksiyonel düzey lojistik birimlerinin de yer aldığı bir yerdir. Fonksiyonel strateji, işletme içindeki bölümlere ait kararlar ve eylemlerden meydana gelir. Bu düzeydeki stratejiler işletmelerde pazarlama, finans, üretim, satın alma ve lojistik gibi alanlarda kendisini gösterir.

İşletmeler değişik strateji alternatifleri izleyerek büyüyüp gelişebilirler. Bu çerçevede mevcut ürün ve hizmetleriyle belirli mevcut bir pazarın ihtiyaçlarını karşılamak ve bu pazardaki payını artırmak yoluyla pazara nüfuz etme stratejisi uygulayabilirler. Bunun için satışlarını reklamlar ya da satış artırıcı diğer promosyon çalışmalarıyla artırabilir, rakip işletmelerden birini satın alabilir, maliyetlerde ve teknolojilerde hamle yapabilir, verimliliği artıracak ve rakipleri şaşırtacak rekabet avantajlarından yararlanacak yollar araştırabilir. İşletme, mevcut pazarının imkânları dışına çıkarak yeni pazarlara girmek yoluyla pazar geliştirme stratejisi uygulayabilir. Yeni pazarlara girmenin en kolay yolu aynı ülke içinde farklı coğrafi bölgelerde pazarlama örgütleri kurmak ve mevcut ürün ve hizmetlerini üreten tesislerin kapasitelerini yatırımlar yaparak arttırmak ya da yeni girilen pazarlarda yeni tesisler kurmaktır. Yeni pazarlara açılmanın diğer bir yolu da firmanın uluslararası pazarlarda mevcut ürünleri satmak için önce önce pazarlama örgütünü kurmak, ürün tutunduktan sonra da gerekli tesisleri açmasıdır. Üçüncü stratejik alternatif olarak işletme mevcut pazarında ve aynı endüstri içinde kalarak farklı, çeşitlendirilmiş ürünler sunarak ve müşteriyi firma ve marka imajı bakımından kendine bağlayarak ürün/hizmet geliştirme stratejisi uygulamasıdır. Bu stratejik alternatifin uygulanmasında ürünler bakımından sinerjik avantajlar sağlayan “müşterek bağlılık “ önemlidir. Son olarak ise yepyeni ürün ya da hizmetlerle yeni pazarlara girerek çeşitlendirme stratejisi uygulanması gelmektedir. Çeşitlendirme stratejisi izleyen bir işletme, birçok yeni ürün üreterek, bunların pazarlarını çeşitlendirme ve etkinliği pazar üzerine yöneltebileceği gibi, pazarlar yönünden daha çok birkaç yeni pazar alanına girerken, eski ürün veya hizmetlerinin endüstrilerine yakın endüstrilere girerek ürün/hizmet çeşitlerini arttırmayı hedefleyebilir.

Ürünler ve pazar alternatifi açısından müşterek bağlılığı işletmeler tarafından yenilik ve orijinallik politikası izleyerek kazanılabilir. Sanayi kolunda hakim bir durum kazanmak için, ürünlerde, üretim yöntemlerinde, satış yöntemlerinde ve sunulan hizmetlerin kalitesinde yapılacak olan yenilikler ya da rakipleri geride bırakacak tipteki satış anlaşmalarıyla ya da yeni teknolojilerden yararlanmak için uzmanlık belgeleri ya da lisanslar satın alarak, bunların tekelinden yararlanmak suretiyle, rekabet avantajı kazanabileceklerdir.

Maliyet liderliği stratejisi, bir işletmenin bir endüstri içerisinde belirli bir kalite seviyesini dikkate alarak düşük maliyetli üretici olmasını sağlayacak eylemlerin sürdürmesini gerektirir. Bu stratejide hedef, işletmenin faaliyette bulunduğu sektördeki maliyetlerini düşürerek rakiplerine nazaran maliyet avantajı elde etmesidir.

Farklılaşma stratejisi, müşteriler tarafından değer atfedilen benzersiz özellikler sunan bir ürün ve / veya hizmeti geliştirerek müşterilerin bunun rakip tekli erden farklı olduğunu algılamasını sağlamayı gerektirir. Farklılaşma yapan firmaların ürün ve hizmetlerini farklılaştırarak, müşterilerinin gözünde yegane bir pozisyona sokmalarının karşılığı olarak müşterilerinin, oluşan fiyat farkını ödemeye razı olmalarını hede emesi şeklindeki bir stratejik alternatiftir.

Farklılaşma stratejisinin uygulanmasında dört boyut ve yol vardır. Bunlar; (1) rakiplere ne zaman daha üstün bir tekniğe ve teknolojiye dayanılarak yapılan farklılaşma, (2) kalite iyileştirme çabalarını güçlendirerek yapılan farklılaştırma, (3) müşterilere sağlam destek hizmetleri ve satış sonrası hizmetleri ve satış sonrası hizmetleri rakiplere nazaran daha süratli, etkili, kaliteli vb gerçekleştirilerek yapılan farklılaştırma ve (4) rakiplerin en az kalite ve nitelikteki ürün ve hizmetleri daha düşük fiyata vermeye dayanan farklılaştırmadır.

Lojistik stratejilerinin işletme stratejilerinin ışığında belirlenmesi ve buna uygun stratejik planlamanın yapılarak operasyonel seviyede sağlanacak etkinlik ve verimliliğin stratejik çıktılara katkı sağlaması bir dizi sıralı işlem adımları çerçevesinde gerçekleşir:
1. Öncelikle işletmenin çevresi incelenerek mevcut durumu ve önceki stratejilere göre bulunulan pozisyon değerlendirilir.
2. İşletme vizyonuna ve mevcut pozisyonuna uyumlu olarak stratejik amaçlar belirlenir.
3. Tüm stratejik paydaşların katılımı ve desteğiyle işletme uzak ve yakın dış çevresi ile kendi iç çevresini incelenmesinden elde edilen veriler ışığında işletme stratejileri oluşturur.
4. İşletme stratejilerine ilişkin stratejik planlar yapılarak bu planların başarısının değerlendirilebilmesi için açık, ölçülebilir ve zaman odaklı hedefler belirlenir.
5. Söz konusu hede ere varabilmek ve stratejileri başarıyla uygulayabilmek için ihtiyaç duyulan müşteri gereksinimleri ortaya konur.
6. İşletme stratejisini en iyi şekilde destekleyecek fonksiyon stratejilerinin (pazarlama, tedarik, üretim, dağıtım, lojistik, finans) belirlenmesi aşamasında lojistik stratejisine karar verilir.
7. Tesis yerlerini belirlenmesi, üretim ve envanter yönetim politikalarının belirlenmesi, gerekli bilgi işlem desteği gereksiniminin ortaya koyulması, malzeme elleçleme süreçlerinin belirlenmesi, trafik ve taşımacılık planlamalarının yapılması, planlama ve kontrol metotlarının belirlenmesi, lojistik sistem üyelerinin organize edilmesi gibi lojistik sistemin her bir müstakil parçası bir araya getirilecek şekilde entegre lojistik planlaması yapılır.
8. Entegre lojistik plan hem bir bütün olarak hem de planı oluşturan her bir münferit parça ayrı ayrı ele alınarak operasyonel süreçler detaylı olarak tasarlanır.
9. Operasyonel süreçler ve onlara ait operasyonel hede er detaylandırılarak kritik performans endikatörleri ortaya konulacak şekilde performans yönetim sistemi oluşturulur.

Latincede yol, çizgi ya da yatak anlamına gelen “strateji” kavramının bilimsel bir disiplin olarak gelişmesi öncelikle askerî alanda olmuştur. İşletmecilik açısından baktığımızda ise strateji kabaca “bir işletmenin uzun dönemli temel amaçlarının saptanması ve bu amaçlara ulaşabilmek için gerekli kaynakların tahsis edilerek onların kullanımında kabul edilen yollardır” şeklinde tanımlanabilir.

İhtiyaç tabanlı konumlandırma; özel bir grup müşterinin çoğu veya bütün ihtiyaçlarını sunmakla alakalıdır (Porter, 1996). Bu tip konumlandırma, özelleştirilmiş faaliyetler ile hizmet verilebilecek farklı ihtiyaçları bulunan müşteri grupları mevcut olduğunda uygundur.

İşletme kaynakları, bir işletmenin ürün/hizmet üretim sürecinin girdilerini oluşturan somut ve soyut varlıkların tamamı (Wernerfelt, 1984; Grant, 1991; Hall, 1992) olup işletmenin stratejik yönü ve kârlılığı üzerinde doğrudan etkileri bulunmaktadır. İşletme kaynakları kabaca (1) finansal kaynaklar, (2) fiziksel kaynaklar, (3) insan kaynakları,
(4) teknolojik kaynaklar, (5) işletme şöhreti ve (6) diğer örgütsel kaynaklardır (Grant, 1991; Sadler, 2003) olarak sınıflandırılabilir.

İşletmelerde stratejiler üst kademelerde oluşturulmakta ve alt kademeler tarafından uygulanmaktadır. Bu nedenle, yönetim basamaklarının farklı kademelerinde strateji ile ilgili olarak farklı uğraşlar yapılmaktadır. Bu nedenle, büyük işletmelerde hiyerarşik olarak üç değişik düzeyde strateji geliştirmeden söz edilebilir: Kurumsal stratejiler, iş yönetimi stratejileri ve fonksiyonel (departman) stratejileri. Bu stratejiler işletmede farklı yönetim kademelerinin katkısı ile geliştirilmektedir.

I.Ansoff kendi döneminin iş dünyasındaki konjonktürel gelişimlerini inceleyerek stratejik seçimlerin esasını büyüme üzerine dayandırmış ve büyüme vektörü, faaliyet sahası, rekabet avantajı ve sinerji kavramlarını strateji elemanları olarak ifade etmiştir.

M. Porter, stratejiyi “farklı bir dizi faaliyeti kapsayan benzersiz ve değerli bir pozisyonun yaratılmasıdır” şeklinde tanımlamaktadır. Doğru cevap D'dir.

İşletmelerde stratejiler üst kademelerde oluşturulmakta ve alt kademeler tarafından uygulanmaktadır. İş birimi stratejileri, çeşitlendirme yapmış bir şirkete ait işletmelerden her birine ait stratejilerdir. Ürün, satış bölgeleri, dağıtım merkezleri, reklam
kampanyaları, malzeme alımı, envanter kontrolü ve lojistik kararları fonksiyonel strateji seviyesinde incelenir. Her bir işletmenin çevresi ile arasındaki ilişkileri iş birimi stratejileri düzenler. Doğru cevap C'dir.

Farklılaşma stratejisi, müşteriler tarafından değer atfedilen benzersiz özellikler sunan bir ürün ve / veya hizmeti geliştirerek müşterilerin bunun rakip tekliflerden farklı olduğunu algılamasını sağlamayı gerektirir. Geniş kitleye hitap eder. Doğru cevap C'dir.

Lojistik stratejilerinin işletme stratejilerinin ışığında belirlenmesi ve buna uygun stratejik planlamanın yapılarak operasyonel seviyede sağlanacak etkinlik ve verimliliğin stratejik çıktılara katkı sağlaması bir dizi sıralı işlem adımları çerçevesinde gerçekleşir. Öncelikle işletmenin çevresi incelenerek mevcut durumu ve önceki stratejilere göre bulunulan pozisyon değerlendirilir. Doğru cevap A'dır.

Farklılaşma stratejisinin uygulanmasında dört boyut ve yol vardır. Bunlar; (1) rakiplere ne zaman daha üstün bir tekniğe ve teknolojiye dayanılarak yapılan farklılaşma, (2) kalite iyileştirme çabalarını güçlendirerek yapılan farklılaştırma, (3) müşterilere sağlam destek hizmetleri ve satış sonrası hizmetleri ve satış sonrası hizmetleri rakiplere nazaran daha süratli, etkili, kaliteli vb gerçekleştirilerek yapılan farklılaştırma ve (4) rakiplerin en az kalite ve nitelikteki ürün ve hizmetleri daha düşük fiyata vermeye dayanan farklılaştırmadır.

Çevik lojistik stratejileri bağlamında uyarlanacak süreç ve eylemlerin temel özellikleri şunlardır.
• Amaç müşteri memnuniyetini sağlamak olup müşteri istekleri sistematik bir biçimde ele alınır.
• Lojistik süreçler, müşteri taleplerini karşılayacak veya aşacak seviyede tasarlanır.
• Esnek ve dolayısıyla müşterilerin değişen taleplerine cevap verebilecek bir sistem
kurulur.
• Kalite ve müşteri için ortaya çıkarılan değer, ön planda tutulur.
• Hizmetin verilmesi veya ürünün teslimatı sonrasında müşteri memnuniyetine ilişkin geri bildirim alınmasına daha fazla önem verilir.
• Rakipler, mevcut ve potansiyel müşteriler sürekli olarak izlenir ve analiz edilir.

Tedarik zinciri ve lojistik yönetiminde rekabet öncelikleri maliyet, kalite, hizmet, esneklik, zaman, teknoloji ve yerdir. Doğru cevap E'dir.

Rekabet Öncelikleri
Maliyet, Kalite, Hizmet, Esneklik, Zaman, Teknoloji, Yer.

Lojistik sistem içerisinde bazı faaliyetlerde maliyetler öncelikli olarak gözetilirken diğer faaliyetlerdeki kayıplarla bir ödünleşme içinde olmak gerekmektedir. Diğer taraftan hem müşteri hem de işletme için değer yaratabilmek için mevcut seviyede karşılaşılan tüm ısraflar ortadan kaldırılarak maliyetler müşteri hizmet kalitesinden taviz verilmeden düşürülmeye devam edilecektir. İşte bu yaklaşım “yalın lojistik” olarak genelleştirilmiştir. Doğru cevap B'dir.

Yalın yaklaşıma göre değerin sürekli akışını sağlamak bazı durumlarda müşterinin talep etmediği ürün ve hizmetlerin pazara sunulmasıyla sonuçlanabilir. Bu nedenle sadece akışa yönelmek yalın strateji açısından yeterli olmamaktadır. Müşterilerin değeri üreticiden çekmesini sağlamak gerekir. Doğru cevap E'dir.

Müşteri odaklı kuruluşlar tipik olarak aşağıdaki özelliklere sahip bulunmaktadırlar:
• Tam anlamıyla müşteri tatmini amacında bulunmak
• Müşterilere kuruluşa ulaşmakta kolaylık sağlamak
• Tam olarak müşterilerin ne istediğini bulmak
• Bu talepleri karşılamak ve aşmak için lojistik faaliyetleri düzenlemek
• Müşteri talep değişkenliğine karşı esnek olmak ve çabuk cevap verebilmek
• Üstün kalite ve değer saygınlığına sahip olmak
• Müşteri memnuniyetinden emin olabilmek için satış sonrası kontrolleri yapmak
• Dışa doğru bakmak böylelikle kuruluşlar her zaman müşterilerle, potansiyel müşterilerle, rakiplerle ve diğer başka şeylerle de temas halinde olur.

Çevik stratejilerde lojistik süreçler, müşteri taleplerini karşılayacak veya aşacak seviyede tasarlanır. Doğru cevap D'dir.

Farklı ülkeler arasında seyahat eden yük paketlerinin üzerindeki zorunlu sembol, işaret ve yazılarda bir kültür ögesi olan dil ve alfabe farklılıkları nedeniyle uluslararası standartların dışına çıkılması sonucu birçok karışıklıklar ortaya çıkmaktadır. Bu durumda gönderici, alıcı, varış noktası, parça numarası, menşei, yükün içeriği gibi açıklayıcı bilgileri içeren etiketlerde uluslararası ortak sembol ve işaretlerin kullanılması operasyonları kolaylaştıracaktır. Aksi takdirde varış noktalarındaki gümrüklü depolarda katma değerli hizmetler başlığı altında yapılacak yeniden işaretleme faaliyetleri yükün akış hızını keseceği gibi ilave maliyete de neden olacaktır. Bunun yanında konşimento, beyanname ve diğer evraklarda da aynı bilgiler yer almalıdır. Farklı hacim, uzunluk ve/veya ağırlık ölçülerini kullanılması gümrük geçişlerinde dolayısıyla lojistik operasyonlarda gecikmelere neden olabilmektedir

İşletmeleri doğrudan veya dolaylı olarak etkilemekle birlikte işletmeler tarafından kontrol edilemeyen uzak çevrenin değerlemesi politik ve yasal, ekonomik, sosyokültürel ve teknolojik çevre unsurların bir bütün olarak incelendiği PEST analizi ile yapılır. Doğru cevap B'dir.

Ürünlerin tazeliği müşteri ihtiyaçlarıyla uyumu akla getirmelidir. Doğru cevap A'dır.

Çeşitlilik tabanlı konumlandırma; bir sektöre ait ürün veya hizmetlerin alt kümelerinin de üretilmesi demektir.

İşletme kaynakları, bir işletmenin ürün/hizmet üretim sürecinin girdilerini oluşturan somut ve soyut varlıkların tamamı olup işletmenin stratejik yönü ve kârlılığı üzerinde doğrudan etkileri bulunmaktadır.

İşletme kaynakları kabaca (1) finansal kaynaklar, (2) fiziksel kaynaklar, (3) insan kaynakları, (4) teknolojik kaynaklar, (5) işletme şöhreti ve (6) diğer örgütsel kaynaklardır.

İşletme yetenekleri ise somut veya soyut kaynakların işletme performansını artırabilmek maksadıyla bir görev ya da faaliyetin gerçekleştirmesinde kullanılarak koordine edilmiş görevleri yapabilme becerisidir.

Bu çerçevede mevcut ürün ve hizmetleriyle belirli mevcut bir pazarın ihtiyaçlarını karşılamak ve bu pazardaki payını artırmak yoluyla pazara nüfuz etme stratejisi uygulayabilirler.

İşletme mevcut pazarında ve aynı endüstri içinde kalarak farklı, çeşitlendirilmiş ürünler
sunarak ve müşteriyi firma ve marka imajı bakımından kendine bağlayarak ürün/hizmet geliştirme stratejisi uygular.

Yepyeni ürün ya da hizmetlerle yeni pazarlara girerek çeşitlendirme stratejisi uygulanmış olur.

Maliyet liderliği stratejisi, bir işletmenin bir endüstri içerisinde belirli bir kalite seviyesini dikkate alarak düşük maliyetli üretici olmasını sağlayacak eylemlerin sürdürmesini gerektirir.

Farklılaşma stratejisinin uygulanmasında dört boyut ve yol vardır. Bunlar; (1) rakiplere ne zaman daha üstün bir tekniğe ve teknolojiye dayanılarak yapılan farklılaşma, (2) kalite iyileştirme çabalarını güçlendirerek yapılan farklılaştırma, (3) müşterilere sağlam destek hizmetleri ve satış sonrası hizmetleri ve satış sonrası hizmetleri rakiplere nazaran daha süratli, etkili, kaliteli vb gerçekleştirilerek yapılan farklılaştırma ve (4) rakiplerin en az kalite ve nitelikteki ürün ve hizmetleri daha düşük fiyata vermeye dayanan farklılaştırmadır.

Çevik lojistik stratejileri bağlamında uyarlanacak süreç ve eylemlerin temel özellikleri şunlardır (Waters, 2003: 67).

• Amaç müşteri memnuniyetini sağlamak olup müşteri istekleri sistematik bir biçimde ele alınır.
• Lojistik süreçler, müşteri taleplerini karşılayacak veya aşacak seviyede tasarlanır.
• Esnek ve dolayısıyla müşterilerin değişen taleplerine cevap verebilecek bir sistem kurulur.Kalite ve müşteri için ortaya çıkarılan değer, ön planda tutulur.
• Hizmetin verilmesi veya ürünün teslimatı sonrasında müşteri memnuniyetine ilişkin geri bildirim alınmasına daha fazla önem verilir.
• Rakipler, mevcut ve potansiyel müşteriler sürekli olarak izlenir ve analiz edilir

Latincede yol, çizgi ya da yatak anlamına gelen “strateji” kavramının bilimsel bir disiplin olarak gelişmesi öncelikle askerî alanda olmuştur. İşletmecilik açısından baktığımızda ise strateji kabaca “bir işletmenin uzun dönemli temel amaçlarının saptanması ve bu amaçlara ulaşabilmek için gerekli kaynakların tahsis edilerek onların kullanımında kabul edilen yollardır” şeklinde tanımlanabilir.

Konumlandırma ekolündekilerin düşüncelerine göre işletmenin dış çevresinin analizinin sonucu, işletme için pazardaki hangi konumun en uygun olacağına dair karardır (Porter, 1985). Bu karar ileride de bahsedeceğimiz üç temel strateji ya da jenerik strateji (farklılaştırma, maliyet liderliği, odaklanma) şeklinde ifade edilir. Bu bakış açısına göre strateji benzersiz faaliyetlere dayanmaktadır. Bir işletme rakibine karşı başarılı olabilmek için rakiplerinden farklı bir faaliyetler seti seçmeli ve bu sayede benzersiz bir değer karışımı sunmalıdır. Bu düşünce ekolünün sonraki gelişiminde çoğu zaman bu jenerik stratejilerin üstünü örten bir dizi strateji ortaya çıkmıştır ki bunların önerdiği stratejik pozisyon üç farklı kaynaktan ortaya çıkmaktadır (Porter, 1996):
• Çeşitlilik tabanlı konumlandırma; bir sektöre ait ürün veya hizmetlerin alt kümelerinin de üretilmesi demektir (Porter, 1996).
• İhtiyaç tabanlı konumlandırma; özel bir grup müşterinin çoğu veya bütün ihtiyaçlarını sunmakla alakalıdır (Porter, 1996). Bu tip konumlandırma, özelleştirilmiş faaliyetler ile hizmet verilebilecek farklı ihtiyaçları bulunan müşteri grupları mevcut olduğunda uygundur.
• Erişim tabanlı konumlandırma; farklı şekillerde erişilebilecek müşterileri bölümlere ayırmak ile alakalıdır. Bu müşterilerin ihtiyaçları diğer müşterilerin taleplerine benzerdir. Ancak bu gruba erişebilmek için farklı bir dizi faaliyetin icra edilmesi gerekmektedir.

İşletmelerde stratejiler üst kademelerde oluşturulmakta ve alt kademeler tarafından uygulanmaktadır. Bu nedenle, yönetim basamaklarının farklı kademelerinde strateji ile ilgili olarak farklı uğraşlar yapılmaktadır. Bu nedenle, büyük işletmelerde hiyerarşik olarak üç değişik düzeyde strateji geliştirmeden söz edilebilir: Kurumsal stratejiler, iş yönetimi stratejileri ve fonksiyonel (departman) stratejileri. Bu stratejiler işletmede farklı yönetim kademelerinin katkısı ile geliştirilmektedir

Büyüme Vektörü: İ.Ansoff’a göre işletmeler değişik strateji alternatifleri izleyerek büyüyüp gelişebilirler. Bu çerçevede mevcut ürün ve hizmetleriyle belirli mevcut bir pazarın ihtiyaçlarını karşılamak ve bu pazardaki payını artırmak yoluyla pazara nüfuz etme stratejisi uygulayabilirler. Bunun için satışlarını reklamlar ya da satış artırıcı diğer
promosyon çalışmalarıyla artırabilir, rakip işletmelerden birini satın alabilir, maliyetlerde
ve teknolojilerde hamle yapabilir, verimliliği artıracak ve rakipleri şaşırtacak rekabet avantajlarından yararlanacak yollar araştırabilir. İşletme, mevcut pazarının imkânları dışına çıkarak yeni pazarlara girmek yoluyla pazar geliştirme stratejisi uygulayabilir. Yeni pazarlara girmenin en kolay yolu aynı ülke içinde farklı coğrafi bölgelerde pazarlama örgütleri kurmak ve mevcut ürün ve hizmetlerini üreten tesislerin kapasitelerini yatırımlar yaparak arttırmak ya da yeni girilen pazarlarda yeni tesisler kurmaktır. Yeni pazarlara açılmanın diğer bir yolu da firmanın uluslararası pazarlarda mevcut ürünleri satmak için önce önce pazarlama örgütünü kurmak, ürün tutunduktan sonra da gerekli tesisleri açmasıdır. Üçüncü stratejik alternatif olarak işletme mevcut pazarında ve aynı endüstri içinde kalarak farklı, çeşitlendirilmiş ürünler sunarak ve müşteriyi firma ve marka imajı bakımından kendine bağlayarak ürün/hizmet geliştirme stratejisi uygulamasıdır. Bu stratejik alternatifin uygulanmasında ürünler bakımından sinerjik avantajlar sağlayan “müşterek bağlılık “ önemlidir. Son olarak ise yepyeni ürün ya da hizmetlerle yeni pazarlara girerek çeşitlendirme stratejisi uygulanması gelmektedir. Çeşitlendirme stratejisi izleyen bir işletme, birçok yeni ürün üreterek, bunların pazarlarını çeşitlendirme ve etkinliği pazar üzerine yöneltebileceği gibi, pazarlar yönünden daha çok birkaç yeni pazar alanına girerken, eski ürün veya hizmetlerinin endüstrilerine yakın endüstrilere girerek ürün/hizmet çeşitlerini arttırmayı hedefleyebilir.

Porter’ın Jenerik Stratejileri: Maliyet Liderliği Stratejisi-Farklılaşma Stratejileri-Odaklanma Stratejileri

Rekabet Öncelikleri:
Maliyet, kalite, hizmet, esneklik, zaman, teknoloji, yer

Karar alanı- Karar Seviyesi
Stratejik - Taktik - Operasyonel
Yerleşim - Tesis sayısı, yeri - Envante pozisyonu - Besleme

Yöntem: Rekabetin veremediğini vermek, Hizmeti çeşitlendirmek, Pazarı genişletmek
Hedef: Hizmeti artırmak, pazarı genişletmek
Amaç: Ciro Artışı

Çevik lojistik stratejileri bağlamında uyarlanacak süreç ve eylemlerin temel
özellikleri şunlardır.
• Amaç müşteri memnuniyetini sağlamak olup müşteri istekleri sistematik bir biçimde ele alınır.
• Lojistik süreçler, müşteri taleplerini karşılayacak veya aşacak seviyede tasarlanır.
• Esnek ve dolayısıyla müşterilerin değişen taleplerine cevap verebilecek bir sistem
kurulur.
• Kalite ve müşteri için ortaya çıkarılan değer, ön planda tutulur.
• Hizmetin verilmesi veya ürünün teslimatı sonrasında müşteri memnuniyetine ilişkin geri bildirim alınmasına daha fazla önem verilir.
• Rakipler, mevcut ve potansiyel müşteriler sürekli olarak izlenir ve analiz edilir

Müşteri ihtiyaç ve beklentilerini doğru olarak tespit ederek bunu stratejilere adapte edebilen ve müşteri memnuniyetine çok fazla vurgu yapan firmalara müşteri odaklı firmalar denmektedir. Müşteri odaklı kuruluşlar tipik olarak aşağıdaki özelliklere sahip bulunmaktadırlar:
• Tam anlamıyla müşteri tatmini amacında bulunmak
• Müşterilere kuruluşa ulaşmakta kolaylık sağlamak
• Tam olarak müşterilerin ne istediğini bulmak
• Bu talepleri karşılamak ve aşmak için lojistik faaliyetleri düzenlemek
• Müşteri talep değişkenliğine karşı esnek olmak ve çabuk cevap verebilmek
• Üstün kalite ve değer saygınlığına sahip olmak
• Müşteri memnuniyetinden emin olabilmek için satış sonrası kontrolleri yapmak
• Dışa doğru bakmak böylelikle kuruluşlar her zaman müşterilerle, potansiyel müşterilerle, rakiplerle ve diğer başka şeylerle de temas halinde olur

Planlama metodolojisi temel olarak üç faza ayrılmıştır. Bu fazlar şunlardır:
• Faz- I (Problem Tanımlama)
• Faz- II (Data Toplama ve Sistem Analizi)
• Faz- III (Öneri Geliştirme ve Uygulama)

Fizibilite analizi; durum analizi, destekleyici mantık gelişimi ve fayda/maliyet tahminlerini içermektedir. Madde I,II ve IV doğrudur.

Bu aşamada data toplamak için uygulanacak adımlar aşağıdaki gibidir:
• Analiz yaklaşım ve tekniklerini tanımlama
• Tanımlama ve inceleme varsayımları
• Veri kaynaklarını belirleme
• Veri toplama
• Doğrulama için veri toplama

Veri Kaynaklarını Belirleme
Problem tanımlama aşamasında kullanılacak veriler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu aşamada ise kullanılacak verilerin kim tarafından, kimlerden ve nasıl elde edileceği belirlenecektir.

Sistem analizi aşaması, daha önceden toplanmış dataları ve belirlenmiş tekniği kullanarak lojistik sistem önerilerini stratejik ve taktiksel olarak değerlendirme aşamasıdır. Dört adımda bu süreç yapılmaktadır ;
• Analiz sorularını belirleme
• Analizin tamamlanması ve doğrulanması
• Alternatiflerin analiz edilmesi
• Duyarlılık analizinin yapılması

Raporlama aşaması, tüm süreçlerde yapılan işlemlerin sistematik şekilde sınıflandırılması ve düzenlenmesi aşamasıdır. Raporlama, önceki aşamalarda yapılan süreçlerin üst yönetimin rahatlıkla
anlayacağı, projenin tümünü açıklayan, aşırı detaylı olmayan ancak aşırı yüzeysel de olmayan bir
yapıda hazırlanmasıdır.

Etmen Puan Yönetimi
Bu yöntem, daha çok sayısal olarak değerlendirilmesi yapılamayanların diğer etmenlerle birlikte değerlendirilmesi için kullanılır. Bu yöntem; etmenlere belirli ağırlıklar verilerek, aday kuruluş
yerlerinin birbirleriyle karşılaştırılması şeklinde işlemektedir.

Başabaş analizi yöntemi, kurulması istenen tesis yeri için birden fazla alternatifin olduğu durumda ve
her bir tesis için sabit maliyetlerin ve değişken maliyetlerin belirlenebildiği zaman kullanılabilen tesis yeri
seçimi yöntemidir. Eğer her bir alternatif için sabit maliyet ve değişken maliyet belirlenebilirse toplam maliyet fonksiyonu oluşturulabilir.

Ağırlık Merkezi Yöntemi
Depo, dağıtım merkezi, üs, lojistik köy gibi bazı problemlerde taşımacılık maliyetlerinin ya da süresinin
en küçüklenmesi, öteki etmenlere göre çok daha fazla önem taşır. Dolayısıyla bu yöntem, kuruluş yeri seçiminin salt taşıma maliyetlerine bağlı olduğunu ve bu maliyetlerin de uzaklıkla doğrusal olarak değiştiğini varsayar.

Cx= Ağırlık merkezinin X koordinatı
Cy= Ağırlık merkezinin Y koordinatı
dix = i. Yerleşiminin X koordinatı
diy = i. Yerleşiminin Y koordinatı
Vi= i. Yerleşime veya yerleşimden hareket eden mal miktarı

Problem tanımlama Faz-I aşamasında gerçekleştirilir. Doğru cevap A'dır.

Pazar durumu değerlendirme aşaması ise müşterilerin değişen istekleri ve beklentilerinin pazardaki paydaşlar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesidir. Müşterilerin değişen istekleri, tedarikçileri, organizasyonları ve rakipleri etkilemektedir. Örnek vermek gerekirse, müşteriler ürünler üzerinde ekstra bir paketleme yani katma değerli işlem yapılmasını isteyebilir. Bu isteğe karşılık, organizasyonun, tedarikçilerin ve rakiplerin bu isteğe karşı etkilerinin değerlendirilmesidir. Kısaca, pazarın durumunun değerlendirilmesidir. Doğru cevap B'dir.

Destekleyici mantık geliştirme aşaması sayesinde tüm alternatifler planlar kurgulanmadan ve geliştirilme yapılmadan detaylı araştırma yapılarak ön eleme yapılmaya çalışılır. Bu kısımda gerekirse detaylı araştırma yapılır. Alternatiflerin gelecekte değerlendirilme yapılmaya değer olduğu gösterilmeye çalışılır. Diğer ifadeler fayda/maliyet tahminleri aşaması ile ilgilidir. Doğru cevap E'dir.

Data toplamak için uygulanacak adımlar aşağıdaki gibidir: • Analiz yaklaşım ve tekniklerini tanımlama • Tanımlama ve inceleme varsayımları • Veri kaynaklarını belirleme • Veri toplama • Doğrulama için veri toplama. Doğru cevap D'dir.

I ve II nolu ifadeler analiz yaklaşım ve tekniklerini tanımlama aşaması ile, diğer ifadeler tanımlama ve inceleme varsayımları aşaması ile ilgilidir. Doğru cevap A'dır.

I no'lu ifade veri kaynaklarını belirleme; II ve V no'lu ifadeler doğrulama için veri toplama; III ve IV no'lu ifadeler ise veri toplama aşaması ile ilgilidir. Doğru cevap C'dir.

Duyarlılık analizinin yapılması aşaması, alternatif lojistik sistemleri etkileyen parametrelerde, süreçlerde veya durumlarda herhangi bir değişim olursa önerilen sistemlerin nasıl tepki vereceğinin ölçüldüğü aşamadır. Demek istenen şudur ki, mevcut şartlar altında değerlendirilen her bir alternatifin, eğer mevcut şartlar değişirse nasıl davrandığı tahmin edilmeye çalışılır. Doğru cevap E'dir.

Kabul kriterlerinin oluşturulması, uygulama aşamasının adımlarından biridir. Diğer seçeneklerdeki ifadeler öneri geliştirme aşamasına aittir. Doğru cevap C'dir.

Etmen puan yönetimi hesaplanırken en son aşamada E şıkkında belirtilen adımlar atılır. Doğru cevap E'dir.

Vogel Yöntemi, Ulaştırma Problemleri ve Sezgisel Yöntemlerinden biridir. Doğru cevap B'dir.

Her organizasyonun lojistik planlaması ve ağ tasarımı birbirinden farklıdır. Bu farklılıktan dolayı tek bir doğru lojistik planlaması vardır denilemez. Ancak lojistik planlaması kullanılan genel planlama metodolojisi bulunmaktadır. Planlama metodolojisi temel olarak üç faza ayrılmıştır. Bu fazlar;
• Faz- I (Problem Tanımlama)
• Faz- II (Data Toplama ve Sistem Analizi)
• Faz- III (Öneri Geliştirme ve Uygulama)'dir. Doğru cevap C'dir.

Sistem analizi aşaması, daha önceden toplanmış dataları ve belirlenmiş tekniği kullanarak lojistik sistem önerilerini stratejik ve taktiksel olarak değerlendirme aşamasıdır. Doğru cevap B'dir.

Duyarlılık analizi ile; mevcut şartlar altında değerlendirilen her bir alternatifin, eğer mevcut şartlar değişirse nasıl davrandığı tahmin edilmeye çalışılır. Doğru cevap D'dir.

Bu yöntem, daha çok sayısal olarak değerlendirilmesi yapılamayanların diğer etmenlerle birlikte değerlendirilmesi için kullanılır. Bu yöntem; etmenlere belirli ağırlıklar verilerek, aday kuruluş yerlerinin birbirleriyle karşılaştırılması şeklinde işlemektedir. Bu yöntemin uygulanması sırasında aşağıdaki adımlar izlenir:
• Göz önüne alınan kuruluş yerlerinin değerlendirileceği etmenler belirlenir.
• Tüm etmenlere eşit ağırlıklar verilerek, aday yerler her etmene göre aynı tam puan üzerinden değerlendirilir.
• Bu puanlar, aday yerler için ayrı ayrı toplanarak, bu yerlerin önemlilerini yansıtan toplam puanlar elde edilir.
• Toplam puanlar itibarıyla iyiden kötüye doğru bir sıralama yapılır.
• Bu sıralamada başlarda bulunan birkaç aday yer, maliyet elverişliliği açısından ikinci bir incelemeye tâbi tutularak, en iyi kuruluş yeri saptanır. Doğru cevap E'dir.

Faktör Karşılaştırma ve Değerlendirme Yöntemleri; Karlılık karşılaştırma yöntemi, Ağırlıklı sıralama yöntemi, Başabaş analizi yöntemi, Ağırlık merkezi yöntemi olarak sıralanabilir. DOğru cevap B'dir.

Başabaş analizi yöntemi, kurulması istenen tesis yeri için birden fazla alternatifin olduğu durumda ve her bir tesis için sabit maliyetlerin ve değişken maliyetlerin belirlenebildiği zaman kullanılabilen tesis yeri seçimi yöntemidir. Eğer her bir alternatif için sabit maliyet ve değişken maliyet belirlenebilirse toplam maliyet fonksiyonu oluşturulabilir. Doğru cevap A'dır.

Planlama metodolojisi temel olarak üç faza ayrılmıştır. Bu fazlar şunlardır:
• Faz- I (Problem Tanımlama)
• Faz- II (Data Toplama ve Sistem Analizi)
• Faz- III (Öneri Geliştirme ve Uygulama). Doğru cevap D'dir.

Sistem analizi aşaması, daha önceden toplanmış dataları ve belirlenmiş tekniği kullanarak lojistik sistem önerilerini stratejik ve taktiksel olarak değerlendirme aşamasıdır. Bu süreç dört adımda yapılmaktadır. Bunlar;
• Analiz sorularını belirleme
• Analizin tamamlanması ve doğrulanması
• Alternatiflerin analiz edilmesi
• Duyarlılık analizinin yapılmasıdır. Doğru cevap C'dir.

Tüm etmenlere farklı ağırlıklar verilerek, aday yerler her etmene göre farklı tam puan üzerinden değerlendirilir. Etmenlerin önem dereceleri farklı ise farklı ağırlıklandırma yöntemi kullanılır. Bu yöntemin uygulanmasında aşağıdaki adımlar takip edilir:
• Tesis için önemli olan faktörlerin listesini yapılır,
• Tesis hedefleri doğrultusunda her faktöre göreceli ağırlığını yansıtan bir ağırlık verilir,
• Alternatifleri her faktör açısından değerlendirmek için bir ölçek geliştirilir,
• Her faktör açısından bu alternatiflerin puanlarını belirlenir,
• Maksimum puana sahip alternatif seçilir ve değerlendirme yapılır.Doğru cevap E'dir.

Yer seçimi kararı, genellikle yeni bir tesisin kurulması, mevcut durumda çalışan tesisin genişletilmesi veya tesisin değişen koşullar nedeniyle ekonomik olma özelliğini yitirdiği için yenilenmesi gerektiği durumlarda ortaya çıkmaktadır. Tesis yeri seçimi lojistik ağ tasarımı ile doğrudan ilişkilidir. Tesis yeri seçimi, organizasyonların tüm lojistik faaliyetlerini en uygun ve en düşük maliyetle icra edebilmeleri için coğrafi alan seçimidir. Yeri seçimi uzun dönemli etkileyen bir karar olduğu ve tesisin kurulduktan sonra değiştirilmesi çok maliyetli olmasından dolayı organizasyonlar için hayati öneme sahiptir.Doğru cevap B'dir.

Planlama metodolojisi temel olarak üç faza ayrılmıştır. Bu fazlar şunlardır:
• Faz- I (Problem Tanımlama)
• Faz- II (Data Toplama ve Sistem Analizi)
• Faz- III (Öneri Geliştirme ve Uygulama)
Bu durumda fazlar ve işlemlerin doğru verildiği madde 3 nolu maddedir.

Durum analizi, mevcut lojistik durumu tanımlayan içsel yapı, dışsal etki, pazar durumu ve rekabet değerlendirmelerini içeren bir analiz yöntemidir.

Destekleyici mantık gelişimi, fizibilite aşamasındaki durum analizi ile elde ettiğimiz tüm değerlendirmelerin birbirleri ile entegrasyonunun sağlanması aşamasıdır. Mantık gelişimini destekleme aşaması, genellikle stratejik planlama sürecinin en zor kısmını oluşturur.

Fizibilite analizinin son aşaması fayda/maliyet tahminleri aşamasıdır. Bu aşama, önerilen sistemlerin uygulamasıyla elde edilecek faydanın ve önerilen sistemin maliyetinin (karşılaşılacak maliyetin) tahmin edildiği aşamadır.

Bu aşamada data toplamak için uygulanacak adımlar aşağıdaki gibidir:
• Analiz yaklaşım ve tekniklerini tanımlama
• Tanımlama ve inceleme varsayımları
• Veri kaynaklarını belirleme
• Veri toplama
• Doğrulama için veri toplama

Sistem analizi aşaması, daha önceden toplanmış dataları ve belirlenmiş tekniği kullanarak lojistik sistem önerilerini stratejik ve taktiksel olarak değerlendirme aşamasıdır Dört adımda bu süreç yapılmaktadır. Bu süreçler şunlardır:
• Analiz sorularını belirleme
• Analizin tamamlanması ve doğrulanması
• Alternatiflerin analiz edilmesi
• Duyarlılık analizinin yapılması

Duyarlılık analizinin yapılması aşaması alternatif lojistik sistemleri etkileyen parametrelerde, süreçlerde veya durumlarda herhangi bir değişim olursa önerilen sistemlerin nasıl tepki vereceğinin ölçüldüğü aşamadır.

Ağırlıklı sıralama yönteminde sistemin uygulanmasında pek çok değişken aynı anda analize tabii tutulur. Bu yöntem, yalnız kuruluş yeri seçiminde değil, pek çok işletme faaliyetinde de karar aracı olarak kullanılmaktadır.

Başabaş analizi yöntemi, kurulması istenen tesis yeri için birden fazla alternatifin olduğu durumda ve her bir tesis için sabit maliyetlerin ve değişken maliyetlerin belirlenebildiği zaman kullanılabilen tesis yeri seçimi yöntemidir.

Doğrusal programlama yöntemi genellikle, hâlihazırda faaliyet gösteren bir işletmeye yeni bir tesis eklenmesi durumunda kullanılır; ancak yeni bir sistemin kurulması durumunda da uygulanması mümkündür.

Data toplamak için uygulanacak adımlar aşağıdaki gibidir:
• Analiz yaklaşım ve tekniklerini tanımlama
• Tanımlama ve inceleme varsayımları
• Veri kaynaklarını belirleme
• Veri toplama
• Doğrulama için veri toplama

Sistem analizinin ilk aşaması analiz sorularının belirlenmesidir.

Duyarlılık analizi alternatif lojistik sistemleri etkileyen parametrelerde, süreçlerde veya durumlarda herhangi bir değişim olursa önerilen sistemlerin nasıl tepki vereceğinin ölçüldüğü aşamadır.

Başabaş analizi yöntemi, kurulması istenen tesis yeri için birden fazla alternatifin olduğu durumda ve her bir tesis için sabit maliyetlerin ve değişken maliyetlerin belirlenebildiği zaman kullanılabilen tesis yeri seçimi yöntemidir.

Kârlılık Karşılaştırma Yöntemi uygulanması şu şekildedir. Daha önceden belirlenmiş her bir alternatif için gelirler ve giderler tahmin edilmeye çalışılır. Gelirler ve giderler arasında en büyük farka sahip alternatif tesis yeri seçilmektedir.

Ağırlık merkezi yöntemi, taşıma maliyetlerini minimum kılacak tesis yerlerini bulmak için kullanılan matematiksel bir tekniktir.

Ağırlık merkezi yöntemine başlamadan önce ulaştırma tablolarının hazırlanması gerek yoktur.

Kuzey-Batı Yöntemi: En basit ve kolay çözüm geliştiren yöntemdir. Ulaştırma tablosu hazırlandıktan sonra tablonun sol üst köşesinden başlayarak hedeflerin ihtiyaçlarına ve kaynakların kapasitelerine bağlı olarak taşınacak ürün miktarları belirlenir. Bu ürün miktarlarını belirlemek için o satırdaki ve sütundaki arz ve talep değerlerine bakılır. Bu değerlerden hangisi küçükse o değer, o hücrenin içerisine atanır. Atanan miktar arz ve talepten çıkarılır. Tekrar atama yapılmaması için sıfır olan arz veya talep iptal edilir. İptal edildikten sonra tekrar yukarıdaki işlemler tekrar edilir. Son hücreye de atama yapılması ile sonuç elde edilir.

Minimum Maliyet Yöntemi: Bu algoritmada ulaştırma tablosu hazırlandıktan sonra tablodaki tüm maliyetlerden en düşük olan taşıma seçilir. Bu taşımayı yapan kaynağın kapasitesine ve hedefin ihtiyacına göre taşıma miktarı belirlenir. Tüm kaynaklar kullanılıncaya ve tüm hedeflerin ihtiyaçları karşılanıncaya kadar atama yapılmaya devam edilir.

Vogel Yaklaşımı Yöntemi :
Yöntemde, tablonun her satır ve sütunun en düşük iki maliyeti belirlenir. Satırların/sütunların en düşük iki maliyet değeri arasındaki farklar her satır/sütun için ayrı ayrı hesaplanır. Bu farka ceza maliyeti denilmektedir. En yüksek cezaya sahip satıra
veya sütuna bakılarak en düşük maliyetli taşıma seçilir. Bu taşımayı yapan kaynağın kapasitesine ve hedefin ihtiyacına göre taşıma miktarı belirlenir. Her atama sonunda tekrardan tüm satır ve sütun için ceza hesaplanması yapılarak tüm ihtiyaçlar karşılanıp, tüm kaynaklar tükeninceye kadar adımlar tekrarlanır.

Köklü endüstriler için bile geçerli olan, organizasyonların pazarları, talepleri, maliyetleri ve hizmet gereksinimleri hızla değişen müşteri ve rakip davranışlarına bağlı olarak değişmektedir. Bu gereksinimlerin cevap verebilmek adına organizasyon sürekli olarak aşağıdaki gibi soruları sormak zorundadır (Georgiadis ve Longinidis, 2011:73):
1. Yeni tesisi (üretim, depolama, lojistik) nereye yerleştirelim?
2. Varolan tesislerdeki kayda değer değişiklikler neler?
3. Tedarik bulma kararları nelerdir? (Tedarik ve tedarikçi hangi tesis kullanacak)
4. Yerleşim/Atama kararları nelerdir? (Hangi ürün hangi tesis yerleşecek)

Her organizasyonun lojistik planlaması ve ağ tasarımı birbirinden farklıdır. Bu farklılıktan dolayı tek bir doğru lojistik planlaması vardır denilemez. Ancak lojistik planlaması kullanılan genel planlama metodolojisi bulunmaktadır. Planlama metodolojisi temel olarak üç faza ayrılmıştır. Bu fazlar şunlardır:
• Faz- I (Problem Tanımlama)
• Faz- II (Data Toplama ve Sistem Analizi)
• Faz- III (Öneri Geliştirme ve Uygulama)

FAZ - I: Problem Tanımlama
Durum Analizi
Destekleyici Mantık Gelişimi
Fayda/Maliyet Tahminleri

blemin üstesinden gelmek için gerekli olan iyileştirme ve geliştirme önerileri yapılmıştı. Ancak unutulmamalıdır ki, önceki aşama yapılan değerlendirme analizleri alternatiflerin uygunluğu için kullanılmaktaydı. Bu fazda ise bir önceki fazda elde edilen alternatiflerin değerlendirilmesi ve uygulanabilmesi için gerekli olan data toplama ve veri analizini süreçleri üzerinde durulacaktır. Data toplama ve sistem analizi süreci çok önemli olmakla birlikte, bu süreç bir sonraki aşamanın temelini oluşturmaktadır. Bu aşamada data toplamak için uygulanacak adımlar aşağıdaki gibidir:
• Analiz yaklaşım ve tekniklerini tanımlama
• Tanımlama ve inceleme varsayımları
• Veri kaynaklarını belirleme
• Veri toplama
• Doğrulama için veri toplama

Sistem Analizi
Sistem analizi aşaması, daha önceden toplanmış dataları ve belirlenmiş tekniği kullanarak lojistik sistem önerilerini stratejik ve taktiksel olarak değerlendirme aşamasıdır. Dört adımda bu süreç yapılmaktadır. Bu süreçler şunlardır:
• Analiz sorularını belirleme
• Analizin tamamlanması ve doğrulanması
• Alternatiflerin analiz edilmesi
• Duyarlılık analizinin yapılması

FAZ- III: Öneri Geliştirme ve Uygulama
En iyi Alternatiflerin Belirlenmesi
Fayda/Maliyet Analizi
Uygulama

Faktör Karşılaştırma ve Değerlendirme Yöntemleri
Faktör karşılaştırma yöntemlerinde tesis yer seçimi kararını etkileyen tüm faktörler belirlenir. Faktör seçimi tamamen karar verici kişi ve kişiler tarafından belirlenir. Tabii ki tesis türüne göre faktör belirlenmesi tesis yer seçiminde önemli bir rol üstlenecektir. Dikkate alınacak faktörler belirlendikten sonra tesis yeri için alternatifler değerlendirilecektir. Faktör karşılaştırma değerlendirme yöntemlerinden en bilinen iki tanesi burada açıklanacaktır. Bunlardan bir tanesi etmen puan yöntemi diğeri ise ağırlıklı sıralama yöntemidir

Etmen Puan Yönetimi
Bu yöntem, daha çok sayısal olarak değerlendirilmesi yapılamayanların diğer etmenlerle birlikte değerlendirilmesi için kullanılır. Bu yöntem; etmenlere belirli ağırlıklar verilerek, aday kuruluş yerlerinin birbirleriyle karşılaştırılması şeklinde
işlemektedir. Bu yöntemin uygulanması sırasında aşağıdaki adımlar izlenir:
• Göz önüne alınan kuruluş yerlerinin değerlendirileceği etmenler belirlenir.
• Tüm etmenlere eşit ağırlıklar verilerek, aday yerler her etmene göre aynı tam puan üzerinden değerlendirilir.
• Bu puanlar, aday yerler için ayrı ayrı toplanarak, bu yerlerin önemlilerini yansıtan toplam puanlar elde edilir.
• Toplam puanlar itibarıyla iyiden kötüye doğru bir sıralama yapılır.
• Bu sıralamada başlarda bulunan birkaç aday yer, maliyet elverişliliği açısından ikinci bir incelemeye tâbi tutularak, en iyi kuruluş yeri saptanır (Bunun tersi sıra da izlenebilir).

Ağırlıklı Sıralama Yöntemi
Ağırlıklı sıralama yönteminde sistemin uygulanmasında pek çok değişken aynı anda analize tabii tutulur. Bu yöntem, yalnız kuruluş yeri seçiminde değil, pek çok işletme faaliyetinde de karar aracı olarak kullanılmaktadır. Faktör karşılaştırma veya puanlama yöntemi olarak da adlandırılan bu yöntemde ilk olarak kuruluş yerini etkileyen faktörler bir liste hâlinde tespit edilir. Daha sonra, faktörlerin çeşitli yoğunluk dereceleri için bir sıralama yapılır ve ağırlıklar verilir. Her aday yerin, her faktör için aldığı puanlar belirlenir. Sonraki aşamada alınan puanlar, faktör ağırlıkları ile çarpılarak ağırlıklı puanlar bulunur. Tüm puanlar toplanarak her aday yerin aldığı toplam puan hesaplanır. En yüksek puanı alan yer tercih edilir. Yönetimin derecelemesinde ve puanlamasında subjektifliğin fazla oluşu sakıncalı olarak kabul edilmektedir. Yararlı tarafı ise yöntemin basit ve uygulanabilir olmasıdır. Bu yöntemde kolaylıkla ölçülemeyen ya da ölçülmesi pahalıya mal olan etmenler, grup uzlaşımı gibi nesnel yaklaşımlarla sayısallaştırılır. Etmenlerin seçim açısından taşıdığı önemlerin eşit olup olmamasına göre, etmenler farklı ve çift ağırlıklandırma olmak üzere iki türlü ağırlıklandırılabilmektedir.

Başabaş analizi yöntemi, kurulması istenen tesis yeri için birden fazla alternatifin olduğu durumda ve her bir tesis için sabit maliyetlerin ve değişken maliyetlerin belirlenebildiği zaman kullanılabilen tesis yeri seçimi yöntemidir.

Maliyet düşüşü üreticilerin beklentisidir.
Doğru cevap E'dir.