Uluslararası Politika II - Uluslararası İlişkiler

Ünite 1

Soru 1

Kamu otoritesinin devlet olarak kavramlaştırılan aygıtta nasıl örgütleneceği ve etkin biçimde nasıl işleyeceğiyle ilgili olan egemenlik görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

Dış egemenlik

İç egemenlik

Artı egemenlik

Eksi egemenlik

Diplomatik egemenlik

Açıklama:

İç egemenlik, kamu otoritesinin devlet olarak kavramlaştırılan aygıtta nasıl örgütleneceği ve etkin biçimde nasıl işleyeceğiyle ilgilidir. Bu bağlamda iç egemenlik, devletin ülke sınırları içinde tüm sosyal ve siyasi gruplara karşı üstünlüğünü, kendi sınırlarında giren-çıkan mallar, insanlar vb. üzerinde de mutlak biçimde kontrol sahibi olabilmesini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Tarihin Kolay Bilgisi Yöntemi isimli kitabında egemenlik kavramıyla ilgili ilk düşüncelerini yayımlamış olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Philippe de Beaumanoir

Immanuel Kant

Jean Jacques Rousseau

Thomas Hobbes

Jean Bodin

Açıklama:

Jean Bodin 1576’da yayımladığı ve haklı ününün kaynağı olan Six livres de la Republique (Cumhuriyetin Altı Kitabı) isimli çalışmasından on yıl önce 1566’da Methodus ad Facilem Historiarum Cognitionem (Tarihin Kolay Bilgisi Yöntemi) isimli kitabında egemenlik kavramıyla ilgili ilk düşüncelerini yayımlamış ve bu eser onun akademik dünyada tanınmasını sağlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Egemenliğin tek bir kişide olduğu yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Monarşi

Demokrasi

Aristokrasi

Bürokrasi

Diplomasi

Açıklama:

Monarşi, egemenliğin tek bir kişide olduğu yönetim biçimidir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

İnsanların tek bir kişilikte birleşmiş topluluk haline devlet (Civitas), bu tek kişilik özneyi “egemen,” onun dışındaki herkesi de “uyruk” olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Lois Napolyon

Emmanuel Kant

Jean Bodin

Thomas Hobbes

Anthony Giddens

Açıklama:

Thomas Hobbes’a göre insanlar, bu yolla bir kişilikte gerçekten birleşirler ki tek bir kişilikte birleşmiş bu topluluk devlet (Civitas) adını alır. Hobbes, bu tek kişilik özneye “egemen,” onun dışındaki herkese de “uyruk” demektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Teknoloji ve iletişim alanındaki gelişmeler dünyayı neredeyse “ortak alan” haline getirirken bir devletteki sosyal ve ekonomik değişimlerin diğerine etkisi ile ortaya çıkan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplum sözleşmesi

Toplum mühendisliği

Karşılıklı bağımlılık

İnsani müdahale

Askeri müdahale

Açıklama:

Teknoloji ve iletişim alanındaki gelişmeler dünyayı neredeyse “ortak alan” hâline getirirken bir devletteki sosyal ve ekonomik değişimlerin diğerine etkisi ile “karşılıklı bağımlılık” (interdepedence) kavramı ortaya çıkmıştır (Ansell ve Weber, 1999: 73). Bu bağlamda küreselleşme, kişilerin ve toplumların yaşam koşullarını şekillendiren, topraksal sınırlarının önemini azaltan bir dizi ekonomik, kültürel ve teknolojik süreci ifade etmektedir (Cohen, 2001: 81).

Doğru Cevap: C

Soru 6

II. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan iki kutuplu sistem aşağıdaki hangi dönemi tanımlamaktadır?

Soğuk Savaş

Küreselleşme

Egemenlik

Güvenlik

Kriz

Açıklama:

II. Dünya Savaşı sonrasındaki Soğuk Savaş döneminde ortaya çıkan iki kutuplu sistemin 1990’larda yok olmasıyla toplumların etkileşim oranları iletişim ve ulaşım alanındaki gelişmelere bağlı olarak geometrik bir şekilde artmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Küreselleşmeyi “yerel oluşumların kilometrelerce uzaktaki olaylarca şekillendirilmesi ya da tersi biçimde, uzak yerellikleri birbirine bağlayan dünya çapındaki toplumsal ilişkilerin yoğunlaşması” olarak açıklayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Jacques Rousseau

Immanuel Kant

Anthony Giddens

George Modelski

Emmanuel-Joseph Sieyés

Açıklama:

Anthony Giddens ise “yerel oluşumların kilometrelerce uzaktaki olaylarca şekillendirilmesi ya da tersi biçimde, uzak yerellikleri birbirine bağlayan dünya çapındaki toplumsal ilişkilerin yoğunlaşması” olarak açıklamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme tanımı için doğru bir ifade değildir?

Devletler ortak değerlere sahiptir

Toplumlar ortak kaygıları taşır

Egemenliğin bir bölümü uluslararası kuruluşlardadır

Toplumlar kendi sınırları dahilindedir

Toplumlar kendi sınırları dışındadır

Açıklama:

Küreselleşme, devletleri ortak değerlere sahip, ortak kaygıları taşıyan ve toplumları sınırlar içerisine hapsetmeyen ideallere yöneltmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Uluslararası örgütlerin etkinliklerini artırdıkları ve birçok uluslararası ve bölgesel örgütün kurulduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı sonrası

II. Dünya Savaşı sonrası

I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı arası

Fransız İhtilali sonrası

Sanayi Devrimi sonrası

Açıklama:

II. Dünya Savaşı sonrası uluslararası örgütlerin etkinliklerini artırdıkları
bir dönem olarak birçok uluslararası ve bölgesel örgüt kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Uluslararası örgütlerin faaliyet alanlarının genişlemesi ve devletlerin varlık alanlarının daralması sonucu devletlerin karşı karşıya kalmasıyla ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Toplum sözleşmesi

Karşılıklı bağımlılık

İnsani müdahale

Westphalia egemenliği

Egemenlik ikilemi

Açıklama:

Uluslararası örgütlerin faaliyet alanlarının genişlemesi devletlerin varlık
alanlarını daraltmaktadır. Böylece devletler hızla egemenlik ikilemi (sovereignty
dilemma) ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu ikilem ulus-devletleri zaman zaman
koruyucu önlemlere veya ulusal çıkışlara sürüklemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

“Kural koyma otoritesi ve koyduğu kuralları uygulayabilme kapasitesi” olarak tasvir edilen kavram hangisidir?

Egemenlik

Leviathan

Küreselleşme

Uluslararası politika

Toplum sözleşmesi

Açıklama:

egemenlik: Kural koyma otoritesi ve koyduğu kuralları uygulayabilme kapasitesi

Doğru Cevap: A

Soru 12

Stephen D. Krasner’e göre dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi hangi tür egemenliktir?

Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği

Uluslararası hukuk egemenliği

Westphalian egemenlik

Leviathan egemenlik

İç egemenlik

Açıklama:

Westphalian egemenlik: Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi

Doğru Cevap: C

Soru 13

Egemenlik kavramını ilk kez ele alıp inceleyen düşünür hangisidir?

Thomas Hobbes

Jean Bodin

Jean Jacques Rousseau

Emmanuel-Joseph Sieyés

George Modelski

Açıklama:

Egemenlik kavramını ilk kez ele alıp inceleyen düşünür Jean Bodin’dir

Doğru Cevap: B

Soru 14

Leviathan ile ilgili hangisi doğrudur?

Egemenlik anlayışında küreselleşmesinin ilk temellerini atmıştır

Jean Jacques Rousseau’nun Fransız ihtilali ve egemenlikle ile ilgili en ünlü eseridir

Burjuvaziyi devletin taşıyıcı unsuru ve ulusun kendisi olarak tanımlamıştır

Egemenliği belli bir kesimden alarak halka mal eden ilk toplum sözleşmesidir

Egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumu hakkındadır

Açıklama:

Egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumu hakkındadır

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisinde Bodin ve Hobbes’un egemenlik hakkındaki ortak görüşüdür?

Egemen güç yasalara uyan ve uygulayandır

Egemenlik bölünmez, devredilemez ve paylaşılamazdır

Egemen güç ancak küresel boyutta olduğunda güç kazanır

Halk egemenliğinden nihai olarak ulus egemenliğine geçişi sağlanacaktır

İktidarın tek meşru kaynağı, egemenliği kendisinde toplayan Tanrıdır

Açıklama:

Bodin gibi Hobbes’un egemenlik anlayışında da egemenlik bölünmez, devredilemez ve paylaşılamazdır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Hobbes’a göre egemenliğin temel unsuru olan devletin amacı hangisidir?

Kanun

Güvenlik

Yönetim

Ticaret

Eğitim

Açıklama:

Egemenliğin temel unsuru olan devletin amacı güvenliktir

Doğru Cevap: B

Soru 17

Toplum sözleşmesi kuramıyla bireylerin devlet kurmalarındaki temel fikri ve bu sözleşmeden doğan yurttaşlık, halk ve egemen gibi statüleri açıklamaya çalışan düşünür hangisidir?

Thomas Hobbes

Jean Bodin

Jean Jacques Rousseau

Emmanuel-Joseph Sieyés

George Modelski

Açıklama:

Böylece Rousseau toplum sözleşmesi kuramıyla bireylerin devlet kurmalarındaki temel fikri ve bu sözleşmeden doğan yurttaşlık, halk ve egemen gibi statüleri açıklamaya çalışmıştır.
Jean Jacques Rousseau

Doğru Cevap: C

Soru 18

Anthony Giddens’in “yerel oluşumların kilometrelerce uzaktaki olaylarca şekillendirilmesi ya da tersi biçimde, uzak yerellikleri birbirine bağlayan dünya çapındaki toplumsal ilişkilerin yoğunlaşması” olarak açıkladığı kavram hangisidir?

Egemenlik

Demokratikleşme

Kutuplaşma

Küreselleşme

Örgütleşme

Açıklama:

Küreselleşme dünyanın herhangi bir yerinde ortaya çıkan ekonomik, siyasal ve sosyal gelişmeleri her an takip edilebilen ve yönlendirebilen bir hâle getirdikçe egemenlik üzerindeki etkisini kavramamızı kolaylaştırmaktadır. Anthony Giddens ise “yerel oluşumların kilometrelerce uzaktaki olaylarca şekillendirilmesi ya da tersi biçimde, uzak yerellikleri birbirine bağlayan dünya çapındaki toplumsal ilişkilerin yoğunlaşması” olarak açıklamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdaki olaylardan hangisinden sonra uluslararası örgütlerin yaygınlaşıp etkinliklerini artırdıkları birçok uluslararası ve bölgesel örgüt kurulmuştur?

Fransız İhtilali

Büyük Buhran

New York Borsasının çöküşü

I.Dünya Savaşı

II.Dünya Savaşı

Açıklama:

II.Dünya Savaşı sonrası uluslararası örgütlerin etkinliklerini artırdıkları bir dönem olarak birçok uluslararası ve bölgesel örgüt kurulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi daha çok STK ( Sivil Toplum Kuruluşlarının) başarısı olarak görülebilir?

NATO

Avrupa Birliği

Kyoto Protokolü

IMF

Dünya Ticaret Örgütü

Açıklama:

Örneğin çevre sorunlarını amaç edinen Greenpaece’in savunuculuğunu yaptığı küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda mücadeleyi öngören Kyoto Protokolü birçok devletçe kabul edilmiştir. Bu başarı, STK’lerin finans kaynaklarının darlığı ve hareket alanlarının kısıtlı olmasına rağmen devletler gibi yaptırım gücüne ve sahip olmasalar da bir etkileme kapasiteleri olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesini ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Otorite

İç egemenlik

Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği

Uluslararası hukuk egemenliği

Westphalian egemenlik

Açıklama:

Westphalian egemenlik anlayışı uyarınca uluslararası toplumda her devlet irade özerkliği ile hareket eden ve karar veren bir hukuk öznesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Bir devlette kamu otoritesinin örgütlenmesi ve bu otoritenin denetim mekanizmasına, kontrol gücüne sahip olmasına ne ad verilir?

Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği

Uluslararası hukuk egemenliği

Westphalian egemenlik

İç egemenlik

Dış egemenlik

Açıklama:

İç egemenlik, bir devlette kamu otoritesinin örgütlenmesi ve bu otoritenin denetim mekanizmasına, kontrol gücüne sahip olmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Egemenlik kavramını ilk kez ele alıp inceleyen düşünür kimdir?

Jean Bodin

Thomas Hobbes

Jean Jacques Rousseau

Emmanuel-Joseph Sieyé

George Modelski

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 24

Leviathan isimli eserinde özellikle egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele alan düşünür kimdir?

Jean Bodin

Thomas Hobbes

Jean Jacques Rousseau

Immanuel Kant

Albert Camus

Açıklama:

Thomas Hobbes Leviathan isimli eserinde özellikle egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

“Büyük Buhran” olarak anılan ve New York Borsasının çöküşüyle neden olan küresel ekonomik kriz hangi yıl yaşanmıştır?

1925

1926

1927

1928

1929

Açıklama:

Ekonomi odaklı uluslararası örgütlerin yaygınlaşması yine II. Düya Savaşı sonrası olmuştur. I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası sistemin dağılmasındaki en büyük etken, 1929’daki bugün bile “Büyük Buhran” olarak anılan ve New York Borsasının çöküşüyle küresel bir ekonomik krizin ortaya çıkmasıdır. Böyle bir krizi engelleyecek ve/ya sonlandıracak hazırlıkları veya kapasiteleri bulunmayan devletlerin ekonomileri kısa sürede çökmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Çok uluslu şirketler bir ülkeye yatırım yapacakları zaman en çok hangi konuya dikkat eder?

İstikrar

Demokrasi

Çevreye duyarlılık

Adalet sistemi

Ucuz iş gücü

Açıklama:

ÇUŞ’lar kendilerine ait işletme stratejilerini uygularlar ve kendileri için en önemli konu, yatırım yaptıkları ülkelerin istikrarıdır. Bu istikrarın gerçekleşmesi için ÇUŞ, ekonomik veya siyasi birçok girişimde bulunurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Devletlerin egemenliklerini kullanarak çok uluslu şirketlerin manevra alanını daraltan veya zarara uğratan politikalar izlemeye başladığında çok uluslu şirketler bu politikaları engelleyebilmek için farklı yöntemlere başvurabilmektedirler. Aşağıdakilerden hangisi bu yöntemlerden bir değildir?

ÇUŞ, hükûmetlerin polikalarını değiştirmesi için içerden ve dışarıdan medya, siyaset hatta uluslararası örgütler aracılığıyla baskı yollarını denemekte veya uluslararası hukuk aracılığıyla hükûmetleri etki/baskı altına almaya çalışmaktadır.

ÇUŞ, şirket merkezinin bulunduğu ülke aracılığıyla kendi aleyhlerine oluşan durumun çözülmesi için girişimde bulunmaktadır.

ÇUŞ, o ülke aleyhinde küresel yaptırım politikaları geliştirmekte veya var olan politikalara destek vermektedir.

ÇUŞ, hükûmetlerinin kendi çıkarları doğrultusunda değişmesi veya dönüşmesi için suikastler de dâhil olmak üzere birçok farklı yöntemi uygulayabilmektedirler.

ÇUŞ, devletin egemenlik haklarını tanımakta ve buna uygun davranmaktadır.

Açıklama:

ÇUŞ, devletlerden özerk bir yapı elde edebilmekte ve merkezlerinin bulunduğu
ülkelerde etkin bir nüfuza sahip olabilmektedirler. Asıl sorun devletlerin egemenliklerini kullanarak bu şirketlerin manevra alanını daraltan veya zarara uğratan politikalar izlemeye başladığında karşımıza çıkmaktadır. ÇUŞ, bu politikaları engelleyebilmek için farklı yöntemlere başvurabilmektedirler. Birincisi ÇUŞ, hükûmetlerin polikalarını değiştirmesi için içeriden ve dışarıdan medya, siyaset hatta uluslararası örgütler aracılığıyla baskı yollarını denemekte veya uluslararası hukuk aracılığıyla hükûmetleri etki/baskı altına almaya çalışmaktadır. İkincisi ÇUŞ, şirket merkezinin bulunduğu ülke aracılığıyla kendi aleyhlerine oluşan durumun çözülmesi için girişimde bulunmaktadırlar. Üçüncüsü, o ülke aleyhinde küresel yaptırım politikaları geliştirmekte veya var olan politikalara destek vermektedirler. Sonuncusu ise ÇUŞ, hükûmetlerinin kendi çıkarları doğrultusunda değişmesi veya dönüşmesi için suikastler de dâhil olmak üzere birçok farklı yöntemi uygulayabilmektedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdaki devletlerden hangisi Uluslararası Ceza Mahkemesinin temeli olan 1998 Roma Anlaşması’na taraftır?

ABD

Rusya

Çin

İsrail

Uganda

Açıklama:

Küreselleşme, devletlerin egemenliklerinin aşındığına dair güçlü bir “farkındalık” oluşturmakta ve aynı zamanda bir ayrışmayı da belirtmektedir. Örneğin ABD, Rusya, Çin ve İsrail Uluslararası Ceza Mahkemesinin temeli olan 1998 Roma Anlaşması’nı imzalamaktan kaçınırlarken temel gerekçeleri egemenliklerinin zarara uğrayacağı vehmi olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Ekonomi odaklı uluslararası örgütler ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ekonomi odaklı uluslararası örgütlerin yaygınlaşması I. Dünya Savaşı sonrası olmuştur.

Uluslararası ve bölgesel ekonomik örgütler üye devletlerin para, sermaye ve yatırım danışmanlığı gibi ihtiyaçlarını gidermek ve gümrük duvarları ile küresel piyasadan izole olmalarını önlemek için ortak gümrük tarifeleri belirlemek gibi hedefler çerçevesinde oluşturulmuşlardır.

Ekonomi odaklı uluslararası örgütler zamanla gelişmiş Kuzey ekonomilerinin toparlanmasıyla bağımsızlıklarını yeni kazanan ve göreceli zayıf Güney ekonomilerine kredi sağlamaya yönelerek bir anlamda küresel banker olma yoluna gitmişlerdir.

IMF gibi örgütlerden kredi alan ülkelere, aldıkları kredilerle geniş bir yaptırımlar listesi verilirken bunların uygulanması için de önemli teminatlar alınmıştır.

Devletlerin ekonomilerin güçlenmesi için öngörülen koruyucu önlemleri hangi ekonomik ve siyasi politikaları uygulayarak alması gerektiğine bizzat devletlerin kendileri değil tamamen üye oldukları bu örgütler karar vermeye başlamıştır.

Açıklama:

Ekonomi odaklı uluslararası örgütlerin yaygınlaşması II. Dünya Savaşı sonrası olmuştur. I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası sistemin dağılmasındaki en büyük etken, 1929’daki bugün bile “Büyük Buhran” olarak anılan ve New York Borsasının çöküşüyle küresel bir ekonomik krizin ortaya çıkmasıdır. Böyle bir krizi engelleyecek ve/ya sonlandıracak hazırlıkları veya kapasiteleri bulunmayan devletlerin ekonomileri kısa sürede çökmüştür. Yaşanan bu gelişme dünyayı yeni bir savaşa sürüklerken 1930’larda yükselen faşizm II. Dünya Savaşı’na gidişi hızlandırmıştır. II. Dünya Savaşı devam ederken bu tecrübeden yola çıkan dönemin ABD Başkanı Theodore Roosevelt’in müttefikleriyle görüşmelerinin sonucunda savaş sonrasında yıkılan ekonomileri yeniden ayağa kaldırabilmek için ekonomik örgütler kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Toplum sözleşmesi kuramıyla bireylerin devlet kurmalarındaki temel fikri ve bu sözleşmeden doğan yurttaşlık, halk ve egemen gibi statüleri açıklamaya çalışan düşünür kimdir?

Thomas Hobbes

Jean Bodin

Jean Jacques Rousseau

Niccolò Machiavelli

Emmanuel-Joseph Sieyés

Açıklama:

Rousseau toplum sözleşmesi kuramıyla bireylerin devlet kurmalarındaki temel fikri ve bu sözleşmeden doğan yurttaşlık, halk ve egemen gibi statüleri açıklamaya çalışmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Bir devletin otoritesini, otoritesinin yapısını ve bu otoritesini sınırları dâhilinde etkin bir biçimde kullanabilmesi aşağıdakilerden hangisidir?

İnanç

Egemenlik

Demokrasi

Adalet

Güçler Ayrılığı

Açıklama:

Egemenlik, bir devletin otoritesini, otoritesinin yapısını ve bu otoritesini sınırları dâhilinde etkin bir biçimde kullanabilmesini ifade etmektedir. Egemenlik hem kural koyma otoritesi hem de koyduğu kuralları uygulayabilme kapasitesidir. Bu hâliyle egemenlik; yasal ve politik otoritenin yerini, politik gücün kullanımını ve uluslararası düzeyde politik toplumun bağımsız statüsünü tanımlayan, kural koyanlar ile bu kurallara uyanlar arasındaki ilişkiyi açıklayan bir kavramdır. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

“A’nın B’den kendisini izlemesini istediği ve B’nin bunu razı olarak gerçekleştirdiği bir sosyal ilişki” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Egemenlik

Denetim

Otorite

Devlet

Demokrasi

Açıklama:

Egemenliğin temel özelliklerinden birisi onun bir otorite ilişkisi olmasıdır. Otorite ise “A’nın B’den kendisini izlemesini istediği ve B’nin bunu razı olarak gerçekleştirdiği bir sosyal ilişki”yi açıklamaktadır. Bu nedenle otorite, bir aktör tarafından çıkarılan ve bir ikincisi tarafından itaat edilmesi beklenen emirler olarak karakterize edilmektedir. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Bir devlette kamu otoritesinin örgütlenmesi ve bu otoritenin denetim mekanizmasına, kontrol gücüne sahip olması, egemenlik tasnifinde hangisini tanımlamaktadır?

Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği

Uluslararası hukuk egemenliği

Westphalian egemenlik

Asli egemenlik

İç egemenlik

Açıklama:

Stephen D. Krasner, egemenliğin farklı boyutlarına dikkat çekmiş ve kavramı şu dörtlü bir tasnife tabi tutmuştur:
• İç egemenlik: Bir devlette kamu otoritesinin örgütlenmesi ve bu otoritenin denetim mekanizmasına, kontrol gücüne sahip olması,
• Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği: Kamu otoritesinin sınır aşan hareketlerini de denetleyebilme kabiliyeti,
• Uluslararası hukuk egemenliği: Devletlerin birbirlerini tanımaya dayalı egemenlik alanı,
• Westphalian egemenlik: Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi.
Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Egemenlik kavramını ilk kez ele alıp inceleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Stephen D. Krasner

Emmanuel-Joseph Sieyés

Jean Jacques Rousseau

Thomas Hobbes

Jean Bodin

Açıklama:

Egemenlik kavramını ilk kez ele alıp inceleyen düşünür Jean Bodin’dir. Bodin, devletin var olması için gerekenin içte kişiler üzerinde sınırsız ve üstün, dışta da bağımsız bir iktidar olduğunu belirtmiş ve bu gücün niteliğini ifade etmek için egemenlik sözcüğünü kullanmıştır. Jean Bodin 1576’da yayımladığı ve haklı ününün kaynağı olan Six livres de la Republique (Cumhuriyetin Altı Kitabı) isimli çalışmasından on yıl önce 1566’da Methodus ad Facilem Historiarum Cognitionem (Tarihin Kolay Bilgisi Yöntemi) isimli kitabında egemenlik kavramıyla ilgili ilk düşüncelerini yayımlamış ve bu eser onun akademik dünyada
tanınmasını sağlamıştır. Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Thomas Hobbes'un egemenlik anlayışı hakkında söylenebilir?

Egemenlik bölünebilir.

Egemenlik devredilebilir.

Egemenlik paylaşılabilir.

İktidarın tek meşru kaynağı, egemenliği kendisinde toplayan kral/prenstir.

Egemenin kendi toprakları üzerindeki konumu sorgulanmaya açıktır.

Açıklama:

Hobbes’un egemenlik anlayışında da egemenlik bölünmez, devredilemez ve paylaşılamazdır. İktidarın tek meşru kaynağı, egemenliği kendisinde toplayan kral/prenstir. Hobbes da hukuka tabi olmayan egemenin yetkilerine rakip olabilecek herhangi bir ara ya da alt iktidarı ile hukuk sistemini kabul etmez. Hobbes Leviathan isimli eserinde özellikle egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele almıştır. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Toplum sözleşmesi kuramıyla bireylerin devlet kurmalarındaki temel fikri ve bu sözleşmeden doğan yurttaşlık, halk ve egemen gibi statüleri açıklamaya çalışan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Emmanuel-Joseph Sieyés

Jean Jacques Rousseau

Thomas Hobbes

Jean Bodin

Stephen D. Krasner

Açıklama:

Rousseau’ya göre egemenlik genel iradenin tecellisidir ve genel irade ise siyasi bedenden ibaret iradesiyle moral bir varlık olup her halükarda bütünün ve parçalarının korunması ile iyiliğe yönelen, yasaların kaynağı olan devletin tüm üyeleri için haklı ve haksızı belirleyen bir kuraldır. Rousseau’nun sözleriyle, “her birimiz bütün varlığımızı ve bütün gücümüzü, genel istemin buyruğuna verir ve her üyeyi bütünün bölünmez bir parçası olarak kabul ederiz.” Rousseau’ya göre bu birliktelik devleti, devlet de egemenliği oluşturmaktadır. Böylece Rousseau toplum sözleşmesi kuramıyla bireylerin devlet kurmalarındaki temel fikri ve bu sözleşmeden doğan yurttaşlık, halk ve egemen gibi statüleri açıklamaya çalışmıştır. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Kişilerin ve toplumların yaşam koşullarını şekillendiren, topraksal sınırlarının önemini azaltan bir dizi ekonomik, kültürel ve teknolojik süreç ile anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşme

Demokrasi

Egemenlik

Teknoloji

Siyaset

Açıklama:

Küreselleşme ile birçok kavram gibi egemenlik de daha çok tartışılmaya başlamıştır. Aslında egemenlik tüm disiplinlerdeki diğer kavramlar gibi dinamizmini her zaman tartışılagelmesinden almaktadır. Teknoloji ve iletişim alanındaki gelişmeler dünyayı neredeyse “ortak alan” hâline getirirken bir devletteki sosyal ve ekonomik değişimlerin diğerine etkisi ile “karşılıklı bağımlılık” (interdepedence) kavramı ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda küreselleşme, kişilerin ve toplumların yaşam koşullarını şekillendiren, topraksal sınırlarının önemini azaltan bir dizi ekonomik, kültürel ve teknolojik süreci ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Ekonomi odaklı uluslararası örgütlerin yaygınlaşması aşağıdakilerden hangisinden sonra ortaya çıkmıştır?

Balkan Savaşları

I. Dünya Savaşı

II. Dünya Savaşı

Büyük Buhran

New York Borsasının Çöküşü

Açıklama:

Ekonomi odaklı uluslararası örgütlerin yaygınlaşması II. Düya Savaşı sonrası olmuştur. I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası sistemin dağılmasındaki en büyük etken, 1929’daki bugün bile “Büyük Buhran” olarak anılan ve New York Borsasının çöküşüyle küresel bir ekonomik krizin ortaya çıkmasıdır. Böyle bir krizi engelleyecek ve/ya sonlandıracak hazırlıkları veya kapasiteleri bulunmayan devletlerin ekonomileri kısa sürede çökmüştür. Yaşanan bu gelişme dünyayı yeni bir savaşa sürüklerken 1930’larda yükselen faşizm II. Dünya Savaşı’na gidişi hızlandırmıştır. II. Dünya Savaşı devam ederken bu tecrübeden yola çıkan dönemin ABD Başkanı Theodore Roosevelt’in müttefikleriyle görüşmelerinin sonucunda savaş sonrasında yıkılan ekonomileri yeniden ayağa kaldırabilmek için ekonomik örgütler kurulmuştur. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

II. Dünya Savaşı'ndan sonra daha da kurumsallaşarak sayıları 40.000’i aşan, yıllık ciroları birçok ülkenin GSMH’den daha fazla bir rakama tekabül eden ve bugün devasa bir güce dönüşen yapılarak aşağıdakilerden hangisidir?

Çok Uluslu Şirketler

Sivil Toplum Kuruluşları

Ticaret Örgütleri

Uluslararası Örgütler

Lobi Kuruluşları

Açıklama:

Küreseleşmeye en büyük katkıyı yapan unsurlardan birisi de Çok Uluslu Şirketler’dir (ÇUŞ). ÇUŞ’un tarihini MÖ 3000’de ortaya çıktığını savunan görüşler çerçevesinde neredeyse ticaretin ilk ortaya çıktığı dönemlere kadar götürmek mümkündür. ÇUŞ modern zamanlarda Sanayi Devrimi eşliğinde yaygınlaşırken II. Dünya Savaşı sonrasında daha da kurumsallaşarak artık sayıları 40.000’i aşan ve yıllık ciroları birçok ülkenin GSMH’den daha fazla bir rakama tekabül eden devasa bir güce dönüşmüşlerdir. ÇUŞ’i diğer kuruluşlardan ayıran nokta, bu şirketlerin merkezleri bir ülkenin sınırlarındadır, politikaları merkezden belirlenir ve alınan kararlar şubelerce uygulanır. ÇUŞ’lar kendilerine ait işletme stratejilerini uygularlar ve kendileri için en önemli konu, yatırım yaptıkları ülkelerin istikrarıdır. Bu istikrarın gerçekleşmesi için ÇUŞ, ekonomik veya siyasi birçok girişimde bulunurlar. ÇUŞ “[Ç]eşitli ülkelerdeki yan-kuruluşların tüm mülkiyet ve denetimini elde tutmaya çalışır. Yatırım için yerel unsurlarla ortaklığın gerektiği ülkelerde yatırım yapmayı sevmez; çünkü özerklik alanını sınırlar.” Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

ABD, Rusya, Çin ve İsrail Uluslararası Ceza Mahkemesinin temeli olan 1998 Roma Anlaşması’nı imzalamaktan kaçınırlarken temel gerekçeleri ne olmuştur?

Aralarındaki rekabet

Anlaşmanın Avrupa merkezli olduğunu düşünmeleri

Egemenliklerinin zarara uğrayacağı vehmi

Uluslararası hukukun olmadığını düşünmeleri

II. Dünya Savaşının etkileri

Açıklama:

ABD, Rusya, Çin ve İsrail Uluslararası Ceza Mahkemesinin temeli olan 1998 Roma Anlaşması’nı imzalamaktan kaçınırlarken temel gerekçeleri egemenliklerinin zarara uğrayacağı vehmi olmuştur. Dünya siyasetine ve ekonomisine yön veren bu devletlerin adı geçen antlaşmayı imzalamaktan imtina etmeleri, küreselleşmenin devletlerin egemenlik algılarını dönüştürdüğünü göstermektedir. Gelişmiş ekonomilere sahip devletler, gelişmekte olanların küresel sisteme dahil olması için baskı yaparken kendi hegomonyalarını da bu devletler üzerinde kurmaya çalışmaktadırlar. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdaki egemenlik boyutlarından hangisine göre uluslararası toplumda her devlet irade özerkliği ile hareket eden ve karar veren bir hukuk öznesidir?

İç egemenlik

Uluslararası hukuk egemenliği

Sınır egemenliği

Karşılıklı bağımlılık egemenliği

Westphalian egemenlik

Açıklama:

Stephen D. Krasner, egemenliğin farklı boyutlarına dikkat çekmiş ve kavramı şu dörtlü bir tasnife tabi tutmuştur: • İç egemenlik: Bir devlette kamu otoritesinin örgütlenmesi ve bu otoritenin denetim mekanizmasına, kontrol gücüne sahip olması, • Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği: Kamu otoritesinin sınır aşan hareketlerini de denetleyebilme kabiliyeti, • Uluslararası hukuk egemenliği: Devletlerin birbirlerini tanımaya dayalı egemenlik alanı, • Westphalian egemenlik: Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Egemenlik kavramını ilk kez ele alıp inceleyen düşünür hangisidir?

Thomas Hobbes

Jean Jacques Rousseau

Jean Bodin

Emmanuel-Joseph Sieyés

George Modelski

Açıklama:

Egemenlik kavramını ilk kez ele alıp inceleyen düşünür Jean Bodin’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisine göre egemenlik genel iradenin tecellisidir ve halk kolektif bir varlık olduğundan hiçbir zaman başkasına devredilemez?

Emmanuel-Joseph Sieyés

Thomas Hobbes

Philippe de Beaumanoir

Jean Jacques Rousseau

Jean Bodin

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin gönüllülük ilkesi çerçevesinde ortak amaçları gerçekleştirmek üzere devletten herhangi bir ekonomik destek almadan ve böylece devletle bağı bulunmayan kuruluşlardır?

Sivil Toplum Kuruluşları

Çok Uluslu Şirketler

Ekonomik amaçlı Uluslararası Parafonu

Uluslararası Örgütler

Siyasi partiler

Açıklama:

Sivil Toplum Kuruluşları STK’ler bireylerin gönüllülük ilkesi çerçevesinde ortak amaçları gerçekleştirmek üzere devletten herhangi bir ekonomik destek almadan ve böylece devletle bağı bulunmayan kuruluşlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Günümüzde devletlerin bir yandan varlık alanlarını korumak için tepkisel eylemde bulunurken diğer yandan da küreseleşmenin derinleştiği bir dünyadan da izole olmayı çeşitli nedenlerle istememeleri aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanabilir?

Toplum Sözleşmesi

Uluslararası Politika

Küreselleşme

Egemenlik ikilemi

Egemenlik

Açıklama:

Günümüzde devletler bir yandan varlık alanlarını korumak için tepkisel eylemde bulunurken diğer yandan da küreseleşmenin derinleştiği bir dünyadan da izole olmayı çeşitli nedenlerle istememektedirler. İşte bu durum devletleri egemenlik ikilemiyle karşı karşıya bırakmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Leviathan isimli eser hangi düşünüre aittir?

Jean Bodin

Emmanuel-Joseph Sieyés

Thomas Hobbes

Philippe de Beaumanoir

Jean Jacques Rousseau

Açıklama:

Hobbes Leviathan isimli eserinde özellikle egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdaki düşüncelerden hangisi Hobbes’e ait değildir?

Egemenlik anlayışında egemenlik bölünmez, devredilemez ve paylaşılamazdır.

İktidarın tek meşru kaynağı, egemenliği kendisinde toplayan kral/prenstir.

Hukuka tabi olmayan egemenin yetkilerine rakip olabilecek herhangi bir ara ya da alt iktidarı ile hukuk sistemini kabul etmez.

Devlet (Civitas), insanların birleştiği tek kişilik öznedir.

Halkın iradesinin işleyişi olan egemenlik, halk kolektif bir varlık olduğundan hiçbir zaman başkasına devredilemez.

Açıklama:

Hobbes’un egemenlik anlayışında egemenlik bölünmez, devredilemez ve paylaşılamazdır. İktidarın tek meşru kaynağı, egemenliği kendisinde toplayan kral/prenstir. Hobbes da hukuka tabi olmayan egemenin yetkilerine rakip olabilecek herhangi bir ara ya da alt iktidarı ile hukuk sistemini kabul etmez. Hobbes’a göre devlet (Civitas), insanların birleştiği tek kişilik öznedir. Rousseau’da halkın iradesinin işleyişi olan egemenlik, halk kolektif bir varlık olduğundan hiçbir zaman başkasına devredilemez.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Toplum sözleşmesi kuramı aşağıdaki düşünürlerden hanisine aittir?

Jean Bodin

Emmanuel-Joseph Sieyés

Jean Jacques Rousseau

Thomas Hobbes

Philippe de Beaumanoir

Açıklama:

Rousseau, toplum sözleşmesi kuramıyla bireylerin devlet kurmalarındaki temel fikri ve bu sözleşmeden doğan yurttaşlık, halk, egemen gibi statüleri açıklamaya çalışmıştır. Toplum sözleşmesinin temelinde, her insan diğerleriyle birleştiği hâlde onu özgür olmaktan çıkarmayacak bir birlik fikri yatmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Qu’est-ce que le tiers-état? (Üçüncü Hükümranlık Nedir?) adlı eser hangisine aittir?

Philippe de Beaumanoir

Emmanuel-Joseph Sieyés

Jean Bodin

Jean Jacques Rousseau

Thomas Hobbes

Açıklama:

Fransız Devrimi’nden kısa bir süre önce 1789’un Ocak ayında yayımladığı Qu’est-ce que le tiers-état? (Üçüncü Hükümranlık Nedir?) risalesinde Emmanuel-Joseph Sieyés, ilk iki hükümranlık sahibi yapıyı oluşturan ve temsil imkânı yakalayan din adamları ve aristokrasiden bağımsız olarak burjuvaziyi devletin taşıyıcı unsuru ve ulusun kendisi olarak tanımlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik amaçlı kurulmuş örgütler arasında yer almaz?

Ekonomik amaçlı Uluslararası Parafonu (IMF)

Dünya Bankası (WB)

Dünya Ticaret Örgütü (WTO)

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD)

Açıklama:

Ekonomik amaçlı Uluslararası Parafonu (IMF) Dünya Bankası (WB) Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) gibi örgütlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Egemenlik kavramını ilk kez XIII. yüzyılda iktidar ilişkileri için kullanırken Kralı, egemen (souverain) ve krallık içindeki pozisyonunu da egemenlik (souverainete) olarak tanımlayan aşağıdakilerden hangisidir?

François Quesnay

Etienne de La Boetie

Auguste Comte

Jules de Gautier

Philippe de Beaumanoir

Açıklama:

Philippe de Beaumanoir egemenlik kavramını ilk kez XIII. yüzyılda iktidar ilişkileri için kullanırken Kralı, egemen (souverain) ve krallık içindeki pozisyonunu da egemenlik (souverainete) olarak tanımlamıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi kural koyma otoritesi ve koyduğu kuralları uygulayabilme kapasitesidir?

Siyasal güç

Egemenlik

Katılımcılık

Saydamlık

Siyasal etik

Açıklama:

Egemenlik, kural koyma otoritesi ve koyduğu kuralları uygulayabilme kapasitesidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıda verilen hangi egemenlik anlayışı uyarınca uluslararası toplumda her devlet irade özerkliği ile hareket eden ve karar veren bir hukuk öznesidir?

Pozitivist egemenlik anlayışı

Klasik egemenlik anlayışı

Westphalian egemenlik anlayışı

Bavyera egemenlik anlayışı

Würtemberg egemenlik anlayışı

Açıklama:

Westphalian egemenlik anlayışı uyarınca uluslararası toplumda her devlet irade
özerkliği ile hareket eden ve karar veren bir hukuk öznesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıda verilen hang düşünüre göre "egemen, yasalarla başkalarına emirler verip bağlayıcı kararlar alabilen ama kendisi asla yasalara tabiî olmayandır"?

Francis Bacon

Jean Buridan

Jean le Rond d'Alembert

Jean Bodin

Jean-François Lyotard

Açıklama:

Jean Bodin’e göre egemen, yasalarla başkalarına emirler verip bağlayıcı kararlar
alabilen ama kendisi asla yasalara tabiî olmayandır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıda verilen hangi düşünüre göre "devlet (Civitas), insanların birleştiği tek kişilik öznedir"?

Thomas Hobbes

Jean Bodin

Rene Descartes

Jean-Jacques rousseau

Claude Adrien Helvetius

Açıklama:

Hobbes’a göre devlet (Civitas), insanların birleştiği tek kişilik öznedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıda verilen hangi düşünüre göre "halkın iradesinin işleyişi olan egemenlik, halk kolektif bir varlık olduğundan hiçbir zaman başkasına devredilemez"?

Voltaire

Jean-Jacques Rousseau

Montesquieu

Jean-Paul Sartre

Pierre-Joseph Proudhon

Açıklama:

Rousseau’da halkın iradesinin işleyişi olan egemenlik, halk kolektif bir varlık olduğundan hiçbir zaman başkasına devredilemez. Doğru cevap B'dir

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdaki kavranmalardan hangisi kişilerin ve toplumların yaşam koşullarını şekillendiren, topraksal sınırlarının önemini azaltan bir dizi ekonomik, kültürel ve teknolojik süreci ifade etmektedir

Evrenselleşme

Kültürlerarasılık

Küreselleşme

Uluslararasılık

Feodalleşme

Açıklama:

Küreselleşme, kişilerin ve toplumların yaşam koşullarını şekillendiren, topraksal sınırlarının önemini azaltan bir dizi ekonomik, kültürel ve teknolojik süreci ifade etmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?

IMF

NATO

Açıklama:

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün kısaltması NATO'dur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası sistemin dağılmasındaki en büyük etken, bugün bile “Büyük Buhran” olarak anılan ve New York Borsasının çöküşüyle küresel bir ekonomik krizin ortaya çıkması aşağıda verilen hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1914

1919

1922

1924

1929

Açıklama:

I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası sistemin dağılmasındaki en büyük etken, 1929’daki bugün bile “Büyük Buhran” olarak anılan ve New York Borsasının çöküşüyle küresel bir ekonomik krizin ortaya çıkmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Başta gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki dengesizlik gün geçtikçe
artarken ve ulusal sorunlar giderek küresel bir hâl alırken hükûmetler çaresiz kaldıkça aşağıda verilen hangi kuruluşlar küresel bir işlevsellik kazanmaktadırlar?

Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
‎

İftira ve İnkarla Mücadele Birliği
‎

Dünya Ticaret Örgütü

Sivil Toplum Kuruluşları

Uluslararası Demokrat Birliği

Açıklama:

Başta gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki dengesizlik gün geçtikçe artarken ve ulusal sorunlar giderek küresel bir hâl alırken hükûmetler çaresiz kaldıkça Sivil Toplum Kuruluşları (STK’ler) küresel bir işlevsellik kazanmaktadırlar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Bir devletin otoritesini, otoritesinin yapısını ve bu otoritesini sınırları dâhilinde etkin bir biçimde kullanabilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımsızlık

İlahi iktidar

Kraliyet

Egemenlik

Otorite

Açıklama:

Egemenlik, bir devletin otoritesini, otoritesinin yapısını ve bu otoritesini sınırları dâhilinde etkin bir biçimde kullanabilmesini ifade etmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 62

Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi aşağıdakilerden hangisidir?

• İç egemenlik

Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliğ

Uluslararası hukuk egemenliği

Westphalian egemenlik

İktidar

Açıklama:

Westphalian egemenlik: Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Kendisinin üstünde sadece Tanrı’yı görüp bunun dışında kimseye bağlı olmayan güç demek olan ve yasalarla başkalarına emirler verip bağlayıcı kararlar alabilen ama kendisi asla yasalara tabi olmayan aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlaklık

Egemen

Egemenlik

İktidar

Uyruk

Açıklama:

Egemen, kendisinin üstünde sadece Tanrı’yı görüp bunun dışında kimseye bağlı olmayan güç demektir (Bodin, 1976: 21). Egemen, yasalarla başkalarına emirler verip bağlayıcı kararlar alabilir ama kendisi asla yasalara tabi olamaz.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Bodin ve Hobes'un ortak görüşleri aşağıdaki hangi yargıda dile getirilmiştir?

Egemen, devlet iktidarına sahip olma sıfatını haizdir.

Egemenliğin temel unsuru olan devletin amacı güvenliktir

Tek kişilik özne, onun dışında kalan herkese “uyruk” denir.

Egemenlik bölünmez, devredilemez ve paylaşılamaz

Norm koymaya sadece devlet, yani egemen, yetkilidir

Açıklama:

Bodin gibi Hobbes’un egemenlik anlayışında da egemenlik bölünmez,
devredilemez ve paylaşılamaz dır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

"Bireysel iradelerin toplamından başka bir kamusal iradenin varlığını kabul ederken ulus bir senteze dönüşür. Herkese ortak olan ulusal irade ortaya çıktığında iktidar kamuya ait olur. Kamuya yani ulusa ait olan iktidar, egemenliğin de sahibidir ve egemenin sahip olduğu bütün nitelikleri barındırır" yukarıda ifade edilen düşünceler aşağıdakilerden hangisine aittir?

Jean Jacques Russeau

Jean Bodin

Emmanuel Joseph Sieyés

Immanuel Kant

Thomas Hobes

Açıklama:

Rousseau gibi Sieyés de bireysel iradelerin toplamından başka bir kamusal iradenin varlığını kabul ederken ulus bir senteze dönüşür. Herkese ortak olan ulusal irade ortaya çıktığında iktidar kamuya ait olur. Kamuya yani ulusa ait olan iktidar, egemenliğin de sahibidir ve Bodin’den bu yana egemenin sahip olduğu bütün nitelikleri barındırır.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Tüm disiplinlerdeki diğer kavramlar gibi dinamizmini her zaman tartışılagelmesinden alan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşme

Karşılıklı bağımsızlık

Ulusal Kimlik

Yurttaşlık

Egemenlik

Açıklama:

Egemenlik tüm disiplinlerdeki diğer kavramlar gibi dinamizmini her zaman tartışılagelmesinden almaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 67

I. Dünya Savaşı sonrasında ilk defa ortaya çıkan uluslararası örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Milletler Cemiyeti (MC )

Birleşmiş Milletler (BM )

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)

Uluslararası Para Fonu (IMF)

Avrupa Birliği (AB)

Açıklama:

I. Dünya Savaşı sonrasında ilk uluslararası örgüt olan Milletler Cemiyeti (MC) de bu ilkeler ışığında ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

II. Dünya Savaşı sonrası nicel ve nitel anlamda hızla yaygınlaşan uluslararası örgütlerin zamanla ulaştığı boyutla, asırlardır egemenlik nişanesi olarak kabul edilen ulusal para biriminin yerini alan ortak para birimi aşağıdakilerden hangisidir?

Lira

Euro

Dolar

Sterlin

Bitcoin

Açıklama:

II. Dünya Savaşı sonrasında nicel ve nitel anlamda hızla yaygınlaşmışlardır. Uluslararası örgütler zamanla öyle bir boyuta ulaşmıştır ki Avrupa Birliği (AB) örneğinde olduğu gibi asırlardır egemenlik nişanesi olarak kabul edilen ulusal parabiriminin yerini ortak para birimi Euro almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Uluslararası örgütlerin faaliyet alanlarının genişlemesi devletlerin varlık
alanlarını daraltmaktadır. Böylece devletler bir yandan varlık alanlarını
korumak için tepkisel eylemde bulunurken diğer yandan da küreselleşmenin derinleştiği bir dünyadan da izole olmayı çeşitli nedenlerle istememektedirler bu
duruma ne ad verilir?

Westphalian egemenlik anlayışı

İnsani müdahale

Ulus-devlet analayışı

Mutlak egem devlettir anlayışı

Egemenlik ikilemi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 70

Bireylerin gönüllülük ilkesi çerçevesinde ortak amaçları gerçekleştirmek üzere devletten herhangi bir ekonomik destek almadan böylece devletle bağı bulunmayan kuruluşlara ne denir?

Dünya Ticaret Örgütü (WTO)

Çok Uluslu Şirketler (ÇUŞ)

Sivil Toplum Kuruluşları ( STK)

Kyoto Protokolü

Greenpeace

Açıklama:

STK’ler bireylerin gönüllülük ilkesi çerçevesinde ortak amaçları gerçekleştirmek üzere devletten herhangi bir ekonomik destek almadan ve böylece devletle bağı bulunmayan kuruluşlardır

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisinin, "egemenlik" tanımı ilk kullandığı andan bu yana betimleyici ya da açıklayıcı olmaktan öte meşrulaştırma veya eleştiri amacıyla kullanıldığı ifade edilmektedir?

Siyasi bütünleşmelerin

Siyasi çatışmaların

Otorite yetkisinin

Meşruiyet hakkının savunulmasının

Güç ve güç dengelerinin

Açıklama:

Giriş başlığı altında ifade edildiği gibi, "Egemenlik, esasen siyasi bir kavram olarak kullanıldığı ilk andan bu yana betimleyici ya da açıklayıcı olmaktan çok gücü ve güç dengelerini meşrulaştırmak ya da eleştirmek için kullanılmıştır (Koller, 1999: 232)."
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi egemenlik kavramının Kasner tarafından ifade edilen sınıflandırmalardan biri değildir?

İç egemenlik

Karşılıklı bağımlılık egemenliği

Uluslararası hukuk egemenliği

Karizmatik lider egemenliği

Westphalian egemenliği

Açıklama:

Giriş kısmında ifade edildiği gibi, Stephen Kasner tarafından egemenlik dört ana maddede sınıflandırılmıştır. Bunlar, "• İç egemenlik: Bir devlette kamu otoritesinin örgütlenmesi ve bu otoritenin denetim mekanizmasına, kontrol gücüne sahip olması,
• Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği: Kamu otoritesinin sınır aşan hareketlerini de denetleyebilme kabiliyeti,
• Uluslararası hukuk egemenliği: Devletlerin birbirlerini tanımaya dayalı egemenlik alanı,
• Westphalian egemenlik: Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi (Krasner, 1999: 3-5)."
Doğru cevap "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi siyaset bilimi ve uluslararası ilişkilerde sıkça referans olarak verilen ve egemenin (souverain'in) kendi toprakları üzerinde mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele alan ve "görünmez el" ile sembolize edilen meşhur eserin adıdır?

Prens

Devlet

Politika

Mukaddime

Leviathan

Açıklama:

Thomas Hobbes alt başlığı altında ifade edildiği gibi, bu eser Thomas Hobbes'a aittir.
Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangi düşünür, ilk iki hükümranlık sahibi olan yapıyı tanımladıktan sonra, "üçüncü hükümran" olarak tanımladığı burjuvaziyi devletin taşıyıcı unsuru ve ulusun kendisi olarak tanımlamıştır?

Jean Bodin

Thomas Hobbes

Emmanuel-Joseph Sieyés

John Lock

Jean Jacques Rousseau

Açıklama:

Emmanuel-Joseph Sieyés alt başlığı altında ifade edildiği gibi, "Fransız Devrimi’nden kısa bir süre önce 1789’un Ocak ayında yayımladığı Qu’est-ce que le tiers-état? (Üçüncü Hükümranlık
Nedir?) risalesinde Emmanuel-Joseph Sieyés, ilk iki hükümranlık sahibi yapıyı oluşturan ve temsil imkânı yakalayan din adamları ve aristokrasiden bağımsız olarak burjuvaziyi devletin taşıyıcı unsuru ve ulusun kendisi olarak tanımlamıştır."
Doğru cevap "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 75

"Küreselleşme, kişilerin ve toplumların yaşam koşullarını şekillendiren, topraksal sınırlarının önemini azaltan bir dizi ekonomik, kültürel ve ...........................süreci ifade etmektedir."
Yukarıda cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

siyasi

jeopolitik

zirai

mali

teknolojik

Açıklama:

Kürselleşme ve Egemenlik başlığı altında ifade edildiği gibi, "küreselleşme, kişilerin ve toplumların yaşam koşullarını şekillendiren, topraksal sınırlarının önemini azaltan bir dizi ekonomik, kültürel ve teknolojik süreci ifade etmektedir (Cohen, 2001: 81)."
Doğru cevap " E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Avrupa dillerinde ̈egemenlik ̈ sözcüğünün ilk kullanılışı hangi yüzyıla rastlar?

XII

XIII

XIV

Açıklama:

Avrupa dillerinde ̈egemenlik ̈ sözcüğünün ilk kullanılışı XII. yüzyıla rastlar.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangileri Stephen D. Krasner'in egemenlik kavramı sınıflandırmalarındandır?
I İç egemenlik
II Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği
III Uluslararası hukuk egemenliği
IV Westphalian egemenlik
V Krasnerian egemenlik

I, II

I, II, III

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Stephen D. Krasner, egemenliğin farklı boyutlarına dikkat çekmiş ve kavramı şu dörtlü bir tasnife tabi tutmuştur:

İç egemenlik: Bir devlette kamu otoritesinin örgütlenmesi ve bu otoritenin denetim mekanizmasına, kontrol gücüne sahip olması,
Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği: Kamu otoritesinin sınır aşan hareketlerini de denetleyebilme kabiliyeti,
Uluslararası hukuk egemenliği: Devletlerin birbirlerini tanımaya dayalı egemenlik alanı,
Westphalian egemenlik: Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi

Doğru Cevap: D

Soru 78

Jean Bodin'in Methodus ad Facilem Historiarum Cognitionem isimli egemenlik kavramıyla ilgili ilk düşüncelerini açıklamış olduğu kitap hangi yılda yayınlanmıştır?

1566

1576

1586

1596

1606

Açıklama:

Jean Bodin 1576’da yayımladığı ve haklı ününün kaynağı olan Six livres de la Republique (Cumhuriyetin Altı Kitabı) isimli çalışmasından on yıl önce 1566’da Methodus ad Facilem Historiarum Cognitionem (Tarihin Kolay Bilgisi Yöntemi) isimli kitabında egemenlik kavramıyla ilgili ilk düşüncelerini yayımlamış ve bu eser onun akademik dünyada tanınmasını sağlamıştır

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdaki hangi ülke uluslararası Ceza Mahkemesinin temeli olan 1998 Roma Anlaşması'nı imzalamayan veya imzaladıktan sonra onaylamayan ülkelerden biri değildir?

ABD

Rusya

Çin

İsrail

Fransa

Açıklama:

KÜRESELLEŞME VE EGEMENLİK başlığı altında ifade edildiği gibi, "Örneğin ABD, Rusya, Çin ve İsrail Uluslararası Ceza Mahkemesinin temeli olan 1998 Roma Anlaşması’nı imzalamaktan kaçınırlarken temel gerekçeleri egemenliklerinin zarara uğrayacağı vehmi olmuştur."
Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Leviathan isimli eserinde özellikle egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele alan aşağıdakilerden hangisidir?

Krasner

Bodin

Hobbes

Beaumanoir

Rousseau

Açıklama:

Hobbes Leviathan isimli eserinde özellikle egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Halkın iradesinin işleyişi olan egemenlik, halk kolektif bir varlık olduğundan hiçbir zaman başkasına devredilemez düşüncesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Krasner

Bodin

Hobbes

Sieyés

Rousseau

Açıklama:

Rousseau’da halkın iradesinin işleyişi olan egemenlik, halk kolektif bir varlık olduğundan hiçbir zaman başkasına devredilemez.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Üçüncü Hükümranlık Nedir? risalesinde ilk iki hükümranlık sahibi yapıyı oluşturan ve temsil imkânı yakalayan din adamları ve aristokrasiden bağımsız olarak burjuvaziyi devletin taşıyıcı unsuru ve ulusun kendisi olarak tanımlayan aşağıdakilerden hangisidir?

Sieyés

Beaumanoir

Bodin

Krasner

Hobbes

Açıklama:

Emmanuel-Joseph Sieyés Fransız Devrimi’nden kısa bir süre önce 1789’un Ocak ayında yayımladığı Qu’est-ce que le tiers-état? (Üçüncü Hükümranlık Nedir?) risalesinde Emmanuel-Joseph Sieyés, ilk iki hükümranlık sahibi yapıyı oluşturan ve temsil imkânı yakalayan din adamları ve aristokrasiden bağımsız olarak burjuvaziyi devletin taşıyıcı unsuru ve ulusun kendisi olarak tanımlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

"Toplum üyelerinden her biri, bütün ...............(1) birlikte kendini baştan başa topluluğa bağlar; çünkü bir kez, her kişi kendini tümüyle topluma verdiğinden durum herkes için birdir; herkes için bir olunca da, bunu başkalarının zararına çevirmekte kimsenin bir ..........(2) olmaz. Kısacası kendini topluma bağlayan kişi, hiç kimseye bağlamamış olur; ve kendi üzerinde başkasına tanıdığı hakların aynını elde etmeyen hiçbir üye bulunmadığına göre de, herkes hem yitirdiğinin karşılığını, hem de elindekini korumak için daha çok ..........(3) kazanmış olur."
Yukarıda parçada numaralandırılmış yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

(1) istekleriyle - (2) düşüncesi (3) çıkar

(1) talepleriyle - (2) isteği - (3) para

(1) zorlamasıyla - (2) arzusu - (3) makam

(1) haklarıyla - (2) çıkarı - (3) güç

(1) çalışmalarıyla - (2) otoritesi - (3) meşruluk

Açıklama:

Jean Jacques Rousseau altbaşlığı altında ifade edildiği gibi, metin içindeki boşlukları (1) haklarıyla - (2) çıkarı - (3) güç kelimeleri doğru şekilde tamamlamaktadır.
Doğru cevap "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Küreselleşmeyi “bir grup tarihsel dünya toplumlarının global bir sistem içerisinde bir araya getirilmesi süreci” olarak tanımlayana aşağıdakilerden hangisidir?

Cohen

Weber

Wilson

Modelski

Giddens

Açıklama:

George Modelski, küreselleşmeyi “bir grup tarihsel dünya toplumlarının global bir sistem içerisinde bir araya getirilmesi süreci” olarak tanımlarken Anthony Giddens ise “yerel oluşumların kilometrelerce uzaktaki olaylarca şekillendirilmesi ya da tersi biçimde, uzak yerellikleri birbirine bağlayan dünya çapındaki toplumsal ilişkilerin yoğunlaşması” olarak açıklamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

1. İç egemenlik 2. Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği 3. Uluslararası hukuk egemenliği 4. Karizma egemenliği 5. Küresel dünya egemenliği K. Bir devlette kamu otoritesinin örgütlenmesi ve bu otoritenin denetim mekanizmasına, kontrol gücüne sahip olması L. Kamu otoritesinin sınır aşan hareketlerini de denetleyebilme kabiliyeti M.Devletlerin birbirlerini tanımaya dayalı egemenlik alanı Yukarıda yer alan egemenlik sınıflandırmaların her birinin özelliğini anlatan doğru eşleştirme aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

4-K, 3-M , 1-L

1-K, 2-M , 3-L

2-M, 3-L , 1-K

3-M, 2-L, 1-K

5-K, 4-M, 1-L

Açıklama:

Giriş başlığı altında 4.sayfada yer alan bilgileri okuyunuz.
3-M, 2-L, 1-K

Doğru Cevap: D

Soru 86

“Büyük Buhran” olarak anılan ve New York Borsasının çöküşüyle küresel bir ekonomik krizin ortaya çıkması hangi yılda olmuştur?

1926

1927

1928

1929

1930

Açıklama:

Ekonomi odaklı uluslararası örgütlerin yaygınlaşması yine II. Düya Savaşı sonrası olmuştur. I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası sistemin dağılmasındaki en büyük etken, 1929’daki bugün bile “Büyük Buhran” olarak anılan ve New York Borsasının çöküşüyle küresel bir ekonomik krizin ortaya çıkmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 87

NATO’nun Gürcistan’ı üyeliğe dahil etme planları Rusya’yı tedirgin ve rahatsız etmesi üzerine Rusya hangi tarihte Gürcistan’a askerî müdahalede bulunmuştur?

2007

2008

2009

2010

2011

Açıklama:

Rusya’nın 2008’de Gürcistan’a askerî müdahalesi böyle bir durumun su üstüne çıkmasıdır. NATO’nun Gürcistan’ı üyeliğe dahil etme planları Rusya’yı tedirgin ve rahatsız etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

ABD, Rusya, Çin ve İsrail egemenliklerinin zarara uğrayacağı gerekçesi ise hangi tarihli Roma Anlaşması’nı imzalamaktan kaçınmaktadırlar?

2002

2001

2000

1999

1998

Açıklama:

ABD, Rusya, Çin ve İsrail Uluslararası Ceza Mahkemesinin temeli olan 1998 Roma Anlaşması’nı imzalamaktan kaçınırlarken temel gerekçeleri egemenliklerinin zarara uğrayacağı vehmi olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 89

I. Uluslararası örgütlerin etkinliklerini en çok artırdıkları dönem II. Dünya Savaşı sonrasında yaşanmıştır.
II. ABD Başkanı Woodrow Wilson, savaş sonrası düzenin yeni bir savaşın oluşmaması için nasıl kurulacağını analiz ettiği Wilson İlkeleri olarak anılan on dört madde bir anlamda savaş sonrası kurulan ilk
Uluslararası İlişkiler disiplininin temel kuramlarından İdealizmin de dayanak noktasını oluşturmuştur.
III.IMF gibi örgütlerden kredi alan ülkelere, aldıkları kredilerle geniş bir yaptırımlar listesi de verilirken bunların uygulanması için de önemli teminatlar alınmıştır.
IV.Toplum sözleşmesinde bireylerin kendi doğal haklarından vazgeçmeleri söz konusu olmayıp aksine vazgeçme yerine güvenli bir toplumsal hayat oluşturmak için yararlı bir değiş tokuş vardır.
Yukarıdakilerden hangileri "küreselleşme ve egemenlik" başlığı altında ele alınan açıklamalara ilişkindir?

Yalnız IV

Yalnız III

I,II ve IV

II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Küreselleşme ve Egemenlik başlığı altında ifade edildiği gibi, II, II ve III nolu açıklamalara yer verilmiştir.
Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdaki hangi nedenlerden dolayı Rusya 2008 yılında askeri müdahalede bulunarak Gürcistan devletinin sınırları içinde Abhazya ve Güney Osetya gibi farklı bağımsız devletler kurulmasını sağlamıştır?

Gürcistan'ın Avrupa Birliği'ne üyelik başvurusu

Gürcistan'ın Dünya Bankası'ndan kredi alması

Gürcistan'ın sınır güvenliği Rusya'dan yardım istemesi

Gürcistan'ın Rusya'ya muhtıra vermesi

Güricstan'ın NATO üyeliğine dahil edilme talebi

Açıklama:

KÜRESELLEŞME VE EGEMENLİK başlığı altında ifade edildiği gibi, Gürcistan'ın NATO'ya üye olarak dahil edilme projesi Rusya tarafından kendisine karşı bir tehdit olarak algılanmıştır. Bu bahane ile Gürcistan toprakları üzerinde, Gürcistan'dan ayrı ve bağımsız Rusya tarafından tanınmış yeni ülkeler doğmuştur.
Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Avrupa dillerinde ¨egemenlik¨ sözcüğünün ilk kullanılışı kaçıncı yüzyıla rastlamaktadır?

VII. yy

VIII. yy

X. yy

XI. yy

XII. yy

Açıklama:

Avrupa dillerinde ¨egemenlik¨ sözcüğünün ilk kullanılışı XII. yüzyıla rastlar. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Egemenlik kavramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Egemenlik, feodal dönemin toplumsal ve siyasal yapılanmasına karşı tepkinin bir ürünü olarak doğmuştur.

Egemenlik XVI. yüzyıldan itibaren öncelikle mutlaklık, bölünmezlik, sınırsızlık ve devredilmezlik özellikleriyle dile getirilmeye başlanmıştır.

Egemenlik, bir devletin otoritesini, otoritesinin yapısını ve bu otoritesini sınırları dâhilinde etkin bir biçimde kullanabilmesini ifade etmektedir.

Klasik tasnifte egemenlik, iç ve dış egemenlik olmak üzere iki ayrı görünüme sahiptir.

İngiltere’de Philippe de Beaumanoir kavramı ilk kez XIII. yüzyılda iktidar ilişkileri için kullanmıştır.

Açıklama:

Philippe de Beaumanoir kavramı Fransa'da ilk kez XIII. yüzyılda iktidar ilişkileri için kullanmıştır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi olarak tanımlanan egemenlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği

İç egemenlik

Westphalian egemenlik

Uluslararası hukuk egemenliği

Dış egemenlik

Açıklama:

Westphalian egemenlik: Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi (Krasner, 1999: 3-5).Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

1566’da Methodus ad Facilem Historiarum Cognitionem (Tarihin Kolay Bilgisi Yöntemi) isimli kitabında egemenlik kavramıyla ilgili ilk düşüncelerini yayımlamış olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Jacques Rousseau

Jean Bodin

Thomas Hobbes

Niccolo Machiavelli

Hugo Grotius

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 95

"Leviathan" isimli eserinde özellikle egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele alan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Immanuel Kant

Karl Marx

Jean Jacques Rousseau

Thomas Hobbes

Jean Bodin

Açıklama:

"Leviathan" isimli eserinde özellikle egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele alan düşünür "Thomas Hobbes" tur.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Egemenlik kavramını, "Egemenlik genel iradenin tecellisidir ve genel irade ise siyasi bedenden ibaret iradesiyle moral bir varlık olup her halükarda bütünün ve parçalarının korunması ile iyiliğe yönelen, yasaların kaynağı olan devletin tüm üyeleri için haklı ve haksızı belirleyen bir kuraldır." şeklinde açıklayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Jacques Rousseau

Thomas Hobbes

Jean Bodin

Emmanuel-Joseph Sieyés

George Modelski

Açıklama:

Egemenlik kavramını, "Egemenlik genel iradenin tecellisidir ve genel irade ise siyasi bedenden ibaret iradesiyle moral bir varlık olup her halükarda bütünün ve parçalarının korunması ile iyiliğe yönelen, yasaların kaynağı olan devletin tüm üyeleri için haklı ve haksızı belirleyen bir kuraldır" şeklinde açıklayan düşünür Jean Jacques Rousseau'dur. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Emmanuel-Joseph Sieyés Fransız Devrimi’nden kısa bir süre önce 1789’un Ocak ayında yayımladığı risalesi aşağıdakilerden hangisidir?

Leviathan

Üçüncü Hükümranlık Nedir

Tarihin Kolay Bilgisi Yöntemi

Cumhuriyetin Altı Kitabı

Devlet

Açıklama:

Emmanuel-Joseph Sieyés Fransız Devrimi’nden kısa bir süre önce 1789’un Ocak ayında yayımladığı Qu’est-ce que le tiers-état? (Üçüncü Hükümranlık Nedir?) risalesinde Emmanuel-Joseph Sieyés, ilk iki hükümranlık sahibi yapıyı oluşturan ve temsil imkânı yakalayan din adamları ve aristokrasiden bağımsız olarak burjuvaziyi devletin taşıyıcı unsuru ve ulusun kendisi olarak tanımlamıştır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 98

I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan ilk uluslararası örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Adalet Divanı

Varşova Paktı

NATO

Avrupa Konseyi

Milletler Cemiyeti

Açıklama:

I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan ilk uluslararası örgüt Milletler Cemiyeti'dir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Çok Uluslu Şirketler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Küreseleşmeye en büyük katkıyı yapan unsurlardan birisi de Çok Uluslu Şirketler’dir.

ÇUŞ’un tarihini MÖ 1000’de ortaya çıktığını savunan görüşler çerçevesinde neredeyse ticaretin ilk ortaya çıktığı dönemlere kadar götürmek mümkündür.

ÇUŞ’i diğer kuruluşlardan ayıran nokta, bu şirketlerin merkezleri bir ülkenin sınırlarındadır, politikaları merkezden belirlenir ve alınan kararlar şubelerce uygulanır.

ÇUŞ, devletlerden özerk bir yapı elde edebilmekte ve merkezlerinin bulunduğu ülkelerde etkin bir nüfusa sahip olabilmektedirler.

ÇUŞ’lar kendilerine ait işletme stratejilerini uygularlar ve kendileri için en önemli konu, yatırım yaptıkları ülkelerin istikrarıdır.

Açıklama:

ÇUŞ’un tarihini MÖ 3000’de ortaya çıktığını savunan görüşler çerçevesinde neredeyse ticaretin ilk ortaya çıktığı dönemlere kadar götürmek mümkündür. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Greenpeace’in savunuculuğunu yaptığı küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda mücadeleyi öngören protokol aşağıdakilerden hangisidir?

Kyoto Protokolü

Tokyo Protokolü

Kobe Protokolü

Osaka Protokolü

Hiroşima Protokolü

Açıklama:

Greenpeace’in savunuculuğunu yaptığı küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda mücadeleyi öngören protokol Kyoto Protokolü'dür. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Egemenlik kavramının ele alınması siyaset bilimi tarihinde tarihinde oldukça geçmişe dayanmaktadır. Aşağıdaki hangi düşünürün diğerlerinden önce bu kavramı ilk kez ele alıp incelediği belirtilmektedir?

Thomas Hobbes

John Locke

Emmanuel-Joseph Sieyés

Jean Bodin

Jean Jacques Rousseau

Açıklama:

Egemenlik Fikrine Yön Veren Temel Düşünürler başlığı altında ele alındığı gibi egemenlik kavramını ilk kez alıp inceleyen düşünür Jean Bodin'dir.
Doğru cevap "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Egemenlik, feodal dönemin toplumsal ve siyasal yapılanmasına karşı tepkinin bir ürünü olarak doğmuştur. Ancak bilimsel bir kavram olarak kullanılması ilk kez XIII. yüzyıldan itibaren hangi ülkede kullanılmaya başlanmıştır?

İngiltere

İspanya

Fransa

Belçika

Almanya

Açıklama:

Bilimsel bir kavram olarak kullanılması ilk kez XIII. yüzyıldan itibaren Fransa’da ve XIV. yüzyıldan itibaren de İngiltere’de kullanılmaya başlanmıştır (Göztepe 2008: 20). Fransa’da Philippe de Beaumanoir kavramı ilk kez XIII. yüzyılda iktidar ilişkileri için kullanırken Kralı, egemen (souverain) ve krallık içindeki pozisyonunu da egemenlik (souverainete) olarak tanımlamıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 103

En üst düzeydeki memurların atanması
Yasa koyma ve kaldırma
Ölüm cezalarını kaldırma

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Jean Bodin'e göre yetkilerin kapsamına girer?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 104

Tanrı dışında kimseye bağlı değildir
Yasalarla başkalarına emirler verir
Kendisi asla yasalara tabi olmaz

Egemen ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Egemen, kendisinin üstünde sadece Tanrı’yı görüp bunun dışında kimseye bağlı olmayan güç demektir (Bodin, 1976: 21). Egemen, yasalarla başkalarına emirler verip bağlayıcı kararlar alabilir ama kendisi asla yasalara tabi olamaz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Kral ya da Prens
Aristokrat grubu
Halk

Yukarıdakilerden hangisi Hobbes'un egemenlik anlayışına göre egemenliği kendisinde toplayandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Bodin gibi Hobbes’un egemenlik anlayışında da egemenlik bölünmez, devredilemez ve paylaşılamazdır. İktidarın tek meşru kaynağı, egemenliği kendisinde toplayan kral/prenstir. Hobbes da hukuka tabi olmayan egemenin yetkilerine rakip olabilecek herhangi bir ara ya da alt iktidarı ile hukuk sistemini kabul etmez (Klippel, 2004: 110). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 106

I. Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası sistemin dağılmasındaki en büyük etken olan "Büyük Buhran" hangi borsanın çöküşü ile ortaya çıkmıştır?

Londra Borsası

Paris Borsası

New York Borsası

Moskova Borsası

Berlin Borsası

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 107

İçeriden ve dışarıdan siyasi baskı
Küresel yaptırım politikaları geliştirmek
Suikastler düzenlemek

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Çok Uluslu Şirketlerin (ÇUŞ) manevra alanını daraltan veya onları zarara uğratan politikalar izlemeye başlayan devletlere karşı kullandıkları yöntemlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Birincisi ÇUŞ, hükümetlerin politikalarını değiştirmesi için içerden ve dışarıdan medya, siyaset hatta uluslararası örgütler aracılığıyla baskı yollarını denemekte veya uluslararası hukuk aracılığıyla hükûmetleri etki/baskı altına almaya çalışmaktadır. İkincisi ÇUŞ, şirket merkezinin bulunduğu ülke aracılığıyla kendi aleyhlerine oluşan durumun çözülmesi için girişimde bulunmaktadırlar. Üçüncüsü, o ülke aleyhinde küresel yaptırım politikaları geliştirmekte veya var olan politikalara destek vermektedirler. Sonuncusu ise ÇUŞ, hükûmetlerinin kendi çıkarları doğrultusunda değişmesi veya dönüşmesi için suikastler de dahil olmak üzere birçok farklı yöntemi uygulayabilmektedirler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Bireyler, gönüllülük ilkesi çerçevesinde ortak amaçlar gerçekleştirir
İnsan hakları ve çevre sorunları ilgi alanlarına girer
Devletten ekonomik destek almaz ve devletle bir bağı bulunmaz

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Devletlerin egemenliklerini dönüştüren diğer bir etken ise küreselleşmeyle daha etkin hâle gelen Sivil Toplum Kuruluşlarıdır (STK’ler). STK’ler bireylerin gönüllülük ilkesi çerçevesinde ortak amaçları gerçekleştirmek üzere devletten herhangi bir ekonomik destek almadan ve böylece devletle bağı bulunmayan kuruluşlardır. STK’lerin ilgi alanları insan hakları, çevre sorunları, yoksullukla mücadele, hayvan hakları, sağlık sorunları ve hepsini burada sayamayacağımız birçok konuyu barındıran geniş bir yelpazeye sahiptirler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Sivil Toplum Kuruluşlarının küreselleşmesinin asıl çıkış noktasıdır?

Ülkeler arasındaki dengesizliğin artması

Yoksulluğun artması

Hayvan hakları

İşsizliğin artması

Küresel ısınma

Açıklama:

Özellikle gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler arasındaki dengesizliğin gün geçtikçe artmaya başlaması STK’lerin küreselleşmesinin asıl çıkış noktasıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

NATO tarafından üyeliğe dahil edilmek istenen ve bu durum karşısında tedirgin olan Rusya tarafından 2008 yılında askeri müdahaleyle karşılaşan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Azerbaycan

Ukrayna

Gürcistan

Belarus

Ermenistan

Açıklama:

NATO’nun Gürcistan’ı üyeliğe dahil etme planları Rusya’yı tedirgin ve rahatsız etmiştir ve Rusya 2008’de Gürcistan’a askerî müdahalede bulunmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 111

ABD
Rusya
İsrail

Yukarıdaki ülkelerden hangisi ya da hangileri egemenliklerinin zarara uğrayacağı düşüncesiyle Uluslararası Ceza Mahkemesinin temeli olan 1998 Roma Anlaşması’nı imzalamaktan kaçınmıştır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 112

Egemenlik ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Avrupa dillerinde ¨egemenlik¨ sözcüğünün ilk kullanılışı XII. yüzyıla rastlar.

Egemenlik, feodal dönemin toplumsal ve siyasal yapılanmasına karşı tepkinin bir ürünü olarak doğmuştur.

Bilimsel bir kavram olarak kullanılması ilk kez XIII. yüzyıldan itibaren Fransa’da ve XIV. yüzyıldan itibaren de İngiltere’de mümkün olmuştur.

Fransa’da Philippe de Beaumanoir kavramı ilk kez XIII. yüzyılda iktidar ilişkileri için kullanırken Kralı, egemen (souverain) ve krallık içindeki pozisyonunu da egemenlik (souverainete) olarak tanımlamıştır.

Egemenlik XVI. yüzyıldan itibaren öncelikle mutlaklık, bölünmezlik, sınırsızlık ve devredilmezlik özelliklerinden ayrılarak farklı bir siyasal zemin arayışının bir ürünü olmaya başlanmıştır.

Açıklama:

Egemenlik, esasen siyasi bir kavram olarak kullanıldığı ilk andan bu yana betimleyici ya da açıklayıcı olmaktan çok gücü ve güç dengelerini meşrulaştırmak ya
da eleştirmek için kullanılmıştır (Koller, 1999: 232). Avrupa dillerinde ¨egemenlik¨ sözcüğünün ilk kullanılışı XII. yüzyıla rastlar. Zaten egemenlik, feodal dönemin toplumsal ve siyasal yapılanmasına karşı tepkinin bir ürünü olarak doğmuştur. Ancak bilimsel bir kavram olarak kullanılması ilk kez XIII. yüzyıldan itibaren Fransa’da ve XIV. yüzyıldan itibaren de İngiltere’de kullanılmaya başlanmıştır
(Göztepe 2008: 20). Fransa’da Philippe de Beaumanoir kavramı ilk kez XIII.
yüzyılda iktidar ilişkileri için kullanırken Kralı, egemen (souverain) ve krallık
içindeki pozisyonunu da egemenlik (souverainete) olarak tanımlamıştır. Ancak
Orta Çağ Avrupa’sında iktidarın dünyevi ve ilahi iktidar arasında bölünmesiyle
ortak kullanılan birden çok iktidarın mevcudiyeti, egemenlik kavramının neredeyse hep çoğul kullanılmasını gerektirmiştir. Buna bağlı bir diğer sonuç da egemenliğin hep belli bir alan ya da konuda ancak başka bir şey ile ilişkili bir nitelik
olarak açıklanabilmesidir (Klippel, 2004: 99). Egemenlik XVI. yüzyıldan itibaren
öncelikle mutlaklık, bölünmezlik, sınırsızlık ve devredilmezlik özellikleriyle dile
getirilmeye başlanmıştır. Bu bilgilere göre E seçeneği Egemenlik ilke ilgili olarak söylenemez.

Doğru Cevap: E

Soru 113

Bir devletin otoritesini, otoritesinin yapısını ve bu otoritesini sınırları dâhilinde etkin bir biçimde kullanabilmesi hangi anlama gelmektedir?

Otoriterlik

Egemenlik

Özgürlük

Totaliterlik

Cumhuriyet

Açıklama:

Egemenlik, bir devletin otoritesini, otoritesinin yapısını ve bu otoritesini sınırları dâhilinde etkin bir biçimde kullanabilmesini ifade etmektedir. Egemenlik
hem kural koyma otoritesi hem de koyduğu kuralları uygulayabilme kapasitesidir
(Makler ve Ness, 2002: 827). Buna göre doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Stephen D. Krasner, egemenliğin farklı boyutlarına dikkat çekmiş ve kavramı dörtlü bir tasnife tabi tutmuştur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu tasniflerden biri değildir?

İç egemenlik

Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği

Şartlı egemenlik

Uluslararası hukuk egemenliği

Westphalian egemenlik

Açıklama:

Stephen D. Krasner, egemenliğin farklı boyutlarına
dikkat çekmiş ve kavramı şu dörtlü bir tasnife tabi tutmuştur:
• İç egemenlik: Bir devlette kamu otoritesinin örgütlenmesi ve bu otoritenin
denetim mekanizmasına, kontrol gücüne sahip olması,
• Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği: Kamu otoritesinin sınır aşan hareketlerini de denetleyebilme kabiliyeti,
• Uluslararası hukuk egemenliği: Devletlerin birbirlerini tanımaya dayalı
egemenlik alanı,
• Westphalian egemenlik: Dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi (Krasner, 1999: 3-5).
Buna göre C seçeneğinde verilen ifade bu tasniflerden biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 115

"________, devletin var olması için gerekenin içte kişiler üzerinde sınırsız ve üstün, dışta da bağımsız bir iktidar olduğunu belirtmiş ve bu gücün niteliğini ifade etmek için egemenlik sözcüğünü kullanmıştır." Verilen boşluk aşağıdakilerden hangisiyle doldurulmalıdır?

Hobbes

Locke

Rousseau

Sieyés

Bodin

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 116

Six livres de la Republique (Cumhuriyetin Altı Kitabı) ve Methodus ad Facilem Historiarum Cognitionem (Tarihin Kolay Bilgisi Yöntemi) kitaplarını yazarak egemenlik kavramını tartışan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Bodin

Thomas Hobbes

Jean Jacques Rousseau

Émile Durkheim

Emmanuel-Joseph Sieyés

Açıklama:

Jean Bodin 1576’da yayımladığı ve haklı ününün kaynağı olan Six livres de la Republique (Cumhuriyetin
Altı Kitabı) isimli çalışmasından on yıl önce 1566’da Methodus ad Facilem Historiarum Cognitionem (Tarihin Kolay Bilgisi Yöntemi) isimli kitabında egemenlik
kavramıyla ilgili ilk düşüncelerini yayımlamış ve bu eser onun akademik dünyada
tanınmasını sağlamıştır (Göztepe, 2008: 27). Buna göre doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi Bodin’in egemenlik kapsamında tanımladığı yetkilerden biri değildir?

en üst düzeydeki memurların atanması

yasa koyma ve kaldırma

savaşa ve barışa karar verme

para basma

yargıda nihai karar merci olma

Açıklama:

Bodin’e göre yetkiler; en üst düzeydeki memurların atanması ve yetkilerinin belirlenmesini, yasa koyma ve kaldırmayı,
savaşa ve barışa karar vermeyi, yargıda nihai karar merci olmayı, ölüm cezalarını
onaylamayı ve genel olarak cezalandırma ve ödüllendirmeyi kapsamaktadır (Quaritsch, 1806: 38). Bodin bu yetki katalogu ile devlet gücünü betimlemeyi değil,
daha çok devletin yönetim biçimini ortaya koymayı amaçlamaktaydı. Buna göre para basma bunlardan biri değildir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 118

Bodin, egemenliğin uygulanmasını ve sahiplerini somut örneklerde incelemek amacıyla devlet biçimlerini de incelemiştir. Buna göre aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Bodin'in incelediği devlet biçimleri doğru şekilde verilmiştir?

monarşi, oligarşi ve aristokrasi

monarşi, demokrasi ve aristokrasi

monarşi, demokrasi ve oligarşi

monarşi, demokrasi ve plütokrasi

monarşi, plütokrasi ve aristokrasi

Açıklama:

Bodin egemenliğin uygulanmasını ve sahiplerini somut örneklerde incelemek
amacıyla devlet biçimlerini incelerken temelde de yalnızca monarşi, demokrasi
ve aristokrasiyi ele almıştır (Göztepe, 2008: 29) Buna göre monarşi, egemenliğin
tek bir kişide olduğu yönetim biçimidir. Demokraside ise halkın tamamı ya da
çoğunluğu egemenliğe sahiptir. Aristokraside küçük bir azınlık egemenliği elinde
tutarken halkın çoğunluğunu koyduğu yasalarla bağlamaktadır (Bodin, 1976: 47). Buna göre doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 119

"Hobbes __________ isimli eserinde özellikle egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele almıştır (Ağaoğulları, 2000: 55)." Cümlede verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

Six livres de la Republique

Qu’est-ce que le tiers-état?

Leviathan

Discours sur l’origine de l’inegalité

Du Contrat social

Açıklama:

Hobbes da hukuka tabi olmayan egemenin yetkilerine rakip olabilecek herhangi bir ara ya da alt iktidarı ile hukuk sistemini kabul etmez
(Klippel, 2004: 110). Hobbes Leviathan isimli eserinde özellikle egemenin kendi
toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele almıştır (Ağaoğulları, 2000: 55). Buna göre doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Hobbes'a göre Egemenliğin temel unsuru olan devletin amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlük

Cezalandırma yetkisi

Kamu görevlilerini atama

Zenginlik

Güvenlik

Açıklama:

Egemenliğin temel unsuru olan devletin amacı güvenliktir. Bundan anlaşılması gereken devlet dediğimiz politik toplumun içinden çıktığı toplumu oluşturan kişilerin hem bireysel hem de kolektif olarak korunması, dolayısıyla da daha
mutlu bir yaşam sürmeleridir (Göztepe, 2008: 29). Devleti kurmak için insanların
bütün kudret ve güçlerini tek bir kişiye veya hepsinin iradesini oyların çokluğu
ile tek bir iradeye indirgeyecek bir heyete devretmeleri gerekmektedir. Herkes ortak barış ve güvenlikle ilgili işlerde bu kişi veya heyeti yapacağı ve/ya yaptıracağı
şeylerin amili olmayı kabul etmeli ve kendi iradesini o kişi veya heyetin iradesine
ve muhakemesine tabi kılmalıdır (Hobbes, 1976: 127). Hobbes’a göre insanlar,
bu yolla bir kişilikte gerçekten birleşirler ki tek bir kişilikte birleşmiş bu topluluk
devlet (Civitas) adını alır. Buna göre doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 121

"Siyasi bedenden ibaret iradesiyle moral bir varlık olup her halükarda bütünün ve parçalarının korunması ile iyiliğe yönelen, yasaların kaynağı olan devletin tüm üyeleri için haklı ve haksızı belirleyen bir kural" anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

genel irade

egemenlik

demokrasi

özgürlük

toplum sözleşmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi 2. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan yeni dünya algısı nedeniyle devletlerin tehdit altında gördükleri kavramlardan biri değildir?

Ekonomi

Kimlik

Kültür

Ulus

Egemenlik

Açıklama:

Küreselleşme ve egemenlik arasındaki etkileşimi tartışabilecek, Modern egemenlik algısını açıklayabileceksiniz.
Yeni dünya algısı, devletlerin önem verdikleri kimlik, kültür, ulus ve egemenlik gibi kavramları tehdit etmeye başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Uluslararası örgütlerin kurulmasıyla ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi söylenemez?

Uluslararası örgütlerin kurulması, dünyadaki çatışmaları kısmen azaltmıştır.

Uluslararası örgütlerin kurulması, devletlerin birbirleriyle sorunlarını tartışabilecekleri platformlar oluşmasına zemin hazırlamıştır.

Uluslararası örgütlerin kurulması, savaşları en azından teorik olarak caydırıcı hale getirmiştir.

Uluslararası örgütlerin kurulması, ulus-devletlerde devletin mutlak egemenliğini büyük ölçüde gölgelemiştir.

Uluslararası örgütlerin kurulması, ülkelere ekonomik istikrar getirmiştir.

Açıklama:

Uluslararası Örgütlerin, Çok Uluslu fiirketlerin (ÇUfi’lar) ve Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK’lar) egemenliğin dönüşümü üzerine etkilerini irdeleyebileceksiniz.
Uluslararası örgütler ülkelerin ekonomik istikrarına katkı sağlamamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi çok uluslu şirketlerin bir ülkeye yatırım yapmak için "en önem verdiği" konudur?

Ülkedeki eğitimli insan sayısının fazlalığı

Ülkenin yerel unsurlarının korunması

Ülkenin istikrarı

Devletin egemenliğini önemsemesi

Yerel unsurlarla ortaklık

Açıklama:

Uluslararası Örgütlerin, Çok Uluslu fiirketlerin (ÇUfi’lar) ve Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK’lar) egemenliğin dönüşümü üzerine etkilerini irdeleyebileceksiniz.
ÇUŞ'lar kendilerine ait işletme stratejilerini uygularlar ve kendileri için en önemli konu, yatırım yaptıkları ülkelerin istikrarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 125

Stephen D. Krasner, egemenliğin farklı boyutlarına dikkat çekerek kavramın tasnif edilmesine katkıda bulunmuştur. Bu tasnifte “dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi” durumu aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

İç egemenlik

Uluslararası hukuk egemenliği

Sınır egemenliği

Karşılıklı bağımlılık egemenliği

Westphalian egemenlik

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Westphalian egemenlik, "dış aktörlerin iç otorite konfigürasyonuna müdahale edememesi"dir.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Egemenlik kavramını ilk kez ele alan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Bodin

Thomas Hobbes

Jean Jacques Rousseau

Emmanuel-Joseph Sieyés

Immanuel Kant

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Egemenlik kavramını ilk kez ele alan düşünür Jean Bodin'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 127

Bir devletin egemenliğini kullanarak çok uluslu şirketlerin (ÇUS) manevra alanını daraltması ya da zarara uğratması durumunda ÇUS bu politikaları engellemeye yönelik olarak hangi yönteme başvurmaz?

Medya, siyaset, uluslararası örgütler ve uluslararası hukuk yoluyla politika değişimine yönelik baskı yapmak

Şirket merkezinin bulunduğu ülke aracılığıyla kendi aleyhinde oluşan durumun çözülmesi için girişimde bulunmak

O ülke aleyhinde küresel yaptırım politikaları geliştirmek

Hükümetlerin kendi çıkarları doğrultusunda değişmesi veya dönüşmesi için suikast dâhil farklı yöntemleri uygulamaya koymak

ÇUSu zarara uğratacak politikaların ülke üzerinde de olumsuz etkiler yaratmasını bekleyerek taraftar toplamak

Açıklama:

Uluslararası Örgütlerin, Çok Uluslu fiirketlerin (ÇUfi’lar) ve Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK’lar) egemenliğin dönüşümü üzerine etkilerini irdeleyebileceksiniz.
ÇUŞ'lar kendilerini "zarara uğratacak politikaların ülke üzerinde de olumsuz etkiler yaratmasını bekleyerek taraftar toplamak" yöntemine başvurmazlar.

Doğru Cevap: E

Soru 128

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi aşağıdaki hangi örgütün bünyesindedir?

Avrupa Konseyi

Avrupa Birliği

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı

Batı Avrupa Birliği

Birleşmiş Milletler

Açıklama:

Küreselleşme ve egemenlik arasındaki etkileşimi tartışabilecek, Modern egemenlik algısını açıklayabileceksiniz.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Konseyi bünyesindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi Krasner’in egemenlik kavramına ilişkin yaptığı tasnifler arasında yer almaz?

Dünya egemenliği

İç egemenlik

Sınır ve karşılıklı bağımlılık egemenliği

Uluslararası hukuk egemenliği

Westphalian egemenlik

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Krasner’in egemenlik kavramında "dünya egemenliği" yer almamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 130

Egemenlik İkilemi kavramının anlamı nedir?

Devletle bireyler arasındaki egemenlik çatışması

Devletle sivil toplum kuruluşları arasındaki egemenlik çatışması

Uluslararası örgütlerin faaliyetlerinin devletlerin varlık alanını daraltması

Devletler için ekonomik endişelerin politik endişeler kadar güçlenmesi

Devlet yönetimi hakkında politik partilerin uzlaşamaması

Açıklama:

Uluslararası Örgütlerin, Çok Uluslu fiirketlerin (ÇUfi’lar) ve Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK’lar) egemenliğin dönüşümü üzerine etkilerini irdeleyebileceksiniz.
egemenlik ikilemi, uluslararası örgütlerin faaliyetlerinin devletlerin varlık alanını daraltması anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 131

Bir devletin otoritesini, otoritesinin yapısını ve bu otoritesini sınırları dahilinde etkin bir biçimde kullanabilmesini ifade eden kavrama ne ad verilir?

Egemenlik

Dış yardım

Küreselleşme

Bütünleşme

Sivil toplum

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Bir devletin otoritesini, otoritesinin yapısını ve bu otoritesini sınırları dahilinde etkin bir biçimde kullanabilmesini ifade eden kavram, egemenlik kavramıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Üçüncü Hükümranlık Nedir? Adlı kitabın yazarı kimdir?

Emmanuel Joseph Sieyés

Michał Falkener

Giordano Bruno

Immanuel Wallerstein

Maurice Duverger

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Üçüncü Hükümranlık Nedir? kitabının yazarı Emmanuel Joseph Sieyés'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Üçüncü Hükümranlık Nedir? adlı eserin sahibi kimdir?

Emmanuel-Joseph Sieyés

Jean Jacque Rousseau

Max Weber

Aristide Briand

Immanuel Wallerstein

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Eserin sahibi Emmanuel-Joseph Sieyés'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 134

Egemenlik kavramı hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

En üstün güç olarak tanımlanabilir

Devletin otoritesini en etkin biçimde kullanabilmesini ifade eder

Devletin kural koyma ve bu kuralları uygulayabilme kapasitesidir

Bir ülkede kurallara uyanlar arasındaki ilişkiyi açıklar

Bir ülkede politik gücün kullanımını açıklar

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Bir ülkede kurallara uyanlar arasındaki ilişkiyi açıklayan kavram egemenlik değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 135

Tarihin Kolay Bilgisi adlı kitabında egemenlik kavramıyla ilgili ilk düşüncelerini yayınlamış olan ve bu eserle de akademik dünyada tanınmasını sağlayan düşünür kimdir?

Jean Bodin

Thomas Hobbes

Jean Jacques Rousseau

Emmanuel Joseph Sieyés

Immanuel Wallerstein

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Tarihin Kolay Bilgisi adlı eser Bodin'e aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 136

Aşağıdaki hangi düşünüre göre egemen, yasalarla başkalarına emirler verip bağlayıcı kararlar alabilen ama kendisi asla yasalara tabi olmayandır?

Jean Bodin

Emmanuel Joseph Sieyés

John Locke

Victor Hugo

Hugo Grotious

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Bodin'e göre egemen, yasalarla başkalarına emirler verip bağlayıcı kararlar alabilen ama kendisi asla yasalara tabi olmayandır.

Doğru Cevap: A

Soru 137

Egemenlik kavramını ilk kez ele alıp inceleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Bodin

Jean Jacque Rousseau

Philippe de Beaumanoir

Emmanuel-Joseph Sieyés

Thomas Hobbes

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Egemenlik kavramını ilk kez kullanan düşünür Bodin'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 138

Toplum sözleşmesi kuramıyla bireylerin devlet kurmalarındaki temel fikri ve bu sözleşmeden doğan yurttaşlık, halk ve egemen gibi statüleri açıklamaya çalışan düşünür kimdir?

Jean Jacques Rousseau

Alexander Wendt

Zygmunt Baumann

Jürgen Habermas

Max Weber

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Toplum Sözleşmesi Kuramı Jean Jacques Rousseau'ya aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi bir devletin egemen bir aktör olmasına aykırıdır?

Kamu otoritesinin denetim mekanizması ve kontrol gücüne sahip olması

Kamu otoritesinin sınır aşan hareketleri denetleme kabiliyeti olması

Devletin başka bir devlete bağımlı olması

Devletlerin birbirlerini tanımaya dayalı egemenlik alanına sahip olması

Devletin ülke sınırları içinde tüm sosyal ve siyasi gruplara karşı üstünlüğünün bulunması

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Devletin başka bir devlete bağımlı olması , onun egemenliğine aykırıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi Thomas Hobbes’un egemenlik konusunda savunduğu düşüncelerden biri değildir?

Kendi iradesiyle tek bir kişilikte birleşmiş topluluğa devlet denir

Egemenliğin temel unsuru devlettir

Devletin amacı güvenliktir

Norm koymaya sadece devlet yetkilidir

Devlet toplum yasalarına bağlıdır

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Devlet toplum yasalarına bağlı olması Hobbes'un savunduğu düşüncelerden değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 141

Aşağıdaki örgütlerden hangisi İkinci Dünya Savaşı öncesinde kurulmuştur?

Milletler Cemiyeti

Dünya Bankası

Uluslararası Para Fonu

Avrupa Konseyi

Avrupa Birliği

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Milletler Cemiyeti İkinci Dünya Savaşı öncesinde kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 142

Birleşmiş Milletler aşağıdaki hangi örgütün devamı niteliğindedir?

Milletler Cemiyeti

NATO

Varşova Paktı

Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Birleşmiş Milletler, Milletler Cemiyeti'nin devamı niteliğindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi egemenlik kavramının 16. Yüzyıldan itibaren dile getirilen özelliklerinden birisi değildir?

Otokrasi

Mutlaklık

Bölünmezlik

Sınırsızlık

Devredilmezlik

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Otokrasi, egemenlik kavramının 16. Yüzyıldan itibaren dile getirilen özelliklerinden birisi değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 144

Aşağıdaki hangi bilim insanı egemenlik kavramını, iç egemenlik, sınır ve karşılıklı bağımlılık, uluslararası hukuk egemenliği ve Westphalian egemenlik olarak dört farklı boyutta ele almıştır?

Stephen D. Krasner

Jean Bodin

Thomas Hobbes

Philippe de Beaumanoir

Jürgen Habermas

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Stephen D. Krasner, egemenlik kavramını, iç egemenlik, sınır ve karşılıklı bağımlılık, uluslararası hukuk egemenliği ve Westphalian egemenlik olarak dört farklı boyutta ele almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 145

Jean Bodin’e göre, aristokrasi ile yönetilen bir devlette egemenlik kimin elindedir?

Tek bir kişi

Halkın tamamı

Halkın çoğunluğu

Küçük bir azınlık

Ticaretle uğraşanlar

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Jean Bodin’e göre, aristokrasi ile yönetilen bir devlette egemenlik küçük bir azınlığın elindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 146

Aşağıdaki hangi düşünüre göre iktidarın tek meşru kaynağı, egemenliği kendisinde toplayan prens/kraldır?

Thomas Hobbes

Victor Hugo

John Locke

Immanuel Wallerstein

Klemens von Metternich

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Hobbes'a göre iktidarın tek meşru kaynağı, egemenliği kendisinde toplayan prens/kraldır.

Doğru Cevap: A

Soru 147

Leviathan eserinde özellikle egemenin kendi toprakları üzerindeki mutlak ve sorgulanamaz konumunu ele alan düşünür kimdir?

Thomas Hobbes

Emmanuel-Joseph Sieyés

Jürgen Habermas

Zygmunt Baumann

Alexander Wendt

Açıklama:

Egemenlik kavramını tanımlayabilecek ve uluslararası politikaya etkisini değerlendirebileceksiniz.
Leviathan adlı eser Thomas Hobbes'a aittir.

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açan farklı faaliyet alanları bulunan örgütlerden biri olan Dünya Olimpiyat Komitesinin kuruluş tarihidir?

1856

1859

1864

1889

1898

Açıklama:

Aydınlanma ve Reform dönemleriyle birlikte, örgütlenme projelerinin ve girişimlerinin değerler sistemi, giderek Amerikan Konferansı (1889), Silahsızlanma Konferansı(1898), Uluslararası Emekçiler Birliği-I. Enternasyonal (1864) gibi siyasal nitelikli örgütlenmeler, Dünya Olimpiyat Komitesi (1856) ve Kızıl Haç (1864) gibi farklı faaliyet alanları bulunan örgütler, 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açan açan siyasal nitelikli örgütlenmeler’den biri olan Uluslararası Emekçiler Birliği-I. Enternasyonal’in kuruluş tarihidir?

1856

1859

1864

1889

1898

Açıklama:

Aydınlanma ve Reform dönemleriyle birlikte, örgütlenme projelerinin ve girişimlerinin değerler sistemi, giderek Amerikan Konferansı (1889), Silahsızlanma Konferansı (1898), Uluslararası Emekçiler Birliği-I. Enternasyonal (1864) gibi siyasal nitelikli örgütlenmeler, Dünya Olimpiyat Komitesi (1856) ve Kızıl Haç (1864) gibi farklı faaliyet alanları bulunan örgütler, 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açan siyasal nitelikli örgütlenmeler’ den biri olan Amerikan Konferansı’nın kuruluş tarihidir?

1856

1859

1864

1889

1898

Açıklama:

Aydınlanma ve Reform dönemleriyle birlikte, örgütlenme projelerinin ve girişimlerinin değerler sistemi, giderek Amerikan Konferansı (1889), Silahsızlanma Konferansı (1898), Uluslararası Emekçiler Birliği-I. Enternasyonal (1864) gibi siyasal nitelikli örgütlenmeler, Dünya Olimpiyat Komitesi (1856) ve Kızıl Haç (1864) gibi farklı faaliyet alanları bulunan örgütler, 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açan siyasal nitelikli örgütlenmeler’ den biri olan Silahsızlanma Konferansı’nın kuruluş tarihidir?

1856

1859

1864

1889

1898

Açıklama:

Aydınlanma ve Reform dönemleriyle birlikte, örgütlenme projelerinin ve girişimlerinin değerler sistemi, giderek Amerikan Konferansı (1889), Silahsızlanma Konferansı (1898), Uluslararası Emekçiler Birliği-I. Enternasyonal (1864) gibi siyasal nitelikli örgütlenmeler, Dünya Olimpiyat Komitesi (1856) ve Kızıl Haç (1864) gibi farklı faaliyet alanları bulunan örgütler, 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açan farklı faaliyet alanları bulunan örgütlerden biri olan Kızıl Haç’ın kuruluş tarihidir?

1856

1859

1864

1889

1898

Açıklama:

Aydınlanma ve Reform dönemleriyle birlikte, örgütlenme projelerinin ve girişimlerinin değerler sistemi, giderek Amerikan Konferansı (1889), Silahsızlanma Konferansı (1898), Uluslararası Emekçiler Birliği-I. Enternasyonal (1864) gibi siyasal nitelikli örgütlenmeler, Dünya Olimpiyat Komitesi (1856) ve Kızıl Haç (1864) gibi farklı faaliyet alanları bulunan örgütler, 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

1.Dünya Savaşı’ndan sonra UÖ’ler konusundaki en önemli gelişme, Milletler Cemiyetinin (MC) kuruluşudur. Hatta MC için I. Dünya Savaşı’nın eseridir denilebilir. MC devletlerin üstünde bir devlet değildir ve hukuki olmaktan çok siyasi bir oluşumdur MC’nin eski tabirle ifade edilen adı aşağıdakilerden hangisidir?

Kızıl Haç

Dünya Olimpiyat Komitesi

Cemiyet-i Akvam

Delos Birliği,

Uluslararası Emekçiler Birliği-I. Enternasyonal

Açıklama:

1.Dünya Savaşı’ndan sonra UÖ’ler konusundaki en önemli gelişme, Milletler Cemiyetinin (MC) kuruluşudur. Hatta MC ya da eski tabirle Cemiyet-i Akvam için I. Dünya Savaşı’nın eseridir denilebilir. MC devletlerin üstünde bir devlet değildir zira kendisinde devlet olma unsurlarından büyük kısmı yoktur. Dahası MC, devletler arasında bir ittifak, koalisyon, federasyon veya konfederasyon benzeri bir örgütlenme olmadığı gibi basit bir kongre veya konferanstan da ibaret değildir (Hasgüler, 2004; 53). MC, hukuki olmaktan çok siyasi bir oluşumdur. MC her ne kadar savaşı önlemek için kurulmuş bir mekanizma ise de savaşı hukuk dışı ilan edip tamamen ortadan kaldırmamıştır

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Ahengi sistemindeki gibi savaş galiplerinin oluşturmuş oldukları ve statükonun korunması amacına yönelik bir nitelik taşımakta olan Cemiyet-i Akvam’ın kuruluş tarihidir?

10 Ocak1920

27 Şubat1922

24 Eylül 1932

10 Nisan1934

24 Ekim 1945

Açıklama:

MC ya da o zamanki bilinen adıyla Cemiyet-i Akvam 10 Ocak 1920 tarihinde resmen kurulduğunda siyasi görünümü, Avrupa Ahengi sistemindeki gibi savaş galiplerinin oluşturmuş oldukları ve statükonun korunması amacına yönelik bir nitelik taşımaktaydı. Bu durum MC Misakının 10. maddesinde “Cemiyet üyeleri, bütün Cemiyet üyelerinin ülkesel bütünlüklerine ve mevcut siyasal bağımsızlıklarına saygı göstermeyi ve bunları dışarıdan gelecek herhangi bir tecavüze karşı korumayı taahhüt eder” ifadesi ile örgütsel anlamda ete kemiğe bürünmüştü

Doğru Cevap: A

Soru 8

ABD Başkanı Franklin Delanor Roosevelt ile dönemin Britanya Başbakanı Winston Churchill tarafından 14 Ağustos 1941’de ortaklaşa yayınladıkları aşağıdaki hangi seçenek BM’nin kurulması yolunda atılan ilk adım olmuştur?

On Dört Nokta

Cemiyet-i Akvam

Atlantik Bildirisi

Pasifik Bildirisi

Uluslararası Adalet Divanı

Açıklama:

BM’nin temelleri ise dönemin ABD Başkanı Franklin Delanor Roosevelt ile dönemin Britanya Başbakanı Winston Churchill tarafından temelleri atılmıştır. İki liderin 14 Ağustos 1941’de ortaklaşa yayınladıkları “Atlantik Bildirisi” BM’nin kurulması yolunda atılan ilk adım olmuştur. “Birleşmiş Milletler” adı ilk kez II. Dünya Savaşı sırasında Almanya, Japonya ve İtalya’ya karşı birleşen 26 ülkenin 1 Ocak 1942’de Washington DC’de imzaladığı BM bildirisinde kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

111 maddelik BM Kurucu Antlaşması yürürlüğe girdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

10 Ocak1920

28 Şubat1922

24 Eylül 1932

10 Nisan1934

24 Ekim 1945

Açıklama:

“Birleşmiş Milletler” adı ilk kez II. Dünya Savaşı sırasında Almanya, Japonya ve İtalya’ya karşı birleşen 26 ülkenin 1 Ocak 1942’de Washington DC’de imzaladığı BM bildirisinde kullanılmıştır. 111 maddelik BM Kurucu Antlaşması 24 Ekim 1945’te yürürlüğe girmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi 1918’de açıkladığı “On Dört Nokta” ile Cemiyet-i Akvam fikrini tüm dünyaya ilan etmiş ve 1919 Paris Konferansı’nda Cemiyet Misakının kabulünü sağlamıştır?

Winston Churchill

Woodrow Wilson

Franklin Delanor Roosevelt

Joseph Stalin

George Clemenceau

Açıklama:

Dönemin ABD Başkanı Woodrow Wilson 1918’de açıkladığı
“On Dört Nokta” ile Cemiyet-i Akvam fikrini tüm dünyaya ilan etmiş ve 1919 ParisKonferansı’nda Cemiyet Misakının kabulünü sağlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

“Avrupa’da Şimdiki ve Gelecekteki Barışa İlişkin" isimli eserinde savaşı bitirmek için bir Avrupa Parlamentosu’nun kurulmasını ve bütün Avrupa devletlerinin bu parlamentoya temsilci göndermesini öneren düşünür kimdir?

Emeric Cruce

Abbé de St.Pierre

William Penn

Pierre Dubois

Saint Simon

Açıklama:

William Penn’nin yazmış olduğu Avrupa’da Şimdiki ve Gelecekteki Barışa İlişkin Deneme (An Essay Toward the Present and Future Peace of Europe, 1693) isimli eserinde Avrupa’da savaşı bitirmek için bir Avrupa Parlamentosu’nun (DIET) kurulmasını ve bütün Avrupa devletlerinin bu parlamentoya temsilci göndermesini önermişti.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi, temelinde devlet olduğu için güvenlik gibi bir konunun uluslararası örgütlere havale edilemeyecek kadar önemli bir konu olduğunu ileri sürmüştür?

Realizm

İdealizm

Reflektivizm

Rasyonalizm

Liberalizm

Açıklama:

Realist yaklaşımının temelinde devlet olduğu için güvenlik gibi bir konunun bu örgütlere havale edilemeyecek kadar önemli bir konu olduğunu ileri
sürmüşlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi, uluslararası kurumların devletlerin korkularını ortadan kaldırabileceği iddiasındadırlar?

Realistler

NeoRealistler

İdealistler

Revizyonizm
Merkantilizm

Neoliberaller

Açıklama:

Neoliberaller ise Realistlerden ve NeoRealistlerden farklı olarak uluslararası
kurumların devletlerin korkularını ortadan kaldırabileceği iddiasındadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi uluslararası barışın sağlanması ve sürdürülebilmesinin önemli yollarından bir tanesinin uluslararası örgütler olduğuna inanmaktadır?

Realizm

Neorealizm

İnşacılık

Yapısalcılık

İdealizm

Açıklama:

İdealistler, uluslararası barışın sağlanması ve sürdürülebilmesinin önemli yollarından bir tanesinin de uluslararası örgütler olduğuna inanmaktaydılar.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Neorealizm’in en önemli temsilcisi olarak kabul edilir?

Alexander Wendt

Kenneth Waltz

Karl Deutsch

Steven Walt

David Hume

Açıklama:

Neorealizm’in en önemli temsilcisi olarak kabul edilen Kenneth Waltz, Theory of International Politics (1979) adlı çalışmasında devletleri kendilerini büyüten saldırgan yapılar olarak değil, yalnızca kendilerini korumaya çalışan yapılar olarak kabul eder.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Uluslararası barışı tehdit edebilecek nitelikteki olayları saptamak yetkisine sahip Birleşmiş Milletler (BM) organı aşağıdakilerden hangisidir?

Genel Kurul

Güvenlik Konseyi

Ekonomik ve Sosyal Konsey

Vesayet Konseyi

Uluslararası Adalet Divanı

Açıklama:

Sadece Güvenlik Konseyi uluslararası barışı tehdit edebilecek nitelikteki
olayları saptamak yetkisine sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Milletler Cemiyeti'nin (MC) kurulduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?

1918

1919

1920

1945

1946

Açıklama:

MC ya da o zamanki bilinen adıyla Cemiyet-i Akvam 10 Ocak
1920 tarihinde resmen kurulduğunda siyasi görünümü, Avrupa Ahengi sistemindeki gibi savaş galiplerinin oluşturmuş oldukları ve statükonun korunması amacına yönelik bir nitelik taşımaktaydı.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi kurulma amaçları ile aynı amaçları taşıyan BM'in öncüsü örgütlerden biridir?

Avrupa Birliği

Avrupa Konseyi

Milletler Cemiyeti

Uluslararası Adalet Divanı

Uluslararası Af Örgütü

Açıklama:

BM’yi anlamak için öncüsü MC’nin öğrenilmesi gereklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi AB Komisyonu'nun görevleri arasında yer almaz?

Kurucu antlaşmaların uygulanmasını sağlamak

Yasa hazırlamak

AB’ni temsil etmek

AB adına yapılan uluslararası antlaşmaları onaylamak

Yürütme görevini ifa etmek

Açıklama:

Komisyonun görevleri ise kurucu antlaşmaların uygulanmasını sağlamak; yasa hazırlamak; yürütme görevini ifa etmek ve AB’nin temsilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi NATO’nun amaçlarından birisi değildir?

Transatlantik bölgesinde işbirliği

Transatlantik siyasi-diplomatik dayanışma

Müşterek savunma

Askeri güç ve silahlanmanın artırılması

Ekonomik, sosyal ve kültürel sorunların çözümünde işbirliği

Açıklama:

Kuzey Atlantik Antlaşması’nın dibacesi, 1., 3.,4.,5. ve 6. maddelerinde belirtilen bu amaçları şu başlıklar altında sınıflandırabiliriz: Transatlantik Bölgesinde İşbirliği, Transatlantik Siyasi-Diplomatik Dayanışma, Müşterek Savunma, Askeri Güç ve Silahlanmanın Artırılması, NATO Stratejileri, Topyekün Karşılı Stratejisi (Massive Retaliation), Esnek Mukabele (Flexible Response).

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdaki hangi yaklaşıma göre uluslararası ilişkiler çok aktörlü bir yapıdır ve bu yapı içinde birey de diğerleri gibi önemli bir aktördür?

Plüralist yaklaşım

Realist yaklaşım

İnşacı yaklaşım

Merkantelist yaklaşım

Konstrüktivist yaklaşım

Açıklama:

Ancak Uİ’de giderek yaygınlaşan plüralist yaklaşıma göre artık uluslararası ilişkiler çok aktörlü bir yapıdır ve bu yapı içinde birey de diğerleri gibi önemli bir aktördür (S.19-20)

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi siyasal nitelikli hükümetler aşırı kuruluşlardan biridir?

UNESCO

NAFTA

WZO

ASEAN

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 23

Birinci Dünya Savaşı sırasında savaşın nedenlerini ve nasıl engelleneceğine dair önerileri içeren14 noktayı açıklayan lider aşağıdakilerden hangisidir?

Franklin Roosevelt

Winston Churchill

Joseph Stalin

Woodrow Wilson

Richard Holbrooke

Açıklama:

Özellikle I. Dünya Savaşı devam ederken dönemin ABD Başkanı Woodrow Wilson’un savaşın nedenlerini ve nasıl engelleneceğine dair önerilerini içeren on dört ilkesi savaş sonrası uluslararası örgütlerin kurulmasında öncü görevi üstlenmiştir (21).

Doğru Cevap: D

Soru 24

"Avrupa’da Şimdiki ve Gelecekteki Barışa İlişkin Deneme" isimli eserinde Avrupa’da savaşı bitirmek için bir Avrupa Parlamentosu’nun kurulmasını ve bütün Avrupa devletlerinin bu parlamentoya temsilci göndermesini öneren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Victor Hugo

Saint Simon

Pierre Dubois

Emeric Cruce

William Penn

Açıklama:

William Penn’nin yazmış olduğu Avrupa’da Şimdiki ve Gelecekteki Barışa İlişkin Deneme (An Essay Toward the Present and Future Peace of Europe, 1693) isimli eserinde Avrupa’da savaşı bitirmek için bir Avrupa Parlamentosu’nun (DIET) kurulmasını ve bütün Avrupa devletlerinin bu parlamentoya temsilci göndermesini önermişti (S.24).

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler (BM) örgütüne üyelik başvurusunda bulunan devletlerde aranan birinci şartlardan biridir?

Aynı bölgeden olmak

Aynı ekonomik yapıya sahip olmak

Aynı siyasal görüşten olmak

Aynı ürünleri tüketmek

Barışçı bir devlet olmak

Açıklama:

Merkezi New York’ta bulunan BM 24 Ekim 1945’te kurulmuştur ve bu örgüte üye
olmanın birinci şartı “barışçı bir devlet” olmaktır (S.28).

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Milletler Cemiyeti'nin uluslararası politikada başarısız veya zayıf olmasının bir nedeni olarak gösterilemez?

Cemiyetin tüzüğünde savaşın yasaklanmamış olması

Karar alma sürecinde oybirliğinin aranması

Amerika Birleşik Devletleri’nin Cemiyete üye olmaması

Fransa ve İngiltere’nin Cemiyeti bölgesel bir örgüte dönüştürmesi

Cemiyetin devletler arası bir örgüt olması

Açıklama:

MC’nin zayıf noktaları üç başlık altında sıralanabilir:
1. Anayasal zayıflık: Cemiyetin tüzüğünde savaş yasaklanmamıştır. Diplomatik yolların ve ara buluculuk yöntemlerinin kullanılacağı dile getirilmiştir.
2. Siyasi zayıflık: Karar alma sürecinde “oy birliğinin” aranması Milletler Cemiyeti’nin etkinliğini azaltmıştır.
3. Yapısal zayıflık: Milletler Cemiyetindeki güç dengeleriyle uluslararası güç dengeleri farklıdır. Milletler Cemiyeti’nin kurucu babası olan Woodrow Wilson’ın seçimlerde yenilgiye uğraması ve ABD’nin yeniden izolasyonist politikaya dönüş yapması, Cemiyeti önemli bir dayanaktan yoksun bırakmıştır. ABD’nin yanında SSCB’nin de MC’de yer almaması nedeniyle örgüt, İngiltere ve Fransa’nın elinde uluslararası bir örgütten bölgesel bir örgüte dönüşmüştür (S.25).

Doğru Cevap: E

Soru 27

Birleşmiş Milletler (BM) örgütünün kuruluşu hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

BM’nin temelleri F. D. Roosevelt ile W. Churchill tarafından atılmıştır

Atlantik Bildirisi BM’nin kurulması yolunda atılan ilk adım olmuştur

BM Kurucu Antlaşması 24 Ekim 1945’te yürürlüğe girmiştir

BM Güvenlik Konseyine Mihver Devletlerinden hiçbiri alınmamıştır

Birleşmiş Milletler (BM) devletler üstü bir örgüttür

Açıklama:

BM, nihai kertede devletler üstü değil devletler arası bir örgüttür (s.29).

Doğru Cevap: E

Soru 28

Uluslararası barışı tehdit edebilecek nitelikteki olayları saptama yetkisine sahip BM organı aşağıdakilerden hangisidir?

Genel Kurul

Güvenlik Konseyi

Ekonomik ve Sosyal Konsey

Vesayet Konseyi

Uluslararası Adalet Divanı

Açıklama:

Sadece Güvenlik Konseyi uluslararası barışı tehdit edebilecek nitelikteki
olayları saptamak yetkisine sahiptir. (Madde 34) (S. 30).

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdaki hangi antlaşma sonrasında AB’de ortak dış politika ile güvenlik politikası oluşturulması gerektiği öngörülmüştür?

Füzyon Birleşme Antlaşması

Maastricht Antlaşması

Amsterdam Antlaşması

Nice Antlaşması

Roma Antlaşması

Açıklama:

Maastricht Antlaşması Tek Avrupa Senedi’nin devamı olarak değerlendirilebilir ancak bir adım ötesine gidilmiştir. Başından beri arzu edilen noktaya ulaşmak için ekonomik ve parasal birliğin sağlanması, Avrupa vatandaşlığı kavramının inşası ve ortak dış politika ile güvenlik politikası oluşturulması gerektiği öngörülmüştür (S.33).

Doğru Cevap: B

Soru 30

Bosna-Hersek Krizinin 1995’te Dayton Anlaşması ile sona ermesindeki oynadığı rol bireysel bir başarı olarak değerlendirilen dönemin ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı kimdir?

Richard Holbrooke

Henry Kissinger

Jimmy Carter

Hillary Clinton

Madeleine Albright

Açıklama:

Örneğin dönemin ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Richard Holbrooke’un Bosna-Hersek Krizinin 1995’te Dayton Anlaşması ile sona ermesindeki oynadığı rol bireysel bir başarı olarak değerlendirilmiştir.
Sorunun doğru cevabı A seçeneğinde verilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 31

Küreselleşme eşliğinde ulusal bağlılığını yitiren uluslarası büyük sermaye kuruluşları bazı nedenlerden ötürü avantajların daha uygun olduğu ülkelere veya bölgelere doğru yönelmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu avantajlardan birisi değildir?

Vergi

Pazar darlığı

İş gücü

Enerji maliyetleri

Teknoloji düzeyi

Açıklama:

Küreselleşme eşliğinde ulusal bağlılığını yitiren sermaye vergi, iş gücü ve enerji maliyetleri gibi ekonomik avantajların daha uygun olduğu bölgelere doğru hareket etmektedir. Bunların yanında ilgili ülkenin pazar genişliği, kamu otoriteleri tarafından sağlanan vergi ve yatırım avantajları, teknoloji düzeyi gibi nedenler de sermayenin söz konusu ülkelere doğru kaymasına neden olmaktadır.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde

Doğru Cevap: B

Soru 32

I.Dünya Savaşı devam ederken savaşın nedenlerini ve nasıl engelleneceğine dair önerilerini içeren on dört ilkesi savaş sonrası uluslararası örgütlerin kurulmasında öncü görevi üstlenen dönemin ABD Başkanı kimdir?

Theodore Roosevelt

Harry S. Truman

Woodrow Wilson

Franklin D. Roosevelt

Dwight D. Eisenhower

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 33

Devletlerin oluşturduğu bir birim olarak Uluslararası Örgütler, buyruk verme ve bunlara uymaya zorlama yetkisine sahip değildir. Bu yetkinin diğer adı nedir?

Subglobal

Legallik

Orijin

İmperium

Meşruiyet

Açıklama:

İkincisi, devletlerin oluşturduğu bir birim olarak UÖ’ler, imperium denilen buyruk verme ve bunlara uymaya zorlama yetkisine sahip değildir.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir

Doğru Cevap: D

Soru 34

Monarşi Üzerine (De Monarchia, 1308) isimli çalışmasında Avrupa’da kalıcı barış için Roma İmparatorluğu’nun canlandırılarak tek bir yönetimin kurulmasını savunan, yaşadığı çağın kaotik düzenine yol açan durumun ve insanın dünya vatandaşı sayılmasına engel olan koşulların “devlet egemenliği”nden kaynaklandığını ileri süren ünlü düşünür ve siyasetçi kimdir?

Boccaccio

Da Vinci

Machiavelli

Erasmus

Dante

Açıklama:

Dante de Monarşi Üzerine (De Monarchia, 1308) isimli çalışmasında Avrupa’da kalıcı barış için Roma İmparatorluğu’nun canlandırılarak tek bir yönetimin kurulmasını savunmuştur. Dante, yaşadığı çağın kaotik düzenine yol açan durumun ve insanın dünya vatandaşı sayılmasına engel olan koşulların “devlet egemenliği”nden kaynaklandığını ileri sürmüştür.
Sorunun doğru cevabı E seçeneğinde verilmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 35

İnsan doğasının kötü, devletlerin ilişkilerinde çıkar, çatışma, rekabet ve güç gibi unsurların asıl olduğuna inanan, önceliği devlete tanıdıkları için bir aktör olarak bu tür örgütlere değer vermedikleri gibi güvenlik gibi bir konunun bu örgütlere havale edilemeyecek kadar önemli bir konu olduğunu ileri süren grup aşağıdakilerden hangisidir?

İdealistler

Sosyalistler

Komünistler

Liberaller

Realistler

Açıklama:

Realistler, insan doğasının kötü, devletlerin ilişkilerinde çıkar, çatışma, rekabet ve güç gibi unsurların asıl olduğuna inanmışlardır. Realistler önceliği devlete tanıdıkları için bir aktör olarak bu tür örgütlere değer vermedikleri gibi mesela güvenlik gibi bir konunun bu örgütlere havale edilemeyecek kadar önemli bir konu olduğunu ileri sürmektedir.
Sorunun doğru cevabı E seçeneğinde verilmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 36

Bir uluslararası örgüte kabul edilecek üyelerde aranan özellikler örgütlere göre değişmektedir. Aşağıda bununla ilgili yapılmış olan eşleşmelerden hangisi doğrudur?

Barışçı olma (NATO)

Aynı siyasal görüşten olma (BM)

Aynı ürünü tüketme (Afrika Birliği)

Aynı ekonomik yapıya sahip olma (AB)

Aynı bölgeden olma (OPEC)

Açıklama:

Bir uluslararası örgüte kabul edilecek üyelerde aranan özelliklere gelince, bunlar örgütlere göre değişmektedir. Bunların belli başlıları duruma göre barışçı olma (BM), aynı siyasal görüşten olma (NATO), aynı ürünü tüketme (OPEC), aynı ekonomik yapıya sahip olma (AB), aynı bölgeden olma (Afrika Birliği) gibi çok değişik amaçlardan kaynaklanmaktadır.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir

Doğru Cevap: D

Soru 37

Merkezi New York’ta bulunan Birleşmiş Milletler örgütüne üye olmanın birinci şartı nedir?

Büyük bir devlet olmak

Zengin bir devlet olmak

Barışçı bir devlet olmak

Adaletli bir devlet olmak

Özgür bir devlet olmak

Açıklama:

Merkezi New York’ta bulunan BM 24 Ekim 1945’te kurulmuştur ve bu örgüte üye olmanın birinci şartı “barışçı bir devlet” olmaktır.
Sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 38

“Birleşmiş Milletler” adı ilk kez II. Dünya Savaşı sırasında üç ülkeye karşı birleşen 26 ülkenin 1 Ocak 1942’de Washington DC’de imzaladığı BM bildirisinde kullanılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu üç ülkeden birisidir?

Sovyetler Birliği

İtalya

İngiltere

İspanya

Fransa

Açıklama:

“Birleşmiş Milletler” adı ilk kez II. Dünya Savaşı sırasında Almanya, Japonya ve İtalya’ya karşı birleşen 26 ülkenin 1 Ocak 1942’de Washington DC’de imzaladığı BM bildirisinde kullanılmıştır.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verimiştir

Doğru Cevap: B

Soru 39

Avrupa Birliği’nin temelleri 1951’de Paris’te Avrupa Kömür ve Çelik Teşkilatı (AKÇT) ve 1957’de Roma’da Avrupa Ekonomik Topluluğunu (AET) kuran ______ üye ülke tarafından atılmıştır. Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygun olur?

Altı

Beş

Yedi

Sekiz

Açıklama:

AB’nin temelleri 1951’de Paris’te Avrupa Kömür ve Çelik Teşkilatı (AKÇT) ve 1957’de Roma’da Avrupa Ekonomik Topluluğunu (AET) kuran altı üye ülke tarafından atılmıştır.
Sorunun doğru cevabı A seçeneğinde verilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 40

“Yeni Strateji” kavramı NATO üyesi ülkeler tarafından hangi yıl kabul edilmiştir?

1985

1986

1989

1991

1999

Açıklama:

Böylece Kasım 1991’de yapılan Roma zirvesinde “Yeni Strateji” kavramı
NATO üyesi ülkeler tarafından kabul edildi (s.35).

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdaki uluslararası aktörlerden hangisinin ulus devletler üzerinde yaptırım gücüne sahip olma kapasitesi bulunmaktadır?

Sivil toplum kuruluşları

Uluslararası örgütler

Bireyler

Çok uluslu şirketler

Hükümet aşırı kuruluşlar

Açıklama:

Uluslararası örgütlerin devletler üzerindeki etkinliği ve yaptırım gücüne sahip olma kapasitesi uluslararası politikada çok tartışılan bir konudur. Uluslararası örgütler hem politika yapabilmekte hem de oluşturulan politikaları etkileyerek devletler üzerinde yaptırım gücüne sahip olabilmektedir. Örgütlerin küreselleşen dünyada her geçen gün etkinliğini artırması devletlerin egemenliklerini tartışılır hâle getirdiği gibi bu kurumlar uluslararası politikada aktif bir aktör olarak karşımıza çıkarmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

I. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası arenada etkin olan idealistlerin temel görüşü, devletlerin sorunlarını çözebileceği/tartışabileceği veya arabuluculuk görevini üstlenebilecek bir kurumun eksikliği olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi bu amaçla kurulan ilk uluslararası örgüttür?

Uluslararası Adalet Divanı

Milletler Cemiyeti

Viyana Kongresi

Ren Nehri Komisyonu

Birleşmiş Milletler

Açıklama:

I. Dünya Savaşı devam ederken dönemin ABD Başkanı Woodrow Wilson’un savaşın nedenlerini ve nasıl engelleneceğine dair önerilerini içeren on dört ilkesi savaş sonrası uluslararası örgütlerin kurulmasında öncü görevi üstlenmiştir. I. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası arenada etkin olan idealistlerin temel görüşü, devletlerin sorunlarını çözebileceği/tartışabileceği veya arabuluculuk görevini üstlenebilecek bir kurumun eksikliği olmuştur. Bu türden örgütlerin ilk örneği olarak kabul edilen ve 1815 Viyana Kongresi sonrası kurulan Ren Nehri Komisyonu’ndan bu yana hükümetlerarası örgütlerin sayısı hızla artarken, 1919’da kurulan Milletler Cemiyeti (MC) gerçek anlamda kurulan ilk uluslararası örgüt olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi, üyelerinin ortak amaçlarını gerçekleştirmek üzere hareket eden iki ya da daha fazla egemen devlete mensup üyelerden oluşan ve bunların aralarında bir anlaşma ile kurulmuş bulunan devamlı ve formel yapıdır?

Uluslararası rejim

Uluslararası örgüt

Uluslararası antlaşma

Hükümetlerarası işbirliği

Çok uluslu şirket

Açıklama:

Clive Archer uluslararası örgütleri “üyelerinin ortak amaçlarını gerçekleştirmek üzere hareket eden iki ya da daha fazla egemen devlete mensup (hükûmete ait ya da hükûmet-dışı) üyelerden oluşan ve bunların aralarında bir anlaşma ile kurulmuş bulunan devamlı ve formel” yapılar olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası örgütleri sınıflandırma şekillerinden biri değildir?

Coğrafi temsil

Resmi temsil

Yönetsel yapının esnekliği

Kuruluş amaçları

Üye sayısı

Açıklama:

Uluslararası örgütleri farklı bir bakış açısıyla şu şekilde sınıflandırabiliriz:
1. Egemenlik açısından: a. uluslararası -BM örneğinde olduğu gibi- örgütler; b. uluslarüstü örgütler, kısmen AB örneğinde olduğu gibi.
2. Coğrafi orijin ya da üyelik açısından: a. global (BM), b. subglobal (NATO) ve c. bölgesel (NAFTA) örgütler.
3. Resmiyet açısından: a. hükûmetlerarası-resmî (BM), b. hükûmetler-üstü, c. hükûmetler-dışı ya da uluslararası sivil toplum örgütleri (Greenpeace, Amnesty International)
4. Amaçlarına göre: a. genel amaçlı (BM), b. özel amaçlı: siyasal (Arap Birliği), ekonomik (ASEAN), ticari (WTO), kültürel (UNESCO), sosyal, dinî ve güvenlik/askerî (NATO) amaçlı uluslararası örgütler.
5. Yönetsel yapılarına göre; a. Sert bürokratik yapılı (AB), b. Esnek yapılı (ASEAN).
6. Legallik-Meşruiyet Açısından: a. Uluslararası Hukuk tarafından da legal kabul edilen ya da uluslararası toplumca meşru sayılan örgütler (UPB), b. İllegal örgütler (El-Kaide)
Üye sayısı

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası örgütleri devletlerden ayıran temel özelliklerden biri değildir?

Üye devletlerin kesin iradesiyle kurulabilmesi

Üzerinde tam yetkili olduğu bir ülkesi veya kendisine uyrukluk bağı ile bağlı bir insan topluluğu olmaması

Buyruk verme ve bunlara uymaya zorlama yetkisine sahip olmaması

Hukuki kişiliğinin amaçlarıyla sınırlı olması

Tam ve münhasır yetkilere sahip olması

Açıklama:

Uluslararası örgütlerin hukuki kişilikleri amaçları ile sınırlı olduğundan, devletlerin büyük çoğunluğunun tam ve münhasır yetkilere sahip hukuk kişiliklerinin aksine, örgütlerin her bir örgüte göre değişen işlevsel bir kişilikleri vardır.
Tam ve münhasır yetkilere sahip olması

Doğru Cevap: E

Soru 46

19. yüzyıldan önceki dönemlerde uluslararası işbirliği ve örgütlenme, idealist düşünürlerin bir hayali olarak kalmış; siyasetin pratisyenleri bu konuyla çok da fazla ilgilenmemişlerdir. Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılın örgütlenme girişimlerinden biri değildir?

Amerika Konferansı

Dünya Olimpiyat Komitesi

Kızıl Haç

Uluslararası Emekçiler Birliği

Cemiyet-i Akvam

Açıklama:

Aydınlanma ve Reform dönemleriyle birlikte, örgütlenme projelerinin ve girişimlerinin değerler sistemi, giderek Amerikan Konferansı (1889), Silahsızlanma Konferansı (1898), Uluslararası Emekçiler Birliği-I. Enternasyonal (1864) gibi siyasal nitelikli örgütlenmeler, Dünya Olimpiyat Komitesi (1856) ve Kızıl Haç (1864) gibi farklı faaliyet alanları bulunan örgütler, 19. yüzyılın örgütlenme yüzyılı olarak ifadelenmesine yol açmıştır. Cemiyet-i Akvam (Milletler Cemiyeti) 1920 yılında kurulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Milletler Cemiyeti'nin başarısızlığı idealist öğretinin savunduğu uluslararası sorunları çözmedeki bir üst kurumun başarılı olacağı tezini zamanla çürütmüş ve Realistlerin savunduğu dünyanın bir çatışmadan, mücadeleden oluştuğu görüşünün itibarını artırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu başarısızlığın arkasındaki yapısal bir nedendir?

Tüzükte savaşın yasaklanmaması

Karar alma sürecinde oybirliğinin aranması

Örgütte ABD ve SSCB'nin yer almaması

Diplomasi ve arabuluculuğun sorunların çözümünde etkisiz kalması

Woodrow Wilson'ın seçimleri kaybetmesi

Açıklama:

Milletler cemiyeti'nin zayıf noktaları üç başlık altında sıralanabilir:
1. Anayasal zayıflık: Cemiyetin tüzüğünde savaş yasaklanmamıştır. Diplomatik yolların ve ara buluculuk yöntemlerinin kullanılacağı dile getirilmiştir.
2. Siyasi zayıflık: Karar alma sürecinde “oy birliğinin” aranması Milletler Cemiyeti’nin etkinliğini azaltmıştır.
3. Yapısal zayıflık: Milletler Cemiyetindeki güç dengeleriyle uluslararası güç dengeleri farklıdır. Milletler Cemiyeti’nin kurucu babası olan Woodrow Wilson’ın seçimlerde yenilgiye uğraması ve ABD’nin yeniden izolasyonist politikaya dönüş yapması, Cemiyeti önemli bir dayanaktan yoksun bırakmıştır.
ABD’nin yanında SSCB’nin de MC’de yer almaması nedeniyle örgüt, İngiltere ve Fransa’nın elinde uluslararası bir örgütten bölgesel bir örgüte dönüşmüştür.
Örgütte ABD ve SSCB'nin yer almaması

Doğru Cevap: C

Soru 48

...................., uluslararası kurumların ve rejimlerin devletler arasında işbirliğini sağlamada önemli rol oynadığını ve devletlerin işbirliğini karşılıklılık mekanizmasına göre gerçekleştirdiğini savunur.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdaki teorilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

İnşacılık

İdealizm

Realizm

Neoliberal kurumsalcılık

Liberalizm

Açıklama:

Neoliberaller, özellikle uluslararası kurumların ve rejimlerin devletler arasında işbirliğini sağlamada önemli rol oynadıklarını savunmaktadırlar. Ayrıca Neoliberaller uluslararası politikayı, Realistler gibi, devletin kazancının diğerinin kaybı kabul edildiği ve bu yüzden de aldatmanın yaygın olduğu, sıfır toplamlı (zero sum) bir durum olarak görmemektedirler. Neoliberallere göre bu durumu önleyen karşılıklılık (reciprocity) mekanizması vardır ve devletler işbirliğini bu mekanizmaya göre gerçekleştirmektedirler.
Neoliberal kurumsalcılık

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdaki uluslararası örgütlerden hangisi, İkinci Dünya Savaşı sonrası düzende kurulmamıştır?

Birleşmiş Milletler

Avrupa Birliği

NATO

Varşova Paktı

Milletler Cemiyeti

Açıklama:

Milletler Cemiyeti 1. Dünya Savaşından sonra kurulmuştur. Bu dönemin güç dengesi ve özelliklerini yansıtır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Liberal devlet adamı Woodrow Wilson’a göre 1. Dünya Savaşıyla birlikte artık “güç dengesi” kavramı süresini doldurmuştu ve barışın sağlanması ikili anlaşmalar yoluyla değil “....... .......” ilkesiyle sağlanacaktı.
Aşağıdakilerden hangisi paragraftaki boşluğu doğru şekilde tamamlar?

Uluslararası tahkim

Uluslararası işbirliği

Kolektif güvenlik

Bölgesel entegrasyon

Uluslararası rejim

Açıklama:

Wilson’a göre “güç dengesi” artık süresini doldurmuştu ve barışın sağlanması ikili anlaşmalar yoluyla değil “kolektif güvenlik” ilkesiyle sağlanacaktı. MC’nin başını çektiği uluslararası kurumsallaşmayla uluslararası ortam “akılcı” bir temele oturacak ve uluslararası sistemde ilerleme gerçekleşecekti

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi siyasal nitelikli hükûmetler aşırı kuruluşlardan biridir?

Dünya Sağlık Örgütü

Dünya Siyonist Örgütü

Milletler Cemiyeti

Unesco

Nato

Açıklama:

Uluslararası politikada aktör olarak ele alınacak bir diğer kategori de siyasal nitelikli hükûmetler aşırı kuruluşlardır (Sönmezoğlu, 2000: 50). Örneğin, Dünya
Siyonist Örgütü (World Zionist Organization; WZO) bu türden bir kuruluştur.
Filistin toprakları üzerinde bir Yahudi devleti kurmak amacı doğrultusunda faaliyet gösteren bu örgüt, 1948’de İsrail’in kuruluşunda oldukça önemli rol oynamıştır (Sönmezoğlu, 2000: 163).

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi 1. Dünya Savaşı devam ederken savaşın nasıl engellenebileceği konusunda ilkeleri ortaya atan ABD başkanıdır?

Theodora Roosvelt

William Hovard Taft

Woodrow Wilson

Warren G. Harding

Calvin Coolidge

Açıklama:

Savaşın cephede ve cephe gerisinde büyük bir yıkımı ifade etmeye başlaması,
devletleri “Barış” için ortaya atılan alternatif düşüncelere yönlendirmiştir. Özellikle I. Dünya Savaşı devam ederken dönemin ABD Başkanı Woodrow Wilson’un savaşın nedenlerini ve nasıl engelleneceğine dair önerilerini içeren on dört ilkesi savaş sonrası uluslararası örgütlerin kurulmasında öncü görevi üstlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Milletler Cemiyeti kaç yılında kurulmuştur?

1915

1916

1917

1918

1919

Açıklama:

1919’da kurulan Milletler Cemiyeti (MC) gerçek anlamda kurulan ilk uluslararası örgüt olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

BM için aşağıdaki sınıflandırmadan hangisi doğrudur?

Egemenlik açısından uluslarüstü

Coğrafi orijin açısından subglobal

Resmiyet açısından hükûmetler-dışı

Amaçlarına göre genel amaçlı

Legallik durumuna göre illegal

Açıklama:

BM amaçlarına göre genel amaçlı bir örgüttür.

Doğru Cevap: D

Soru 55

AB için aşağıdaki sınıflandırmadan hangisi doğrudur?

Egemenlik açısından uluslararası

Coğrafi orijin açısından global

Resmiyet açısından hükûmetler-dışı

Amaçlarına göre askeri amaçlı

Yönetsel yapılarına göre sert bürokratik yapılı

Açıklama:

AB yönetsel yapısı bakımından sert bürokratik yapılı bir örgüttür.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Realizm bir öğreti olarak ortaya hangi yıllarda çıkmıştır?

1930'lu yıllar

1940'lı yıllar

1950'li yıllar

!960'lı yıllar

1970'li yıllar

Açıklama:

İdealizmin sorunları çözmede ve açıklamadaki yetersizliği farklı bir yaklaşım
olan realizmi yükseltmeye başladı. “Realizm bir öğreti olarak 1930’ların sıkıntılı
yıllarında ortaya çıkmış ve Soğuk Savaş’ın zirvesinde, yani Büyük Güç rekabetinin varlığının inkâr edilemeyeceği veya tehlikelerinin göz ardı edilemeyeceği bir dönemde Ortodoksiye dönüşmüştür” (Brown, Ainley, 2007; 28).

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Alexander Wendt'in “uluslararası sistemin yapısal
teorisi” olarak adlandırdığı düşünce biçimidir?

İdealizm

Realizm

Konstrüktivizm

Liberalizm

Neoliberalizm

Açıklama:

Alexander Wendt ise inşacılığı (konstrüktivizm) “uluslararası sistemin yapısal
teorisi” olarak adlandırırken şöyle devam eder (Wendt, 1994; 385):
...bu teori şu iddiaları taşır; devletler uluslar arası siyaset teorisinin analizinde temel birimdir, devletler sistemi içindeki anahtar yapılar materyal olmaktan çok intersubjektiftir, sağduyuya, toplumsal olarak inşa edilen ortak kabul görmüş duygulara, anlamlara dayanır; devlet kimlikleri ve çıkarları sisteme hüda-i nabit olarak bahşedilmiş ya da dışarıdan verilmiş insan doğası gibi faktörlerle ya da iç politik değişkenlerle açıklanamaz. Aksine bunlar da sosyal yapılar tarafından inşa edilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 58

BM'ye katılmak isteyen bir ülke ilk hangi BM organına başvurmak zorundadır?

Genel Kuruk

Güvenlik Konseyi

Vesayet Konseyi

Genel Sekreterlik

Uluslararası Adalet Divanı

Açıklama:

BM’ye katılacak yeni üyelerin kabulüne Genel Kurul tarafından karar verilir. BM’ye katılmak isteyen devlet, başvuru talebini ilk olarak Güvenlik Konseyine sunarken talebin kabul edilmesini Güvenlik Konseyi’nin Genel Kurula önerisi takip eder.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Birleşmiş Milletler Örgütü kaç yılında kurulmuştur?

1942

1943

1944

1945

1946

Açıklama:

Dünyada barış ve güvenliği sağlamak, hak, eşitlik ve kendi kaderini belirleme ilkeleri temelinde ülkeler arasında dostane ilişkileri geliştirmek, ekonomik, toplumsal, kültürel ve beşeri sorunları çözmede uluslararası işbirliğini tesis etmek amacıyla Birleşmiş Milletler Örgütü (resmî ismi) 24 Ekim 1945’te kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi NATO üyesi olan bir ülkedir?

Brezilya

Arjantin

Meksika

Kanada

Küba

Açıklama:

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (North Atlantic Treaty Organization; NATO),
adından anlaşılacağı üzere Kuzey Atlantik bölgesine ait devletlerin (doğu yakasında Batı Avrupa devletlerinin ve batı yakasında ABD ve Kanada’nın) ortak düşman Sovyetler Birliği’ne karşı ortak savunma amacıyla kurmuş oldukları uluslararası bir kurumdur.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi ABD dolarının bir dünya parası rolünü üstlenmesi ile ilgili doğru bir ifade değildir?

ABD’nin dünyadaki hegemon pozisyonunu korumaktadır.

ABD ekonomisini dünyadaki gelişmelere karşı canlı tutmaktadır.

ABD açısından hiçbir risk unsuru barındırmamaktadır.

ABD’nin dış politika amaçlarıyla çok yakın ilişkisi vardır.

ABD’deye hayati imkanlar sunmaktadır.

Açıklama:

Doların sahip olduğu rol bir taraftan ABD’ye hayati imkânlar sunmakta, diğer yandan ise ABD ekonomisinin dünyadaki gelişmelere karşı duyarlılığını canlı tutarken aynı şekilde ciddi bir risk unsurunu da barındırmaktadır. Bu gerçeğin farkında olan ABD Merkez Bankası da uygulayacağı faiz oranlarının belirlenmesi sırasında ABD’deki gelişmeleri dikkate aldığı kadar dünyadaki siyasi ve ekonomik gelişmeleri de dikkate almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi ekonomi politik ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Adam Smith ve klasik ekonomistler bu terimi başta bugünkü iktisat bilimi anlamında kullanmışlardır.

Gary Becker, Anthony Downs ve Bruno Frey gibi bilim adamları bu kavramı tüm insan davranışlarını inceleyen aktör modeli olarak ele almışlardır.

Ekonomi politik, siyaset ve iktisat disiplinlerinin kesiştiği bir noktada yer almaz ve her iki alana dahil edilebilecek olguları içermez.

Siyasi gücün ekonomik sonuçları nasıl şekillendirdiğini ve ekonomik gücün de siyasi eylemleri nasıl etkilediğini açıklamaya çalışır.

Ekonomi politik, Politika ve ekonomi sosyal olguları arasındaki bağlantıyı kurmaya çalışır.

Açıklama:

Ekonomi politik, siyaset ve iktisat disiplinlerinin kesiştiği noktada yer alır ve her iki alana dahil edilebilecek olguları inceler.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi ekonomi politik ile ilgili söylenemez?

İktisatçı Ricardo, ekonomi politiği ‘ürünün yaratılmasına katılan sınıflar arasında ürünün bölüşüm konularının araştırılması’ olarak ele almıştır.

Smith ve Malthus gibi klasik iktisatçılar, ekonomi politiği ‘servetin niteliğinin ve kaynağının araştırılması,’ olarak ele almışlardır.

Politikanın kökenindeki ‘polis’ kavramı ‘bağımsız şehir devleti’, ekonomi sözcüğünün kaynağı olan ‘oikonomike’ ise ‘mal varlığının yönetimi’ anlamına gelmektir.

İlk kez ‘ekonomi politik’ Aristo tarafından, devlet giderlerinin karşılanması amacıyla vergilendirme olgusunu tanımlamak için kullanılmıştır.

Merkantilistlere göre ekonomi ‘bir devleti yönetme sanatı’dır; ekonomi politik ise ‘bir bireyi yönetme sanatı’dır.

Açıklama:

Ekonomi politik XVII. yüzyılın ikinci yarısında merkantilistler tarafından da kullanılmıştır. Merkantilistlere göre ekonomi ‘bir bireyi yönetme sanatı’, ekonomi politik ise ‘bir devleti yönetme sanatı’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi ekonomi politiğe yaklaşım ile ilgili doğru bir ifadedir?

Marx’ın Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı adlı kitabı liberal ekonomistlerin de ekonomi politik kavramını kullanmaya başlamasını sağlamıştır.

Marshall’ın Ekonominin İlkeleri kitabının yayımlanmasıyla Marksist iktisatçılar, ekonomi teriminin ekonomik politikle yer değiştirmesine öncülük etmiştir.

Modern dönemde kavramı önce liberal ekonomistlerin kullanması nedeniyle Marksistler kavramı kullanmamaya özen göstermiştir.

İktisatçılar, akademik alanda iktisadi işleyiş ve politikaların analizinde siyasi faktörlerin rolünü ihmal etmemişlerdir bu yüzden ekonomi politik yaklaşımlar yakın zamana kadar uluslararası politika analizinde görmezden gelinmemiştir.

Akademik bir çalışma alanı olarak ekonomi politik; ‘devletin ekonomideki rolünü belirlemek, açıklamak ve düzenlemek amacıyla ekonomi ve siyaset bilimlerinin kurallarını bir araya getiren bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmaktadır.

Açıklama:

1859’da Marx kitabına, Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı (2005) ismini vermesiyle Marksist iktisatçılar, ekonomi teriminin ekonomik politikle yer değiştirmesine öncülük etmiştir. 1890’da Marshall’ın Ekonominin İlkeleri kitabının yayımlanmasıyla liberal ekonomistler de ekonomi politik kavramını kullanmaya başlamıştır. Modern dönemde kavramı önce Marksistlerin kullanması nedeniyle liberal ekonomistler kavramı kullanmamaya özen göstermiştir. Siyaset ve ekonomi literatüründe kavram sıklıkla bu şekilde kullanılmış olsa da akademik alanda iktisatçıların çoğunun iktisadi işleyiş ve politikaların analizinde siyasi faktörlerin rolünü; uluslararası politika araştırmacılarının da devletler arası ilişkilerde iktisadi faktörleri ihmal etme eğilimi ağır basmıştır. Bundan dolayı ekonomi politik yaklaşımlar yakın zamana kadar uluslararası politika analizinde görmezden gelinmiş ve uluslararası politika ya salt siyasal veya iktisadî ilişkiler olarak ayrı ayrı incelenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ekonomik politik ile ilgili doğru bir ifadedir?

Uluslararası ekonomi tek başına uluslararası sistemi açıklayabilir.

Sadece güç dağılımı bazında siyasi ve askerî ilişkilere yoğunlaşılarak uluslararası sistemin açıklanması mümkündür.

Uluslararası ekonomi politik (UEP) yaklaşımlar özünde devletin ve piyasanın ulusal sınırlar ötesindeki etkileşimlerinin analizine dayanmaktadır.

Uluslararası ekonomi politik piyasaların savaş ve barış dönemlerindeki etkileşimi gibi sorunlara cevap aramaz.

Uluslararası ekonomi politik zenginlik ve güç dağılımının uluslararası ililişkilerdeki karşılıklı ve dinamik etkileşimi değildir.

Açıklama:

Uluslararası ekonomi tek başına uluslararası sistemi açıklamakta oldukça başarısızdır. Çünkü bu çalışmalar uluslararası politik sistemde güç dağılımını göz ardı etmişlerdir. Aynı şekilde sadece güç dağılımı bazında siyasi ve askerî ilişkilere yoğunlaşılarak da uluslararası sistemin açıklanması yetersizdir çünkü siyasi yaklaşımlar da zenginliğin ve ekonomik varlıkların etki üreten kabiliyetlerini ihmal etmektedirler. UEP piyasa ve ekonomik büyümenin siyasi yansımaları, ulusal ve uluslararası toplumun değişimi ile piyasaların savaş ve barış dönemlerindeki etkileşimi gibi sorunlara cevap bulunmaya çalışılır. Alanın öncülerinden pek çoğu UEP’i zenginlik ve güç dağılımının ve kullanımının uluslararası ilişkilerdeki karşılıklı ve dinamik etkileşimi olarak ele almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ekonomi politiğin güç kavramına yaklaşımı ile ilgili doğru bir ifadedir?

Geleneksel uluslararası politika çalışmaları, gücün yapısal ve ilişkisel boyutunu her zaman dikkate almaktadır.

Küresel ekonominin karakter ve dinamiğinin açıklanmasında ‘güç’ merkezde yer almaz.

Güç olgusu yalnızca bir unsurdan oluşur; bu nedenle bir uyumun yansıması olarak ortaya çıkmaz.

Gücün gerçekten ne olduğunun ortaya çıkarılabilmesi için ekonomi, bölgeselcilik, nüfus, silahlı kuvvetler, çevre, coğrafya gibi farklı etkenlerin birlikte ve aynı anda incelemeye dahil edilmesi gerekir.

Devletlerin gücünden bahsederken nüfus, ekonomik durum, kalkınmışlık düzeyi, teknolojik seviye, coğrafya, doğal kaynaklar, yönetim, siyasi liderlik, askerî varlıklardan söz edilmez.

Açıklama:

Güç olgusu pek çok unsurdan oluşur ve bunlar arasındaki optimum düzeyde bir uyumun yansıması olarak ortaya çıkar. Dikkat edilirse bunların pek çoğu zenginlik, yani ekonomik varlıklarla doğrudan ilgilidir. Zenginliğe ulaşmak da sonuçta başka unsurları zorunlu kılar. Böylece UEP ekonomik faaliyetlerle artırılan zenginlik ve siyasi faaliyetlerle artırılan güç arasında doğrudan bir bağ kurarak, zenginliğin ve gücün birbirlerini karşılıklı beslediğini gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi neorealism ile ilgili doğru bir ifadedir?

Neorealizm iç ekonomik konular ve uluslararası ekonomik alanı birbiriyle aynı kabul eder.

Neorealizmin odak noktası sadece askerî yönden devletin güvenliğidir.

Neorealizm devletin güvenliğini aynı zamanda ekonomik refahın elde edilmesi yönünden ele alır.

Neorealizme göre endüstrileşmeye engel olabilecek tecrübesizlik veya sermaye yetersizlikleri devlet müdahalesiyle aşılamaz.

Neorealizme göre uluslararası rekabet ortamında yerel ekonominin güçlü kalabilmesi için korumacı politikalar uygulamaya gerek yoktur.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik milliyetçilik ile ilgili doğru bir ifadedir?

Ekonomik milliyetçilik, ekonomik aktivitelerin devletin çıkarlarına bağlı olması ve bağlı kalmasını savunur.

Ekonomik milliyetçiliğe göre ulusal güvenlik ve askerî güç uluslararası sistemde öncelikli değildir.

Ekonomik milliyetçiliğe göre, ekonomik kaynaklar ve politikalar devletler arası mücadelede önemli bir alan sayılmaz.

Ekonomik milliyetçilik, piyasa analizlerinde güçlü ve zayıf ekonomiler arasındaki güç ilişkilerini incelemez.

Ekonomik milliyetçilik, rekabet hâlindeki devletlerin var olduğu bir dünyada karşılıklı faydanın çıkar sağlamadan daha önemli olduğunu savunur.

Açıklama:

Gilpin’e göre ekonomik milliyetçiliğin temel görüşü, ekonomik aktivitelerin devletin çıkarlarına bağlı olması ve bağlı kalmasıdır. Ulusal güvenlik ve askerî güç uluslararası sistemde önceliklidir. Ulusal güç için gerekli olduğundan ekonomik kaynaklar ve politikalar devletler arası mücadelede önemli bir alandır (Gilpin, 1987: 31-4). Ekonomik milliyetçilik, piyasa analizlerinde güçlü ve zayıf ekonomiler arasındaki güç ilişkileri veya ‘bağımlılık’ kurma ve refah elde edilmesi gibi konular üzerinde durur. Rekabet hâlindeki devletlerin var olduğu bir dünyada çıkar sağlamanın karşılıklı faydadan daha önemli olduğunu savunan milliyetçi görüş, bu amaç doğrultusunda devletlerin sürekli siyasal adımlar attığını öne sürer.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi neoliberalizm ile ilgili doğru bir ifadedir?

Adam Smith’e göre devletler arasında ticaret serbest olmamalı onun yerine yalnızca bir ülke zenginlikten tüm payını almalıdır.

Adam Smith, bir toplumun refahının üretim ve ekonomik büyümeyle değilde sahip olunan altın rezerviyle ölçülmesi gerektiğini savunmuştur.

Adam Smith’e göre ekonomik büyüme en yüksek seviyede devlet müdahalesine maruz kalan serbest piyasayla mümkün olacaktır.

The Wealth of Nations adlı kitabında Adam Smith bir toplumun refahı için dile getirdiği görüşlerin yalnızca o toplum tarafından uygulanabileceğini söylemiştir.

Adam Smith’e göre uluslararası ticaretin devletler tarafından sınırlandırılması, piyasanın rasyonel işleyişine ve verimliliğine engel teşkil edecektir.

Açıklama:

Adam Smith’in öne sürdüğü görüşler liberal UEP yaklaşımın dayandığı temel varsayımları oluşturur. Smith, bir toplumun refahının sahip olunan altın rezerviyle değil, üretim ve ekonomik büyümeyle ölçülmesi gerektiğini savunmuştur. Ekonomik büyüme de ancak minimum seviyede devlet müdahalesine maruz kalan serbest piyasayla mümkün olacaktır. Smith ‘görünmez el’ kavramını ilk kez The Theory of Moral Sentiments (Ahlaki Duyguların Kuramı) isimli kitabında kullanmıştır ve The Wealth of Nations (Ulusların Zenginliği) isimli kitabında da bu kavramı yineleyen Smith, bir toplumun refahı için dile getirdiği görüşlerin tüm devletler için de uygulanabileceğini öne sürerek bu yaklaşımı uluslararası düzeye taşımıştır. Buna göre devletler arasında ticaret serbest olmalı ve böylece herkes zenginlikten payını almalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Neomarksizm ile ilgili doğru bir ifadedir?

Uluslararası güçlerin diyalektik etkileşimi, kapitalizmin yayılması ve bunun sonucunda sermayenin uluslararasılaşması Marksist literatürün temel sorunsallarından biri değildir.

Marksistlere göre modern toplumun ekonomik yapısının temelinde kapitalizm vardır ve analizlerini kapitalizmin eleştirisi üzerine kurarlar.

Marksizmin ekonomi politiğine göre devlet üretim araçlarına sahip sınıfın (burjuvazi) çıkarlarını korumak için oluşturulmuş bir yapı değildir.

Sanayileşmiş ülkeler hammadde temini ve mamul ürünlerin pazarlanması amacıyla dünyanın az gelişmiş ülkelerini sömürgeleştirmemişlerdir.

‘Bağımlılık teorisi’ne göre fakir ülkelerin (çevre) zengin ülkeler (merkez) aracılığıyla küresel bir ekonomiye şartlandırıldığı düşüncesi genel olarak kabul görmemiştir.

Açıklama:

Klasik Marksizm ve onun çağdaş yorumları olan neomarksizm (yapısalcı) ve neogramscici (eleştirel) yaklaşımlar, devletler arası ilişkileri ekonomik etkenlerin belirleyici olduğu etkileşim alanı olarak görme eğilimindedir. Marksist geleneğin UEP analizini dört farklı yaklaşım altında toplamak mümkündür. Birincisi, klasik marksizmin devlet ve ekonomiye ilişkin yaklaşımıdır. İkincisi, Lenin’in emperyalizm yaklaşımıdır. Üçüncüsü, Neomarksistler tarafından geliştirilen dünya sistemi yaklaşımıdır. Dördüncüsü ise Eleştirel Marksistler tarafından geliştirilen ‘hegemonya’ yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Ekonomi ve politika kavramları ilk kez "ekonomi politik" olarak kim tarafından kullanılmıştır?

Plato

Becker

Aristo

Downs

Smith

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 12

Ekonomi politiği "ürünün yaratılmasına katılan sınıflar arasında ürünün bölüşüm konularının araştırılması" olarak ele alan kişi kimdir?

Smith

Frey

Malthus

Ricardo

Marx

Açıklama:

Politikanın kökenindeki ‘polis’ kavramı ‘bağımsız şehir devleti’, ekonomi sözcüğünün kaynağı olan ‘oikono- mike’ (oikos ve nomos) ise ‘mal varlığının yönetimi’ anlamına gelmektir. Dolayısıyla kelime anlamı bakımından ekonomi politik, bir ülke halkının veya devletin yönetimi demektir (Seyidoğlu, 2002: 509). Ekonomi politik XVII. yüzyılın ikinci yarısında merkantilistler tarafından göre ekonomi ‘bir bireyi yönetme sanatı’, ekonomi politik ise ‘bir devleti yönetme sanatı’ olarak kullanılmıştır (Savaş, 1986: 7). Smith ve Malthus gibi klasik iktisatçılar, ekonomi politiği ‘servetin niteliğinin ve kaynağının araştırılması,’ Ricardo ise ‘ürünün yaratılmasına katılan sınıflar arasında ürünün bölüşüm konularının araştırılması’ olarak ele almışlardır (Kazgan, 2000: 71). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Hangi yaklaşıma göre, uluslararası ticaretin devletler tarafından sınırlandırılması piyasanın rasyonel işleyişine ve verimliliğine engel teşkil etmektedir?

Liberalizm

Neomarksizim

Marksizim

Relializm

Neorealizm

Açıklama:

Liberal yaklaşıma göre, uluslararası ticaretin devletler tarafından sınırlandırılması piyasanın rasyonel işleyişine ve verimliliğine engel teşkil etmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi realizmin dayandığı ekonomi politik düşünceleri arasında gösterilebilir?

Piyasa devlet çıkarlarına hizmet etmelidir

Minimum seviyede devlet müdahalesi olmalıdır

Ekonomik büyüme serbest piyasa ile mümkündür

Karşılaştırmalı üstünlük uluslararası ticarette optimum seçenektir

Politika ve ekonomi ayrı alanlardır

Açıklama:

Realizmin temel varsayımlarının ortak noktası devletin piyasaya önceliği, ayrıca uluslararasında da politikanın ekonomiye üstünlüğüdür. Buna göre, piyasa devlet çıkarlarına hizmet etmeli ve ekonomi devletin siyasi amaçları doğrultusunda yönlendirilmelidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

İletişimin çoklu kanalları
Hiyerarşi yokluğu
Askeri gücün artan rolü

Yukarıdakilerden hangileri Keohane ve Nye tarafından ‘kompleks karşılıklı bağımlılık’ üç temel özelliği arasında gösterilmiştir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Keohane ve Nye tarafından ‘kompleks karşılıklı bağımlılık’ üç temel özellikle tanımlanmıştır, bunlar:

İletişimin çoklu kanalları
hiyerarşi yokluğu
askeri gücün azalan rolü

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Wallerstein’ın başını çektiği Neomarksistlere göre çağdaş dünya sistemini oluşturan üç kategori hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

merkez-çevre-rıza

rıza-çevre-hiyerarşi

merkez-yarı çevre-rıza

merkez-çevre-yarı çevre

rıza-merkez-hiyerarşi

Açıklama:

Wallerstein’ın başını çektiği Neomarksistlere göre çağdaş dünya sistemi; merkez, çevre ve yarı çevre olmak üzere üç ayrı kategoriden oluşmaktadır. Bu kategoriler, her bölgenin dünya ekonomisindeki konumunu ifade eder. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

1971'den bu yana fiilen uluslarası para birimi niteliği taşıyan para birimi aşağıdakilerden hangisidir?

Avro

Yen

İngiliz Poundu

Türk lirası

ABD doları

Açıklama:

Uluslararası para hem bir değişim hem de zenginliğin biriktirilme ve mübadele aracıdır. 1971’e kadar uluslararası para, altın veya altına endeksli para birimleri olmuştur. Altına bağlı para birimleri sonuçta dünyanın en güçlü ekonomisine sahip ülkenin para birimidir. XIX. yüzyılın sonlarından I. Dünya Savaşı’na kadarki dönemde İngiliz Poundu ve II. Dünya Savaşı’ndan 1971’e kadar ise ABD doları bu işlevi üstlenmiştir. Ancak 1971’den bu yana altına endeksli uluslararası bir para birimi bulunmamaktadır. Yeni dönemde uluslararasında değişken kur geçerlidir. Sistemde sahip olduğu ekonomik güç ve siyasal etkiye bağlı olarak ABD doları fiilen uluslararası para birimi niteliğini korumaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Devletlerin çakışan ancak farklı çıkarları ve önceliklerinin nasıl ortak bir paydada buluşabileceği en temel tartışma konusu olarak alan UEP konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Ticaret

Çevre

Dış Yardımlar

Güvenlik

Kalkınma

Açıklama:

Uluslararası ekonomik iş birliği, kalkınma ve gelişme konuları UEP’nin inceleme alanlarındandır. Devletlerin çakışan ancak farklı çıkarları ve önceliklerinin nasıl ortak bir paydada buluşabileceği en temel tartışma konusudur. Yakın zamana kadar ekonomik göstergeler ile özdeşleştirilen ‘kalkınma’, günümüzde artık sadece ekonomik büyümeyle ölçülmemekte; eğitim, sağlık, çevre, iyi yönetişim ve insan hakları gibi alanlardaki göstergeler de bir ülkenin gelişmişlik düzeyinin tanımlanmasında belirleyici olmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Dünya Ticaret Örgütü ne zaman kurulmuştur?

1990

1991

1992

1993

1994

Açıklama:

II. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulan GATT düzenlemesi 1994’de Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Smith "görünmez el" kavramını ilk olarak hangi kitabında kullanmıştır?

Ahlaki Duyguların Kuramı

Ulusların Zenginliği

Ekonominin İlkeleri

Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı

Güç ve Karşılıklı Bağımlılık

Açıklama:

Smith ‘görünmez el’ kavramını ilk kez The Theory of Moral Sentiments (Ahlaki Duyguların Kuramı) isimli kitabında kullanmıştır ve The Wealth of Nations (Ulusların Zenginliği) isimli kitabında da bu kavramı yineleyen Smith, bir toplumun refahı için dile getirdiği görüşlerin tüm devletler için de uygulanabileceğini öne sürerek bu yaklaşımı uluslararası düzeye taşımıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Ekonominin İlkeleri adlı kitap kim tarafından kaleme alınmıştır?

Marx

Marshall

Smith

Malthus

Aristo

Açıklama:

1890’da Marshall’ın Ekonominin İlkeleri kitabının
yayımlanmasıyla liberal ekonomistler de ekonomi politik kavramını kullanmaya
başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Ekonomi ve politika kavramları birlikte literatürde ilk kez ‘ekonomi politik’ olarak kim tarafından kullanılmıştır?

Marshall

Marx

Aristo

Smith

Malthus

Açıklama:

Ekonomi ve politika kavramları birlikte literatürde ilk kez ‘ekonomi politik’ olarak Aristo tarafından, devlet giderlerinin karşılanması amacıyla vergilendirme olgusunu tanımlamak için kullanılmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 23

UEP yaklaşımlar özünde devletin ve piyasanın ulusal sınırlar ötesindeki etkileşimlerinin analizine dayanmaktadır
UEP’de devletler arası ilişkilerde siyasi konuları önceleyen, ekonomik konuları ise ikinci sınıf gören realist yaklaşımlara bir tepki de vardır
UEP zenginliğin ve gücün birbirlerini karşılıklı beslediğini gösterir

Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II, III

Açıklama:

UEP’de devletler arası ilişkilerde siyasi konuları önceleyen, ekonomik konuları
ise ikinci sınıf gören realist yaklaşımlara bir tepki de vardır. Strange’e göre küresel ekonominin karakter ve dinamiğinin açıklanmasında ‘güç’ merkezde yer alır. Böylece UEP ekonomik faaliyetlerle artırılan zenginlik ve siyasi faaliyetlerle artırılan güç arasında doğrudan bir bağ kurarak, zenginliğin ve gücün birbirlerini karşılıklı beslediğini gösterir. Her ne kadar bir sonraki bölümde incelenecek olan UEP içindeki yaklaşımlarda iki olgudan birinin diğerine üstünlüğü varsayılsa da aslında devletlerin güç ve zenginlik
arayışları eş zamanlı olmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 24

Neorealizmin odak noktası devletin güvenliğidir
Ekonomik milliyetçilik ve korumacılık genel anlamda neorealizm başlığı altında incelenebilir
Neorealistler çağdaş ekonomilerin devleti etkilediğini reddetmektedir

Yukarıdaki Neorealizm ile ilgili ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II, III

Açıklama:

Neorealistler, klasik realistlerin temel varsayımlarını takip etmiş ancak çağdaş
ekonomilerin devleti etkilediğini de kabul etmişlerdir

Doğru Cevap: D

Soru 25

Liberal UEP yaklaşımın dayandığı temel varsayımlar kimin görüşlerine dayanmaktadır?

Smith

Ricardo

Keohane

Nye

Lenin

Açıklama:

Merkantilist (neorealist/ekonomik milliyetçi/korumacı) yaklaşımlara karşı Adam
Smith’in öne sürdüğü görüşler liberal UEP yaklaşımın dayandığı temel varsayımları oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 26

klasik marksizmin devlet ve ekonomiye ilişkin yaklaşımı
Lenin’in emperyalizm yaklaşımı
dünya sistemi yaklaşımı
hegemonya yaklaşımı

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Marksist geleneğin UEP analizinin dayandığı yaklaşımlar arasında yer alır?

I ve II

II ve III

II, III, IV

I ve IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Marksist geleneğin UEP analizini dört farklı yaklaşım altında toplamak mümkündür. Birincisi, klasik marksizmin devlet ve ekonomiye ilişkin yaklaşımıdır İkincisi, Lenin’in emperyalizm yaklaşımıdır Üçüncüsü, Neomarksistler tarafından geliştirilen dünya sistemi yaklaşımıdır Dördüncüsü ise Eleştirel Marksistler (Neogramsciyen) tarafından geliştirilen ‘hegemonya’ yaklaşımıdır

Doğru Cevap: E

Soru 27

Dünya Ticaret Örgütü hangi tarihte kurulmuştur?

1990

1993

1994

1996

1997

Açıklama:

II. Dünya Savaşı sonrasında
oluşturulan GATT düzenlemesi 1994’de Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) kurulmasıyla sonuçlanırken DTÖ bugün uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi konusunda devletler arasındaki en önemli arenalardan biri hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Uluslararası para hem bir değişim hem de zenginliğin biriktirilme ve mübadele aracıdır
1971’e kadar uluslararası para, altın veya altına endeksli para birimleri olmuştur
Altına bağlı para birimleri dünyanın en güçlü ekonomisine sahip ülkenin para birimidir

Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Devletler arasındaki ticaretin artmasında ve istikrarlı ekonomik ilişkilerin sürdürülmesinde en hassas altyapı, tüm dünyada geçerli uluslararası niteliğe sahip para
biriminin varlığıdır (Gilpin, 1987: 151). Uluslararası para hem bir değişim hem
de zenginliğin biriktirilme ve mübadele aracıdır. 1971’e kadar uluslararası para,
altın veya altına endeksli para birimleri olmuştur. Altına bağlı para birimleri sonuçta dünyanın en güçlü ekonomisine sahip ülkenin para birimidir

Doğru Cevap: E

Soru 29

II. Dünya Savaşı sonrasında hangi ülkenin dış yardımları dış politika amaçlarını gerçekleştirme aracı olarak kullanmasıyla UEP’de önemli bir konu hâline gelmiştir?

İngiltere

ABD

Çin

Rusya

Almanya

Açıklama:

II. Dünya Savaşı sonrasında ABD’nin dış yardımları dış politika amaçlarını gerçekleştirme aracı olarak kullanmasından itibaren UEP’de önemli bir konu
hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Eğitim
Sağlık
Savaşlarda masumların korunması
Kültürel haklar

Hangisi/hangileri beşeri güvenlik kapsamında ele alınmaktadır?

Yalnız III

I ve III

III ve IV

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, savaşlarda masumların korunması, demokratikleşme, insan hakları, refah, istihdam, kimlik ve kültürel haklar gibi pek çok konu beşerî
güvenlik kapsamında ele alınmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Ekonomi politik kavramı literatürde ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Adam Smith

Gary Becker

Aristo

Malthus

Anthony Downs

Açıklama:

Ekonomi ve politika kavramları birlikte literatürde ilk kez "ekonomi politik" olarak Aristo tarafından, devlet giderlerinin karşılanması amacıyla vergilendirme olgusunu tanımlamak için kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Alexander Hamilton ve Fredrich List hangi ekonomik görüşün en önemli temsilcileri olarak kabul edilmektedir?

Merkantilist

Liberal

Marksist

Sosyal inşacı

Milliyetçi

Açıklama:

Alexander Hamilton ve Fredrich List, ulusal ekonomik kalkınma argümanlarıyla merkantilist görüşün en önemli temsilcileri kabul edilmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 33

Ekonomi politiği, ürünün yaratılmasına katılan sınıflar arasında ürünün bölüşüm konularının araştırılması’ olarak ele alan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Smith

Malthus

Marshall

Ricardo

Becker

Açıklama:

Ekonomi politik XVII. yüzyılın ikinci yarısında merkantilistler tarafından kullanılmıştır. Merkantilistlere göre ekonomi ‘bir bireyi yönetme sanatı’, ekonomi politik ise ‘bir devleti yönetme sanatı’dır. Smith ve Malthus gibi klasik iktisatçılar, ekonomi politiği ‘servetin niteliğinin ve kaynağının araştırılması,’ Ricardo ise ‘ürünün yaratılmasına katılan sınıflar arasında ürünün bölüşüm konularının araştırılması’ olarak ele almışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı isimli eser kim tarafından kaleme alınmıştır?

Marx

Ricardo

Smith

Becker

Downs

Açıklama:

1859’da Marx kitabına, Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı (2005) ismini vermesiyle Marksist iktisatçılar, ekonomi teriminin ekonomik politikle yer değiştirmesine öncülük etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Ekonomi ve politika kavramları birlikte literatürde ilk kez ‘ekonomi politik’ olarak kim tarafından kullanılmıştır?

Aristo

Sokrates

Adam Smith

Gary Becker

Anthony Downs

Açıklama:

Ekonomi ve politika kavramları birlikte literatürde ilk kez ‘ekonomi politik’ olarak Aristo tarafından, devlet giderlerinin karşılanması amacıyla vergilendirme olgusunu tanımlamak için kullanılmıştır. Politikanın kökenindeki ‘polis’ kavramı ‘bağımsız şehir devleti’, ekonomi sözcüğünün kaynağı olan ‘oikono- mike’ (oikos ve nomos) ise ‘mal varlığının yönetimi’ anlamına gelmektir. Dolayısıyla kelime anlamı bakımından ekonomi politik, bir ülke halkının veya devletin yönetimi demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Strange’e göre küresel ekonominin karakter ve dinamiğinin açıklanmasında ‘.............’ merkezde yer alır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Çevre

Coğrafya

Güç

Teknolojik seviye

Nüfus

Açıklama:

UEP’de devletler arası ilişkilerde siyasi konuları önceleyen, ekonomik konuları ise ikinci sınıf gören realist yaklaşımlara bir tepki de vardır. Strange’e göre küresel ekonominin karakter ve dinamiğinin açıklanmasında ‘güç’ merkezde yer alır. Ancak geleneksel uluslararası politika çalışmaları dar görüşlü ve eski moda olup gücün yapısal ve ilişkisel boyutunu gözden kaçırmaktadır. Oysa gücün gerçekten ne olduğunun ortaya çıkarılabilmesi için ekonomi, bölgeselcilik, nüfus, silahlı kuvvetler, çevre, coğrafya gibi farklı etkenlerin birlikte ve aynı anda incelemeye dahil edilmesi gerekir. Zira güç olgusu pek çok unsurdan oluşur ve bunlar arasındaki optimum düzeyde bir uyumun yansıması olarak ortaya çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Alexander Hamilton ve Fredrich List ulusal ekonomik kalkınma argümanlarıyla hangi görüşün en önemli temsilcileri olarak kabul edilmektedir?

Merkantilizm

Liberalizm

Marksizim

Kapitalizm

Neomarksizm

Açıklama:

Uluslararası politikayı ekonomiye öncelikli kabul edip ikincisini birincisi için bir araç olarak gören merkantilizm, ekonomik milliyetçilik ve korumacılık genel anlamda neorealizm başlığı altında incelenebilir. Alexander Hamilton ve Fredrich List, ulusal ekonomik kalkınma argümanlarıyla merkantilist görüşün en önemli temsilcileri kabul edilmektedir. Hamilton’a göre devlet üretim ekonomisinde etkin bir rol oynamalıdır. Endüstrileşmeye engel olabilecek tecrübesizlik veya sermaye yetersizlikleri gibi iç sorunlar ancak devlet müdahalesiyle aşılabilecektir. Ayrıca uluslararası rekabet ortamında yerel ekonominin güçlü kalabilmesi için korumacı politikalar kullanılmalıdır. List ise daha teorik yaklaşımlarla liberal varsayımların geçersizliğini kanıtlamaya çalışmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

"Görünmez el" kavramı ilk defa hangi kitapta kullanılmıştır?

Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı

Ekonominin İlkeleri

Ahlaki Duyguların Kuramı

Ulusların Zenginliği

Güç ve Karşılıklı Bağımlılık

Açıklama:

Smith, bir toplumun refahının sahip olunan altın rezerviyle değil üretim ve ekonomik büyümeyle ölçülmesi gerektiğini savunmuştur. Ekonomik büyüme de ancak minimum seviyede devlet müdahalesine maruz kalan serbest piyasayla mümkün olacaktır. Smith ‘görünmez el’ kavramını ilk kez The Theory of Moral Sentiments (Ahlaki Duyguların Kuramı) isimli kitabında kullanmıştır ve The Wealth of Nations (Ulusların Zenginliği) isimli kitabında da bu kavramı yineleyen Smith, bir toplumun refahı için dile getirdiği görüşlerin tüm devletler için de uygulanabileceğini öne sürerek bu yaklaşımı uluslararası düzeye taşımıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Ekonomide "görünmez el" kavramı ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Robert Gilpin

Bruno Frey

Gary Becker

Adam Smith

Anthony Downs

Açıklama:

Merkantilist (neorealist/ekonomik milliyetçi/korumacı) yaklaşımlara karşı Adam Smith’in öne sürdüğü görüşler liberal UEP yaklaşımın dayandığı temel varsayımları oluşturur. Smith, bir toplumun refahının sahip olunan altın rezerviyle değil üretim ve ekonomik büyümeyle ölçülmesi gerektiğini savunmuştur. Ekonomik büyüme de ancak minimum seviyede devlet müdahalesine maruz kalan serbest piyasayla mümkün olacaktır. Smith "görünmez el" kavramını ilk kez The Theory of Moral Sentiments (Ahlaki Duyguların Kuramı) isimli kitabında kullanmıştır ve The Wealth of Nations (Ulusların Zenginliği) isimli kitabında da bu kavramı yineleyen Smith, bir toplumun refahı için dile getirdiği görüşlerin tüm devletler için de uygulanabileceğini öne sürerek bu yaklaşımı uluslararası düzeye taşımıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Her bir devletin daha ucuza mal ettiği üründe uzmanlaşması ve pahalıya mal edeceği ürünü ise daha ucuza ithal etme yolunu seçmesi gerektiğini belirten yaklaşım hangisidir?

Kompleks karşılıklı bağımlılık

Karşılaştırmalı üstünlük

Karşılıklı bağımlılık

Asimetrik üstünlük

Çoklu bağımlılık

Açıklama:

Uluslararası ekonomi politiğe dair liberal gelenekteki yaklaşımın kaynaklarından birisi Ricardo’nun "karşılaştırmalı üstünlük" tezidir. Buna göre her bir devlet daha ucuza mal ettiği üründe uzmanlaşmalı ve pahalıya mal edeceği ürünü ise daha ucuza ithal etme yolunu seçmelidir. Böylece ulusal ve uluslararası tüm ekonomik ilişkileri fiyat mekanizması düzenleyecek ve sonucunda maksimum verimlilik, ekonomik büyüme ve bireysel refah sağlanacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

İletişimin çoklu kanalları, hiyerarşi yokluğu ve askeri gücün azalan rolü olmak üzere üç temel özelliğe dayandırılan "karmaşık karşılıklı bağımlılık" tezi kim tarafından ileri sürülmüştür?

Hamilton ve List

Crane ve Amawi

Gilpin

Wallerstein

Keohane ve Nye

Açıklama:

1970’lere gelindiğinde uluslararası ekonomik düzende yaşanan değişimler, çok uluslu şirketlerin (ÇUŞ) artan rolü ve her geçen yıl hızla büyüyen dünya ticareti li- berallerin bu iddialarını daha fazla gündemde tutmuştur. Artık güç hükûmetlerin avucunun içinden kayarken önemli hedefleri gerçekleştirme yetilerini de kısıt- lamaya başlamıştır. Piyasalar, sundukları maddi kazançlara rağmen hükûmetler için tehdit unsuru olarak ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda Keohane ve Nye literatüre Power and Interdependence (Güç ve Karşılıklı Bağımlılık) kitabıyla katkıda bulunmuşlardır. Karşılıklı bağımlılık çağında yaşadığımızı vurgulayan Keohane ve Nye tarafından "karmaşık karşılıklı bağımlılık" üç temel özellikle tanımlanmıştır: İletişimin çoklu kanalları, hiyerarşi yokluğu ve askerî gücün azalan rolü. Bu görüş uzun yıllar uluslararası ilişkiler disiplinine hakim olan klasik devlet-merkezli realist paradigmalara bir meydan okuma olmuş; ekonomik ve politik eylemlerin etkileşiminin altını çizmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Hangisi Marksist geleneğin uluslararası ekonomi politik yaklaşımlarından birisi değildir?

Merkez çevre yaklaşımı

Dünya sistemi yaklaşımı

Neogramsciyen hegemonya yaklaşımı

Lenin’in emperyalizm yaklaşımı

Klasik devlet ve ekonomiye ilişkin yaklaşım

Açıklama:

Marksist geleneğin uluslararası ekonomi politiğin analizini dört farklı yaklaşım altında toplamak mümkündür. Birincisi, klasik marksizmin devlet ve ekonomiye ilişkin yaklaşımı, ikincisi, Lenin’in emperyalizm yaklaşımı, üçüncüsü, Neomarksistler tarafından geliştirilen dünya sistemi yaklaşımı, dördüncüsü ise Eleştirel Marksistler (Neogramsciyen) tarafından geliştirilen hegemonya yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Çağdaş dünya sistemini merkez, çevre ve yarı çevre olmak üzere üç ayrı kategoriye ayıran dünya sistemi yaklaşımının öncüsü kimdir?

Gramsci

Gilpin

Lenin

Keohane

Wallerstein

Açıklama:

II. Dünya Savaşı sonrasındaki dekolonizasyon süreciyle birlikte yeni bağımsızlığını kazanan devletler arasında ekonomik az gelişmişlik konusu gündeme gelmiştir. Az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkelere çeşitli biçimlerde bağımlılığını incelemeye başlayan bağımlılık teorisinde fakir ülkelerin (çevre) zengin ülkeler (merkez) aracılığıyla küresel bir ekonomiye şartlandırıldığı düşüncesi genel olarak kabul görmüştür. Bağımlılık kuramını biraz daha geliştiren Wallerstein, ortaya koyduğu "dünya sistem teorisi" ile modern ulus devletin oluşumundan bu yana tarihsel süreçteki değişimleri gösteren bir çerçeve geliştirmiştir. Çağdaş dünya sistemi merkez, çevre ve yarı çevre olmak üzere üç ayrı kategoriden oluşmaktadır. Merkezde gelişmiş, endüstriyel ekonomilere sahip kapitalist ülkeler yer alırken çevrede ise az gelişmiş ya da marjinalize olmuş bölgeler yer alır. Çevredeki devletler ham madde, düşük teknoloji ve tarımsal ürünlere sahip devletler olduğundan merkezdeki devletler yabancı yatırımlar, ham madde temini ve ticaret aracılığıyla çevreyle ilişkiye girdikçe refahlarını garantiye alırlar. Çevredeki devletlerden biri, merkezle ticari bir bağlantı kurduğunda artık güvenlik, teknoloji transferi ve piyasa açısından bağımlı hâle geldiği için bundan kurtulması ve ekonomik özerkliğini kurması güçleşmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

"Hegemonya yaklaşımı" aşağıdakilerden hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Neoliberaller

Eleştirel Marksistler

Neoralistler

Neomarksistler

Post pozitivistler

Açıklama:

Eleştirel Marksistler (Neogramsciyen) tarafından geliştirilen "hegemonya" yaklaşımıdır. Buna göre, uluslararası sistemde oluşturulan düzen, tıpkı bir devlet içerisindeki düzen gibi sadece ve sadece baskın durumda olan devletlerin zorlayıcı gücüne dayanmaz. Baskın devlet (hegemon) ile küçük devletler arasındaki ilişkinin istikrarlı hâle getirilmesinde "rıza"nın yadsınamayacak bir payı vardır. Rıza, karşılıklı ancak eşitsiz çıkarların inşa edilmesi yoluyla sağlanır. Hegemonik düzen içerisinde devletler arasındaki ilişkiler sanki sosyal sınıflardan bağımsızmış gibi ele alınır. Bu süreçte devletler içerisindeki baskın sınıflar ile hegemon gücün baskın sınıfları arasında çeşitli düzeylerde ortak çıkarlar tanımlanarak küçük devletlerin hegemonik düzene katılması ve uluslararası sistemde istikrara katkı sağlamaları temin edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi konusunda devletler arasındaki en önemli arenalardan biri haline gelmiş olan Dünya Ticaret Örgütü hangi yılda kurulmuştur?

1960

1971

1994

1998

2001

Açıklama:

Çağdaş küresel ekonomik sistemin en önemli özel- liklerinden birisi, devletler arasında tercihli veya serbest ticaret düzenlemelerinin artmasıdır. Devlet gerektiğinde bu anlaşmaları en önemli politika aracı olarak birbirlerine karşı kullanmaktadır. Uluslararası ticaretin politikaya etkisi konusunda liberaller ekonomik bağımlılığın barışı zorunlu kılacağını savunurken ekonomik milliyetçi ve Marksist görüş devletleri güvensiz, dışa bağımlı ve dış gelişmeler karşısında daha kırılgan hâle getireceğini ileri sürmektedirler. II. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulan GATT düzenlemesi 1994’de Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) kurulmasıyla sonuçlanırken DTÖ bugün uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi konusunda devletler arasındaki en önemli arenalardan biri hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Yeni bir ürünün üretimi ve ticaretinin, bir yenisi çıkana kadar, piyasaları, ekonomiyi, sosyal ve kültürel değişiklikleri şekillendirdiğini ileri süren argüman hangisidir?

Konjonktür devresi

Görünmez el

Know-how

Kondratieff döngüsü

Uluslararası finans

Açıklama:

Teknolojinin siyasi ve ekonomik alandaki rolü konusunda ileri sürülen önemli bir argüman, Rus ekonomist Kondratieff’in döngüsüdür. Yaklaşık 25-30 yılı kapsayan bu döngüde, yeni bir ekonomi formunun temelini atan yeni bir teknolojik ürün vardır. Yeni ürünün üretimi ve ticareti, bir yenisi çıkana kadar, piyasaları, ekonomiyi, sosyal ve kültürel değişiklikleri ve hatta egemen güçlerin yükselişini ve düşüşünü şekillendirir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Altına bağlı para birimleri sonuçta dünyanın en güçlü ekonomisine sahip ülkenin para birimidir. XIX. yüzyılın sonlarından I. Dünya Savaşı’na kadarki dönemde aşağıdakilerden hangisi bu işlevi üstlenmiştir?

İngiliz Poundu

ABD Doları

İsviçre Frangı

Kanada Doları

Euro

Açıklama:

1971’e kadar uluslararası para,
altın veya altına endeksli para birimleri olmuştur. Altına bağlı para birimleri sonuçta dünyanın en güçlü ekonomisine sahip ülkenin para birimidir. XIX. yüzyılın
sonlarından I. Dünya Savaşı’na kadarki dönemde İngiliz Poundu ve II. Dünya
Savaşı’ndan 1971’e kadar ise ABD doları bu işlevi üstlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin gelişmişlik düzeyinin tanımlanmasında belirleyici değildir?

İnsan hakları

Yönetim kalitesi

Sağlık

Eğitim

Savunma

Açıklama:

Yakın zamana kadar ekonomik
göstergeler ile özdeşleştirilen
‘kalkınma’, günümüzde
artık sadece ekonomik
büyümeyle ölçülmemekte;
eğitim, sağlık, çevre, yönetim
kalitesi, insan hakları gibi
alanlardaki göstergeler bir
ülkenin gelişmişlik düzeyinin
tanımlanmasında belirleyici
olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

1970’lerle Doğu ve Batı Blokları arasında güvenlik konularında anlaşma emarelerinin ortaya çıkmasıyla askerî tansiyonu düşerken (Détente) iktisadi kurallar üzerinde önceden sağlanan konsensus ise çökmüştür. Aşağıdakilerden hangisi buna neden olan
gelişmelerden değildir?

ABD merkezli şirketlerin ABD’de yatırım yapma mecburiyeti hissetmeleri

Batı’da Bretton-Woods sisteminin çökmesi

Avrupa Ekonomik Topluluğunun (AET) bir ekonomik güç olarak yükselmesi

Japonya’nın olağanüstü performansı

Çin’in ekonomik rejimini yumuşatarak ülke ekonomisini Batılı yatırımcılara açması

Açıklama:

Ancak 1970’lerle Doğu ve Batı Blokları arasında güvenlik konularında anlaşma emarelerinin ortaya çıkmasıyla askerî tansiyonu düşerken (Détente) iktisadi
kurallar üzerinde önceden sağlanan konsensus ise çökmüştür. Buna neden olan
gelişmeler şöyle sıralanabilir: Batı’da Bretton-Woods sisteminin çökmesi, Avrupa
Ekonomik Topluluğunun (AET) bir ekonomik güç olarak yükselmesi, Japonya’nın
olağanüstü performansı, yeni uluslararası üretim modellerinin geleneksel iktisadi
ve siyasi düzene çok yönlü meydan okumalarıyla ABD merkezli şirketlerin artık
ABD’de yatırım yapma mecburiyeti hissetmemeleri; Doğu’da ise 1980’lerin başından itibaren Çin’in ekonomik rejimini yumuşatarak ülke ekonomisini Batılı yatırımcılara açması, Uzak Doğu ülkelerinin gelişme ve sanayileşmede kat ettikleri
önemli mesafeler ve 1990’larda Sovyetler Birliği’nin dağılması sayesinde Batı’nın
hassas sanayilerine rakip olarak sahneye çıkmaları şeklinde sıralanabilir (Duman,
2002: 3).

Doğru Cevap: A

Soru 50

ABD Borsasının dibe vurduğu gün aşağıdakilerden hangisidir?

15 Eylül 2008

24 Ekim 1929

12 Mayıs 1970

23 Ekim 1930

18 Mart 1920

Açıklama:

24 Ekim 1929 ABD Borsasının dibe vurduğu gündür. Takip eden dönemde
dünya sanayi üretimi yarıya yakın düşmüş, dünya ticareti yarıdan fazla küçülmüş
ve 50 milyon insan işsiz kalmıştır. O gün hiç kimse bu olayın uluslararası politikayı derinden etkileyeceğini ve diğer faktörlerle birleşerek dünyanın yaşadığı en
büyük insan yapımı felaket olan II. Dünya Savaşı’na yol açabileceğini öngörmemiştir. Benzer biçimde 15 Eylül 2008 tarihinde 600 milyar ABD doları varlığa
sahip Lehman Brothers’ın iflası da ABD’den başlayarak dünyaya yayılan küresel
mali krizin habercisi olmuştur. Elbette bu ikincisinin bir başka dünya bunalımına
yol açıp açmayacağı henüz kesinleşmiş olmamakla birlikte, kısa sürede dünyaya
yayılan ve son olarak Avrupa’da ağır hasarlara neden olan ekonomik krizin dünya
politikasını derinden etkilediği aşikârdır. Öyleyse dünya politikasının analizinde
ekonomik ve siyasal gelişmelerin birlikte ele alınması önemli bir gereklilik olarak
ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Adam Smith, aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine karşı görüş öne sürmemiştir?

Merkantilist

Neorealist

Neoliberal

Ekonomik milliyetçi

Korumacı

Açıklama:

Merkantilist (neorealist/ekonomik milliyetçi/korumacı) yaklaşımlara karşı Adam
Smith’in öne sürdüğü görüşler liberal UEP yaklaşımın dayandığı temel varsayımları oluşturur. Smith, bir toplumun refahının sahip olunan altın rezerviyle değil
üretim ve ekonomik büyümeyle ölçülmesi gerektiğini savunmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi neoliberalizme göre doğrudur?

Uluslararası politikayı ekonomiye öncelikli kabul edip ikincisini birincisi için
bir araç olarak görmektedir.

Devletin piyasaya önceliği ve uluslararasında da politikanın ekonomiye üstünlüğünü savunur.

Piyasa devlet çıkarlarına hizmet etmeli ve ekonomi devletin siyasi amaçları doğrultusunda yönlendirilmelidir.

Ekonomik ilişkiler yoğunlaştıkça askerî çatışma ihtimali o kadar düşecektir.

Klasik realistlerin temel varsayımlarını takip etmiş ancak çağdaş
ekonomilerin devleti etkilediğini de kabul etmişlerdir.

Açıklama:

Uluslararası politikayı ekonomiye öncelikli kabul edip ikincisini birincisi için
bir araç olarak gören merkantilizm, ekonomik milliyetçilik ve korumacılık genel anlamda neorealizm başlığı altında incelenebilir. Bunların temel varsayımları büyük ölçüde örtüşürken hepsinin ortak noktası devletin piyasaya önceliği,
ayrıca uluslararasında da politikanın ekonomiye üstünlüğüdür. Buna göre, piyasa devlet çıkarlarına hizmet etmeli ve ekonomi devletin siyasi amaçları doğrultusunda yönlendirilmelidir. Ulusal ekonominin organizasyonu ulusal güvenlik
konularıyla tutarlı ilerlemeli ve devlet ekonomiyi çıkarları doğrultusunda şekillendirmelidir. İç ekonomik konular ve uluslararası ekonomik alan birbirinden
ayrı kabul edilirken neorealizmin odak noktası devletin güvenliğidir. Ancak
güvenlik algısı sadece askerî yönden değil, aynı zamanda kısmen de ekonomik
refahın elde edilmesi yönünden ele alınır (Gilpin, 1987: 17-19). Alexander Hamilton ve Fredrich List, ulusal ekonomik kalkınma argümanlarıyla merkantilist görüşün en önemli temsilcileri kabul edilmektedir (Crane ve Amawi, 1997:
35). Hamilton’a göre devlet üretim ekonomisinde etkin bir rol oynamalıdır. Endüstrileşmeye engel olabilecek tecrübesizlik veya sermaye yetersizlikleri gibi iç
sorunlar ancak devlet müdahalesiyle aşılabilecektir. Ayrıca uluslararası rekabet
ortamında yerel ekonominin güçlü kalabilmesi için korumacı politikalar kullanılmalıdır. List ise daha teorik yaklaşımlarla liberal varsayımların geçersizliğini
kanıtlamaya çalışmıştır. List’e göre liberallerin siyasi istikrar ve barış getireceğini inandıkları ‘kozmopolit’ dünya görüşü, milliyetçi rekabet noktasını gözden
kaçırmaktadır çünkü her ulus-devlet ekonomik gelişme için kendi ulusal stratejisini bulacaktır (Crane ve Amawi, 1997: 36).
Gilpin’e göre ekonomik milliyetçiliğin temel görüşü, ekonomik aktivitelerin
devletin çıkarlarına bağlı olması ve bağlı kalmasıdır. Ulusal güvenlik ve askerî güç
uluslararası sistemde önceliklidir. Ulusal güç için gerekli olduğundan ekonomik
kaynaklar ve politikalar devletler arası mücadelede önemli bir alandır (Gilpin,
1987: 31-4). Ekonomik milliyetçilik, piyasa analizlerinde güçlü ve zayıf ekonomiler arasındaki güç ilişkileri veya ‘bağımlılık’ kurma ve refah elde edilmesi gibi
konular üzerinde durur. Rekabet hâlindeki devletlerin var olduğu bir dünyada
çıkar sağlamanın karşılıklı faydadan daha önemli olduğunu savunan milliyetçi
görüş, bu amaç doğrultusunda devletlerin sürekli siyasal adımlar attığını öne sürer. Karşılıklı bağımlılık asla simetrik değildir ve kalıcı çatışmanın da kaynağıdır.
Bu nedenle ‘ulusal kendine yeterlilik’ daha önemlidir. Gücü elinde bulunduran
devlet ekonomik sonuçları da kolaylıkla elde eder.
Neorealistler, klasik realistlerin temel varsayımlarını takip etmiş ancak çağdaş
ekonomilerin devleti etkilediğini de kabul etmişlerdir. Özellikle Soğuk Savaş sonrası dönemde ABD, AB ve Japon ekonomileri arasındaki artan rekabet, realistlerin daha önce ikincil gördükleri ekonominin uluslararası politikadaki yerini gözden
geçirmelerini sağlamıştır. Böylece neorealistler küresel ekonominin yönetimi, ekonomik kuruluşlar, dış borç krizleri, ticaret politikaları ve bölgesel karşılıklı bağımlılık gibi konularda düşünmeye başlamışlardır. Ancak neorealistler, bu yaklaşımlarıyla ülkeler arasındaki ekonomik ilişkilerin taraflara, eşit olmasa da, karşılıklı
çıkarlar sağladığını gözden kaçırmışlardır. Uluslararası ekonomik sistem sürekli
bir rekabeti barındırsa da rekabetin zaman zaman devletler arasında iş birliğine
dönüşebildiği görülmektedir. İş birliği içindeki rekabet kavramı neorealistlerce çok
fazla dikkate alınmamıştır. Ayrıca neorealistler devletin ekonomik çıkarları için
üreteceği politikaların belli bir gruba yönelik olabileceği konusunu da dikkate almazlar. Yani devletlerin uyguladığı korumacı politikalar aslında kimi durumda iç
politikadaki belli bir sınıfın çıkarına daha fazla işliyor olabilir. Neorealistler hem
siyaset hem de ekonomide devlet-dışı aktörlerin rollerini küçümsemişlerdir. Ancak son dönemde küreselleşen dünya ekonomisi içerisinde devletlerin siyasal ve
ekonomik davranışları arasındaki ilişkilerin onların ‘güç’ algısında önemli bir kayma yarattığı noktasından hareketle, neorealistler ekonomik ilişkileri küçümseyici
tavırlarından yavaş yavaş sıyrılmaya başlamışlardır (Gilpin, 2011).

Doğru Cevap: D

Soru 53

I-İletişimin çoklu kanalları
II-Hiyerarşi yokluğu
III-Askeri gücün azalan rolü
Aşağıdakilerden hangisi Keohane ve Nye tarafından tanımlanan ‘kompleks karşılıklı bağımlılık’ın özelliklerini gösterir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

Keohane ve Nye tarafından
‘kompleks karşılıklı
bağımlılık’ üç temel özellikle
tanımlanmıştır: İletişimin
çoklu kanalları, hiyerarşi
yokluğu ve askeri gücün
azalan rolü.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Marksist geleneğin UEP analizini dört farklı yaklaşım altında toplamak mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi bu yaklaşımlardan değildir?

Klasik marksizmin devlet ve ekonomiye ilişkin yaklaşımıdır.

Neomarksistlerin klasik yaklaşımıdır.

Lenin’in emperyalizm yaklaşımıdır.

Neomarksistler tarafından geliştirilen dünya sistemi yaklaşımıdır.

Eleştirel Marksistler (Neogramsciyen) tarafından geliştirilen
‘hegemonya’ yaklaşımıdır.

Açıklama:

Marksist geleneğin UEP analizini dört farklı yaklaşım altında toplamak mümkündür. Birincisi, klasik marksizmin devlet ve ekonomiye ilişkin yaklaşımıdır.
Buna göre devlet üretim araçlarına sahip sınıfın (burjuvazi) çıkarlarını korumak
için oluşturulmuş bir yapıdır. Tarihe materyalist bir yaklaşımla bakan Marksistler, tarihsel değişimin merkezine üretim araçlarının gelişmesini ve ekonomik girişimleri koyarken (Gilpin, 1987: 34) toplumsal değişim sürecini üretim araçları
(altyapı) ile açıklanmaktadır. Bilgi, teknoloji ve iş gücü geliştikçe üretim araçları
da değişirken ekonomik alandaki bu değişimi üst yapı (hukuki, siyasi ve kültürel)
değişimi takip edecektir. Marksistler bu noktada sınıf çatışmasına vurgu yaparken
burjuvazi ve proletarya arasındaki çatışmanın ikincisi lehine bir devrimle sonuçlanmadıkça burjuvazi proleteryayı sömürmeye devam edecektir. Böyle bir kavramsallaştırmada devletler arasındaki ilişkiler, ulusal düzeyde üretim araçlarına
sahip olan sınıfların sınır ötesi rekabeti çerçevesinde kavramlaştırılır.
İkincisi, Lenin’in emperyalizm yaklaşımıdır. Klasik marksizmin kapitalizmin işleyişinde ortaya çıkacak ve sistemi işlemez hâle getirecek çelişkilere ilişkin beklentisi ve ardından sanayileşmiş toplumlarda işçi devrimlerinin olacağı umudu gerçeğe
dönüşmemiştir. Sanayileşmiş toplumlarda devrimin ortaya çıkmamasının nedenini
Lenin ‘emperyalizm kuramı’ ile açıklamıştır (McDonough, 1995). Buna göre, sanayileşmiş ülkeler hammadde temini ve mamul ürünlerin pazarlanması amacıyla dünyanın az gelişmiş ülkelerini sömürgeleştirmişlerdir. Sömürge mantığı ham
maddenin değerinden düşük bedelle alınması, hatta el konulması, ürünlerin ise
değerinden fahiş kârlarla satılmasına dayanmaktadır. Bu yolla dünyanın geri kalan
bölgelerinden sanayileşmiş ülkelere ciddi bir refah transferi sağlanmıştır. Aktarılan
bu refahın bir kısmı sanayileşmiş ülkelerdeki işçilerin sosyal ve ekonomik durumlarının iyileştirilmesinde kullanılmıştır. Böylece sanayileşmiş ülkelerde ortaya çıkacak
çelişki ötelenmiş ve devrimi gerçekleştirmesi beklenen işçiler de satın alınmıştır.
Üçüncüsü, Neomarksistler tarafından geliştirilen dünya sistemi yaklaşımıdır
(Wallerstein, 1974). Özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan dekolonizasyon süreciyle birlikte yeni bağımsızlığını kazanan devletler arasında ekonomik
‘az gelişmişlik’ konusu gündeme gelmiştir. Az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkelere
çeşitli biçimlerde bağımlılığını incelemeye başlayan ‘bağımlılık teorisi’nde fakir
ülkelerin (çevre) zengin ülkeler (merkez) aracılığıyla küresel bir ekonomiye şartlandırıldığı düşüncesi genel olarak kabul görmüştür. Bağımlılık kuramını biraz
daha geliştiren Wallerstein ortaya koyduğu ‘dünya sistem teorisi’ ile modern ulus
devletin oluşumundan bu yana tarihsel süreçteki değişimleri gösteren bir çerçeve
geliştirmiştir. Çağdaş dünya sistemi merkez, çevre ve yarı çevre olmak üzere üç
ayrı kategoriden oluşmaktadır (Wallerstein, 2004: 11-2). Bu kategoriler, her bölgenin dünya ekonomisindeki konumunu ifade eder. Merkezde gelişmiş, endüstriyel
ekonomilere sahip kapitalist ülkeler yer alırken çevrede ise az gelişmiş ya da marjinalize olmuş bölgeler yer alır. Çevredeki devletler ham madde, düşük teknoloji ve tarımsal ürünlere sahip devletler olduğundan merkezdeki devletler yabancı
yatırımlar, ham madde temini ve ticaret aracılığıyla çevreyle ilişkiye girdikçe refahlarını garantiye alırlar. Çevredeki devletlerden biri, merkezle ticari bir bağlantı
kurduğunda artık güvenlik, teknoloji transferi ve piyasa açısından bağımlı hâle
geldiği için bundan kurtulması ve ekonomik özerkliğini kurması güçleşmektedir.
Wallerstein’a göre bu bağımlılık ilişkisi küresel düzeyde eşitsizlikleri daha da artırmaktadır (2004: 13-4).
Dördüncüsü ise Eleştirel Marksistler (Neogramsciyen) tarafından geliştirilen
‘hegemonya’ yaklaşımıdır. Buna göre, uluslararası sistemde oluşturulan düzen,
tıpkı bir devlet içerisindeki düzen gibi sadece ve sadece baskın durumda olan devletlerin zorlayıcı gücüne dayanmaz. Baskın devlet (hegemon) ile küçük devletler
arasındaki ilişkinin istikrarlı hâle getirilmesinde ‘rıza’nın yadsınamayacak bir payı
vardır (Cox, 1981). Rıza, karşılıklı ancak eşitsiz çıkarların inşa edilmesi yoluyla
sağlanır. Hegemonik düzen içerisinde devletler arasındaki ilişkiler sanki sosyal
sınıflardan bağımsızmış gibi ele alınır. Bu süreçte devletler içerisindeki baskın sınıflar ile hegemon gücün baskın sınıfları arasında çeşitli düzeylerde ortak çıkarlar
tanımlanarak küçük devletlerin hegemonik düzene katılması ve uluslararası sistemde istikrara katkı sağlamaları temin edilir

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi döviz kurlarının ekonomilere etkisi, uluslararası sermaye hareketleri, sermaye ve borç akışı, finansal krizlerin uluslararası nitelik kazanması gibi konular yoluyla uluslararası politikayı ve ülkelerin dış politikasını ciddi olarak etkilemektedir?

Uluslararası Para

Uluslararası Ticaret

Kalkınma

Uluslararası Finans

Doğrudan Yabancı Yatırım

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 56

Devletlerin çakışan ancak farklı çıkarları ve önceliklerinin nasıl ortak bir paydada buluşabileceği en temel tartışma konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Doğrudan Yabancı Yatırım

Çok Uluslu Şirketler (ÇUŞ)

Enerji Güvenliği

Kalkınma

Dış Yardımlar

Açıklama:

Uluslararası ekonomik iş birliği, kalkınma ve gelişme konuları UEP’nin inceleme
alanlarındandır. Devletlerin çakışan ancak farklı çıkarları ve önceliklerinin nasıl
ortak bir paydada buluşabileceği en temel tartışma konusudur. Yakın zamana kadar ekonomik göstergeler ile özdeşleştirilen ‘kalkınma’, günümüzde artık sadece
ekonomik büyümeyle ölçülmemekte; eğitim, sağlık, çevre, iyi yönetişim ve insan
hakları gibi alanlardaki göstergeler de bir ülkenin gelişmişlik düzeyinin tanımlanmasında belirleyici olmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 57

Lenin, sanayileşmiş toplumlarda devrimin ortaya çıkmamasının nedenini aşağıdakilerden hangisi ile açıklamıştır?

Emperyalizm kuramı

Realizm kuramı

Neomarksizim kuramı

Liberalizm kuramı

Merkantilizm kuramı

Açıklama:

Sanayileşmiş ülkeler hammadde temini ve mamul ürünlerin pazarlanması amacıyla dünyanın az gelişmiş ülkelerini sömürgeleştirmişlerdir. Sömürge mantığı hammaddenin değerinde düşük bedelle alınması, hatta el konulması, ürünlerin ise değerinden fahiş karlarla satılmasına dayanmaktadır. Bu yolla dünyanın geri kalan bölgelerinden sanayileşmiş ülkelere ciddi bir refah transferi sağlanmıştır. Aktarılan bu refahın bir kısmı sanayileşmiş ülkelerdeki işçilerin sosyal ve ekonomik durumlarının iyileştirilmesinde kullanılmıştır. Böylece sanayileşmiş ülkelerde ortaya çıkacak çelişki ötelenmiş ve devrimi gerçekleştirmesi beklenen işçiler de satın alınmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Dünya Ticaret Örgütü hangi yıl kurulmuştur?

1992

1993

1994

1995

1996

Açıklama:

Uluslararası ticaretin politikaya etkisi konusunda liberaller ekonomik bağımlılığın barışı zorunlu kılacağını savunurken ekonomik milliyetçi ve Marksist görüş devletleri güvensiz, dışa bağımlı ve dış gelişmeler karşısında daha kırılgan hâle getireceğini ileri sürmektedirler. II. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulan GATT düzenlemesi 1994’de Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) kurulmasıyla sonuçlanırken DTÖ bugün uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi konusunda devletler arasındaki en önemli arenalardan biri hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Uluslararası para hem bir değişim hem de zenginliğin biriktirilme ve mübadele aracıdır. 1971’e kadar uluslararası para, altın veya altına endeksli para birimleri olmuştur. Altına bağlı para birimleri sonuçta dünyanın en güçlü ekonomisine sahip ülkenin para birimidir. XIX. yüzyılın sonlarından I. Dünya Savaşı’na kadarki dönemde .................... ve II. Dünya Savaşı’ndan 1971’e kadar ise ABD doları bu işlevi üstlenmiştir. Ancak 1971’den bu yana altına endeksli uluslararası bir para birimi bulunmamaktadır.
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

İsviçre Frangı

Euro

Çin Yuanı

İngiliz Poundu

Japon Yeni

Açıklama:

Devletler arasındaki ticaretin artmasında ve istikrarlı ekonomik ilişkilerin sürdürülmesinde en hassas altyapı, tüm dünyada geçerli uluslararası niteliğe sahip para biriminin varlığıdır. Yeni dönemde uluslararasında değişken kur geçerlidir. Sistemde sahip olduğu ekonomik güç ve siyasal etkiye bağlı olarak ABD doları fiilen uluslararası para birimi niteliğini korumaktadır. ABD, doların bu senyoraj konumunu zaman zaman siyasi amaçları için manipüle edebilmektedir. Ayrıca euro, yen ve Çin’in küresel ekonomide etkisi arttıkça yuan da sistemde ABD dolarına yakın düzeyde uluslararası para niteliğine yaklaşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Çok uluslu şirketler (ÇUŞ) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

ÇUŞ ulusal ekonomilerden büyük ölçüde bağımsız, hem uluslararası ekonomik ilişkileri hem de siyasi ilişkileri yönlendirebilen bir güç hâline gelmiştir.

Pek çok araştırmacıya göre ÇUŞ daha çok ev sahibi ülke adına bir güçtür.

ÇUŞ sadece uluslararası ekonomi değil, uluslararası politikada da etkin bir aktördür.

ÇUŞ doğrudan yatırımlar, kalkınma, ticaret, teknoloji, çevre ve enerji gibi alanları yakından ilgilendirmektedir.

ÇUŞ az gelişmiş ekonomilerin çoğunda merkez konumdadır.

Açıklama:

UEP çalışmalarında çok uluslu şirketler (ÇUŞ) önemli bir araştırma başlığıdır. 1970’lerden itibaren dünya ekonomisindeki etkileri hızla artan ÇUŞ ulusal ekonomilerden büyük ölçüde bağımsız, hem uluslararası ekonomik ilişkileri hem de siyasi ilişkileri yönlendirebilen bir güç hâline gelmiştir. Ancak pek çok araştırmacı için ÇUŞ daha çok ev sahibi ülke adına bir güç olduğunu savunmaktadır (Gilpin, 1987: 278). Bugünkü küresel ekonomide bu firmalar ticaret akışının, sanayi yerleşimlerinin ve diğer ekonomik aktivitelerin en önemli karar vericilerinden biri olmuştur. Gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerin çoğunda merkez konumda olan ÇUŞ bu nedenle ulusal ekonomik, politik ve sosyal refah konularının belirleyicileri konumuna yükselmiş ve sadece uluslararası ekonomi değil, uluslararası politikada da etkin bir aktör olmuşlardır. Doğrudan yatırımlar, kalkınma, ticaret, teknoloji, çevre ve enerji gibi alanları yakından ilgilendiren ÇUŞ, küresel ekonomik düzende bir taraftan sermayenin tabana yayılmasıyla küçük yatırımcıların katılımına açık hâle gelip şeffaflaşırken yönetim boyutunda ise sermayenin belli ellerde ve belli merkezlerde yoğunlaşması ile üst düzey yöneticilerin (CEO) geniş etkinliğiyle hâlâ yeterince şeffaf değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Uluslararası finansal sistemi idare etmek ve istikrarın sağlanması çok karmaşık müzakere süreçlerini gerektirmektedir.
IMF, özellikle kriz zamanlarında ödemeler dengesi zorluğu çeken üye ülkelere borç vermektedir.
1971’e kadar uluslararası para, altın veya altına endeksli para birimleri olmuştur.
Çağdaş küresel ekonomik sistemin en önemli özelliklerinden birisi, devletler arasında tercihli veya serbest ticaret düzenlemelerinin artmasıdır.
Ekonomilerdeki istikrarsızlığın diğer ülke ekonomilerini ve uluslararası politikayı olumsuz etkilemesini önlemek amacıyla IMF kurulmuştur.

Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/leri uluslararası finans ve borçlanma konuları arasında yer alır?

I-II-III

I-II-V

II-III-V

I-III-IV

II-IV-I

Açıklama:

Uluslararası finans; döviz kurlarının ekonomilere etkisi, uluslararası sermaye hareketleri, sermaye ve borç akışı, finansal krizlerin uluslararası nitelik kazanması gibi konular yoluyla uluslararası politikayı ve ülkelerin dış politikasını ciddi olarak etkilemektedir. Çünkü uluslararası finansal sistemi idare etmek ve istikrarın sağlanması çok karmaşık müzakere süreçlerini gerektirmektedir. Bunun sonucu olarak da finansal konular politik bir karakter kazanmıştır. Finansal piyasayı düzenleme konusunda devlet ve özel sektör arasındaki etkileşim ve uluslararası niteliği UEP tarafından mercek altına alınmıştır. Ekonomilerdeki istikrarsızlığın diğer ülke ekonomilerini ve uluslararası politikayı olumsuz etkilemesini, bir ülkedeki enflasyonun uluslararası ekonomik sistemde yayılmasını önlemek amacıyla II. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan IMF, bugün küresel ölçekteki ekonomik ve siyasi düzenin temel yapı taşlarından biridir. IMF, özellikle kriz zamanlarında ödemeler dengesi zorluğu çeken üye ülkelere borç vermektedir. Diğer yandan borçlanma hem devletlerin dış politikasını doğrudan etkilemekte hem de kimi durumlarda 1980’lerde olduğu gibi uluslararası politikada ciddi sorunlar üretebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Lenin’in emperyalizm anlayışına uygun bir toplum tasfiridir?

Sanayileşmiş ülkeler hammadde temini ve mamül ürünlerin pazarlanması amacıyla az gelişmiş ülkeleri sömürgeleştirirler.

Devlet üretim araçlarına sahip sınıfın (burjuvazi) çıkarlarını korumak için oluşturulmuş bir yapıdır.

Çağdaş dünya sistemi merkez, çevre ve yarı çevre olmak üzere üç ayrı kategoriden oluşmaktadır.

Sanayileşmiş toplumlarda işçi devrimi kaçınılmazdır.

Uluslararası sistemde oluşturulan düzen, tıpkı bir devlet içerisindeki düzen gibi sadece ve sadece baskın durumda olan devletlerin zorlayıcı gücüne dayanmaz

Açıklama:

Klasik marksizmin kapitalizmin işleyişinde ortaya çıkacak ve sistemi işlemez hâle getirecek çelişkilere ilişkin beklentisi ve ardından sanayileşmiş toplumlarda işçi devrimlerinin olacağı umudu gerçeğe dönüşmemiştir. Sanayileşmiş toplumlarda devrimin ortaya çıkmamasının nedenini Lenin ‘emperyalizm kuramı’ ile açıklamıştır. Buna göre, sanayileşmiş ülkeler hammadde temini ve mamul ürünlerin pazarlanması amacıyla dünyanın az gelişmiş ülkelerini sömürgeleştirmişlerdir. Sömürge mantığı ham maddenin değerinden düşük bedelle alınması, hatta el konulması, ürünlerin ise değerinden fahiş kârlarla satılmasına dayanmaktadır. Bu yolla dünyanın geri kalan bölgelerinden sanayileşmiş ülkelere ciddi bir refah transferi sağlanmıştır. Aktarılan bu refahın bir kısmı sanayileşmiş ülkelerdeki işçilerin sosyal ve ekonomik durumlarının iyileştirilmesinde kullanılmıştır. Böylece sanayileşmiş ülkelerde ortaya çıkacak çelişki ötelenmiş ve devrimi gerçekleştirmesi beklenen işçiler de satın alınmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 63

“Ekonomi politik” kavramı tarihte ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Karl Marx

Aristo

Adam Smith

Max Weber

Platon

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Uluslararası Ekonomi Politik’in cevap bulmaya çalıştığı sorunlar arasında yer alır?

Piyasa ve ekonomik büyümenin siyasi yansımaları
Piyasaların savaş ve barış dönemlerindeki etkileşimi
Ulusal ve uluslararası toplumun değişimi

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uluslararası ekonomi politik (UEP) yaklaşımlar özünde devletin ve piyasanın ulusal sınırlar ötesindeki etkileşimlerinin analizine dayanmaktadır (Walter ve Sen, 2009: 8). UEP piyasa ve ekonomik büyümenin siyasi yansımaları, ulusal ve uluslararası toplumun değişimi ile piyasaların savaş ve barış dönemlerindeki etkileşimi gibi sorunlara cevap bulunmaya çalışılır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri (Neo)realizm yaklaşımını temsil eden düşünceler arasında gösterilebilir?

Piyasa devlet çıkarlarına hizmet edecek şekilde düzenlenmelidir.
Ekonomik refah için serbest piyasa ekonomisi sağlanmalıdır.
Ekonomi devletin siyasi amaçları doğrultusunda yönlendirilmelidir.

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri (Neo)liberalizm yaklaşımını temsil eden düşünceler arasında gösterilebilir?

Toplum refahı üretim ve ekonomik büyüme ile ölçülmelidir.

Devlet, piyasaya minimum seviyede müdahale etmelidir.

Piyasa devlet çıkarlarına hizmet edecek şekilde düzenlenmelidir.

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Merkantilist (neorealist/ekonomik milliyetçi/korumacı) yaklaşımlara karşı Adam Smith’in öne sürdüğü görüşler liberal UEP yaklaşımın dayandığı temel varsayımları oluşturur. Smith, bir toplumun refahının sahip olunan altın rezerviyle değil üretim ve ekonomik büyümeyle ölçülmesi gerektiğini savunmuştur. Ekonomik büyüme de ancak minimum seviyede devlet müdahalesine maruz kalan serbest piyasayla mümkün olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdaki ekonomistlerden hangisi karşılaştırmalı üstünlüğün uluslararası ticarette optimum seçenek olduğu ve karşılıklı bağımlılığının savaşları engelleyeceği ve barışı istikrarlı kılacağı iddia edebilir?

Karl Marx

Friedrich Engels

Adam Smith

Alexander Hamilton

Fredrich List

Açıklama:

Karşılaştırmalı üstünlüğün uluslararası ticarette optimum seçenek olduğu ve karşılıklı bağımlılığının savaşları engelleyeceği ve barışı istikrarlı kılacağı iddiası neoliberal bir iddiadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Modern toplumun ekonomik yapısının temelinde kapitalizm olduğunu savunan ve analizlerini kapitalizmin eleştirisi üzerine kuran ekonomi politik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Merkantilizm

Realizm

Ekonomik milliyetçilik

Liberalizm

Marksizm

Açıklama:

Marksistlerin temel analiz noktası ekonomik yapıya odaklanmıştır. Marksistlere göre modern toplumun ekonomik yapısının temelinde kapitalizm vardır ve analizlerini kapitalizmin eleştirisi üzerine kurarlar. Marksizmin kapitalizme eleştirisinin özünde bu sistemin rasyonel olmadığı, rekabeti ve çatışmayı teşvik ettiği gerekçesi bulunmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Dünya hangi yıldan bu yana altın ya da altına endeksli uluslararası para birimini kullanmaktan vazgeçmiştir?

1971

1981

1991

2001

2011

Açıklama:

Uluslararası para hem bir değişim hem de zenginliğin biriktirilme ve mübadele aracıdır. 1971’e kadar uluslararası para, altın veya altına endeksli para birimleri olmuştur. Altına bağlı para birimleri sonuçta dünyanın en güçlü ekonomisine sahip ülkenin para birimidir. XIX. yüzyılın sonlarından I. Dünya Savaşı’na kadarki dönemde İngiliz Poundu ve II. Dünya Savaşı’ndan 1971’e kadar ise ABD doları bu işlevi üstlenmiştir. Ancak 1971’den bu yana altına endeksli uluslararası bir para birimi bulunmamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıda belirtilen hangi dönemde, ekonomik kaynakların, zenginliğin ve mali gücün devletlerin siyasal amaçlarını gerçekleştirmede ne kadar hayati olduğunu açık bir şekilde gösteren dünya ekonomisindeki kriz İkinci Dünya Savaşı sonrası ortaya çıkmaya başlamıştır?

2000'lerde

1990'larda

1980'lerde

1970'lerde

1950'lerde

Açıklama:

1970’lere gelindiğinde dünya ekonomisinde ortaya çıkmaya başlayan kriz; ekonomik kaynakların, zenginliğin ve mali gücün devletlerin siyasal amaçlarını gerçekleştirmede ne kadar hayati olduğunu daha net göstermiştir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıda adı geçen hangi bilim insanı ekonomi ve politika kavramları birlikte literatürde ilk kez ‘ekonomi politik’ kavramını devlet giderlerinin karşılanması amacıyla vergilendirme olgusunu tanımlamak için kullanıldığı belirtilmektedir?

Gary Becker

Adam Smith

Anthony Downs

Bruno Frey

Aristo

Açıklama:

Ekonomi Politik Nedir ? başlığı altında izah edildiği gibi, "....Ekonomi ve politika kavramları birlikte literatürde ilk kez ‘ekonomi politik’ olarak Aristo tarafından, devlet giderlerinin karşılanması amacıyla vergilendirme
olgusunu tanımlamak için kullanılmıştır...."
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

1859'da Marx'ın bir eserine "Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı" adını vermesiyle birlikte, Marksist iktisatçılar, ekonomi teriminin ekonomik politikle yer değiştirmesine öncülük etmiştir. Yine aynı şekilde Marx'tan sonra aşağıda belirtilen hangi bilim insanı liberal ekonomistleri etkileyerek, liberal ekonomistlerin ekonomi politik kavramını kullanmasına öncülük etmiştir?

Ricardo

Downs

Malthus

Smith

Marshall

Açıklama:

1890’da Marshall’ın Ekonominin İlkeleri kitabının yayımlanmasıyla liberal ekonomistler de ekonomi politik kavramını kullanmaya başlamıştır.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Uluslararası politikayı ekonomiye öncelikli kabul edip ikincisini birincisi için bir araç olarak gören ...................., ekonomik milliyetçilik ve korumacılık genel anlamda neorealizm başlığı altında incelenebilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

sosyalizm

kapitalizm

liberalizm

merkantilizm

idealizm

Açıklama:

(Neo) realizm başlığı altında yer alan cümle,...."Uluslararası politikayı ekonomiye öncelikli kabul edip ikincisini birincisi için bir araç olarak gören merkantilizm, ekonomik milliyetçilik ve korumacılık genel anlamda neorealizm başlığı altında incelenebilir..." şeklinde olup, cümlede görüldüğü gibi soru cümlesinde boş olan yere "merkantilizm" kavramı gelecektir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Neorealistlerin aksine Keohane ve Nye politikanın ekonomiyi domine etmediğini, hem bunlar arasında hem de küresel düzeyde devletler ve piyasalar arasında ‘karmaşık karşılıklı bağımlılık’ bulunduğunu ileri sürmüştür. Keohane ve Nye'nin ileri sürdüğü ‘karmaşık karşılıklı bağımlılık’ teorisinin üç temel özelliği vardır. Aşağıdakilerden hangileri bu üç temel özelliğe ilişkindir?
I. İletişimin çoklu kanalları
II. Hiyerarşi yokluğu
III. Azalan askerî güç
IV. Merkeziyetçilik
V. Otokrasi

I, IV ve V

III, IV ve V

II, III ve IV

I, IV ve V

I, II ve III

Açıklama:

Keohane ve Nye tarafından ‘karmaşık karşılıklı bağımlılık’ teorisinin tanımlanan üç temel özelliği vardır. Bunlar sırasıyla , İletişimin çoklu kanalları, hiyerarşi yokluğu ve askerî gücün azalan rolüdür.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Marksist geleneğin Uluslararası Ekonomi Politik (UEP) analizinin genel olarak kabul gören dört farklı yaklaşımlarından biri değildir?

devlet ve ekonomi yaklaşımı

emperyalizm yaklaşımı

dünya sistemi yaklaşımı

hegemonya yaklaşımı

serbest girişimcilik yaklaşımı

Açıklama:

(Neo)marksizm başlığı altında görüleceği gibi, Markizm analizde yer alan dört farklı yaklaşımların içinde, bireye ve şirketlere mahsus olan serbest girişimcilik yer almamaktadır.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi 2007’den sonra da ABD kaynaklı mali krizin küresel nitelik kazanmasıyla askıya alınan MAI'nin temel işlevidir?

Uluslararası demokratikleşme sürecini hızlandırmak

Uluslararası finansman sağlamak

Uluslararası barışı sağlamak

Uluslararası yönetim şeffaflığı sağlamak

Uluslararası dış yatırımlara güvence sağlamak

Açıklama:

Doğrudan Yabancı Yatırım başlığı altında izah edildiği gibi, 1990’larda gündeme gelen Çok Taraflı Yatırım Anlaşması (MAI) yatırımlara çeşitli garantiler getirmesi bakımınından çok önemli bir girişimken Asya krizinin baş göstermesi, 2007’den sonra da ABD kaynaklı mali krizin küresel nitelik kazanmasıyla MAI müzakereleri askıya alınmıştır.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdaki hangi bilim insanı ilk kez ‘Görünmez El’ kavramını kullanmıştır?

Marx

Keohane

Nye

Smith

Wallerstein

Açıklama:

(Neo) liberalizm başlığı altında izah edildiği gibi, Smith ‘görünmez el’ kavramını ilk kez The Theory of Moral Sentiments (Ahlaki Duyguların Kuramı) isimli kitabında kullanmıştır.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Kapitalizmin yayılması ve bunun sonucunda sermayenin uluslararasılaşması aşağıdaki hangi yaklaşımların temel sorunsallarındandIr?

Liberalizm

İdealizm

Realizm

Markizm

Merkantilizm

Açıklama:

Neomarkizm başlığı altında izah edildiği gibi, Uluslararası güçlerin diyalektik etkileşimi, kapitalizmin yayılması ve bunun sonucunda sermayenin uluslararasılaşması Marksist literatürün temel sorunsallarındandır.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdaki hangi yaklaşımda, belirgin bir şekilde devletler arasında ekonomik ‘az gelişmişlik’ konusu gündeme getirilmiştir?

Klasik Markizm'de

Lenin'in emperyalizm kavramında

Neomarkistlerin dünya sistemi yaklaşımında

Eleştirel Marksistlerde

Yapısalcılıkta

Açıklama:

Dünya sistemi yaklaşımı Neomarksistler tarafından geliştirilmiş olup, özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan dekolonizasyon süreciyle birlikte yeni bağımsızlığını kazanan devletler arasında ekonomik ‘az gelişmişlik’ konusu gündeme gelmiştir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Ünite 4

Soru 1

Bölgeselleşme olgusu 1950'li yıllarda nerede ortaya çıkmıştır?

Amerika

Avrupa

Asya

Afrika

Antartika

Açıklama:

Uluslararası sistemde bölgeselleşme hareketleri 1950’lerden sonra önemli bir olgu olarak kendini göstermeye başlamıştır. Önce Avrupa’da yeşeren bölgeselleşme girişimleri daha sonra bütün dünyayı etkisi altına almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi NAFTA'nın açılımıdır?

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Alanı

Avrupa Birliği

Güneydoğu Asya Ulusları Birliği

Merkezî Anlaşma Örgütü

Latin Amerika Ekonomik İşbirliği

Açıklama:

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Alanı (NAFTA)

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdaki nedenlerden hangisi uluslararası sistemde bölgelerin kesin sınırlarının belirlenememesinin en
önemli nedenidir?

Ülkelerin sınırlarının kesin olarak belirlenmiş olması

Ticaretin uluslararası boyuta ulaşmamış olması

Bölgeler arasındaki geçişkenlik

Gümrük yasalarının bu duruma elverişli olmaması

Ülkeler arasındaki ideolojik farklılıklar

Açıklama:

Uluslararası sistemde bölgelerin kesin sınırlarının belirlenememesinin en önemli nedeni elbette bölgeler arasındaki geçişkenliktir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Bölgesel düzeyde devletler arasındaki iş birliği kavramına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

İşbirliği

Coğrafya

Bölgesel örgütler

Bölgeselcilik

Bölgeselleşme

Açıklama:

“Bölgeselleşme” (regionalization) kavramı bölgesel düzeyde devletler arasındaki iş birliği olgusunun fiilî gelişimini ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bölgeselleşme dinamiğinin ortaya çıkmasını sağlayan nedenlerden biri değildir?

Güvenlik

Ekonomik ilişkiler

Nüfus baskısı

Küreselleşme

Hegemonya

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 6

"Etki alanı yaratma veya etki alanını koruma çabası baskın devleti bölgesel politika izlemeye yöneltebilir ve diğer bölge devletlerinin sürece katılmasıyla bölgeselleşme olgusu ortaya çıkabilir" ifadesi bölgeselleşme olgusunun hangi dinamiği ile ilişkilendirilebilir?

Güvenlik

Küreselleşme

Ekonomik ilişkiler

Hegemonya

Ortak kimlik

Açıklama:

Etki alanı yaratma veya etki alanını koruma çabası baskın devleti bölgesel politika izlemeye yöneltebilir ve diğer bölge devletlerinin sürece katılmasıyla bölgeselleşme olgusu ortaya çıkabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Kaç çeşit bölgeselleşme düzeyi bulunmaktadır?

III

Açıklama:

Girşimlerin yoğunluğuna göre bölgeselleşme düzeyleri çeşitli bölgelere göre farklılıklar arz edebilmektedir. Basit düzeyde iş birliğinden siyasal alanda bütünleşmeye kadar çok farklı yoğunlukta bölgeselleşme girişimleri mevcuttur. Bunları en basit hâliyle üç ana başlık altında incelemek mümkündür:

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel bütünleşmenin en basit şeklidir?

Serbest ticaret ve ortak gümrük tarifesine ek olarak ortak pazar uygulamasında üyeler arası ticaretin tek pazar ortamında gerçekleştirilmesi

Üyeler arasında ekonomik ve parasal politikalar uyumlaştırılarak bu konudaki kararlar büyük ölçüde ortak kurumlara devredilmesi

Üye devletlerin hep birlikte ortak bir pazar kurması

Gümrük birliği

Üye ülkeler arasında bir serbest ticaret alanının oluşturulmasıdır

Açıklama:

Üye ülkeler arasında bir serbest ticaret alanı (STA) oluşturulmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

APEC hangi yılda oluşturulmuştur?

1982

1985

1989

1990

1991

Açıklama:

1989’da oluşturulan APEC de özellikle ekonomi alanına odaklanmış bir girişimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Avrupa Konseyi hangi yılda oluşturulmuştur?

1945

1946

1947

1948

1949

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Küresel ekonomik yönü ağır basarken bölgesel düzeyde süreç yeni güvenlik kaygıları ekseninde şekillenmeye başlayan “Yeni bölgeselcilik” olarak nitelendirilen bölgeselleşmenin ikinci aşaması hangi yıllarda gerçekleşmiştir?

1940’larin sonu

1950’lerin sonu

1960’larin sonu

1970’lerin sonu

1980’lerin sonu

Açıklama:

Bölgeselleşme girişimlerinin son altmış yılı iki aşamada değerlendirilir.
Birincisi, 1950’lerden 1980’lerin sonuna kadar olan dönemde bölgeselleşme, tarihi bağlamının bir sonucu olarak daha çok devlet egemenliği karşıtlığında gelişen bir olgu olmuştur. Soğuk Savaş’ın yaşandığı bu dönem, devletler
için güvenliğin birincil amaç kabul edildiği bir evredir.
Bölgeselleşme girişimlerinin son altmış yıl iki aşamada değerlendirilir.
İkincisi, 1980’lerin sonundan günümüze kadarki dönemdir. Bu yeni dönemde Soğuk Savaşın güvenlik merkezli bakış açısı ortadan kalkıp özellikle uluslararası ticarette rekabetin kızışmasıyla küreselleşme ivmelenirken bölgeselleşme farklı bir aşamaya geçmiştir. “Yeni bölgeselcilik” olarak da nitelendirilen bu yeni aşamada bölgeselleşmenin küresel ekonomik yönü ağır basarken bölgesel düzeyde süreç yeni güvenlik kaygıları ekseninde şekillenmeye başlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Fas’ın 1988’de AET’ye tam üyelik başvurusunun reddedilmesinin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafya

Ekonomi

Etnisiti

Ticaret

Kültür

Açıklama:

Fas’ın 1988’de AET’ye tam üyelik başvurusunun reddedilmesi bu ülkenin Avrupa coğrafyası dışında yer alması gerekçesine dayandırılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Türkiye aşağıdaki hangi bölge içinde değerlendirilemez?

Avrupa

Orta Doğu

Kuzey Afrika

Balkanlar

Akdeniz bölgesi

Açıklama:

Türkiye coğrafya, din ve bazı kültürel noktalar itibarıyla Orta Doğu içinde değerlendirilebileceği gibi aynı zamanda yine coğrafya, ekonomik ve siyasal yapı ve bazı kültürel nitelikler yönüyle Avrupa’da da yer alan bir ülkedir. Başka kriterler ekseninde Akdeniz bölgesinde yer alan bir ülke olarak da ele alınabileceği gibi Balkanlar alt-bölgesinde de konumlandırılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Bölgesel düzeyde devletler arasındaki iş birliğini geliştirmeye çalışan siyasi girişimler ve devletlerin çeşitli alanlarda iş birliğinin geliştirilmesini teminen bölge düzeyinde öncülük ettiği resmi proje ve süreçleri kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bölge

Bölgeselcilik

Birlik

İşbirliği

Rekabet

Açıklama:

“Bölgeselcilik” kavramı, bölgesel düzeyde devletler arasındaki iş birliğini geliştirmeye çalışan siyasi girişimleri ifade eder. Bölgeselcilik, devletlerin
çeşitli alanlarda iş birliğinin geliştirilmesini teminen bölge düzeyinde öncülük ettiği resmi proje ve süreçlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Beşeri ilişkilerin bütün dünyada birbiriyle bağlantılı hale getirilmesini amaçlayan ideal bir durumu açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bölgeselcilik

Bölgeselleşme

Bütünleşme

Küreselcilik

Küreselleşme

Açıklama:

Küreselcilik, beşeri ilişkilerin bütün dünyada birbiriyle bağlantılı hale getirilmesini amaçlayan ideal bir durumu açıklayan bir kavramdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel örgütleri tanımlayan niteliklerden biri değildir?

Sosyal bağlar

Kültürel bağlar

Ekonomik bağlar

Siyaset dışı bağlar

Güvenlik bağları

Açıklama:

Bölgesel örgüt; ortak amaçların gerçekleştirilebilmesi için ülkeler arasında bölgesel düzeyde sosyal, kültürel, ekonomik, siyasi veya güvenlik bağları yaratan
hükumetler arası anlaşmalar yoluyla oluşturulan resmi yapıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi bölgeselleşmenin savunma dinamiğine bağlı olarak ortaya çıkan oluşumlardan biridir?

CENTO

NAFTA

GAFTA

AET

KEİÖ

Açıklama:

Güvenlik bölgesel örgütleri daha dar kapsamlı olarak savunma alanında bölgesel işbirliği biçiminde ortaya çıkar. En önemli amacı dışarıdan gelebilecek çeşitli tehditlere karşı bölgenin ortak savunmasıdır. NATO, CENTO ve SEATO bu kapsamda ele alınabilecek bölgesel savunma örgütleridir. Ekonomik bölgesel örgütleri ise bölge düzeyinde çeşitli seviyelerde ekonomik bütünleşme
sağlanması, böylece bölgenin kalkınmasının ve refahının artırılması amacıyla
oluşturulur.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi 'ortak kimlik' kavramını tanımlayan niteliklerden biri değildir?

Benzer tarihi geçmiş

Benzer etnisitelik

Ortak inanç

Kültürel nitelik

Popüler beklenti

Açıklama:

Bölgeselleşme girişimlerinde etkin olan diğer bir neden ise ortak kimlik, kültür
ve tarihtir. Ortak kimlik, aynı veya yakın tarihi geçmişe sahip, benzer veya
akraba etnisitelere dayanan, ortak inancı paylaşan, benzer kültürel nitelikleri taşıyan ve sonuçta bu noktalar çerçevesinde ortak kimlik anlayışı bulunan ülkelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme karşısında bölgeselleşmenin öncelikli olduğunu savunan görüşlerden biridir?

Bölgedeki istikrarsızlık bölge dışına kolayca taşabilir

Hegemonya kurmaya çalışan ülkelerin kontrolü daha kolaydır

Yönetim mekanizmaları kurmak daha kolaydır

Ekonomik iş birlikleri daha fazla rekabet gücü kazandırmaktadır

Saldırgana karşı uygulanacak yaptırımlar daha etkilidir

Açıklama:

Küreselleşme karşısında bölgeselleşmenin öncelikli olduğunu ileri süren görüşlerin dayandığı temel gerekçeler de şöyle özetlenebilir: Ülkelerle komşuları arasındaki değerler, gelenekler ve çıkarlar homojenliğine daha fazla eğilim gösterir. Bu yüzden coğrafi olarak dar ölçeklerde ve az sayıda ülke arasında
siyasal, ekonomik ve sosyal bütünleşme çok daha kolay elde edilebilir bir amaçtır. Diğer taraftan, bölgesel ekonomik iş birlikleri küresel rekabet ortamında taraflara daha fazla rekabet gücü kazandırmaktadır. Zira ölçek ekonomisi genişlemiştir ve üretim maliyetleri aşağıya çekilmiştir. Güvenlik boyutu itibarıyla bölgesel tehditler ülkeler açısından küresel tehditlere göre daha önceliklidir. Doğal olarak öncelikli tehdit bölgeselleşmeyi daha fazla teşvik etmektedir. Ayrıca bölgeselleşme eksenindeki bloklar arasında küresel ölçekte “güç dengesi”nin sağlanması daha kolaydır. Bölgesel ölçekte yönetim mekanizmaları kurmak daha kolay iken küresel ölçekte aynı mekanizmaları kurmak çok daha zordur.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Ülkeler arasında en çok ekonomik ve ticari alanda ortaya çıkan, kendi içinde pek çok aşaması olan ve bölgesel düzeyde çok taraflı bir anlaşmayla oluşturulan bölgeselleşme düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Bölgesel işbirliği

Bölgesel bütünleşme

Bölgesel birlik

Bölgesel çıkar

Bölgesel rekabet

Açıklama:

Bölgesel bütünleşme düzeyi ülkeler arasında en çok ekonomik ve ticari alanda
ortaya çıkmaktadır ve kendi içinde pek çok aşaması vardır. Her şeyden önce bütünleşme kesinlikle bölgesel düzeyde çok taraflı bir anlaşmayla oluşturulur.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Devletlerin çeşitli alanlarda iş birliğinin geliştirilmesini teminen bölge düzeyinde öncülük ettiği resmî proje ve süreçlere ne ad verilir?

Bölgeselleşme

Bölge

Bölgeselcilik

Bölgesel politika

Bölgesel yapı

Açıklama:

Bölgeselcilik kavramı, bölgesel düzeyde devletler arasındaki iş birliğini geliştirmeye çalışan siyasi girişimleri ifade eder. Bölgeselcilik, devletlerin çeşitli alanlarda iş birliğinin geliştirilmesini teminen bölge düzeyinde öncülük ettiği resmî proje ve süreçlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdaki ifadelerden hangisi bölgeselcilik ve bölgeselleşme kavramlarına dair doğru bir bilgi içermemektedir?

Bölgeselcilik kavramı, bölgesel düzeyde devletler arasındaki iş birliğini geliştirmeye çalışan siyasi girişimleri ifade eder.

Bölgeselleşme, aynı bölgede yer alan en az ikiden fazla devlet arasında belirli amaçların gerçekleştirilmesi amacıyla resmî veya gayri resmî iş birliğidir.

Bölgeselleşme ampirik olarak ölçülebilir mahiyettedir.

Bölgeselciliğin taşımış olduğu resmiyet ve tepeden inmeciliğin aksine bölgeselleşme daha çok gayriresmî biçimde sosyal ve ekonomik aktörler tarafından yönlendirilir.

Bölgeselcilik kavramı beşerî ilişkilerin dünyada birbiriyle bağımlı duruma gelmesini ifade eder.

Açıklama:

Bölgeselcilik (regionalism) kavramı, devletler arasındaki bölgesel düzeyde iş birliğini geliştirmeye çalışan siyasi girişimleri, resmî proje ve süreçleri kapsamaktadır. Bölgeselleşme (regionalization) kavramı bölgesel düzeyde devletler arasındaki iş birliği olgusunun fiilî gelişimini ifade eder. Bölgeselcilikten farklı olarak bölgeselleşme ampirik olarak ölçülebilir mahiyettedir. Bölgeselciliğin taşımış olduğu resmiyet ve tepeden inmeciliğin aksine bölgeselleşme daha çok gayriresmî biçimde sosyal ve ekonomik aktörler tarafından yönlendirilirken sonucunda devletler arasında işbirliği şekline bürünür. Bölgeselcilik ve bölgeselleşme birbirini dışlayıcı olgular değildir. Birincisinin varlığı ikincisi için itici bir güç olurken, ikincisi de aynı şekilde bölgeselciliğin hedeflerinin büyümesine katkı sağlayabilir. Bölgeselcilik ve bölgeselleşme kavramları arasındaki fark ve ilişki küreselcilik ve küreselleşme kavramları arasındaki ilişkiye benzer. Birincisi beşerî ilişkilerin bütün dünyada birbiriyle bağlantılı hâle getirilmesini amaçlayan ideal bir durumu anlatırken ikincisi ise beşerî ilişkilerin dünyada birbiriyle bağımlı duruma gelmesini ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Hangisi güvenlik bölgesel örgütleri arasında yer alır?

SEATO

NAFTA

GAFTA

APEC

Açıklama:

Bölgeselleşmenin bir göstergesi olarak ortaya çıkan bölgesel örgütlerin üç grupta sınıflandırılması mümkündür: Siyasi, ekonomik ve güvenlik bölgesel örgütleri. Güvenlik bölgesel örgütleri daha dar kapsamlı olarak savunma alanında bölgesel işbirliği biçiminde ortaya çıkar. En önemli amacı dışarıdan gelebilecek çeşitli tehditlere karşı bölgenin ortak savunmasıdır. NATO, CENTO ve SEATO bu kapsamda ele alınabilecek bölgesel savunma örgütleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Hangisi I. ve II. Dünya savaşlarının en önemli aktörü olan Almanya’nın bölgesel düzeyde iş birliği ile kontrol edilmesi amacıyla kurulmuş olan uluslararası örgüttür?

NATO

Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu

Avrupa Birliği

Avrupa Topluluğu

Avrupa Ekonomik Topluluğu

Açıklama:

I. ve II. Dünya savaşlarının en önemli aktörü Almanya’nın bölgesel düzeyde iş birliği ile kontrol edilmesi ve o dönemki savaş yeteneğinin en önemli girdileri olan kömür ve çeliğin bölgesel denetimde bulundurulması amaçlarıyla 1951’de Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) kurulmuştur. Girişimin ortaya çıkmasındaki en önemli neden güvenlik kaygısıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Hangisi ekonomik alandaki bölgesel işbirliği örgütlerinden biri değildir?

BDT Gümrük Birliği

APEC

GAFTA

CENTO

NAFTA

Açıklama:

Bölgeselleşmenin Avrupa’daki gelişimi içinde AET, AT ve AB aşamalarında ekonomik gerekçe belirleyici bir itici güç olmuştur. Zira ekonomik aktörlerin çıkarları ulusal sınırlar dışına taşarak birbiriyle bağımlı hâle geldikçe ekonomik bütünleşme geri döndürülemez bir nitelik kazanmıştır. Serbest ticaret ve ekonomik iş birliğinin bölgeselleşme üzerindeki itici gücü özellikle 1990’lardan sonra dünyanın başka bölgelerinde de etkili olurken NAFTA, GAFTA, APEC ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) Gümrük Birliği gibi oluşumlar kendini göstermiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Hangisi küresel rekabette bölgeselleşmenin en önemli gerekçesini teşkil etmektedir?

Ortak pazar

Serbest ticaret

Gümrük birliği

Parasal birlik

Ortak ticaret

Açıklama:

Küreselleşme sürecine paralel ticaret ve sermaye hareketlerindeki serbestleşme, küresel rekabetin artmasına, ülkelerin yakın komşularıyla daha yakın iş birliği kurmasına ve bu rekabet ortamında daha avantajlı konum elde etmeye çalışma- sına yol açmıştır. Uluslararası rekabet söz konusu olduğunda bölgeselleşme daha çok ekonomik boyut kazanarak kendini göstermektedir. Bu kapsamda "ortak pazar" hedefi küresel rekabette bölgeselleşmenin en önemli gerekçesini teşkil etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Hangisi sadece savunma amaçlı olarak kurulan bölgesel iş birliği örneklerinden birisidir?

Afrika Birliği

Arap Birliği

Bağdat Paktı

İslam Konferansı Örgütü

APEC

Açıklama:

Bölgesel işbirliği bölgeselleşme düzeyinin en gevşek yapıda olanıdır. Bölge ülkeleri arasında çeşitli alanlarda iş birliğini öngören çok taraflı anlaşmalar imzalayabilir veya sadece ortak bildiriler yayınlanarak bir iş birliği platformu tesis edebilirler. İslam ülkeleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi amacıyla 1969’da kurulan olan İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) genel kapsamlı bir girişimken 1955’de Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve İngiltere arasında kurulan Bağdat Paktı ise sadece savunma alanında iş birliğini öngörmüştür. Diğer bir örnek de 1989’da oluşturulan APEC de özellikle ekonomi alanına odaklanmış bir girişimdir. Bunlar arasında İKÖ ve Bağdat Paktı çok taraflı anlaşmalar ile kurulmuş iken APEC herhangi bir anlaşmayla kurulmayıp üye devletlerin niyet beyanıyla oluşturulmuş bir platform niteliğindedir. İKÖ çok belirgin bir örgüt yapısına sahipken diğer ikisindeki örgütsel yapı ise oldukça belirsizdir. Siyasi iş birliği çerçevesinde girişilen pek çok bölgeselleşme hareketi nihayetinde bölgesel iş birliği aşamasında kalmıştır. Afrika Birliği, ADÖ ve Arap Birliği bunlar arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

1970’lerden 1987 Avrupa Tek Senedi’ne kadar geçen dönemde Avrupa Topluluğu'nun geçirdiği evre, bütünleşmenin hangi aşamasına verilebilecek bir örnektir?

Serbest ticaret alanı

Gümrük birliği

Ekonomik ve parasal birlik

Ortak yatırım

Ortak pazar

Açıklama:

Bütünleşme olgusunu dört aşamalı bir süreç olarak ele almak mümkündür. Birincisi, bölgesel bütünleşmenin en basit şekli üye ülkeler arasında bir serbest ticaret alanı (STA) oluşturulmasıdır. STA ile üye ülkelerin üretmiş olduğu ürünlerin bölgesel ticaretinin serbest olması sağlanır ve gümrük vergileri karşılıklı olarak kaldırılır. EFTA, NAFTA ve GAFTA bilinen STA örnekleridir. Bütünleşmenin daha sıkı ilişkilere dayalı ikinci aşamasını gümrük birliği oluşturur. Gümrük birliği uygulaması STA’yı içermenin ötesinde üye ülkeler tek bir gümrük alanı olarak değerlendirilerek bu alana dışarıdan yapılacak ithalata ortak bir gümrük vergisi uygulanır. Geçmişte 1960’ların sonunda AET gümrük birliği ve bugünün BDT gümrük birliği bu örneklerden bazılarıdır. Üçüncüsü, üye devletlerin hep birlikte ortak bir pazar tesis etmesidir. Serbest ticaret ve ortak gümrük tarifesine ek olarak ortak pazar uygulamasında üyeler arası ticaretin tek pazar ortamında gerçekleştirilmesini teminen pek çok ekonomi politikasında uyumlaştırma yapılır. Tarife dışı engellerin kaldırılması, gümrük uygulamalarının birleştirilmesi, sermayenin ve iş gücünün serbest dolaşıma tabi kılınması, ürün standartlarında tam bir ortaklığın sağlanması ve rekabet şartlarının eşitlenmesi gibi alanlarda bölgesel pazar tek bir alan hâline getirilir. 1970’lerden 1987 Avrupa Tek Senedi’ne kadar geçen dönemde AT’nin geçirdiği evre buna örnek verilebilir. Dördüncü ise bölgesel bütünleşme çerçevesinde ekonomik ve parasal birliğin kurulmasıdır. Son aşamada artık ülkelerin birbirinden bağımsız olarak ekonomi ve para politikası belirlemesi imkânı kalmaz. Üyeler arasında ekonomik ve parasal politikalar uyumlaştırılarak bu konudaki kararlar büyük ölçüde ortak kurumlara devredilir. 1993 Maastrich Anlaşması sonrası AB’nin gerçekleştirmeye çalıştığı ekonomik ve parasal birlik kısmen bu durum örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Avrupa Birliği'nde bütünleşmenin ekonomik ve parasal birlik aşaması hangi anlaşma ile öngörülmüştür?

Roma Anlaşması

Serbest Ticaret Anlaşması

Lizbon Anlaşması

Maastricht Anlaşması

Nice Anlaşması

Açıklama:

Bölgesel bütünleşmenin dördüncü evresi ekonomik ve parasal birliğin kurulmasıdır. Son aşamada artık ülkelerin birbirinden bağımsız olarak ekonomi ve para politikası belirlemesi imkânı kalmaz. Üyeler arasında ekonomik ve parasal politikalar uyumlaştırılarak bu konudaki kararlar büyük ölçüde ortak kurumlara devredilir. 1993 Maastrich Anlaşması sonrası AB’nin gerçekleştirmeye çalıştığı ekonomik ve parasal birlik kısmen bu durum örnek verilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Mevcut bütünleşme modeliyle kendine özgü bir nitelik taşıyarak diğer bölgeselleşme girişimlerinden ayrılan siyasi birlik niteliğindeki uluslararası örgüt hangisidir?

NAFTA

AET

KEİÖ

APEC

Açıklama:

Bugün dünyada birlik adıyla bulunan birçok bölgeselleşme girişimi aslında birlik değil iş birliği düzeyindeki bölgeselleşmeyi gösterir. Bu konuda en önemli istisna AB’dir. AB’nin siyasi birlik niteliği kazanmasında iki gelişme söz konusudur. Birincisi, AB’nin oturduğu üç ayaktır: AT, Ortak Dış ve Güvenlik Politikası, Adalet ve İçişleri. AT kısmı zaten 1952’de başlayan ekonomik bütünleşme hareketinin geldiği nihai aşama, yani tek pazar oluşumudur. Diğer iki ayak ise tamamen siyasi bütünleşme amacını taşıyan ve Birlik üyeleri arasında iş birliğini geliştirmeye çalışan ortak politikalara ilişkindir. İkincisi ise özellile AT ayağında, birtakım ulusal yetkilerin artan oranda Birlik kurumlarına devredilmesiyle üye devletlerin egemenliği sınırlandırılmıştır. Devletlerin belli alanlarda egemenlik yetkilerini bir üst otoriteye devretmeleri AB’nin "uluslarüstü" özelliğini oluşturur. Bu nedenle AB mevcut bütünleşme modeliyle "kendine özgü" bir nitelik taşır ve diğer bölgeselleşme girişimlerinden ayrılır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi ikinci dönem bölgeselleşme hareketleri kapsamında oluşturulan bir birliktir?

Nato

Cento

Nafta

Seato

Aet

Açıklama:

Birinci dönem bölgeselleşme çalışmaları, Soğuk Savaş’ın çerçevelediği uluslararası sistemde daha çok güvenlik boyutuyla ön plana çıkmıştır. Her ne kadar Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) örneğindeki gibi ekonomik entegrasyonla sonuçlansa da çıkış noktası ve evriminde egemenlik ile uluslarüstü yetkiler arasında sürekli gerginlik kendini hissettirmiştir. Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü (NATO), Güneydoğu Asya Anlaşması Örgütü (SEATO), Merkezî Anlaşma Örgütü (CENTO) ve Varşova Paktı gibi güvenlik ör- gütleri bu ilk evrede bölgeselleşme tartışmalarında başı çekmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Bulunduğu kıta
Sahip olunan etnik köken
Benzer kültürler

Yukarıdakilerden hangileri bölge kavramının maddi tanımını yaparken temel alınan esas noktadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uluslararası politikada bölge (region) tanımlanmasında iki ayrı ölçüt kullanıl- maktadır. Birincisi maddi tanımdır. Bölge, dünya üzerindeki belirli bir alana ilişkin olup kara veya deniz olabilir. Uluslararası politikada ise üzerinde en az birden fazla sayıda devletin yer aldığı belirli bir coğrafya bölgeyi oluşturur (Mansfield ve Milner, 1999: 590). Maddi tanımdaki esas kriter coğrafyadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

İlk bölgeselleşme oluşumları nerede ortaya çıkmıştır?

Orta Doğu

Güney Amerika

Güney Afrika

Batı Avrupa

Asya

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi siyasi nitelikli bir bölgesel örgüttür?

Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü

Merkezi Anlaşma Örgütü

Varşova Paktı

Afrika Birliği

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Alanı

Açıklama:

Siyasî bölgesel örgütler -en geniş kapsamlı olanları- uluslararası politikadaki önemli aktörlerden sayılırken bölge ülkeleri arasında pek çok alanda iş birliği yapılması öngörülür. 1993 Maastricht Anlaşması’nı takip eden süreç içerisinde AB’nin konumu ile Arap Birliği ve Afrika Birliği gibi siyasi nitelikli bölgesel örgütlere örnek verilebilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

1951 yılında AKÇt'nin kurulmasında en önemli neden nedir?

güvenlik

hegemonya

küreselleşme

ortak kimlik

ekonomi

Açıklama:

Bölgede ortaya çıkan dâhilî ve/ya bölgeye yönelik görülen haricî tehditler bölge ülkeleri arasında güvenlik kaygıları temelinde bir iş birliği geliştirilmesine neden olabilmektedir (Karns ve Mingst, 2004: 149). Güvenlik temelli bölgeselleşme girişimleri zaman içerisinde başka alanlara da sirayet edebilmektedir. Bu kapsamda ele alınabilecek örnekler Avrupa ve Orta Doğu’dan verilebilir. Avrupa devletlerinin arasında daha yakın bir iş birliğine yöneltilmesi ve Almanya’nın bölgesel düzeyde iş birliği ile kontrol edilmesi ve o dönemki savaş yeteneğinin en önemli girdileri olan kömür ve çeliğin bölgesel denetimde bulundurulması amaçlarıyla 1951’de AKÇT kurulmuştur. Girişimin ortaya çıkmasındaki en önemli neden güvenlik kaygısıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Bölgesel barışın istikrarı, Bölgesel güvenliğin istikrarı, Bölgesel kalkınmanın kalıcılığı. Yukarıdakilerden hangileri ekonomik alandaki iş birliğinin sonucu olarak varsayılmaktadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ekonomik alandaki iş birliğinin bölgesel barışı ve güvenliği daha kalıcı ve istikrarlı hâle getireceği varsayılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Bölgede yer alan ülkelerden birinin baskın konumda oluşunun bölgeselleşmeyi teşvik etmesi hangi bölgeselleşme dinamiği ile açıklanabilir?

güvenlik

ekonomik ilişkiler

hegemonya

küreselleşme

ortak kimlik

Açıklama:

Hegemonik politikaların bölgeselleşmeyi geliştirmesini iki çerçevede ele almak gerekir. Birincisi, bölgesel liderlik veya hegemonyadır. Bölgede yer alan ülkelerden birinin baskın konumu bölgeselleşmeyi teşvik eden etkenlerden biridir (Karns ve Mingst, 2004: 150). Etki alanı yaratma veya etki alanını koruma çabası baskın devleti bölgesel politika izlemeye yöneltebilir ve diğer bölge devletlerinin sürece katılmasıyla bölgeselleşme olgusu ortaya çıkabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Küresel rekabette bölgeselleşmenin en önemli gerekçesi nedir?

ortak kimlik

güvenlik

ekonomik ilişkiler

hegemonya

ortak pazar

Açıklama:

Küreselleşme sürecine paralel ticaret ve sermaye hareketlerindeki serbestleşme, küresel rekabetin artmasına, ülkelerin yakın komşularıyla daha yakın iş birliği kurmasına ve bu rekabet ortamında daha avantajlı konum elde etmeye çalışmasına yol açmıştır. Uluslararası rekabet söz konusu olduğunda bölgeselleşme daha çok ekonomik boyut kazanarak kendini göstermektedir (Çarkoğlu vd., 2005: 24-5). Bu kapsamda “ortak pazar” hedefi küresel rekabette bölgeselleşmenin en önemli gerekçesini teşkil etmektedir (Çarkoğlu vd, 2005: 17). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme karşısında bölgeselleşmenin öncelikli olduğunu ileri süren görüşlerin dayandığı gerekçelerden biridir?

Dünya üzerindeki karşılıklı bağımlılık bölgesel sınırları aşmıştır

Coğrafi olarak dar ölçeklerde ekonomik bütünleşme daha kolaydır

Bir bölgedeki sorunların çözümünde bölgesel kaynaklar yeterli olmayabilir

Bölgedeki istikrarsızlık bölge dışına kolayca taşıp dünya barışını etkileyebilir

Bölgesel yaptırımlar devletlerin saldırganlıklarını caydırmayabilir

Açıklama:

Küreselleşme karşısında bölgeselleşmenin öncelikli olduğunu ileri süren görüşlerin dayandığı temel gerekçeler de şöyledir: Ülkelerle komşuları arasındaki değerler, gelenekler ve çıkarlar homojenliğine daha fazla eğilim gösterir. Bu yüzden coğrafi olarak dar ölçeklerde ve az sayıda ülke arasında siyasal, ekonomik ve sosyal bütünleşme çok daha kolay elde edilebilir bir amaçtır. Diğer taraftan, bölgesel ekonomik iş birlikleri küresel rekabet ortamında taraflara daha fazla rekabet gücü kazandırmaktadır. Zira ölçek ekonomisi genişlemiştir ve üretim maliyetleri aşağıya çekilmiştir. Güvenlik boyutu itibarıyla bölgesel tehditler ülkeler açısından küresel tehditlere göre daha önceliklidir. Doğal olarak öncelikli tehdit bölgeselleşmeyi daha fazla teşvik etmektedir. Ayrıca bölgeselleşme eksenindeki bloklar arasında küresel ölçekte “güç dengesi”nin sağlanması daha kolaydır. Bölgesel ölçekte yönetim mekanizmaları kurmak daha kolay iken küresel ölçekte aynı mekanizmaları kurmak çok daha zordur. Bu nedenle bölgeselleşme küresel yönetimi kolaylaştırıcı bir alt mekanizmadır. Müzakere tara arının sayısı azaldığı için bölgesel müzakerelerden sonuçlar daha kolay elde edilebilir. Son olarak da küresel ölçekte devletler arasında homojenlik yaratma girişimi et- kin olarak uygulanamaz ve bu yöndeki girişimler somut sonuç getirmez. Oysa ortak kimlik ve kültür yoluyla bölgesel ölçekte devletler arasında homojenlik ya- ratılması, barış ve istikrarın sağlanması daha kolaydır (Bennett ve Oliver, 2002: 237-8). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Bölgesel bütünleşme sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Gümrük birliği oluşturma

Ortak pazar tesis etme

Ekonomik ve parasal bütünlük oluşturma

Serbest ticaret alanı oluşturma

Ortak savunma alanı oluşturma

Açıklama:

Bütünleşme olgusunu dört aşamalı bir süreç olarak ele almak mümkündür. Birincisi, bölgesel bütünleşmenin en basit şekli üye ülkeler arasında bir serbest ticaret alanı (STA) oluşturulmasıdır. İkincisi, bütünleşmenin daha sıkı ilişkilere dayalı ikinci aşamasını gümrük birliği oluşturur. Üçüncüsü, üye devletlerin hep birlikte ortak bir pazar tesis etmesidir. Serbest ticaret ve ortak gümrük tarifesine ek olarak ortak pazar uygulamasında üyeler arası ticaretin tek pazar ortamında gerçekleştirilmesini teminen pek çok ekonomi politikasında uyumlaştırma yapılır. Dördüncü ise bölgesel bütünleşme çerçevesinde ekonomik ve parasal birliğin kurulmasıdır. Son aşamada artık ülkelerin birbirinden bağımsız olarak ekonomi ve para politikası belirlemesi imkânı kalmaz. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Uluslararası sistemde bölgeselleşme hareketleri .......................... sonra önemli bir olgu olarak kendini göstermeye başlamıştır. Önce Avrupa’da yeşeren bölgeselleşme girişimleri daha sonra bütün dünyayı etkisi altına almıştır.
Yukarıdaki paragrafta boşluk bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

1940'lardan

1950'lerden

1960'lardan

1970'lerden

1980'lerden

Açıklama:

Uluslararası sistemde bölgeselleşme hareketleri 1950’lerden sonra önemli bir olgu olarak kendini göstermeye başlamıştır. Önce Avrupa’da yeşeren bölgeselleşme girişimleri daha sonra bütün dünyayı etkisi altına almıştır. Bölgeselleşme girişimlerinin son altmış yılını iki aşamada değerlendirmek yerinde olacaktır: Birincisi, 1950’lerden 1980’lerin sonuna kadar olan dönemde bölgeselleşme, tarihî bağlamının bir sonucu olarak daha çok devlet egemenliği karşıtlığında gelişen bir olgu olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Bölgeler arası geçişkenlik nedeniyle, uluslararası sitemde bölgelerin kesin sınırları belirlenememektedir.
Coğrafya, bölgenin tanımlanmasında merkezi bir işleve sahiptir.
Bölge üzerinde tek bir devletin varlığı esastır.

Yukarıda bölge kavramı ile ilgili olarak verilenlerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bölge üzerinde birden fazla devletin varlığı esastır. Böylece aynı, bitişik veya komşu coğrafyada yer alan devletler arasındaki ilişkiler bir taraftan uluslararası sistemin bir alt-sistemini, diğer yandan ise uluslararası toplumun bir alt-toplumunu oluştururlar. Bu nedenle (III) yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Bir ideal olarak “Avrupa’da birlik” düşüncesinin gerçekleştirilmesi, savaşların önlenmesi ve Avrupa ulusları arasında sürekli barış ortamının tesis edilmesi amaçlarıyla savaş sonrasında Avrupalı devletlerin önclüğünde çeşitli girişimler sergilenmiştir. Bu girişimlerin bir sonucu olarak önce Avrupa Konseyi oluşturulmuştur.
Yukarıda paragrafta sözü geçen Avrupa Konseyi kaç yılında kurulmuştur?

1949

1950

1951

1952

1953

Açıklama:

II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’da ortaya çıkan bölgeselcilik girişimleri bu kapsamda ele alınabilecek en somut örnektir. Bir ideal olarak “Avrupa’da birlik” düşüncesinin gerçekleştirilmesi, savaşların önlenmesi ve Avrupa ulusları arasında sürekli barış ortamının tesis edilmesi amaçlarıyla savaş sonrasında Avrupalı devletlerin önclüğünde çeşitli girişimler sergilenmiştir. Bu girişimlerin bir sonucu olarak önce 1949’da Avrupa Konseyi oluşturulmuştur. Ardında ise 1951’de bugünkü Avrupa Birliği (AB) ile sonuçlanacak bütünleşme hareketi başlamıştır. Böylece Avrupa’daki bölgeselcilik girişimleri somut sonuçlar vererek “bölgeselleşme” biçimi almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Bölgeselcilik tarihsel açıdan en ciddi şekilde ...................... Avrupa’da gündeme gelmeye başlamıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Sanayi devrimi sonrasında

II. Dünya Savaşı öncesinde

II. Dünya Savaşı sonrasında

1980'lerin ikinci yarısında

2000'li yıllarda

Açıklama:

Bölgeselcilik tarihsel açıdan en ciddi şekilde II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’da gündeme gelmeye başlamıştır. Zaten ilk bölgeselleşme oluşumları da bu tartışmalar sonrasında Batı Avrupa’da ortaya çıkmıştır. Bölgeselleşme yolunda 1949’da Avrupa Konseyi ve müteakiben 1951’de bugünkü AB’nin nüvesi Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) kurulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Bölgesel düzeyde ekonomik iş birliği, taraf ülkelerin firmaları için ölçek ekonomisi genişletilir ve firmaların daha büyük bir pazar için üretim yap- maları sağlanır. Bölgesel düzeydeki ekonomik iş birliği ve bütünleşme hareketlerinin en düşük düzeyi serbest ticaret alanı oluşturmak, en yüksek düzeyi ise bölgesel düzeyde bir ekonomik birlik kurmaktır.
Aşağıdakilerden hangisi bölgesel düzeyde bir ekonomik birlik kuran örgütlere örnek olarak verilebilir?

NATO

CENTO

SEATO

NAFTA

Açıklama:

NATO, CENTO ve SEATO bölgesel savunma örgütleridir. Bölgesel düzeydeki ekonomik iş birliği ve bütünleşme hareketlerinin en düşük düzeyi serbest ticaret alanı oluşturmak, en yüksek düzeyi ise bölgesel düzeyde bir ekonomik birlik kurmaktır. Kuzey Amerika Serbest Ticaret Alanı (NAFTA) birincisine, AB ise ikincisine örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü (NATO) hangi yıl kurulmuştur?

1942

1946

1949

1953

1957

Açıklama:

Kuzey Atlantik bölgesinin Sovyetler tehdidine karşı korunması için de 1949’da NATO kurulmuştur. Sovyet tehdidi dışsal bir niteliktedir ve II. Dünya Savaşı sonrasında batı Avrupa Sovyet gücünün uyandırdığı panik içindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) hangi anlaşmayla kurulmuştur?

Roma Anlaşması

Maastricht Anlaşması

Paris Anlaşması

Varşova Anlaşması

Kuzey Avrupa Anlaşması

Açıklama:

1957’de Roma Anlaşmasıyla AET kurulmuştur. Üyeler arasında gümrük birliği oluşturulması ile tarım, ulaştırma, hizmet, rekabet, serbest dolaşım gibi pek çok alanda ve sektörde ortak politikalar geliştirilmesini öngören AET, bütünleşme hareketiyle batı Avrupa ülkeleri arasında tek bir ekonomik alan yaratılması girişimlerini hızlandırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Arap ülkelerindeki ve/ya arasındaki sorunların çözülmesi için çeşitli girişimler sergilemektedir. Ancak bunların çoğunda kendi başına başarısız olmakta ve küresel örgütlerin veya diğer bölgesel örgütlerin desteğini almaktadır. 1990-91 I. Körfez Savaşı ve .................... yılında başlayan Arap Baharı sırasında da Tunus, Mısır, Libya ve Suriye’deki gelişmeler hem bölgesel hem de küresel girişimlerin müdahalelerine sahne olmuştur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

2000

2003

2007

2010

2013

Açıklama:

Arap Baharı 2010 sonbaharında başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1955'te kurulan Bağdat Paktı'nda yer almaz?

Türkiye

İran

Pakistan

İngiltere

Suriye

Açıklama:

1955’te Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve İngiltere arasında kurulan Bağdat Paktı sadece savunma alanında iş birliğini öngörmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Adı 2011'de İslam İşbirliği Teşkilatı olarak değiştirilen İslam Konferansı Örgütü hangi yıl kurulmuştur?

1958

1962

1965

1969

1975

Açıklama:

Arap-İsrail savaşlarında Arapların sürekli başarısızlığı neticesinde Filistin konusunda İsrail’e karşı dayanışmanın sadece Araplar ile sınırlı kalmaması, daha geniş olarak bütün Müslüman ülkeleri içerecek şekilde genişletilmesi gündeme gelmiştir. Bu çerçevede, 1969’da daha sonra adı 2011’de İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) olacak olan İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi ilk evrede bölgeselleşme tartışmalarında başı çekmiş olan örgütlenmelerden biri değildir?

Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü (NATO)

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Alanı (NAFTA)

Güneydoğu Asya Anlaşması Örgütü (SEATO)

Merkezî Anlaşma Örgütü (CENTO)

Varşova Paktı

Açıklama:

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Alanı (NAFTA) 1990'larda kurulmuştur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Fas’ın 1988’de AET’ye tam üyelik başvurusunun reddedilmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Müslüman bir ülke olması

Ekonomisinin kötü olması

Avrupa coğrafyasının dışında yer alması

Nüfusunun yoğun olması

Çok fazla göç alması

Açıklama:

Fas’ın 1988’de AET’ye tam üyelik başvurusunun reddedilmesi bu ülkenin Avrupa coğrafyası dışında yer alması gerekçesine dayandırılmıştır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Avrupa Konseyi kaç yılında oluşturulmuştur?

1928

1935

1949

1950

1959

Açıklama:

Avrupa Konseyi 1949 yılında oluşturulmuştur. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Bölgeselcilik tarihsel açıdan Avrupa'da en ciddi şekilde hangi olayın sonrasında gündeme gelmeye başlamıştır?

Haçlı Seferleri

I. Dünya Savaşı

Balkan Savaşları

II. Dünya Savaşı

Soğuk Savaş

Açıklama:

Bölgeselcilik tarihsel açıdan en ciddi şekilde II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’da gündeme gelmeye başlamıştır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel savunma örgütlerine örnek olarak gösterilebilir?

CENTO

Avrupa Birliği

NAFTA

GAFTA

Arap Birliği

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 56

Almanya’nın bölgesel düzeyde iş birliği ile kontrol edilmesi ve o dönemki savaş yeteneğinin en önemli girdileri olan kömür ve çeliğin bölgesel denetimde bulundurulması amaçlarıyla 1951’de kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

CENTO

NAFTA

GAFTA

NATO

AKÇT

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 57

İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) kaç yılında kurulmuştur?

1958

1969

1976

1980

1989

Açıklama:

1969’da daha sonra adı 2011’de İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) olacak olan İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) kurulmuştur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi ülkeler arasında çeşitli amaçlar doğrultusunda bölgesel düzeyde iş birliği tesis edilmesini kolaylaştıran etmenlerden biri değildir?

Aynı veya yakın tarihî geçmişe sahip olmak

Benzer veya akraba etnisitelere dayanmak

Ortak inancı paylaşmak

Benzer kültürel nitelikleri taşımak

Benzer ekonomilere sahip olmak

Açıklama:

Aynı veya yakın tarihî geçmişe sahip, benzer veya akraba etnisitelere dayanan, ortak inancı paylaşan, benzer kültürel nitelikleri taşıyan ve sonuçta bu noktalar çerçevesinde ortak kimlik anlayışı bulunan ülkeler arasında çeşitli amaçlar doğrultusunda bölgesel düzeyde iş birliği tesis edilmesi daha kolaydır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1955'te kurulan Bağdat Paktı'na katılan ülkelerden biri değildir?

Türkiye

Suriye

Irak

Pakistan

İngiltere

Açıklama:

1955’de Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve İngiltere arasında kurulan Bağdat Paktı ise sadece savunma alanında iş birliğini öngörmüştür. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Bugün dünyada “birlik” adıyla bulunan birçok bölgeselleşme girişimi aslında birlik değil iş birliği düzeyindeki bölgeselleşmeyi gösterir. Bu konuda en önemli istisna aşağıdakilerden hangisidir?

NATO

NAFTA

GAFTA

APEC

Açıklama:

Bugün dünyada “birlik” adıyla bulunan birçok bölgeselleşme girişimi aslında birlik değil iş birliği düzeyindeki bölgeselleşmeyi gösterir. Bu konuda en önemli istisna AB’dir. 1993’de yürürlüğe giren Maastricht Anlaşması ile Avrupa bütünleşmesi siyasi birliğe doğru evrilmeye başlamıştır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdaki hangi yıllardan itibaren bir ilk olarak, günümüzde de sıkça tartışılan kavram olan, siyasal, ekonomik ve kültürel sistem ve yönetim biçimi olan bölgeselleşme hareketlerinin önemli bir olgu biçiminde kendini göstermeye başladığı görülmektedir?

1940'lı yıllardan itibaren

1945'li yıllardan itibaren

1950'li yıllardan itibaren

1955'li yıllardan itibaren

1960'lı yıllardan itibaren

Açıklama:

Giriş başlığı altında izah edildiği gibi; Uluslararası sistemde bölgeselleşme hareketleri 1950’lerden itibaren önemli bir olgu olarak kendini göstermeye başlamıştır. Önce Avrupa’da yeşeren bölgeselleşme girişimleri daha sonra bütün dünyayı etkisi altına almıştır.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangi gerekçe kapsamında Fas’ın 1988’de AET’ye yaptığı tam üyelik başvurusu reddedilmiştir?

Ekonomisinin zayıf olması

Kültürel özelliklerinin farklı olması

Sınıflar arasında gelir eşitsizliği olması

Meşruti krallık ile yönetilmesi

Avrupa coğrafyasının dışında olması

Açıklama:

Bölge alt başlığı altında izah edildiği gibi, bugün AB kapsamında Avrupa’nın sınırlarının belirlenmesi önemli bir belirsizlik teşkil etmektedir. Fas’ın 1988’de AET’ye tam üyelik başvurusunun reddedilmesi bu ülkenin Avrupa coğrafyası dışında yer alması tamamen gerekçesine dayandırılmış olup siyasi bir karardır.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdaki hangi nedenlerden dolayı AKÇT 1951 yılında kurulmuştır ?

Siyasi

Ekonomik

Kalkınma

Büyüme

Güvenlik

Açıklama:

Güvenlik alt başlığı altında izah edildiği gibi; "Her iki savaşın
en önemli aktörü Almanya’nın bölgesel düzeyde iş birliği ile kontrol edilmesi ve o dönemki savaş yeteneğinin en önemli girdileri olan kömür ve çeliğin bölgesel denetimde bulundurulması amaçlarıyla 1951’de AKÇT kurulmuştur. Girişimin ortaya çıkmasındaki en önemli neden güvenlik kaygısıdır."
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 64

1993 .......................sonrasında ise tek para ve siyasi
birlik kurulması hedefleriyle AB bütünleşmesi süreci derinleşme eğilimine girmiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Madrid Antlaşması

Maastricht Antlaşması

Roma Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Cenevre Antlaşması

Açıklama:

Ekonomik İlişkiler alt başlığı altında izah edildiği gibi, "1993 Maastricht Antlaşması sonrasında ise tek para ve siyasi birlik kurulması hedefleriyle AB bütünleşmesi süreci derinleşme eğilimine girmiştir."
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 65

I. Küresel ölçekte hegemonya kurma peşindeki büyük güçlerin modelleme ve iş birliği girişimleri de bölgeselleşmeyi engelleyici unsurdur.
II. Bölgesel ölçekte liderlik peşinde olan veya liderliğini korumaya çalışan ülke, bölgenin diğer devletlerini kendisiyle birlikte hareket etmeye zorlayabilir.
III. Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle uluslararası düzenin ABD liderliğinde tek kutuplu bir niteliğe bürünmesi, bölgesel modelliği hegemonyanın bir iç politika aracına dönüştürmüştür.
IV. Etki alanı yaratma veya etki alanını koruma çabası
baskın devleti bölgesel politika izlemeye yöneltebilir.
V. Güçlü ülkelerin amacı bölgesel oluşumları teşvik ederek küresel düzenin tekelini çatışmaya dönüştürmektir.
Yukarıdakilerden hangileri hegemonyaya ilişkin ilkeleri tanımlamaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I, II ve V

II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Hegemonya alt başlığı altında verilen bilgilere göre, konu bağlamında hegemonik politikalara ilişkin uygulanan temel ilkeler sadece II. ve IV. maddeler olarak tanımlanabilir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi bölgeselleşmenin temel dinamikleri olan özelliklerden biri değildir?

Güvenlik

Ekonomik ilişkiler

Farklı kimlik

Hegemonya

Küreselleşme

Açıklama:

BÖLGESELLEŞMENİN DİNAMİKLERİ başlığı altında izah edildiği gibi, güvenlik, ekonomik ilişkiler, hegemonya, küreselleşme ve ortak kimliktir. Ortak kimlik denildiğinde, ortak kimlik, kültür ve tarihi kapsamaktadır. Kimlik ortaklıkları ülkelerin daha yakın iş birliğini kolaylaştırmaktadır. Burada Avrupa Birliği farklı bir örnek teşkil ediyor gibi görünse de, esas itibariyle AB farklı Avrupa milletleri ile ortak Avrupa kimliği, kültür ve tarihini temsil etmektedir. C şıkkındaki "Farklı kimlik" değil özelliklerden biri olarak "Ortak kimlik" olması gerekmektedir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi bölgeselleşme düzeyleri içinde yer alan en gevşek yapılaşmaya örnek olarak verilmektedir?

Bölgesel Bütünleşme

Bölgesel İş Birliği

Bölgesel Güvenlik

Bölgesel Birlik

Bölgesel Kalkınma

Açıklama:

Bölgesel İş Birliği alt başlığı altında izah edildiği gibi, "Bölgeselleşme Düzeyleri" üç ana başlık altında incelemek mümkündür. Bunlar ;Bölgesel iş birliği, bölgesel bütünleşme ve bölgesel birlik olup bunlar içinde, bölgeselleşme düzeyinin en gevşek yapıya sahip olan "Bölgesel İş Birliği"dir.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangi ülke 1955’de savunma alanında işbirliğini hedefleyerek kurulan Bağdat Paktı üyeleri arasında yer almaz?

Türkiye

İran

Pakistan

Irak

ABD

Açıklama:

Bölgesel İş Birliği alt başlığı altında izah edildiği gibi, 1955’de Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve İngiltere arasında kurulan
Bağdat Paktı ise sadece savunma alanında iş birliğini öngörmüştür. Batı Blokunu temsilen üyeleri arasında ABD değil İngiltere bulunmaktadır.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Bölgeselleşmenin bir göstergesi olarak ortaya çıkan bölgesel örgütlerin .....................grupta sınıflandırılması mümkündür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

iki

üç

dört

beş

altı

Açıklama:

Bölgesel Örgütlerin Sınıflandırılması alt başlığı altında izah edildiği gibi, Bölgeselleşmenin bir göstergesi olarak ortaya çıkan bölgesel örgütlerin üç grupta sınıflandırılması mümkündür:Bunlar Siyasi, ekonomik ve güvenlik bölgesel örgütlerdir.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi NATO'nun kurulma amacıdır?

Çin tehdidi

NAZİ tehdidi

Ekonomik büyüme

Sovyet tehdidi

Küresel demokrasi

Açıklama:

Güvenlik alt başlığı altında izah edildiği gibi, Kuzey Atlantik bölgesinin Sovyetler tehdidine karşı korunması için 1949’da NATO kurulmuştur.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Ünite 5

Soru 1

Modern devletin teritoryalitesi aşağıdakilerden hangisi ile kutsanmıştır?

Westphalia Barışı

Kolomb Anlaşması

Küreselleşme

Sanayi Devrimi

Robertson Barışı

Açıklama:

Westphalia Barışı ile
kutsanan modern devletin
teritoryalitesi, yeryüzünün
kes/k/in sınırlarla belirlenmiş
bir parçasını yönetmesidir.
Egemenlik ise bu yönetme
hakkınn mutlaklığını ve
sınırlandırılmazlığını yani
münhasır olmasını anlatır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi üretim sürecinin ve üretilenlerin standartlaşmasını mümkün kıldığı için bu ürünlerin kullanıcıları da dolaylı olarak standartlaşmaya başlamıştır?

Coğrafi Keşifler

Sanayi Devrimi

Emperyalizm

Küreselleşme

Rönesans

Açıklama:

Sanayi Devrimi ise üretim sürecinin ve üretilenlerin standartlaşmasını mümkün kıldığı için bu ürünlerin kullanıcıları da dolaylı
olarak standartlaşmaya başlamıştır. Bu bağlamda endüstrileşmenin elbette standartlaşma üzerinden tek tipleşmeye katkısı vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

“Yumuşak güç” kavramının mucidi aşağıdakilerden hangisidir?

Peter L. Berger

Samuel Hungtington

Nayan Chanda’

Joseph S. Nye, Jr.

Bill Gates

Açıklama:

“Yumuşak güç” kavramının mucidi Joseph S. Nye, Jr., ilk yedi baskısında Uluslararası Çatışmaları Anlamak başlığıyla basılan ve Türkçeye çevrilen sekizinci baskısında Küresel Çatışmayı ve İşbirliğini Anlamak isimli kitabının Önsöz’ünde
kitabın amacını yukarıdaki ifadelerle belirlemektedir. (2010; XVII)

Doğru Cevap: D

Soru 4

Merriam Webster sözlüğüne göre, “küreselleşme” sözcüğü ilk kez ne zaman kullanılmıştır?

1921

1931

1941

1951

1961

Açıklama:

Merriam Webster sözlüğüne
göre, “küreselleşme” sözcüğü
ilk kez 1951’de kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeyi "zaman-mekan sıkışması" olarak tanımlamaktadır?

Karl MArx

Friedrich Engels

David Harvey

Zygmunt Bauman

Ulrich Beck

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme deyince akla gelmez?

Mavi Bilye

Cep telefonları

Uydular

Sosyal Medya

Ufo

Açıklama:

Küreselleşme denilince insanın aklına Apollo 17 mürettebatının 1972’de çektiği dünyanın en bilinen fotoğraflarından Mavi Bilye (bakınız Resim 1), birbirlerine
İnternet ve fiber-optik kablolar aracılığıyla bağlanmış bilgisayarlar, (akıllı) cep telefonları, uydular, sosyal medya, dünyanın en uzak noktalarıyla bile ulaşımı sağlayan
özellikle uçak gibi hızlı ulaşım araçları ve bu araçlarla seyahat eden iş adamları ile
ellerindeki fotoğraf makineleriyle zamanı dondurup hemen tüm dünya ile paylaşan
turistler gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

9 Kasım 1989'da aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

New York'taki İkiz Kulelerin yıkılması

Pentagon saldırıları

Berlin Duvarı'nın yıkılması

Sovyetler Birliği'nin dağılması

Otuz Yıl Savaşları

Açıklama:

Tüm insanlığın bir şekilde birbiriyle interaktif bir ilişkiye girerek küreye entegre olduğu ve dünyanın herhangi bir yerinde olan bir olaydan anında hepimizin
haberdar olduğu düşüncesi, küreselleşme sayesinde dünyayı yeniden inşa edebileceğimiz fikrini beslemektedir. Elbette bu düşüncenin şekillenmesinde sanki hiç
sona ermeyecekmiş gibi düşünülen 9 Kasım 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılmasının tetiklediği Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla, II. Dünya Savaşı sonrasında beliren iki kutuplu uluslararası sistemin ortadan kalkmasının etkisi söz konusudur.
Dahası 11 Eylül 2001’de sivil yolcu uçaklarının birer füze gibi kullanıldığı küresel
kapitalizmin sembolü New York’taki İkiz Kulelere ve ABD askerî gücünün simgesi Washington’daki Pentagon’a düzenlenen saldırılar sonrasında tüm dünyada
genel bir alarm durumuna geçilmesi bu etkiyi pekiştirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 8

"Medium is the message" aşağıdakilerden hangisinin ifadesidir?

Thomas L. Friedman

Benjamin R. Barber

Ronald Reagan

Margareth Thatcher

Marshall McLuhan

Açıklama:

1970’lerde tartışılmaya başlanan bilgi devrimi (information revolution), bilgi
ekonomisi (information economy) ile endüstri-sonrası (post-industial) ve/ya ağ
toplumu da denilen bilgi toplumu (information society) oluşturmuştur. Böylece
konvansiyonel medyaya biçilen rol “mesajı iletmek” iken Marshall McLuhan’ın
ifadesiyle (“medium is the message”) medya mesajın bizatihi kendisi hâline gelmiştir. Arap Baharı ile de tescillendiği gibi insanların totaliter ve/ya otoriter rejimler karşısında da örgütlenmesine de kolaylık sağlayan Facebook, Twitter,
Google+, Instagram ve Youtube gibi sosyal medya kaynakları giderek başat hâle
gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Lexus ve Zeytin Ağacı: Küreselleşmenin Geleceği aşağıdakilerden hangisinin çalışmasıdır?

Peter L. Berger

Thomas L. Friedman

Samuel Hungtington

Robert Keohane

Joseph Nye

Açıklama:

Küreselleşme kavramını en çok popülerleştiren yazarlardan birisi hiç şüphesiz
Thomas L. Friedman’dır. Friedman’ın bu konudaki ilk çalışması Lexus ve Zeytin
Ağacı: Küreselleşmenin Geleceği, başlığından da anlaşılacağı üzere küreselleşmeyle ilintili farklı kavramların çatışmalarını dışa vurmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Tarihsel olarak Westphalia Barışı ile başlayan uluslararası sistemin yapıtaşı
ulus-devleti bir siyasal birim olarak daha erken bir dönemde İtalyan şehir devletleriyle bile başlattığımızda; hem bu siyasî birimin hem de uluslararası sistemin gerçek anlamda ete kemiğe bürünmesi aşağıdakilerden hangisi ile olmuştur?

Sanayi Devrimi

Fransız Devrimi

Coğrafi Keşifler

Arap Baharı

Aydınlanma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 11

“Kozmopolitanizm” fikrinin Antik Yunan’daki temsilcisi kimdir?

Diyojen

Thales

Platon

Sokrates

Aristoteles

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bireyin ırk, cinsiyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı sorumluluk taşımasına ne ad verilir?

Küreselleşme

Démondialisation

Dünya vatandaşlığı

Küresel vatandaşlık

Küreselcilik

Açıklama:

Dünya vatandaşlığı; bireyin ırk, cinisyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı sorumluluk taşımasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Politika yapım süreçlerine STK ve ÇUŞ'lar gibi daha fazla paydaşın katılmasına ne ad verilmektedir?

Merkezi yönetim

Yerinden yönetim

Yönetişim

Adem-i merkeziyet

Yerel yönetim

Açıklama:

Ulus-devlet artık küresel STK’lere ve ÇUŞ’lara da daha fazla kulak vermek durumundadır. Erk ve erkin tekilliği veya tikelliği anlamında politika ve yapım süreci yerini hızla daha fazla paydaş arasındaki etkileşim ve işteşlik anlamları taşıyan “yönetişim” kavramına bırakmaktadır. Bu da bazen “küresel” ile aynı anlamda kullanılan “uluslararası” sıfatının, uluslararası politika bağlamında küresel politika hâline gelmesinin önünü açarken “uluslararası politika” da giderek “küresel yönetişim” ile eş anlamlı kullanılagelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Küreselleşme kavramı sosyal bilimler literatürüne hangi dönemde girmiştir?

1950'ler

1960'lar

1970'ler

1980'ler

1990'lar

Açıklama:

Küreselleşme, kavram olarak sosyal bilimler literatürüne 1960’larda girmesine rağmen 1980’lerden sonra kazandığı popülerliğiyle bir yandan insanın tarihsel göçebeliğinden hareketle insanlık tarihiyle eş tutulurken bir yandan da Coğrafî Keşiflerle başlayan bir dünyanın her yerinin bilinirliğiyle, entegrasyonu ve artan etkileşimi ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Küreselleşmeyi Japon iş dünyası terminolojisinden devşirdiği küreselleşme ve yerelleşmenin sentezi olarak “küyerelleşme” kavramından hareketle tanımlayan ilk sosyolog kimdir?

Comte

Saint-Simon

Marx

Barber

Robertson

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 16

Tekil bir küreselleşme yerine “Çok Küreselleşmeler” kavramını kullanan yazar/lar kimdir?

Thomas L. Friedman

Peter L. Berger ve Samuel Hungtington

Benjamin R. Barber ve Roland Robertson

David Harvey

Karl Marx ve Friedrich Engels

Açıklama:

Tekil bir küreselleşme yerine bu konuda çıkan ilk akademik derginin isminde olduğu gibi Küreselleşmeler (Globalizations) diyebilir veya Peter L. Berger ve Samuel Hungtington’un derlemelerinin orijinal isminde olduğu gibi “Çok Küreselleşmeler” (Many Globalizations) diyebiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 17

“Yumuşak güç” kavramının mucidi kimdir?

Samuel Hungtington

Thomas L. Friedman

Peter L. Berger

Joseph S. Nye

Nayan Chanda

Açıklama:

“Yumuşak güç” kavramının mucidi Joseph S. Nye'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Devletin yeryüzünün kesin sınırlarla belirlenmiş bir parçasını yönetme hakkının mutlaklığını ve sınırlandırılmazlığını anlatan kavram hangisidir?

Teritoryalite

Münhasır yetki

Egemenlik

Yönetişim

Merkezi idare

Açıklama:

Westphalia Barışı ile kutsanan modern devletin teritoryalitesi, yeryüzünün kes/k/in sınırlarla belirlenmiş bir parçasını yönetmesidir. Bundan dolayı “devlet” kavramı yerine hatta sıklıkla coğrafi anlamı baskın olsa da siyasi çağrışımları da ihtiva eden “ülke kavramı kullanılmaktadır. Egemenlik ise bu yönetme hakkının mutlaklığını ve sınırlandırılmazlığını yani münhasır olmasını anlatır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Hangi savaş sonrasında imparatorluklar restorasyon dönemine girmiştir?

Waterloo Savaşı

Haçlı Seferleri

Amerikan İç Savaşı

I. Dünya Savaşı

II. Dünya Savaşı

Açıklama:

Napolyon’un Waterloo Savaşı’nda yenilmesiyle imparatorluklar restorasyon dönemine girdiyse de bu gelişmeden en çok zarar görenler ise endüstrileşmeyi yakalamakta görece arkada kalarak arkaikleşen Osmanlı, Avusturya-Macaristan ve Rus imparatorlukları olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Dünya Sosyal Forumu ilk kez hangi yıl toplanmıştır?

1995

1996

1997

1998

1999

Açıklama:

Her yılın Ocak’ında İsviçre’nin Davos kasabasında toplanan Dünya Ekonomik Forumu’na karşılık 1999’dan beri toplanan Dünya Sosyal Forumu, söylemleri gereği küreselleşme karşıtı fakat varlıkları gereği alternatif küreselleşmeden yana yapısıyla küresel örgütlenmenin genişlemesini anlatmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Küreselleşme ile birlikte aşağıdakilerden hangisinde azalma eğilimi görülmektedir?

Bilginin dolaşımı

Kitle medyası

İnsan hareketliliği

Terör olayları

Sahte haberler

Açıklama:

Bilgisayar ve medya okuryazarlığı arttıkça kitle medyası (mass media) sönerken sosyal medya (social media) ön plana çıkmaktadır. Böyle bir dünyada kameralı ve internete bağlı cep telefonuna sahip herkes muhabire ve ücretsiz edinebilecekleri blog sayfalarıyla da bir köşeyazarına hatta sanat eleştirmenine veya teknolojik ürünler değerlendiricisine dönüşmektedir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdaki kavramlardan hangisi küreselleşme ile güç kazanmaktadır?

Ulus devlet

Teritoryalite

Egemenlik

Ulusal çıkar

Karşılıklı bağımlılık

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme sürecinde en hızlı hareket edebilen unusrudr?

Emek

İnsan

Mal

Sermaye

Hizmet

Açıklama:

Küreselleşme içerisinde pek çok çelişki barındırır ve , küreselleşme her unsur için aynı hızda gelişmez. İnsan, sermaye, mal, hizmet ve emeğin küreselleşmesinde en akışkan olan sermayedir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Nayan Chanda'nın dört küreselleşme aktöründen biri değildir?

Çiftçiler

Tacirler

Vaizler

Maceraperestler

Savaşçılar

Açıklama:

Nayan Chanda’ya göre “Vücudumuzdaki hücrelerden, günlük yaşantımızın ayrılmaz parçası olan nesnelere kadar her şeyde, kıtalar arasında ve binlerce yıldır uzayıp duran görünmez ipliklerle bağlıyız. İyisiyle kötüsüyle, hepimiz küreselleşmenin ürünüyüz ve bu sıra dışı öykünün parçasıyız.” Chanda’ya göre Afrika’da başlayıp devam etmekte olan bu sıra dışı öykü, daha iyi bir hayat bulmak üzere hayati dürtüden kaynaklanan bir göç öyküsü olup yazarın seçtiği özellikle dört grup (tacirler, vaizler, maceraperestler ve savaşçılar) tarafından şekillendirilmektedir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Devletlerin egemenliği, eşitliği ve iç işlerine karışmama gibi ilkeleriyle öne çıkan ve modern devlet yapısının temellerinin atıldığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Augsburg Barışı

Viyana Kongresi

Westphalia Antlaşması

Utrecht Antlaşması

Yalta Konferansı

Açıklama:

Westphalia Barışı ile kutsanan modern devletin teritoryalitesi, yeryüzünün keskin sınırlarla belirlenmiş bir parçasını yönetmesidir. Bundan dolayı “devlet” kavramı yerine hatta sıklıkla coğrafi anlamı baskın olsa da siyasi çağrışımları da ihtiva eden “ülke kavramı kullanılmaktadır. Egemenlik ise bu yönetme hakkının mutlaklığını ve sınırlandırılmazlığını yani münhasır olmasını anlatır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Sanayi imparatorlukları ve kadim imparatorluklar hakkındaki aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kadim imparatorluklar ele geçirdikleri bölgelerin artı değerine el koymamışlardır.

Sanayi imparatorlukları sömürge bölgelerinden vergi harici beklentisi yoktur.

Sanayi imparatorlukları elde ettikleri bölgelerin üretim ve tüketimlerini yeniden şekillendirmiştir.

Kadim imparatorluklar ele geçirdikleri bölgelerde üretimi yeniden planlamışlardır.

Kadim imparatorluklar ele geçirdikleri bölgeleri pazar olarak kullanmışlardır.

Açıklama:

Sanayi imparatorluklarını kadim imparatorluklardan farkı, ele geçirdikleri coğrafyaları sadece vergiye bağlayıp kısmen dönüştürmeleri değil; tam tersine anakaradaki endüstrileri için elde ettikleri toprakları pazar ve ham madde deposu olacak şekilde bir anlamda yeniden üretmeleridir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Karmaşık karşılıklı bağımlılık teorisini geliştiren düşünürler hangisidir?

Wallerstein-Robertson

Nye-Keohane

Waltz-Wallerstein

Robertson-Nye

Keohane-Waltz

Açıklama:

Joseph Nye, Robert Keohane ile karmaşık karşılıklı bağımlılık teorisini geliştirmiştir. Düşünürler bu teoride ülkelerin farklı oranlarda bile olsa birbirlerine muhtaç olduklarını ortaya koymuştur. Devletler arasındaki bağımlılığın giderek çetrefilleşmesini ve devletlerden başka diğer aktörlerin de oyuna müdahil olmasını anlatmışlardır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Ulaşım ve iletişim maliyetlerinin azalması aşağıdakilerin hangisinine yol açmıştır?

Ulus-üstü yapıların yıkılmasına

Ulus devlet totaliterliğinin artmasına

Resmi verilerinine olan güvenin artmasına

Küresel STK aktivitelerinin artmasına

Din, mezhep, sınıf ve cinsiyet kimliklerinin önemsizleşmesine

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 29

Küreselleşmeyi "zaman-mekan sıkışması" olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

David Harvey

Kenneth Waltz

Hans Morgenthau

Joseph Nye

Robert Keohane

Açıklama:

David Harvey, küreselleşmeyi “zaman-mekân sıkışması” olarak tanımlamıştır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

I. Ekonomi
II. Kültür
III. Askeriye
IV. Eğitim
Yukarıdakilerden hangileri yumuşak güç unsurları arasındadır?

I. ve II.

II. ve III.

I. II. ve III.

I. II. ve IV.

Hepsi

Açıklama:

Yumuşak güç üzerinde etki kurma yöntemiyle bir kişi ya da topluluk üzerinde söz sahibi olma, dediğini yaptırma yeteneğidir. Yumuşak güçte -kaba kuvvetin aksine- etkilenen tarafın rızası vardır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Bireyin ırk, cinisyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı sorumluluk taşımasına ne ad verilir?

Dünya Vatandaşlığı

Evrensel Bireysellik

Evrensellik

Global Dünya Düzeni

Evrensel Vatandaşlık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 32

Berlin Duvarı kaç yılında yıkılmıştır?

1988

1989

1990

1991

1992

Açıklama:

9 Kasım 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Merriam Webster sözlüğüne göre, “küreselleşme” sözcüğü ilk kez kaç yılında kullanılmıştır?

1948

1949

1950

1951

1952

Açıklama:

Merriam Webster sözlüğüne göre, “küreselleşme” sözcüğü ilk kez 1951’de kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Komünist Parti Manifestosu kaç yılında yayımlanmıştır?

1845

1846

1847

1848

1849

Açıklama:

Komünist Parti Manifestosu Karl Marx ve Friedrich Engels’in 21 Şubat 1848’de yayımladıkları manifestodur.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Westphalia Barışının tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

1648

1649

1650

1651

1652

Açıklama:

1648 Westphalia Barışı’nın uluslararası örgütlenmenin hâkim biçimi olarak kutsadığı egemen teritoryal devletin sistemi olarak tanımlar ve üst bir otoritenin olmaması bakımından -kaotik değil- anarşik bulur

Doğru Cevap: A

Soru 36

11 Eylül 2001 saldırıları nereye yapılmıştır?

Newyork

Los Angeles

Washington

Houston

Boston

Açıklama:

11 Eylül 2001’de sivil yolcu uçaklarının birer füze gibi kullanıldığı küresel kapitalizmin sembolü New York’taki İkiz Kulelere ve ABD askerî gücünün simgesi Washington’daki Pentagon’a düzenlenen saldırılar sonrasında tüm dünyada genel bir alarm durumuna geçilmesi bu etkiyi pekiştirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Westphalia Barışı hangi savaşın sonunda gerçekleşmiştir?

30 yıl savaşları

Yüzyıl savaşları

Vietnam Savaşı

Irak'ın İşgali

Hasting Savaşı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 38

Greenpeace'in kaç ülkede merkezi vardır?

Açıklama:

Greenpeace, bütçesini sadece bireylerden aldığı gönüllü maddi ve manevi desteklerle düzenlemektedir. Merkezi Amsterdam’da bulunan örgüt, 45 ülkede 28 bölge ofisi ve yaklaşık üç milyon üyesiyle dünyayı yaşanmaz hâle getiren çevre katliamlarına karşı mücadelesini bilimsel verilere dayanan kampanyaları ve şiddet içermeyen doğrudan eylemleriyle yaparken gezegene dair işlenen suçları basın aracılığıyla gündeme getirmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Greenpeace'nin yaklaşık kaç üyesi vardır?

2 Milyon

3 Milyon

4 Milyon

5 Milyon

6 Milyon

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 40

Telgrafın Atlantik okyanusunun iki kıtası arasına döşenmesi kaç yılında olmuştur?

1860

1861

1862

1863

1864

Açıklama:

1864’te Atlantik okyanusunun iki kıtası arasına döşenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Bireyin ırk, cinsyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı sorumluluk taşımasına ne ad verilir?

Dünya vatandaşlığı

Küresel vatandaşlık

Global bilinç

Global vatandaşlık

Evrensel sorumluluk

Açıklama:

Bireyin ırk, cinsyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı sorumluluk taşımasına dünya vatandaşlığı denir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Merriam Webster sözlüğüne göre, “küreselleşme” sözcüğü ilk kez hangi yıl kullanılmıştır?

1938

1945

1948

1951

1968

Açıklama:

Merriam Webster sözlüğüne göre, “küreselleşme” sözcüğü ilk kez 1951’de kullanılmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Konvansiyonel medyaya biçilen rol “mesajı iletmek” iken, kimin ifadesiyle 1970lerden sonra (“medium is the message”) medya mesajın bizatihi kendisi hâline gelmiştir?

Thomas L. Friedman

Marshall McLuhan

Roland Roberston

David Harvey

Ulrich Beck

Açıklama:

konvansiyonel medyaya biçilen rol “mesajı iletmek” iken, Marshall McLuhan'ın ifadesiyle 1970lerden sonra (“medium is the message”) medya mesajın bizatihi kendisi hâline gelmiştir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Kim küreselleşmeyi "zaman-mekan sıkışması" olarak tanımlamıştır?

Benjamin Barber

August Comte

Nayan Chanda

Joseph S. Nye, Jr.

David Harvey

Açıklama:

Dvid Harvey küreselleşmeyi "zaman-mekan sıkışması" olarak tanımlamıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Karl Marx ve Friedrich Engels Komünist Parti Manifestosu’nu kaç yılında yayımlamışlardır?

1830

1845

1848

1872

1889

Açıklama:

Karl Marx ve Friedrich Engels Komünist Parti Manifestosu'nu 21 Şubat 1848’de yayımlamışlardır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Küreselleşmenin sosyal hayat üzerindeki etkisi çerçevesinde göçebeliğin, yaşadığımız dünyanın genel karakterini yansıttığını ve belirsizlik duygusunun arttığı modernitenin kaotik devamı çağımızı da “sıvı modernite” (liquid modernity) olarak adlandıran düşünür kimdir?

Zygmunt Bauman

Thomas L. Friedman

Roland Roberston

Benjamin Barber

Ulrich Beck

Açıklama:

Zygmunt Bauman küreselleşmenin sosyal hayat üzerindeki etkisi çerçevesinde göçebeliğin, yaşadığımız dünyanın genel karakterini yansıttığını ve belirsizlik duygusunun arttığı modernitenin kaotik devamı çağımızı da “sıvı modernite” (liquid modernity) olarak adlandırmaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Kimin "Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması" isimli kitabına referansla Marksist literatür kökenli “emperyalizm” kavramı küreselleşmenin yerine kullanılmaktadır?

David Harvey

Ronald Reagan

Lenin

Stalin

George Washington

Açıklama:

Vladimir İliç Lenin’in Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması isimli kitabına referansla Marksist literatür kökenli “emperyalizm” kavramı küreselleşmenin yerine kullanılmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Telgraf hangi yıl Atlantik okyanusunun iki kıtası arasına döşenmiştir?

1810

1848

1853

1864

1890

Açıklama:

Telgraf 1864’te Atlantik okyanusunun iki kıtası arasına döşenmiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

“Yumuşak güç” kavramının mucidi kimdir?

Roland Roberston

Ulrich Beck

Thomas L. Friedman

Benjamin Barber

Joseph S. Nye, Jr

Açıklama:

“Yumuşak güç” kavramının mucidi Joseph S. Nye, Jr.'dır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Westphalia Barışı hangi yıl imzalanmıştır?

1572

1648

1734

1843

1917

Açıklama:

Westphalia Barışı 1648'de imzalanmıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdaki olaylardan hangisi Sovyetler Birliği’nin dağılmasını tetiklemiştir?

Nikolay Çavuşesku'nun idam edilmesi

Berlin Duvarı'nın yıkılması

Bosna Savaşı

Kosova Savaşı

II. Dünya Savaşı

Açıklama:

9 Kasım 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılması Sovyetler Birliği’nin dağılmasını tetiklemiştir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdaki savaşlardan hangisi Münster ve Osnabrück Antlaşmaları ile son bulmuştur?

Alman Köylü Savaşı

I. Dünya savaşı

II. Dünya Savaşı

Otuz Yıl Savaşları

Yüzyıl Savaşları

Açıklama:

Otuz Yıl Savaşları 1648'de Münster ve Osnabrück Antlaşmaları ile son bulmuştur. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Küreselleşme kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Küreselleşme, temelde her şeyi bireysel, toplumsal, yerel, ulusal ve bölgesel vasfından çıkarıp tüm dünyaya mal etme sürecidir.

Bir anlamda küreselleşme, epistemolojisiyle sosyal bilimlerde “disiplinlerarasılık” hatta “disiplinlerötesilik” yaratarak yeni bir ontolojik gerçeklik üretmiştir.

Küreselleşme çalışmaları -şimdilik- tam anlamıyla kendi başına akademik bir disiplin hâline gelmediyse de sosyal bilimlerin bütün disiplinleri tarafından çalışılmaktadır.

Küreselleşme üzerine ontolojik, epistemolojik ve metodolojik tartışmalar son bulmuştur.

Açıklama:

Küreselleşme üzerine ontolojik, epistemolojik ve metodolojik tartışmalar devam etmektedir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Merriam Webster sözlüğüne göre, “küreselleşme” sözcüğü ilk kez hangi yıl kullanılmıştır?

1945

1951

1967

1975

1981

Açıklama:

Merriam Webster sözlüğüne göre, “küreselleşme” sözcüğü ilk kez 1951’de kullanılmıştır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

"Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması" isimli kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Lev Troçki

Friedrich Engels

Karl Marx

Josef Stalin

Vladimir İliç Lenin

Açıklama:

"Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması" isimli kitabın yazarı Vladimir İliç Lenin'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Roland Robertson

Bryan S. Turner

Scott Lash

Ulrich Beck

Richard Giulianotti

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 57

“Ulus” fikri kaçıncı yüzyılda hız kazanmıştır?

XV. Yüzyıl

XVI. yüzyıl

XVII. yüzyıl

XVIII. yüzyıl

XIX. yüzyıl

Açıklama:

“Ulus” fikri XIX. yüzyılda hız kazanmıştır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Napolyon’un yenildiği hangi savaş sonrasında imparatorluklar restorasyon dönemine girmişlerdir?

Napolyon Savaşları

Leipzig Muharebesi

Waterloo Savaşı

Austerlitz Muharebesi

Bastille Baskını

Açıklama:

Napolyon’un Waterloo Savaşı’nda yenilmesiyle imparatorluklar restorasyon dönemine girmişlerdir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Dünya Ekonomik Forumu her yılın Ocak ayında hangi ülkede gerçekleşmektedir?

Norveç

İsveç

İsviçre

Finlandiya

Danimarka

Açıklama:

Dünya Ekonomik Forumu her yılın Ocak ayında İsviçre'de gerçekleşmektedir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdaki isimlerden hangileri "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık Teorisi"ni geliştirmişlerdir?

Stephen D. Krasner- Kenneth Waltz

Joseph Nye-Robert Keohane

Andrew Moravcsik-Robert Gilpin

Alexander Wendt-Helen Milner

John Mearsheimer-Peter J. Katzenstein

Açıklama:

Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık Teorisi'ni Joseph Nye-Robert Keohane geliştirmişlerdir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangi antlaşma Münster ve Osnabrück Antlaşmaları sonrası 1648’te Otuz Yıl Savaşları’nı sonlandırandırna antlaşma olarak tarihe geçmiştir?

Paris Antlaşması

Westphalia Antlaşması

Amsterdam Antlaşması

Berlin Antlaşması

Madrit Antlaşması

Açıklama:

Giriş başlığı altında izah edildiği gibi, 1648’te Otuz Yıl Savaşları’nı sonlandıran Münster ve Osnabrück Antlaşmalarıyla vücut bulan Westphalia (Antlaşması) Barışıdır. Bu antlaşma sonrası “ulus,” “ulus-devlet,” ve “uluslararası sistem” bir dönüşüm süreci olarak tanımlanmaktadır.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

"Küreselleşme, epistemolojisiyle sosyal bilimlerde “disiplinlerarasılık” hatta “disiplinlerötesilik” yaratarak yeni bir .................... gerçeklik üretmiştir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

sanal

siyasi

ontolojik

iktisadi

sosyolojik

Açıklama:

Giriş başlığı altında 90.sayfada izah edildiği gibi, cümlede eksik olan yeri "ontolojik" kavramı doldurmaktadır.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdaki hangi sözlükte ilk kez 1951'de küreselleşme; "özellikle serbest ticaret, sermayenin serbest akışı ve ucuz yabancı emek pazarlarına erişimin artışıyla şekillenen entegre olmuş küresel ekonomi" olarak tanımlanmıştır?

Türk Dil Kurumu Sözlüğü

Oxford Sözlüğü

Larousse Sözlüğü

Le Petit Robert Sözlüğü

Merriam Webster Sözlüğü

Açıklama:

KAVRAMSAL ÇERÇEVE VE LİTERATÜR SEÇKİSİ başlığı altında izah edildiği gibi, Küreselleşme sözcüğünün ilk kez 1951’de
kullanıldığını iddia edilen sözlük Merriam Webster sözlüğüdür.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangi düşünür / bilim insanı, "küreselleşmeyi “zaman-mekân sıkışması” olarak tanımlayarak, hayatın hızı mekânsal engelleri aşındırmakta ve eğlence gibi bazı hizmetler ile semboller adeta ışık hızıyla nakledilip zaman mekânı fethetmekte olduğunu ileri sürmüştür?

Marshall McLuhan

Karl Marx

Friedrich Engels

David Harvey

Ulrich Beck

Açıklama:

KAVRAMSAL ÇERÇEVE VE LİTERATÜR SEÇKİSİ başlığı altında izah edildiği gibi, bu tanımlamayı yapan bilim insanı David Harvey'dir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangi bilim insanı, küreselleşmeyi Japon iş dünyası terminolojisinden devşirdiği küreselleşme ve yerelleşmenin sentezi olarak “küyerelleşme” (glocalization) kavramından hareketle tanımlamıştır?

Thomas L. Friedman

Marshall McLuhan

Ulrich Beck

Benjamin R. Barber

Roland Robertson

Açıklama:

KAVRAMSAL ÇERÇEVE VE LİTERATÜR SEÇKİSİ başlığı altında izah edildiği gibi, küreselleşme ve yerelleşme kavramlarını sentezleyen sosyolog Roland Robertson’dur.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

1. Vladimir İliç Lenin 2. Benjamin R. Barber 3. Thomas L. Friedman 4. Karl Marx 5. Marshall McLuhan K. Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması isimli kitabına referansla Marksist literatür kökenli “emperyalizm” kavramı küreselleşmenin yerine kullanılmaktadır. L. McWorld’e Karşı Cihad: Küreselleşme ve Kabilecilik Dünyayı Nasıl Yeniden Şekillendiriyor? isimli kitabının öncü çalışması aynı isimle Mart 1992’de The Atlantic dergisinde “Jihad vs. McWorld” başlığıyla yayımlanan makalesidir. M. Bu konudaki ilk çalışması Lexus ve Zeytin Ağacı: Küreselleşmenin Geleceği, başlığından da anlaşılacağı üzere küreselleşmeyle ilintili farklı kavramların çatışmalarını dışa vurmaktadır. Yukarıda adları bulunan bilim insanı /düşünürlerin yaptığı çalışmaların doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

2-K, 1-L, 3-M

1-K, 2-L, 3-M

5-K, 4-L, 2-M

1-L, 5-K, 4-L

2-M, 4-L, 5-K

Açıklama:

Doğru eşleştirmenin yapılabilmesi için KAVRAMSAL ÇERÇEVE VE LİTERATÜR SEÇKİSİ başlığın okunması gerekmektedir.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Yumuşak Güç kavramının mucidi Joseph Nye'nin uluslararası politika tanımı aşağıdakilerden hangisine uymaktadır?

Kaotik

İktisadi

Bütünleştirici

Anarşik

Kültürel

Açıklama:

ULUSLARARASI POLİTİKANIN KÜRESELLEŞMESİ başlığı altında izah edildiği gibi, Nye, uluslararası politikayı 1648 Westphalia Barışı’nın uluslararası örgütlenmenin hâkim biçimi olarak kutsadığı egemen teritoryal devletin sistemi olarak tanımlar ve üst bir otoritenin olmaması bakımından -kaotik değil- anarşik bulmaktadır.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi ülkelerin farklı oranlarda bile olsa birbirlerine muhtaç olduklarını ortaya koyan teoridir?

Emperyalizm teorisi

Karmaşık karşılıklı bağımlılık teorisi

Postmodernizm teorisi

Faydacılık teorisi

Büyüme teorisi

Açıklama:

ULUSLARARASI POLİTİKANIN KÜRESELLEŞMESİ başlığı altında izah edildiği gibi, Joseph Nye’ın Robert Keohane ile geliştirdikleri karmaşık karşılıklı bağımlılık teorisi bu kuramların ortaya koyduğu zihinsel arka plandan ve literatür zenginliğinden faydalanarak ülkelerin farklı oranlarda bile olsa birbirlerine muhtaç olduklarını ortaya koymuştur.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 69

I. Ulus
II. Ulus-devlet
III. Ulusculuk
IV. Dünya Barışı
V. Sanayileşme
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri Napolyon'un Avrupa savaşları vasıtasıyla dolaylı ve dolaysız küreselleşmesine etki ettiği fenomenler arasında yer almaktadır?

Yanlız I

Yalnız II

II ve III

IV ve V

I, II ve III

Açıklama:

ULUSLARARASI POLİTİKANIN KÜRESELLEŞMESİ başlığı altında izah edildiği gibi, Napolyon’un başta Avrupa’daki savaşları ulus, ulus-devlet ve milliyetçilik/ulusçuluk fenomenlerinin küreselleşmesinde ciddi bir etki ve katkı yapmıştır.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdaki Westphalian sistemin uzantısı olduğu söylenen hangi fikir, küreselleşmenin, ulus-devleti bir "sandviç" gibi alttan ve üstten sürekli baskılaması neticesinde büyük ölçüde aşınmaktadır?

Özgürlük

Bireyselcilik

Toplumculuk

Kalkınma

Egemenlik

Açıklama:

ULUSLARARASI POLİTİKANIN KÜRESELLEŞMESİ başlığı altında izah edildiği gibi, temelde üzerinde çok tartışılan bir konu olan egemenlik kavramının küreselleşme dolayısıyla etkilendiği belirtilmektedir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

FKÖ'nün açılımı nedir?

Filistin Kuruluş Örgütü

Filistin Kurtuluş Örgütü

Filistin Devrim Örgütü

Filistine Özgürlük Örgütü

Filistin Kalkınma Örgütü

Açıklama:

FKÖ'nün açılımı; Filistin Kurtuluş Örgütüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Filistin Kurtuluş Örgütü kaç yılında kurulmuştur?

1960

1961

1962

1963

1964

Açıklama:

temelleri 13-16 Ocak 1964’te Kahire’deki Arap Birliği Zirvesi’nde atılan Filistin Kurtuluş Örgütü’nün (FKÖ), 1964’te İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) -İslam İşbirliği Teşkilatı’nın (İİT) o zamanki adı- ve BM tarafından Filistinlilerin “tek meşru temsilcisi” olarak tanınması Filistin milliyetçiliğine ve devlet talebine uluslararası bir tanınma ve meşruiyet sağlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Sınır Tanımayan Doktorlar nerede kurulmuştur?

Londra

Paris

Berlin

Madrid

İstanbul

Açıklama:

1971’de Bernard Kouchner öncülüğünde Paris’te kurulan ve dünyadaki 23 ofisinin merkezi Cenevre’deki uluslararası bir kurulca yönetilen Sınır Tanımayan Doktorlar (Médecins Sans Frontières; MSF, Doctors Without Borders; DWB) savaş mağduru ve gelişmekte olan ülkelerdeki bulaşıcı hastalıklarla mücadele projeleriyle bilinen uluslararası bağımsız tıbbî bir kuruluştur.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Sınır Tanımayan Doktorlar kaç yılında kurulmuştur?

1971

1972

1973

1974

1975

Açıklama:

1971’de Bernard Kouchner öncülüğünde Paris’te kurulan ve dünyadaki 23 ofisinin merkezi Cenevre’deki uluslararası bir kurulca yönetilen Sınır Tanımayan Doktorlar (Médecins Sans Frontières; MSF, Doctors Without Borders; DWB) savaş mağduruve gelişmekte olan ülkelerdeki bulaşıcı hastalıklarla mücadele projeleriyle bilinen uluslararası bağımsız tıbbî bir kuruluştur.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Sınır Tanımayan Gazeteciler hangi ülkede kurulmuştur?

Almanya

İngiltere

Fransa

İspanya

Almanya

Açıklama:

1985’te Montpellier’de (Fransa) Robert Ménard öncülüğünde kurulan Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) ise bugün Paris’teki merkez ofisi ve BM’de danışmanlık statüsüyle tüm dünyada basın ve ifade özgürlüğünü ve sansürle mücadeleyi savunan bir STK’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Sınır Tanımayan Gazeteciler kaç yılında kurulmuştur?

1981

1982

1983

1984

1985

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 7

Dünya Ekonomik Forumu ilk toplantısını kaç yılında yapmıştır?

1970

1971

1972

1973

1974

Açıklama:

Günümüzün küreselleşme sembollerinden Dünya Ekonomik Forumu (World Economic Forum, WEF) kuruluşundaki adıyla Avrupa İşletme Forumu (European Management Forum, EMF)- ilk toplantısını 1971’de Cenova Üniversitesi İşletme Profesörü Klaus Schwab’ın davetiyle Batı Avrupa’dan gelen 444 özel sektör yöneticisinin katılımıyla Davos Kongre Merkezinde gerçekleştirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Dünya Ekonomik Forumu ilk toplantısına kaç özel sektör yöneticisi katılmıştır?

400

444

350

374

525

Açıklama:

Dünya Ekonomik Forumu (World Economic Forum, WEF) -kuruluşundaki adıyla Avrupa İşletme Forumu (European Management Forum, EMF)- ilk toplantısını 1971’de Cenova Üniversitesi İşletme Profesörü Klaus Schwab’ın davetiyle Batı Avrupa’dan gelen 444 özel sektör yöneticisinin katılımıyla Davos Kongre Merkezinde gerçekleştirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 9

İKÖ'nün açılımı nedir?

İslam Konferansı Örgütü

İslamın Kurtuluşu Örgütü

İslamın Kuruluşu Örgütü

İslami Ülkeler Birliği

Müslüman Ülkeler Birliği

Açıklama:

İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) dür.

Doğru Cevap: A

Soru 10

İİT'nin açılımı nedir?

İslam İşbirliği Teşkilatı

İşadamları İşbirliği Teşkilatı

İslamın Yükselişi Teşkilatı

Uluslararası Müdahale Birliği

Uluslararası Kredi Birliği

Açıklama:

İslam İşbirliği Teşkilatı’nın (İİT)dir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

“III. Dünya Savaşı’nda hangi silahların kullanılacağını bilmiyorum ama IV. Dünya Savaşı’nda taş ve sopalar olacağını biliyorum” sözü kime aittir?

Albert Einstein

Max Weber

Aleksander Wendt

James Rosenau

Mustafa Kemal Atatürk

Açıklama:

Albert Einstein “ …Yine Albert Einstein’ın o çok bilindik “III. Dünya Savaşı’nda hangi silahların kullanılacağını bilmiyorum ama IV. Dünya Savaşı’nda taş ve sopalar olacağını biliyorum” ifadesi de iki dünya savaşı tecrübe etmiş yaşlı gezegenimizi olası bir nükleer savaşta kendi ellerimizle mahvetmememiz için dünya barış

Doğru Cevap: A

Soru 12

Cemiyet-i Akvam ( Milletler Cemiyeti ) ne zaman kurulmuştur?

Birinci dünya savaşından sonra

İkinci dünya savaşından sonra

Birleşmiş milletlerden sonra

Kurtuluş savaşından sonra

16 Ocak 1964 te

Açıklama:

“ I. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan Cemiyet-i-Akvam (Milletler Cemiyeti; MC) ve II. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan Birleşmiş Milletler (BM) ile her iki dünya savaşının başladığı kıtada bu sefer üçüncüsünü önlemeye yönelik Avrupa Kömür Çelik Teşkilatı (AKÇT) ile başlayıp bugün Avrupa Birliği (AB) ile devam eden uluslararası ve bölgesel örgütler ile yeryüzündeki diğer muadilleri de aynı amaca hizmet etmektedir.”
Birinci dünya savaşından sonra

Doğru Cevap: A

Soru 13

Filistin Kurtuluş Örgütü’nün ( FKÖ ) Temelleri hangi yıl ve nerede yapılan toplantıda atılmıştır?

1968 Prag

1971 Cenova

1972 Davos

1964 Kahire

1974 Kudüs

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdaki ülkelerden hangisi BM de veto yetkisine sahiptir?

İtalya

Fransa

Almanya

İspanya

Hindistan

Açıklama:

BM Güvenlik Konseyi daimî üyeleri olan ABD, Britanya, Fransa, Rusya ve Çin bir anlamda II. Dünya Savaşı’nın muzafferleri ve BM sisteminin kurucuları olarak bugün başka hiçbir devletin sahip olmadığı veto yetkisine sahipti

Doğru Cevap: B

Soru 15

“Ulusal kimliğinin vatandaşlık bağıyla bir aidiyete dönüştürülmesine paralel bireyin ulus-devlete aitliği daha sorgulanır hale gelmiştir.” İfadesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Clapham

Agnew

Max Weber

Aleksander Wendt

Hartmut Behr

Açıklama:

“ …Küreselleşmenin zaman ve mekanın fiziksel dayatmalarına meydan okuduğu bir dünyada “egemenlik,” “sınır” ve “teritoryalite” kavramları da dönüşmek durumundadır. Ayrıca, ulusal kimliğinin vatandaşlık bağıyla bir aidiyete dönüştürülmesine paralel bireyin ulus-devlete aitliği daha sorgulanır hale gelmiştir. Clapham’ın ifadesiyle (2002; s.792)…
Clapham

Doğru Cevap: A

Soru 16

1971’de Bernard Kouchner öncülüğünde Paris’te kurulan ve dünyadaki 23 ofisinin merkezi Cenevre’deki uluslararası bir kurulca yönetilen sivil toplum kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?

Dünya doğayı koruma vakfı

Yeryüzü doktorları

Uluslararası gazeteciler federasyonu

Sınır Tanımayan doktorlar

Sınır Tanımayan gazeteciler

Açıklama:

“ 1971’de Bernard Kouchner öncülüğünde Paris’te kurulan ve dünyadaki 23 ofisinin merkezi Cenevre’deki uluslararası bir kurulca yönetilen Sınır Tanımayan Doktorlar (Médecins Sans Frontières; MSF, Doctors Without Borders; DWB) savaş mağduru ve gelişmekte olan ülkelerdeki bulaşıcı hastalıklarla mücadele projeleriyle bilinen uluslararası bağımsız tıbbî bir kuruluştur.”
Sınır Tanımayan Doktorlar

Doğru Cevap: D

Soru 17

Sınır tanımayan gazeteciler derneği nerede kurulmuştur?

Kahire-Mısır

Montpellier-Fransa

Paris-Fransa

Prag-Çek Cumhuriyeti

Davos-İsviçre

Açıklama:

“ 1985’te Montpellier’de (Fransa) Robert Ménard öncülüğünde kurulan Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) ise bugün Paris’teki merkez ofisi ve BM’de danışmanlık statüsüyle tüm dünyada basın ve ifade özgürlüğünü ve sansürle mücadeleyi savunan bir STK’dir.”
Montpellier-Fransa

Doğru Cevap: B

Soru 18

“Küresel sistem, ulus-devletlerin sistem düzeyindeki taleplerini icra ederken belirli bir toprak parçasındaki halkın da ihtiyaçlarının karşılanmasında giderek hayati bir aracı rolünü devam ettirmesi üzerine kuruludur” görüşü kime aittir?

Linda Weiss

Hartmut Behr

Bill Gates

Hamit Emrah Beriş

Cristopher Clapham

Açıklama:

“ Clapham’a göre küresel sistem, ulus-devletlerin sistem düzeyindeki taleplerini icra ederken belirli bir toprak parçasındaki halkın da ihtiyaçlarının karşılanmasında giderek hayati bir aracı rolünü devam ettirmesi üzerine kuruludur
Cristopher Clapham

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdaki kavramlardan hangisi, yönetişimin çeşitli yönlerini vurgulayan kavramlardan biri değildir?

Monarşik Yönetişim

İyi Yönetişim

Demokratik Yönetişim

Yerel Yönetişim

Küresel Yönetişim

Açıklama:

Monarşik Yönetişim “ Yönetişim doğası gereği iş birliğini, sürdürebilirliği, şeffaflığı, adaleti, hem yerel hem de tüm dünya ile ilişkili olmayı ön plana çıkardığı için “iyi yönetişim” (good governance), “demokratik yönetişim” (democratic governance), yerel yönetişim (local governance) ve küresel yönetişim (global governance) kavramları da yaygın bir biçimde çeşitli yönlerini vurgulamak üzere karşımıza çıkmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi BM Genel Kurulunun Eylül 2000’deki Milenyum Zirvesi’nde açıklanan Milenyum Deklarasyonu’nun 21. Yüzyıl hedeflerinden biri değildir?

Kalkınma

Yoksulluğun azaltılması

Çevre Kirliliğini önleme

Güvenlik

İnsan Hakları Güvencesi

Açıklama:

Çevre kirliliğini önleme “ BM Genel Kurulunun Eylül 2000’deki Milenyum Zirvesi’nde açıklanan Milenyum Deklarasyonu; barış, güvenlik, kalkınma, yoksulluğun azaltılması, insan hakları güvencesi, demokrasi ve iyi yönetişimi XXI. yüzyıl hedefleri olarak sıralanmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi belirli sınırlar dâhilinde meşru şiddet tekeline sahip kurum olarak tanımlamaktadır?

Devlet

Birleşmiş Milletler

Milletler Cemiyeti

Küreselleşme

Yönetişim

Açıklama:

Devlet, belirli sınırlar dâhilinde meşru şiddet tekeline sahip kurum olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı’ndan hemen sonra kurulmuştur?

Milletler Cemiyeti

Birleşmiş Milletler

Avrupa Kömür Çelik Teşkilatı

Avrupa Birliği

İslam Konferansı Örgütü

Açıklama:

Milletler Cemiyeti, I. Dünya Savaşı’ndan hemen sonra kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi BM Güvenlik Konseyi daimî üyelerinden biri değildir?

ABD

Britanya

Fransa

Rusya

Almanya

Açıklama:

Almanya, BM Güvenlik Konseyi daimî üyelerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Hiyerarşik ilişkilerle örülmüş modern yaşamın bütün alanlarını düzenleyen hangi kavram modern insan ve zihninin özetidir?

Sınır

Birey

STK

Devlet

Ulussuzlaştırma

Açıklama:

Hiyerarşik ilişkilerle örülmüş modern yaşamın bütün alanlarını düzenleyen “sınır” kavramı, modern insan ve zihninin özetidir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Sınır aşan sular meselesindeki gibi herhangi bir benzer sorunda doğrudan muhatap olmayan ülkeler, dolaylı etkilenmelerine referansla kendilerini ne olmaya hak sahibi görmektedirler?

Müdahil

Muhalif

Etkileşim

Yönetişim

Eşit

Açıklama:

Sınır aşan sular meselesindeki gibi herhangi bir benzer sorunda doğrudan muhatap olmayan ülkeler, dolaylı etkilenmelerine referansla kendilerini "müdahil" olmaya hak sahibi görmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi devlet dediğimiz politik toplumun içinden çıktığı ve parçası olduğu toplumu tek başına yönetmesi yerine toplumu oluşturan bireyler, ekonomik kuruluşlar, STK’ler ve hatta devletin üyesi olduğu uluslararası örgütlerin yönetme eylemine katılımıyla ortaya çıkmaktadır?

Yönetişim

Yönetim

Pasaport

Vize

Mühür

Açıklama:

Yönetişim, devlet dediğimiz politik toplumun içinden çıktığı ve parçası olduğu toplumu tek başına yönetmesi yerine toplumu oluşturan bireyler, ekonomik kuruluşlar, STK’ler ve hatta devletin üyesi olduğu uluslararası örgütlerin yönetme eylemine katılımıyla ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Küresel Yönetişim Komisyonu (Commission on Global Governance) Küresel Mahallemiz (Our Global Neighborhood) başlıklı raporu hangi yıl yayımlamıştır?

1992

1993

1994

1995

1996

Açıklama:

Küresel Yönetişim Komisyonu (Commission on Global Governance) Küresel Mahallemiz (Our Global Neighborhood) başlıklı raporu 1995 yılında yayımlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi tabulaşmış sembollerin sıkışması hatta ortadan kalkması anlamına da gelmektedir?

Küreselleşme

Yönetim

Yönetişim

Asimetrik savaş

Sanayi devrimi

Açıklama:

Küreselleşme, tabulaşmış sembollerin sıkışması hatta ortadan kalkması anlamına da gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

1881’de Lingvo Universala olarak değiştirilen yapay dil Esparanto İlk Kitap (Unua Libro) ismiyle hangi yıl yayımlanmıştır?

1883

1885

1887

1889

1891

Açıklama:

1881’de Lingvo Universala olarak değiştirilen yapay dil Esparanto İlk Kitap (Unua Libro) ismiyle 1887’de yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi 1985'te bütün BM üye ülkelerine eğitim müfredatlarına Esperanto’yu eklemelerini tavsiye etmiştir?

UNESCO

ILO

FAO

UNICEF

Açıklama:

UNESCO, 1985'te bütün BM üye ülkelerine eğitim müfredatlarına Esperanto’yu eklemelerini tavsiye etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Devleti belirli sınırlar dâhilinde meşru şiddet tekeline sahip kurum olarak tanımlayan?

Max Weber

Aleksander Wendt

Christopher Clapham

Linda Weiss

James Rosenau

Açıklama:

Max Weber, devleti belirli sınırlar dâhilinde meşru şiddet tekeline sahip kurum olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Filistin Kurtuluş Örgütü’nün temelleri Kahire’deki Arap Birliği Zirvesi’nde ne zaman atılmıştır?

11-14 Kasım 1962

12-15 Aralık 1963

13-16 Ocak 1964

14-17 Şubat 1965

15-18 Mart 1966

Açıklama:

Temelleri 13-16 Ocak 1964’te Kahire’deki Arap Birliği Zirvesi’nde atılan Filistin Kurtuluş Örgütü’nün (FKÖ), 1964’te İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) -İslam İşbirliği Teşkilatı’nın (İİT) o zamanki adı- ve BM tarafından Filistinlilerin “tek meşru temsilcisi” olarak tanınması Filistin milliyetçiliğine ve devlet talebine uluslararası bir tanınma ve meşruiyet sağlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

"Hem insanların hem de fikirlerin sınır aşan akınları, ulusal kimliğin dayandığı ‘içerdekiler’ (insiders) ve ‘dışardakiler’ (outsiders) ayrımı hissini muğlaklaştırdı..." ifadesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Kouchner

Agnew

Rosenau

Clapham

Wiener

Açıklama:

Clapham’ın ifadesiyle:
Hem insanların hem de fikirlerin sınır aşan akınları, ulusal kimliğin dayandığı ‘içerdekiler’ (insiders) ve ‘dışardakiler’ (outsiders) ayrımı hissini muğlaklaştırdı...

Doğru Cevap: D

Soru 34

Sınır Tanımayan Doktorlar ne zaman kurulmuştur?

1970

1971

1972

1973

1974

Açıklama:

1971’de Bernard Kouchner öncülüğünde Paris’te kurulan ve dünyadaki 23 ofisinin merkezi Cenevre’deki uluslararası bir kurulca yönetilen Sınır Tanımayan Doktorlar (Médecins Sans Frontières; MSF, Doctors Without Borders; DWB) savaş mağduru ve gelişmekte olan ülkelerdeki bulaşıcı hastalıklarla mücadele projeleriyle bilinen uluslararası bağımsız tıbbî bir kuruluştur.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Sınır Tanımayan Gazeteciler hangi tarihte kurulmuştur?

1981

1982

1983

1984

1985

Açıklama:

1985’te Montpellier’de (Fransa) Robert Ménard öncülüğünde kurulan Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) ise bugün Paris’teki merkez ofisi ve BM’de danışmanlık statüsüyle tüm dünyada basın ve ifade özgürlüğünü ve sansürle mücadeleyi savunan bir STK’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Dünya Ekonomik Forumu ilk toplantısını ne zaman gercekleştirmiştir?

1969

1970

1971

1972

1973

Açıklama:

Günümüzün küreselleşme sembollerinden Dünya Ekonomik Forumu (World Economic Forum, WEF) -kuruluşundaki adıyla Avrupa İşletme Forumu (European Management Forum, EMF)- ilk toplantısını 1971’de Cenova Üniversitesi İşletme Profesörü Klaus Schwab’ın davetiyle Batı Avrupa’dan gelen 444 özel sektör yöneticisinin katılımıyla Davos Kongre Merkezinde gerçekleştirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Gezegenimizi olası bir nükleer savaşta kendi ellerimizle mahvetmememiz için dünya barışına olan yoğun talebi karşılamak için bazı örgütler kurulmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Milletler Cemiyeti (MC)

Birleşmiş Milletler (BM)

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)

Avrupa Birliği (AB)

Avrupa Kömür Çelik Teşkilatı (AKÇT)

Açıklama:

Gezegenimizi olası bir nükleer savaşta kendi ellerimizle mahvetmememiz için dünya barışına olan yoğun talebi karşılamak için bazı örgütler kurulmuştur. I. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan Cemiyet-i-Akvam (Milletler Cemiyeti; MC) ve II. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan Birleşmiş Milletler (BM) ile her iki dünya savaşının başladığı kıtada bu sefer üçüncüsünü önlemeye yönelik Avrupa Kömür Çelik Teşkilatı (AKÇT) ile başlayıp bugün Avrupa Birliği (AB) ile devam eden uluslararası ve bölgesel örgütler ile yeryüzündeki diğer muadilleri de aynı amaca hizmet etmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konsey'inin daimi üyelerinden biridir?

Mısır

Rusya

Japonya

İspanya

İtalya

Açıklama:

BM Güvenlik Konseyi daimî üyeleri ABD, Britanya, Fransa, Rusya ve Çin'dir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) kim öncülüğünde kurulmuştur?

Bernard Kouchner

Robert Ménard

Linda Weiss

Francis Fukuyama

James Rosenau

Açıklama:

Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) 1985’te Montpellier’de (Fransa) Robert Ménard öncülüğünde kurulmuştur. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) kaç yılında kurulmuştur?

1970

1975

1980

1985

1990

Açıklama:

Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) 1985 yılında kurulmuştur. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Sınır Tanımayan Doktorlar (Médecins Sans Frontières; MSF, Doctors Without Borders; DWB) kaç yılında kurulmuştur?

1971

1984

1986

1992

1995

Açıklama:

Sınır Tanımayan Doktorlar (Médecins Sans Frontières; MSF, Doctors Without Borders; DWB) 1971 yılında kurulmuştur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Transnationalization ne demektir?

Ulus-üstüleşme

Ulus-aşırılaşma/ötesileşme

Ulus-altılaşma

Yersiz-yurtsuzlaşma

Ulus-devletleşme

Açıklama:

Transnationalization, ulus-aşırılaşma/ötesileşme anlamına gelmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Supranationalization ne demektir?

Ulus-üstüleşme

Ulu-aşırılaşma/ötesileşme

Ulus-altılaşma

Yersiz-yurtsuzlaşma

Ulus-devletleşme

Açıklama:

Supranationalization ulus-üstüleşme anlamına gelmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Subnationalization ne demektir?

Ulus-üstüleşme

Ulus-aşırılaşma/ötesileşme

Ulua-altılaşma

Yersiz-yurtsuzlaşma

Ulus-devletleşme

Açıklama:

Subnationalization ulus-altılaşma anlamına gelir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Deterritorialization ne demektir?

Ulus-üstüleşme

Ulus-aşırılaşma/ötesileşme

Ulus-altılaşma

Yersiz-yurtsuzlaşma

Ulus-devletleşme

Açıklama:

Deterritorialization yersiz-yurtsuzlaşma anlamına gelir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

İlk küresel çevre toplantısı kaç yılında yapılmıştır?

2003

1997

1990

1986

1972

Açıklama:

İlk küresel çevre toplantısı 1972’de yapılmıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

“Oligarşinin Tunç Kanunu” gereği uluslararası sistemde, kendi seçkinlerini üretmiştir. Bu bağlamda, aşağıdaki devletlerden hangisi veto yetkisine sahip BM Güvenlik Konseyi daimi üyelerinden birisi değildir?

ABD

Fransa

Rusya

Japonya

Çin

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı, “Ulus-Devlet Hâlâ Sınır ve Egemenliğin Bileşkesi mi?” başlığı altında yer almaktadır.
Japonya, BM Güvenlik Konseyi daimi üyesi değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdaki kavram çiftlerinden hangisi, günümüzde küresel siyasetin çeşitlenmesine doğrudan katkı sağlamaktadır?

Çok kimliklilik ve Çok kültürlülük

Çok düzlemlilik ve ulus devlet anlayışı

Çok ulusluluk ve Bölgeselcilik anlayışı

Yönetişim ve Yerel Kalkınma

Bölgeselcilik ve Çok kimliklilik

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı, “Ulus-Devlet Hâlâ Sınır ve Egemenliğin Bileşkesi mi?” başlığı altında yer almaktadır.
Çok kimliklilik ve Çok kültürlülük kavramları, siyasetin küresel anlamda çeşitlenmesine vesile olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

………………. savaş mağduru ve gelişmekte olan ülkelerdeki bulaşıcı hastalıklarla mücadele projeleriyle bilinen uluslararası bağımsız bir STK’dır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Sınır Tanımayan Gazeteciler

Sınır Tanımayan Doktorlar

Sınır Tanımayan Hemşireler

Sınır Tanımayan Eczacılar

Sınır Tanımayan Bürokratlar

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı, “Ulus-Devlet Hâlâ Sınır ve Egemenliğin Bileşkesi mi?” başlığı altında yer almaktadır.
Sınır Tanımayan Doktorlar, savaş mağduru ve gelişmekte olan ülkelerdeki bulaşıcı hastalıklarla mücadele projeleriyle bilinen uluslararası bağımsız bir STK’dır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi, küreselleşme kavramı ile doğrudan ilişkili değildir?

Ulus ötesileşme

Ulus üstüleşme

Ulus altılaşma

Yersiz yurtsuzlaşma

Ulusallaşma

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı, “Ulus-Devlet Hâlâ Sınır ve Egemenliğin Bileşkesi mi?” başlığı altında yer almaktadır.
Küreselleşme kavramı, ulusallaşma ile doğrudan ilişkili değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdaki ilkelerden hangisi “Yönetişim” ile ilgili değildir?

Yerellik

Şeffaflık

Sürdürülebilirlik

Demokratiklik

Kırtasiyecilik

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı, “Yönetimden Yönetişime” başlığı altında yer almaktadır.
Yönetişim kavramının ortaya çıkış nedenlerinden biri, Weberyan bürokrasi yani kırtasiyecilik anlayışına bir tepkidir ve yönetişim çok aktörlü bir yönetim anlayışını savunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

1980’lerin sonlarından itibaren ……….. olarak ön plana çıkan anlayış, devlet bürokrasilerini verimsiz kılan sorunları özel sektör pratikleriyle iyileştirmeyi savunmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa getirilmesi gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Weberyan Bürokrasi

Yeni Kamu İşletmeciliği

E-devlet

Küresel Siyaset

Yerel Yönetişim

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı, “Yönetimden Yönetişime” başlığı altında yer almaktadır.
1980’lerin sonlarından itibaren Yeni Kamu İşletmeciliği olarak ön plana çıkan anlayış, devlet bürokrasilerini verimsiz kılan sorunları, özel sektör pratikleriyle iyileştirilmesini savunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

I. Yatay ve dikey mobilizasyonun artması,
II. Yönetim sürecinde vatandaş katılımının artması,
III. Kamu sektörünün etkisinin artması,
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri yönetişimin özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı, “Yönetimden Yönetişime” başlığı altında yer almaktadır.
Yönetim sürecinde vatandaş katılımının artması ve kamu sektörünün etkisinin artması, yönetişimin özellikleri arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

I. Gönüllülük temelli katılımının güçlendirilmesi ve yerel yönetimlerin de yerel yönetişime dönüşmesi,
II. Kent Meclislerine vatandaş katılımının artması ile yerel demokrasinin güçlenmesi,
III. Yerel yönetimlerde vatandaşların paydaş kılınması,
Yönetişim ile ilişkili olan ve yukarıda özellikleri verilen ilke, aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşme

Ulus devlet

Yerindenlik

Bürokrasi

E-devlet

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı, “Yönetimden Yönetişime” başlığı altında yer almaktadır.
Öncüllerdeki bilgiler, Yerindelik ilkesinin özelliklerini içermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

İnternet’in sağladığı sanal dünyanın fiziksel dünyanın önüne geçmesi ve ulus devletin soyutlaştırması sonucu, uluslararası politikada yaşanan değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Küresel siyasetin ön plana çıkması

Yeni Kamu Hizmeti anlayışının önem kazanması

Yönetişim yaklaşımının ön plana çıkması

Yeni Kamu İşletmeciliği anlayışının önem kazanması

Bürokrasi yaklaşımının etkili olması

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı, “Küresel Siyaset ve İmkânları” başlığı altında yer almaktadır.
Soruda uluslararası politika kastedildiği için doğru cevap, Küresel Siyasettir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Elektronik gelişmeler sayesinde devlet ve vatandaşlar arasında karşılıklı ödev ve yükümlülüklerin elektronik iletişim ortamında yürütülmesini öngören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetişim

Çok düzlemli yönetişim

E-devlet

Yeni Kamu İşletmeciliği

Yerel Yönetişim

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı, “Özet” başlığı altında yer almaktadır.
Elektronik gelişmeler sayesinde devlet ve vatandaşlar arasında karşılıklı ödev ve yükümlülüklerin elektronik iletişim ortamında yürütülmesini e-devlet yaklaşımı öngörmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Küreselleşmeyi “zaman mekan sıkışması” olarak tanımlayan aşağıdakilerden hangisidir?

Klaus Schwab

Shridath Ramphal

Daniel Bell

Ingvar Carlson

David Harvey

Açıklama:

David Harvey’in küreselleşmeyi “zaman mekan sıkışması” olarak tanımlamasından hareketle küreselleşme, tabulaşmış sembollerin sıkışması hatta ortadan kalkması anlamına da gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

"Küresel yönetişim ideali, ulusal hükûmetlerin, çok-katmanlı kamu ajanlarının ve sivil toplumun ortakça kabul ettikleri ortak liderlik sürecidir.." düşüncesi aşağıdakilerden hangilerine aittir?

Klaus Digwert ve Philipp Pattberg

James M. Boghton ve Colin I. Bradford, Jr.

Martin Hewson ve Timothy J. Sinclair

Thomas L. Friedman ve David Harvey

Ulrich Beck ve Christopher Clapham

Açıklama:

James M. Boghton ve Colin I. Bradford, Jr.’a göre ise “Küresel yönetişim ideali, ulusal hükûmetlerin, çok-katmanlı kamu ajanlarının ve sivil toplumun ortakça kabul ettikleri ortak liderlik sürecidir...

Doğru Cevap: B

Soru 59

Özgün adı Lingvo Internacia olan ve 1881’de Lingvo Universala olarak değiştirilen yapay dil Esparanto İlk Kitap (Unua Libro) ismiyle 1887’de yayımlanmıştır. Bu dili icad eden aşağıdakilerden hangisidir?

James M. Boghton

Francis Fukuyama

Adam Przeworski

Ludwik Lejzer Zamenhof

Jean-Marie Colombani

Açıklama:

Polonyalı göz doktoru Ludwik Lejzer Zamenhof ’un icadı özgün adı Lingvo Internacia olan ve 1881’de Lingvo Universala olarak değiştirilen yapay dil Esparanto İlk Kitap (Unua Libro) ismiyle 1887’de yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Tarihin Sonu ve Son İnsan isimli çalışma aşağıdakilerden hangisine aittir?

Adam Przeworski

Jean-Marie Colombani

Ludwik Lejzer Zamenhof

Philipp Pattberg

Francis Fukuyama

Açıklama:

Bir anlamda Francis Fukuyama’nın Tarihin Sonu ve Son İnsan çalışması, Sovyetlerin dağılması sonrasında liberal demokra- siyi küresel ortak bir dil olarak sunan ama kısa süre sonra Yugoslavya’nın dağıl- masıyla ve I. Körfez Savaşı ile belirecek etnisite vurgulu mikro-milliyetçi savaşları hesap etmeyen erken müjde olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 61

I. Dünya Savaşı’nın ardından kurulan ve başarısızlığının ardından II. Dünya Savaşı’ndan sonra yerini Birleşmiş Milletler’e bırakan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Milletler Cemiyeti

Avrupa Birliği

NATO

CENTO

Varşova Paktı

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Giriş’ bölümüne bakınız.
Milletler Cemiyeti, I. Dünya Savaşı’nın ardından barışı tesis etmek adına kurulmuş ancak II. Dünya Savaşı’nı engelleyemeyerek başarısız olmuş ve yerini savaştan sonra Birleşmiş Milletler’e bırakmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Uluslararası sistemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Söylem düzeyinde hiyerarşik egemenlik yönünden anarşiktir

Söylem düzeyinde anarşik egemenlik açısından hiyerarşiktir

Uluslararası sistem eşitlik ilkesi üzerine inşa edilmiştir

Uluslararası sistemde sadece liberal demokrasiler var olabilir

Uluslararası sistemde her devlet eşit oranda güce ve haklara sahiptir

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Ulus-Devlet Hâla Sınır ve Egemenliğin Bileşkesi Mi?’ bölümüne bakınız.
Uluslararası sistem söylem veya temenni düzeyinde anarşik olarak tanıtılmaktadır ancak egemenliğin doğası gereği sistem hiyerarşiktir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Realist paradigmaya göre uluslararası politikayı yapan ve uygulayan, uluslararası sistemin temel aktörü aşağıdakilerden hangisidir?

İmparatorluklar

Ulus-devletler

Çok uluslu şirketler

Yerel yönetimler

Uluslararası örgütler

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Ulus-Devlet Hâla Sınır ve Egemenliğin Bileşkesi Mi?’ bölümüne bakınız.
Realist paradigma çerçevesinde uluslararası politikanın icra edildiği uluslararası sistemin temel aktörü ulus-devlettir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeyi güçlendirirken ulus-devletin sınırlarını aşındırmakta olan kavramlardan değildir?

Ulus-üstüleşme

Ulus-altılaşma

Ulus-ötesileşme

Yersiz-yurtsuzlaşma

Ulusun icat edilmesi

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Ulus-Devlet Hâla Sınır ve Egemenliğin Bileşkesi Mi?’ bölümüne bakınız.
Ulus-aşırılaşma/ötesileşme (transnationalization), ulus-üstüleşme (supranationalization) ulus-altılaşma (subnationalization) ve yersiz-yurtsuzlaşma (deterritorialization), küreselleşmeyi oluştururken ulusun ve ulus-devletin sınırlarının ötesinde bir zihniyeti, bir toplum biçimini ve siyasi formasyonu mümkün kılmaktadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdaki ifadelerden hangisinde yönetişim kavramı doğru olarak tanımlanmıştır?

Yönetim kelimesinin eş anlamlısıdır

Yönetimin tek bir özne tarafından gerçekleştirilmesidir

Yönetimin eş zamanlı olarak birden fazla özne tarafından gerçekleştirilmesidir

Yönetimdeki iletişim problemlerini vurgulayan bir tabirdir

Yönetimin demokratik ögelerden arındırılmasını ve tek bir elde toplanmasını ifade etmektedir

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Yönetimden Yönetişime’ bölümüne bakınız
Yönetişim, Yönetimin eş zamanlı olarak birden fazla özne tarafından gerçekleştirilmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Risk toplumu kavramı aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

Ulrich Beck

Andreas Romanov

David Harvey

Ingvar Carlson

Nilüfer Erol

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Yönetimden Yönetişime’ bölümüne bakınız.
Risk toplumu kavramı Ulrich Beck’e aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Dünya tarihindeki değişimler ve adlandırmalar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir?

Sanayi Devrimi’ne kadar - Astronomik

Dijital Devrim’e kadar - Aritmetik

İnternet Sonrası - Geometrik

Sanayi Devrimi’ne kadar- Aritmetik

Dijital Devrim’e kadar - Astronomik

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Yönetimden Yönetişime’ bölümüne bakınız
Sanayi Devrimi’ne kadar dünya tarihindeki değişimi “aritmetik,” Sanayi Devrimi’nden Dijital Devrim’e kadarki değişimi “geometrik” ve İnternet sonrası değişimi ise “astronomik” olarak adlandırmak mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Milletler Cemiyeti ve sonrasında UNESCO’nun BM üyelerine kullanımını ve eğitimini tavsiye ettiği, Zamenhof tarafından icat edilen ve küreselleşme tartışmalarında önemli bir yeri bulunan yapay dil aşağıdakilerden hangisidir?

Urduca

Latince

Lehçe

Tuyuca

Esparanto

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Küresel Siyaset’ bölümüne bakınız
Polonyalı göz doktoru Ludwik Lejzer Zamenhof ’un icadı özgün adı Lingvo Internacia olan ve 1881’de Lingvo Universala olarak değiştirilen yapay dil Esparanto İlk Kitap (Unua Libro) ismiyle 1887’de yayımlanmıştır. 1920’lerin başında MC’nin çalışma dilinin Esperanto olmasıyla ilgili öneri Fransızcanın “dünya dili” statüsünü kaybedeceği endişesiyle sadece Fransız delegece reddedilse de kısa süre sonra MC ve 1985’te de UNESCO, bütün BM üye ülkelerine eğitim müfredatlarına Esperanto’yu eklemelerini tavsiye etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Tarihin Sonu ve Son İnsan çalışması kime aittir?

Bacon

Hugo

Fukuyama

Mandela

Gandhi

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Küresel Siyaset’ bölümüne bakınız
Tarihin Sonu ve Son İnsan, Francis Fukuyama’ya aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Küreselleşmeye olumlu katkıda bulunan ögelerden biri değildir?

Çokuluslu şirketler

Uluslararası kurum ve kuruluşlar

Gelişen iletişim teknolojileri

Irkçılık

Karşılıklı bağımlılık

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Küresel Siyaset’ bölümüne bakınız.
Irkçılık küreselleşmeye olumlu bir katkıda bulunmamakta; onun karşısında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Daimi üyelerinden biridir?

Avusturya

Kanada

Rusya

Almanya

Güney Kore

Açıklama:

Rusya, BM Güvenlik Konseyi daimî üyelerinden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisine göre, ulusal ağlar büyüdükleri gibi ulus-aşırı ağlar
da büyüdüklerinden yek diğerinin yerini almak yerine karşılıklı birbirini güçlendirmeleri gibi bir paradoks söz konusudur?

Linda Weiss

Christopher Clapham

Barack Obama

Max Weber

Francis Fukuyama

Açıklama:

Linda Weiss’a göre, ulusal ağlar büyüdükleri gibi ulus-aşırı ağlar da büyüdüklerinden yekdiğerinin yerini almak yerine karşılıklı birbirini güçlendirmeleri gibi bir paradoks söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisine göre küresel sistem, ulus-devletlerin sistem düzeyindeki taleplerini icra ederken belirli bir toprak parçasındaki halkın da ihtiyaçlarının karşılanmasında giderek hayati bir aracı rolünü devam ettirmesi üzerine kuruludur?

Barack Obama

Christopher Clapham

Francis Fukuyama

Linda Weiss

Max Weber

Açıklama:

Clapham’a göre küresel sistem, ulus-devletlerin sistem düzeyindeki taleplerini icra ederken belirli bir toprak parçasındaki halkın da ihtiyaçlarının karşılanmasında giderek hayati bir aracı rolünü devam ettirmesi üzerine kuruludur.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Yönetişim durup dururken ortaya çıkmamış, hangi yıllarda başlayan ve tüm dünyayı etkisi altına alan bir dizi sosyo-politik olayla şekillenmiştir?

1950'ler

1960'lar

1970'ler

1980'ler

1990'lar

Açıklama:

Yönetişim durup dururken ortaya çıkmamış, 1960’larda başlayan ve tüm dünyayı etkisi altına alan bir dizi sosyo-politik olayla şekillenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi yönetişim doğası gereği iş birliğini, sürdürebilirliği, şeffaflığı, adaleti, hem yerel hem de tüm dünya ile ilişkili olmayı ön plana çıkardığı için kullanılan kavramlardan biri değildir?

İyi yönetişim

Demokratik yönetişim

Yerel yönetişim

Küresel yönetişim

Sosyal yönetişim

Açıklama:

Sosyal yönetişim, kullanılan kavramlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Hangi yılların başlarında ABD’de başlayan resesyonun tüm dünyayı etkilemesi ve yeni kamu işletmeciliği (new public management) olarak ön plana çıkan anlayış, devlet bürokrasilerini verimsiz kılan sorunları özel sektör pratikleriyle iyileştirilmesini savunmaktadır?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisinin sonrasında ABD’de Keynezyen ekonomi devletlerin savaşın yaralarını sarmak üzere sosyal refahı önemseyen bir devlet anlayışı ön plana çıkmıştır?

1929 Ekonomi Buhranı

11 Eylül 2001 terör saldırıları

İkinci Dünya Savaşı

1968 Prag Baharı

Birinci Dünya Savaşı

Açıklama:

1929 Ekonomi Buhranı sonrasında ABD’de Keynezyen ekonomi ve II. Dünya Savaşı sonrasında başta kıta Avrupa’sında olmak üzere devletlerin savaşın yaralarını sarmak üzere sosyal refahı önemseyen bir devlet anlayışı ön plana çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisinin Tarihin Sonu ve Son İnsan çalışması, Sovyetlerin dağılması sonrasında liberal demokrasiyi küresel ortak bir dil olarak sunan ama kısa süre sonra Yugoslavya’nın dağılmasıyla ve I. Körfez Savaşı ile belirecek etnisite vurgulu mikro-milliyetçi savaşları hesap etmeyen erken müjde olmuştur?

Francis Fukuyama

Max Weber

Linda Weiss

James Rosenau

Bernard Kouchner

Açıklama:

Francis Fukuyama’nın Tarihin Sonu ve Son İnsan çalışması, Sovyetlerin dağılması sonrasında liberal demokrasiyi küresel ortak bir dil olarak sunan ama kısa süre sonra Yugoslavya’nın dağılmasıyla ve I. Körfez Savaşı ile belirecek etnisite vurgulu mikro-milliyetçi savaşları hesap etmeyen erken müjde olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Dünyada Sanayi Devrimi’nden Dijital Devrim’e kadarki değişim ne şekilde adlandırılmaktadır?

Aritmetik

Geometrik

Astronomik

Antropolojik

Bitişik

Açıklama:

Sanayi Devrimi’nden Dijital Devrim’e kadarki değişimi “geometrik” olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Dünya tarihinde Sanayi Devrimi’ne kadar değişim ne şekilde adlandırılmaktadır?

Aritmetik

Geometrik

Astronomik

Sosyolojik

Psikolojik

Açıklama:

Sanayi Devrimi’ne kadar dünya tarihindeki değişim “aritmetik” olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

''Oligarşinin tunç kanunu gereği uluslararası sistem de kendi seçkinlerini üretmiştir.'' Cümlesi hangisini açıklamaya ait bir örnek teşkil eder?

Avrupa Birliği içinde Almanya’nın egemen güç olması

Rusya’nın eski Sovyet Cumhuriyetleri üzerindeki etkisi

Sırpların, Bosna’da yaptığı katliamlar

İsrail’ in, Gazze ve Batı Şeria’da Araplara yaptığı zulümler

ABD’nin Irak’ta ve Afganistan’da yaptığı işgal

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir.
“Oligarşinin tunç kanunu” gereği uluslararası sistem de kendi seçkinlerini üretmiştir. Örneğin, ABD’nin Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin yaptırımlarından kendisini soyutlarken hiçbir ülkenin ABD’yi bugün için Afganistan ve Irak’ın işgalinden dolayı yargı önüne çıkaramaması gibi. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

‘’Sınır” kavramının fetişleştirilmesi, kutsanması, hatta tabulaştırılması hangi kavramla açıklanabilir?

Ulus devlet

Federal devlet

Deterrioritaralization

Denationalization

Özerk alan

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.
Realist paradigma çerçevesinde uluslararası politikanın icra edildiği uluslararası sistemin temel aktörü kabul edilen ulus-devlet, daha önceki devlet formlarından farklı olarak “sınır” kavramını adeta fetişleştirmiş, kutsamış hatta tabulaştırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Filistin Kurtuluş Örgütü’nün (FKÖ), temelleri hangi tarihte ve nerede atılmıştır?

1964 Londra’da

1963 Kudüs’de

1964 Kahire’de

1962 New York’da

1965 Şam’da

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.
Temelleri 13-16 Ocak 1964’te Kahire’deki Arap Birliği Zirvesi’nde atılan Filistin Kurtuluş Örgütü’nün (FKÖ), 1964’te İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) -İslam İşbirliği Teşkilatı’nın (İİT) o zamanki adı- ve BM tarafından Filistinlilerin “tek meşru temsilcisi” olarak tanınması Filistin milliyetçiliğine ve devlet talebine uluslararası bir tanınma ve meşruiyet sağlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 84

“Ne yazık ki, küreselleşmeyi uluslararası ilişkiler ile eşitlemek yinelenen bir tema olabilir çünkü disiplin alışkanlıkları öyle güçlüdür ki; bir çok analist-doğa ya sosyal bilim adamı- kendi alan sınırlarının ötesinde düşünemez ve sorgulayamazlar.” diyerek, bilimsel çalışmaların da ulus-devletler gibi disiplin denilen sınırlara hapsolmuş alanlar olduğu yorumunu yapan yazar hangisidir?

Adam Przeworski

James Rosenau

Francis Fukuyama

Alexander Wendt

Linda Weiss

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir.
Globalizations dergisinin ilk sayısına yazdığı giriş makalesindeki bu sözlerin sahibi, James Rosenau'dur. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Sınır Tanımayan gazeteciler bir STK olarak, 1985’te Montpellier’de kimin öncülüğünde kurulmuştur?

Bernard Kouchner

Robert Ménard

Linda Weiss

Klaus Digwert

Philipp Pattberg

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir.
1985’te Montpellier’de (Fransa) Robert Ménard öncülüğünde kurulan Sınır Tanımayan Gazeteciler, bugün Paris’teki merkez ofisi ve BM’de danışmanlık statüsüyle tüm dünyada basın ve ifade özgürlüğünü ve sansürle mücadeleyi savunan bir STK’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Hangisi yersiz-yurtsuzlaşma kavramının karşılığıdır?

Transnationalization

Supranationalization

Subnationalization

Deterritorialization

Subtransnationalization

Açıklama:

Deterritorialization, yersiz-yurtsuzlaşma kavramının karşılığıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Ulus-devletler, ulusal kimliği vatandaşlarına bir “üst kimlik” olarak dikte ederken başlıca dayanak noktaları hangisidir?

Uluslararası sistemlerin gereğinden

Bütün devletlerin eşitliği ilkesinden

İmparatorluk kalıntısı olduklarından

BM aldığı kararlardan

Yerel ve bölgesel etkilerden

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.
Ulus-devletler birer imparatorluk bakiyesi olduğundan ulusal kimliği vatandaşlarına her ne kadar bir “üst kimlik” olarak dikte ederken “uluslararası sistemde bütün devletlerin eşitliği” gibi, “ulus kimliği çatısı altındaki sosyolojik alt kimliklerin eşitliği” de sadece retorikten ibarettir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Tarihin Sonu ve Son İnsan kitabı ile liberal demokrasiyi ortak bir dil olarak sunan yazar hangisidir?

Aleksander Wendt

Francis Fukuyama

Max Weber

James Rosenau

Linda Weiss

Açıklama:

Cevap B seçeneğidir.
Francis Fukuyama’nın Tarihin Sonu ve Son İnsan çalışması, Sovyetlerin dağılması sonrasında liberal demokrasiyi küresel ortak bir dil olarak sunmuş, ancak teorisi kısa süre sonra Yugoslavya’nın dağılmasıyla ve I. Körfez Savaşı ile tartışılır hale gelmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Yönetişim kavramının ortaya çıkmasında aşağıdaki hangi olayın etkisi olmamıştır?

Hippilik akımı

ABD’nin Vietnam’dan çekilmesine dair protestoların şekillendirdiği karşı kültür

1968’teki Prag Baharı

Paris’teki genel grev ve öğrenci eylemleri

Uluslararası düzeyde yaşanan petrol krizi

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir.
Yönetişim durup dururken ortaya çıkmamış, 1960’larda başlayan ve tüm dünyayı etkisi altına alan bir dizi sosyo-politik olayla şekillenmiştir. 1960’ların ortalarında başlayan Hippilik ve ABD’nin Vietnam’dan çekilmesine dair protestoların şekillendirdiği karşı kültür (counter culture), 1968’teki Prag Baharı ve aynı yıl Paris’teki genel grev ve öğrenci eylemleri ile filizlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Daha sonra G8’e dönüşecek olan G7’nin ilk toplantısı ne zaman yapılmıştır?

1974

1966

1986

1980

1991

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.
Daha sonra G8’e dönüşen G7’nin ilk toplantısı 1974’de yapılmıştır. Cevap 1974'tür.

Doğru Cevap: A

Soru 91

“Ulus-devlet kendinden önceki devlet formları gibi tarihin bir döneminde ortaya çıktığından ezelî değildir. Ezelî olmayan bir fenomenin ebedî olması da oldukça düşük bir ihtimaldir.”
Yukarıda belirtilen ifadede ulusun devlet elinden çıkan bir kurgu olarak varlığını devam ettirebilmesi hangi faktörel ilişkiye bağlıdır?

siyasal erke

ekonomik kalkınmaya

kültürel gelişmeye

modernleşmeye

yargı ve yasama erklerine

Açıklama:

ULUS-DEVLET HÂLÂ SINIR VE EGEMENLİĞİN BİLEŞKESİ Mİ? başlığı altında izah edildiği gibi, Ulus-devlet kendinden önceki devlet formları gibi tarihin bir döneminde ortaya çıktığından ezelî değildir. Ezelî olmayan bir fenomenin ebedî olması da oldukça düşük bir ihtimaldir. Ulus, devlet elinden çıkan bir kurgu olarak varlığını daha ziyade siyasal erkin onu yaşatmasına borçludur.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

“Hem insanların hem de fikirlerin sınır aşan akınları, ulusal kimliğin dayandığı ‘içerdekiler’ (insiders) ve ‘dışardakiler’ (outsiders) ayrımı hissini muğlaklaştırdı... (gelenler) dönmek yerine kendilerini tire’lenmiş (‘-’; hyphenated) Amerikalılara veya Avrupalılara dönüştürdüler...Küresel iletişim sadece diasporadaki vatandaşların evdeki gelişmelerle sıkı bağlantıları muhafaza etmelerini sağlamakla kalmadı onların küresel fikirleri, kimlikleri ve dilleri yansıtmalarını da sağladı.”
Yukarıdaki cümlede yer alan küreselleşme ve bireylerin ulus-devlet aitliğini sorgulayan analiz hangi bilim insanına aittir?

Wendt

Einstein

Gates

Clapham

Rosenau

Açıklama:

ULUS-DEVLET HÂLÂ SINIR VE EGEMENLİĞİN BİLEŞKESİ Mİ? başlığı altında ifade edildiği gibi, analiz Christopher Clapham'a aittir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 93

1971’de savaş mağduru ve gelişmekte olan ülkelerdeki bulaşıcı hastalıklarla mücadele projeleriyle bilinen uluslararası bağımsız tıbbî bir küresel bir STK olarak kurulan “Sınır Tanımayan Doktorlar (Médecins Sans Frontières; MSF, Doctors Without Borders; DWB)” örgütünün kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Philipp Pattberg

Bernard Kouchner

Christopher Clapham

Linda Weiss

Ingvar Carlson

Açıklama:

ULUS-DEVLET HÂLÂ SINIR VE EGEMENLİĞİN BİLEŞKESİ Mİ? başlığı altında açıklandığı gibi, 1971’de Bernard Kouchner öncülüğünde Paris’te kurulan ve dünyadaki 23 ofisinin merkezi Cenevre’deki uluslararası bir kurulca yönetilen Sınır Tanımayan Doktorlar (Médecins Sans Frontières; MSF, Doctors Without Borders; DWB) savaş mağduru ve gelişmekte olan ülkelerdeki bulaşıcı hastalıklarla mücadele projeleriyle bilinen uluslararası bağımsız tıbbî bir kuruluştur.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Bugün Paris’teki merkez ofisi ve BM’de danışmanlık statüsüyle tüm dünyada basın ve ifade özgürlüğünü ve sansürle mücadeleyi savunan küresel bir STK olarak 1985’te kurulan Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) örgütünün kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Shridath Ramphal

David Harvey

Thomas Friedman

Klaus Digwert

Robert Ménard

Açıklama:

ULUS-DEVLET HÂLÂ SINIR VE EGEMENLİĞİN BİLEŞKESİ Mİ? başlığı atında açıklandığı gibi, 1985’te Montpellier’de (Fransa) Robert Ménard öncülüğünde kurulan Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) ise bugün Paris’teki merkez ofisi ve BM’de danışmanlık statüsüyle tüm dünyada basın ve ifade özgürlüğünü ve sansürle mücadeleyi savunan bir STK’dir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Hartmut Behr’ın küreselleşmenin getirdiği etkiler doğrultusunda yaptığı analize göre; sınır aşan tehditlere karşı etkin karşı politikalar gerçekleştirmek için devletler, küresel yersiz-yurtsuzlaşma mantığına uygun olarak aşağıdaki hangi uygulamayı yapmak zorundadırlar ?

geleneksel devletin temel ilkelerini dönüştürmek zorundadırlar.

devletin temel ilkelerini kaldırmak zorundadırlar.

devletler tamamen dışa açılmak zorundadırlar.

devletler tamamen içe kapanmak zorundadırlar.

devletler yayılmacı politikalar geliştirmek zorundadırlar.

Açıklama:

ULUS-DEVLET HÂLÂ SINIR VE EGEMENLİĞİN BİLEŞKESİ Mİ? başlığı altında açıklandığı gibi, Hartmut Behr’e göre sınır aşan tehditlere karşı etkin karşı politikalar gerçekleştirmek için devletler, küresel yersiz-yurtsuzlaşma mantığına uygun olarak
geleneksel devletin temel ilkelerini dönüştürmek zorundadırlar.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

“Yirminci yüzyılın son dönemlerinde siyasal tartışmaların merkezine ulus-devletlerin yeni bin yıldaki konum ve işlevleri oturmuştur. Ekonomik alan başta olmak üzere devletin geleneksel görevlerini terk etmesi ve kendini olabildiğince sınırlamasına yönelik………………. yaklaşımların belirdiği bu çağa, ulus-devlet yapılanmasını aşan yeni örgütlenme modellerinin ortaya çıkmasına yönelik görüşler eşlik eder. “
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

yönetimsel

örgütsel

popüler

ideolojik

demokratik

Açıklama:

ULUS-DEVLET HÂLÂ SINIR VE EGEMENLİĞİN BİLEŞKESİ Mİ? başlığı altında açıklandığı gibi, alıntıda yer alan doğru kavramın "ideolojik" olması gerekmektedir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 97

James M. Boghton ve Colin I. Bradford, Jr.
Martin Hewson ve Timothy J. Sinclair
Klaus Digwert ve Philipp Pattberg
Ingvar Carlson ve Shridath Ramphal
David Harvey ve Thomas L. Friedman’

K. Küresel yönetişim ideali, ulusal hükûmetlerin, çok-katmanlı (multilateral) kamu ajanlarının (agencies) ve sivil toplumun ortakça (commonly) kabul ettikleri ortak liderlik sürecidir.
L. Küresel yönetişim uzak bir alana veya küresel yaşamın bir düzeyine gönderme yapmaz...Tam aksine küresel yaşama dair bir bakış açısıdır, küresel yaşamın muazzam karmaşıklığını ve çeşitliliğine dair dikkati beslemek üzere dizayn edilmiş bir seyir güzergâhıdır.
M. Uİ’deki bir çok kuramsal çabanın aksine küresel yönetişim kavramı hükûmet dışı kuruluşlara ve ulus-ötesi yapılara, devletlerle aynı önemi verdiğinden Belçika hükûmeti ile Greenpeace küresel yönetişimin parçası olarak düşünülürler.
Yukarıdaki yönetişim kavramlarıyla ilgili açıklamaların doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

1-M, 2-K, 3-L

1-K, 2-L, 3-M

3-M, 4-L, 5-K

5-K, 2-L, 3-M

4-K, 5-M, 3-L

Açıklama:

YÖNETİMDEN YÖNETİŞİME başlığı altında açıklandığı gibi, James M. Boghton ve Colin I. Bradford, Jr.’a göre ise “Küresel yönetişim ideali, ulusal hükûmetlerin, çok-katmanlı (multilateral) kamu ajanlarının (agencies) ve sivil toplumun ortakça (commonly) kabul ettikleri ortak liderlik sürecidir ; Martin Hewson ve Timothy J. Sinclair’e göre de “Küresel yönetişim uzak bir alana veya küresel yaşamın bir düzeyine gönderme yapmaz...Tam aksine küresel yaşama dair bir bakış açısıdır, küresel yaşamın muazzam karmaşıklığını ve çeşitliliğine dair dikkati beslemek üzere dizayn edilmiş bir seyir güzergâhıdır”. ; Klaus Digwert ve
Philipp Pattberg’e göre, Uİ’deki bir çok kuramsal çabanın aksine küresel yönetişim kavramı hükûmet dışı kuruluşlara ve ulus-ötesi yapılara, devletlerle aynı önemi verdiğinden Belçika hükûmeti ile Greenpeace küresel yönetişimin parçası olarak düşünülürler.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 98

I. Hiyerarşik ilişkiler, özellikle askerî yapılardaki emir-komuta zincirinde billurlaştığı gibi, iletişimi ve etkileşimi tamamen ortadan kaldırmasa da çoğaltmaktadırlar.
II. Özel sektör sunduğu bir ürün ve/ya hizmetin toplumsal talebi karşılaması ve bu sayede daha fazla kâr edebilmek için bu duyarlılığa dikkat etmesi gerekiyorsa kâr amacı gütmese bile kamu hizmetleri de toplumsal taleplerini dikkate almak durumundadırlar.
III. Mobilizasyon beraberinde esnekleşmeyi de getirmektedir.
IV. Vatandaşlar kendilerine sadece militan vatandaşlık sunan buyurgan bir devletten ziyade kendi özgürlüklerini sınırlayan bir devlete daha sıcak bakmaktadırlar.
V. 1929 Ekonomi Buhranı öncesinde ABD’de Keynezyen ekonomi ve sosyal refahı önemseyen bir devlet anlayışı ön plana çıkmıştır.
Yukarıdakilerden hangileri yönetimden yönetişime geçiş süreci ilgi anlatılan kronoloji ile ilişkindir

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

III ve V

II ve III

Açıklama:

YÖNETİMDEN YÖNETİŞİME başlığı altında açıklandığı gibi, II. ve III. açıklamalar doğru olarak açıklanmıştır.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Aşağıdakilerden hangi bilim insanı / düşünür küreselleşmeyi “zaman mekan sıkışması” olarak tanımlamaktadır ?

Bill Gates

Ulrich Beck

David Harvey

Linda Weiss

Christopher Clapham

Açıklama:

YÖNETİMDEN YÖNETİŞİME başlığı altında açıklandığı gibi, David Harvey’in küreselleşmeyi “zaman mekan sıkışması” olarak tanımlamasından hareketle küreselleşme, tabulaşmış sembollerin sıkışması hatta ortadan kalkması anlamına da gelmektedir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Sovyet Rusya’ya karşı bir direniş sembolü olarak Soğuk Savaş döneminde önemli toplumsal bir hareket olan Prag Baharı kaç yılında olmuştur?

1950

1955

1960

1968

1970

Açıklama:

YÖNETİMDEN YÖNETİŞİME başlığı altında açıklandığı gibi, 1960’ların ortalarında başlayan Hippilik ve ABD’nin Vietnam’dan çekilmesine dair protestoların şekillendirdiği karşı kültür (counter culture), 1968’teki Prag Baharı ve aynı yıl Paris’teki genel grev ve öğrenci eylemleri ile filizlenmiştir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Ünite 7

Soru 1

Bireyin ırk, cinsiyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı sorumluluk taşıması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşme

Ulusaşırılaşma

Dünya Vatandaşlığı

Küresel Köy

Ağ Toplumu

Açıklama:

Dünya vatandaşlığı; bireyin ırk, cinsiyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı sorumluluk taşımasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin politika üzerindeki etkisi sonucu ortaya çıkan kavramlardan biridir?

Ulusal Egemenlik

Teritoryalite

Ulusal çıkar

Yönetişim

Ulus devlet

Açıklama:

Ulus-devlet artık küresel STK’lere ve ÇUŞ’lara da daha fazla kulak vermek durumundadır. Bu bakımdan ulus-devlet, sanki bir sandviç gibi hem ulusal sınırları içerisinde faaliyet gösteren ama küresel iş birliğine sahip her türlü sivil örgütlenme tarafından alttan hem de ÇUŞ’lar, küresel STK’ler ve uluslararası örgütler tarafından üstten baskı altındadır. Bu bağlamda, erk ve erkin tekilliği veya tikelliği anlamında politika ve yapım süreci yerini hızla daha fazla paydaş arasındaki etkileşim ve işteşlik anlamları taşıyan “yönetişim” kavramına bırakmaktadır. Bu da bazen “küresel” ile aynı anlamda kullanılan “uluslararası” sıfatının, uluslararası politika bağlamında küresel politika hâline gelmesinin önünü açarken “uluslararası politika” da giderek “küresel yönetişim” ile eş anlamlı kullanılagelmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Küreselleşme sözcüğünün ilk kez 1951’de kullanıldığını iddia eden Merriam Webster sözlüğüne göre küreselleşme, aşağıdaki bilim dallarından hangisini betimlemek için kullanılmıştır?

Bilginin paylaşımı

Ekoloji

Ekonomi

Sosyoloji

Felsefe

Açıklama:

Küreselleşme sözcüğünün ilk kez 1951’de kullanıldığını iddia eden Merriam Webster sözlüğüne göre küreselleşme, özellikle serbest ticaret, sermayenin serbest akışı ve ucuz yabancı emek pazarlarına erişimin artışıyla şekillenen entegre olmuş küresel ekonomiyi betimlemektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Roland Robertson

Comte,

Saint-Simon

Marx

Benjamin R. Barber

Açıklama:

Küreselleşmeyi Japon iş dünyası terminolojisinden devşirdiği küreselleşme ve yerelleşmenin sentezi olarak “küyerelleşme” (glocalization) kavramından hareketle tanımlayan ilk sosyolog Roland Robertson’dur. Robertson’a göre, “Bir kavram olarak küreselleşme, hem dünyanın küçülmesine hem de bir bütün olarak dünya bilincinin güçlenmesine gönderme yapar” (1999; 21). Bu bağlamda “[K]üresel kapitalizm ve küresel medya sistemi gibi ulus üstü ve ulus ötesi örgütlenmelerin, (toplumsal) hareketlerin ve kurumların hızla gelişmesiyle” toplumlar dışarıdan müdahalelere daha fazla maruz kaldıkça toplumsal sınır geçirgenliği artmaktadır (1999; 18). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

İnternet’in “uzaklık” kavramını önemsizleştirmesiyle küresel emek piyasalarındaki tam rekabeti bozan ulusal sınırların giderek aşınması sonucu herkesin aynı düzleme gelmesinden bahseden kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Lexus ve Zeytin Ağacı: Küreselleşmenin Geleceği

McWorld’e Karşı Cihad: Küreselleşme ve Kabilecilik Dünyayı Nasıl Yeniden Şekillendiriyor?

Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması

David Harvey, Postmodernliğin Durumu: Kültürel Değişimin Kökenleri,

Yirmi Birinci Yüzyılın Kısa Tarihi: Dünya Düzdür

Açıklama:

Friedman, müteakip Yirmi Birinci Yüzyılın Kısa Tarihi: Dünya Düzdür kitabında ise ikinci milenyumda İnternet’in hızla yaygınlaşmasıyla başta ekonomik olmak üzere küresel oyun sahasının daha da küçülerek düzleştiğini ve düzleşen dünyada bireylerin ve küçük şirketlerin bile rekabet ve iş birliği için daha fazla imkâna sahip olduklarını dile getirmektedir. Friedman, küreselleşmeden yana tavır koyarken bu kaçınılmaz değişime direnen toplumların geri kalmaya mahkum olduklarını savlamaktadır. Friedman’ın küreselleşmenin düzleştirici etkisini açıklarken İnternet’in “uzaklık” kavramını önemsizleştirmesiyle küresel emek piyasalarındaki tam rekabeti bozan ulusal sınırların giderek aşınması sonucu herkesin aynı düzleme gelmesinden bahsetmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Temel olarak insanlık tarihini ve dünyadaki yaşanan her olayı küreselleşme tarihi olarak okumak mümkündür çünkü nihayetinde küreselleşme dediğimiz insanın yaşadığı gezegenle her türlü etkileşimidir. Buna göre aşağıdaki olaylardan hangisi Küreselleşme kavramı ile ilişkilendirilemez?

İmparatorlukların kurulması

Coğrafi Keşifler

Haçlı Seferleri

Ulus devletlerin kurulması

Telgrafın İcadı

Açıklama:

Ulus devlet anlayışı küreselleşme anlayışı ile çelişen bir kavramdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Benjamin R. Barber’ın, dinsel köktencilik ve aşırı milliyetçilik taraftarları arasındaki çatışmayı konu alan kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Lexus ve Zeytin Ağacı: Küreselleşmenin Geleceği,

McWorld’e Karşı Cihad: Küreselleşme ve Kabilecilik Dünyayı Nasıl Yeniden Şekillendiriyor?

Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması

Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür Üçlemesi

Binyılın Sonu

Açıklama:

Küreselleşme literatürüne erken dönemli katkılardan Benjamin R. Barber’ın McWorld’e Karşı Cihad: Küreselleşme ve Kabilecilik Dünyayı Nasıl Yeniden Şekillendiriyor? isimli kitabının öncü çalışması aynı isimle Mart 1992’de The Atlantic dergisinde “Jihad vs. McWorld” başlığıyla yayımlanan makalesidir. Kitabın başlığından da anlaşılacağı üzere Barber, küresel bir hazır yemek zinciri markası olan McDonalds’a gönderme ile McWorld olarak betimlediği küreselleşenler ile Cihad olarak metaforlaştırdığı dinsel köktencilik ve aşırı milliyetçilik taraftarları arasındaki çatışmayı teorik olarak açıklamaya çalışmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 8

I. Coğrafi Keşifler
II. Haçlı Seferleri
III. İmparatorlukların Yıkılması
IV. İnternet'in İcadı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşme kavramı ile ilişkilendirilebilir?

I,III ve IV

I,II ve III

I.II ve IV

Yalnız III

Yalnız IV

Açıklama:

İmparatorlukların yıkılması küreselleşmeden ziyade ulus devletlerin kurulmasına yol açmış, milliyetçilik akımının bir sonucu olarak meydana gelmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

“Yumuşak güç” kavramının mucidi aşağıdakilerden hangisidir?

Nayan Chanda

Peter L. Berger

Samuel Hungtington

Joseph S. Nye, Jr.

Thomas L. Friedman

Açıklama:

“Yumuşak güç” kavramının mucidi Joseph S. Nye, Jr., ilk yedi baskısında Uluslararası Çatışmaları Anlamak başlığıyla basılan ve Türkçeye çevrilen sekizinci baskısında Küresel Çatışmayı ve İşbirliğini Anlamak isimli kitabının Önsöz’ünde kitabın amacını yukarıdaki ifadelerle belirlemektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Nayan Chanda’nın, bütün insanları küreselleşmenin bir ürünü ve küreselleşmeyi Afrika’da başlayıp devam etmekte olan bu sıra dışı bir öykü, daha iyi bir hayat bulmak üzere hayati dürtüden kaynaklanan bir göç öyküsü olarak betimlediği kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşme’nin Sıradışı Öyküsü: Tacirler, Vaizler, Maceraperestler ve Savaşçılar Globalizmi Nasıl Şekillendirdiler

Bir Küre Binbir Küreselleşme: Çağdaş Dünyada Kültürel Çeşitlilik

Lexus ve Zeytin Agacı: Küreselleşmenin Geleceği,

McWorld’e Karşı Cihad: Küreselleşme ve Kabilecilik Dünyayı Nasıl Yeniden Şekillendiriyor?

Küreselleşme: Toplum Kuramı ve Küresel Kültür

Açıklama:

İnsanın hareketli bir varlık olarak istemli bir şekilde yaşayabileceği yeni yaşam alanları arayışının küreselleşmeye katkısı büyüktür. Nayan Chanda’nın ifade ettiği gibi “Vücudumuzdaki hücrelerden, günlük yaşantımızın ayrılmaz parçası olan nesnelere kadar her şeyde, kıtalar arasında ve binlerce yıldır uzayıp duran görünmez ipliklerle bağlıyız. İyisiyle kötüsüyle, hepimiz küreselleşmenin ürünüyüz ve bu sıra dışı öykünün parçasıyız.” Chanda’ya göre Afrika’da başlayıp devam etmekte olan bu sıra dışı öykü, daha iyi bir hayat bulmak üzere hayati dürtüden kaynaklanan bir göç öyküsü olup yazarın seçtiği özellikle dört grup (tacirler, vaizler, maceraperestler ve savaşçılar) tarafından şekillendirilmektedir. Doğru cevap A'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Westphalia Barışı aşağıdaki savaşlardan hangisinin sonucunda gerçekleşmiştir?

Birinci Dünya Savaşı

İkinci Dünya Savaşı

Büyük Kuzey Savaşı

Otuz Yıl Savaşı

Harçlı Seferleri

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 12

Merkezi Amsterdam’ da bulunan Greenpeace, mücadelesini aşağıdakilerden hangisine karşı sürdürmektedir?

Ekonomik krizler

Siyasi anlaşmazlıklar

Uluslarası krizler

Çevresel sorunlar

Küresel salgınlar

Açıklama:

Eylemlerini bağımsızca sürdürebilmek için şirketlerden, devletlerden veya siyasi partilerden bağış veya sponsorluk kabul etmeyen Greenpeace, bütçesini sadece bireylerden aldığı gönüllü maddi ve manevi desteklerle düzenlemektedir. Merkezi Amsterdam’da bulunan örgüt, 45 ülkede 28 bölge ofisi ve yaklaşık üç milyon üyesiyle dünyayı yaşanmaz hâle getiren çevre katliamlarına karşı mücadelesini bilimsel verilere dayanan kampanyaları ve şiddet içermeyen doğrudan eylemleriyle yaparken gezegene dair işlenen suçları basın aracılığıyla gündeme getirmektedir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

21 Şubat 1848 tarihli Komünist Parti Manifestosu kimler tarafından yayımlanmıştır?

David Harvey ve August Comte

Karl Marx ve Friedrich Engels

Nayan Chanda ve Marshall McLuhan

Adam Smith ve Alfred Marshall

John M. Keynes ve Irving Fisher

Açıklama:

Karl Marx ve Friedrich Engels’in 21 Şubat 1848’de yayımladıkları Komünist Parti Manifestosu’nda belirttikleri “katı olan her şey buharlaşıyor” ifadesi tam anlamını bulmaktadır.Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

McWorld’e Karşı Cihad: Küreselleşme ve Kabilecilik Dünyayı Nasıl Yeniden Şekillendiriyor? isimli kitabın yazarı kimdir?

Zygmunt Bauman

Benjamin Barber

Thomas L. Friedman

Ulrich Beck

Roland Roberston

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 15

1492’de çıktığı sefer sonucu Karayip sahillerine ulaşan Kristof Kolomb, aslında nereye gitmek için bu sefere çıkmıştı?

Amerika

Rusya

Hindistan

Güney Afrika

Mısır

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi aslında küreselleşme süreci ile çelişikili bir durumdur?

Sosyal medyanın yaygınlaşması

Birleşmiş Milletlerin kurulması

ABD ve Meksika sınırına örülen duvar

Coğrafi keşifler

Telefonun icadı ve yaygınlaşması

Açıklama:

Küreselleşme bir süreç olarak eş zamanlı yaşanan çelişkilerin de bir dışavurumudur çünkü ulusal sınırların geçirgenliğinin artışı küreselleşmeyle irtibatlandırılırken sınır kontrollerinin arttırıldığı ve ABD’nin Meksika sınırında ve İsrail’in Filistin sınırındaki gibi Çin Seddi’ni hatırlatan duvarlar ördükleri bir dünyadayız. Örneğin, küreselleşme yapısı gereği tüm dünyayı ilgilendiren bir fenomen olarak adlandırıldığında yerel, ulusal ve bölgesel olanlar gölgelenirken tam tersine küreselleşme bu gölgede bıraktığı kavramlarla anlam bulmakta ve yerel olan her şey pazar bulabildiği ölçüde dünyada yaşam alanı ve erişim imkânı edindikçe küreselleşmektedir. Bu bağlamda küreselleşme, çok boyutlu ve çok katmanlı yapısıyla adeta bir helezonu andırmaktadır. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Her yılın Ocak ayında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu nerede toplanmaktadır?

Madrid, İspanya

Paris, Fransa

Londra, İngiltere

Roma, İtalya

Davos, İsviçre

Açıklama:

Ulaşım ve iletişim maliyetlerinin azalmasıyla eskiden ancak devletlerin güç yetirebildiği organizasyonları artık sıradan insanlar da yerel, ulusal ve küresel düzeyde düzenleyebilmektedirler. Örneğin, her yılın Ocak’ında İsviçre’nin Davos kasabasında toplanan Dünya Ekonomik Forumu’na karşılık 1999’dan beri toplanan Dünya Sosyal Forumu, söylemleri gereği küreselleşme karşıtı fakat varlıkları gereği alternatif küreselleşmeden yana yapısıyla küresel örgütlenmenin genişlemesini anlatmaktadır. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Milletler Cemiyeti (MC), aşağıdakilerden hangisinin akabinde kurulmuştur?

1929 Ekonomik Bunalımı

Sovyetler Birliğinin dağılması

İnternetin icadı

İkinci Dünya Savaşı

Birinci Dünya Savaşı

Açıklama:

Telgrafın icadı ve 1864’te Atlantik okyanusunun iki kıtası arasına döşenmesi, telefonun icadı ve tüm dünyaya hızla yaygınlaşması, I. Dünya Savaşı ve akabinde kurulan Milletler Cemiyeti (MC), 1929 ekonomi bunalımı, II. Dünya Savaşı ve sonrasında kurulan BM, Coğrafi Keşiflerle başlayan kolonileşmenin II. Dünya Savaşı sonrasında bağımsızlık hareketleriyle tersine dönmesi (dekolonizasyon), kişisel bilgisayarların yaygınlaşması, İnternet’in icadı ve yaşamın vazgeçilmesi hâline gelmesi ve sanal dünyanın reel dünyayı bastırması küreselleşmenin önemli basamakları olarak sayılması gerekir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Birleşmiş Milletler (BM), aşağıdakilerin hangisi akabinde kurulmuştur?

İkinci Dünya Savaşı

Birinci Dünya Savaşı

İnternetin icadı

Sovyetler Birliğinin dağılması

1929 Ekonomik Bunalımı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 20

Küreselleşmeyle ilintili farklı kavramların çatışmalarını dışa vurulduğu, Lexus ve Zeytin Ağacı: Küreselleşmenin Geleceği adlı eserin yazarı kimdir?

Thomas L. Friedman

Zygmunt Bauman

Benjamin Barber

Ulrich Beck

Roland Roberston

Açıklama:

Küreselleşme kavramını en çok popülerleştiren yazarlardan birisi hiç şüphesiz Thomas L. Friedman’dır. Friedman’ın bu konudaki ilk çalışması Lexus ve Zeytin Ağacı: Küreselleşmenin Geleceği, başlığından da anlaşılacağı üzere küreselleşmeyle ilintili farklı kavramların çatışmalarını dışa vurmaktadır. Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi "globality" kelimesinin Türkçe karşılığıdır?

Küre

Küresel

Küresellik

Küreselleşme

Kürselleşme karşıtı hareket

Açıklama:

Politikanın Küresel Dönüşümü
1990’lardan itibaren “küre” (globe) ve türevleri “küresel” (global), “küresellik”
(globality), “küreselleşme” (globalization), “küreselcilik” (globalism), “küreselleşme karşıtı hareket” (anti-globalization movement), “küresel ısınma” (global warming).

Doğru Cevap: C

Soru 22

"Bireyin ırk, cinisyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına
tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı sorumluluk taşımasıdır. "Verilen bilgi aşağıdaki hangi kavrama aittir?

Küresel ısınma

Dünya vatandaşlığı

Ulusal çıkar

Ulusal sınır

Teritoryalite

Açıklama:

Politikanın Küresel Dönüşümü
Dünya vatandaşlığı; bireyin ırk, cinisyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı
sorumluluk taşımasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Bilgisayar ve medya okuryazarlığı arttıkça aşağıdakilerden hangisini önemini yitirmeye başlamıştır?

Sosyal medya

Kitle medyası

Ağ toplumu

Örgütlü suçlar

İnsan ve uyuşturucu kaçakçılığı

Açıklama:

Politikanın Küresel Dönüşümü
Bilgisayar ve medya okuryazarlığı arttıkça kitle medyası (mass media) sönerken sosyal medya (social media) ön plana çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Uluslararası politikanın temelini oluşturan “ulus,” “ulus-devlet,” ve “uluslararası sistem” aşağıda verilen hangi olayla birlikte ortaya çıkmaya başlamıştır?

Berlin Duvarı'nın yıkılması

Sovyetler Birliği'nin dağılması

II. Dünya Savaşı sonrasında beliren iki kutuplu uluslararası sistemin ortadan kalkması

New York’taki İkiz Kulelere ve ABD askerî gücünün simgesi Washington’daki Pentagon’a düzenlenen saldırılar

Münster ve Osnabrück Antlaşmalarıyla vücut bulan Westphalia Barışı

Açıklama:

Politikanın Küresel Dönüşümü
1648’te Otuz Yıl Savaşları’nı sonlandıran Münster ve Osnabrück Antlaşmalarıyla vücut bulan Westphalia Barışı’na kendi başlangıcının referansını veren uluslararası ilişkiler disiplininin ve uluslararası politikanın temelini oluşturan “ulus,” “ulus-devlet,” ve “uluslararası sistem” bir dönüşüm sürecindedir. Bu bağlamda dünyadaki yükselen etkileşim ve iş birliğine paralel artış gösteren entegrasyon sayesinde ortaya çıkan karşılıklı bağımlılık, Westphalia Barışı ile şekillenen ulus-devletin yaşam damarlarını oluşturan “egemenlik” ve “teritoryalite” boyutlarını törpülemekte hatta önemsizleştirmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Küreselleşme, kavram olarak sosyal bilimler litaratüründe kaç yılından itibaren popülerleşmeye başlamıştır?

1945

1951

1960

1980

2000

Açıklama:

KAVRAMSAL ÇERÇEVE VE LİTERATÜR SEÇKİSİ
Küreselleşme, kavram olarak sosyal bilimler literatürüne 1960’larda girmesine rağmen 1980’lerden sonra kazandığı popülerliğiyle bir yandan insanın tarihsel
göçebeliğinden hareketle insanlık tarihiyle eş tutulurken bir yandan da Coğrafî
Keşiflerle başlayan bir dünyanın her yerinin bilinirliğiyle, entegrasyonu ve artan
etkileşimi ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi yaşadığımız dünyanın genel karakterini yansıttığını ve belirsizlik duygusunun arttığı modernitenin kaotik devamı çağımızı da “sıvı modernite” (liquid modernity) olarak adlandırmıştır?

David Harvey

Karl Marx

Friedrich Engels

Zygmunt Bauman

Ulrich Beck

Açıklama:

KAVRAMSAL ÇERÇEVE VE LİTERATÜR SEÇKİSİ
Zygmunt Bauman da küreselleşmenin sosyal hayat üzerindeki etkisi çerçevesinde göçebeliğin, yaşadığımız dünyanın genel karakterini yansıttığını ve belirsizlik duygusunun arttığı modernitenin kaotik devamı çağımızı da “sıvı modernite” (liquid modernity) olarak adlandırmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisinin kitabında Marksist literatür kökenli “emperyalizm” kavramı küreselleşmenin yerine kullanılmaktadır?

Vladimir İliç Lenin

Margareth Thatcher

Ulrich Beck

Karl Marx

David Harvey

Açıklama:

Kavramsal çerçeve ve litaratür seçkisi
Vladimir İliç Lenin’in Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması isimli kitabına referansla Marksist literatür kökenli “emperyalizm” kavramı küreselleşmenin yerine kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

"Dünyanın bir bölümü daha iyi bir otomobil markası üretmek için daha gelişmiş teknolojiler üretmeye uğraşırken diğer bölümünün hangi zeytin ağacının dikileceği toprağa kimin sahip olacağı konusundaki kavgasında dengenin nasıl bulunacağını sorgulayan" kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması

McWorld’e Karşı Cihad: Küreselleşme ve Kabilecilik Dünyayı Nasıl Yeniden Şekillendiriyor?

Lexus ve Zeytin Ağacı: Küreselleşmenin Geleceği

Yirmi Birinci Yüzyılın Kısa Tarihi: Dünya Düzdür

“Jihad vs. McWorld

Açıklama:

KAVRAMSAL ÇERÇEVE VE LİTERATÜR SEÇKİSİ
Küreselleşme kavramını en çok popülerleştiren yazarlardan birisi hiç şüphesiz
Thomas L. Friedman’dır. Friedman’ın bu konudaki ilk çalışması Lexus ve Zeytin
Ağacı: Küreselleşmenin Geleceği, başlığından da anlaşılacağı üzere küreselleşmeyle ilintili farklı kavramların çatışmalarını dışa vurmaktadır.Friedman, kitaba da ismini veren, dünyanın bir bölümü daha iyi bir otomobil markası (Lexus) üretmek için daha gelişmiş teknolojiler üretmeye uğraşırken diğer bölümünün hangi zeytin
ağacının dikileceği toprağa kimin sahip olacağı konusundaki kavgasında dengenin nasıl bulunacağını sorgulamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

"İyisiyle kötüsüyle, hepimiz küreselleşmenin ürünüyüz ve bu sıra dışı öykünün parçasıyız" diyen Chad'a göre aşağıdakilerden hangisi kürselleşmeyi şekillendiren gruplardan biri değildir?

Tacirler

Vaizler

Savaşçılar

Maceraperestler

Kaptanlar

Açıklama:

KÜRESELLEŞMENİN TARİHİ
Chanda’ya göre Afrika’da başlayıp devam etmekte olan bu sıra dışı öykü, daha iyi bir hayat bulmak üzere hayati dürtüden kaynaklanan bir göç öyküsü olup yazarın seçtiği özellikle dört grup (tacirler, vaizler, maceraperestler ve savaşçılar) tarafından şekillendirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Tarihsel olarak Westphalia Barışı ile başlayan uluslararası sistemin yapıtaşı ulus-devleti bir siyasal birim olarak daha erken bir dönemde İtalyan şehir devletleriyle bile başlattığımızda; hem bu siyasî birimin hem de uluslararası sistemin gerçek anlamda ete kemiğe bürünmesi aşağıdaki olaylardan hangisiyle mümkün olmuştur?

II. Dünya Savaşı'nın sona ermesi

Fransız Devrimi

Magna Carta'nın yayınlanması

Berlin Duvarı'nın yıkılması

Sanayi Devrimi

Açıklama:

ULUSLARARASI POLİTİKANIN KÜRESELLEŞMESİ
Tarihsel olarak Westphalia Barışı ile başlayan uluslararası sistemin yapıtaşı ulus-devleti bir siyasal birim olarak daha erken bir dönemde İtalyan şehir devletleriyle bile başlattığımızda; hem bu siyasî birimin hem de uluslararası sistemin gerçek anlamda ete kemiğe bürünmesi ancak Fransız Devrimi ile olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Bireyin ırk, cinisyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı sorumluluk taşıması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşme

Dünya vatandaşlığı

Dünyevileşme

Küreselleşme karşıtı hareket

Yerelleşme

Açıklama:

Köklerini Antik Yunan’daki Sinoplu Diyojen’e kadar götürülebileceğimiz “kozmopolitanizm” fikrinin çağdaş temsilcileri de ulus-devletlerce belirlenen vatandaşlıkları ötesinde kendilerini “dünya vatandaşı” olarak adlandırabilmektedirler. Bu kavramın dillendirilişi bile vatandaşlık üzerinde tekel sahibi ulusdevlete karşı başlı başına bir meydan okumadır. Bunun da ötesinde biyolojik ve toplumsal cinsiyet, etnik, dinsel ve mezhepsel ulus-altı kimlikler ile ulusal kimlik yanında örneğin AB vatandaşlığı gibi bölgesel ulus-üstü kimlik ile bir de küresel kimlik oluşmaktadır. Böylece küreselleşme dünya vatandaşlığını hukuki değilse bile fiilen karşımıza çıkarmakta ve insanın yaşadığı dünyaya dair farkındalığını arttırdığı gibi en azından kendi türünü devam ettirebilmek için sorumluluk geliştirmesinin de önünü açmaktadır. Dünya vatandaşlığı; bireyin ırk, cinisyet, dil, din, mezhep, etnisite ve milliyet gibi herhangi bir ayrımına tabi tutmadan tüm insanlara ve yaşadığı gezegene karşı sorumluluk taşımasıdır. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

İnternet tüm dünyayı da bir ağ toplumuna dönüştürürken bilgisayar ve medya okuryazarlığı arttıkça kitle
medyası sönmekte ve aşağıdakilerden hangisi ön plana geçmektedir?

Tanıtım ve reklamcılık

Bilişim

Uluslararası kodlar

Yazılı basın

Sosyal medya

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 33

Her şeyi bireysel, toplumsal, yerel, ulusal ve bölgesel vasfından çıkarıp tüm dünyaya mal etme süreci olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İdealizm

Liberalizm

Küreselleşme

Yönetişim

Bilişim

Açıklama:

Küreselleşme, temelde her şeyi bireysel, toplumsal, yerel, ulusal ve bölgesel vasfından çıkarıp tüm dünyaya mal etme sürecidir. Bundan dolayı, küreselleşme konusunda sadece Uluslararası İlişkiler disiplini değil tüm sosyal bilim disiplinleri zengin bir literatür yarattığı için oldukça geniş bir tartışma alanı söz konusudur. Bir anlamda küreselleşme, epistemolojisiyle sosyal bilimlerde “disiplinlerarasılık” hatta “disiplinlerötesilik” yaratarak yeni bir ontolojik gerçeklik üretmiştir. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Merriam Webster sözlüğüne göre küreselleşme sözcüğü ilk kez hangi yıl kullanılmıştır?

1951

1955

1960

1965

1971

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 35

David Harvey, küreselleşmeyi “zaman-mekân sıkışması” olarak tanımlarken Karl Marx ve Friedrich Engels’in Komünist Parti Manifestosu’nda belirttikleri ifade aşağıdakilerden hangisidir?

“Katı olan her şey küreselleşiyor”

“Küreselleşme her şeyi ele geçiriyor”

“Katı olan her şey abartılıyor”

"Katı olan her şey buharlaşıyor”

“Küresel olmayana yer kalmıyor”

Açıklama:

David Harvey, küreselleşmeyi “zaman-mekân sıkışması” olarak tanımlarken hayatın hızı mekânsal engelleri aşındırmakta ve eğlence gibi bazı hizmetler ile semboller adeta ışık hızıyla nakledilip zaman mekânı fethetmektedir. İşte böyle bir ortamda, Karl Marx ve Friedrich Engels’in 21 Şubat 1848’de yayımladıkları Komünist Parti Manifestosu’nda belirttikleri “katı olan her şey buharlaşıyor” ifadesi tam anlamını bulmaktadır. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Uluslararası politikayı 1648 Westphalia Barışı’nın uluslararası örgütlenmenin hâkim biçimi olarak kutsadığı egemen teritoryal devletin sistemi olarak tanımlayan ve üst bir otoritenin olmaması bakımından -kaotik değil- anarşik bulan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Samuel Hungtington

Joseph S. Nye, Jr.

Peter L. Berger

Thomas L. Friedman

Benjamin R. Barber

Açıklama:

Joseph S. Nye, Jr., uluslararası politikayı 1648 Westphalia Barışı’nın uluslararası örgütlenmenin hâkim biçimi olarak kutsadığı egemen teritoryal devletin sistemi olarak tanımlar ve üst bir otoritenin olmaması bakımından -kaotik değil- anarşik bulur. Westphalia Barışı ile kutsanan modern devletin teritoryalitesi, yeryüzünün kes/k/in sınırlarla belirlenmiş bir parçasını yönetmesidir. Bundan dolayı “devlet” kavramı yerine hatta sıklıkla coğrafi anlamı baskın olsa da siyasi çağrışımları da ihtiva eden “ülke kavramı kullanılmaktadır. Egemenlik ise bu yönetme hakkının mutlaklığını ve sınırlandırılmazlığını yani münhasır olmasını anlatır. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Küreselleşmeyi genelde Batı’nın özelde ABD’nin ekonomik, siyasal ve kültürel etkinliğinden hareketle Batı modernitesinin tüm dünyayı ele geçirmesi olarak tanımlarken kullanılan kavramlardan biri aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

New Yorklaşma

Silikon Vadisi Olma

iPhonelaşma

McDonaldslaşma

Starbuckslaşma

Açıklama:

Küreselleşmeyi genelde Batı’nın özelde ABD’nin ekonomik, siyasal ve kültürel etkinliğinden hareketle “Amerikanlaşma,” “McDonaldslaşma” ve “Hollywoodlaşma” şeklinde Batı modernitesinin tüm dünyayı ele geçirmesi olarak tanımlamak küreselleşmeyi emperyalizmle bir tutmak kadar yaygındır. Halbuki küreselleşme Rönesans, Coğrafi Keşifler ve Aydınlanma eşliğinde ortaya çıkan Avrupa merkezli modernitenin farklı okuma ve pratiklerini mümkün kılarken alternatif moderniteler ve farklı küreselleşmeler gündeme gelmektedir. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Küreselleşmeyi anlamlı kılan en önemli tarihsel dönemeç aşağıdakilerden hangisidir?

Sanayi Devrimi

Coğrafi Keşifler

Matbaanın İcadı

Ticaret Savaşları

I. Dünya Savaşı

Açıklama:

Dünyayı geometrik bir şekil olan “küre” olarak algılamamıza katkısının ötesinde Coğrafi Keşifler, küreselleşmeyi anlamlı kılan en önemli dönemeçtir. İpek ve Baharat Yollarına alternatif şekilde 1492’de Kristof Kolomb’un Hindistan’a denizden daha kısa bir yol bulma ümidiyle çıktığı yolculuk Karayip sahillerine ulaşmasıyla sonuçlandığından aslında kendisi de yeni bir kıtaya ayak bastığının farkında değildi. Coğrafî Keşifler, XV. yüzyılın sonuna kadar bilinen Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarından oluşan kadim dünyanın ötesinde farklı coğrafyaları ve oralarda yaşayan insan, hayvan ve bitki topluluklarını ortaya çıkarmasıyla keşiften öte icat etkisi de yapmıştır. Özellikle yeni bulunan kıtalardan getirilen insanlara reva görülen muamele, aslında onların insan olmadığı şeklinde meşrulaştırılmaya çalışılırken bir anlamda insanın anlamı ve ne olması gerektiği hakkında Avrupa kökenli hümanizm farklı bir anlayışa girmiştir. Her keşif ya da icatta olduğu gibi kaşif ve/ya mucitler mekân ve eşya üzerindeki en azından isim koyma haklarından hareketle, yeni kıtaları isimlendirmekle kalmamış, haritalarını çıkartmışlar ve bunun da ötesinde kendilerini bu yeni toprakların hükümranları kılmışlardır. Elbette Coğrafi Keşiflerin erken döneminde oralara ulaşarak çeşitli zenginliklere kavuşmak iştiyakında olanların katliamlara varan eylemlerine de Kilise meşruiyet sağlamıştır. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Uluslararası politikanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Sınırları koruma

Dünya barışı

İnsanların refahı

Uluslararası vatandaşlık yaratımı

Küreselleşme

Açıklama:

Uluslararası politikanın temel amacı olan sınırları korumak da değişikliğe uğradığı gibi devletlerin toplumsal refahı sağlama ve artırma endişeleri giderek güvenlik endişelerinden daha ağır basmaktadır. Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Nayan Chanda

Ulrich Beck

David Harvey

Roland Robertson

Joseph S. Nye, Jr.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 41

Küreselleşme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Küreselleşme, epistemolojisiyle sosyal bilimlerde “disiplinlerarasılık” hatta “disiplinlerötesilik” yaratarak yeni bir ontolojik gerçeklik üretmiştir.

Küreselleşme, “uluslararasılaşma” ile eş anlamlı kullanılırken ekonomik boyutu sosyal, kültürel ve siyasal boyutlarından daha ön plandadır.

Küreselleşme, temelde her şeyi bireysel, toplumsal, yerel, ulusal ve bölgesel vasfından çıkarıp tüm dünyaya mal etme sürecidir.

Marksist literatür kökenli“emperyalizm” kavramı küreselleşmenin yerine kullanılmaktadır.

Küreselleşmenin bölgeler, ülkeler ve kentler üzerindeki etkisi eşit dağılımlıdır.

Açıklama:

Küreselleşmenin sektörel dağılımın ötesinde bölgeler, ülkeler ve kentler üzerindeki etkisi de farklılık arz etmektedir. Örneğin, New York Borsasında işlem gören Avrupalı şirketlerin hisse senetlerine yatırım yapan bir Japon iş adamının küreselleşmeyi etkileme ve küreselleşmeden etkilenme katsayısı, elbette Sahraaltı Afrika’da kıt kanaat geçinmeye çalışan bir keçi çobanından farklıdır.
Küreselleşmenin bölgeler, ülkeler ve kentler üzerindeki etkisi eşit dağılımlıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

"Küyerelleşme" ( glocalization) kavramı hangi ülkenin iş dünyası terminolojisinden devşirilmiş bir kavramdır?

Türkiye

Japonya

Amerika

İngiltere

Almanya

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeye giden önemli basamaklardan birisi değildir?

Telgrafın icadı

Fotoğraf makinesinin icadı

Telefonun icadı

1929 ekonomi bunalımı

İnternetin icadı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi 1648’te Otuz Yıl Savaşları’nı sonlandıran Münster ve Osnabrück Antlaşmalarıyla vücut bulan Westphalia Barışı'nın sonuçlarından birisi değildir?

Uluslararası politikanın temelini oluşturan “ulus”, “ulus-devlet,” ve “uluslararası sistem” bir dönüşüm sürecine girmiştir.

Teritoryalitenin boyutları önemsizleşmiştir.

Egemenlik kavramı daha önemli hale gelmiştir.

Ulusal sınır kavramı gücünü yitirmiştir.

Ulusal çıkar kavramı eski gücünü yitirmiştir.

Açıklama:

1648’te Otuz Yıl Savaşları’nı sonlandıran Münster ve Osnabrück Antlaşmalarıyla vücut bulan Westphalia Barışı’na kendi başlangıcının referansını veren uluslararası ilişkiler disiplininin ve uluslararası politikanın temelini oluşturan “ulus,” “ulus-devlet,” ve “uluslararası sistem” bir dönüşüm sürecindedir. Bu bağlamda dünyadaki yükselen etkileşim ve iş birliğine paralel artış gösteren entegrasyon sayesinde ortaya çıkan karşılıklı bağımlılık, Westphalia Barışı ile şekillenen ulus-devletin yaşam damarlarını oluşturan “egemenlik” ve “teritoryalite” boyutlarını törpülemekte hatta önemsizleştirmektedir. Ulus-devletin tabulaştırdığı “ulusal sınır” ve “ulusal çıkar” kavramları gerek yasal vize ve diğer iş birliği antlaşmalarıyla gerekse de yasa dışı göçler sonrasında eski gücünü yitirmektedir. Ulus-devletin bu dönüşümü, yapı taşı olduğu uluslararası sistemi ve uluslararası politikayı da kaçınılmaz olarak dönüştürmektedir.
Egemenlik kavramı daha önemli hale gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler birliğinin dağılmasını tetikleyen olaylardan birisidir?

Berlin Duvarı'nın yıkılması

11 Eylül olayları

Otuz Yıl Savaşları

Telgrafın icadı

İnternet kullanımının yaygınlaşması

Açıklama:

9 Kasım 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılması, Sovyetler Birliği’nin dağılmasını tetiklemiştir.
Berlin Duvarı'nın yıkılması

Doğru Cevap: A

Soru 46

Küreselleşmeyi “zaman-mekân sıkışması” olarak tanımlayan sosyal kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

David Harvey

Marshall McLuhan

Peter L. Berger

Karl Marx

Vladimir İliç Lenin

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 47

"Zygmunt Bauman küreselleşmenin sosyal hayat üzerindeki etkisi çerçevesinde göçebeliğin, yaşadığımız dünyanın genel karakterini yansıttığını ve belirsizlik duygusunun arttığı modernitenin kaotik devamı çağımızı “.............” olarak adlandırmaktadır." cümlesindeki boşluğa gelecek kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Sıvı modernite

Küresel modernite

Sabit modernite

Kaotik modernite

Dönüşümsel modernite

Açıklama:

Zygmunt Bauman da küreselleşmenin sosyal hayat üzerindeki etkisi çerçevesinde göçebeliğin, yaşadığımız dünyanın genel karakterini yansıttığını ve belirsizlik duygusunun arttığı modernitenin kaotik devamı çağımızı da “sıvı modernite” (liquid modernity) olarak adlandırmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Çağımız toplumunu "risk toplumu" olarak adlandıran sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

David Harvey

Ulrich Beck

Zygmunt Bauman

Roland Robertson

Benjamin R. Barber

Açıklama:

Ulrich Beck’in çağımız toplumunu neden “risk toplumu” olarak açıklamaktadır. Tarih boyunca doğal afetlerin muhatabı olan insan, artık daha fazla kendi elinden çıkan felaketlerin riski altındadır ve bu risklerle toplum kendini sınarken dönüşmektedir. Yaşadığımız dönemde neden sigortacılığın en önemli sektörlerden biri hâline gelirken “risk analizi”ve “risk sermayesi” gibi kavramların popülerliğini de anlayabiliriz. Beck modernitenin dönüşlülüğünü (reflexivity) ön plana çıkartırken küreselleşmenin getirdiği değişimler de modernitenin bu boyutunu desteklemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

1492’de Kristof Kolomb Hindistan’a denizden daha kısa bir yol bulma ümidiyle çıktığı yolculukta aşağıdakilerden hangisine ulaşmıştır?

İtalya

Yunanistan

Karayipler

Fas

Brezilya

Açıklama:

1492’de Kristof Kolomb’un Hindistan’a denizden daha kısa bir yol bulma ümidiyle çıktığı yolculuk Karayip sahillerine ulaşmasıyla sonuçlanmıştır.
Karayipler

Doğru Cevap: C

Soru 50

İki kutuplu uluslararası sistemin ortadan kalkmasında aşağıdaki olaylardan hangisi etkili olmuştur.

Sovyetler birliğinin dağılması

I. Dünya Savaşı

II. Dünya Savaşı

Westphalia Barışı

11 Eylül Olayları

Açıklama:

9 Kasım 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılmasının tetiklediği Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla, II. Dünya Savaşı sonrasında beliren iki kutuplu uluslararası sistemin ortadan kalkmasının etkisi söz konusudur.
Sovyetler Birliğinin dağılması

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Seçeneklerden hangisi Dünya Ekonomik Forumu'nun (World Economic Forum, WEF) kurucusudur?

Klaus Schwab

David Harvey

Ulrich Beck

Ingvar Carlson

Jarrod Wiener

Açıklama:

Klaus Schwab

Doğru Cevap: A

Soru 2

Dünya Ekonomik Forumu'nun ilk toplantısı hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1921

1971

1974

1964

1980

Açıklama:

1971

Doğru Cevap: B

Soru 3

Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) hangi tarihte kurulmuştur?

1985

1944

1968

1895

1971

Açıklama:

1985

Doğru Cevap: A

Soru 4

Sınır Tanımayan Gazeteciler (Reporters Sans Frontières; RSF, Reporters Without Borders; RWB) kimin öncülüğünde kurulmuştur?

Ingvar Carlson

Shridath Ramphal

Butros Gali

Robert Ménard

Bernard Kouchner

Açıklama:

Robert Ménard

Doğru Cevap: D

Soru 5

Seçeneklerden hangisi BM Güvenlik Konseyi daimî üyelerinden biri değildir?

Çin

Rusya

Almanya

Britanya

ABD

Açıklama:

Almanya

Doğru Cevap: C

Soru 6

Daha sonra G8’e dönüşecek G7’nin ilk toplantısı hangi tarihte yapılmıştır?

1974

1971

1984

1944

1947

Açıklama:

1974

Doğru Cevap: A

Soru 7

Küresel Mahallemiz (Our Global Neighborhood) başlıklı rapor hangi tarihte yayınlanmıştır?

2000

1971

1974

1985

1995

Açıklama:

1995

Doğru Cevap: E

Soru 8

Seçeneklerden hangisi BM Genel Kurulunun Eylül 2000’deki Milenyum Zirvesi’nde açıklanan Milenyum Deklarasyonu'nda XXI. yüzyıl hedefleri olarak sıralanan başlıklardan biri değildir?

barış

yoksulluğun azaltılması

güvenlik

komuta ve denetim

demokrasi

Açıklama:

komuta ve denetim

Doğru Cevap: D

Soru 9

Seçeneklerden hangisi yönetişimin ilkelerinden biri değildir?

Tutarlılık

Sorumluluk

Adillik

Şeffaflık

Sınırlılık

Açıklama:

Sınırlılık

Doğru Cevap: E

Soru 10

Sınır Tanımayan Doktorlar (Médecins Sans Frontières; MSF, Doctors Without Borders; DWB) seçeneklerden hangisinin öncülğünde kurulmuştur?

Klaus Digwert

Bernard Kouchner

Robert Ménard

David Harvey

Butros Gali

Açıklama:

Bernard Kouchner

Doğru Cevap: B

Soru 11

Devleti belirli sınırlar dâhilinde meşru şiddet tekeline sahip kurum olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

James Rosenau

Christopher Clapham

Linda Weiss

Max Weber

Adam Przeworski

Açıklama:

Max Weber, devleti belirli sınırlar dâhilinde meşru şiddet tekeline sahip kurum olarak tanımlamaktadır. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Küreselleşmenin zaman ve mekanın fiziksel dayatmalarına meydan okuduğu bir dünyada dönüşüme giren kavramlar aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak yer almaktadır?

Sınır ve teritoryalite

Egemenlik ve teritoryalite

Vatandaşlık, egemenlik ve teritoryalite

Etnisite, vatandaşlık ve egemenlik

Egemenlik, sınır ve teritoryalite

Açıklama:

Fiziki haritalarda görebileceğimiz sınırlar okyanus, deniz, göl ve akarsu gibi sular ve karaların birbiriyle kesiştiği noktalardır. Bugünkü anlamda kullandığımız sınırlar, XIX. yüzyılda milliyetçiliğe paralel gelişen siyasi haritacılığın ana temasını oluşturmuştur. Öte yandan, bu kadar yatay ve dikey hareketliliğin yaşandığı bir dünyada “sınır” kavramının ne kadar anlamı kalabilir? Küreselleşmenin zaman ve mekanın fiziksel dayatmalarına meydan okuduğu bir dünyada “egemenlik,” “sınır” ve “teritoryalite” kavramları da dönüşmek durumundadır. Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Realist paradigma çerçevesinde uluslararası politikanın icra edildiği uluslararası sistemin temel aktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Birey

Ulus-devlet

Toplum

Uluslararası toplum

Uluslararası örgütler

Açıklama:

Realist paradigma çerçevesinde uluslararası politikanın icra edildiği uluslararası sistemin temel aktörü kabul edilen ulus-devlet, daha önceki devlet formlarından farklı olarak “sınır” kavramını adeta fetişleştirmiş, kutsamış hatta tabulaştırmıştır. Uluslararası politikanın amentüsünden bir cüze dönüşen “egemenlik” kavramı da ulus-devlete münhasır hasredilerek tekelleşmiş, tekilleşmiş ve tikelleşmiştir. Bu
bağlamda sınır, harita üzerindeki çizgilerden çok daha fazlasına tekabül ederken siyasi haritacılık ile milliyetçiliğin ulus-devletin omurgasını oluşturacak şekilde eşzamanlı ve birbirini destekleyerek gelişmesi anlaşılır hâle gelmektedir. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdaki kavramlardan hangisi küreselleşmeyi oluştururken ulusun ve ulus-devletin sınırlarının
ötesinde bir zihniyeti, bir toplum biçimini, ve siyasi formasyonu mümkün kılmaz?

Ulus-aşırılaşma/ötesileşme

Ulus-üstüleşme

Ulus-altılaşma

Milliyetçi ulus-devletçilik

Yersiz-yurtsuzlaşma

Açıklama:

Ulus-aşırılaşma/ötesileşme (transnationalization), ulus-üstüleşme (supranationalization) ulus-altılaşma (subnationalization) ve yersiz-yurtsuzlaşma (deterritorialization), küreselleşmeyi oluştururken ulusun ve ulus-devletin sınırlarının ötesinde bir zihniyeti, bir toplum biçimini, ve siyasi formasyonu mümkün kılmaktadırlar. Hartmut Behr’e göre sınır aşan tehditlere karşı etkin karşı politikalar gerçekleştirmek için devletler, küresel yersiz-yurtsuzlaşma mantığına uygun olarak geleneksel devletin temel ilkelerini dönüştürmek zorundadırlar. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Yönetme eyleminin birden fazla özne tarafından gerçekleştirilmesini anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İletişim

Sinerji

Yönetişim

Bilişim

Küreselleşme

Açıklama:

Yönetişim, Türkçe dilbilgisi bakımından birden fazla öznenin eşzamanlı, karşılıklı ve/ya topluca eylem(ler)ini anlatan işteş fiil grubundan olduğundan, yönetme eyleminin birden fazla özne tarafından gerçekleştirilmesini anlatmaktadır. Türk Dil Kurumunun (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’ünde yönetmek “Bir kurum veya kuruluşun yasalara, kurallara ve belli şartlara uygun biçimde işlemesini sağlamak, idare etmek, tedvir etmek. 2. Birinin bir konudaki etkinliğine, çalışmasına yön vermek, birini yönlendirmek. 3. sin. ve tiy. Program ve oyunların yapımını, gerçekleşmesini sağlamak: Filmi yönetmek,” iken yönetim ise “[Y]önetme işi, çekip çevirme, idare” olup yönetişim ise “[R]esmî ve özel kuruluşlarda idari, ekonomik, politik otoritenin ortak kullanımı” olarak tanımlanmıştır. Böylece yönetişim, devlet dediğimiz politik toplumun içinden çıktığı ve parçası olduğu toplumu tek başına yönetmesi yerine toplumu oluşturan bireyler, ekonomik kuruluşlar, STK’ler ve hatta devletin üyesi olduğu uluslararası örgütlerin yönetme eylemine katılımıyla ortaya çıkmaktadır. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

II. Dünya Savaşı sonrası görece barış ve refah döneminde artan uluslararası ekonomik entegrasyona başta televizyonun eşlik ettiği kültürel bütünleşme ile çeşitlenen ve derinleşen bağımlılık 1970’lerden itibaren Uİ disiplininde aşağıdakilerden hangisinin önünü açmıştır?

Kurumsal liberalizm ve neo-realizm

Neo-liberalizm ve feminizm

Yapısalcılık ve neo-realizm

Neo-liberalizm ve idealizm

Neo-liberalizm ve neo-realizm

Açıklama:

II. Dünya Savaşı sonrası görece barış ve refah döneminde artan uluslararası ekonomik entegrasyona başta televizyonun eşlik ettiği kültürel bütünleşme ile çeşitlenen ve derinleşen bağımlılık 1970’lerden itibaren Uİ disiplininde neo-liberalizmin ve neo-realizmin önünü açmıştır. Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Devlet bürokrasilerini verimsiz kılan sorunları özel sektör pratikleriyle iyileştirilmesini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni kamu işletmeciliği

Westphalian egemenlik anlayışı

Devlet bürokrasisi

Kamu yönetimi anlayışı

Yapısalcılık

Açıklama:

1980’lerin başlarında ABD’de başlayan resesyonun tüm dünyayı etkilemesi ve 1980’lerin sonlarından itibaren yeni kamu işletmeciliği (new public management) olarak ön plana çıkan anlayış, devlet bürokrasilerini verimsiz kılan sorunları özel sektör pratikleriyle iyileştirilmesini savunmaktadır. Bu bağlamda verimlilik, şeffaflık, katılım ve etkinlik ideallerini gerçekleştirmek anlamında yönetişim müşteri
odaklı, piyasa eğilimli, çıktı yönelimli yapısıyla yerinden yönetime önem vermektedir. Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

David Harvey’nin küreselleşmeyi tabulaşmış sembollerin sıkışması hatta ortadan kalkması anlamına da gelecek şekilde tanımladığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Zaman mekan insan dengesi

Zaman mekan çatışması

Zaman mekan paradoksu

Zaman mekan sıkışması

Zaman mekan siyaset buluşması

Açıklama:

David Harvey’in küreselleşmeyi “zaman mekan sıkışması” olarak tanımlamasından hareketle küreselleşme, tabulaşmış sembollerin sıkışması hatta ortadan kalkması anlamına da gelmektedir. Örneğin, kamusal-özel alanlar arasındaki farazî ayrımın daha çok fark edilmesi, kamu-özel sektör arasındaki ayrımın gereksizliğini de belli etmiştir. Çünkü liberal ekonominin en başarılı şekilde uygulandığı ülkelerde bile devletin nerede bittiği özel sektörün nerede başladığını tespit etmek zordur. Bu zorluk en çok ekonomik kriz zamanlarında bazı fabrika, şirket ve bankaların devlet eliyle kurtarılması şeklinde ortaya çıkar veya bizatihi ulus-devletlerin küresel rekabette kendi ulusal sınırları içinde olan şirketleri korumak adına gümrük oranlarıyla oynamalarında belirir. Bu da klasik tasnifin özel veya kamu şeklinde yapılmasını giderek zorlaştırdıkça yönetişime kapı aralamaktadır. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Siyasetin temel öznesi aşağıdakilerden hangisidir?

Devlet

İnsan

Politikacı

Uluslararası toplum

Teamüller

Açıklama:

Siyasetin temel öznesi insan olduğuna göre siyaset doğası gereği insanın olduğu her yerde olması bakımından zaten küreseldir. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Üslup anlamında ortak bir siyasal dil inşası bağlamında gerek uluslararası hukukun her şeye rağmen kat ettiği yol ve demokrasinin giderek “kasabadaki yegane oyun” hâline gelmesi anlatısında demokrasi için kullanılan "kasabadaki yegane oyun" teorisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Francis Fukuyama

James Rosenau

Robert Ménard

Philipp Pattberg

Adam Przeworski

Açıklama:

Üslup anlamında ortak bir siyasal dil inşası bağlamında gerek uluslararası hukukun her şeye rağmen kat ettiği yol ve demokrasinin giderek Adam Przeworski’nin ifadesiyle “kasabadaki yegane oyun” (the only game in town) hâline gelmesi anlamlıdır. Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Devleti belirli sınırlar dâhilinde meşru şiddet tekeline sahip kurum olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Max Weber

Immanuel Kant

Platon

Benedictus Spinoza

Niccolo Machiavelli

Açıklama:

Max Weber, devleti belirli sınırlar dâhilinde meşru şiddet tekeline sahip kurum olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Uluslararası sistem denildiğinde aşağıdakilerden hangisi anlaşılmaktadır?

Devletlerarası sistem

Kişiler arası sistem

Sivil Toplum Kuruluşları arası sistem

Şirketler arası sistem

Kıtalar arası sistem

Açıklama:

Uluslararası sistem -adından da anlaşılacağı üzere- uluslar arasında bir sistem olduğunu kurgusunu anlatmaktadır. Nasıl ki liberal demokrasilerde parlamenterler vatandaşların oylarıyla seçilerek onları temsil ediyorsa ulusları da içlerinden çıkan devlet (politik toplum) uluslararası sistemde teorik olarak temsil etmektedir. Bu yüzden uluslararası sistem denildiğinde kabaca devletlerarası sistem anlaşılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Bir ülkeden bahsettiğimizde aklımıza ilk gelen şey aşağıdakilerden hangisidir?

O ülkenin insanları

O ülkenin doğal kaynakları

O ülkenin konumu

O ülkenin siyasi sistemi

O ülkenin anayasası

Açıklama:

Bir ülkeden bahsettiğimizde aklımıza ilk gelen o ülkenin insanları değil dünya siyasi haritasındaki konumudur.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Bilişim teknolojilerinin gelişimi ile uluslararası ilişkilerin teorik boyutu arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru tarif edilmiştir?

Merkezkaç etkiler ilgi alanından çıkmıştır.

Ademimerkeziyetçi yaklaşımlar gelişmiştir.

Sivil toplum kuruluşları özneleşmeye başlamıştır.

Kişiler uluslararası ilişkilerin aktörleri olmuştur.

Uluslararası ilişkiler şirketler arası ilişkilere indirgenmiştir.

Açıklama:

Bilişim teknolojilerindeki gelişmeler insanın ve eşyanın fiziksel sınırlarını aşmasına yardımcı oldukça merkeziyetçilik yerini hızla ademimerkeziyetçiliğe bırakmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Ulus-aşırılaşma/ötesileşme, ulus-üstüleşme, ulus-altılaşma ve yersiz-yurtsuzlaşma kavramları aşağıdaki süreçlerden hangisinin göstergelerine tekabül etmektedir.

Sanayileşme

Aydınlanma

Uluslaşma

Küreseleşme

Sömürgeleşme

Açıklama:

Ulus-aşırılaşma/ötesileşme (transnationalization), ulus-üstüleşme (supranationalization) ulus-altılaşma (subnationalization) ve yersiz-yurtsuzlaşma deterritorialization), küreselleşmeyi oluştururken ulusun ve ulus-devletin sınırlarının ötesinde bir zihniyeti, bir toplum biçimini, ve siyasi formasyonu imlemektedirler. Bu bağlamda küreselleşmenin etikerlinin göstergeleridirler.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Yönetme eyleminin birden fazla özne tarafından gerçekleştirilmesine ne ad verilir?

İdare

Siyaset

Adalet

Maslahat

Yönetişim

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 27

Yönetişim yaklaşımı kamu idaresinde aşağıdakilerden hangisinin ön plana çıkarılmasını savunmaktadır?

Merkezi planlamaya dayalı sanayileşme çabasının.

Kamu idaresinin egemenliğin icracısı olarak tek yetkili olmasının.

Merkezi idarenin kuvvetlendirilmesi ve desteklenmesinin

Kamu idaresinin piyasa eğilimli, çıktı yönelimli bir biçimde yapılanmasının

Kamusal kararlarda kamu yararının tercih edilmesinin.

Açıklama:

1980’lerin başlarında ABD’de başlayan resesyonun tüm dünyayı etkilemesi ve 1980’lerin sonlarından itibaren yeni kamu işletmeciliği (new public management) olarak ön plana çıkan anlayış, devlet bürokrasilerini verimsiz kılan sorunları özel sektör pratikleriyle iyileştirilmesini savunmaktadır. Bu bağlamda verimlilik, şeffaflık, katılım ve etkinlik ideallerini gerçekleştirmek anlamında yönetişim müşteri odaklı, piyasa eğilimli, çıktı yönelimli yapısıyla yerinden yönetime önem vermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Bilişim teknolojilerinin gelişmesinin kamu idaresinin biçimlenmesi üzerine nasıl bir etkisi olmuştur?

Yurttaşların karar alma süreçlerine ilgisi azalmıştır.

Karar alma süreçlerinde merkezi idarenin rolü artmıştır.

Yurttaşların kamu idaresi pratiklerin katılma talepleri artmıştır.

Kamu idaresinde bürokratik usuller yaygınlaşmıştır.

Kamu idaresinin faaliyetlerinde hizmet alımı usulü keşfedilmiştir.

Açıklama:

Başta İnternet olmak üzere basım teknolojisinin büyük ölçüde dijitalleşmesiyle ucuzlayan maliyetler sadece bilgiye ulaşımı kolaylaştırmakla kalmamış; bilgilenen ve böylece bilinçlenen bireylerin seçkinleşmesini ve yönetime katılma taleplerini de artırmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Küresel siyasetten bahsedebilmek için ortak bir dile veya en azından ortak bir siyasal dile ihtiyaç olduğu ortadır. Buradaki dil kavramını hem bir iletişim aracı anlamında hem de üslup anlamında kullanmak doğru olacaktır. Örneğin, Polonyalı göz doktoru Ludwik Lejzer Zamenhof ’un icadı özgün adı Lingvo Internacia olan ve 1881’de Lingvo Universala olarak değiştirilen yapay dil Esparanto hangi tarihte basılı olarak yayınlanmıştır?

1881

1887

1920

1985

1990

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 30

Kamu hizmetlerinde hizmetin alıcısının hizmetin oluşma-verilme usullerine katılabilmesi/katılmak istemesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilecektir.

Yönetişim

Bürokrasi

Merkezileşme

Taylorizm

Fordizm

Açıklama:

Hiyerarşik ilişkiler, özellikle askerî yapılardaki emir-komuta zincirinde billurlaştığı gibi, iletişimi ve etkileşimi tamamen ortadan kaldırmasa da azaltmaktadır. Genellikle kamu bürokrasinin katı hiyerarşik örgütlenmesi, doğurduğu tepki sonucunda üstten değil ama alttan yönetime katılım talepleri artmıştır. Kısacası kamu hizmeti diğer hizmetler gibi o hizmeti satın alanlar tarafından daha fazla şekillendirilmek istenmektedir. Nasıl ki özel sektör sunduğu bir ürün ve/ya hizmetin toplumsal talebi karşılaması ve bu sayede daha fazla kâr edebilmek için bu duyarlılığa dikkat etmesi gerekiyorsa kâr amacı gütmese bile kamu hizmetleri de toplumsal taleplerini dikkate almak durumundadırlar. Vatandaşlar aldıkları hizmetlere dair daha fazla eleştiri geliştirdikçe kamu bürokrasisinin de kendisini iyileştirmek durumunda kalması yönetişimin temelini hazırlamıştır.

Doğru Cevap: A

Uluslararası Politika II - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler