⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
3. Dönem ULİ201U

Uluslararası Politika I

Toplam 733 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Uluslararası Politika I - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi tarihsel açıdan ulus devletlerin ortaya çıktığı anlaşma olarak kabul edilir?

Seçenekler

A
Westphalia Antlaşması
B
Paris Antlaşması
C
Viyana Antlaşması
D
Cenevre Antlaşması
E
Berlin Antlaşması
Açıklama:
Westphalia Antlaşması: Otuz Yıl Savaşları’nı sona erdiren anlaşma Kutsal Roma İmparatorluğu, Alman prenslikleri, İspanya, Fransa, İsveç ve Hollanda Cumhuriyeti arasında Ekim ve Mayıs 1648 tarihlerinde imzalanmıştır.
Tarihsel açıdan ulus devletin ortaya çıktığı anlaşma olarak kabul edilir.

Soru 2

Devlet Üzerine Altı Kitap isimli eserinde egemenlik kavramını ilk kez tanımlayan siyaset filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hugo Grotius
B
Thomas Hobbes
C
John Locke
D
Max Weber
E
Jean Bodin
Açıklama:
Siyaset filozofu Jean Bodin, Devlet Üzerine Altı Kitap isimli eserinde egemenlik kavramını ilk kez tanımlamıştır.

Soru 3

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi "insan insanın kurdudur" sözüyle devlet öncesi doğa durumunu bir savaş durumu olarak tasvir etmiştir?

Seçenekler

A
John Locke
B
Niccolo Machiavelli
C
Jean Jacques Rousseau
D
René Descartes
E
Thomas Hobbes
Açıklama:
E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi diplomatların akredite oldukları devletlerde yargı bağışıklığına sahip olmaları gerektiğini öne sürmüştür?

Seçenekler

A
Niccolo Machiavelli
B
Friedrich von Hayek
C
Hugo Grotius
D
Abraham de Wicquefort
E
François de Callieres
Açıklama:
C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi barışı, hukuku ve bütünleşmeyi hedef alan düşünceleriyle idealist teorilerin öncüsüdür?

Seçenekler

A
Hans J. Morgenthau
B
Immanuel Kant
C
Alexander Wendt
D
Hugo Grotius
E
Thomas Hobbes
Açıklama:
B

Soru 6

Amacı barışı korumak ve devletler arasında çıkabilecek anlaşmazlık ve çatışmaları barışçı yöntemlerle çözüme kavuşturarak olası savaşları engellemek amacıyla 10 Ocak 1920’de İsviçre’de kurulan uluslararası örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Avrupa Konseyi
B
Milletler Cemiyeti
C
Birleşmiş Milletler
D
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
E
Avrupa Birliği
Açıklama:
B

Soru 7

Uluslararası sistemde iki güçlü devlet ve o iki devletin çevresinde kümelenmiş değişik güç düzeylerinde devletlerin bulunduğu sisteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tek Kutuplu Sistem
B
Gevşek Çift Kutuplu Sistem
C
Sıkı Çift Kutuplu Sistem
D
Yeni Dünya Sistemi
E
Güç Dengesi Sistemi
Açıklama:
B

Soru 8

I. Dünya Savaşı sonrasında yapılan anlaşmalarda ağır kayıplara uğrayan devletlerin savaş sonrası ortaya çıkan uluslararası sistemi dönüştürme çabalarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Militarizm
B
Revizyonizm
C
Merkantilizm
D
Liberalizm
E
Reflektivizm
Açıklama:
B

Soru 9

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Klasik Realizmin temel kavramları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Güç
B
Çıkar
C
Bekâ
D
Anarşi
E
Karşılıklı bağımlılık
Açıklama:
E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisinde uluslararası sistemin tek tek devletlerin dış politikalarının bir toplamından ibaret değil, tüm devletlerin etkileşimi ile ortaya çıkan bir yapı olduğu savunulmaktadır?

Seçenekler

A
İdealizm
B
Klasik Realizm
C
Neorealizm
D
Liberalizm
E
Marksizm
Açıklama:
C

Soru 11

Ulus devletin ortaya çıktığı anlaşma olarak kabul edilen Westphalia Antlaşması hangi yıl imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1548
B
1598
C
1648
D
1668
E
1698
Açıklama:
Westphalia Antlaşması, Otuz Yıl Savaşları’nı sona erdiren anlaşma Kutsal Roma İmparatorluğu, Alman prenslikleri, İspanya, Fransa, İsveç ve Hollanda Cumhuriyeti arasında Ekim ve Mayıs 1648 tarihlerinde imzalanmıştır. Tarihsel açıdan ulus devletin ortaya çıktığı anlaşma olarak kabul edilir.

Soru 12

Hem devlet egemenliğinin tanımlanması hem de bu egemenliğin sınırlarının belirlenmesinde çoğu günümüzde de aynen uygulanan temel ilkeler geliştirmiş olan Hollandalı hukukçu kimdir?

Seçenekler

A
Niccolo Machiavelli
B
Francesco Guiccardini
C
Abraham de Wicquefort
D
Hugo Grotius
E
François de Callieres
Açıklama:
Günümüzde uluslararası hukuk olarak ifade edilen kuralların ortaya çıkmasında en önemli düşünür Hugo Grotius olmuştur. Hollandalı hukukçu hem devlet egemenliğinin tanımlanması hem de bu egemenliğin sınırlarının belirlenmesinde çoğu günümüzde de aynen uygulanan temel ilkeler geliştirmiştir.

Soru 13

Aşağıdaki hangi ülkenin prenslikleri Zollverein gümrük birliği kurmuştur?

Seçenekler

A
Almanya
B
İngiltere
C
Norveç
D
Fransa
E
Macaristan
Açıklama:
Zollverein: Alman gümrük birliği. Aralarında gümrük birliği kuran Alman prenslikleri bu projenin başarılı olmasının ardından Prusya önderliğinde Alman Devleti’ni (Reich) kurdular.

Soru 14

Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand’ın Saraybosna gezisi sırasında Bosnalı milliyetçi bir Sırp tarafından öldürülmesi ile başlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Balkan Savaşları
B
Waterloo Savaşı
C
Napolyon Savaşları
D
I. Dünya Savaşı
E
II. Dünya Savaşı
Açıklama:
I. Dünya Savaşı 28 Haziran 1914 günü Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand’ın Saraybosna gezisi sırasında Bosnalı bir milliyetçi Sırp (Gavrilo Princip) tarafından öldürülmesi ile başladı.

Soru 15

İngiltere’de kral II.Charles'ın tekrar tahtı ele geçirmesine kadar geçen kanlı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
George dönemi
B
Charles dönemi
C
Cromwell dönemi
D
Victoria dönemi
E
Edward dönemi
Açıklama:
Cromwell dönemi: İngiltere’de kral I. Charles’in ülkeyi zorbaca yönetmesinin
ardından Oliver Cromwell önderliğindeki parlamento ordusu 1648’de kralın
ordusunu yenmiştir. Kralın idam edilmesinden, 1660’da Fransa’ya kaçmış olan II.Charles tekrar tahtı ele geçirmesine kadar geçen kanlı dönem Cromwell dönemi olarak bilinir.

Soru 16

Tevrat’ta geçen bir canavar olan Leviathan’ın ismini verdiği eseri politika biliminin ilk denemelerinden biri olarak kabul edilen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Immanuel Kant
B
Thomas Hobbes
C
René Descartes
D
Galileo Galilei
E
Niccolo Machiavelli
Açıklama:
Thomas Hobbes'ın Tevrat’ta geçen bir canavar olan Leviathan’ın ismini verdiği eseri politika biliminin ilk denemelerinden biri olarak kabul edilir.

Soru 17

Uluslararası politikada idealizmin öncü eserlerinden Ebedi Barış Üzerine Felsefi Bir Deneme ismindeki eserinde sürekli barışın sağlanması, her şeyden önce ahlaki bir gereklilik olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Jean Paul Satre
B
Jean-Jacques Rousseau
C
René Descartes
D
Niccolo Machiavelli
E
Immanuel Kant
Açıklama:
Uluslararası politikada idealizmin öncü eserlerinden Ebedi Barış Üzerine Felsefi Bir Deneme ismindeki eserin yazarı Immanuel Kant sürekli barışın sağlanması, her şeyden önce ahlaki bir gereklilik olarak tanımlanır.

Soru 18

Kendisini Etiyopya İmparatoru ilan eden İtalya’nın faşist diktatörü kimdir?

Seçenekler

A
Mussolini
B
Hitler
C
Stalin
D
Tito
E
Pol Pot
Açıklama:
İtalya’nın faşist diktatörü Mussolini kanlı savaş sonunda kendisini Etiyopya İmparatoru ilan etmiştir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı sonrasında yapılan anlaşmalarda ağır kayıplara uğrayan revizyonist devletlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Almanya
B
Bulgaristan
C
Japonya
D
İtalya
E
İngiltere
Açıklama:
Revizyonist Devletler: I. Dünya Savaşı sonrasında yapılan anlaşmalarda ağır
kayıplara uğrayan devletlerin savaş sonrası ortaya çıkan uluslararası sistemi
dönüştürme çabalarına revizyonizm adı verilir. İki dünya savaşı arası Almanya,
Bulgaristan, Japonya ve İtalya revizyonist devletler olarak anılır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Klasik Realizmin temel kavramlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Güç
B
Çıkar
C
Akıl yolu
D
Bekâ
E
Anarşi
Açıklama:
Güç, çıkar, bekâ ve anarşi kavramları Klasik Realizmin temel kavramlarıdır

Soru 21

Aşağıdaki hangi yaklaşıma göre istatistiki veriler, sayısal analiz teknikleri ve yeni kullanıma girmeye başlayan bilgisayarlar kullanılmadan üretilen bilginin bilimselliği şüphe götürür?

Seçenekler

A
Yapsalcılık
B
Rasyonalistlik
C
Gelenekselcilik
D
Davranışçılık
E
Liberalcilik
Açıklama:
Davranışçılara göre istatistiki veriler, sayısal analiz teknikleri ve yeni kullanıma girmeye başlayan bilgisayarlar kullanılmadan üretilen bilginin bilimselliği şüphe götürür. Kantitatif veriler kullanılarak ve değişkenleri sayısallaştırarak formel hipotezlere ulaşmak Davranışçılar için çok önemlidir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi BRICS Devletlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Brezilya
B
Türkiye
C
Rusya
D
Hindistan
E
Çin
Açıklama:
BRICS Devletleri: Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika Cumhuriyeti.
Soğuk Savaşın sona ermesiyle gevşek iki kutuplu sistemde sona ermiştir.
ABD’nin uluslararası sistem içinde en önemli hegemonik güç olarak kalmasının
ardından kendine özgü bir yapı olan Avrupa Birliği’nin yanı sıra BRICS devletleri gibi bölgesel aktörler güç kazanmaya başlamışlardır.

Soru 23

Japon siyasi hayatında askeri diktatörlüğe verilen isim hangisidir?

Seçenekler

A
Tokugawa
B
Şogunluk
C
Zollverein
D
Şansölye
E
Taiping
Açıklama:
Şogunluk Japon siyasi hayatında askeri diktatörlüğe verilen isimdir. Japonya tarihindeki üç Şogunluktan sonuncusu olan Tokugawa Şogunluğu 1603 yılından 1868 yılına kadar ülkeyi yönetmiştir.

Soru 24

"Ebedi Barış Üzerine Felsefi Bir Deneme" adlı eserin yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Thomas Hobbes
B
René Descartes
C
Galileo Galilei
D
Immanuel Kant
E
Hugo Grotius
Açıklama:
Hobbes’un aksine insan doğasının iyi olduğunu düşünen Kant’ın evrenselci düşünceleri uluslararası politikada iyimserliği savunur. Kant’a göre insan iyilik arayışı içindedir. İnsanların organize olmuş hâli olan devlet de barış arar. Uluslararası politikada idealizmin öncü eserlerinden Ebedi Barış Üzerine Felsefi Bir Deneme ismindeki şaheserinde sürekli barışın sağlanması, her şeyden önce ahlaki bir gereklilik olarak tanımlanır.

Soru 25

"İnsan insanın kurdudur" (Homo Homini Lupus) sözüyle tanınan düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Thomas Hobbes
B
René Descartes
C
Galileo Galilei
D
Immanuel Kant
E
Hugo Grotius
Açıklama:
İnsan insanın kurdudur (Homo Homini Lupus) sözüyle tanınan Thomas Hobbes (1588-1679) René Descartes ve Galileo Galilei gibi önemli filozof ve bilim adamlarının çağdaşıdır.

Soru 26

Türkiye Milletler Cemiyeti’ne hangi yıl üye olmuştur?

Seçenekler

A
1920
B
1923
C
1927
D
1932
E
1934
Açıklama:
Türkiye başvurusu bulunmadığı hâlde uluslararası barışa katkısı nedeniyle özel bir davet alarak 1932 yılında Milletler Cemiyeti’ne üye oldu.

Soru 27

İlk uluslararası ilişkiler kürsüsü hangi yıl kurulmuştur?

Seçenekler

A
1859
B
1879
C
1919
D
1929
E
1949
Açıklama:
1859’da Oxford Üniversitesi’nde uluslararası hukuk ve diplomasi profesörleri bir uluslararası hukuk ve diplomasi kürsüsü kurdular. Bu kürsüyü ABD ve İngiltere’de kurulan yeni kürsüler izledi. Ancak ilk uluslararası ilişkiler kürsüsü 1919 yılında İngiltere’de Galler-Aberystwyth Üniversitesi’nde (University College of Wales) kurulmuştur ve dönemin Amerikan Başkanı Woodrow Wilson’un adını taşımaktadır.

Soru 28

Uluslararası ilişkilerde Realist teorinin gerçek kurucu babası olarak kim kabul edilir?

Seçenekler

A
Morgenthau
B
Carr
C
Schwarzenberger
D
Spykman
E
Kennan
Açıklama:
Uluslararası ilişkilerde Realist teorinin gerçek kurucu babası Hans J. Morgenthau’dur. II. Dünya Savaşı’nın sona ermesinin hemen ardından 1949 yılında basılan kitabı Uluslararası Politika’da Morgenthau Klasik Realizmin temel ilkelerini saymıştır.

Soru 29

I. Dünya Savaşı sonrasında yapılan anlaşmalarda ağır kayıplara uğrayan devletlerin savaş sonrası ortaya çıkan uluslararası sistemi dönüştürme çabalarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Realizm
B
Revizyonizm
C
İdealizm
D
Rasyonalizm
E
Reflektivizm
Açıklama:
I. Dünya Savaşı sonrasında yapılan anlaşmalarda ağır kayıplara uğrayan devletlerin savaş sonrası ortaya çıkan uluslararası sistemi dönüştürme çabalarına revizyonizm adı verilir. İki dünya savaşı arası Almanya, Bulgaristan, Japonya ve İtalya revizyonist devletler olarak anılır.

Soru 30

Doğa bilimlerinde kullanılan metotlarının sosyal bilimlerde kullanılmasına karşı olan bilimsel yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Rasyonalizm
B
Reflektivizm
C
Kantitatif
D
Realizm
E
Revizyonizm
Açıklama:
Reflektivizm, doğa bilimlerinde kullanılan metotlarının sosyal bilimlerde kullanılmasına karşı olan bilimsel yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre uluslararası politikanın doğası anlaşılmazdır. Bu alanda yapılacak bilimsel çalışmanın amacı ancak karar vericilerin ve akademisyenlerin kaleme aldığı metinlerin hangi kültürel iklimin bir ürünü olarak yazıldığını anlayabilmek ve nihayetinde onları öznel biçimde yorumlayabilmek için yapısökümüne uğratmak olabilir.

Soru 31

Westphalia Antlaşması ile egemenlik hakları tanınmış devletler hangi Kongre ile aralarındaki ilişkilerin niteliğini belirleyerek yeni bir uluslararası düzen
oluşturmuşlardır.

Seçenekler

A
Viyana
B
Roma
C
Berlin
D
Paris
E
Zürih
Açıklama:
Westphalia Antlaşması ile egemenlik hakları tanınmış devletler Viyana Kongresi ile de aralarındaki ilişkilerin niteliğini belirleyerek yeni bir uluslararası düzen
oluşturmuşlardır.

Soru 32

Hugo Grotius’un uluslararası hukuka yaptığı bir diğer önemli katkı da diplomasinin işleyişine dair düşünceleridir. Grotius diplomatların akredite oldukları devletlerde yargı bağışıklığına sahip olmaları gerektiğini öne sürmüştür. Günümüzde
de temel bir ilke olarak kabul edilen bu ilke, diğer tüm diplomatik kuralların da
şekillendiği 1815 tarihli hagi Kongre ile bir uluslararası hukuk normu hâline gelmiştir.

Seçenekler

A
Roma
B
Viyana
C
Atina
D
Paris
E
Berlin
Açıklama:
Hugo Grotius’un uluslararası hukuka yaptığı bir diğer önemli katkı da diplomasinin işleyişine dair düşünceleridir. Grotius diplomatların akredite oldukları devletlerde yargı bağışıklığına sahip olmaları gerektiğini öne sürmüştür. Günümüzde
de temel bir ilke olarak kabul edilen bu ilke, diğer tüm diplomatik kuralların da
şekillendiği 1815 Viyana Kongresi ile bir uluslararası hukuk normu hâline gelmiştir.

Soru 33

Şansölye: Hangi
devletlerin başbakanlık
kurumuna verilen isimdir.

Seçenekler

A
İngiliz
B
Fransız
C
İtalyan
D
Alman
E
Rus
Açıklama:
Şansölye: Alman
devletlerinde başbakanlık
kurumuna verilen isim.

Soru 34

Güç dengesi sisteminin bozulması ve geleneksel imparatorlukların liberalizmin öngördüğü serbest ticaret önünde bir engel olarak hâlen hayatta olmaları hangi savaşın patlamasına neden olmuştur.

Seçenekler

A
1. Dünya savaşı
B
2. Dünya savaşı
C
Balkan savaşı
D
Körfez savaşı
E
Prusya savaşı
Açıklama:
Güç dengesi sisteminin bozulması ve geleneksel imparatorlukların liberalizmin öngördüğü serbest ticaret önünde bir engel olarak hâlen hayatta olmaları I.
Dünya Savaşı’nın patlamasına neden oldu.

Soru 35

28 Haziran 1914 günü
Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand’ın Saraybosna gezisi sırasında Bosnalı bir
milliyetçi Sırp (Gavrilo Princip) tarafından öldürülmesi ile başladı. Dört yıl boyunca üç kıtada devam eden savaş 9.500.000 insanın ölümüyle o güne kadar yaşanan en kanlı savaş olarak tarihe geçti. İngiltere, Fransa ve savaş devam ederken
ittifaka dâhil olan ABD’nin zaferiyle sonuçlanan savaş, geleneksel imparatorluklar
Osmanlı, Avusturya ile hangi imparatorluğun tarih sahnesinden çekilmesine neden oldu.

Seçenekler

A
Pers imparatorluğu
B
Batı roma İmparatorluğu
C
Rus İmparatorluğu
D
Makedon İmparatorluğu
E
Bizans İmparatorluğu
Açıklama:
28 Haziran 1914 günü
Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand’ın Saraybosna gezisi sırasında Bosnalı bir
milliyetçi Sırp (Gavrilo Princip) tarafından öldürülmesi ile başladı. Dört yıl boyunca üç kıtada devam eden savaş 9.500.000 insanın ölümüyle o güne kadar yaşanan en kanlı savaş olarak tarihe geçti. İngiltere, Fransa ve savaş devam ederken
ittifaka dâhil olan ABD’nin zaferiyle sonuçlanan savaş, geleneksel imparatorluklar
Osmanlı, Avusturya ve Rusya’nın tarih sahnesinden çekilmesine neden oldu.

Soru 36

Türkiye ise başvurusu bulunmadığı hâlde uluslararası barışa
katkısı nedeniyle özel bir davet alarak kaç yılında Milletler Cemiyeti’ne üye oldu.

Seçenekler

A
1930
B
1932
C
1933
D
1934
E
1935
Açıklama:
Türkiye ise başvurusu bulunmadığı hâlde uluslararası barışa
katkısı nedeniyle özel bir davet alarak 1932 yılında Milletler Cemiyeti’ne üye oldu.

Soru 37

I. Dünya Savaşı sonrasında
yapılan anlaşmalarda ağır
kayıplara uğrayan devletlerin
savaş sonrası ortaya
çıkan uluslararası sistemi
dönüştürme çabalarına
ne adı verilir

Seçenekler

A
Rasyonalizm
B
Reflektivizm
C
Kantitatif
D
Revizyonizm
E
Reformist
Açıklama:
Revizyonist Devletler:
I. Dünya Savaşı sonrasında
yapılan anlaşmalarda ağır
kayıplara uğrayan devletlerin
savaş sonrası ortaya
çıkan uluslararası sistemi
dönüştürme çabalarına
revizyonizm adı verilir. İki
dünya savaşı arası Almanya,
Bulgaristan, Japonya ve İtalya
revizyonist devletler olarak
anılır.

Soru 38

Doğruya
tüm dogmaları bir kenara
bırakarak ancak akıl yolu ile
ulaşılabileceğini savunan
felsefi görüş hangisidir.

Seçenekler

A
Revizyonizm
B
Reformist
C
Rasyonalizm
D
Reflektevizm
E
Kantitatif
Açıklama:
Rasyonalizm: Doğruya
tüm dogmaları bir kenara
bırakarak ancak akıl yolu ile
ulaşılabileceğini savunan
felsefi görüş.

Soru 39

Doğa
bilimlerinde kullanılan
metotlarının sosyal bilimlerde
kullanılmasına karşı olan
bilimsel yaklaşım hangisidir.

Seçenekler

A
Revizyonizm
B
Reflektivizm
C
Rasyonalizm
D
Kantitatif
E
Reformizm
Açıklama:
Reflektivizm: Doğa
bilimlerinde kullanılan
metotlarının sosyal bilimlerde
kullanılmasına karşı olan
bilimsel yaklaşım.

Soru 40

Ölçerek elde
edilen değer hangi kavramdır.

Seçenekler

A
Revizyonizm
B
Rasyonalizm
C
Reflektevizm
D
Kantitatif
E
Reformizm
Açıklama:
Kantitatif: Ölçerek elde
edilen değer.

Soru 41

İmzacı devletlerde gerçekleşebilecek savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım suçları ve saldırı suçlarını yargılayacak bir sürekli uluslararası mahkemenin kabul edilen yargı yetkileri ve yapısı ........ Statüsü olarak anılır.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisiyle doldurulabilir?

Seçenekler

A
Viyana
B
Londra
C
Paris
D
Roma
E
Berlin
Açıklama:
Uluslararası Politikanın Temel
Kavramları ve Metodolojisi- TARİHSEL AÇIDAN ULUSLARARASI POLİTİKA
İmzacı devletlerde gerçekleşebilecek savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım suçları ve saldırı suçlarını yargılayacak bir sürekli uluslararası
mahkemenin kabul edilen yargı yetkileri ve yapısı Roma Statüsü olarak anılır.

Soru 42

“Doğulu bir devletin Batılı bir devleti yenemeyeceği” efsanesini 20. yüzyılın başlarında yıkan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çin
B
Hindistan
C
Japonya
D
Kore
E
Rusya
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
“Doğulu bir devletin Batılı bir devleti yenemeyeceği” efsanesini 20. yüzyılın başlarında yıkan devlet Japonya'dır.

Soru 43

Westphalia Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1648
B
1618
C
1638
D
1713
E
1576
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Westphalia Antlaşması 1648 yılında imzalanmıştır.

Soru 44

Milletler Cemiyeti hangi tarihte kurulmuştur?

Seçenekler

A
1920
B
1933
C
1945
D
1927
E
1917
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Milletler Cemiyeti 1920 yılında kurulmuştur.

Soru 45

Dünyada sürekli barışı sağlamanın ahlaki bir gereklilik olduğunu savunan düşünürler uluslararası politikada hangi akımı temsil etmektedirler?

Seçenekler

A
Akılcılık
B
Kuşkuculuk
C
Kötümserlik
D
İdealizm
E
Realizm
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Dünyada sürekli barışı sağlamanın ahlaki bir gereklilik olduğunu savunan düşünürler İdealizm akımını temsil etmektedirler.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisinde Avrupa’da on dokuzuncu yüzyılın sonunda ulus devletleşme sürecini tamamlayan iki devlet doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Almanya-Fransa
B
İtalya-Fransa
C
İspanya-İtalya
D
Portekiz-Fransa
E
Almanya-İtalya
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Avrupa’da on dokuzuncu yüzyılın sonunda ulus devletleşme sürecini tamamlayan devletler Almanya ve İtalya'dır.

Soru 47

Birinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan Milletler Cemiyeti hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Amerika Birleşik Devletleri örgütün üyesi olmadı
B
Türkiye örgüt üyeliğine kabul edildi
C
Anlaşmazlık ve çatışmaların barışçıl yöntemlerle çözülmesini amaçladı
D
Ticari ve finansal yaptırımlar uygulama yetkisine sahipti
E
Devletlerin savaşa başvurmasını yasakladı
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Birinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan Milletler Cemiyeti hakkında "Devletlerin savaşa başvurmasını yasakladı " ifadesi yanlıştır.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangi devletin 19. yüzyılda Milliyetçilik akımının yayılmasına karşı olmadığı iddia edilebilir?

Seçenekler

A
Avusturya
B
Fransa
C
İspanya
D
Osmanlı İmparatorluğu
E
Rusya
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Fransa'nın 19. yüzyılda Milliyetçilik akımının yayılmasına karşı olmadığı iddia edilebilir.

Soru 49

Sürekli bir Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin kurulması 17 Temmuz 1998 tarihinde Roma’da aşağıdakilerden hangisinin önderliğinde gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler
B
Milletler Cemiyeti
C
Kuzey Atlantik İttifakı
D
Avrupa Konseyi
E
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Sürekli bir Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin kurulması Birleşmiş Milletler'in önderliğinde gerçekleşmiştir.

Soru 50

Alman Ulusal Birliği’nin kurulmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Birlik 1871 yılında kurulmuştur
B
Bu süreçte en fazla gayret gösteren kişi Otto von Bismarck’tır
C
Tüm Alman prenslikleri Prusya’nın öncülüğünde birleşmişlerdir
D
I. Wilhelm Alman İmparatoru ilan edilmiştir
E
Avusturya İmparatorluğu tarih sahnesinden silinmiştir
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Alman Ulusal Birliği’nin kurulmasıyla ilgili "Avusturya İmparatorluğu tarih sahnesinden silinmiştir " ifadesi yanlıştır.

Soru 51

Devlet Üzerine Altı Kitap başlıklı eserinde egemenliği mutlak ve en üstün iktidar olarak tanımlayan düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Bodin
B
Hobbes
C
Locke
D
Machiavelli
E
Thucydides
Açıklama:
Uluslararası politika kavramını tanımlayabileceksiniz.
Devlet Üzerine Altı Kitap başlıklı eserinde egemenliği mutlak ve en üstün iktidar olarak tanımlayan düşünür Bodin'dir.

Soru 52

Devlet egemenliğinin tanımlanması ve sınırlandırılması konularında uluslararası hukuk ilkelerinin gelişmesine katkıda bulunan temel düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Ernest Satow
B
Francesco Guiccardini
C
François de Callieres
D
Hugo Grotius
E
Richelieu
Açıklama:
Uluslararası politika kavramını tanımlayabileceksiniz.
Devlet egemenliğinin tanımlanması ve sınırlandırılması konularında uluslararası hukuk ilkelerinin gelişmesine katkıda bulunan temel düşünür Hugo Grotius'dur.

Soru 53

Bir devletin ülkesinde, devlet dışında bir grubun vergi toplaması aşağıdakilerden hangisinin ihlali anlamına gelir?

Seçenekler

A
Eşitlik
B
Bağımsızlık
C
Kendi Kaderini Tayin Hakkı
D
Mali Özerklik
E
Egemenlik
Açıklama:
Diplomasi, uluslararası hukuk, ulus devlet ve egemenlik kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Bir devletin ülkesinde, devlet dışında bir grubun vergi toplaması egemenliğin ihlali anlamına gelir.

Soru 54

Westphalia Antlaşması ve Viyana Kongresi sonrasında egemen devletlerin kurduğu ve yasallık ile iyi geçinme ilkelerine dayanan yeni düzene ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Güç Dengesi
B
Avrupa Uyumu
C
Çok Kutupluluk
D
Milliyetçilik
E
Liberalizm
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Westphalia Antlaşması ve Viyana Kongresi sonrasında egemen devletlerin kurduğu ve yasallık ile iyi geçinme ilkelerine dayanan yeni düzene Avrupa uyumu adı verilmiştir.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi realizme göre uluslararası politikanın temel kavramlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Güç
B
Çıkar
C
Uzlaşma
D
Bekâ
E
Anarşi
Açıklama:
Uluslararası politika kavramını tanımlayabileceksiniz.
Uzlaşma, uluslararası politikanın temel kavramlarından biri değildir.

Soru 56

Leviathan adlı eserinde Thomas Hobbes, doğa durumunda insanların sürekli savaş halinde olmasını hangi nedene dayandırmaktadır?

Seçenekler

A
İnsanın kötü yaradılışı
B
Güçlü bir devletin olmaması
C
Uluslararası sistemin anarşik olması
D
Doğa hukuku
E
Realist teori
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Leviathan adlı eserinde Thomas Hobbes, doğa durumunda insanların sürekli savaş halinde olmasını İnsanın kötü yaradılışına dayandırmaktadır.

Soru 57

Hugo Grotius’un haklı savaş ilkesine göre aşağıdakilerden hangisinin varlığı savaşı meşru kılar?

Seçenekler

A
Mülkiyetin geri kazanılması
B
Fetih
C
Elçinin öldürülmesi
D
Antlaşma şartlarının ihlali
E
Verginin ödenmemesi
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Hugo Grotius’un haklı savaş ilkesine göre aMülkiyetin geri kazanılması durumunun varlığı savaşı meşru kılar.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Dönemi düşünürlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Machiavelli
B
Hobbes
C
Habermas
D
Locke
E
Kant
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Habermas, Aydınlanma Dönemi düşünürlerinden biri değildir.

Soru 59

1861’de İtalyan Krallığı’nın kurulmasına öncülük eden devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Metternich
B
Denis Diderot
C
Galileo Galilei
D
Kont Cavour
E
Abbé de Saint-Pierre
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
1861’de İtalyan Krallığı’nın kurulmasına öncülük eden devlet adamı Kont Cavour'dur.

Soru 60

Diplomatik usullerin belirlendiği ilk uluslararası kongre aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Paris Barış Kongresi
B
Berlin Kongresi
C
Aix-la-Chapelle Kongresi
D
Viyana Kongresi
E
Troppau Kongresi
Açıklama:
Uluslararası politika kavramını tanımlayabileceksiniz.
Diplomatik usullerin belirlendiği ilk uluslararası kongre Viyana Kongresi'dir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı’nın çıkmasının uzun vadeli nedenlerinden biri sayılamaz?

Seçenekler

A
Serbest ticaret önünde imparatorlukların bir engel oluşturması
B
Güç dengesi sisteminin bozulması
C
Arşidük Franz Ferdinand’ın Saraybosna’da öldürülmesi
D
Avrupa’da birbirine karşıt ittifakların doğması
E
Bazı devletlerin sömürge rekabetine katılma arzusu
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Arşidük Franz Ferdinand’ın Saraybosna’da öldürülmesi, I. Dünya Savaşı’nın çıkmasının uzun vadeli nedenlerinden biri sayılamaz?

Soru 62

Birbirlerine yakın güçte devletlerin yer aldığı ve hiçbir devletin hegemon olamadığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sistem Analizi
B
Gevşek Çift Kutuplu Sistem
C
Tek Kutuplu Sistem
D
Güç Dengesi Sistemi
E
Sıkı Çift Kutuplu Sistem
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Birbirlerine yakın güçte devletlerin yer aldığı ve hiçbir devletin hegemon olamadığı sistem, Güç Dengesi Sistemi'dir.

Soru 63

Japon siyasi hayatında askeri diktatörlüğe ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Şogunluk
B
Şansölye
C
Zollverein
D
Self Determinasyon
E
Statü
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Japon siyasi hayatında askeri diktatör, Şogun olarak anılırdı.

Soru 64

Westphalia Antlaşması hangi savaştan sonra imzalanmıştır?

Seçenekler

A
Yüz Yıl Savaşları
B
I. Dünya Savaşı
C
Otuz Yıl Savaşları
D
II. Dünya Savaşı
E
Kırım Savaşı
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Westphalia Antlaşması Otuz Yıl Savaşları'ndan sonra imzalanmıştır.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi devletin temel unsurlarındandır?

Seçenekler

A
Yargı bağışıklığı
B
İnsan topluluğu
C
Baskı grupları
D
Çıkar grupları
E
Güç öğeleri
Açıklama:
Uluslararası politika kavramını tanımlayabileceksiniz.
İnsan topluluğu, devletin temel unsurlarından biridir.

Soru 66

Sınırları belirlenmiş bir ülke üzerinde, yerleşik bir insan topluluğunun egemenlik yetkisine sahip bir iktidar tarafından yönetilmesi ile ortaya çıkan politik kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Millet
B
Devlet
C
Klan
D
Sendika
E
Cemiyet
Açıklama:
Uluslararası politika kavramını tanımlayabileceksiniz.
Sınırları belirlenmiş bir ülke üzerinde, yerleşik bir insan topluluğunun egemenlik yetkisine sahip bir iktidar tarafından yönetilmesi ile ortaya çıkan politik kurum Devlet'tir.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi liberalizmin öngördüğü serbest ticaret önünde bir engel oluşturarak I. Dünya savaşının patlamasına neden omuştur?

Seçenekler

A
Şövalyeler
B
Feodal Beyler
C
Geleneksel imparatorluklar
D
Mason Locaları
E
Engizisyon Mahkemeleri
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Geleneksel imparatorluklar, liberalizmin öngördüğü serbest ticaret önünde bir engel oluşturarak I. Dünya savaşının patlamasına neden omuştur

Soru 68

Yeni büyük savaşların ortaya çıkmasını engellemenin tek yolunun liberal ve demokratik bir dünyayı inşa etmek olduğunu ileri süren düşünürler hangisidir?

Seçenekler

A
Wilsoncu Düşünürler
B
Machiavellici Düşünürler
C
Kantçı Düşünürler
D
Kennancı Düşünürler
E
Hegemonyacı Düşünürler
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Yeni büyük savaşların ortaya çıkmasını engellemenin tek yolunun liberal ve demokratik bir dünyayı inşa etmek olduğunu Wilsoncu Düşünürler ileri sürer.

Soru 69

Savaş sonrası dönemde mevcut statükodan rahatsız olan devletler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sosyalist Devletler
B
Feodal Beylikler
C
Liberal Karşıtı Devletler
D
Revizyonist Devletler
E
Kriz Devletleri
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Savaş sonrası dönemde mevcut statükodan rahatsız olan devletler Revizyonist Devletlerdir.

Soru 70

Günümüze kadar uluslararası politikanın gelişimine katkıda tartışma kuşakları arasında yer alan ve 1960'larda var olan tartışma kuşağı hangisidir?

Seçenekler

A
Rasyonalist Teoriler-Reflektivist Teoriler Tartışması
B
Kantitatif Veriler-Kalitatif Veriler Tartışması
C
Klasik Realizm-İdealizm Tartışması
D
Neorealizm-Neoliberalizm Tartışması
E
Gelenekselcilik-Davranışçılık Tartışması
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Günümüze kadar uluslararası politikanın gelişimine katkıda tartışma kuşakları arasında yer alan ve 1960'larda var olan tartışma kuşağı Gelenekselcilik-Davranışçılık Tartışması'dır.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi devletin tanımında yer alan üç temel unsurdur?

Seçenekler

A
Ülke, egemen iktidar ve insan topluluğu
B
Ülke, egemen iktidar ve demokrasi
C
Egemen iktidar, sorumluluk ve topluma saygı
D
İnsan topluluğu, demokrasi ve politika
E
Demokrasi, topluma saygı ve otorite
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
devletin tanımında yer alan üç temel unsur ülke, egemen iktidar ve insan topluluğudur.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Alman prensliklerin aralarında kurdukları gümrük birliğinin adıdır?

Seçenekler

A
Tokugawa Şogunluğu
B
Zollverein
C
Metternich
D
Büyük Almanya Paktı
E
Alman Birliği
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Alman prensliklerin aralarında kurdukları gümrük birliğinin adı Zollverein'dir.

Soru 73

Aşağıdaki filozoflardan hangisi politika biliminde kötümser bir gerçekçiliği temsil etmiştir?

Seçenekler

A
Rene Descartes
B
Galileo Galilei
C
Thomas Hobbes
D
Immanuel Kant
E
Woodrow Wilson
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Thomas Hobbes politika biliminde kötümser bir gerçekçiliği temsil etmiştir.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi kuruluş amacı barışı korumak ve devletler arasında çıkabilecek anlaşmazlık ve çatışmaları çözüme kavuşturmak olan Milletler Cemiyeti'nin kuruluş tarihidir?

Seçenekler

A
19 Nisan 1919
B
13 Ekim 1917
C
5 Ağustos 1934
D
10 Ocak 1920
E
12 Eylül 1931
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Milletler Cemiyeti'nin kuruluş tarihi 10 Ocak 1920'dir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ilişkilerin politika biliminden ayrı bir akademik disiplin alanı olduğunu ortaya koyan durumdur?

Seçenekler

A
II. Dünya Savaşının sonuçlanması
B
Revizyonist devletleri ortaya çıkması
C
Oxford Üniversitesinde Uluslararası Hukuk ve Diplomasi Kürsüsünün kurulması
D
1941 yılında Güç Politikası isimli kitabın yayınlanması
E
1939 yılında Yirmi Yıl Krizi isimli kitabın yayınlanması
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ilişkilerin politika biliminden ayrı bir akademik disiplin alanı olduğunu ortaya koyan durum, 1939 yılında Yirmi Yıl Krizi isimli kitabın yayınlanmasıdır.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Westphalia Antlaşması hakkında yanlıştır?

Seçenekler

A
Ulusu devletin kuruluşu açısından bir milat olarak kabul eden antlaşmadır
B
Bu antlaşma ile egemenlik kavramı ilk kez tanımlanmıştır
C
Bu antlaşmadan sonra uluslararası kavramlar gelişmiştir
D
Kutsal Roma Germen İmparatorluğu’nun Alman prensliklerinin egemenliklerini tanıması ile sonuçlanan bir antlaşmadır
E
Otuz Yıl Savaşları bu antlaşma ile son bulmuştur
Açıklama:
Uluslararası politika kavramını tanımlayabileceksiniz.
Bu antlaşma ile egemenlik kavramı ilk kez tanımlanmamıştır.

Soru 77

Günümüzde uluslararası hukuk olarak ifade edilen kuralların ortayaçıkmasında en önemli düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Leviathan
B
Carr
C
Morgenthau
D
David Singer
E
Hugo Grotius
Açıklama:
Uluslararası politika kavramını tanımlayabileceksiniz.
Günümüzde uluslararası hukuk olarak ifade edilen kuralların ortayaçıkmasındaki en önemli düşünür Hugo Grotius'tur.

Soru 78

Soğuk Savaş dönemini betimlemekteki başarısı nedeniyle, onca eleştiriye rağmen güncelliğini hiç kaybetmeyen teori hangisidir?

Seçenekler

A
Neorealizm
B
Realist
C
Reflektivist
D
Rasyonalist
E
Klasik Realizm
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soğuk Savaş dönemini betimlemekteki başarısı nedeniyle, onca eleştiriye rağmen güncelliğini hiç kaybetmeyen teori Neorealizm'dir.

Soru 79

Doğa bilimlerinde kullanılan metotlarının sosyal bilimlerde kullanılmasınakarşı olan bilimsel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Klasik Realizm
B
İdealizm
C
Reflektivizm
D
Rasyonalizm
E
Neorealizm
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Doğa bilimlerinde kullanılan metotlarının sosyal bilimlerde kullanılmasınakarşı olan bilimsel yaklaşım Reflektivizm'dir.

Soru 80

Avusturya dışındaki tüm Alman prenslikleri Prusya etrafında birleştiren devlet adamı kimdir?

Seçenekler

A
Bismarck
B
Woodrow Wilson
C
Thomas Hobbes
D
Galileo Galilei
E
Rene Descartes
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Avusturya dışındaki tüm Alman prenslikleri Prusya etrafında birleştiren devlet adamı Bismarck'tır.

Soru 81

Latin Amerikadaki kolonilerini kaybeden Avrupanın büyük güçleri 1840-1860 arası dönemde kayıplarını hangi bölgeyi sömürgeleştirerek kapattılar.

Seçenekler

A
Orta Amerika
B
Uzakdoğu
C
Kuzey Amerika
D
Avustralya
E
Ortadoğu
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Latin Amerikadaki kolonilerini kaybeden Avrupanın büyük güçleri 1840-1860 arası dönemde kayıplarını Uzakdoğu bölgesini sömürgeleştirerek kapattılar.

Soru 82

Doğa bilimlerinde kullanılan metotların sosyal bilimlerde kullanılmasına karşı olan bilimsel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rasyonalizm
B
Realizm
C
Sembolizm
D
Neorealizm
E
Reflektivizm
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Doğa bilimlerinde kullanılan metotların sosyal bilimlerde kullanılmasına karşı olan bilimsel yaklaşım reflektivizm'dir.

Soru 83

Doğruya tüm dogmaları bir kenara bırakarak ancak akıl yolu ile ulaşılabileceğini savunan felsefi görüş hangisidir?

Seçenekler

A
Rasyonalizm
B
Reflektivizm
C
İdealizm
D
Sembolizm
E
Sosyalizm
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Doğruya tüm dogmaları bir kenara bırakarak ancak akıl yolu ile ulaşılabileceğini savunan felsefi görüş Rasyonalizm'dir.

Soru 84

Doğa bilimlerinin metotlarını uluslaraası politikaya uyarlamayı savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Reflektivizm
B
Neoliberalizm
C
Davranışçılık
D
Klasik Realizm
E
Rasyonalizm
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Doğa bilimlerinin metotlarını uluslaraası politikaya uyarlamayı savunan görüş Davranışçılık'tır.

Soru 85

Yabancı devletlerin, onların diplomasi temsilcileri ve konsolosluk görevlilerinin, devlet gemileri ve uçaklarının ülkesinde bulundukları devletin ülkesel yetkilerinin büyük ölçüde dışında kalmaları aşağıdaki kavramlardan hangisidir?

Seçenekler

A
Yargı Bağışıklığı
B
Vergi Bağımsızlığı
C
Sayıştay Bağımsızlığı
D
Bağımsızlık
E
Ülke Bağımsızlığı
Açıklama:
Uluslararası politika kavramını tanımlayabileceksiniz.
Tanım "Yargı Bağışıklığı" kavramının karşılığıdır.

Soru 86

Avrupa’da 18 ve 19. Yüzyılda yaşanan; güçlerin birbirine yaklaşık olarak eşit oldu¤u ve bu sayede savaş riskinin en aza indirildiği sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yasa denge sistemi
B
Güç denge sistemi
C
Yetki denge sistemi
D
Vergi denge sistemi
E
Örgütsel denge sistemi
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Avrupa’da 18 ve 19. Yüzyılda yaşanan; güçlerin birbirine yaklaşık olarak eşit oldu¤u ve bu sayede savaş riskinin en aza indirildiği sistem, güç denge sistemidir.

Soru 87

Doğruya tüm dogmaları bir kenara bırakarak ancak akıl yolu ile ulaşılabileceğini savunan felsefi görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kantatif
B
Reflektivist
C
Davranışsal
D
Örgütsel
E
Rasyonalizm
Açıklama:
Uluslararası politikanın bir akademik disiplin olarak gelişim sürecindeki teorik ve metodolojik tartışmaları yorumlayabileceksiniz.
Doğruya tüm dogmaları bir kenara bırakarak ancak akıl yolu ile ulaşılabileceğini savunan felsefi görüş rasyonalizmdir.

Soru 88

Soğuk Savaş döneminde ABD yahut SSCB tarafında kutuplaşmayı reddeden ve genel olarak gelişmekte olan ülkelerin bir araya geldiği oluşum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bağlantılılar hareketi
B
Yasal hareket
C
Örgütsel hareket
D
Bağlantısızlar hareketi
E
Güçler hareketi
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soğuk Savaş döneminde ABD yahut SSCB tarafında kutuplaşmayı reddeden ve genel olarak gelişmekte olan ülkelerin bir araya geldiği oluşum bağlantısızlar hareketidir.

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi BRICS Devletlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Güney Kore
B
Brezilya
C
Rusya
D
Hindistan
E
Çin
Açıklama:
Tarihsel açıdan uluslararası politikanın gelişimini açıklayabileceksiniz.
Güney Kore BRICS Devletlerinden biri değildir.

Ünite 2

Soru 1

".......... kavramı ise aynı ülkede yaşayan, ortak gelenek, özlem ve çıkarları bulunan ve gruplarını sürdürmek sorumluluğunu üstlenen insan grubunu tanımlamak için kullanılır." Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Millet
B
Devlet
C
Egemenlik
D
Milliyetçilik
E
Ülke
Açıklama:
Millet kavram› ise ayn› ülkede yaflayan, ortak gelenek, özlem ve ç›karlar› bulunan ve gruplar›n› sürdürmek sorumlulu¤unu üstlenen insan grubunu tan›mlamak
için kullan›l›r

Soru 2

"................ İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra sömürge devletlerde sömürgeci devletlerden kurtulup bağımsız devletler kurma amacıyla gerçekleştirilen çabalar."
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Dekolonizasyon
B
İdeoloji
C
Sosyalizm
D
Kapitalizm
E
Örgütlenme
Açıklama:
Dekolonizasyon: İkinci Dünya Savaşı' ndan sonra sömürge devletlerde sömürgeci devletlerden kurtulup bağımsız devletler kurma amacıyla gerçekleştirilen çabalar.

Soru 3

"................ sınırları belirlenmiş bir ülke üzerinde yerleşik bir insan topluluğunun egemenlik yetkisine sahip bir iktidar tarafından yönetilmesi ile ortaya çıkan politik bir kurumdur." Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir.

Seçenekler

A
Millet
B
Dernek
C
Devlet
D
Halk
E
Cumhuriyet
Açıklama:
"Devleti sınırları belirlenmiş bir ülke üzerinde yerleşik bir insan topluluğunun egemenlik yetkisine sahip bir iktidar tarafından yönetilmesi ile ortaya çıkan politik bir kurum olarak tanımlamıştık."

Soru 4

"......... devlet hukuken diğer devletlerle eşit statüde bulunmasına rağmen, güç unsurları açısından diğer devletlere göre daha dezavantajlı durumda olan devletlerdir."
Boşluğa hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Zayıf
B
Çökmüş
C
Yıkılmış
D
Uydu
E
Sömürge
Açıklama:
"Zayıf devlet hukuken diğer devletlerle eşit statüde bulunmasına rağmen, güç unsurları açısından diğer devletlere göre daha dezavantajlı durumda olan devletlerdir."

Soru 5

"............. devlet kendi ülkesi içinde egemenlik yetkisini kullanamayan devletlerdir. Toplumda suç oranlarının hayli yüksek olduğu, vatandaşların devletin fonksiyonlarına dair güvenlerini kaybettiği, bu nedenle can ve mal endişelerinin olduğu, ekonominin büyük ölçüde devletin denetimi ve kontrolü dışında devam ettiği, yolsuzluğun yüksek olduğu bu devletlerin sınır güvenliği de sağlanamamaktadır."
Boşluğa hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Çökmüş
B
Zayıf
C
Sömürge
D
Uydu
E
Parçalanmış
Açıklama:
"Çökmüş devlet kendi ülkesi içinde egemenlik yetkisini kullanamayan devletlerdir. Toplumda suç oranlarının hayli yüksek olduğu, vatandaşların devletin fonksiyonlarına dair güvenlerini kaybettiği, bu nedenle can ve mal endişelerinin olduğu, ekonominin büyük ölçüde devletin denetimi ve kontrolü dışında devam ettiği, yolsuzluğun yüksek olduğu bu devletlerin sınır güvenliği de sağlanamamaktadır."

Soru 6

"...................(quasi state) ise devlet olabilmek için gerekli ülke, millet ve hükümet kriterlerini yerine getirmesine ve bağımsızlık ilan etmesine rağmen, çeşitli nedenlerle diğer devletler tarafından tanınmamış ve BM’ye üye olamamış olan devletlerdir." Boşluğa hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Devlet benzeri
B
Çökmüş devlet
C
Zayıf devlet
D
Ulus devlet
E
Uydu devlet
Açıklama:
"Devlet benzeri(quasi state) ise devlet olabilmek için gerekli ülke, millet ve hükümet kriterlerini yerine getirmesine ve bağımsızlık ilan etmesine rağmen, çeşitli nedenlerle diğer devletler tarafından tanınmamış ve BM’ye üye olamamış olan devletlerdir."

Soru 7

"Uluslararası düzeyde faaliyet gösteren, birden çok devletin ya da farklı devletlerde
yerleşik birey, sivil toplum örgütü ya da çeşitli devlet dışı birimin bir araya gelerek
oluşturdukları ticari amaç taşımayan kurumlara uluslararası .............. adı verilir." Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Örgüt
B
Kurum
C
Kooperatif
D
Şirket
E
Kuruluş
Açıklama:
Uluslararası düzeyde faaliyet gösteren, birden çok devletin ya da farklı devletlerde
yerleşik birey, sivil toplum örgütü ya da çeşitli devlet dışı birimin bir araya gelerek
oluşturdukları ticari amaç taşımayan kurumlara uluslararası örgüt adı verilir.

Soru 8

"AB’yi geleneksel hükümetlerarası uluslararası örgütlerden ayrı bir kategori olarak incelemek gerekir. Bunun nedeni AB’nin hükümetlerarası yapısının yanında,
bazı kararlarını uluslarüstü düzeyde alan ............. bir yapıya sahip olmasıdır." Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Özerk
B
Bağımsız
C
Bağımlı
D
Sistematik
E
Sui generis
Açıklama:
AB’yi geleneksel hükümetlerarası uluslararası örgütlerden ayrı bir kategori olarak incelemek gerekir. Bunun nedeni AB’nin hükümetlerarası yapısının yanında, bazı kararlarını uluslarüstü düzeyde alan sui generis bir yapıya sahip olmasıdır.

Soru 9

Avrupa Birliği kaç yılında birlik adını almıştır?

Seçenekler

A
1992
B
1983
C
1960
D
1955
E
1929
Açıklama:
1992 Maastricht Anlaflmas›’n›n ard›ndan Birlik ad›n› alan AB, bu anlaflma ile üç
sütun üzerine bina edilmifltir: Avrupa Toplulu¤u, Ortak D›fliflleri ve Güvenlik Politikas› ile Adalet ve ‹çiflleri. Bu üç sütundan Avrupa Toplulu¤u sütununu ilgilendiren
kararlar uluslarüstü zeminde al›n›rken di¤er iki sütun olan Ortak D›fliflleri ve Güvenlik Politikas› ile Adalet ve ‹çifllerine iliflkin kararlar hükümetleraras› zeminde al›nmaktad›r. 01 Aral›k 2009 tarihinde yürürlü¤e giren Lizbon Antlaflmas› ile kararlar›
uluslarüstü zeminde al›nan konu bafll›klar› artt›r›ld›. 2007 y›l›nda 27 tam üyeye ulaflan AB, 2013 y›l›nda H›rvatistan’›n da kat›l›m›yla 28 üyeli bir Birlik hâline gelecektir.
AB’nin organlar› flunlard›r: Avrupa Konseyi, AB Bakanlar Konseyi, Avrupa Komisyonu, Avrupa Parlamentosu, AB Adalet Divan›, Say›fltay, Ekonomik ve Sosyal Komite,
Avrupa Merkez Bankas›, Avrupa Yat›r›m Bankas› ve Ombudsman.

Soru 10

Parlamento üyelerini kanun koyma sürecinde, kendi kanaatleri ve çıkarları
doğrultusunda etkilemek için örgütlenmiş gruplara ne denir?

Seçenekler

A
örgüt
B
istişare
C
lobi
D
kartela
E
grup
Açıklama:
Çokuluslu flirketleri ayn› uluslararas› örgütler gibi iki grupta inceleyebiliriz: Birincisi uluslararas› nitelikte çokuluslu flirketler, di¤eri uluslarafl›r› çokuluslu flirketler. Uluslararas› nitelikte çokuluslu flirketler, ortaklar› do¤rudan devletler olan flirketlerdir. Devletler kimi zaman di¤er devletlerle bir tak›m ticari ortakl›klar kurabilirler. Özellikle enerji sektörü devletlerin ortak ticari ortakl›klar kurmas›na oldukça
elverifllidir. Enerjini ç›kar›lmas›n›n yan›nda çeflitli boru hatlar›yla tafl›nmas› büyük
ölçüde birden fazla devletin ifl birli¤i ile gerçeklefltirilebilecek giriflimleri zorunlu
hâle getirmektedir.
Lobi: Parlamento üyelerini kanun koyma sürecinde, kendi kanaatleri ve çıkarları
doğrultusunda etkilemek için örgütlenmiş gruplara lobi denir.

Soru 11

Realizm ve İdealizme göre uluslararası politikanın yegâne aktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası örgütler
B
Devlet
C
Bireyler
D
Çokuluslu Şirketler
E
Baskı grupları
Açıklama:
B

Soru 12

Çok uluslu şirketlerin, uluslararası politikada en az devletler kadar önemli bir aktör olduğunu vurgulayan teorilerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Liberal Kurumsalcı teori
B
Reflektivist teori
C
Karşılıklı Bağımlılık teorisi
D
Realist teori
E
Liberal teori
Açıklama:
Karşılıklı Bağımlılık teorisi, Marksist teori ve Eleştirel teori çok uluslu şirketlerin uluslararası politikada en önemli analiz birimi olması gerektiğini iddia etmektedir. Yanıt C.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
ABD
B
Rusya
C
Çin
D
Almanya
E
Fransa
Açıklama:
BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere'dir.

Soru 14

Kendi ülkesi içinde egemenlik yetkisini kullanamayan devletlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Çökmüş devlet
B
Zayıf devlet
C
Hegoman devlet
D
Başarısız devlet
E
Koloni devlet
Açıklama:
Kendi ülkesi içinde egemenlik yetkisini kullanamayan devletlere çökmüş devlet denir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisine göre uluslararası sistem devletlerin değil tekelci çok uluslu şirketlerin mücadelesi sonucu şekillenmektedir?

Seçenekler

A
Liberalizm
B
İdealizm
C
Maksizm
D
Realizm
E
Neorealizm
Açıklama:
Marksist teori ise kapitalist küreselleşmenin, ulus devletin uluslararası sistemdeki başat konumunu aşındırdığını iddia eder. Maksizme göre uluslararası sistem devletlerin değil tekelci çok uluslu şirketlerin mücadelesi sonucu şekillenmektedir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletlerin (BM) ana organlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Genel Kurul
B
Güvenlik Konseyi
C
Ekonomik ve Sosyal Konsey
D
Uluslararası Adalet Divanı
E
Uluslararası Hukuk Komisyonu
Açıklama:
51 devletle kurulan BM’nin günümüzde 193 üyesi vardır. Örgütün ana organları Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Genel Sekreterlik ve Uluslararası Adalet Divanı ve Vesayet Konseyi’dir. BM’nin ana organlarının dışında çeşitli yardımcı organları da bulunur. Bunlar alt organlar, teknik yardımcı organlar ve özel yardımcı organlar olmak üzere üçe ayrılır: Uluslararası Hukuk Komisyonu ve İnsan Hakları Komisyonu alt organlara; BM Yönetim Mahkemesi teknik yardımcı organlara; UNICEF,BM Sığınmacılar Yüksek Komiserliği de özel yardımcı organlara örnek olarak verilebilir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi ilk uluslararası örgüt olarak kabul edilir?

Seçenekler

A
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği
B
Alman Gümrük Birliği
C
Uluslararası Akarsular Komisyonu
D
Milletler Cemiyeti
E
Uluslararası Para Fonu
Açıklama:
1815 Viyana Kongresi’nde ihtilaf konusu olan Ren Nehri üzerindeki ulaşım ve taşımacılığı düzenlemek amacıyla kurulmuş “Uluslararası Akarsular Komisyonu” ilk uluslararası örgüt olarak kabul edilir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası örgütlerin sahip olduğu genel özellikler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Bir antlaşma, antant ya da sözleşme ile kurulurlar.
B
Önceden belirlenmiş ve kurucu belge içine yerleştirilmiş amaçlara sahiptirler.
C
Faaliyetlerinin yürütülmesini sağlayan organlar oluştururlar.
D
Genel olarak bir merkeze sahiptirler.
E
Supranasyonel bir yapıya sahiptirler.
Açıklama:
Uluslararası örgütlerin sahip olduğu genel özellikler şunlardır: Uluslararası örgütler bir anlaşma, antant ya da sözleşme ile kurulurlar. Mutlak biçimde önceden belirlenmiş ve kurucu belge içine yerleştirilmiş amaçlara sahiptirler. Sistemin işleyişine, üyelerine, ortak tutum ve davranışlarına ilişkin olarak ilkeler benimserler. Her durumda olmasa da üyelerini egemen ve eşit kabul ederler. Faaliyetlerinin yürütülmesini sağlayan organlar oluştururlar. Faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için kaynak temin ederler ve genel olarak bir merkeze sahiptirler.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi hükümetlerarası uluslararası örgütler arasında sayılmaz?

Seçenekler

A
BM
B
NATO
C
Uluslararası Af Örgütü
D
İslam İşbirliği Teşkilatı
E
Avrupa Konseyi
Açıklama:
Uluslararası Af Örgütü hükümet-dışı örgütlere örnek teşkil eder.

Soru 20

Avrupa Konseyi kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1932
B
1945
C
1949
D
1951
E
1957
Açıklama:
47 devletin üye olduğu Avrupa Konseyi ise 1949 yılında Avrupa’da barış, insan hakları ve demokrasinin yaygınlaşması amacıyla kurulmuştur.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası politikadaki aktörler için örnek verilemez?

Seçenekler

A
devletler
B
ulusal kurtuluş hareketleri
C
çok uluslu şirketler
D
terör örgütleri
E
ordular
Açıklama:
Devlet dışı aktörler olarak uluslararası örgütler, çok uluslu şirketler, baskı grupları, ulusal kurtuluş hareketleri, terör örgütleri ve bireyler tanımlanacaktır.

Soru 22

24 Ekim 1945’de yürürlüğe girişinden günümüze kadar uluslararası sistemin en üst hukuksal normu olma özelliğini devam ettiren ve 2. maddesinin 1. paragrafı “Örgüt, tüm üyelerinin egemen eşitliği ilkesi üzerine kurulmuştur” hükmü ile devletler arasındaki anarşik ilişkiyi tanımlayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler
B
Avrupa Birliği
C
OPEC
D
NATO
E
ABD
Açıklama:
BM: Nitekim 24 Ekim 1945’de yürürlüğe girişinden günümüze kadar uluslararası sistemin en üst hukuksal normu olma özelliğini devam ettiren BM Şartı’nın 2. maddesinin 1. paragrafı “Örgüt, tüm üyelerinin egemen eşitliği ilkesi üzerine kurulmuştur.” hükmü ile devletler arasındaki anarşik ilişkiyi tanımlar niteliktedir.

Soru 23

'Devletin ülkesi üzerinde siyasi yönetim yetkisini kullanma hakkı' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
eşitlik
B
ülke bütünlüğü
C
egemenlik
D
demokrasi
E
ulus
Açıklama:
Egemenlik devletin ülkesi üzerinde siyasi yönetim yetkisini kullanma hakkıdır.

Soru 24

İlk kez Wilson ilkeleri ile gündeme gelmiş olan halkların kaderlerini tayin etmesi hakkı halkların dilediği yönetim biçimini seçmesinden, bağımsız bir devlet kurmasına kadar varan geniş bir anlam içermektedir. Bu hâliyle halkların kaderlerini tayin etmesi hakkı ile ülke bütünlüğü ilkesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Bu iki kavram birbirlerini tamamlamaktadırlar.
B
Aralarında belirgin bir gerilim olduğu açıktır.
C
Biri diğerinin doğal sonucudur.
D
Uluslararası hukuğun varlığı için gereklidirler.
E
İkisi de ülkelerin varlığı için temel ilkelerdir.
Açıklama:
İlk kez Wilson ilkeleri ile gündeme gelmiş olan halkların kaderlerini tayin etmesi hakkı halkların dilediği yönetim biçimini seçmesinden, bağımsız bir devlet kurmasına kadar varan geniş bir anlam içermektedir. Bu hâliyle halkların kaderlerini tayin etmesi hakkı ile ülke bütünlüğü ilkesi arasında belirgin bir gerilim olduğu açıktır.

Soru 25

'Aynı ülkede yaşayan, ortak gelenek, özlem ve çıkarları bulunan ve gruplarını sürdürmek sorumluluğunu üstlenen insan grubunu' tanımlamak için aşağıdakilerden hangisi kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
demokrasi
B
örgüt
C
bireyler
D
devlet
E
millet
Açıklama:
Millet kavramı ise aynı ülkede yaşayan, ortak gelenek, özlem ve çıkarları bulunan ve gruplarını sürdürmek sorumluluğunu üstlenen insan grubunu tanımlamak için kullanılır.

Soru 26

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra sömürge devletlerde sömürgeci devletlerden kurtulup bağımsız devletler kurma amacıyla gerçekleştirilen çabalar olarak tanımlanan hareket aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
dekolonizasyon
B
milliyetçilik
C
modernleşme
D
başkaldırı
E
devrimcilik
Açıklama:
Dekolonizasyon: İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra sömürge devletlerde sömürgeci devletlerden kurtulup bağımsız devletler kurma amacıyla gerçekleştirilen çabalar.

Soru 27

Aşağıdaki hangi savaştan sonra milliyetçilik düşüncesi dalga dalga Avrupa’ya yayılarak Belçika’nın kuruluşuna ve Polonya isyanına neden olmuş ve Doğu Avrupa’ya, oradan da Balkanlar’a yayılmıştır?

Seçenekler

A
Napolyon savaşları
B
Soğuk Savaş
C
I. Dünya Savaşı
D
II. Dünya Savaşı
E
Otuz Yıl Savaşları
Açıklama:
Napolyon savaşlarından sonra dalga dalga Avrupa’ya yayılan milliyetçilik düşüncesi Belçika’nın kuruluşuna ve Polonya isyanına neden olduktan sonra Doğu Avrupa’ya, oradan da Balkanlar’a yayılmıştır.

Soru 28

Zayıf devlet hukuken diğer devletlerle eşit statüde bulunmasına rağmen, güç unsurları açısından diğer devletlere göre daha dezavantajlı durumda olan devletlerdir. Bu devletler uluslararası politikada da diğer devletlere göre daha etkisiz durumdadır. Aşağıdakilerden hangisi bu devletlerin özelliklerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
zayıf ekonomi
B
düşük askeri kapasite
C
az nüfusa sahip olma
D
küçük bir ülke olması
E
farklı etnik grupların varlığı
Açıklama:
Zayıf devlet hukuken diğer devletlerle eşit statüde bulunmasına rağmen, güç unsurları açısından diğer devletlere göre daha dezavantajlı durumda olan devletlerdir. Zayıf ekonomileri, düşük askeri kapasiteleri, az nüfusları ve küçük ülkeleriyle bu devletler uluslararası politikada da diğer devletlere göre daha etkisiz durumdadır.

Soru 29

Maksizme göre uluslararası sistem aşağıdakilerden hangisi ile şekillenmektedir?

Seçenekler

A
devletler
B
tekelci çok uluslu şirketler
C
ulusal örgütler
D
sivil toplum kuruluşları
E
bankalar
Açıklama:
Maksizme göre uluslararası sistem devletlerin değil tekelci çok uluslu şirketlerin mücadelesi sonucu şekillenmektedir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası örgütlerin sahip olduğu genel özellikler arasında değildir?

Seçenekler

A
Bir anlaşma, antant ya da sözleşme ile kurulurlar.
B
Önceden belirlenmiş ve kurucu belge içine yerleştirilmiş amaçlara sahiptirler.
C
Faaliyetlerinin yürütülmesini sağlayan organlar oluştururlar.
D
Faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için kaynak temin ederler.
E
Bu örgütlerin hepsi ticari amaçlar taşımaktadırlar.
Açıklama:
Uluslararası düzeyde faaliyet gösteren, birden çok devletin ya da farklı devletlerde yerleşik birey, sivil toplum örgütü ya da çeşitli devlet dışı birimin bir araya gelerek oluşturdukları ticari amaç taşımayan kurumlara uluslararası örgüt adı verilir. Uluslararası örgütlerin sahip olduğu genel özellikler şunlardır: Uluslararası örgütler bir anlaşma, antant ya da sözleşme ile kurulurlar. Mutlak biçimde önceden belirlenmiş ve kurucu belge içine yerleştirilmiş amaçlara sahiptirler. Sistemin işleyişine, üyelerine, ortak tutum ve davranışlarına ilişkin olarak ilkeler benimserler. Her durumda olmasa da üyelerini egemen ve eşit kabul ederler. Faaliyetlerinin yürütülmesini sağlayan organlar oluştururlar. Faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için kaynak temin ederler ve genel olarak bir merkeze sahiptirler

Soru 31

Aşağıdaki ülkelerden hangisi BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
ABD
B
Rusya
C
Almanya
D
Çin
E
Fransa
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’nın galipleri olan beş devletin (ABD, SSCB, Çin, Fransa ve İngiltere) BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri olması ve bu beş devletin veto hakkının bulunması, daha başka bir ifadeyle bu beş devletten birinin istemediği hiçbir kararın alınamaması, devletlerin aslında teorik olarak da birbirlerine eşit olmadıklarını gösterir.

Soru 32

Modern anlamda devletin ne zaman kurulduğuna dair bir akademik tartışma bulunmaktadır. Modern anlamda devlet kuruluşu hangi anlaşma ile kabul edilmiştir?

Seçenekler

A
Roma
B
Zürih
C
Hamburg
D
Westphalia
E
Berlin
Açıklama:
Modern anlamda devletin ne zaman kurulduğuna dair bir akademik tartışma bulunmaktadır. Ancak 1648’de Otuz Yıl Savaşları’nı bitiren Westphalia Anlaşması ile modern devletlerin kurulduğu yaygınlıkla kabul edilen bir görüştür.

Soru 33

Modern anlamda devletin ne zaman kurulduğuna dair bir akademik tartışma bulunmaktadır. Ancak Otuz Yıl Savaşları’nı bitiren Westphalia Anlaşması ile modern devletlerin kurulduğu yaygınlıkla kabul edilen bir görüştür. Bu anlaşma hangi yılda yapılmıştır?

Seçenekler

A
1648
B
1649
C
1647
D
1646
E
1645
Açıklama:
Modern anlamda devletin ne zaman kurulduğuna dair bir akademik tartışma bulunmaktadır. Ancak 1648’de Otuz Yıl Savaşları’nı bitiren Westphalia Anlaşması ile modern devletlerin kurulduğu yaygınlıkla kabul edilen bir görüştür.

Soru 34

Sloganı “Fransa Fransızlarındır” olan Fransız Devrimi ile modern Fransa’nın doğuşunu hazırlayan oluşum kaç yılında gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1780
B
1789
C
1790
D
1785
E
1795
Açıklama:
Sloganı “Fransa Fransızlarındır” olan 1789 Fransız Devrimi ile modern Fransa’nın doğuşunu hazırlamıştır.

Soru 35

Tüm dünyada barışı, güvenliği korumayı; uluslararasında ekonomik, sosyal ve kültürel iş birliğini sağlamayı amaçlamak Birleşmiş milletler kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1950
B
1940
C
1945
D
1955
E
1935
Açıklama:
24 Ekim 1945’te kurulan BM tüm dünyada barışı, güvenliği korumayı; uluslararasında ekonomik, sosyal ve kültürel iş birliğini sağlamayı amaçlamaktadır.

Soru 36

İslam Konferansı Örgütü adıyla kurulmuş, 2011 yılında İslam İşbirliği Teşkilatı adını almış olan örgütün kuruluş tarihi hangi yıldır?

Seçenekler

A
1960
B
1965
C
1966
D
1967
E
1969
Açıklama:
İslam Konferansı Örgütü adıyla kurulmuş, 2011 yılında İslam İşbirliği Teşkilatı adını almış olan örgütün kuruluş tarihi 25 Eylül 1969’dur.

Soru 37

Hükümetler-dışı örgütlere ilk örnek olarak hangi kurumu gösterebiliriz?

Seçenekler

A
Dünya Olimpiyat Komitesi
B
Uluslararası Af Örgütü
C
Dünya Sendikalar Federasyonu
D
Kızılhaç
E
Uluslararası Lion Kulüpleri
Açıklama:
Hükümetler-dışı örgütlere ilk örnek olarak Dünya Olimpiyat Komitesi’ni gösterebiliriz. Komite 1894 yılında, Antik Çağlarda Yunanistan’da var olan olimpiyat geleneğini tekrar diriltmek ve tüm ulusların katılacağı olimpiyat oyunlarını düzenlemek için kurulmuştur.

Soru 38

Kendine özgü, kendisinden başka hiçbir şeye benzemeyen anlamında kullanılan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Sui generis
B
Janjaweed
C
Dekolonizasyon
D
quasi state
E
Mikronezya
Açıklama:
Sui generis: Kendine özgü, kendisinden başka hiçbir şeye benzemeyen.

Soru 39

Parlamento üyelerini kanun koyma sürecinde, kendi kanaatleri ve çıkarları doğrultusunda etkilemek için örgütlenmiş gruplara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Örgüt
B
Lobi
C
STK
D
İttifak
E
Kamuoyu
Açıklama:
Parlamento üyelerini kanun koyma sürecinde, kendi kanaatleri ve çıkarları doğrultusunda etkilemek için örgütlenmiş gruplara lobi denir.

Soru 40

Güney Afrika Cumhuriyeti’nde 1994 yılına kadar yürürlükte kalan ve beyazlarla beyaz olmayan ırklar arasında yasal olarak bir ayrımı öngören politika ne olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Sui generis
B
Janjaweed
C
Dekolonizasyon
D
Apartheid
E
Mikronezya
Açıklama:
Apartheid: Güney Afrika Cumhuriyeti’nde 1994 yılına kadar yürürlükte kalan ve beyazlarla beyaz olmayan ırklar arasında yasal olarak bir ayrımı öngören politika.

Soru 41

I. Çin İmparatorluğu (M.Ö. 18.yy.)
II. Yunan kent devletlerini
III. Sümerler
IV. Osmanlı İmparatorluğu
Yukarıdakilerden hangisi devletin ilk formları olarak kabul edilmektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
III ve IV
E
I,II ve IV
Açıklama:
MÖ 18. yüzyılda kurulan Çin İmparatorluğu ya da MÖ 4-5. yüzyıllarda kurulduğunu tespit edebildiğimiz Yunan kent devletlerini, devletin ilk formları olarak kabul etmemizin nedeni, o çağlarda başka kavimlere ait güç merkezlerinin bulunmayışı değil, diğer kavimlerin yerleşik bir uygarlık oluşturmamış olmalarıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 42

Modern devletin hangi antlaşma ile kurulduğu yaygın kabul edilen bir görüştür?

Seçenekler

A
Yas Antlaşması
B
Westphalia Anlaşması
C
Basel Antlaşması
D
Amiens Antlaşması
E
Lublin Antlaşması
Açıklama:
Modern anlamda devletin ne zaman kurulduğuna dair bir akademik tartışma bulunmaktadır. Ancak 1648’de Otuz Yıl Savaşları’nı bitiren Westphalia Anlaşması ile modern devletlerin kurulduğu yaygınlıkla kabul edilen bir görüştür (Rae, 2007: 124). Doğru cevap B'dir.

Soru 43

I. Civitas
II. State
III. Stato
IV. Etat
Yukarıdakilerden hangisi 16. yüzyıldan sonra devlet sözcüğüne karşılık gelen ve Batı dillerinde kullanılmaya başlanan kelimeler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
16. yüzyıldan sonra ise devlet sözcüğüne karşılık gelen state, etat, stato sözcüklerinin Batı dillerinde kullanılmaya başlandığını görürüz (Kapani, 2010: 42). Doğru cevap D'dir.

Soru 44

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra sömürge devletlerde sömürgeci devletlerden kurtulup bağımsız devletler kurma amacıyla gerçekleştirilen çabalara ne denir?

Seçenekler

A
Kolonizasyon
B
Modernizasyon
C
Dekolonizasyon
D
Militarizm
E
Sosyalizm
Açıklama:
Dekolonizasyon: İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra sömürge devletlerde sömürgeci devletlerden kurtulup bağımsız devletler kurma amacıyla gerçekleştirilen çabalar. Doğru cevap C'dir.

Soru 45

Parlamento üyelerini kanun koyma sürecinde, kendi kanaatleri ve çıkarları doğrultusunda etkilemek için örgütlenmiş gruplara ne denir?

Seçenekler

A
Senato
B
Parti
C
Lobi
D
Klik
E
Muhalefet
Açıklama:
Lobi: Parlamento üyelerini kanun koyma sürecinde, kendi kanaatleri ve çıkarları doğrultusunda etkilemek için örgütlenmiş gruplara lobi denir. Doğru cevap C'dir.

Soru 46

I. Birleşmiş Milletler
II. UNESCO
III. Milletler Cemiyeti
IV. NATO
Yukarıdakilerden hangisi Kant’ın 18. yüzyılda uluslararası barışın ancak evrensel ölçekte bir uluslararası örgütle mümkün olabileceği etkili olduğu örgütler arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve IV
E
I, II ve ıV
Açıklama:
Aydınlanma döneminde oluşmaya başlayan Liberal Uluslararasıcılık, Wilson’un 14 ilkesi ile iki savaş arası dönemde uluslararası politikaya güçlü biçimde etki etmiştir. Bu dönemde kurulan Milletler Cemiyeti ve II. Dünya Savaşı sonrası kurulan BM, büyük ölçüde Liberal Uluslararasıcı teorinin ilkeleri üzerine bina edilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 47

Uluslararası politikanın amacının özgürleşme olması gerektiğine işaret eden Cox ve Linklater hangi kökenden gelen düşünürlerdir?

Seçenekler

A
Troçkist
B
Leninist
C
Stalinist
D
Marksist
E
Maoist
Açıklama:
Maksist kökenden gelen eleştirel uluslararası ilişkiler teorilerinin önde gelen isimlerinden Cox ve Linklater da uluslararası politikanın amacının özgürleşme olması gerektiğine işaret ederken mevcut uluslararası sitemin egemen devlet ve pazar kapitalizminin ekonomisinin bileşiminden ibaret olduğunu iddia eder (Devetak, 2007: 148). Doğru cevap D'dir.

Soru 48

I. Coğrafi kriter
II. Siyasi kriter
III. Fonksiyon kriteri
IV. Fiziki kriter
Yukarıdakilerden hangisi uluslararası örgütleri birbirlerinden ayırabildiğimiz temel kriterler arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Temel olarak uluslararası örgütleri iki temel kriterle birbirlerinden ayırabiliriz: coğrafi kriter, fonksiyon kriteri. Doğru cevap C'dir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi BM'nin ana organlarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Genel Kurul
B
Güvenlik Konseyi
C
Uluslararası Adalet Divanı
D
Lordlar Kamarası
E
Vesayet Konseyi
Açıklama:
51 devletle kurulan BM’nin günümüzde 193 üyesi vardır. Örgütün ana organları Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Genel Sekreterlik ve Uluslararası Adalet Divanı ve Vesayet Konseyi’dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 50

Lenin'in uluslararası politikanın büyük ölçüde ortaya çıkan tekelci sermayenin dünyayı paylaşma projesiyle şekillendiğini iddia ettiği eserinin adı nedir?

Seçenekler

A
Rusya'da Kapitalizmin Gelişmesi
B
Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması
C
Ulusların Kaderlerini Tayin Hakkı
D
Nisan Tezleri
E
Sosyalizm ve Savaş
Açıklama:
Lenin 1917 yılında basılan “Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması” isimli eserinde uluslararası politikanın büyük ölçüde ortaya çıkan tekelci sermayenin dünyayı paylaşma projesiyle şekillendiğini iddia eder. Doğru cevap B'dir.

Soru 51

Aşağıdaki ülkelerden hangisi BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
ABD
B
Türkiye
C
Çin
D
Fransa
E
İngiltere
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’nın galipleri olan beş devletin (ABD, SSCB, Çin, Fransa ve İngiltere) BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerileridir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 52

Otuz Yıl Savaşları’nı bitiren Westphalia Anlaşması hangi yıl imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1523
B
1648
C
1792
D
1854
E
1902
Açıklama:
Otuz Yıl Savaşları’nı bitiren Westphalia Anlaşması 1648 tarihinde imzalanmıştır.

Soru 53

Devlet sözcüğüne karşılık gelen state, etat, stato sözcükleri Batı dillerinde kaçıcı yüzyıldan sonra kullanılmaya başlanmıştır?

Seçenekler

A
13. yy
B
14. yy
C
15. yy
D
16. yy
E
17. yy
Açıklama:
16. yüzyıla kadar Avrupa’da siyasal topluluklar polis, civitas, respublica yahut regnum gibi, günümüzde daha ziyade ülke kavramının karşılığı olan sözcüklerle anılıyordu. 16. yüzyıldan sonra ise devlet sözcüğüne karşılık gelen state, etat, stato sözcüklerinin Batı dillerinde kullanılmaya başlandığını görürüz. Doğru yanıt D'dir.

Soru 54

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra sömürge devletlerde sömürgeci devletlerden kurtulup bağımsız devletler kurma amacıyla gerçekleştirilen çabalara ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Konfederasyon
B
Diaspora
C
Delegasyon
D
Engizisyon
E
Dekolonizasyon
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra sömürge devletlerde sömürgeci devletlerden kurtulup bağımsız devletler kurma amacıyla gerçekleştirilen çabalara "dekolonizasyon" denmektedir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 55

Janjaweed militanlarının eylemleri katliam boyutuna ulaşınca Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde aleyhinde soykırım iddiası ile dava açılan Sudan devlet başkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ömer El Beşir
B
Sadık el Mehdi
C
Hasan el Turabi
D
Hüsnü Mübarek
E
Paul Biya
Açıklama:
Janjaweed militanlarının eylemleri katliam boyutuna ulaşınca Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde Sudan devlet başkanı Ömer El Beşir aleyhinde soykırım iddiası ile dava açılmıştır. Doğru yanıt A'dır.

Soru 56

Zayıf devletlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Güç unsurları açısından diğer devletlere göre daha dezavantajlı durumda olan devletlerdir
B
Askeri kapasiteleri düşüktür
C
Nüfusları azdır
D
Ekonomileri zayıftır
E
Hukuken diğer devletlerle eşit statüde bulunmazlar
Açıklama:
Zayıf devlet hukuken diğer devletlerle eşit statüde bulunmasına rağmen, güç unsurları açısından diğer devletlere göre daha dezavantajlı durumda olan devletlerdir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi ilk uluslararası örgüt olarak kabul edilmektedir?

Seçenekler

A
Uluslararası Af Örgütü
B
Uluslararası Akarsular Komisyonu
C
Afrika Kalkınma Bankası
D
Avrupa Coğrafya Kurumu
E
Amerika Devletleri Birliği
Açıklama:
1815 Viyana Kongresi’nde ihtilaf konusu olan Ren Nehri üzerindeki ulaşım ve taşımacılığı düzenlemek amacıyla kurulmuş “Uluslararası Akarsular Komisyonu” ilk uluslararası örgüt olarak kabul edilir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 58

Aşağıdaki uluslararası örgütlerden hangisi askeri amaçla kurulmuştur?

Seçenekler

A
NATO
B
EFTA
C
Green Peace
D
FAO
E
Uluslararası Af Örgütü
Açıklama:
NATO askeri amaçla kurulmuş bir uluslararası örgüttür. Doğru yanıt A'dır.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel hükümetlerarası uluslararası örgütlerden ayrı bir kategori olarak incelenmelidir?

Seçenekler

A
APEC
B
CACM
C
AB
D
GCC
E
SADC
Açıklama:
AB’yi geleneksel hükümetlerarası uluslararası örgütlerden ayrı bir kategori olarak incelemek gerekir. Bunun nedeni AB’nin hükümetlerarası yapısının yanında, bazı kararlarını uluslarüstü düzeyde alan sui generis bir yapıya sahip olmasıdır. Doğru yanıt C'dir.

Soru 60

Parlamento üyelerini kanun koyma sürecinde, kendi kanaatleri ve çıkarları doğrultusunda etkilemek için örgütlenmiş gruplara ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Komisyon
B
Delegasyon
C
Lobi
D
Kamara
E
Çete
Açıklama:
Lobi: Parlamento üyelerini kanun koyma sürecinde, kendi kanaatleri ve çıkarları doğrultusunda etkilemek için örgütlenmiş gruplara lobi denir. Doğru yanıt C'dir.

Soru 61

Çok uluslu şirketlerin uluslararası politikada otaya çıkmış karmaşık küresel toplumda en az devletler kadar önemli bir aktör olduğunu vurgulamış olan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Liberal kurumsalcı teori
B
Karşılıklı bağımlılık teorisi
C
İdealizm
D
Realizm
E
Reflektivist teoriler
Açıklama:
Davranışsalcıların geleneksel teoriler olarak adlandırdığı Realizm ve İdealizme göre uluslararası politikanın yegâne aktörü devlet olarak kabul edilmiş ve bunun sonucu olarak yegâne analiz biriminin de devlet olduğunu iddia edilirken pek çok teori farklı analiz birimlerinin varlığını kabul etmektedir.
Karşılıklı bağımlılık teorisi çok uluslu şirketlerin uluslararası politikada otaya çıkmış karmaşık küresel toplumda en az devletler kadar önemli bir aktör olduğunu vurgulamıştır.

Soru 62

Uluslararası aktörlerin önemli becerilerinden birisi diğer aktörlerin davranışlarında değişiklik yaratabilme becerisidir. Söz konusu beceri büyük ölçüde devletin yahut devlet dışı aktörün sahip olduğu güç ile doğru orantılıdır. Bu bağlamda aşağıdaki ülkelerden hangisinin diğer aktörlerin davranışlarını değiştirebilme becerisinin daha yüksek olduğu söylenebilir?

Seçenekler

A
Suudi Arabistan
B
Kolombiya
C
Hindistan
D
Mısır
E
Azerbaycan
Açıklama:
Genel olarak devletin devlet dışı aktörlere göre davranış değişikliği yaratmak konusunda daha fazla imkâna sahip olduğunu söyleyebilmekle beraber örneğin petrol üreten devletlerin kurduğu OPEC isimli örgütün diğer aktörlerin davranışlarını değiştirebilme becerisinin Liberya yahut Togo’nun davranış değiştirebilme becerisine oranla çok daha fazla olduğu bir gerçektir.
Suudi Arabistan bir OPEC ülkesi olduğu için söz konusu becerisinin daha yüksek olması beklenebilir.

Soru 63

Modern devletin uluslararası sistemde üç temel ilke üzerine bina olduğunu iddia edebiliriz. Aşağıdaki şıklardan hangisinde bu ilkeler doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Coğrafi sınırlar, nüfus ve yönetim kabiliyeti
B
Egemenlik, tanımlanabilirlik ve toprak bütünlüğü
C
Egemenlik, eşitlik ve ülke bütünlüğü
D
Tanınmışlık, coğrafi sınırlar ve nüfus
E
Egemenlik, büroksasi ve toprak bütünlüğü
Açıklama:
24 Ekim 1945’de yürürlüğe girişinden günümüze kadar uluslararası sistemin en üst hukuksal normu olma özelliğini devam ettiren BM Şartı’nın 2. maddesinin 1. paragrafı “örgüt, tüm üyelerinin egemen eşitliği ilkesi üzerine kurulmuştur.” hükmü ile devletler arasındaki anarşik ilişkiyi tanımlar niteliktedir. Aynı maddenin 4. paragrafında tüm BM üyeleri, uluslararası ilişkilerinde gerek herhangi bir başka devletin toprak bütünlüğüne ya da siyasal bağımsızlığa karşı gerek BM’nin amaçları ile bağdaşmayacak herhangi bir biçimde kuvvet kullanma tehdidine ya da kuvvet kullanılmasına başvurmaktan kaçınma taahhüdüne girerek devletin toprak bütünlüğü hakkını onaylarlar.
Modern devletin uluslararası sistemde üç temel ilke üzerine bina olduğunu iddia edebiliriz: egemenlik, eşitlik ve ülke bütünlüğü.

Soru 64

Aşağıdaki ülkelerden hangisi “devlet benzeri” (quasi state) olarak sınıflandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Belarus
B
Bosna Hersek
C
Ukrayna
D
Kosova
E
Arnavutluk
Açıklama:
Dünya uluslar ailesi tarafından tanınmayan ve BM üyesi olmayan devletlerin özerk eylem yapabilme becerilerinin diğer devletlere göre son derece sınırlı olduğu muhakkaktır.
Kendisini tanımayan devletlerle diplomatik, ticari, sportif yahut kültürel ilişkiler kuramayan bu devletler, bu sınırlı hareket kapasiteleri nedeniyle çoğu zaman “devlet benzeri” (quasi state) olarak sınıflandırılmaktadır. Kosova henüz bütün devletler tarafından tanınmamaktadır.

Soru 65

Hangisi bir topluluğu millet olarak tanımlayabilmek için gerekli olan unsurlardan birisi olarak kabul edilemez?

Seçenekler

A
Coğrafi birlik
B
Ortak gelenekler
C
Paylaşılan özlemler
D
Çıkar birliği
E
Kan bağı
Açıklama:
Milleti, halk, etnik grup, kabile ya da benzeri insan gruplarından ayıran bir diğer unsur onun modernliğidir (Hobsbawm, 2010: 29).
Millet kavramı ise aynı ülkede yaşayan, ortak gelenek, özlem ve çıkarları bulunan ve gruplarını sürdürmek sorumluluğunu üstlenen insan grubunu tanımlamak için kullanılır. Bu hâliyle millet, kan bağı, dil ortaklığı, dindaşlık gibi ortaklıklara sahip halk ya da etnik gruptan ayrılmaktadır.

Soru 66

Milliyetçilik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Avrupa'da Napolyon savaşlarından sonra yaygınlaşmıştır.
B
20. yüzyılda Güney Amerika'ya sıçramıştır.
C
İlkel örnekleri İspanya ve Portekiz'de görülür.
D
Dünya savaşlarından sonra yeni devletlerin kurulmasına yol açmıştır.
E
Son milliyetçi dalga 1990'larda başlamıştır.
Açıklama:
Bir milletin var olan devletinin bekasına yönelik tutumunu yahut bir devlete sahip olma iradesini oluşturan bilincini milliyetçilik olarak tanımlayabiliriz.
Milliyetçilik düşüncesi Güney Amerika'ya 19. yüzyılda sıçramıştır.

Soru 67

Aşağıdaki şıklardan hangisinde çökmüş devlet olarak nitelenen bir ülke verilmemiştir?

Seçenekler

A
Zimbabve
B
Nijerya
C
Haiti
D
Myanmar
E
İran
Açıklama:
Savaş, işgal, etnik veya dini çatışmalar ya da doğal afetler bir devletin yapısında çözülme yaratarak çökmüş devlerin ortaya çıkmasına neden olabilir.
Çökmüş devlet kendi ülkesi içinde egemenlik yetkisini kullanamayan devletlerdir. BM’ye bağlı Fund For Peace isimli düşünce kuruluşunun her yıl yayınladığı indekslere göre 2011 yılında dünyada yirmi adet çökmüş devlet mevcuttur. İran ülkeler arasında değildir.

Soru 68

Uluslararası barışın ancak evrensel ölçekte bir uluslararası örgütle mümkün olabileceği tezi aşağıdaki şıklarda verilen hangi düşünür tarafından ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
Kant
B
Hobbes
C
Rousseau
D
Machiavelli
E
Smith
Açıklama:
Liberal yaklaşımların bireyin özgürlüğüne verdiği büyük önem de tek tek bireylerin kimi zaman uluslararası politikanın akt.rü olabileceğine dair inancı yerleştirmiştir.
Milletler Cemiyeti ve II. Dünya Savaşı sonrası kurulan BM'nin kurulmasında Kant'ın tezinin etkisi olmuştur.

Soru 69

Aşağıda uluslararası örgütlerle ilgili verilmiş ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Bir anlaşma, antant ya da sözleşme ile kurulurlar.
B
Üyeleri ortak amaçlara sahiptirler.
C
Sistemin işleyişine, üyelerine, ortak tutum ve davranışlarına ilişkin olarak ilkeler benimserler.
D
Üyelerini her durumda egemen ve eşit kabul ederler.
E
Faaliyetlerinin yürütülmesini sağlayan organlar oluştururlar.
Açıklama:
Devletler ya da devlet dışı birimlerin oluşturduğu örgütler ortak bir amaca ulaşmak için kurucu aktörlerin iradelerini birleştirme amacını taşımaktadır.
Her durumda olmasa da üyelerini egemen ve eşit kabul ederler.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik amaçla kurulmuş bir uluslararası örgüttür?

Seçenekler

A
NAFTA
B
EFTA
C
ILO
D
BM
E
NATO
Açıklama:
Uluslararası politika literatüründe çeşitli uluslararası örgüt sınıflandırmalarına rastlanır. Ancak temel olarak uluslararası örgütleri iki temel kriterle birbirlerinden ayırabiliriz: coğrafi kriter, fonksiyon kriteri. Coğrafi kriterden kasıt uluslararası örgütün faaliyetlerini belirli bir bölgede mi yoksa küresel ölçekte mi gösterdiğidir. Fonksiyon kriteri ise uluslararası örgütün hangi amaca hizmet ettiği ile ilgili bir ayrımı ifade eder.
Uluslararası örgütler; askeri (NATO), ekonomik (EFTA, APEC vb.), çevrenin korunması (Green Peace), insan haklarının geliştirilmesi (Uluslararası Af Örgütü), basın Özgürlüğü (Sınır Tanımayan Gazeteciler), insani yardım (Kızılay ve Kızılhaç Örgütleri), gıda ve tarım (FAO) gibi çok çeşitli amaçlarla kurulmuş olabilir.

Soru 71

Uluslararası sistem içerisinde az ya da çok özerk eylemler yapabilen, yaptığı bu eylemlerle diğerlerinin davranışlarında gözlemlenebilir bir değişiklik yaratma becerisine sahip birimler nelerdir?

Seçenekler

A
Aktör
B
Devlet
C
Millet
D
Hükümetlerarası Örgüler
E
Uluslarası Örgütler
Açıklama:
Uluslararası aktörü uluslararası sistem içerisinde az ya da çok özerk eylemler yapabilen, yaptığı bu eylemlerle diğer aktörlerin davranışlarında gözlemlenebilir bir değişiklik yaratma becerisine sahip birimler olarak tanımlayabiliriz

Soru 72

  1. Egemenlik
  2. Eşitlik
  3. Bütünlük
Modern devletin sahip olması gereken ilkeler hangileridir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I and III
C
II and III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Egemenlik, eşitlik ve ülke bütünlüğü modern devletin sahip olduğu üç temel ilkedir.

Soru 73

  1. Uluslarası Örgütler
  2. Hükümetlerarası Örgütler
  3. Çokuluslu Şirketler
  4. Baskı Grupları
Yukarıdakilerden hangileri uluslarası politikada devlet dışı aktörler arasındadır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
DEVLET DIŞI AKTÖRLER
  • Uluslararası Örgütler
  • Hükümetlerarası Örgütler
  • Hükümetler-Dışı Örgütler
  • Çokuluslu Şirketler
  • Baskı Grupları
  • Ulusal Kurtuluş Hareketleri
  • Terör Örgütleri
  • Bireyler

Soru 74

  1. Aynı ülkede yaşayan, ortak gelenek, özlem ve çıkarları bulunan ve gruplarını sürdürmek sorumluluğunu üstlenen insan grubudur.
  2. Kan bağı, dil ortaklığı, dindaşlık gibi ortaklıklara sahip halk ya da etnik gruptan ayrılmaktadır.
  3. Halk, etnik grup, kabile ya da benzeri insan gruplarından ayıran bir diğer unsur onun modernliğidir.
Yukarıdaki özelliklere sahip olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Milliyetçilik
B
Devlet
C
Millet
D
Zayıf Devlet
E
Çökmüş Devlet
Açıklama:
Millet kavramı ise aynı ülkede yaşayan, ortak gelenek, özlem ve çıkarları bulunan ve gruplarını sürdürmek sorumluluğunu üstlenen insan grubunu tanımlamak için kullanılır. Bu hâliyle millet, kan bağı, dil ortaklığı, dindaşlık gibi ortaklıklara sahip halk ya da etnik gruptan ayrılmaktadır. Milleti, halk, etnik grup, kabile ya da benzeri insan gruplarından ayıran bir diğer unsur onun modernliğidir

Soru 75

Millet kavramının bir devlete sahip olmakla ilgili barındırdığı bilince sahip olma ideolojisi hangisidir?

Seçenekler

A
Dekolonizasyon
B
Milliyetçilik
C
Zayıf Devlet
D
Çökmüş Devlet
E
Devlet Dışı Aktör
Açıklama:
Milliyetçilik, millet kavramının bir devlete sahip olmakla ilgili barındırdığı bilince sahip olma ideolojisidir.

Soru 76

Hukuken diğer devletlerle eşit statüde bulunmasına rağmen, güç unsurları açısından diğer devletlere göre daha dezavantajlı durumda olan nedir?

Seçenekler

A
Güçlü devlet
B
Zayıf devlet
C
Devlet benzeri
D
Devlet
E
Millet
Açıklama:
Zayıf devlet hukuken diğer devletlerle eşit statüde bulunmasına rağmen, güç unsurları açısından diğer devletlere göre daha dezavantajlı durumda olan devletlerdir.

Soru 77

  1. Somali
  2. Fildişi Sahili
  3. Afganistan
  4. Haiti
Yukarıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletlere bağlı Fund For Peace yayınladığı indekslere göre 2011 yılında çökmüş devletler arasında bulunmaktadır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
BM’ye bağlı Fund For Peace isimli düşünce kuruluşunun her yıl yayınladığı indekslere göre 2011 yılında dünyada yirmi adet çökmüş devlet mevcuttur. Bu devletlerden on dört tanesi Afrika kıtasında (Somali, Çad, Sudan, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Zimbabve, Orta Afrika Cumhuriyeti, Fildişi Sahili, Gine, Nijerya, Nijer; Kenya, Burundi, Gine-Bissau, Etiyopya), beş tanesi Asya kıtasında (Afganistan, Irak, Pakistan, Yemen, Myanmar) ve Amerika kıtasındaki Haiti’dir.

Soru 78

Tayvan, Irak Kürt Federe Yönetimi ve Batı Sahara, KKTC, Güney Osetya uluslararası politikada aktörler arasında hangi kategoride değerlendirilir?

Seçenekler

A
Zayıf Devlet
B
Çökmüş Devlet
C
Millet
D
Devlet Benzeri
E
Devlet Dışı Aktör
Açıklama:
Devlet benzeri (quasi state) ise devlet olabilmek için gerekli ülke, millet ve hükümet kriterlerini yerine getirmesine ve bağımsızlık ilan etmesine rağmen, çeşitli nedenlerle diğer devletler tarafından tanınmamış ve BM’ye üye olamamış olan devletlerdir. Bu devletler uluslararası politika literatüründe zaman zaman “tanınmamış devlet, de facto devlet, para-devlet, pseudo-devlet” biçiminde tanımlanmaktadır (Kolstø, 2006). Bu devletler ulusal kurtuluş mücadeleleri, iç savaşlar ya da bir uluslararası askeri operasyon nedeniyle ortaya çıkan fiili bölünme nedeniyle ortaya çıkmıştır. BM’nin devlet ülkesinin bölünmezliği ilkesinin ihlali sonucu ortaya çıktıkları için, bu devletler uluslararası toplum tarafından tanınmamaktadır. Hatta kimi zaman BM bu devletlerin tanınmaması içi üyelerine çağrı niteliğinde kararlar almaktadır. Bu devletler uluslararası konjonktüre göre bir tek devlet tarafından tanınabileceği gibi (KKTC’nin Türkiye tarafından tanınması) pek çok devlet tarafından tanınabilir ancak BM üyesi olamaz (Kosova’nın seksenin üzerinde devlet tarafından tanınması) ya da dünyada hiçbir devlet tarafından tanınmaz (Güney Osetya, sözde Karabağ Devleti vb. gibi). Devlet benzeri yapılar ilke olarak BM’ye ve diğer uluslararası örgütlere üye olamaz, kendilerini tanımayan devletlerle diplomatik ve ticari ilişkiler içine giremez. Ancak bu devletlerin zaman zaman uluslararası örgütlerde çeşitli statülerde temsil edildiklerine rastlanmaktadır. Örneğin KKTC Kıbrıs Türk Devleti ismiyle İslam İşbirliği Teşkilatı’nda gözlemci üye statüsünde temsil edilirken Filistin Devleti BM üyesi olmamasına rağmen BM Bilim, Eğitim ve Kültür Teşkilatı UNESCO’ya üye olarak kabul edilmiştir. Yukarıdaki örneklerin yanı sıra Tayvan, Irak Kürt Federe Yönetimi ve Batı Sahara devlet benzeri olarak sınıflandırılabilir (Kolstø, 2006).

Soru 79

NATO, EFTA, APEC, Green Peace, Kızılay ve Kızılhaç, FAO gibi örgütler uluslarası politikada hangi kategoride değerlendirilirler?

Seçenekler

A
Hükümetlerarası Örgütler
B
Hükümetler-Dışı Örgütler
C
Çokuluslu Şirketler
D
Uluslararası Örgütler
E
Ulusal Kurtuluş Hareketleri
Açıklama:
Uluslararası örgütler; askeri (NATO), ekonomik (EFTA, APEC vb.), çevrenin korunması (Green Peace), insan haklarının geliştirilmesi (Uluslararası Af Örgütü), basın özgürlüğü (Sınır Tanımayan Gazeteciler), insani yardım (Kızılay ve Kızılhaç örgütleri), gıda ve tarım (FAO) gibi çok çeşitli amaçlarla kurulmuş olabilir.

Soru 80

Güney Afrika Cumhuriyeti’ndeki apartheid rejimi ile mücadele eden Afrika Milli Kongresi’ni aşağıdakilerden hangisinin örneğidir?

Seçenekler

A
Ulusal Kurtuluş Hareketleri
B
Terör Örgütleri
C
Baskı Grupları
D
Çokuluslu Şirketler
E
Hükümetler-Dışı Örgütler
Açıklama:
Sömürgeci devlete direniş için kurulan ulusal kurtuluş hareketlerine ise Cezayir Kurtuluş Ordusu’nu, Mozambik Kurtuluş Örgütü’nü, Hindistan’ın İngiliz sömürgesinden kurtuluşu için mücadele eden Hindistan Ulusal Kongresi’ni, Güney Afrika Cumhuriyeti’ndeki apartheid rejimi ile mücadele eden Afrika Milli Kongresi’ni örnek olarak verebiliriz

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletlerin ana organları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Uluslararası Hukuk Komisyonu
B
Genel Kurul
C
Ekonomik ve Sosyal Konsey
D
Genel Sekreterlik
E
Güvenlik Konseyi
Açıklama:
Uluslararası örgütleri sınıflandırabileceksiniz.
Uluslararası Hukuk Komisyonu Birleşmiş Milletlerin ana organları arasında yer almaz.

Soru 82

1648’de’ Otuz Yıl Savaşları’nı bitiren antlaşma hangisidir?

Seçenekler

A
Westphalia Antlaşması
B
Brest Litovsk Barış Antlaşması
C
Rapallo Antlaşması
D
Niş Antlaşması
E
Augsburg Barışı
Açıklama:
Devletin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
1648’de’ Otuz Yıl Savaşları’nı Westphalia Antlaşması bitirmiştir.

Soru 83

I. Egemenlik
II. Laiklik
III. Eşitlik
IV. Ülke bütünlüğü
V. Demokrasi
Yukarıdakilerden hangileri modern devletin uluslararası sistemdeki temel ilkelerindendir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II, III ve V
C
I ve II
D
I, III ve IV
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Modern devlet, uluslararası sistemde egemenlik, eşitlik ve ülke bütünlüğü olmak üzere üç temel ilke üzerine bina olmştur.

Soru 84

Hangi kavram uluslararası sistem içerisinde az ya da çok özerk eylemler yapabilen, yaptığı bu eylemlerle diğer aktörlerin davranışlarında gözlemlenebilir bir değişiklik yaratma becerisine sahip birimi tanımlamak için kullanılır?

Seçenekler

A
Aktör
B
Analiz Birimi
C
Uluslararası Aktör
D
Devlet Dışı Aktör
E
Dış Güçler
Açıklama:
Uluslararası sistem içerisinde az ya da çok özerk eylemler yapabilen, yaptığı bu eylemlerle diğer aktörlerin davranışlarında gözlemlenebilir bir değişiklik yaratma becerisine sahip birim uluslararası aktör olarak tanımlanır.

Soru 85

Hangi kavram bir milletin var olan devletinin bekasına yönelik tutumunu yahut bir devlete sahip olma iradesini oluşturan bilincini tanımlamak için kullanılır?

Seçenekler

A
Millet
B
Cumhuriyetçilik
C
Egemenlik
D
Milliyetçilik
E
Halkçılık
Açıklama:
Bir milletin var olan devletinin bekasına yönelik tutumunu yahut bir devlete sahip olma iradesini oluşturan bilincini milliyetçilik olarak tanımlayabiliriz.

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi uluslaraşırı çokuluslu şirketler arasında değildir?

Seçenekler

A
Unilever
B
Anglo-Iranian Oil Company
C
Shell
D
General Motors
E
Microsoft
Açıklama:
Çokuluslu şirketleri aynı uluslararası örgütler gibi iki grupta inceleyebiliriz: Birincisi uluslararası nitelikte çokuluslu şirketler, diğeri uluslaraşırı çokuluslu şirketler. Uluslararası nitelikte çokuluslu şirketler, ortakları doğrudan devletler olan şirketlerdir. Uluslaraşırı çokuluslu şirketler bir şirketin başka devletlerin ülkesinde bayilik ya da bağlı şirketler kurması ile oluşabileceği gibi, satın alma ya da şirket birleşmeleri yoluyla da ortaya çıkabilir. Dünyada sahip olduğu ekonomik kaynaklar bakımından pek çok devletten daha zengin uluslaraşırı çokuluslu şirketler bulunmaktadır. General Motors, Shell, Unilever, Microsoft, Boing gibi şirketlerin piyasa değerleri neredeyse orta büyüklükte bir devletin millî geliri kadardır. Anglo-Iranian Oil Company uluslararası nitelikte çokuluslu şirketlere örnek olarak verilebilir.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi devlet olmanın temel (kurucu) kriterlerinden sayılamaz?

Seçenekler

A
Yerleşiklik
B
Politik ve sosyal örgütlenme
C
Hükümet varlığı
D
BM üyeliği
E
bir ülkeye sahip olması
Açıklama:
A,B,C ve E şıkları devlet olmanın temel kriterlerinden iken, D şıkkı değildir. Çünkü, sadece Türkiye’nin tanıdığı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC), ya da yüzün üzerinde (sayı her geçen gün artmaktadır) devletin resmen tanıdığı ancak henüz BM üyesi olmayan Kosova’nın bir devlet olmadığını iddia etmek mümkün değildir. Tanıma kurucu değil teyit edici bir ilke olarak kabul edilmektedir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Soru 88

Kendisini tanımayan devletlerle diplomatik, ticari, sportif yahut kültürel ilişkiler kuramayan devletler, bu sınırlı hareket kapasiteleri nedeniyle nasıl sınıflandırılır?

Seçenekler

A
Eksik devlet
B
Quasi state (Devlet benzeri)
C
Haydut devlet
D
Sosyalist devlet
E
Kapalı devlet
Açıklama:
Kendisini tanımayan devletlerle diplomatik, ticari, sportif yahut kültürel ilişkiler kuramayan devletler, bu sınırlı hareket kapasiteleri nedeniyle "Quasi state" (devlet benzeri) olarak sınıflandırılırlar. Doğru yanıt "B" şıkkıdır.

Soru 89

Aşağıdaki ulusal kurtuluş hareketleri ve terör örgütleri hakkında söylenenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Ulusal kurtuluş hareketlerinin tüm eylemleri meşrudur.
B
Ulusal kurtuluş hareketleri hukuki nitelik kazanmış bir statü değildir.
C
Ulusal kurtuluş hareketi sömürgecilik kavramı ile de ilgilidir.
D
Terör örgütlerinin yaptığı eylemler ulusal kurtuluş hareketlerinin eylemleri ile benzerlik göstermez.
E
Terör saldırıları sadece fiziksel olarak yapılır.
Açıklama:
Ulusal kurtuluş hareketlerinin tüm eylemleri meşru değildir. Örneğin neredeyse tüm dünya tarafından meşru bir ulusal kurtuluş hareketi olarak kabul edilen Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) bazı faaliyetleri terör faaliyeti kapsamında değerlendirilmektedir. Ulusal kurtuluş hareketleri kimi zaman terör örgütleri ile karıştırılsa da, ulusal kurtuluş hareketi statüsü BM Genel Kurulu’nda tanınmış ve böylece hukuki nitelik kazanmış bir statü olmuştur.Terör örgütlerinin yaptığı eylemler ulusal kurtuluş hareketlerinin eylemleri ile benzerlik gösterir. Terör saldırıları fiziksel olabileceği gibi devletin ya da çeşitli kurumların internet sitelerine yönelik çökertme saldırıları biçiminde olabilir. İnternet üzerinden yapılan terör saldırıları siber terör olarak adlandırılmaktadır. Ulusal kurtuluş hareketi sömürgecilik kavramı ile ilgili olarak da karşımıza çıkar. Özellikle II. Dünya Savaşı’ndan sonra, sömürgelerin özgürleşmesi olarak tanımlanabilecek dekolonizasyon döneminde sömürgeci ülkeden kurtulmak için verilen ulusal kurtuluş mücadelelerinde pek çok ulusal kurtuluş hareketi kurulmuştur.

Soru 90

Yaygın görüşe göre modern devletler ilk hangi tarihte kurulmuştur?

Seçenekler

A
1513
B
1648
C
1680
D
1793
E
1800
Açıklama:
1648’de Otuz Yıl Savaşları'nı bitiren Westphalia Anlaşması ile modern devletlerin kurulduğu yaygınlıkla kabul edilen bir görüştür. Doğru yanıt "B" şıkkıdır.

Soru 91

Bireyin uluslararası politikanın formülasyonundaki etkisi ile ilgili söylenenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Liberal pluralist teoriler bireyin zaman zaman önemli bir uluslararası aktör olabileceğini vurgular.
B
Realist yaklaşımlar bireyin aktör olarak tanımlanamayacağını savunur.
C
Realist yaklaşımlar devleti yegâne aktör olarak görürler.
D
Uluslararası politikada özerk davranma becerisine sahip ve diğer aktörlerde davranış değişikliğine yol açan bireyler yoktur.
E
Her devlet adamı bir uluslararası politika aktörü olarak kabul edilmez.
Açıklama:
Uluslararası politikada özerk davranma becerisine sahip ve diğer aktörlerde davranış değişikliğine yol açan bireyler ender de olsa vardır. Örneğin, Filistin halkının özgürlüğü için ömrü boyunca mücadele etmiş Yaser Arafat, Güney Afrika Cumhuriyeti’nde apartheid rejiminin sona ermesindeki rolü ile Nelson Mandela, Hindistan’ın İngiliz sömürgesinden kurtulması için pasif direnişi örgütleyen Mohandas Karamçand Gandi bu örnekler arasında sayılabilir. Sadece devlet başkanları değil, zaman zaman Bismarck gibi başbakanlar ya da Kissinger gibi dışişleri bakanları da inisiyatif alma becerileri ile uluslararası politikada bir aktör olarak belirebilir. Kissinger mekik diplomasisi sayesinde SSCB ile yumuşama politikasına geçilip silah indirim anlaşmaları nın imzalanmasını sağlamış; Çin ile ABD arasında ilk diplomatik teması sağlamış ve İsrail ile Mısır arasında diplomatik ilişki kurulmasını sağlayarak Ortadoğu’daki sorunun çözümüne yönelik önemli bir katkı yapmıştır. ABD’nin Vietnam’dan çekilmesine yönelik girişimlerinden dolayı Kissinger 1973’de Nobel Barış Ödülü’nü almıştır.

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası politikada devlet dışı aktörlerden değildir?

Seçenekler

A
Uluslararası Örgütler
B
Çokuluslu Şirketler
C
Ulusal Ajanslar
D
Baskı Grupları
E
Bireyler
Açıklama:
Uluslararası örgütler, çokuluslu şirketler, baskı grupları, bireyler bunlardan başka ulusal kurtuluş hareketleri ve terör örgütleri uluslararası politikada devlet dışı aktörlerdendir. Ancak uluslar ajanslar bunlara dahil değildir.

Soru 93

Millet ve milliyetçilik ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Millet; kan bağı, dil ortaklığı, dindaşlık gibi ortaklıklara sahip halk ya da etnik gruplardır.
B
Milleti diğer insan gruplarından ayıran unsur onun modernliğidir.
C
Bir milletin var olan devletinin bekasına yönelik tutumu yahut bir devlete sahip olma iradesini oluşturan bilinci milliyetçilik olarak tanımlanır.
D
Milliyetçilik düşüncesi Fransız Devrimi ile modern Fransa'nın doğumunu hazırlamıştır.
E
Millet bir devlete sahip olan ya da sahip olmak için çaba gösteren insan topluluğudur.
Açıklama:
Millet kavramı aynı ülkede yaşayan, ortak gelenek, özlem ve çıkarları bulunan ve gruplarını sürdürmek sorumluluğunu üstlenen insan grubunu tanımlamak için kullanılır. Bu yüzden millet, kan bağı, dil ortaklığı, dindaşlık gibi ortaklıklara sahip halk ya da etnik gruptan ayrılmaktadır. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.

Soru 94

Kendi ülkesi içinde egemenlik yetkisini kullanamayan devletler nasıl isimlendirilir?

Seçenekler

A
Zayıf devlet
B
Devlet benzeri
C
Çökmüş devlet
D
Para-devlet
E
Kapalı devlet
Açıklama:
Kendi ülkesi içinde egemenlik yetkisini kullanamayan devletler çökmüş devlet olarak isimlendirilir. Toplumda suç oranlarının hayli yüksek olduğu, vatandaşların devletin fonksiyonlarına dair güvenlerini kaybettiği, bu nedenle can ve mal endişelerinin olduğu, ekonominin büyük ölçüde devletin denetimi ve kontrolü dışında devam ettiği, yolsuzluğun yüksek olduğu bu devletlerin sınır güvenliği de sağlanamamaktadır. Savaş, işgal, etnik veya dini çatışmalar ya da doğal afetler bir devletin yapısında çözülme yaratarak çökmüş devlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Soru 95

Kosova aşadaki devlet türlerinden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Devlet Benzeri
B
Zayıf Devlet
C
Çökmüş Devlet
D
Sömürge Devlet
E
Vesayet Altında Devlet
Açıklama:
Bir devletten bahsedebilmek için bir ülkenin (kara, deniz ve hava sahasını içeren bir coğrafya), bir ulusun ve kendi üzerinde bir otoriteye tabi olmayan bir hükümetin varlığı gereklidir. Kimi düşünürler, bu özelliklerin yanında devletin diğer devletler tarafından tanınmasını veya BM üyeliğini devletin kurucu unsurlarından saymaktadır. Ancak sadece Türkiye’nin tanıdığı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC), ya da yüzün üzerinde (sayı her geçen gün artmaktadır) devletin resmen tanıdığı ancak henüz BM üyesi olmayan Kosova’nın bir devlet olmadığını iddia etmek mümkün değildir. Tanıma kurucu değil teyit edici bir ilke olarak kabul edilmektedir. Ancak dünya uluslar ailesi tarafından tanınmayan ve BM üyesi olmayan devletlerin özerk eylem yapabilme becerilerinin diğer devletlere göre son derece sınırlı olduğu muhakkaktır. Kendisini tanımayan devletlerle diplomatik, ticari, sportif yahut kültürel ilişkiler kuramayan bu devletler, bu sınırlı hareket kapasiteleri nedeniyle çoğu zaman “devlet benzeri” (quasi state) olarak sınıflandırılmaktadır.

Soru 96

Hangi kavram devletin ülkesinde yegâne kuvvet kullanma yetkisine sahip birim olmasını tanımlamak için kullanılır?

Seçenekler

A
Dış egemenlik
B
İç egemenlik
C
Devletlerin Eşitliği
D
Ülke Bütünlüğü
E
Saldırmazlık
Açıklama:
Devletin ülkesinde yegâne kuvvet kullanma yetkisine sahip birim olmasını tanımlamak için iç egemenlik kavramı kullanılır; dış egemenlik ise devletin uluslararası sistemdeki bağımsızlığıdır. Devletlerin eşitliğinden kasıt ise uluslararası hukukun sağladığı haklar ve yüklediği sorumluluklar açısından hiçbir devletin bir diğerinden daha üstün ya da daha zayıf olmadığıdır.

Soru 97

İlk uluslararası örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü
B
Uluslararası Af Örgütü
C
IMF
D
Uluslararası Akarsular Komisyonu
E
EFTA
Açıklama:
1815 Viyana Kongresi’nde ihtilaf konusu olan Ren Nehri üzerindeki ulaşım ve taşımacılığı düzenlemek amacıyla kurulmuş “Uluslararası Akarsular Komisyonu” ilk uluslararası örgüt olarak kabul edilir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Soru 98

I. EFTA
II. OPEC
III. ILO
IV. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü
V. İslam Konferansı Örgütü
Yukarıdakilerden hangileri bölgesel ölçekli örgütlerdendir?

Seçenekler

A
I,II,III
B
I,II,IV
C
II,III,IV
D
II,III,V
E
III,IV,V
Açıklama:
I, II ve IV. ifadelerdeki örgütler bölgesel ölçekli örgütler iken III ve V. ifadelerde yer alan örgütler küresel örgütlerdir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Soru 99

Hükümetler dışı ilk örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası Af Örgütü
B
Dünya Sendikalar Federasyonu
C
Uluslararası Lion Kulüpleri
D
Sınır Aşan Doktorlar
E
Dünya Olimpiyat Komitesi
Açıklama:
Hükümetler dışı ilk örgüt Dünya Olimpiyat Komitesi'dir. Komite 1894 yılında, Antik Çağlarda Yunanistan’da var olan olimpiyat geleneğini tekrar diriltmek ve tüm ulusların katılacağı olimpiyat oyunlarını düzenlemek için kurulmuştur. Olimpizm ruhunu evrensel ölçekte yaymak amacıyla tüm üye ülkelerde kurulan ulusal olimpiyat komitelerinin temsil edildiği Dünya Olimpiyat Komitesi 1896 yılından bu yana dört yılda bir olimpiyat düzenlemektedir. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler'in ana organları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İnsan Hakları Komisyonu
B
Güvenlik Konseyi
C
Ekonomik ve Sosyal Konsey
D
Uluslararası Adalet Divanı
E
Genel Sekreterlik
Açıklama:
B,C,D ve E seçeneklerinde verilen ifadeler BM'nin ana organları iken A şıkkında verilen ifade BM'nin alt organıdır. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.

Soru 101

I. Liberal teoriler çokuluslu şirketlerin barışa olan hizmetlerini vurgularlar.
II. Lenin'e göre çokuluslu şirketler sermayenin küresel tekelleşmesinin aracıdır.
III.Çokuluslu şirketler üç grup altında incelenir.
IV. Uluslararası çokuluslu şirketler bir merkeze bağlı olmakla beraber, ortakları çok farklı devletlerin vatandaşlarıdır ve birden fazla devlette faaliyet gösterirler
V. Çokuluslu şirketler uluslararası politikayı etkileme gücüne sahiptir.
Çokuluslu şirketler ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,II,V
D
I,II,III,IV
E
I,II,III,V
Açıklama:
Çokuluslu şirketler ile ilgili I,II ve V. ifadeler doğru iken III ve IV. ifadeler yanlıştır. Çünkü çokuluslu şirketler uluslararası ve uluslaraşırı olmak üzere iki grup altında incelenir ve bir merkeze bağlı olmakla beraber, ortakları çok farklı devletlerin vatandaşları olan ve birden fazla devlette faaliyet gösteren çokuluslu şirketler uluslaraşırı şirketlerdir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Ünite 3

Soru 1

Soğuk Savaş döneminde pek çok devletin özellikle de Amerika Birleşik Devletleri’nin dış politikasını derinden etkilemiş olan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Realizm
B
Komunizm
C
Kapitalizm
D
Sürrealizim
E
İmpresyonizm
Açıklama:
Realizm, Soğuk Savaş döneminde pek çok devletin özellikle de Amerika Birleşik Devletleri’nin dış politikasını derinden etkilemiş bir yaklaşımdır.

Soru 2

“Bir aktörün diğer bir aktörün düşünce ve davranışını kontrol edebilme yeteneği” olarak tanımlamakta olan güç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mortgenblau gücü
B
Morgenthau gücü
C
Martenthau gücü
D
Millerthau gücü
E
Milton gücü
Açıklama:
Morgenthau gücü, “bir aktörün diğer bir aktörün düşünce ve davranışını kontrol edebilme yeteneği” olarak tanımlamaktadır.

Soru 3

Askeri gücün diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mutlak güç
B
Yumuşak güç
C
Sert güç
D
Göreceli güç
E
Güç dengesi
Açıklama:
Askeri güce sert güç te denmektedir.

Soru 4

Bir devletin gücü ancak diğer devletlerin gücü ile kıyaslandığında ortaya çıkan güce ne ad verilir?

Seçenekler

A
Güç dengesi
B
Mutlak güç
C
Sert güç
D
Göreceli güç
E
Yumuşak güç
Açıklama:
Bir devletin gücü ancak diğer devletlerin gücü ile kıyaslandığında ortaya çıkar. Buna göreceli güç adı verilmektedir.

Soru 5

Neorealistler, Soğuk Savaş dönemi istikrarından yola çıkarak hangi sistemin daha istikrarlı olduğunu savunurlar?

Seçenekler

A
Altı kutuplu sistemin
B
Beş kutuplu sistemin
C
Dört kutuplu sistemin
D
Üç kutuplu sistemin
E
İki kutuplu sistemin
Açıklama:
Neorealistler, Soğuk Savaş dönemi istikrarından yola çıkarak iki
kutuplu sistemin daha istikrarlı olduğunu savunurlar.

Soru 6

Soğuk Savaş dönemi istikrarından yola çıkarak iki kutuplu sistemin daha istikrarlı olduğunu savunanlar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Neorealistler
B
Nurrealistler
C
Sürrealistler
D
Liberaller
E
Newrealistler
Açıklama:
Neorealistler, Soğuk Savaş dönemi istikrarından yola çıkarak iki
kutuplu sistemin daha istikrarlı olduğunu savunurlar.

Soru 7

Bir devletin kendi güvenliğini arttırmak için savunma amaçlı almış olduğu tedbirlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Güvenlik tedbiri
B
Güvenlik ikilemi
C
Güvenlik tatbikatı
D
Güvenlik potansiyeli
E
Güvenlik kapasitesi
Açıklama:
Güvenlik ikilemi bir devletin kendi güvenliğini arttırmak için savunma amaçlı almış olduğu tedbirlerdir.

Soru 8

Devlet adına hareket eden karar vericilerin rasyonel aktörler olduğunu varsaymakta olanlar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Savunmacı Realistler
B
Modern Realistler
C
Klasik Realistler
D
Çağdaş Realistler
E
Devrimci Realistler
Açıklama:
Klasik Realistler devlet adına hareket eden karar vericilerin rasyonel aktörler olduğunu varsaymaktadırlar.

Soru 9

Waltz, herhangi bir uluslararası politika teorisinin sadece devletler değil aynı zamanda aşağıdakilerden hangisinin üzerine yoğunlaşması gerektiğini savunmaktadır?

Seçenekler

A
Ekonomiler arası sistem
B
Kaynaklar arası sistem
C
Topluluklar arası sistem
D
Uluslararası sistem
E
İnsanlar arası sistem
Açıklama:
Waltz, herhangi bir uluslararası politika teorisinin sadece devletler değil aynı zamanda da uluslararası sistem üzerinde yoğunlaşması gerektiğini savunmaktadır.

Soru 10

Göreceli güç kapasiteleri bir ülkenin dış politika parametrelerini oluşturan en önemli faktörlerden birisi olduğunu savunan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Savunmacı Realistler
B
Radikal Realistler
C
Saldırgan Realistler
D
Newklasik Realistler
E
Neoklasik Realistler
Açıklama:
Neoklasik Realistlere göre, göreceli güç kapasiteleri bir ülkenin dış politika parametrelerini oluşturan en önemli faktörlerden birisidir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Machiavelli’nin gücü kazanmanın, devam ettirmenin ve genişletmenin yollarını detaylı olarak açıkladığı eserinin adıdır?

Seçenekler

A
Devlet
B
Politika
C
İktidar
D
Demokrasi
E
Prens
Açıklama:
Machiavelli'nin gücü kazanmanın, devam ettirmenin ve genişletmenin yollarını detaylı olarak açıkladığı Prens adlı eseri, günümüzde realist düşünürlerin en önemli başvuru kaynağıdır. İnsan doğası hakkında kötümser fikirlere sahip olan Machiavelli, güçlü liderlerin temel kaygılarının güç ve güvenlik olduğunu savunmuştur.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Leviathan adlı eserinde, yöneticilerin temel görevinin halkın güvenliğini sağlamak olduğunu belirtmiştir?

Seçenekler

A
Jean Bodin
B
Jean Jacques Rousseau
C
Maurice Duverger
D
Thomas Hobbes
E
Raymond Aron
Açıklama:
Realist düşünceyi etkileyen diğer önemli bir düşünür de İngiliz Thomas Hobbes’tur (1588-1679). İngilizce dilinde genel siyaset teorisi alanında yayınlanmış ilk eser olan Leviathan adlı eserinde Hobbes, yöneticilerin temel görevinin halkın güvenliğini sağlamak olduğunu belirtmiştir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Yirmi Yıl Krizi (1919-1939) adlı eseriyle Klasik Realizm’in ilk öncülerinden kabul edilir?

Seçenekler

A
E.H. Carr
B
Hans J. Morgenthau
C
Nickolas Spykman
D
George F. Kennan
E
Alexander Wendt
Açıklama:
E. H. Carr (1892-1982) 1939 yılında yazmış olduğu The Twenty Year Crisis, 1919- 1939 (Yirmi Yıl Krizi, 1919-1939) adlı eserinde dünyanın tekrar bir savaşın eşiğine gelmesinde statükoyu korumak isteyen güçlerle, onu değiştirmek isteyen güçler arasındaki çıkar çatışması olduğunu savunmuş ve dünya barışından herkesin çıkarı olacağı varsayımını savunan İdealist yaklaşımı eleştirmiştir.

Soru 14

Realizme göre en önemli güç ögesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomi
B
Coğrafya
C
Askeri güç
D
Nüfus
E
Diplomasi
Açıklama:
Realizm’e göre askeri güç en önemli güç öğesini oluşturmaktadır. Bir ülkenin askeri birliklerinin büyüklüğü, kompozisyonu ve savaşa hazır olup olmaması, kısa dönemde, diğer güç öğelerine nazaran daha önemli bir hâle gelmektedir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi fiziki güç öğeleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ekonomi
B
Coğrafya
C
Doğal kaynaklar
D
Nüfus
E
Ulusal moral
Açıklama:
Güç öğelerini, fiziki ve fiziki olmayan öğeler olarak da ayırmak mümkündür. Fiziki güç öğeleri, ekonomi, coğrafya, doğal kaynaklar, askeri güç, nüfus gibi somut öğeleri kapsamaktadır. Fiziki olmayan güç öğeleri ise ulusal özellikler, ulusal moral, diplomasi ve hükümetin kalitesi gibi soyut öğeleri içermektedir.

Soru 16

Klasik Realizme göre, barış ve istikrar için en uygun sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tek kutuplu sistem
B
İki kutuplu sistem
C
Üç kutuplu sistem
D
Çok kutuplu sistem
E
Güç denge sistemi
Açıklama:
D

Soru 17

Devletlerin sistemdeki davranışlarının sadece sistemik faktörlere değil, aynı zamanda iç politikadan kaynaklanan faktörlere bağlı olduğunu savunan realist teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Klasik Realizm
B
Neorealizm
C
Neoklasik Realizm
D
Savunmacı Realizm
E
Saldırgan Realizm
Açıklama:
C

Soru 18

Devletlerin daha fazla güç peşinde koşmak yerine, daha ılımlı politikalar izlemelerini ve böylece hayatta kalmalarının kolaylaşacağını savunan realist teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Klasik Realizm
B
Neorealizm
C
Neoklasik Realizm
D
Savunmacı Realizm
E
Saldırgan Realizm
Açıklama:
D

Soru 19

Devletlerin gücünü devamlı olarak arttırmak istemesinin çok akıllıca bir strateji olmadığını, eğer devletler çok fazla güç kazanma çabası içine girerlerse sistemin onları cezalandıracağını savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Neoklasik Realizm
B
Klasik Realizm
C
Savunmacı Realizm
D
Saldırgan Realizm
E
Revizyonizm
Açıklama:
C

Soru 20

Savunmacı Realizm içindeki en önemli yaklaşımlardan biri olan tehdit dengesi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
E.H. Carr
B
Hans J. Morgenthau
C
Kenneth Waltz
D
Stephen Walt
E
Alexander Wendt
Açıklama:
D

Soru 21

Neorealizme göre, en istikrarlı sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çok kutuplu sistem
B
Tek kutuplu sistem
C
Üç kutuplu sistem
D
Hegemonik sistem
E
İki kutuplu sistem
Açıklama:
Realist Teori içindeki farklı yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
Neorealizme göre, en istikrarlı sistem İki kutuplu sistemdir.

Soru 22

Aşağıdaki eserlerden hangisi Realist düşüncenin gelişmesine katkıda bulunmamıştır?

Seçenekler

A
Adam Smith Ulusların Zenginliği
B
Thucydides-Peloponnesian Savaşları
C
Sun Tzu- Savaş Sanatı
D
Machiavelli-Prens
E
Hobbes-Leviathan
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Adam Smith - Ulusların Zenginliği Realist düşüncenin gelişmesine katkıda bulunmamıştır.

Soru 23

Klasik Realizme göre kural koyacak bir üst otoritenin olmaması durumunda ortaya çıkan sisteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Anarşik uluslararası sistem
B
Güç dengesi sistemi
C
Hegemonik sistem
D
Kolektif savunma sistemi
E
Kolektif güvenlik sistemi
Açıklama:
Realist Teori içindeki farklı yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
Klasik Realizme göre kural koyacak bir üst otoritenin olmaması durumunda ortaya çıkan sistem anarşik uluslararası sistemdir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi güç dengesini sağlamada sıklıkla kullanılan yöntem ve araçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Böl ve yönet
B
Hegemonya
C
İttifak oluşturma
D
Silahlanma
E
Toprak paylaşımı
Açıklama:
Gücün öğelerini sınıflandırabileceksiniz.
Hegemonya güç dengesini sağlamada sıklıkla kullanılan yöntem ve araçlardan biri değildir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi güvenlik ikilemi kavramının tanımında bulunan unsurlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Bir devletin kendi güvenliğini artırmak için başvurduğu politikalardan kaynaklanır
B
Devletin benimsediği politikalar aslında savunma amaçlıdır
C
Devletin iç ve dış politik hedefleri açısından bir ikilem ortaya çıkar
D
Bu politikalar sonucunda diğer devletler de silahlanma yoluna gider
E
Sonuçta devletler kendilerini daha az güvenli bir ortamda bulurlar
Açıklama:
Güç Dengesi ve politikalarını açıklayabileceksiniz.
"Devletin iç ve dış politik hedefleri açısından bir ikilem ortaya çıkar" unsuru, güvenlik ikilemi kavramının tanımında bulunmaz.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi klasik realistlerin bir devletin uzun dönemde gücünü artırmak için kullanabileceği öğeler olarak tanımladığı güç kaynaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Coğrafya
B
Gayri safi milli hâsıla
C
Askeri güç
D
Nüfus
E
Doğal kaynaklar
Açıklama:
Güç kavramını tanımlayabileceksiniz.
Askeri güç, klasik realistlerin bir devletin uzun dönemde gücünü artırmak için kullanabileceği öğeler olarak tanımladığı güç kaynaklarından biri değildir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Neoklasik realistlere göre devletlerin dış politika davranışlarını şekillendiren temel nedendir?

Seçenekler

A
Devletin maddi gücü
B
Devletin kapasitesi
C
Sistemik baskı
D
İçsel faktörler
E
Hem içsel hem dışsal faktörler
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Hem içsel hem dışsal faktörler, Neoklasik realistlere göre devletlerin dış politika davranışlarını şekillendiren temel nedendir.

Soru 28

Uluslararası politikanın “sıfır toplamlı bir oyun” olması ne anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
Devletlerin bir işbirliği durumunda baktıkları en önemli şeyin mutlak kazanç olması
B
Devletlerin bir işbirliği durumunda baktıkları en önemli şeyin göreceli kazanç olması
C
Devletlerin temel amacının güç kazanmak olması
D
Bir devletin sistemde kendinden başka güveneceği bir aktör olmaması
E
Bir devletin kazancının otomatik olarak diğer devletlerin kaybı anlamına gelmesi
Açıklama:
Güç Dengesi ve politikalarını açıklayabileceksiniz.
Uluslararası politikanın “sıfır toplamlı bir oyun” olması, bir devletin kazancının otomatik olarak diğer devletlerin kaybı anlamına gelmesidir.

Soru 29

Neorealizmi, Klasik Realizmden ayıran enönemli varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Devletlerin yekpare aktörler olduğu
B
Uluslararası politikanın bir güç mücadelesiolduğu
C
Gücün çıkar açısından tanımlanması
D
Devlet davranışlarının sebebinin uluslararası sistem olduğu
E
Devletlerin rasyonel aktörler olduğu
Açıklama:
Realist Teori içindeki farklı yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
Neorealizmi, Klasik Realizmden ayıran enönemli varsayım Neorealizmi, Klasik Realizmden ayıran enönemli varsayım,Devlet davranışlarının sebebinin uluslararası sistem olduğudur.

Soru 30

Bir devletin askeri gücünü veya askeri güce başvurmasını belirtmek için klasik realistler aşağıdaki kavramlardan hangisini kullanır?

Seçenekler

A
Fiziki güç unsurları
B
Göreceli güç
C
Mutlak güç
D
Sert güç
E
Yumuşak güç
Açıklama:
Güç Dengesi ve politikalarını açıklayabileceksiniz.
Bir devletin askeri gücünü veya askeri güce başvurmasını belirtmek için klasik realistler "sert güç" kavramını kullanır.

Soru 31

Uluslararası politikayı güç açısından açıklayan düşünce okulu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fonksiyonalizm
B
Neofonksiyonalizm
C
İdealizm
D
Realizm
E
Sosyal İnşacılık
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Uluslararası politikayı güç açısından açıklayan düşünce akımı realizm olarak bilinir.

Soru 32

Devletlerin askeri yöntemler yerine, kendi değerlerini ve ideolojilerini başkalarına benimseterek istediklerini yaptırabilme yeteneği anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güç öğeleri
B
Güç kapasiteleri
C
Güç kaynakları
D
Yumuşak güç
E
Sert güç
Açıklama:
Gücün öğelerini sınıflandırabileceksiniz.
Devletlerin askeri yöntemler yerine, kendi değerlerini ve ideolojilerini başkalarına benimseterek istediklerini yaptırabilme yeteneği anlamına gelen kavram yumuşak güçtür.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi bir devletin gücünü oluşturan fiziksel güç kaynakları öğeleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Gayri safi milli hasıla
B
Nüfus
C
Toprak
D
Devlet bürokrasinin kalitesi
E
Doğal kaynaklar
Açıklama:
Gücün öğelerini sınıflandırabileceksiniz.
Devlet bürokrasinin kalitesi, bir devletin gücünü oluşturan fiziksel güç kaynakları öğeleri arasında yer almaz.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi bir güç kaynağı değildir?

Seçenekler

A
Gayrisafi Milli Hâsıla
B
İthalat
C
Nüfus
D
Toprak
E
Coğrafya
Açıklama:
Güç kavramını tanımlayabileceksiniz.
İthalat, bir güç kaynağı değildir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası politikada realist düşüncenin tartışıldığı klasik eserlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kanunların Ruhu
B
Leviathan
C
Peloponnesian Savaşı
D
Prens
E
Savaş Sanatı
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Kanunların Ruhu, uluslararası politikada realist düşüncenin tartışıldığı klasik eserlerden biri değildir.

Soru 36

Devletlerin statükoyu değiştirmek amacıyla uyguladıkları politikaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Liberalizm
B
Revizyonizm
C
Marksizm
D
Realizm
E
Saldırgan Realizm
Açıklama:
Güç Dengesi ve politikalarını açıklayabileceksiniz.
Devletlerin statükoyu değiştirmek amacıyla uyguladıkları politikaya Revizyonizm denir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi, Klasik Realizm’in altı temel prensibinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Politika kaynağı insan doğası olan objektif kanunlar tarafından yönetilmektedir.
B
Güç olarak tanımlanan çıkar evrenseldir.
C
Uluslararası sistem devlet davranışlarını etkileyen önemli bir faktördür.
D
Ahlaki buyruklarla siyasi eylemler arasında daima bir gerginlik vardır.
E
Belli bir ülkenin ahlaki kaygıları ile evrensel ahlak kuralları aynı anlama gelmemektedir.
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
"Uluslararası sistem devlet davranışlarını etkileyen önemli bir faktördür"Klasik Realizm’in altı temel prensibinden birisi değildir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Hans J. Morgenthau’nun geliştirdiği realizmin altı prensibinden biri değildir?

Seçenekler

A
Politika objektif kanunlar tarafından yönetilmektedir
B
Ahlaki buyruklarla siyasi eylemler arasında daima gerginlik vardır
C
Uluslararası politikada çıkar güç olarak tanımlanır
D
Devletler arası ilişkilerde işbirliği mümkündür
E
Uluslararası politika bağımsız bir disiplindir
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
"Devletler arası ilişkilerde işbirliği mümkündür" ifadesi, Hans J. Morgenthau’nun geliştirdiği realizmin altı prensibinden biri değildir.

Soru 39

Devletlerin kendi güvenliklerini artırmak için almış olduğu tedbirlerin herkes için daha güvensiz bir ortam yaratması durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası sistem
B
Çevreleme politikası
C
Güvenlik ikilemi
D
Mahkumların İkilemi Oyunu
E
Ulusal güvenlik
Açıklama:
Güç Dengesi ve politikalarını açıklayabileceksiniz.
Devletlerin kendi güvenliklerini artırmak için almış olduğu tedbirlerin herkes için daha güvensiz bir ortam yaratması durumuna güvenlik ikilemi denir.

Soru 40

Klasik realistlere göre anarşi ne anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
Uluslararası sistemde kaos yaşanması
B
Uluslararası sistemde belirli bir düzenin olmaması
C
Uluslararası sistemde devletlerin üzerinde bir otoritenin olmaması
D
Devletler arasında politik ve hukuki eşitsizliğin varlığı
E
Devletler arasında terör eylemlerinin artması
Açıklama:
Güç Dengesi ve politikalarını açıklayabileceksiniz.
Klasik realistlere göre anarşi, "uluslararası sistemde devletlerin üzerinde bir otoritenin olmaması" anlamına gelmektedir.

Soru 41

I. Yapı
II. Birbirleriyle etkileşim içinde olan birimler
III. Devletlerin kapasiteleri
Neorealist yaklaşımın “sistem” tanımlamasında yukarıdaki unsurlardan hangileri yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Güç kavramını tanımlayabileceksiniz.
Uluslararası politika analizinde sistem ve yapı üzerine odaklanan Realist teoriye Neorealizm denir.

Soru 42

I. Yapı II. Birbirleriyle etkileşim içinde olan birimler III. Devletlerin kapasiteleri Neorealist yaklaşımın “sistem” tanımlamasında yukarıdaki unsurlardan hangileri yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Realist Teori içindeki farklı yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
Yapı ve Birbirleriyle etkileşim içinde olan birimler, Neorealist yaklaşımın “sistem” tanımlamasında yer almaktadır.

Soru 43

İnsanların devamlı olarak bir korku ve ölüm tehlikesi içinde oldukları doğa halinden kurtulmak için bir araya gelerek bütün gücü, doğa halindeki anarşiye son verecek bir egemene devretmeleri gerektiğini ifade eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
E. H. Carr
B
Thomas Hobbes
C
Hans J. Morgenthau
D
Niccolo Machiavelli
E
Kenneth Waltz
Açıklama:
Thomas Hobbes, genel siyaset teorisi alanında yayınlanmış olan Leviathan adlı eserinde, yöneticilerin temel görevinin halkın güvenliğini sağlamak olduğunu belirtmiştir. Hobbes, insan doğasını kötümser bir yaklaşımla ele almış, kargaşayı önlemenin ve istikrarı sağlamanın en önemli yolunun güçlü bir egemenden geçtiğini savunmuştur.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Hans J. Morgenthau'nun ifade ettiği, realizmin temel prensipleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Uluslararası politikada çıkar güç olarak tanımlanır.
B
Ahlaki buyruklarla, siyasi eylemler arasında daima bir gerginlik vardır.
C
Politika, kaynağı insan doğası olan objektif kanunlar tarafından yönetilmektedir.
D
Uluslararası sistemde işbirliği mümkündür.
E
Bir ülkenin ahlaki kaygıları ile evrensel ahlaki kurallar aynı anlama gelmemektedir.
Açıklama:
Hans Morgenthau’ya göre Realizm’in altı temel prensibi bulunmaktadır: (1) politika, toplum gibi, kaynağı insan doğası olan objektif kanunlar tarafından yönetilmektedir; (2) uluslararası politikada çıkar güç olarak tanımlanır; (3) güç olarak tanımlanan çıkar evrensel bir olgudur, ancak çıkarın anlamı ve içeriği dış politikanın oluşturulduğu kültürel ve siyasi ortama bağlı olarak değişebilir; (4) ahlaki buyruklarla, siyasi eylemler arasında daima bir gerginlik vardır; (5) belli bir ülkenin ahlaki kaygıları ile evrensel ahlaki kurallar aynı anlama gelmemektedir; (6) Realizm’in çıkarı güç açısından tanımlaması, uluslararası politikayı diğer disiplinlerden ayırmakta ve onu bağımsız bir disiplin yapmaktadır. Uluslararası işbirliği sayılan altu prensip arasında bulunmamaktadır.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi, realist düşünceye göre devletin gücünü oluşturan temel öğelerden biri olan güç kapasiteleri başlığı altında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Askeri güç
B
Nüfus
C
Toprak
D
Doğal kaynaklar
E
Gayrisafi milli hasıla
Açıklama:
Bir devletin gücünü oluşturan öğeler, temel olarak güç kaynakları ve güç kapasiteleri olmak üzere iki başlık altında incelenebilir. Güç kaynakları, bir devletin uzun dönemde gücünü arttırmak için kullanabileceği öğeleri içermektedir. Gayrisafi milli hasıla, nüfus, toprak, coğrafya ve doğal kaynaklar bu tür güç öğeleridir. Güç kapasiteleri ise, bir devletin kısa dönemde etki aracı olarak kullanabileceği öğelerden oluşmaktadır. Bu grupta yer alan öğelerin başında askeri güç gelmektedir.

Soru 46

Devletlerin savaş gibi askeri yöntemler kullanarak diğerlerine istediklerini yaptırabilme yeteneği olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mutlak güç
B
Yumuşak güç
C
Sert güç
D
Göreceli güç
E
Fiziki güç
Açıklama:
Devletlerin savaş gibi askeri yöntemler kullanarak diğerlerine istediklerini yaptırabilme yeteneği olarak tanımlanan kavram sert güçtür. Yumuşak güç, devletlerin askeri yöntemler yerine, kendi değerlerini ve ideolojilerini başkalarına benimseterek istediklerini yaptırabilme yeteneğini; mutlak güç, bir ülkenin güç öğelerinin sayısal toplamını; göreceli güç, bir ülkenin gücünün, diğer devletlerin gücüne oranını ifade etmektedir. Fiziki güç ise ekonomi, coğrafya, askeri güç, nüfus gibi gücün somut öğelerini kapsayan sınıflandırmayı belirtir.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi, Klasik Realistlere göre sistemin anarşik yapısının devletler üzerindeki etkileri arasında bulunmamaktadır?

Seçenekler

A
Devletler diğer devletlerin gücünü kendi olanakları ile dengelemek durumundadır.
B
Merkezi bir otoritenin olmaması devletler arasında güvensizlik oluşturur.
C
Devletler arasında iş birliği yapılması zordur.
D
Devletlerin kendi güvenlikleri için aldıkları önlemler sistemi güvensizleştirir.
E
Devlet dışı aktörlerin devletlerin dış politika kararlarını etkilemesi mümkündür.
Açıklama:
Klasik Realistlere göre sistemin anarşik yapısının devletler üzerinde önemli etkileri mevcuttur. Devletler, sistemdeki diğer devletlerin gücünü kendi olanakları ile dengelemek durumundadırlar. Sistemde merkezi bir otorite olmadığından devletler arasında güvensizlik oluşmakta ve bu da güvenlik ikilemini ortaya çıkarmaktadır. Devletlerin temel amacı güç kazanmak ve diğerlerinin güç kazanmasını engellemek olduğundan sistemin anarşi olması devletler arasında iş birliğini zorlaştırmaktadır.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi, Klasik Realist teori ve Neorealist teorinin ortaklaştığı noktalar arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Güç elde etmek devletler için temel amaçtır.
B
Uluslararası politika güç mücadelesinden ibarettir.
C
Güç mücadelesinin temel sebebi güvenliktir.
D
Devletler arasında işbirliği yapılması olasılığı düşüktür.
E
Güç kazanma hırsının kaynağında insan doğası vardır.
Açıklama:
Klasik Realist düşünceye eleştiri olarak ortaya çıkan Neorealizm ve Klasik Realizm birçok noktada ortaklaşmakla birlikte bazı noktalarda ayrılmaktadır. Bu iki yaklaşım arasındaki en büyük fark devlet tercihlerinin kaynağı ile ilgilidir. Klasiklere göre; uluslararası politika bir güç mücadelesidir ve devletlerin temel amacı güce sahip olmaktır. Neorealistlere göre ise devletlerin güce sahip olma isteklerinin altında kendi güvenliklerini sağlama ve hayatta kalma ihtiyacı vardır. İki düşüncenin ortaklaştığı nokta, sistemin anarşik doğasının sonucu olarak güvensiz yapıda olması ve bu nedenle sistemde işbirliği olasılığının düşük olmasıdır.

Soru 49

Maddi güç kapasitelerinin dış politika üzerindeki etkisinin dolaylı ve karmaşık olduğunu, devletler üzerindeki sistemik baskının devlet düzeyindeki faktörlerle açıklanması gerektiğini savunan düşünce akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Savunmacı Realizm
B
Neoklasik Realizm
C
Klasik Realizm
D
Saldırgan Realizm
E
Neorealizm
Açıklama:
Neoklasik Realizm devletlerin sistemdeki davranışlarının hem uluslararası sistemden hem de iç politikadan kaynaklanan faktörlere bağlı olduğunu savunmaktadır. Neoklasik Realistlere göre devletin dış politika amacı ve kapsamı, o devletin göreceli olarak sahip olduğu maddi güç kapasiteleri tarafından belirlenir. Bu noktada Neoklasik Realistlerin diğer Realistlerden farklı olduğu nokta, maddi güç kapasitelerinin dış politika üzerindeki etkisinin dolaylı ve karmaşık olduğunu, devletler üzerindeki sistemik baskının devlet düzeyindeki faktörlerle açıklanması gerektiğini savunmalarıdır.

Soru 50

Devletlerin daha fazla güç peşinde koşmak yerine daha ılımlı politikalar izlemelerini ve böylece hayatta kalmalarının kolaylaşacağını savunan realist teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Klasik Realizm
B
Saldırgan Realizm
C
Savunmacı Realizm
D
Neoklasik Realizm
E
Neorealizm
Açıklama:
Savunmacı Realistlere göre, devletler güvenlik ikileminin ortaya çıkmasını önlemek ve daha güvenli bir ortam yaratmak için daha ılımlı politikalar izlemeli ve yayılmacı politikalarını sınırlamalıdırlar.

Soru 51

Anarşi altındaki devletlerin kendilerini korumak amacıyla algıladıkları tehdide göre ittifaklar oluşturacağını ifade eden, bu nedenle yayılmacı ve revizyonist devletlerin, kendi bölgelerinde bulunan diğer devletler için tehlike oluşturacağından, kendilerine karşı ve genellikle kendilerinden daha güçlü bir ittifakın kurulmasını teşvik edeceklerini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kenneth Waltz
B
Hans J. Morgenthau
C
Thomas Hobbes
D
E.H. Carr
E
Stephen Walt
Açıklama:
Anarşi altındaki devletlerin kendilerini korumak amacıyla algıladıkları tehdide göre ittifaklar oluşturacağını, yani devletlerin gücü değil tehdidi dengelediklerini ifade eden, bu nedenle yayılmacı ve revizyonist devletlerin, kendi bölgelerinde bulunan diğer devletler için tehlike oluşturacağından, kendilerine karşı ve genellikle kendilerinden daha güçlü bir ittifakın kurulmasını teşvik edeceklerini savunan düşünür Stephen Walt'tur.

Soru 52

Devletlerin hayatta kalmasının en iyi yolunun daha fazla güç kazanmak olduğunu ileri süren Saldırgan Realist düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
John Mearsheimer
B
Hasn J. Morgenthau
C
Kenneth Waltz
D
Stephen Walt
E
Niccolo Machiavelli
Açıklama:
Devletlerin hayatta kalmasının en iyi yolunun daha fazla güç kazanmak olduğunu ileri süren Saldırgan Realist düşünür John Mearsheimer'dır. Saldırgan Realizme göre anarşi altında devletlerin birbirlerinin niyetlerinden emin olmalarına olanak yoktur. Bu nedenle devletlerin daha fazla güç kazanmaları ve devamlı olarak diğerleri karşısındaki konumlarını güçlendirmeleri gerekmektedir.

Soru 53

Temel prensiplerinden birisi "uluslararası politikada çıkar güç olarak tanımlanır" olan yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Sürrealizm
B
Realizm
C
Neo-liberalizm
D
Liberalizm
E
Feodalizm
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Temel prensiplerinden birisi "uluslararası politikada çıkar güç olarak tanımlanır" olan yaklaşım, realizm olarak bilinen yaklaşımdır.

Soru 54

Realizme göre ulusal moral, ulusal özellikler, diplomasi ve hükümetin kalitesi gibi soyut ögeler güç ögelerinden hangisini oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Fiziki güç ögeleri
B
Sanal güç ögeleri
C
Fiziki olmayan güç ögeleri
D
Dağınık güç ögeleri
E
Reel güç ögeleri
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Realizme göre ulusal moral, ulusal özellikler, diplomasi ve hükümetin kalitesi gibi soyut ögeler, fiziki olmayan güç ögelerini oluşturmaktadır.

Soru 55

Bir devletin kendi güvenliğini arttırmak için savunma amaçlı almış olduğu tedbirlerin, diğer bir devlet tarafından kendisine yapılacak bir saldırının işareti olarak algılanması ve kendi güvenlik tedbirlerini almaya başlaması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güvenlik ikilemi
B
Güvenlik sanatı
C
Güvenlik zafiyeti
D
Güvenlik denkliği
E
Güvenlik başarısı
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Bir devletin kendi güvenliğini arttırmak için savunma amaçlı almış olduğu tedbirlerin, diğer bir devlet tarafından kendisine yapılacak bir saldırının işareti olarak algılanması ve kendi güvenlik tedbirlerini almaya başlaması güvenlik ikilemi'dir.

Soru 56

Realistlere göre uluslararası politikada bir devletin kazancının otomatik olarak diğer devletin kaybı olması olgusu nasıl nitelendirilir?

Seçenekler

A
Çok değişkenli oyun
B
Tek değişkenli oyun
C
Savaş ilanı
D
Sıfır toplamlı oyun
E
Sonuçsuz oyun
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Realistlere göre uluslararası politikada bir devletin kazancının otomatik olarak diğer devletin kaybı olması olgusu sıfır toplamlı oyun olarak değerlendirilir.

Soru 57

Neorealistlere göre devletlerin güç kazanma hırsının temel sebebi nedir?

Seçenekler

A
Ekonomik kaygılar
B
Yönetsel kaygılar
C
Tarımsal kaygılar
D
Endüstriyel kaygılar
E
Güvenlik kaygıları
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Neorealistlere göre devletlerin güç kazanma hırsının temel sebebi güvenlik kaygılarıdır.

Soru 58

15. ve 16. yüzyıl İtalyan şehir devletleri arasındaki rekabeti anlatan Prens adlı eserin yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Niccola Machiavelli
B
Kautilya
C
Tuchydides
D
Sun Tzu
E
Thomas Hobbes
Açıklama:
Realist Teori içindeki farklı yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
15. ve 16. yüzyıl İtalyan şehir devletleri arasındaki rekabeti anlatan Prens adlı eserin yazarı Niccola Machiavelli'dir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi bir devletin uzun dönemde gücünü arttırmak için kullanacağı güç kaynaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Nüfus
B
Toprak
C
Gayri safi milli hasıla
D
Doğal kaynaklar
E
Askeri güç
Açıklama:
Realist Teori içindeki farklı yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
Askeri güç sözü edilen durumu sağlamaz.

Soru 60

Bir ülkenin Güç öğelerinin sayısal toplamı aşağıdakilerden hangi güç çeşidine girer?

Seçenekler

A
Yumuşak güç
B
Mutlak güç
C
Sert güç
D
Göreceli güç
E
Denge güç
Açıklama:
Güç kavramını tanımlayabileceksiniz.
Bir ülkenin güç öğelerinin sayısal toplamı mutlak gücünü ifade eder.

Soru 61

Realizme göre uluslararası politikanın en önemli aktörü kimdir?

Seçenekler

A
Askeri yetkililer
B
Devletler
C
Devlet başkanı
D
Dışişleri bakanı
E
Başbakan
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Realizme göre uluslararası politikanın en önemli aktörü devletlerdir.

Soru 62

Devletlerin daha fazla güç kazanmaları ve devamlı olarak diğerleri karşısındaki konumlarını güçlendirmeleri gerektiğini savunan realist yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Savunmacı realizm
B
Saldırgan realizm
C
Revizyonizm
D
Neoklasik realizm
E
Neorealizm
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Devletlerin daha fazla güç kazanmaları ve devamlı olarak diğerleri karşısındaki konumlarını güçlendirmeleri gerektiğini savunan realist yaklaşım saldırgan realizmdir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Realist Düşüncenin evrimi ile ilişkili olarak yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Milattan önce dördüncü yüzyılda Hintli Kautilya tarafından yazılan Arthashastra adlı eserde de güç politikaları üzerine pek çok bilgi yer almaktadır.
B
Niccolo Machiavelli (1469-1527) de realizmi etkileyen en önemli düşünürlerden birisidir.
C
Siyaset teorisi alanında yayınlanmış ilk eser olan Leviathan adlı eserinde Hobbes, yöneticilerin temel görevinin halkın güvenliğini sağlamak olduğunu belirtmiştir.
D
Disipline damgasını vuran siyaset bilimci E. H. Carr’dır.
E
Niccolo Machiavelli, realist yaklaşımın temel kavramları hâline gelen güç, güç dengesi, ittifaklar ve ulusal güvenlik kavramları açısından incelemiştir.
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
"Disipline damgasını vuran siyaset bilimci E. H. Carr’dır" ifadesi doğru değildir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi bir devletin gücünü oluşturan güç kaynaklarına örnek değildir?

Seçenekler

A
Gayrisafi milli hasıla
B
Askeri güç
C
Nüfus
D
Toprak
E
Doğal kaynaklar
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Bir devletin gücünü oluşturan öğeler temel olarak iki başlık altında incelenebilir. Güç kaynakları, bir devletin uzun dönemde gücünü arttırmak için kullanabileceği öğeleri içermektedir. Gayrisafi milli hasıla, nüfus, toprak, coğrafya ve doğal kaynaklar bu tür güç öğeleridir. Güç kapasiteleri ise, bir devletin kısa dönemde etki aracı olarak kullanabileceği öğelerden oluşmaktadır. Bu grupta yer alan öğelerin başında askeri güç gelmektedir.

Soru 65

Devletlerin savaş gibi askeri yöntemler kullanarak diğerlerine istediklerini yaptırabilme yeteneğine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Güç dengesi
B
Göreceli güç
C
Sert güç
D
Mutlak güç
E
Yumuşak güç
Açıklama:
Güç kavramını tanımlayabileceksiniz.
Devletlerin savaş gibi askeri yöntemler kullanarak diğerlerine istediklerini yaptırabilme yeteneği sert güç olarak adlandırılır.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi saldırgan realizim ile ilişkili bir yaklaşımdır?

Seçenekler

A
Daha fazla güç kazanmanın hayatta kalmanın en iyi yolu olduğunu savunmuştur.
B
Devletler çok fazla güç kazanma çabası içine girerlerse sistemin onları cezalandıracağını savunmuştur.
C
Uluslararası sistem sadece belli koşullar altında yayılımcı politikaları teşvik etmektedir.
D
Devletlerin sistemdeki davranışlarının hem uluslararası sistemden hem de iç politikadan kaynaklanan faktörlere bağlı olduğunu savunumuştur.
E
Devletler güvenlik ikileminin ortaya çıkmasını önlemek ve daha güvenli bir ortam yaratmak için daha ılımlı politikalar izlemeli ve yayılmacı politikalarını sınırlamalıdırlar.
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Daha fazla güç kazanmanın hayatta kalmanın en iyi yolu olduğunu savunmuştur.

Soru 67

Güç Dengesi ve politikaları ile ilişkili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Barış ve istikrarın devamını sağlamak
B
Hiçbir devlet diğer devletlerin kendilerinden daha fazla güçlenmelerine izin vermemelidir.
C
Güç dengesi politikasının temel amacı sistemdeki devletlerin güçlerini, diğer devletlerin güçleri ile eşit seviyede tutmak.
D
Realizme göre uluslararası politika bir güç mücadelesidir
E
Eğer sistemde sadece bir devlet tek başına güçlü ise bu tür sistemler, iki kutuplu sistem olarak adlandırılmaktadır.
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
"Eğer sistemde sadece bir devlet tek başına güçlü ise bu tür sistemler, iki kutuplu sistem olarak adlandırılmaktadır" ifadesi yanlıştır.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası politikadaki Realizm yaklaşımının prensiplerinden değildir?

Seçenekler

A
Politika, toplum gibi, kaynağı insan doğası olan objektif kanunlar tarafından yönetilmektedir.
B
Güç olarak tanımlanan çıkar evrensel bir olgudur.
C
Uluslararası barış bir güç mücadelesi olarak desteklenmelidir.
D
Ahlaki buyruklarla, siyasi eylemler arasında daima bir gerginlik vardır.
E
Belli bir ülkenin ahlaki kaygıları ile evrensel ahlaki kurallar aynı anlama gelmemektedir.
Açıklama:
Güç kavramını tanımlayabileceksiniz.
"Uluslararası barış bir güç mücadelesi olarak desteklenmelidir" ifadesi Uluslararası politikadaki Realizm yaklaşımının prensiplerinden değildir.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi, oyun teorisinde kullanılan Mahkumların İkilemi Oyununda mahkumların tepkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Birinci mahkum sessiz kalırken ikinci mahkum suçu itiraf eder.
B
İki mahkum da birbirini suçlar.
C
İkinci mahkum sessiz kalırken birinci mahkum suçu itiraf eder.
D
Her iki mahkum da suçu itiraf eder.
E
Her iki mahkum da suçu itiraf etmez.
Açıklama:
Realist Teori içindeki farklı yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
İki mahkum da birbirini suçlaması, oyun teorisinde kullanılan Mahkumların İkilemi Oyununda mahkumların tepkilerinden biri değildir.

Soru 70

Devlet davranışlarının sebebi konusunda sistemik faktörlere yaptığı vurguyu eleştirerek devletlerin sistemdeki davranışlarının hem uluslararası sistemden hem de iç politikadan kaynaklanan faktörlere bağlı olduğunu savunan uluslararası politika yaklaşımının adı nedir?

Seçenekler

A
Tek kutuplu sistem
B
Neoklasik realizm
C
Savunmacı realizm
D
Hegemonik sistem
E
Çok kutuplu sistem
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Devlet davranışlarının sebebi konusunda sistemik faktörlere yaptığı vurguyu eleştirerek devletlerin sistemdeki davranışlarının hem uluslararası sistemden hem de iç politikadan kaynaklanan faktörlere bağlı olduğunu savunan uluslararası politika yaklaşımının adı Neoklasik Realizm'dir.

Soru 71

"Devletler güvenlik ikileminin ortaya çıkmasını önlemek ve daha güvenli bir ortam yaratmak için daha ılımlı politikalar izlemelidir" görüşünü savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Savunmacı realizm
B
Neoklasik realizm
C
Klasik realizm
D
Saldırgan realizm
E
Yenilenmiş realizm
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
"Devletler güvenlik ikileminin ortaya çıkmasını önlemek ve daha güvenli bir ortam yaratmak için daha ılımlı politikalar izlemelidir" görüşünü savunan yaklaşım

Soru 72

Etrafımızda meydana gelen karmaşık olayların açıklanması amacı güden varsayımlar bütünü kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Teori
B
Güç
C
Yetki
D
Kavram
E
Realizm
Açıklama:
Güç Dengesi ve politikalarını açıklayabileceksiniz.
Etrafımızda meydana gelen karmaşık olayların açıklanması amacı güden varsayımlar bütünü "teori" olarak adlandırılır.

Soru 73

Devletlerin, askeri yöntemler yerine, kendi değerlerini ve ideolojilerini başkalarına benimseterek istediklerini yaptırabilme yeteneği aşağıdaki kavramlardan hangisidir?

Seçenekler

A
Güç dengesi
B
Göreceli güç
C
Mutlak güç
D
Yumuşak güç
E
Güvensizlik güç
Açıklama:
Realist Teori içindeki farklı yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
Devletlerin, askeri yöntemler yerine, kendi değerlerini ve ideolojilerini başkalarına benimseterek istediklerini yaptırabilme yeteneği "yumuşak güç"olarak tanımlanır.

Soru 74

Bir ülkenin güç ögelerinin sayısal toplamı aşağıdaki kavramşardan hangisidir?

Seçenekler

A
Yumuşak güç
B
Mutlak güç
C
Göreceli güç
D
Sert güç
E
Güç dengesi
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Mutlak güç

Soru 75

Bir ülkenin gücünün, diğer devletlerin gücüne oranı olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yumuşak güç
B
Sert güç
C
Göreceli güç
D
Güç dengesi
E
Mutlak güç
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Bir ülkenin gücünün, diğer devletlerin gücüne oranı olan kavram göreceli güçtür.

Soru 76

Devletlerin savaş gibi askeri yöntemler kullanarak diğerlerine istediklerini yaptırabilme yeteneği aşağıdaki kavramlardan hangidir?

Seçenekler

A
Yumuşak güç
B
Mutlak güç
C
Göreceli güç
D
Güç dengesi
E
Sert güç
Açıklama:
Realist Teori’nin varsayımlarını sıralayabileceksiniz.
Devletlerin savaş gibi askeri yöntemler kullanarak diğerlerine istediklerini yaptırabilme yeteneği sert güç olarak adlandırılır.

Ünite 4

Soru 1

"Peloponnessian Savaşları"nı yazan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Thucydides
B
Trudyness
C
Tryness
D
Thunderness
E
Thunsday
Açıklama:
Uluslararası ilişkiler tarihini antik Yunan uygarlığındanda, M.Ö. 4. yüzyılda Peloponnessian Savaşlarını yazan Thucydides’e kadar götüren düşünürler bulunmaktadır.

Soru 2

Diplomatların akredite oldukları devletlerde yargı bağışıklığına sahip olmaları gerektiğini öne süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Francesco Guiccardini
B
Hugo Grotius
C
Abraham de Wicqefort
D
François de Callieres
E
René Descartes
Açıklama:
Grotius diplomatların akredite oldukları devletlerde yargı bağışıklığına sahip olmaları gerektiğini öne sürmüştür.

Soru 3

Latin Amerika’da kolonilerini kaybeden Avrupa’nın büyük güçleri
1840-1860 arası dönemde kayıplarını hangi bölgeyi sömürgeleştirerek kapatmaya çalıştılar?

Seçenekler

A
Asya
B
Avrupa
C
Uzakdoğu
D
Orta Asya
E
Amerika
Açıklama:
Latin Amerika’da kolonilerini kaybeden Avrupa’nın büyük güçleri
1840-1860 arası dönemde kayıplarını Uzakdoğu’yu sömürgeleştirerek kapatmaya çalıştılar.

Soru 4

ABD’nin Japon limanlarını ticarete açma baskısı bu ülkede iki yüzyılı aşkın bir süredir devam eden hangi Şogunluğu’nun yıkılmasına neden olmuştur?

Seçenekler

A
Tiluniwa
B
Takinaka
C
Tolunya
D
Tokugawa
E
Tiginava
Açıklama:
ABD’nin Japon limanlarını ticarete açma baskısı da bu ülkede iki yüzyılı aşkın bir süredir devam eden Tokugawa Şogunluğu’nun yıkılmasına neden oldu.

Soru 5

Geleneksel imparatorlukların liberalizmin öngördüğü serbest ticaret önünde bir engel olarak hâlen hayatta olmaları I. Dünya Savaşının patlamasına neden olan sebep aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güç dengesi sisteminin hedefinin olmaması
B
Güç dengesi sisteminin kalitesizliği
C
Güç dengesi sisteminin yetersizliği
D
Güç dengesi sisteminin dağılması
E
Güç dengesi sisteminin bozulması
Açıklama:
Güç dengesi sisteminin bozulması ve geleneksel imparatorlukların liberalizmin öngördüğü serbest ticaret önünde bir engel olarak hâlen hayatta olmaları I.
Dünya Savaşının patlamasına neden oldu.

Soru 6

"İnsan insanın kurdudur" sözüyle tanınan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Thomas Hobbes
B
Thomas Herbes
C
Niccolo Machiavelli
D
René Descartes
E
Jean Jacques Rousseau
Açıklama:
İnsan insanın kurdudur (Homo Homini Lupus) sözüyle tanınan Thomas Hobbes (1588-1679) René Descartes ve Galileo Galilei gibi önemli filozof ve bilim adamlarının çağdaşıdırr.

Soru 7

Uluslararası politikada idealizmin öncüsü sayılan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
John Lilburne
B
Immanuel Kant
C
Richard Overton
D
Louis Althusser
E
Ernesto Laclau
Açıklama:
Uluslararası politikada idealizmin öncüsü sayılan Immanuel Kant 1724 yılında
doğdu ve 1804’te öldü.

Soru 8

Politika bilimi hangi yüzyılda hukuk biliminden ayrı olarak gelişmeye başlamıştır?

Seçenekler

A
17. yy
B
18.yy
C
19. yy
D
20. yy
E
21. yy
Açıklama:
On dokuzuncu yüzyılda politika biliminin giderek hukuk biliminden ayrı olarak geliştiğine tanık olmaktayız.

Soru 9

On dokuzuncu yüzyılda hangi biliminin giderek hukuk biliminden ayrı olarak geliştiğine tanık olmaktayız?

Seçenekler

A
Sanayi
B
Ticaret
C
Ekonomi
D
Politika
E
Eğitim
Açıklama:
On dokuzuncu yüzyılda politika biliminin giderek hukuk biliminden ayrı olarak geliştiğine tanık olmaktayız.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi ile Uluslararası İlişkilerde analiz düzeyi kavramı önem kazanmıştır?

Seçenekler

A
Hans J. Morgenthau
B
Edward Hallett Carr
C
George F. Kennan
D
Alexander Wendt
E
David Singer
Açıklama:
Davranışçı ekolden David Singer 1961 yılında kaleme aldığı “Uluslararası ilişkilerde Analiz Düzeyi Sorunu” isimli makalesinde, oldukça geniş bir çalışma alanına sahip olan disiplininin nasıl incelenmesi gerektiği sorusunu gündeme getirmiştir.

Soru 11

Dünya barışının nasıl sağlanacağı konusunda en sistematik yaklaşım aşağıdakilerden hangisi tarafından getirilmiştir?

Seçenekler

A
Immanuel Kant
B
Hugo Grotius
C
Karl Marx
D
Walter Benjamin
E
Erich Fromm
Açıklama:
Dünya barışının nasıl sağlanacağı konusunda en sistematik yaklaşım Immanuel Kant tarafından getirilmiştir.

Soru 12

Uygun davranışın, herkes için refahı ve mutluluğu arttıran davranış olduğunu savunan felsefi akım hangisidir?

Seçenekler

A
Liberalizm
B
Marksizm
C
Feminizm
D
Eleştirel yaklaşım
E
Faydacılık
Açıklama:
Uygun davranışın, herkes için refahı ve mutluluğu arttıran davranış olduğunu savunan felsefi akım faydacılıktır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi modern liberalizmin temel varsayımlarından biridir?

Seçenekler

A
Devletler, uluslararası politikanın tek aktörleridir.
B
İnsan doğası doğuştan kötü ve bencildir.
C
Uluslararası sistemde işbirliği mümkündür.
D
Uluslararası sistem sadece güç açısından yapılandırılmıştır.
E
Savaş, devletlerin kısa dönemli çıkarına hizmet ettiği için rasyoneldir.
Açıklama:
Uluslararası sistemde işbirliğinin mümkün olması modern liberalizmin temel varsayımlarından biridir.

Soru 14

Devletlerin üzerinde anlaştıkları ve belli alanlardaki davranışlarını düzenleyen kurallar, normlar ve ilkelerin tümüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Rejim
B
Diplomasi
C
Mutlak kazanç
D
Göreceli kazanç
E
Sistemik Faktörler
Açıklama:
Devletlerin üzerinde anlaştıkları ve belli alanlardaki davranışlarını düzenleyen kurallar, normlar ve ilkelerin tümüne rejim adı verilir?

Soru 15

Üretim araçları üzerinde özel mülkiyetin olmadığı ekonomik düzen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Liberalizm
B
Emperyalizm
C
Neo-liberalizm
D
Komünizm
E
Faşizm
Açıklama:
Üretim araçları üzerinde özel mülkiyetin olmadığı ekonomik düzen komünizmdir.

Soru 16

Sömürgeciliğin doğrudan işgaller yoluyla değil, siyasi, ekonomik ve kültürel araçlarla dolaylı olarak yürütüldüğünü anlatmak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İdealizm
B
Liberalizm
C
Marksizm
D
Emperyalizm
E
Neokolonyalizm
Açıklama:
Sömürgeciliğin doğrudan işgaller yoluyla değil, siyasi, ekonomik ve kültürel araçlarla dolaylı olarak yürütüldü¤ünü anlatmak için kullanılan kavram neokolonyalizmdir.

Soru 17

Gelişmiş devletlerin, hammadde, ucuz işgücü ve pazar yaratmak amacıyla diğer ülkeleri sömürgeleştirme politikasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Neokolonyalizm
B
Emperyalizm
C
Marksizm
D
Liberalizm
E
İdealizm
Açıklama:
Gelişmiş devletlerin, hammadde, ucuz işgücü ve pazar yaratmak amacıyla diğer ülkeleri sömürgeleştirme politikasına emperyalizm adı verilir.

Soru 18

Kolektif kimliklerin sistemik etkileşim yoluyla oluşabileceğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Realist yaklaşım
B
Marksist yaklaşım
C
İnşacı yaklaşım
D
Feminist yaklaşım
E
Liberal yaklaşım
Açıklama:
Kolektif kimliklerin sistemik etkileşim yoluyla oluşabileceğini savunan yaklaşım inşacı yaklaşımdır.

Soru 19

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi uluslararası politikanın işleyişinde cinsiyetin önemli olduğunu ancak şimdiye kadar yapılan çalışmalarda göz ardı edildiğini savunmaktadır?

Seçenekler

A
Marksizm
B
Liberalizm
C
Realizm
D
İdealizm
E
Feminizm
Açıklama:
Feminizm, uluslararası politikanın işleyişinde cinsiyetin önemli olduğunu ancak şimdiye kadar yapılan çalışmalarda göz ardı edildiğini savunmaktadır.

Soru 20

Kapitalist sınıfın yönetimini çalışan sınıfa fikirler ve ideolojiler yoluyla benimseterek devam ettirmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Hegemonya
B
Rejim
C
Diplomasi
D
Neokolonyalizm
E
Faydacılık
Açıklama:
Kapitalist sınıfın yönetimini çalışan sınıfa fikirler ve ideolojiler yoluyla benimseterek devam ettirmesine hegemonya adı verilir.

Soru 21

Dünya barışının nasıl sağlanacağı konusunda en sistematik yaklaşımı geliştiren düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Immanuel Kant
B
Hugo Grotius
C
Adam Smith
D
David Ricardo
E
Rudolph Rummel
Açıklama:
Dünya barışının nasıl sağlanacağı konusunda en sistematik yaklaşımı geliştiren düşünür Perpetual Peace (Daimi Barış) adlı eseriyle Alman düşünür Immanuel Kant geliştirmiş ve Kantiyen düşünce Uluslararası İlişkiler disiplininde Liberalizmin gelişmesine önemli katkılarda bulunmuştur.

Soru 22

Klasik Liberal teorinin çıkış noktası nedir?

Seçenekler

A
Daha modern bir dünya inşası.
B
Birey ve bireyin özgürleşmesi.
C
Ekonominin güçlendirilmesi.
D
Demokrasinin getirilmesi.
E
Herkes için eşitlik anlayışı.
Açıklama:
Klasik Liberal teorinin çıkış noktası, birey ve bireyin özgürleşmesidir. Bu yaklaşıma göre, birey hem en önemli analiz birimi hem de hak sahibidir. Doğru cevap B'dir.

Soru 23

Klasik Liberal teoride birey siyasi hayatta önceliğe sahiptir. Devlet ise, bireylerin özgürce yaşayabilecekleri istikrarlı siyasi, ekonomik ve
sosyal bir ortam yaratmakla yükümlüdür. Bu konuya vurgu yapan en önemli düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Immanuel Kant
B
Adam Smith
C
David Ricardo
D
John Locke
E
Hugo Grotius
Açıklama:
Klasik Liberal teoride birey siyasi hayatta önceliğe sahiptir. Devlet ise, bireylerin özgürce yaşayabilecekleri istikrarlı siyasi, ekonomik ve
sosyal bir ortam yaratmakla yükümlüdür. Bu konuya vurgu yapan en önemli düşünür John Locke'dur. Doğru cevap D'dir.

Soru 24

Bireye ilişkin Liberal düşünce, ekonomik alanda hangi düşünür tarafından pekiştirilmiştir?

Seçenekler

A
Immanuel Kant
B
John Locke
C
Adam Smith
D
Jeremy Bentham
E
Hugo Grotius
Açıklama:
Bireye ilişkin Liberal düşünce, ekonomik alanda Adam Smith ve David Ricardo’nun çalışmaları ile pekiştirilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Modern Liberal Teori'nin temel varsayımları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Devletler, uluslararası politikanın tek aktörleri değillerdir.
B
İnsanlar temelde iyi varlıklardır.
C
Uluslararası sistem sadece güç açısından yapılandırılmamıştır.
D
Bireyler içinde bulundukları toplumun uzun dönemli çıkarlarını korumak için, kendi kısa dönemli çıkarlarından vazgeçmeye muktedirler.
E
Uluslararası sistemde iş birliği mümkün değildir.
Açıklama:
Uluslararası sistemde iş birliği mümkündür. Onlara göre devletler her zaman çatışan çıkarlara sahip değillerdir. Devletler ortak çıkarlara sahip olabilirler ve iş birliğinden herkes kazanabilir fakat iş birliğinin gerçekleşmesi, uluslararası ortamın iş birliğine elverişli olmasına bağlıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 26

I. İdealizm
II. Demokratik Barış Teorisi
III. Neoliberal Kurumsalcılık
Liberalizm I. Dünya Savaşı’ndan sonra uluslararası politika gündemini derinden etkilemiş ve pek çok teorinin de çıkış noktasını
oluşturmuştur. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bu teoriler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I, II
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Liberalizm I. Dünya Savaşı’ndan sonra uluslararası politika gündemini derinden etkilemiş ve pek çok teorinin de çıkış noktasını
oluşturmuştur. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bu teoriler arasında; İdealizm, Demokratik Barış Teorisi ve Neoliberal Kurumsalcılık yer almakatdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 27

Aşağıda Neoliberal Kurumsalcılık (Neoliberalizm) hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Devletler arasındaki çatışmaların azaltılmasında uluslararası örgütlerin önemine işaret ederler.
B
Devletlerin anarşi altında daima göreceli kazançlara odaklanmayacaklarını, mutlak kazançların da önemli olduğunu belirtirler.
C
Neoliberaller, anarşi altında iş birliğinin mümkün olmadığını ifade ederler.
D
1980’li yıllarda Realizme eleştiri olarak ortaya çıkmıştır.
E
Devletlerin uzun dönemli ortak kazançlar peşinde koşmaları, kısa dönemli bencil çıkarlar peşinde koşmalarından daha rasyonel bir davranıştır.
Açıklama:
Neoliberaller, anarşi altında da iş birliğinin mümkün olduğunu ispatlamak amacıyla, Realistler gibi Mahkûmların İkilemi oyunundan yararlanırlar. Doğru cevap C'dir.

Soru 28

III. Dünya ülkelerinin fakirliğinin sebepleri ile ilgilenen teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Modernleşme Teorisi
B
Bağımlılık Teorisi
C
Dünya Sistemleri Teorisi
D
Eleştirel Teori
E
İnşacı Teori
Açıklama:
III. Dünya ülkelerinin fakirliğinin sebepleri ile ilgilenen teori Bağımlılık Teorisidir. Teoriye göre, III. Dünya ülkelerinin geri kalmışlığının temel sebebi, bu ülkelerin sermaye ve teknolojik açıdan gelişmiş ülkelere bağımlı olmasıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 29

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi eleştirel teorinin öncüleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Raul Prebish
B
Antonio Gramsci
C
Max Horkheimer
D
Theodor Adorno
E
Walter Benjamin
Açıklama:
Raul Prebish bağımlılık teorisinin öncüleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 30

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi uluslararası politikanın işleyişinde cinsiyetin önemli olduğunu ancak şimdiye kadar yapılan çalışmalarda göz ardı edildiğini savunmaktadır?

Seçenekler

A
İnşacı Yaklaşım
B
Marksist Yaklaşım
C
Feminist Yaklaşım
D
Eleştirel Yaklaşım
E
Neorealizm
Açıklama:
Uluslararası politikanın işleyişinde cinsiyetin önemli olduğu ancak şimdiye kadar yapılan çalışmalarda göz ardı edildiğini savunan yaklaşım "Feminist Yaklaşım"dır. Doğru cevap C'dir.

Soru 31

I. İdealizm
II. Karşılıklı Bağımlılık
III. Demokratik Barış Teorisi
IV. Neoliberal Kurumsalcılık
Yukarıdaki yaklaşımlardan hangileri Liberalizmin türevidir?

Seçenekler

A
I, II ve IV
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
İdealizm, Karşılıklı Bağımlılık, Demokratik Barış Teorisi, Neoliberal Kurumsalcılık yaklaşımları Liberalizmin birer türevidir.

Soru 32

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi Liberalizmin Faydacılık akımının öncüsüdür?

Seçenekler

A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
Jeremy Bentham
D
Immanuel Kant
E
Saint Simon
Açıklama:
Bireye ilişkin Liberal düşünce, ekonomik alanda da Adam Smith ve David Ricardo’nun çalışmalarıyla pekiştirilmiştir. Bu ekonomistler, devletin sınırlamadığı bireysel girişimciler üzerine yoğunlaşarak bireyin ekonomik alandaki önemine dikkat çekmişlerdir. Daha sonraları Faydacılar olarak adlandırılan akımın öncülerinden olan Jeremy Bentham da bireyleri kendileri için en iyi seçimi yapabilecek rasyonel aktörler olarak tanımlamıştır.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi modern Liberalizmin temel varsayımları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İnsanlar temelde iyi varlıklardır.
B
Devletler uluslararası politikanın tek aktörüdürler.
C
Uluslararası sistem sadece güç açısından yapılandırılmamıştır.
D
Uluslararası sistemde işbirliği mümkündür.
E
Devletler yekpare aktörler değillerdir.
Açıklama:
Devletler, uluslararası politikanın tek aktörleri değillerdir. Modern Liberal teori, Klasik Liberallerin aksine sadece bireyleri, Realistlerin aksine de sadece devletleri analiz birimi olarak ele almamaktadır. Plüralist bir yaklaşımı benimseyen Liberallere göre, uluslararası politikanın temel aktörleri sadece devletler değil, bireyler ve örgütleri de içeren tüm toplumsal aktörlerdir. Özellikle uluslararası örgütler bazı konularda bağımsız aktörler olarak hareket edebilirler ve zaman zaman devlet davranışlarını etkileyebilirler.

Soru 34

Milletler Cemiyeti Liberalizmin hangi yaklaşımının sonucu kurulmuştur?

Seçenekler

A
Demokratik Barış teorisi
B
Neoliberal kurumsalcılık
C
İdealizm
D
Marksizm
E
Anarşizm
Açıklama:
Milletler Cemiyeti savaşın anlamsız olduğunu düşünen İdealizm anlayışının sonucu kurulmuştur.

Soru 35

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi Bağımlılık teorisi düşünürleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Raul Prebish
B
T. Dos Santos
C
Fernando H. Cardoso
D
Samir Amin
E
Woodrow Wilson
Açıklama:
Marksist gelenek içinde geliştirilen ikinci önemli teori de Bağımlılık Teorisidir. Öncülüğünü Raul Prebish, T. Dos Santos, Fernando H. Cardoso, Samir Amin, Andre Gunder Frank ve Immanuel Wallerstein gibi düşünürler yapmıştır.

Soru 36

I. Dünyayı anlamamız için öncelikle kapitalizmin yarattığı temel ekonomik ve sosyal güçleri anlamamız gerekmektedir.
II. Devletler ve kurumlar, öncelikle evrensel kapitalizmi desteklemede yerine getirdikleri işlevler açısından incelenmelidir.
III. Tüm bilgi ideolojiktir. Bilgi belli sosyal grupların değerlerinin, fikirlerinin ve özellikle de çıkarlarının bir yansımasıdır.
IV. Siyasi eylem yoluyla bireyler var olan yapılara meydan okuyabilirler.
Yukarıdakilerden hangisi eleştirel teorinin varsayımları arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Eleştirel teorinin temel varsayımları şu şekilde sıralanabilir;
Dünyayı anlamamız için öncelikle kapitalizmin yarattığı temel ekonomik ve sosyal güçleri anlamamız gerekmektedir.
Devletler ve kurumlar, öncelikle evrensel kapitalizmi desteklemede yerine getirdikleri işlevler açısından incelenmelidir.
Tüm bilgi ideolojiktir. Bilgi belli sosyal grupların değerlerinin, fikirlerinin ve özellikle de çıkarlarının bir yansımasıdır.
Siyasi eylem yoluyla bireyler var olan yapılara meydan okuyabilirler.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Marksist yaklaşıma yöneltilen en büyük eleştiridir?

Seçenekler

A
Uluslararası politikada sadece kültürel faktörlere vurgu yapması.
B
Uluslararası politikada sadece sosyal faktörlere vurgu yapması.
C
Uluslararası politikada sadece siyasal faktörlere vurgu yapması.
D
Uluslararası politikada sadece ekonomik faktörlere vurgu yapması.
E
Uluslararası politikada sadece cinsiyet faktörüne vurgu yapması.
Açıklama:
Marksist yaklaşımlara yöneltilen en büyük eleştiri, uluslararası politikada sadece ekonomik faktörlerin önemine vurgu yapması diğer faktörleri görmezden gelmesidir. Uluslararası politika sadece ekonomik faktörlerin etkili olduğu bir alan değildir. Ekonomik faktörlerin yanında siyasi, sosyal ve kültürel faktörler de uluslararası politikayı etkileyen faktörlerdir. Örneğin, Feministler, Marksistleri cinsiyet faktörünü göz ardı ettiği gerekçesiyle eleştirmişlerdir.

Soru 38

I. Uluslararası ya da bölgesel alt sistem
II. Sistemik süreçler
III. Stratejik uygulama
IV. Aktör temelli yaklaşım
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İnşacıların savunduğu sistemik düzeyde kolektif kimliğin ortaya çıkıp çıkmamasında etkili olan faktörler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I, II ve IV
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
İnşacılara göre sistemik düzeyde kolektif kimliğin ortaya çıkıp çıkmamasında etkili olan üç faktör vardır. BUnlar;
I. Uluslararası ya da bölgesel alt sistem
II. Sistemik süreçler
III. Stratejik uygulama

Soru 39

Eleştirel Teorinin Uluslararası İlişkiler disiplinine girmesini sağlayan düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Antonio Gramsci
B
Robert Cox
C
Max Horkheimer
D
Theodor Adorno
E
Walter Benjamin
Açıklama:
Eleştirel Teorinin Uluslararası İlişkiler disiplinine girmesi 1980'li yıllarda Antonio Gramsci'den büyük ölçüde etkilenen Robert Cox sayesinde olmuştur.

Soru 40

Feminist yaklaşımın uluslararası politika tartışmalarına katılması hangi dönemde başlamıştır?

Seçenekler

A
1910'lar
B
1930'lar
C
1960'lar
D
1970'ler
E
1980'ler
Açıklama:
1980’lerden itibaren, Feministler uluslararası politika tartışmalarına katılmaya başlamışlar ve geleneksel uluslararası politika teori ve uygulamalarını pek çok açıdan eleştirmişlerdir.

Soru 41

Daimi Barış adlı eserinde, daimi barışın adil olmayan bir dünyada gerçekleştirilemeyeceğini savunan ve liberalizmin gelişmesine de önemli katkılarda bulunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Jean-Jacques Rousseau
B
Hugo Grotius
C
Hans Morgenthau
D
Immanuel Kant
E
Jeremy Bentham
Açıklama:
D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi modern Liberalizmin temel varsayımları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Devletler, uluslararası politikanın tek aktörleri değillerdir.
B
İnsanlar temelde iyi varlıklardır.
C
Uluslararası sistemde iş birliği mümkündür.
D
Uluslararası sistem sadece güç açısından yapılandırılmamıştır.
E
Yüksek politika konuları devletlerin en büyük önceliğidir.
Açıklama:
Liberaller, Realistlerin askeri güç konusundaki varsayımını da eleştirmektedir. Realistlere göre gücün en önemli öğesi askeri güçtür ve yüksek politika konuları devletlerin en büyük önceliğidir. Fakat Liberaller,
uluslararası politikada askeri gücün kullanılmasının maliyetinin giderek arttığını ve devletler için en son başvurulacak bir araç olduğunu savunmaktadırlar.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi liberal teorinin öncülerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Hugo Grotius
B
Immanuel Kant
C
Adam Smith
D
Immanuel Wallerstein
E
David Ricardo
Açıklama:
Immanuel Wallerstein, liberal teorinin öncüllerinden biri değildir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi bağımlılık teorisinin öncülerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Raul Prebish
B
Dos Santos
C
Antonio Gramsci
D
Samir Amin
E
Andre Gunder Frank
Açıklama:
Antonio Gramsci, eleştirel teorinin öncüleri arasında yer almaktadır.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi toplumların ekonomik olarak gelişmesinin aynı zamanda sosyal, siyasi ve kültürel gelişmeye de yol açacağını belirterek modernleşme için kapitalist ekonomik sistemin gerekli olduğunu savunmaktadır?

Seçenekler

A
Bağımlılık Teorisi
B
Eleştirel Teori
C
Marksist Teori
D
Modernleşme Teorisi
E
Dünya Sistemleri Teorisi
Açıklama:
Bağımlılık Teorisi 1960’lardan sonra liberal Modernleşme Teorisinin bir eleştirisi olarak geliştirilmiştir. Özellikle, Latin Amerikalı düşünürlerin, kendi ülkelerinin gelişmiş ülkelerin zenginliğine ulaşamamalarının sebeplerini araştırma gayretleri, teorinin ortaya çıkmasında önemli bir faktör olmuştur. Modernleşme
Teorisi, toplumların ekonomik olarak gelişmesinin aynı zamanda sosyal, siyasi ve kültürel gelişmeye de yol açacağını belirterek modernleşme için kapitalist ekonomik sistemin gerekli olduğunu savunmaktadır.

Soru 46

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi eleştirel teori öncüleri arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Immanuel Wallerstein
B
Antonio Gramsci
C
Max Horkheimer
D
Theodor Adorno
E
Jürgen Habermas
Açıklama:
Immanuel Wallerstein, bağımlılık teorisinin öncüleri arasında yer almaktadır.

Soru 47

Üretim araçları üzerinde özel mülkiyetin olmadığı ekonomik düzen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Liberalizm
B
Neoliberalizm
C
Komünizm
D
İdealizm
E
Emperyalizm
Açıklama:
C

Soru 48

- Bireylerin toplumdaki rolleri genelde o bireylerin sahip olduğu cinsiyete göre belirlenmektedir.
- Cinsiyete dayalı ayrımcılık erkeklerin en tepede olduğu hiyerarşik yapıları ortaya çıkarmıştır.
- Kadınlar da uluslararası politikada erkekler kadar etkilidir ancak bu etki resmi kanallardan çok, gayriresmi ve devletdışı kanallar aracılığı ile gerçekleşmektedir.
Yukarıdaki ifadeler aşağıdaki yaklaşımlarından hangisini işaret etmektedir?

Seçenekler

A
Eleştirel
B
Marksist
C
Liberal
D
İnşacı
E
Feminist
Açıklama:
E

Soru 49

Devletler arası etkileşim iyi ise, bu devletlerin bencil kimlik yerine kolektif kimlik oluşturmalarına, kötü ise bencil kimlik oluşturmalarına sebep olduğunu savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir

Seçenekler

A
Realist
B
Marksist
C
Feminist
D
İnşacı
E
Ütopik
Açıklama:
D

Soru 50

İnşacı Yaklaşım ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İnşacılara göre, güç gibi objektif bir gerçeklik bulunmamaktadır.
B
İnşacılara göre, dost veya düşman imajı aktörlere göre farklılık gösteren sübjektif bir kavramdır.
C
İnşacılar göre, yapı ve aktör arasında karşılıklı bir etkileşim vardır.
D
İnşacılar, devletlerin sosyal kimliklerinin yapı tarafından dayatıldığını savunurlar.
E
İnşacılar, uluslararası sistemin yapısının maddi değil, sosyal bir yapı olduğunu savunurlar.
Açıklama:
D

Soru 51

Uluslararası İlişkiler disiplininde Liberalizmin gelişmesine katkıda bulunmuş, Daimi Barış adlı eseri ile Dünya barışının nasıl sağlanacağı konusunda en sistemik yaklaşımı geliştirmiş olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kenneth Waltz
B
Hugo Grotius
C
David Ricardo
D
Adam Smith
E
Immanuel Kant
Açıklama:
Liberal yaklaşımın temelinde yatan en önemli konu adil ve barışçıl bir dünya düzeninin nasıl kurulacağı olmuştur. Dünya barışının nasıl sağlanacağı konusunda en sistematik yaklaşımı Perpetual Peace (Daimi Barış) adlı eseriyle Alman düşünür Immanuel Kant geliştirmiş ve Kantiyen düşünce Uluslararası İlişkiler disiplininde Liberalizmin gelişmesine önemli katkılarda bulunmuştur.

Soru 52

Uluslararası ilişkilerin çoğul egemen devletlerin varlığı ve ortak üst otoritenin yokluğu anlamında anarşik olduğunu savunan, pozitif hukukun kurucusu Hugo Grotius'a göre uluslararası toplumun temelini oluşturan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gelenekler ve normlar
B
Güç
C
Ekonomi
D
Hegemon güçler
E
Diplomasi
Açıklama:
Pozitif hukukun kurucusu Hugo Grotius'a göre, uluslararası ilişkiler çoğul egemen devletlerin varlığı ve ortak üst otoritenin yokluğu anlamında anarşiktir ve uluslararası ilişkilerde bir toplumsallık durumu vardır. Bu toplumun temelini güç değil, gelenekler ve normlar oluşturmaktadır. Uluslararası hukuk kurallarını yapacak ve uygulayacak bir üst
otorite olmasa da uluslararası toplumda bir hukuk sistemi vardır ve bu hukuku oluşturan temel faktörler normlar ve geleneklerdir.

Soru 53

Liberalizmin bir uluslararası politika teorisi olarak görülmeye başlaması hangi olay ile gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Fransız İhtilali
B
SSCB'nin kuruluşu
C
I. Dünya Savaşı
D
Birleşmiş Milletler'in kuruluşu
E
II. Dünya Savaşı
Açıklama:
I. Dünya Savaşı sonrasında Liberalizm bir uluslararası politika teorisi olarak görülmeye başlamıştır.Modern Liberal teori Klasik Liberallerin birey odaklı görüşlerini esas alarak bunu uluslararası ilişkilere uygulamaya çalışmışlardır. Amerikan Başkanı Woodrow Wilson’ın öncülüğünde kurulmaya çalışılan yeni dünya düzeni Klasik Liberal teoriden etkilenmiş ve uluslararası barış ve iş birliğinin sağlanması için bir araç olarak kullanlmaya başlamıştır.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Modern Liberalizmin uluslararası politikaya ilişkin temel varsayımları arasında bulunmamaktadır?

Seçenekler

A
Uluslararası sistemde işbirliği mümkündür.
B
Yüksek politika konuları devletlerin en büyük önceliğidir.
C
Devletler yekpare aktörler değildir.
D
İnsanlar temelde iyi varlıklardır.
E
Uluslararası sistem sadece güç açısından yapılandırılmamıştır.
Açıklama:
Liberal düşünürler realizmin uluslararası politikaya bakışını eleştirerek kendi varsayımlarını ortaya koymuşlardır. Modern Liberalizme göre; devletler uluslararası politikanın tek aktörleri değildir; insanlar temelde iyi varlıklardır; uluslararası sistemde iş birliği mümkündür; uluslararası sistem sadece güç açısından yapılandırılmamıştır; devletler yekpare aktörler değillerdir; savaş, yanlış mantığın sonucu olarak ortaya çıkan irrasyonel bir davranıştır ve devletin uzun vadeli çıkarlarına zarar verir; askeri güç kullanımı oldukça maliyetli bir yöntem olduğundan devletler için diplomasi, barışı koruma faaliyetleri ve benzer araçların kullanımı askeri güç kullanımına göre daha etkindir. Realistlere göre gücün en önemli öğesi askeri güçtür ve yüksek politika konuları devletlerin en büyük önceliğidir. Fakat Liberaller, uluslararası politikada askeri gücün kullanılmasının maliyetinin giderek arttığını ve devletler için en son başvurulacak bir araç olduğunu savunmaktadırlar.

Soru 55

Devletlerin pek çok kanaldan birbirlerine bağımlı hale geldiklerini ve bunun da savaşların çıkmasını engellediğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Demokratik barış teorisi
B
Kollektif güvenlik
C
Kollektif savunma
D
Karşılıklı bağımlılık
E
Ulusaşırıcılık
Açıklama:
Ulusaşırıcılık, özellikle birden fazla ülkede faaliyet gösteren ve klasik egemenlik kavramının yeniden
yorumlanmasına neden olan çok uluslu şirketler ve diğer hükümetler dışı örgütlerin (Af Örgütü, Greenpeace gibi) faaliyetlerini anlatmak için kullanılan bir terimdir. Kolektif savunma, iki veya daha fazla devletin ittifaklar yoluyla bir araya gelerek birbirlerini koruma sözü vermesini, kolektif güvenlik sistemi ise sistemdeki büyük devletlerin bir araya gelerek sistemi saldırganlardan koruma ve potansiyel saldırganları caydırma amacı güden bir yapı oluşturmalarını ifade etmektedir. Demokratik barış teorisi, demokrasilerin yaygınlaştırılarak savaşların azaltılabileciğini savunan teoridir. Karşılıklı bağımlılık yaklaşımı ise devletlerin pek çok kanaldan birbirlerine bağımlı hale geldiklerini (ticaret, sermaye akışı) ve bu bağımlılığın da savaşların çıkmasını engellediğini savunmaktadır.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Marksist Yaklaşıma göre uluslararası sistemin özellikleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Emperyalizm hiyerarşik bir uluslararası sistem yaratır.
B
Sistemdeki en önemli güç unsuru ekonomik araçlardır.
C
Sistem, geri kalmış ülkeleri gelişmiş ülkelere bağımlı kılmaktadır.
D
Sistemdeki ekonomik eşitsizlik gelişmiş ülkelerin diğerleri üzerinde baskı kurmasının temel sebebidir.
E
Uluslararası sistemin temel aktörleri olarak devletler ulusal çıkarı temsil eder.
Açıklama:
Marksistlere göre emperyalizm hiyerarşik bir uluslararası sistem yaratmakta ve bu sistem gelişmiş ülkelere fırsatlar sağlarken geri kalmış ülkelerin davranışlarını kısıtlamakta ve onları gelişmiş ülkelere bağımlı kılmaktadır. Gelişmiş ülkelerin diğer ülkeler üzerinde baskı kurmasının temel sebebi kapitalizmin yol açtığı ekonomik eşitsizliktir ve bu amaçla kullanılan ekonomik araçlar en önemli güç göstergesidir. Marksist teorilerde ekonomi, temel açıklayıcı değişkendir ve bu yüzden de diğer faktörlerin üzerinde yer almaktadır. Marksist devlet anlayışına göre devletler, ulusal çıkarı değil baskın sosyal sınıfların yani kapitalistlerin çıkarlarını temsil eder.

Soru 57

Az gelişmişliğin sebebinin kapitalist ekonomik yapı olduğunu vurgulayan Dünya Sistemleri Teorisini geliştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Friedrich Engels
B
Immanuel Wallerstein
C
Karl Marx
D
Immanuel Kant
E
Adam Smith
Açıklama:
Immaunel Wallerstein tarafından geliştirilen Dünya Sistemleri Teorisine göre, evrensel ekonomik, siyasi ve sosyal süreçleri anlamak için kapitalist ekonominin gelişimine odaklanmamız gerekmektedir. Çünkü kapitalizm sistemik ve evrensel bir olgudur. Kapitalist dünya ekonomisi üç tane yapısal konum içermektedir: Güçlü ve zengin ülkelerin oluşturduğu merkez, zayıf ve fakir ülkelerden oluşan çevre veya periferi, ve bu iki yapının özelliklerini bir arada bulunduran yarı-çevre. Dünya Sistemleri Teorisi, bu yapı oluştuktan sonra merkez ve çevre arasında eşit olmayan bir ilişkinin kurulduğunu ve merkezin devamlı olarak çevreyi sömürmeye başladığını söylemektedir. Teoriye göre, ilk başlarda merkez ve çevre arasındaki fark daha az iken bu fark gittikçe artmış ve merkez ülkeler daha çok mamul maddeler üzerine yoğunlaşırken çevre hammadde ihracatı üzerine yoğunlaşmıştır. Bu da her iki bölge arasında gelişmişlik farkının artmasına yol açmıştır.

Soru 58

Ekonominin küreselleşmesiyle birlikte, gelişmiş ülkelerdeki baskın ekonomik grupların, hegemonyalarını devam ettirmek için küresel olarak örgütlenirken, çalışan grupların, üretimin küreselleşmesinden dolayı milliyet, etnisite, sınıf ve cinsiyet bazında giderek bölünmekte olduğunu belirten düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Theodor Adorno
B
Erich Fromm
C
Robert Cox
D
Jürgen Habermas
E
Walter Benjamin
Açıklama:
Eleştirel Teorinin Uluslararası İlişkiler disiplinine girmesine öncü olan Robert Cox'a göre ekonominin küreselleşmesi sonucunda gelişmiş ülkelerdeki baskın ekonomik gruplar, hegemonyalarını devam ettirmek için küresel olarak örgütlenmeye başlamış, buna karşın çalışan gruplar ise üretimin küreselleşmesinden dolayı milliyet, etnisite, sınıf ve cinsiyet bazında giderek daha çok bölünmüştür.

Soru 59

Alexander Wendt tarafından geliştirilen ve kolektif kimliklerin sistemik etkileşim yoluyla oluşabileceğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sosyal İnşacılık
B
Karşılıklı Bağımlılık
C
Aktör -Temelli İnşacılık
D
Kolektif Savunma
E
Kolektif Güvenlik
Açıklama:
Alexander Wendt tarafından geliştirilen ve kolektif kimliklerin sistemik etkileşim yoluyla oluşabileceğini savunan yaklaşım Sosyal İnşacılıktır. Wendt’e göre uluslararası sistemin yapısı sadece maddi kapasitelerden değil aynı zamanda sosyal ilişkilerden oluşmaktadır. İnşacılara göre, sistemik düzeyde kolektif kimliğin ortaya çıkıp çıkmamasında etkili olan üç temel faktör bulunmaktadır. İlki, uluslararası ya da bölgesel alt sistemin yapısıdır. Bu yapılar, devletler arası etkileşim ortamı oluşturduklarından, bu sistemlere hakim olan norm ve fikirler bencil yada kolektif kimliğin oluşmasını etkilemektedirler. İkinci faktör, sistemik süreçlerdir. Devletler arası karşılıklı bağımlılığın fazla olması, devletlerin kolektif kimlik oluşturmalarını kolaylaştırırken azlığı bencil kimlik oluşumunu hızlandıracaktır. Devletlerin sahip oldukları değerlerinin birbirleri ile yakınlık derecesi kolektif kimliğin oluşumunu etkilemektedir. Üçüncü faktör ise stratejik uygulamadır. Davranış ve söylemlerin niteliği, oluşacak kimliğin de kolektif ya da bencil olmasına yol açacaktır.

Soru 60

Sosyal İnşacılara göre sisteme hakim olan fikirler ve normlar ışığında iş birliği ve dostluğun hakim olduğu kültür türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kantiyen kültür
B
Popüler kültür
C
Lockeyan kültür
D
Maddi kültür
E
Hobezyen kültür
Açıklama:
Sosyal İnşacılar, sisteme hakim olan fikirler ve normların ışığında üç tür kültürden bahsetmektedirler. Herkesin birbirini düşman olarak gördüğü Hobezyen kültür, aktörlerin birbirlerini rakip olarak tanımladıkları Lockeyan kültür ve iş birliği ve dostluğun hakim olduğu Kantiyen kültürdür. Sisteme hâkim olan normların ve kuralların değişmesi, kültürel değişimi meydana getirmektedir. Dolayısıyla, Sosyal İnşacılar, Neorealistlerin güç kapasitelerindeki değişimle açıkladığı sistemik değişimi, sisteme hakim olan normlar ve fikirlerin değişmesine bağlı olarak gerçekleşen kültürel değişimle açıklamaktadırlar.

Soru 61

Liberalizm dendiğinde dünya barışının nasıl sağlanacağı konusunda en sistematik yaklaşımı sunan, Perpetual Peace (Daimi Barış) adlı eseriyle literatürde adından söz ettiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hugo Grotius
B
Immanuel Kant
C
Woodrow Wilson
D
Michael Doyle
E
Bruce Russett
Açıklama:
Liberal yaklaşımın temelinde yatan en önemli konu adil ve barışçıl bir dünya
düzeninin nasıl kurulacağı olmuştur. Dünya barışının nasıl sağlanacağı konusunda
en sistematik yaklaşımı Perpetual Peace (Daimi Barış) adlı eseriyle Alman düşünür
Immanuel Kant geliştirmiş ve Kantiyen düşünce Uluslararası İlişkiler disiplininde
Liberalizmin gelişmesine önemli katkılarda bulunmuştur. Doğru yanıt B'dir.

Soru 62

Uygun davranışın, herkes için refahı ve mutluluğu arttıran davranış olduğunu savunan felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Neoliberal Kurumsalcılık
B
Karşılıklı Bağımlılık
C
İdealizm
D
Stoacılık
E
Faydacılık
Açıklama:
Faydacılık, uygun davranışın, herkes için refahı ve mutluluğu arttıran davranış olduğunu savunan felsefi akımdır. Faydacılar olarak adlandırılan akımın öncülerinden olan Jeremy Bentham da bireyleri kendileri için en iyi seçimi yapabilecek rasyonel aktörler olarak tanımlamıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 63

Hugo Grotius'a göre uluslararası hukuk kurallarını yapacak ve uygulayacak bir üst otorite olmasa da uluslararası toplumda bir hukuk sistemi vardır ve bu hukuku oluşturan temel faktörler aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Teamüller
B
Teamüller ve kurallar
C
Normlar ve gelenekler
D
Gelenekler
E
Normlar ve inanışlar
Açıklama:
Pozitif hukukun kurucusu sayılan Hugo Grotius (1583-1645) da Liberal düşünce üzerinde etkili olan düşünürlerden birisidir. Grotius, Realistlerin aksine, uluslararası ilişkileri bir savaş hâli olarak tasvir etmez. Ona göre, “uluslararası ilişkiler anarşiktir ama çoğul egemen devletlerin varlığı ve ortak üst otoritenin yokluğu anlamında anarşiktir ve uluslararası ilişkilerde bir toplumsallık durumu vardır” ve bu toplumun temelini güç değil, gelenekler ve normlar oluşturmaktadır. Uluslararası hukuk kurallarını yapacak ve uygulayacak bir üst otorite olmasa da uluslararası toplumda bir hukuk sistemi vardır ve bu hukuku oluşturan temel faktörler normlar ve geleneklerdir. Doğru cevap C'dir.

Soru 64

Liberaller, Realizmin uluslararası politikaya bakışını eleştirerek kendi varsayımlarını ortaya koymuşlardır. Aşağıdakilerden hangisi bu varsayımlar arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Devletler, uluslararası politikanın tek aktörleri değillerdir
B
İnsanlar temelde iyi varlıklardır
C
Uluslararası sistem, sadece güç ilişkileri ve güç dağılımı açısından incelenmelidir
D
Uluslararası sistemde iş birliği mümkündür
E
Uluslararası sistem sadece güç açısından yapılandırılmamıştır
Açıklama:
Liberaller, Realistlerin aksine, uluslararası sistemin sadece güç ilişkileri ve güç dağılımı açısından incelenmemesi gerektiğini savunmaktadırlar. Onlara göre sistem sadece güç açısından değil başka açılardan da yapılanmıştır ve sistemik değişim sadece güç ilişkilerindeki değişimlere bağlı olarak değil, uluslararası normlar, uluslararası örgütler ve uluslararası hukuk tarafından gerçekleştirilebilir. Diğer varsayımlar Liberalizm bakış açısını yansıtırken C şıkkı Realizm bakış açısını yansıtmaktadır. Bu nedenle doğru cevap C'dir.

Soru 65

Realistlerin güvenlik konularını tanımlamak için kullandıkları kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yüksek politika
B
Diplomasi
C
Göreceli kazanç
D
Rejim
E
Hegemonya
Açıklama:
Realistlerin güvenlik konularını tanımlamak için kullandıkları kavram, yüksek politikadır. Realistlere göre gücün en önemli öğesi askeri güçtür ve yüksek politika konuları devletlerin en büyük önceliğidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 66

Kolektif güvenlik sistemi, sistemdeki büyük devletlerin bir araya gelerek sistemi saldırganlardan koruma ve potansiyel saldırganları caydırma amacı güden bir oluşumdur. Bu amaçla I. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan ve evrensel bir niteliğe sahip olan bir kolektif güvenlik örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
NATO
B
Milletler Cemiyeti
C
UNESCO
D
Avrupa Birliği
E
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü
Açıklama:
idealistler, uluslararası bir kolektif güvenlik sistemi kurulmasına da öncülük etmişlerdir. İki veya daha fazla devletin ittifaklar yoluyla bir araya gelerek birbirlerini koruma sözü vermesine dayanan kolektif savunmanın savaşların çıkmasını engellemediğini savunan idealistler, bu sistemin yerine kolektif güvenlik sistemi kurulmasını önermişlerdir. Kolektif güvenlik sistemi, sistemdeki büyük devletlerin bir araya gelerek sistemi saldırganlardan koruma ve potansiyel saldırganları caydırma amacı güden bir oluşumdur. Milletler Cemiyeti bu amaçla kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Soru 67

Devletlerin anarşi altında daima göreceli kazançlara odaklanmayacaklarını, mutlak kazançların da önemli olduğunu belirterek iş birliğinin mümkün olduğunu savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rasyonalizm
B
İdealizm
C
Liberalizm
D
Neoliberalizm
E
Realizm
Açıklama:
Neoliberaller, Realistler gibi, devletleri kendi bencil çıkarları peşinde koşan yekpare aktörler olarak tanımlarlar ve sistemin anarşik olduğunu kabul ederler. Fakat Realistlerin aksine devletlerin bencil olmalarının onların iş birliğinden kaçınacakları anlamına gelmediğini savunurlar. Neoliberallere göre, devletlerin birbirleri ile iş birliği yapmaları onların çıkarınadır ve uluslararası örgütler devletlere ortak çıkarlarını gerçekleştirmede yardımcı olabilirler. Neoliberaller devletlerin anarşi altında daima göreceli kazançlara odaklanmayacaklarını, mutlak kazançların da önemli olduğunu belirterek iş birliğinin mümkün olduğunu savunurlar. Doğru cevap D'dir.

Soru 68

Özellikle üretim sürecinin tarihi üzerinde duran ve üretim sürecinin feodalizmden kapitalizme evrilme sürecinde yeni sınıfların ve sosyal ilişkilerin ortaya çıktığını belirten düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Immanuel Kant
B
Karl Marx
C
Samir Amin
D
Walter Benjamin
E
Antonio Gramsci
Açıklama:
Marksist düşüncenin önemi onun tarihsel analize yaptığı vurguda yatmaktadır. Marx özellikle üretim sürecinin tarihi üzerinde durmuş ve üretim sürecinin feodalizmden kapitalizme evrilme sürecinde yeni sınışarın ve sosyal ilişkilerin ortaya çıktığını belirtmiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 69

Özellikle Realizmin devlet, güç, anarşi, çıkar ve egemenlik gibi kavramları, erkeklerin birbirleri ile olan etkileşim yöntemlerini ve onların dünyaya bakışlarını yansıtmaktadır diyerek Realizme eleştiri getiren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Feminizm
B
İdealizm
C
Rasyonalizm
D
Liberalizm
E
Realizm
Açıklama:
Feministlere göre, geleneksel teorilerin evrensel gerçeklik olarak kabul ettikleri varsayımlar sadece erkekler için geçerli olan varsayımlardır. Özellikle Realizmin devlet, güç, anarşi, çıkar ve egemenlik gibi kavramları, erkeklerin birbirleri ile olan etkileşim yöntemlerini ve onların dünyaya bakışlarını yansıtmaktadır. Dolayısıyla Realistler dış politikada karar verme, devlet egemenliği veya askeri güç kullanımı gibi konuları tartışırken temel aktörlerin erkekler olduklarını varsaymaktadırlar Doğru yanıt A'dır.

Soru 70

Alexander Wendt’in geliştirdiği ve kolektif kimliklerin sistemik etkileşim yoluyla oluşabileceğini savunan yaklaşıma ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Feminizm
B
Realizm
C
Liberalizm
D
Sosyal İnşacılık
E
Rasyonalizm
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesiyle birlikte, inşacılar olarak adlandırılan bir grup teorisyen,
Realizmin materyalist yaklaşımını eleştirmişler ve bu teorinin sistemde meydana
gelen değişimi açıklamada yetersiz kaldığını ifade etmişlerdir. Alexander Wendt’in geliştirdiği ve kolektif kimliklerin sistemik etkileşim yoluyla oluşabileceğini savunan yaklaşım Sosyal İnşacılıkdır. Doğru yanıt D'dir.

Soru 71

Klasik Liberal teorinin çkış noktasını aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Merkeziyetçilik
B
Toplum ruhu
C
Birey ve bireyin özgürleşmesi
D
Bireyin grup bağımlılığı
E
Bireyin oy verme hakkı
Açıklama:
Uluslararası Politikada Liberal Teoriyi tanımlayabileceksiniz.
Klasik Liberal teorinin çkış noktasını birey ve bireyin özgürleşmesi oluşturmaktadır.

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası sistemin işleyişi ile ilgili temel faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ekonomik İlişkiler
B
Güç İlişkileri
C
Yapısal Özellikler
D
Davranış Normları
E
Adem-i Merkeziyetcilik
Açıklama:
Yapısal Özellikler
Bütün sistemler, bazı temel yapısal özelliklere sahiptir. Bu yapısal özellikler otoritenin örgütlenişi, aktörler ve aktörler arasındaki etkileşimin düzeyi ve kapsamı gibi konuları kapsamaktadır.
Güç ilişkileri
Sistemin işleyişini etkileyen diğer bir faktör de sistemdeki güç ilişkileridir. Sistemdeki güç ilişkileri üç açıdan incelenebilir: sistemdeki kutup sayısı, gücün yoğunluğu, güç değişimleri
Ekonomik ilişkiler
Uluslararası sistemin işleyişi, aynı zamanda, sistemdeki ekonomik ilişkilerin doğasından da etkilenmektedir. Ekonomik ilişkiler açısından üç konu özellikle önemlidir: karşılıklı bağımlılık, doğal kaynaklar ve devletlerarası gelişmişlik farklılıkları.
Davranış Normları
Realistler, uluslararası sistemde devletlerin üzerinde kural koyacak bir otorite olmadığı için sistemin anarşik olduğunu ve devletlerin anarşi altında güç kaygıları ile hareket ettiğini savunmuşlardır. Bu yargı kısmen doğrudur. Liberallerin savunduğu gibi, devletler birbirleri ile olan ilişkilerini genel olarak, çoğunluk tarafından benimsenmiş belli normlar etrafında yürütmektedirler.
Adem-i Merkeziyet: Yönetim erkinin merkezde değil, yerel yönetimlerde toplanması.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Egemenlik ilkesinin bir sonucu olarak hiçbir üst otoriteye hesap vermek zorunda değildir?

Seçenekler

A
Belediyeler
B
Valiler
C
Üniversiteler
D
Şirketler
E
Devletler
Açıklama:
Sistemin anarşik olmasının en önemli nedeni, sistemin temel aktörleri olan devletlerin egemen-eşit olmalarıdır. Devletler, egemenlik ilkesinin bir sonucu olarak hiçbir üst otoriteye hesap vermek zorunda değillerdir.

Soru 3

Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği arasında nükleer bir savaştan kaçınmalarını açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Caydırıcılık
B
Dehşet dengesi
C
Güç dengesi
D
Mutlak güç dengesi
E
Göreceli güç dengesi
Açıklama:
Dehşet Dengesi: Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği arasındaki barışı, her iki ülkenin dünyanın sonunu getirecek
nükleer bir savaştan kaçınmalarıyla açıklayan kavram.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Bir aktörün, diğer aktöre, güç kullanma tehdidi ile bir şey yapmaya ya da yapmamaya zorlamasıını anlatan kavramdır?

Seçenekler

A
Caydırıcılık
B
Dehşet Dengesi
C
Küreselleşme
D
Mihver Devletleri
E
Bush Doktrini
Açıklama:
Caydırıcılık: Bir aktörün, diğer aktöre, güç kullanma tehdidi ile bir şey yapmaya ya da yapmamaya zorlaması.
Dehşet Dengesi: Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği arasındaki barışı, her iki ülkenin dünyanın sonunu getirecek
nükleer bir savaştan kaçınmalarıyla açıklayan kavram.
Mihver Devletleri: II. Dünya Savaşında Almanya, İtalya ve Japonya’nın oluşturduğu askeri ittifaka verilen ad.
Küreselleşme: Soğuk Savaş sonrası dönemin en önemli özelliklerinden birisi de küreselleşmenin hızının artmasıdır. İnternet gibi teknolojik gelişmelerin etkisiyle, Batı’nın siyasi ve ekonomik değerleri tüm dünyaya yayılmıştır.
Bush Doktrini: Amerikan Başkanı Bush tarafından ilan edilen ve ABD’nin terörist tehdit olarak algıladığı ülkelere tek taraflı
olarak önleyici vuruş yapacığını belirten doktrin.

Soru 5

II. Dünya Savaşı sonrası ABD'nin, Rusya 'ya karşı güttüğü politika aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çıkar Çatışması
B
Caydırıcılık
C
Dehşet Dengesi
D
Çevreleme
E
Tampon Bölge
Açıklama:
Çıkar Çatışması.
II. Dünya Savaşı sonrası sadece iki büyük gücün ayakta kalması doğal olarak bu devletlerin birbirlerine şüphe ile yaklaşmalarına sebep olmuştur. Bu güvensizlik, her devletin dünyanın belli bölgelerinde kendi etki alanlarını yaratmak için uygulamaya koydukları politikalar ile zirveye çıkmış ve bu devletler arasında amansız bir rekabetin doğmasına yol açmıştır. Sovyetler Birliği, güvenliğini sağlamanın tek yolunun Batı’da, yani Doğu Avrupa’da, tampon devletler kurmaktan geçtiğine inanmaktaydı. ABD ise, Sovyetler Birliği’nin çevrelenmesini birincil öncelik olarak belirlemişti. Böylelikle ABD çevreleme politikasını uygulamaya koymuş ve bu politikasını Sovyetlere coğrafi olarak yakın olan ülkelerle ittifaklar kurarak gerçekleştirmeye çalışmıştır.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası dönemin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kolektif Güvenlik
B
Küreselleşme
C
Milliyetçilik ve Etnik Savaşlar
D
Uluslararası Terörizm
E
Yanlış Algılamalar
Açıklama:
Soğuk Savaş’ın sebepleri konusunda pek çok tartışma vardır. Bu sebepleri kısaca üç grup altında toplamak mümkündür:
• Çıkar Çatışması.
• İdeolojik Farklılıklar
• Yanlış Algılamalar
Soğuk Savaş sonrası dönemin özelliklerini aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.
• Kolektif Güvenlik.
• Küreselleşme
• Milliyetçilik ve Etnik Savaşlar
• Uluslararası Terörizm.
• Artan Karşılıklı Bağımlılık

Soru 7

Uluslararası sistemin yapısını normlar, fikirler ve ortak anlayışların oluşturduğunu savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Liberal
B
Realist
C
Marksist
D
İnşacı
E
Faşizm
Açıklama:
Farklı teorilerin uluslararası sisteme bakışlarını ayırt etmek.
Liberaller, uluslararası sistemin yapısı ve işleyişi konusunda Realistlerden çok farklı düşünmektedirler. Sistem analizi pek çok Liberal için temel analiz birimi olmadığından, Liberal gelenek içinde farklı sistem kavramlarına rastlamak mümkündür. Bu kavramları üç başlık altında toplayabiliriz: Bir Süreç Olarak Uluslararası Sistem, Uluslararası Toplum Olarak Uluslararası Sistem ve
Anarşik Bir Yapı Olarak Uluslararası Sistem.
Realistlerin sistem kavramı Liberallere nazaran daha nettir. Realistlere göre sistem anarşiktir ve devletlerin üzerinde kural koyacak bir güç bulunmamaktadır. Özellikle Neorealizm, analizlerinde sistem kavramına özel bir önem atfetmiş, sistemin yapısının devlet davranışlarını sınırladığını savunmuştur. Realistlere göre uluslararası sistem güç açısından yapılandırılmıştır ve bir sistemi diğerinden ayıran en önemli özellik sistemdeki kutuplaşmadır.
Marksistler, sistemi Liberaller ve Realistlerden tamamen farklı olarak tanımlamaktadırlar. Onlara göre, sistemin yapısını belirleyen en önemli faktör, sistemde var olan katmanlaşmadır. Marksistler, sistemdeki bu katmanlaşmanın sebebi olarak kapitalist sistemi görmektedirler.
İnşacı yaklaşım, uluslararası sistemi, realistlerin aksine, sosyal açıdan tanımlamaktadırlar. İnşacılara göre, uluslararası sistemin yapısını normlar, fikirler ve ortak anlayışlar oluşturmaktadır. Alexander Wendt’e göre, sisteme hakim olan bu normların doğası, sistemin de hangi kültüre sahip olduğunu belirtmektedir. Bu durumda uluslararası sistem, üç kültür farklı kültür açısından tanımlanabilir: Hobezyen, Lockeyan ve Kantiyen.

Soru 8

Devletlerin ya da uluslararası örgütlerin, başka bir devlete, o devlet içinde meydana gelen ağır insan hakları ihlallerini veya o devletin vatandaşlarının güvenliğini tehlikeye düşüren tehditleri ortadan kaldırmak için yaptıkları müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnsani Müdahale
B
Çevreleme politikasını
C
Dehşet Dengesi
D
Caydırıcılık
E
Önleyici Savaş
Açıklama:
İnsani Müdahale: Devletlerin ya da uluslararası örgütlerin, başka bir devlete, o devlet içinde meydana gelen ağır insan hakları
ihlallerini veya o devletin vatandaşlarının güvenliğini tehlikeye düşüren tehditleri ortadan kaldırmak için yaptıkları müdahale.
Önleyici Savaş: Bir tehdidin daha ortaya çıkmadan yok edilmesine yönelik olarak başlatılan savaş
Caydırıcılık: Bir aktörün, diğer aktöre, güç kullanma tehdidi ile bir şey yapmaya ya da yapmamaya zorlaması.
Dehşet Dengesi: Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği arasındaki barışı, her iki ülkenin dünyanın sonunu getirecek
nükleer bir savaştan kaçınmalarıyla açıklayan kavram.
Çevreleme politikası: ABD ise, Sovyetler Birliği’nin çevrelenmesini birincil öncelik olarak belirlemişti. Böylelikle ABD çevreleme politikasını uygulamaya koymuş ve bu politikasını Sovyetlere coğrafi olarak yakın olan ülkelerle ittifaklar kurarak gerçekleştirmeye çalışmıştır. Bu politika aynı zamanda, ABD’nin Vietnam macerasının da temel sebeplerinden birini oluşturmaktadır. 1947 yılında Truman Doktrini ile Türkiye ve Yunanistan’a verilen 400 milyon dolarlık askeri yardım, 1948 yılında Avrupa’ya yönelik olarak hazırlanan ve ekonomik yardım içeren Marshall Planı, 1955 yılında kurulan Bağdat Paktı, ABD’nin çevreleme politikası için kullandığı araçlardır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası sistemi, uluslararası toplum olarak kavramlaştırmışlardır?

Seçenekler

A
Adam Watson
B
Nicolo Machiavelli
C
François de Callieres
D
Francesco Guiccardini
E
Abraham de Wicquefort
Açıklama:
Uluslararası Toplum Olarak Uluslararası Sistem. İngiliz Okulu temsilcilerinden olan Hedley Bull ve Adam Watson gibi Liberaller uluslararası sistemi, uluslararası toplum olarak kavramlaştırmaktadırlar. Bu düşünürlere göre, uluslararası sistem bağımsız siyasi toplulukların meydana getirdiği bir oluşumdur ancak uluslararası toplum bunun da ötesine geçen bir kavramdır. Uluslararası toplumda aktörler, birbirleri ile etkileşim içindedirler ve hepsi ortak kuralların ve kurumların varlığını ve toplumdaki herkesin ortak çıkarlara sahip olduğunu kabul ederler. Daha da ötesi, bu toplumun tüm üyeleri ortak bir kimliğe ve “biz” duygusuna sahiptirler ve bu ortak kimlik uluslararası toplumun temelini oluşturur.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi katmanlaşmayı, “kaynakların devletler arasında eşitsiz dağılımı” olarak tanımlamışlardır?

Seçenekler

A
Liberaller
B
Realistler
C
Marksistler
D
İnşacılar
E
Adem-i Merkeziyetçiler
Açıklama:
Marksistler, sistemi Liberaller ve Realistlerden tamamen farklı olarak tanımlamaktadırlar. Onlara göre, sistemin yapısını belirleyen en önemli faktör, sistemde var olan katmanlaşmadır. Marksistler katmanlaşmayı, “kaynakların devletler arasında eşitsiz dağılımı” olarak tanımlamaktadırlar. Bu katmanlaşma ekonomik kaynaklar ve gücün dağılımındaki eşitsizliklere bağlı olarak gerçekleşmektedir. Marksistlere göre, gücün ve kaynakların dağılımındaki eşitsizlik, sistemde var olan devletler arasında da bir bölünmeyi beraberinde getirmektedir.

Soru 11

Sistem kavramının sosyal bilimlere, özellikle de siyaset bilimine girmesi hangi yıllarda olmuştur?

Seçenekler

A
1940'lı
B
1950'li
C
1960'lı
D
1970'li
E
1980'li
Açıklama:
Sistem kavramının sosyal bilimlere, özellikle de siyaset bilimine, girmesi 1950'li yıllarda olmuştur.

Soru 12

Aşağıdaki kavramlardan hangisi II. Dünya Savaşından sonra, ABD ve Sovyetler Birliği arasında yaşanan ve doğrudan silahlı çatışmanın olmadığı, askeri, ekonomik ve siyasi rekabeti anlatmak için kullanılan bir terimdir?

Seçenekler

A
Avrupa Uyumu
B
Mutlak Savaş
C
Soğuk Savaş
D
Önleyici Savaş
E
Mutlak Barış
Açıklama:
II. Dünya Savaşından sonra, ABD ve Sovyetler Birliği arasında yaşanan ve doğrudan silahlı çatışmanın olmadığı, askeri, ekonomik ve siyasi rekabet soğuk savaş olarak adlandırılır.

Soru 13

1990 yılında Irakı hangi ülkeyi işgal etmiştir?

Seçenekler

A
İran
B
Mısır
C
Suriye
D
Kuveyt
E
Ürdün
Açıklama:
1990 yılında Irakı'ın Kuveyt’i işgal etmiştır.

Soru 14

Otuz Yıl Savaşlarını sona erdiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sevr
B
Bucaş
C
Villa cousti
D
Westphalia
E
Nöyyi
Açıklama:
Otuz Yıl Savaşlarını sona erdiren antlaşma Westphalia'dır

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi günümüz sisteminin oluşumuna katkıda bulunan uygarlıklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Antik Yunan
B
Emperyal Çin
C
Roma imparatorluğu
D
Orta Çağ Avrupası
E
Asya
Açıklama:
Günümüz sisteminin oluşumuna katkıda bulunan uygarlıklar, Antik Yunan,Orta Çağ Avrupası,Roma imparatorluğu,Emperyal Çin

Soru 16

Çin’de dış ilişkiler konusundaki görüşler, Eski Yunan’dan çok önceleri, Chou Hanedanlığı (M.Ö. 1027-221) döneminde oluşturulmuştur. Bu fikirler daha sonra, M.Ö 6. yy. da kim tarafından tekrar ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Sokrates
B
Konfüçyüs
C
Platon
D
Aristoteles
E
Thomas Aquinas
Açıklama:
Çin’de dış ilişkiler konusundaki görüşler, Eski Yunan’dan çok önceleri, Chou Hanedanlığı (M.Ö. 1027-221) döneminde oluşturulmuştur. Bu fikirler daha sonra, M.Ö 6. yy. da Konfüçyüs tarafından tekrar ifade edilmiş ve genişletilmiştir.

Soru 17

Orta Çağ Avrupa’sında ortaya çıkan ve toprağa dayalı bir yönetim biçimi olan örgütleniş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
kapitalizm
B
libarizm
C
otoriter
D
feodalizm
E
sosyalizm
Açıklama:
Orta Çağ Avrupa’sında ortaya çıkan ve toprağa dayalı bir yönetim biçimi olan örgütleniş feodalizmdir.

Soru 18

16. yy.ın ortalarında, kendisi de bir diplomat olan ve Realist düşünceye damgasını vuran ve Prens adlı eserin sahibi kimdir?

Seçenekler

A
Niccolo Machiavelli
B
Leon Battista Alberti
C
Giordano Bruno
D
Giuseppe Mazzini
E
Anselmus
Açıklama:
16. yy.ın ortalarında, kendisi de bir diplomat olan ve Realist düşünceye damgasını vuran ve Prens adlı eserin sahibi Niccolo Machiavellidir.

Soru 19

Napolyon Savaşlarının sona ermesiyle toplanan Viyana Kongresi Avrupa’da hangi ülkelerin önderliğinde çok kutuplu bir sistem ortaya çıkartmıştır?

Seçenekler

A
Avusturya, Japonya, Brezilya, Prusya ve Rusya
B
Avusturya, İngiltere, Fransa, Prusya ve Rusya
C
Almanya ,İtalya, Prusya ve Rusya
D
İran,Türkiye,Irak,Amerika
E
Rusya,Arjantin,Brezilya
Açıklama:
Napolyon Savaşlarının sona ermesiyle toplanan Viyana Kongresi Avrupa’da Avusturya, İngiltere, Fransa, Prusya ve Rusya önderliğnde çok kutuplu bir sistem ortaya çıkartmıştır

Soru 20

Bağdat Paktı hangi yıl kurulmuştur?

Seçenekler

A
1957
B
1950
C
1949
D
1955
E
1951
Açıklama:
Bağdat Paktı 1955 yılında kurulmuştur.

Soru 21

Devletlerin ya da uluslararası örgütlerin başka bir devlete, o devlet içindeki ağır insan hakları ihlallerini veya o devletin vatandaşlarını tehlikeye düşüren nedenleri ortadan kaldırmak için yaptıkları müdahaleye ne isim verilir?

Seçenekler

A
Plebisit
B
Referandum
C
Güvenoyu
D
Garantörlük Hakkı
E
İnsani Müdahale
Açıklama:
Devletlerin ya da uluslararası örgütlerin, başka bir devlete, o devlet içinde meydana gelen ağır insan hakları ihlallerini veya o devletin vatandaşlarının güvenliğini tehlikeye düşüren tehditleri ortadan kaldırmak için yaptıkları müdahaleye "İnsani Yardım" denmektedir.

Soru 22

İkinci dünya savaşından sonra Soğuk Savaş olarak adlandırılan ve ekonomik ve siyasi çekişmeyi tanımlayan çekişmenin tarafları hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Almanya - Rusya
B
Fransa - Rusya
C
Sovyetler Birliği - İngiltere
D
Sovyetler Birliği- ABD
E
japonya- ABD
Açıklama:
Soğuk Savaş dönemi ABD ile Sovyetler Birliği arasında yaşanmış ve 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin çökmesiyle sona ermiştir. Doğru yanıt 'D'.

Soru 23

Ortadoğuda son elli yıldır ortaya çıkan karışıklık ve çatışmaların temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ticaret yollarına sahip olma isteği
B
Enerji kaynaklarına sahip olma isteği
C
Bölge devletlerinin siyasi yönetim şekli hakkındaki anlaşmazlık
D
Mezhebe dayalı dinsel farklılıklar
E
Su kaynaklarını yönetmek hakkındaki fikir ayrılıkları
Açıklama:
Ortadoğu'da son elli senedir dünya enerji kaynakları için çok önemli rezervler bulunmaktadır. Bu rezervlere sahip olmak ya da onları işletebilmek birçok devlete istisnai güçler verebilecektir. Bu nedenle adı geçen bölgede güç ve çıkar çatışmaları olabilmek-tedir. Doğru yanıt 'B'.

Soru 24

Uluslararası sistemi Neoliberaller gibi 'anarşik ve devletlerin üzerinde kural koyacak bir güç bulunmayan sistem' olarak hangi gurup düşünürler yorumlamıştır?

Seçenekler

A
Sürrealistler
B
Realistler
C
Marksistler
D
Sosyalistler
E
Demokratlar
Açıklama:
Realistlerin sistem kavramı Liberallere nazaran daha nettir. Realistlere göre sistem anarşiktir ve devletlerin üzerinde kural koyacak bir güç bulunmamaktadır.

Soru 25

Marksistlere göre devlet kaynakların devletler arasında eşitsiz dağılımı hangi terim ile ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Yoğunlaşma
B
Liberalleşme
C
Katmanlaşma
D
Normalizasyon
E
Rasyonalite
Açıklama:
Maksistlerce dünya kaynaklarının devletler arasında eşit olmayan bir yöntemle paylaştırılmasına 'Katmanlaşma' adı verilmiştir. Doğru yanıt 'C'.

Soru 26

İnşacılara göre 'Uluslararası Sistem' hangi kültür kriterine göre
değerlendirilebilir?
I) Hobezyen
II) Lockeyan
III) Kantiyen

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I-II ve III
Açıklama:
İnşacılara göre, uluslararası sistemin yapısını normlar, fikirler ve ortak anlayışlar oluşturmaktadır. Alexander Wendt’e göre, sisteme hakim olan bu normların doğası, sistemin de hangi kültüre sahip olduğunu belirtmektedir. Bu durumda uluslararası sistem, üç farklı kültür açısından tanımlanabilir: Hobezyen, Lockeyan ve Kantiyen.

Soru 27

Hangi medeniyeti günümüz 'Batı Kültürü' ve siyasi yapısının ilk kaynağı olarak gösterebiliriz?

Seçenekler

A
Frig Medeniyeti
B
Mısır Medeniyeti
C
Çin Medeniyeti
D
Yunan Medeniyeti
E
Arap Medeniyeti
Açıklama:
Özellikle siyasal örgütleniş olarak M.Ö. 400 yıllarında kurulan Yunan şehir devletleri modeli bu günkü Avrupa Siyasi yapısının da temellerini oluşturmaktadır. Doğru yanıt 'D'.

Soru 28

Aşağıdaki imparatorluk veya devletlerden hangisi yönetimde daha çok Adem-i Merkezci bir yapıya önem vermiştir?

Seçenekler

A
Moğul İmparatorluğu
B
Pers İmparatorluğu
C
Roma İmparatorluğu
D
Antik Mısır
E
Kartaca
Açıklama:
Şıklarda verilen devlet ve imparatorluklardan sadece Roma İmparatorluğu Adem-i Merkezci yani yönetim erkinin yerel yönetimlerde olduğu bir yapıda idi. Doğru yanıt 'C'.

Soru 29

16.yy.'da yaşamış bir diplomat olan N. Machiavelli 'Prens' adlı eseri ile diplomaside hangi görüşün bir ütopya olduğundan bahsetmiştir?

Seçenekler

A
Feodalizm
B
Şehir Devletleri
C
Demokrasi
D
Hristiyan Birliği
E
Mutlak Monarşi
Açıklama:
Machiavelli Kralların ve diğer ülke yöneticilerinin çıkarlarını nasıl koruması gerektiği yönünde fikirler ortaya koymuş olup bir dinsel birlikteliğe asla inanmamıştır. Doğru yanıt 'D'.

Soru 30

Laik ve dini otoriteler arasındaki savaşlara son noktayı koyan ve laik otoritelerin zaferini ilan eden tarihsel antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Versay Antlaşması
B
Westfalya Antlaşması
C
Paris Antlaşması
D
Magna Carta
E
Varşova Antlaşması
Açıklama:
Avrupa'yı kasıp kavuran dinsel savaşları sona erdiren ve 1648 tarihinde Almanya'da imzalanan antlaşma Wesfalya Antlaşması'dır. Doğru yanıt 'B'.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sistem kavramı ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Bir sistemin en önemli özelliklerinden biri düzenliliktir.
B
Bir sistemin diğer önemli bir özelliği ise tahmin edilebilirliktir.
C
Sistem kavramı fizik ve biyoloji gibi fen bilimlerinde kullanılmaz.
D
Bir sisteme mikro düzeyde hücre, bitki ve hayvanlar örnek olarak verilebilir.
E
Bir sisteme makro düzeyde doğal eko-sistem veya küresel iklim örnek verilebilir.
Açıklama:
Sistem, “düzenli bir etkileşim içinde bulunan ve birbirinden bağımsız birimlerin ve nesnelerin bir araya gelerek oluşturdukları bir bütündür”. Sistem kavramı fizik ve biyoloji gibi fen bilimlerinde kullanılan temel kavramlardan biridir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi sistem kavramı ile ilgili söylenebilir?

Seçenekler

A
Bir sistemi diğer sistemden ayıran sınırlar hiçbir zaman mevcut değildir.
B
Farklı sistemler kesin çizgilerle birbirlerinden ayrılır.
C
Farklı sistemler arasında alışveriş kesinlikle mümkün değildir.
D
Bir sistemi oluşturan parçaların düzenli olarak işlememesi herhangi bir sorun yaratmaz.
E
Çöken sistemlerin yerini yeni bir sistem alır.
Açıklama:
Bir sistem, kendisini oluşturan parçaların düzenli olarak işlememesi ya da sistemde meydana gelen önemli bir değişim sonucu her an çökebilir. Bu durumda çöken sistemin yerini yeni bir sistem alır.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi sosyal bilimlerde sistem kavramının kullanışı ile ilgili doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Sistemin parçaları tamamen kalabalık topluluklardır.
B
Sistemin içerisindeki her bir parçanın hareketi diğerini etkilemez.
C
Sistemi oluşturan birimler birbirlerine bağımlı değildir.
D
Her bir parçanın hareketi sistemin bütününü etkilemektedir.
E
Sistemi oluşturan parçaların arasında etkileşim yoktur.
Açıklama:
Sistemin parçaları bireyler veya bireylerin oluşturduğu gruplar olmaktadır. Her bir parçanın hareketi diğerlerini ve sistemin bütününü etkilemektedir. Ayrıca, sistemi oluşturan birimler, karşılıklı olarak birbirlerine bağımlıdır. Dolayısıyla, her birimin durumu, diğer birimlerin eylemine bağlı olmaktadır. Son olarak, sistemi oluşturan parçaların aralarındaki etkileşim de bir bütün olan sistemin temel özelliklerini belirlemektedir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası sistem ile ilgili söylenemez?

Seçenekler

A
Dikey bir otorite yapısına sahip değildir.
B
Yatay bir otorite yapısına sahiptir.
C
Bu tür sistemlere anarşik sistemler de denilmektedir.
D
Kural koyacak ve bu kuralların uygulanmasını gözetecek bir üst otoriteye sahiptirler.
E
Bu sistem içerisindeki devletler hiçbir üst otoriteye hesap vermek zorunda değildir.
Açıklama:
Uluslararası sistemin anarşik olmasının en önemli nedeni, sistemin temel aktörleri olan devletlerin egemen-eşit olmalarıdır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi sistemin yapısal özelliklerinden biri olan etkileşim düzeyi hakkında söylenebilir?

Seçenekler

A
Globalleşmenin bir sonucu olarak devletlerin diğerlerinden izole bir şekilde hayatlarını devam ettirmeleri mümkündür.
B
Günümüzde devletler, ekonomik ilişkiler açısından gittikçe birbirlerine bağımlı hale gelmiştir.
C
Devletler arasındaki global etkileşim düzeyindeki artış sadece ekonomik ilişkilerde hissedilmektedir.
D
Modern kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması bireyler arasındaki uluslararası etkileşimin yaygınlaşmasına sebep olmamaktadır.
E
Seyahat olanaklarının artması bireyler arasındaki uluslararası etkileşimin yaygınlaşmasına neden olan etmenlerden biri değildir.
Açıklama:
Globalleşmenin bir sonucu olarak devletlerin diğerlerinden izole bir şekilde hayatlarını devam ettirmeleri mümkün değildir. Global etkileşim düzeyindeki artış sadece ekonomik ilişkilerde değil başka alanlarda da hissedilmektedir. Modern kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ve seyahat olanaklarının artması bireyler arasındaki uluslararası etkileşimin de yaygınlaşmasına sebep olmaktadır.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi sistemin işleyişini etkileyen diğer bir faktör olan güç ilişkileri ile ilgili doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Şimdiye kadar her devlet bu sistemi tek başına kontrol edecek güce ulaşmıştır.
B
İki kutuplu sistem tek bir devletin evrensel bir hegemonyaya ulaşması durumunda ortaya çıkar.
C
Güçlü devlet sayısının ikiden fazla olduğu sistemlere çok kutuplu sistem denilmektedir.
D
Sistemin iki kutuplu olması durumunda sistemde çok farklı kuralların geçerli olacağı söylenemez.
E
İki kutuplu sistemlerde rekabate dayalı bir etkileşimin varlığından söz edilemez.
Açıklama:
Tek kutuplu sistem tek bir devletin evrensel bir hegemonyaya ulaşması durumunda ortaya çıkar. Şimdiye kadar hiçbir devlet bu sistemi tek başına kontrol edecek güce ulaşmamıştır. Sistemin iki kutuplu olması durumunda, sistemde çok farklı kuralların geçerli olacağını söyleyebiliriz. Bu tür sistemlerde, iki güçlü devlet ve onların etrafında kümelenmiş diğer devletler bulunmaktadır. Dolayısıyla, tek kutuplu sistemden farklı olarak rekabete dayalı bir etkileşimin varlığından söz etmek mümkündür.

Soru 37

Uluslararası sistemde, güç eşitliği devamlı olarak görülen bir durum değildir. Devletlerin, diğerleri karşısındaki göreceli güçleri zaman içinde değişebilir. Bu durum aşağıdaki hangi kavramla açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
otoritenin örgütlenişi
B
etkileşim düzeyi
C
sistemdeki kutup sayısı
D
güç yoğunluğu
E
güç değişimleri
Açıklama:
Bazen devletlerin güç kayıpları o kadar şiddetli olur ki artık sistemde bir kutup olmaktan çıkarlar. Soğuk savaş döneminde Doğu Blokunun lideri olan Sovyetler Birliği’nin 1991 yılında çökmesi bu duruma bir örnek olarak gösterilebilir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası sistemin işleyişinde doğal kaynakların önemi ile ilgili doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Doğal kaynaklar, endüstriyel ekonominin işleyişi için hayati bir öneme sahip değildir.
B
Doğal kaynaklar, devletlerin kontrol için rekabet ettiği belli bölgelerle özdeşleşmiştir.
C
Doğal kaynaklar, yeryüzünde eşit bir şekilde dağılmıştır.
D
Tüm ülkeler doğal kaynaklar açısından zengindir.
E
Doğal kaynak ticareti ülkeler açısından karlı değildir.
Açıklama:
İlk olarak doğal kaynaklar, endüstriyel ekonominin işleyişi için hayati bir öneme sahiptir. Doğal kaynaklar, yeryüzünde eşitsiz bir şekilde dağılmıştır. Bazı ülkeler doğal kaynaklar açısından zenginken bazı bölgeler hemen hemen hiçbir doğal kaynak rezervine sahip değildir. Bu durum, doğal kaynak ticaretini bir yandan çok kârlı yaparken diğer yandan da doğal kaynak ticaretinin siyasallaşmasına sebep olmaktadır.

Soru 39

  1. Bu yaklaşıma göre sistem anarşiktir ve devletlerin üzerinde kural koyacak bir güç bulunmamaktadır.
  2. Yine bu yaklaşıma göre uluslararası sistem güç açısından yapılandırılmıştır ve bir sistemi diğerlerinden ayıran en önemli özellik sistemdeki kutuplaşmadır.
Yukarıdaki açıklamalar aşağıdaki hangi uluslararası ilişkiler teorisinin görüşlerini açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Realistlere göre uluslararası sistem
B
İnşacılara göre uluslararası sistem
C
Marksistlere göre uluslararası sistem
D
Liberallere göre uluslararası sistem
E
Neoliberallere göre uluslararası sistem
Açıklama:
Realizmde sistemdeki güç merkezlerine kutup adı verilmektedir ve sistemin kaç kutuplu olduğu bu güç merkezlerinin sayısına bağlıdır. Yukarıda da açıklandığı gibi, bu kutuplar arasında güç değişimleri meydana gelebilir ve bu değişimlere bağlı olarak sistemik değişim gerçekleşir. Dolayısıyla, Realizmde sistemik değişim devletlerin maddi kapasitelerindeki (yani güçlerindeki) değişime bağlı olarak gerçekleşmektedir.

Soru 40

  1. Bu yaklaşım sistemi, pek çok farklı aktör arasındaki etkileşimin gerçekleştiği bir süreç olarak tanımlar.
  2. Bu süreç içerisinde pek çok aktör (devletler, devlet dışı aktörler) birbirleri ile devamlı olarak etkileşim içindedir.
Yukarıdaki açıklamalar aşağıdaki hangi uluslararası ilişkiler teorisinin görüşlerini açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Realistlere göre uluslararası sistem
B
İnşacılara göre uluslararası sistem
C
Marksistlere göre uluslararası sistem
D
Liberallere göre uluslararası sistem
E
Neoliberallere göre uluslararası sistem
Açıklama:
Liberallere göre sistem, bir yapı değil bir süreçtir. Sistemi bir süreç olarak tanımlayan Liberaller, bu sistem içindeki aktörlerin pek çok açıdan birbirlerine karşılıklı olarak bağımlı olduklarını ve her bir aktörün, diğer aktörlerin davranışlarından etkilendiğini belirtmektedir.

Soru 41

Düzenli bir etkileşim içinde bulunan ve birbirinden bağımsız birimlerin ve nesnelerin bir araya gelerek oluşturdukları bir bütüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sistem
B
Hiyerarşi
C
Otorite
D
Etkileşim
E
Bürokrasi
Açıklama:
Bu birimler devamlı olarak birbirleri ile etkileşim içinde olduğundan, bir birimde meydana gelen değişim, tüm diğer birimlerde de değişime sebep olur.
Düzenli bir etkileşim içinde bulunan ve birbirinden bağımsız birimlerin ve nesnelerin bir araya gelerek oluşturdukları bir bütüne "sistem" adı verilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 42

Sosyal hayatın pek çok alanında da farklı sistemlere rastlamak mümkündür. Bu sistemler mikro veya makro sistemler olarak gruplanabilir. Aşağıdakilerden hangisi mikro sisteme örnek teşkil eder?

Seçenekler

A
Okul
B
Eğitim Sistemi
C
NATO
D
UNESCO
E
AB
Açıklama:
Uluslararası sistem de bu tür makro düzey bir sistemdir.
Sosyal hayatın pek çok alanında da farklı sistemlere rastlamak mümkündür. Bu sistemler, aile, okul, sınıf gibi mikro düzey sistemler olabileceği gibi, ülkenin bütününü kapsayan makro düzey sistemler de olabilir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 43

NATO’nun 24 Mart 1999 tarihinde, Sırpların Kosovalı Arnavutlara karşı girişmifl olduğu şiddet eylemlerini durdurmak amacıyla Sırbistan’a karşı başlatmış olduğu hava saldırısı, uluslararası sistemde hangi duruma örnek teşkil etmektedir?

Seçenekler

A
Otoritenin örgütlenmesi
B
Açlıkla mücadele
C
Güç ilişkileri
D
Askeri blokların ayrışması
E
Soğuk savaş
Açıklama:
Günümüzde güçlü devletlerin bile uluslararası örgütlerin koyduğu kurallara ve uluslararası hukukun temel prensiplerine uyduklarını gözlemlemek mümkündür.
NATO’nun 24 Mart 1999 tarihinde, Sırpların Kosovalı Arnavutlara karşı girişmifl olduğu şiddet eylemlerini durdurmak amacıyla Sırbistan’a karşı başlatmış olduğu hava saldırısı, uluslararası sistemde Otoritenin örgütlenmesi anlamında iyi bir örnektir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 44

Bir tehdidin daha ortaya çıkmadan yok edilmesine yönelik olarak başlatılan savaşa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Soğuk savaş
B
Önleyici savaş
C
Nükleer savaş
D
Güç gösterisi
E
Güç yoğunluğu
Açıklama:
Gerek önleyici savaş, gerekse soğuk savaş; sistemik savaşların ortaya çıkmasına ve sistemin yapısının köklü bir değişikliğe uğramasına sebep olur. Bu görüşe göre büyük savaşlar, güç dağılımının değil, devletler arasındaki güç kaymalarının bir sonucudur.
Bir tehdidin daha ortaya çıkmadan yok edilmesine yönelik olarak başlatılan savaşa "önleyici savaş" adı verilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 45

Hangi düşünceye göre "uluslararası sistem anarşik bir yapıdır ve aktörler bu sistemde kendi çıkarlarını gerçekleştirmeye çalışırlar"?

Seçenekler

A
Liberallere göre
B
Neoliberallere göre
C
Marksistlere göre
D
Realistlere göre
E
Ekspresyonistlere göre
Açıklama:
Realistlerin aksine, Neoliberaller sistemde gerçekleşen etkileşimlerin genelde olumlu olduğunu ve özellikle uluslararası örgütlerin devletlerin davranışlarını yumuşattığını savunmaktadırlar.
Neoliberallere göre "uluslararası sistem anarşik bir yapıdır ve aktörler bu sistemde kendi çıkarlarını gerçekleştirmeye çalışırlar" Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 46

Otuz Yıl Savaşlarını sona erdiren anlaşmaya ne ad verilmiştir?

Seçenekler

A
Vestfalya Barış Anlaşması
B
Pyrenees Antlaşması
C
Münster ve Osnabrück Antlaşması
D
Kutsal Roma Cermen Antlaşması
E
Kalvinizm Antlaşması
Açıklama:
Vestfalya Barış Antlaşması 1648 yılında imzalanmış olup, Protestan ve Katolikler savaştan önceki gibi eşit haklara sahip olacaktı. Bu antlaşma ile Kalvinizm yasal olarak tanındı.
Otuz Yıl Savaşlarını sona erdiren anlaşmaya Vestfalya Barış Anlaşması denir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 47

Peloponnesian Savaşı'na taraf devletler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Truva ile Atina
B
Truva ile Sparta
C
Atina ve Sparta
D
Ajax ve Sparta
E
Chou Hanedanlığı ve Sparta
Açıklama:
Savaş, Atina’nın sistemdeki etkinliğini sona erdirmiş ve sonuç olarak Eski Yunan’ın zayıflamasına yol açmıştır.
Peloponnesian Savaşı'na taraf devletler Atina ve Sparta devletleridir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 48

Orta Çağ’da, Batı Avrupa’da en etkili kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Feodal prenslikler
B
Burjuvalar
C
Kilise ve ruhban sınıfı
D
Köylüler
E
Peloponnesianlar
Açıklama:
En kötü şartlarda yaşayan sınıftı. İki kısma ayrılmıştır. Serf köylüleri, hiç bir hakka sahip değildi, toprakla beraber mal gibi alınıp satılırdı. Sahipleri için çalışırdı ve elde ettiği kazançları onlara verirdi. Serbest köylüler ise ekip biçtikleri tarladan elde ettikleri kazançla yaşardı. Kazancının bir kısmını senyörlere verirdi. Malları çocuklarına kalabilirdi ve istediklerinde başka yerlere gidebilirdi.
Orta Çağ’da, Batı Avrupa’da en etkili kurum kiliseler ve dolayısı ile ruhban sınıfıydı. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 49

Amerikan ve Fransız Devrimleri hangi kaynağa dayanır?

Seçenekler

A
Hümanizma fikirleri
B
Reform hareketleri
C
Aydınlanma dönemi fikirleri
D
Alman preromantizmi
E
Klasizim fikirleri
Açıklama:
Bu dönemde John Locke ve Jean-Jacques Rousseau gibi düşünürler bireyleri rasyonel bireyler olarak görmüşler ve mutlakiyetçi rejimlere karşı çıkmaya başlamışlardır.
Amerikan ve Fransız Devrimleri Aydınlanma dönemi fikirlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 50

Avrupa Uyumu güç dengesinin devamı için özellikle İngiltere’nin harcadığı çabayı göstermesi açısından önemli olan Kırım Savaşı ne zaman yapılmıştır?

Seçenekler

A
1853-1856 yılları arasında
B
1893-1896 yılları arasında
C
1953-1956 yılları arasında
D
1850-1850 yılları arasında
E
2014-2018 yılları arasında
Açıklama:
19. yy. sisteminin sona ermesinde bazı kritik olaylar etkili olmuştur.
Avrupa Uyumu güç dengesinin devamı için özellikle İngiltere’nin harcadığı çabayı göstermesi açısından önemli olan Kırım Savaşı 1853-1856 yılları arasında yapılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 51

Bir sistemin en önemli özellikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Düzenlilik - Tahmin edilebilirlik
B
Karmaşa - Belirsizlik
C
Anlamlılık - İktidar alanı
D
Çok boyutluluk - İndirgenemezlik
E
Şüphecilik - Karar verilemezlik
Açıklama:
Bir sistemin en önemli özelliklerinin, düzenlilik ve işleyişindeki tahmin edilebilirlik olduğu söylenebilir.

Soru 52

Aşağıdaki kavramlardan hangisi klasik egemenlik kavramının yeniden gözden geçirilmesine yol açmıştır?

Seçenekler

A
Devlet müdahalesi
B
İnsani müdahale
C
Sistemik kriz
D
Kapitalist oligarşi
E
Halk ayaklanması
Açıklama:
Özellikle, yeni gelişmekte olan insani müdahale kavramı klasik egemenlik kavramının yeniden gözden geçirilmesine yol açmıştır.

Soru 53

Bir tehdidin daha ortaya çıkmadan yok edilmesine yönelik olarak başlatılan savaşa ne denir?

Seçenekler

A
Hazırsızlık savaş
B
Olumsal savaş
C
Önleyici savaş
D
Komplo savaşı
E
İstihbarat savaşı
Açıklama:
Bir tehdidin daha ortaya çıkmadan yok edilmesine yönelik olarak başlatılan savaşa önleyici savaş denir.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi neorealistlerin uluslararası sisteme dair teorilerini ifade eden kavramdır?

Seçenekler

A
Anarşik sistem
B
Toplumsal sistem
C
Sistemik Kaos
D
Sistemik realizm
E
Dünya sistemi
Açıklama:
Neorealizmin sistem kavramına yapmış olduğu vurgu, teorinin Sistemik Realizm olarak adlandırılmasına sebep olmuştur.

Soru 55

Modern anlamda ilk uluslararası sistemin oluşumu aşağıdakilerden hangisi ile başlatılmaktadır?

Seçenekler

A
1914-1918 Birinci Dünya Savaşı
B
1789 Fransız Devrimi
C
1839 Tanzimat Fermanı
D
1699 Karlofça Antlaşması
E
1648 Westphalia Antlaşması
Açıklama:
Günümüz uluslararası sistemi, merkezi Avrupa olan Batı uygarlığının bir ürünüdür. Pek çok uluslararası ilişkiler teorisyeni, modern anlamda ilk uluslararası sistemin oluşum tarihi olarak, Otuz Yıl Savaşları’nı sona erdiren 1648 Westphalia Antlaflmasını göstermektedirler.

Soru 56

Yönetim erkinin merkezde değil, yerel yönetimlerde toplanmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Adem-i merkeziyet
B
Artık merkez
C
Merkezsizlik
D
Merkezkaç siyaset
E
Bağımlılık siyaseti
Açıklama:
Yönetim erkinin merkezde değil, yerel yönetimlerde toplanmasına adem-i merkeziyet denir.

Soru 57

Bodin'e göre egemenliğin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Egemenlik kontrol etmektir.
B
Egemenlik mutlak ve daimi bir güçtür.
C
Egemenlik adaletle hükmetmektir.
D
Egemenlik olağanüstü hale karar verme gücüne sahip olmaktır.
E
Egemenlik sorgulanamazlıktır.
Açıklama:
Bodin egemenliği mutlak ve daimi bir güç olarak tanımlamıştır.

Soru 58

Sömürgeciliğin, 19. yy.’ın büyük bölümünde önemli bir sorun oluşturmamış olmasının nedeni hangisidir?

Seçenekler

A
Sömürgeciliğin nasıl gerçekleşeceğine dair mutabakat sağlanması
B
Bazı devletlerin sömürgecilikten vazgeçmeleri
C
Sömürgeleştirilecek alanların bitmemiş olması
D
Sömürülenlerin kaynak yaratma becerisi
E
Sömürgeciliğin meşru görülmesi
Açıklama:
Bu dönemde uluslararası düzeyde meydana gelen en önemli olay sömürgeciliğin artışdır. Fakat sömürgecilik, 19. yy.’ın büyük bölümünde önemli bir sorun oluşturmamıştır çünkü Asya ve Afrika’da hâlâ sömürgeleştirilecek alanların varlığı devletlerin çatışmasını önlemiştir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş sonrası dönemin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kolektif güvenlik
B
Küreselleşme
C
Milliyetçilik ve etnik savaşlar
D
Uluslararası terörizm
E
Çift kutupluluk
Açıklama:
Çift kutupluluk dönemin özelliklerinden biri değildir.

Soru 60

Uluslararası sistemde, kuralları belirleyen ve bunları uygulatan merkezi bir otoriteye sahip olan dikey yapılara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Anarşik yapılar
B
Hiyerarşik yapılar
C
Hegoman yapılar
D
Üst yapılar
E
Alt yapılar
Açıklama:
B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası sistemde devletlerin üzerinde kural koyacak bir otorite olmadığı için sistemin anarşik olduğunu ve devletlerin güç kaygıları ile hareket ettiğini savunmuştur?

Seçenekler

A
Liberaller
B
Neo-Liberaller
C
İnşacılar
D
Marksistler
E
Realistler
Açıklama:
E

Soru 62

Realistlere göre uluslararası bir sistemi diğerinden ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sistemdeki Kutuplaşma
B
Sistemdeki eşitsiz dağılım
C
Ortak kimlik
D
Biz duygusu
E
Karşılıklı bağımlılık
Açıklama:
A

Soru 63

Uluslararası sistemin yapısını normlar, fikirler ve ortak anlayışlar oluşturmaktadır savı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Liberaller
B
Realistler
C
İdealistler
D
İnşacılar
E
Marksistler
Açıklama:
D

Soru 64

Uluslararası sistem, aşağıdaki olaylardan hangisinin bir sonucu olarak evrilerek günümüzdeki şekline bürünmüştür?

Seçenekler

A
1648 Westphalia Antlaşması
B
1789 Fransız İhtilali
C
1815 Viyana Kongresi
D
1870 Fransa-Prusya Savaşı
E
1871 Berlin Kongresi
Açıklama:
A

Soru 65

Soğuk Savaş’ın bitişini simgeleyen Berlin Duvarı hangi yıl yıkılmıştır?

Seçenekler

A
1989
B
1991
C
1993
D
1995
E
2001
Açıklama:
A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Almanya
C
ABD
D
Fransa
E
Çin
Açıklama:
B

Soru 67

1. Dünya Savaşı sonrası, kolektif bir güvenlik sistemi yaratmak amacı ile kurulmuş olan evrensel örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
NATO
B
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
C
Avrupa Konseyi
D
Milletler Cemiyeti
E
Birleşmiş Milletler
Açıklama:
D

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi, Medeniyetler Çatışması adlı eserinde, yeni dünya düzeninin, farklı medeniyetler, özellikle de İslam ve Hıristiyanlık, arasındaki çatışmalara sahne olacağını iddia etmiştir?

Seçenekler

A
Francis Fukuyama
B
Jacques Chirac
C
François de Callieres
D
François Mitterrand
E
Samuel Huntington
Açıklama:
E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası dönemin özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kolektif güvenlik ilkesinin sistemdeki aktörler tarafından benimsenmesi
B
Etnik milliyetçiliğin yükselişi ve uluslararası istikrarı tehdit eder hale gelmesi
C
Devletler arasında karşılıklı bağımlılığın artması
D
Devletlerin birbirlerinden izole olarak yaşamalarının kolaylaşması
E
Terörizmin uluslararası güvenlik ve istikrarı tehdit etmeye başlaması
Açıklama:
D

Soru 70

İnsanların düzenli davranış kalıpları ile hareket ettiği ve aralarındaki etkileşimin genellikle alışkanlık sonucu ortaya çıktığı varsayımıyla yola çıkan hangi yaklaşımlar, uluslararası politikanın temel aktörlerinin devletler olan bir sistem olduğunu savunmuşlardır?

Seçenekler

A
Realistler ve Davranışçılar
B
Realistler ve İdealistler
C
Liberaller ve Yapısalcılar
D
Davranışçılar ve Liberaller
E
Realistler ve Neoliberaller
Açıklama:
Sistem kavramının sosyal bilimlere, özellikle de siyaset bilimine, girmesi, 1950’li yıllarda ortaya çıkan Davranışçılık akımı ve siyasi Realizm sayesinde olmuştur. Bu akımların o zamanki entelektüel ortamda yaygın bir kabul görmesi, pek çok siyaset bilimciyi, sistem teorisi terimlerini kullanarak uluslararası politikayı bir sistem olarak kavramlaştırmaya itmiştir. İnsanların düzenli davranış kalıpları ile hareket ettiği ve aralarındaki etkileşimin genellikle alışkanlık sonucu ortaya çıktığı varsayımıyla yola çıkan Realist ve Davranışçılar, uluslararası politikanın, temel aktörleri devletler olan bir sistem olduğunu savunmuşlardır. Doğru cevap A'dır.

Soru 71

Aktörler arasında, belli prensipler ve etkileşim kurallarına uygun olarak yapılandırılmış ilişkiler bütünü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası ilişkiler
B
Uluslararası hukuk
C
Uluslararası örgütler
D
Uluslararası sistem
E
Uluslararası ittifak
Açıklama:
Uluslararası sistem, uluslararası politika çalışmalarında kullanılan en kapsamlı analiz düzeyidir. Uluslararası sistemi, “aktörler arasında, belli prensipler ve etkileşim kurallarına uygun olarak yapılandırılmış ilişkiler bütünü” olarak tanımlayabiliriz. Sistemin aktörleri arasındaki bu ilişkilerin, genel davranış kalıpları ve belli kurallar çerçevesinde yürütüldüğünü söylemek mümkündür. Doğru cevap D'dir.

Soru 72

II. Dünya Savaşı'ndan sonra, ABD ve Sovyetler Birliği arasında yaşanan ve doğrudan silahlı çatışmanın olmadığı, askeri, ekonomik ve siyasi rekabet dönemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Büyük Buhran
B
Soğuk Savaş
C
Süveyş Bunalımı
D
New Deal
E
Dünya Ekonomik Krizi
Açıklama:
Uluslararası sistemde, güç eşitliği devamlı olarak görülen bir durum değildir. Devletlerin, diğerleri karşısındaki göreceli güçleri zaman içinde değişebilir. Bazen devletlerin güç kayıpları o kadar şiddetli olur ki artık sistemde bir kutup olmaktan çıkarlar. Soğuk Savaş döneminde Doğu Blokunun lideri olan Sovyetler Birliği’nin 1991 yılında çökmesi bu duruma bir örnek olarak gösterilebilir. II. Dünya Savaşı'ndan sonra, ABD ve Sovyetler Birliği arasında yaşanan ve doğrudan silahlı çatışmanın olmadığı, askeri, ekonomik ve siyasi rekabet dönemine Soğuk Savaş denir. Doğru cevap B'dir.

Soru 73

Sistemi bir yapı değil, bir süreç olarak gören ve bu süreçte pek çok aktörün birbiri ile devamlı olarak ilişki içinde olduğunu öne süren uluslararası ilişkiler teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Realizm
B
Rasyonalizm
C
İdealizm
D
Liberalizm
E
Emperyalizm
Açıklama:
Klasik ve bazı modern Liberaller, sistemi, pek çok farklı aktör arasındaki etkileşimin gerçekleştiği bir süreç olarak tanımlarlar. Diğer bir deyişle, Liberallere göre sistem, bir yapı değil bir süreçtir. Bu süreç içinde pek çok aktör (devletler, devlet-dışı aktörler) birbirleri ile devamlı olarak etkileşim içindedirler. Bu süreçte, devletlerin çıkarları sadece güvenlik konularını değil aynı zamanda pek çok ekonomik ve sosyal konuları da kapsamaktadır. Sistemi bir süreç olarak tanımlayan Liberaller, bu sistem içindeki aktörlerin pek çok açıdan birbirlerine karşılıklı olarak bağımlı olduklarını ve her bir aktörün, diğer aktörlerin davranışlarından etkilendiğini belirtmektedir. Doğru cevap D'dir.

Soru 74

Sistemin yapısını belirleyen en önemli faktör, sistemde var olan katmanlaşmadır diyen uluslararası ilişkiler teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Realizm
B
Liberalizm
C
Rasyonalizm
D
Neoliberalizm
E
Marksizm
Açıklama:
Marksistler, sistemi Liberaller ve Realistlerden tamamen farklı olarak tanımlamaktadırlar. Onlara göre, sistemin yapısını belirleyen en önemli faktör, sistemde var olan katmanlaşmadır. Marksistler katmanlaşmayı, “kaynakların devletler arasında eşitsiz dağılımı” olarak tanımlamaktadırlar. Doğru cevap E'dir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Westphalia öncesi döneme damgasını vuran ve günümüz sisteminin oluşumuna katkıda bulunan uygarlıklar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Antik Yunan
B
Emperyal Çin
C
Japonya
D
Roma İmparatorluğu
E
Orta Çağ Avrupası
Açıklama:
Günümüz uluslararası sistemi, merkezi Avrupa olan Batı uygarlığının bir ürünüdür. Pek çok uluslararası ilişkiler teorisyeni, modern anlamda ilk uluslararası sistemin oluşum tarihi olarak, Otuz Yıl Savaşları’nı sona erdiren 1648 Westphalia Antlaşmasını göstermektedirler. Westphalia düzeni, Batı uygarlığının kaynağı olan Eski Yunan kültürünün bir ürünü olduğu kadar, o dönemde var olan başka uygarlıkların da ürünüdür. O yüzden
uluslararası sistemin tarihsel analizi, Westphalia’dan önce var olan bu uygarlıkların
bir analizini gerektirmektedir. Westphalia öncesi döneme damgasını vuran ve günümüz sisteminin oluşumuna katkıda bulunan uygarlıklar arasında Antik Yunan, Emperyal Çin, Roma İmparatorluğu ve Orta Çağ Avrupası yer alırken Japonya yer almaz. Doğru yanıt C'dir.

Soru 76

II. Dünya Savaşı'nda oluşturulan ve Mihver Devletler olarak adlandırılan askeri ittifaka katılan ülkeler aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
İngiltere, Fransa, Almanya
B
Japonya, Almanya, Rusya
C
Almanya, İtalya, Japonya
D
ABD, İtalya, Almanya
E
Almanya, Fransa, İtalya
Açıklama:
Mihver Devletleri, II. Dünya Savaflında Almanya, İtalya ve Japonya’nın oluşturduğu askeri ittifaka verilen addır. II. Dünya Savaşı, hem Avrupa hem de uluslararası sistem açısından önemli değişimlere sahne oldu. Bir kere eski güç dengesi sisteminin aktörleri olan Avrupalı
büyük güçler yerlerini ABD ve Sovyetler Birliği’ne bıraktılar. Westphalia ile kurulan uluslararası sistem de böylece sona erdi. O zamana kadar uluslararası sisteme hakim olan İngiltere ve Fransa fiziksel ve ekonomik olarak çökerek bölgesel birer güç hâline geldiler. Mihver devletlerinden Almanya ve Japonya yenilgilerinin ardından işgal edildiler. Doğru cevap C'dir.

Soru 77

Soğuk Savaş döneminin özelliklerinden biri olan ve internet gibi teknolojik gelişmelerin
etkisiyle, Batı’nın siyasi ve ekonomik değerlerinin tüm dünyaya yayılmasına yol açan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Küreselleşme
B
Kolektif güvenlik
C
Milliyetçilik
D
Bush Doktrini
E
Artan karşılıklı bağımlılık
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin en önemli özelliklerinden birisi de küreselleşmenin hızının artmasıdır. İnternet gibi teknolojik gelişmelerin etkisiyle, Batı’nın siyasi ve ekonomik değerleri tüm dünyaya yayılmıştır. Küreselleşmenin en önemli sonuçlarından birisi, devlet
egemenliğinin tekrar tanımlanması olmuştur. Teknolojik gelişmeler devletlerin kendi vatandaşları üzerindeki kontrolünü gittikçe zayıflatmakta ve devletlerin birbirlerinden izole olarak yaşamalarını zorlaştırmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası sistemin işleyişini etkileyen güç ilişkileri kapsamında ele alınabilir?

Seçenekler

A
Otoritenin Örgütlenişi
B
Aktörler
C
Etkileşim Düzeyi ve Kapsamı
D
Sistemdeki Kutup Sayısı
E
Doğal Kaynaklar
Açıklama:
Otoritenin Örgütlenişi, Aktörler ve Etkileşim Düzeyi ve Kapsamı, uluslararası sisteme etki eden yapısal özellikler arasındadır. Doğal Kaynaklar ise ekonomik ilişkiler kapsamındadır. Sistemdeki Kutup Sayısı uluslararası sistemin işleyişini etkileyen güç ilişkileri kapsamında ele alınmaktadır. Pek çok uluslararası politika teorisyeni (özellikle Realistler) bir sistemin işleyişini etkileyen temel faktörün sistemdeki güç merkezi sayısına bağlı olduğunu savunmaktadırlar. Sistemin kaç kutuplu olduğu, sistemdeki güçlü devletlerin sayısına bağlı olarak belirlenmektedir. Bu durumda, tek bir gücün olduğu sistemlere tek kutuplu sistem, iki güçlü devletin olduğu sistemlere iki kutuplu sistem ve son olarak, güçlü devlet sayısının ikiden fazla olduğu sistemlere de çok kutuplu sistem adı verilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Soru 79

Sistem kavramının sosyal bilimlere, özellikle de siyaset bilimine, girmesi hangi yıllarda olmuştur?

Seçenekler

A
1940'lar
B
1950'ler
C
1960'lar
D
1970'ler
E
1980'ler
Açıklama:
Sistem kavramının sosyal bilimlere, özellikle de siyaset bilimine, girmesi, 1950’li yıllarda ortaya çıkan Davranışçılık akımı ve siyasi Realizm sayesinde olmuştur. Bu akımların o zamanki entelektüel ortamda yaygın bir kabul görmesi, pek çok siyaset bilimciyi, sistem teorisi terimlerini kullanarak uluslararası politikayı bir sistem olarak kavramlaştırmaya itmiştir. Doğru cevap B'dir.

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi devletlerin yaşamsal amaçlarındandır?

Seçenekler

A
kendi inanç sistemlerini veya değerlerini yaymak
B
uluslararası alanda saygınlık ve statülerini sağlamlaştırma
C
siyasi bağımsızlığını korumak
D
uluslararası sistemde statüsünü ve prestijini güçlendirmek
E
bilim ve teknolojideki liderlik
Açıklama:
Siyasi bağımsızlığını korumak, devletlerin yaşamsal amaçlarındandır. Doğru yanıt C’dir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi devletlerin uzun dönemli amaçlarındandır?

Seçenekler

A
kendi değerlerini diğerlerine benimsetmek
B
uluslararası alanda kendini barışa ve uygarlığın gelişmesine adamış bir ülke imajı çizmek
C
askeri prestijini arttrımak
D
uluslararası alanda saygınlık ve statülerini sağlamlaştırmak
E
güvenliğini ve bağımsızlığını korumak
Açıklama:
Kendi değerlerini diğerlerine benimsetmek, devletlerin uzun dönemli amaçlarındandır. Doğru yanıt A’dır.

Soru 3

Devletlerin kendilerine yönelen tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla diğerlerinin işlerine karışmama ya da başka devletlerle askeri ittifaklar yapmama ilkelerine dayanan strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
kendi kendine yeterlilik
B
izolasyonizm
C
tarafsızlık
D
ittifaklar
E
bağıntısızlık
Açıklama:
Devletlerin kendilerine yönelen tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla diğerlerinin işlerine karışmama ya da başka devletlerle askeri ittifaklar yapmama ilkelerine dayanan stratejisine izolasyonizm denir. Doğru yanıt B’dir.

Soru 4

İttifaklarla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Seçenekler

A
Üye ülkelerin güvenliğini arttırırlar.
B
Saldırganları caydırma işlevi görürler.
C
Bir saldırı anında üyelerin savunma güçlerini arttırırlar.
D
Üye devletin düşmanı ile o ülkenin üye olduğu ittifak arasında iş birliği sağlarlar.
E
Düşmanın yalnızlaştırılması amacına hizmet ederler.
Açıklama:
İttifakların üye bir devletin düşmanı ile o ülkenin üye olduğu ittifak arasında olası bir iş birliğini önlerler. Doğru yanıt D’dir.

Soru 5

Devletlerin, sanayileşme öncesi çağlarda, ekonomik çıkarlarını korumak ve refahlarını arttırmak amacıyla başvurdukları strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
korumacılık
B
otarşi
C
serbest ticaret
D
kartel
E
ekonomik koalisyon
Açıklama:
Otarşi, devletlerin, sanayileşme öncesi çağlarda, ekonomik çıkarlarını korumak ve refahlarını arttırmak amacıyla başvurdukları stratejidir. Doğru yanıt B’dir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi devletlerin dış politika araçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
diplomasi
B
ekonomik ödül
C
boykot
D
karteller x
E
propaganda
Açıklama:
Karteller, devletlerin dış politika araçlarından biri değildir. Doğru yanıt D’dir.

Soru 7

Devletlerin bir ülkeden aldıkları mallar üzerine koydukları vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
tarife
B
kota
C
boykot
D
ambargo
E
kara liste
Açıklama:
Tarife, devletlerin bir ülkeden aldıkları mallar üzerine koydukları vergidir. Doğru yanıt A’dır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi dış politikayı etkileyen devlet/toplum düzeyi faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
medya
B
topografik faktörler
C
ulusal özellikler
D
rejim türü
E
sistemdeki güç dağılımı
Açıklama:
Sistemdeki güç dağılımı, dış politikayı etkileyen devlet/toplum düzeyi faktörlerden biri değildir, sistemik faktörlerdendir. Doğru yanıt E’dir.

Soru 9

Rasyonel karar alma modeli ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Seçenekler

A
Devletlerin, belli amaçlara ve seçeneklere sahip yekpare birimler olarak, amaçlarına ulaşmada en iyi seçeneği belirleme yeteneğine sahip olduklarını kabul eder.
B
Karar vericiler, karar alma sürecinde fayda-maliyet analizi yapar.
C
Karar alma sürecinde faydası en yüksek, maliyeti ise en az politikayı benimser.
D
Karar vericilerin belli aşamalardan geçerek rasyonel bir karar vereceklerini varsayar.
E
Karar alma sürecinde kurumlar etkin rol oynar.
Açıklama:
Rasyonel karar alma modelinde karar alma süreci kurumların değil karar vericilerin tekelindedir. Doğru yanıt E’dir.

Soru 10

Çoğu dış politika kararının, farklı çıkarlara sahip bürokratlar arasındaki mücadele sonucunda belirlendiğini savunan model aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
grup düşüncesi
B
rasyonel karar alma modeli
C
alternatif dış politika modeli
D
sistematik model
E
bürokratik model
Açıklama:
Bürokratik model, çoğu dış politika kararının, farklı çıkarlara sahip bürokratlar arasındaki mücadele sonucunda belirlendiğini savunan modeldir. Doğru yanıt E’dir.

Soru 11

1815 yılında Avrupalı güçler tarafından sürekli tarafsız devlet haline getirilmiş ülke aşağıdakilerden ülkelerden hangisidir?

Seçenekler

A
Almanya
B
Avusturya
C
Hollanda
D
İsviçre
E
Japonya
Açıklama:
D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi, Soğuk Savaş Döneminde Yalnızcılık politikası uygulayan ülkelerden biridir?

Seçenekler

A
Polonya
B
Macaristan
C
Türkiye
D
Avusturya
E
Arnavutluk
Açıklama:
E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi, bağlantızıslık hareketini başlatan devletlerden biridir?

Seçenekler

A
İran
B
Irak
C
Katar
D
Mısır
E
Yemen
Açıklama:
D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası serbest ticareti, az gelişmiş ülkelerin kendi sanayilerini oluşturmalarını önlediği ve fakir ülkeleri zengin ülkelere giderek daha fazla bağımlı kıldığı gerekçesiyle reddetmektedir?

Seçenekler

A
Liberaller
B
Neoliberaler
C
Realistler
D
Marksistler
E
İdealistler
Açıklama:
Soru, "Devletlerin Ekonomik Stratejileri" başlığı altında geçtiği için Dış Politika Stratejileri olarak değerlendirildi.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi, devletlerin güvenliklerini sağlamak için başvurdukları dış politika stratejilerden biri değildir?

Seçenekler

A
Yalnızcılık
B
Korumacılık
C
Kendi Kendine Yeterlilik
D
Tarafsızlık ve Bağlantısızlık
E
İttifaklar
Açıklama:
B

Soru 16

Devletlerin etkin bir şekilde ürettiği malların üretimine ve ihracatına yoğunlaşması gerektiğini savunan ekonomik teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Görünmez El Teorisi
B
Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi
C
İnavosyon Teorisi
D
Rekabetçi Piyasa Teorisi
E
Katma Değer Teorisi
Açıklama:
Soru, "Devletlerin Ekonomik Stratejileri" başlığı altında geçtiği için ve her ne kadar bir ekonomik teori sorulsa da "Dış Politika Stratejileri" olarak değerlendirilmiştir.

Soru 17

I. Güvenlik
II. Ekonomik Güç
III. Teknolojik gelişmişlik
IV. Siyasi bağımsızlık
Yukarıdakilerden hangisi bir devletin yaşamsal çıkarlarının başında gelen unsurlar arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Bir devletin yaşamsal çıkarlarının başında ülke güvenliği, ekonomik güç ve siyasi bağımsızlık gelmektedir (Duncan, 2004: 141). Devletler, ideolojik eğilimleri ne olursa olsun, sistemde hayatta kalmak için bu amaçlarını gerçekleştirmeye çalışırlar. Dış politika da bu amaçlara hizmet eden bir araç olarak kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi, devletlerin ekonomik çıkarlarını korumaya yönelik stratejilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Otarşi
B
Korumacılık
C
Karteller
D
Ekonomik Koalisyonlar
E
Tarafsızlık ve bağlantısızlık
Açıklama:
E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi devletlerin dış politika da kullanabileceği araçlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Diplomasi
B
Propaganda
C
Ekonomik Ödüller ve Yaptırımlar
D
Kamuoyu ve Medya
E
Gizli Eylemler ve Silahlı Müdahale
Açıklama:
D

Soru 20

Ulusal ekonomileri inceleyen ve ülkelerin coğrafyası ile ekonomik gücü arasında bağlantı kuran bilim türü nedir?

Seçenekler

A
Jeoekonomi
B
Antropoloji
C
Meteoroloji
D
Jeoloji
E
Sosyoloji
Açıklama:
Jeoekonomi: Ulusal ekonomileri inceleyen ve ülkelerin coğrafyası ile ekonomik gücü arasında bağlantı kuran bir bilimdir. Doğru cevap A'dır.

Soru 21

Vatandaşların refahını, ekonomik ve sosyal esenliklerinin korunması ve teşvik edilmesini birincil öncelik olarak kabul eden devlete ne denir?

Seçenekler

A
Laik Devlet
B
Refah Devleti
C
Üniter Devlet
D
Sosyalist Devlet
E
Aristokrasi
Açıklama:
Refah Devleti: Vatandaşların refahını, ekonomik ve sosyal esenliklerinin korunması ve teşvik edilmesini birincil öncelik olarak kabul eden devlet. Doğru cevap B'dir.

Soru 22

Devletlerin kendilerine yönelen tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla, diğerlerinin işlerine karışmama ya da başka devletlerle askeri ittifaklar yapmama ilkelerine dayanan stratejinin adı nedir?

Seçenekler

A
Prestij Politikası
B
İttifak Politikası
C
Kendi Kendine Yeterlilik
D
Statüko Politikası
E
Yalnızcılık
Açıklama:
Yalnızcılık (İzolasyonizm)
Yalnızcılık stratejisi, devletlerin kendilerine yönelen tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla, diğerlerinin işlerine karışmama ya da başka devletlerle askeri ittifaklar yapmama ilkelerine dayanan bir stratejidir. Doğru cevap E'dir.

Soru 23

David Ricardo tarafından geliştirilen ve devletlerin göreceli olarak etkin bir şekilde ürettiği malların üretimine ve ihracatına yoğunlaşması gerektiğini savunan ekonomik teorinin adı nedir?

Seçenekler

A
Monetarist Teori
B
Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi
C
Keynesçi Teori
D
Neoklasik Teori
E
Mutlak Üstünlükler Teorisi
Açıklama:
Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi: David Ricardo tarafından geliştirilen ve devletlerin göreceli olarak etkin bir şekilde ürettiği malların üretimine ve ihracatına yoğunlaşması gerektiğini savunan ekonomik teori. Doğru cevap B'dir.

Soru 24

I. Korumacılık
II. Serbest Ticaret
III. Karteller
IV. Ekonomik Koalisyonlar
Yukarıdakilerden hangisi devletlerin izlediği ekonomik stratejiler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Devletlerin Ekonomik Stratejileri
  • Otarşi
  • Korumacılık
  • Serbest Ticaret
  • Ekonomik Koalisyonlar
  • Karteller
  • Bölgesel Serbest Ticaret Antlaşmaları (Serbest Ticaret Alanları)

Soru 25

Ülkelerin sorun yaşadıkları bir ülkeden ithal ettikleri belli bir malın ya da ithal edilen tüm malların alımını durdurarak o ülkeyi cezalandırma yolunu seçmesine ne denir?

Seçenekler

A
Ambargo
B
Boykot
C
Kara Liste
D
Malvarlığını Dondurma
E
Kotalar
Açıklama:
Boykot: Ülkelerin kullandıkları bir diğer yöntem de boykottur. Ülkeler, sorun yaşadıkları bir ülkeden ithal ettikleri belli bir malın ya da ithal edilen tüm malların alımını durdurarak o ülkeyi cezalandırma yolunu seçebilirler. Bu yöntem, boykot eden ülkeye yapılan ihracatın yüksek olması durumunda önemli bir etki doğurabilir. Doğru cevap B'dir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi devletlerin yaşamsal çıkarları arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
İç güvenlik
B
Dış güvenlik
C
Ekonomik güç
D
Siyasi bağımsızlık
E
Kendi inanç sistemlerini yaymak
Açıklama:
Bir devletin dış politika amaçları, öncelikle o devletin yaşamsal, orta dönemli ve uzun dönemli çıkarlarını korumaya yöneliktir. Bir devletin yaşamsal çıkarlarının başında ülke güvenliği, ekonomik güç ve siyasi bağımsızlık gelmektedir. Devletlerin uzun dönemli dış politika amaçlarının başında ise kendi inanç sistemlerini veya değerlerini yaymak gelmektedir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi, dış politikayı etkileyen Devlet/Toplum Düzeyi Faktörleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Rejim Türü
B
Ulusal Özellikler
C
Güç Dağılımı
D
Coğrafi ve Topografik Faktörler
E
Kamuoyu, Baskı Grupları ve Medya
Açıklama:
C

Soru 28

Ulusal ekonomileri inceleyen ve ülkelerin coğrafyası ile ekonomik gücü arasında bağlantı kuran bilim hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomi
B
Jeoekonomi
C
Jeopolitik
D
Jeomorfoloji
E
Jeostrateji
Açıklama:
Jeoekonomi, ulusal ekonomileri inceleyen ve ülkelerin coğrafyası ile ekonomik gücü arasında bağlantı kuran bir bilimdir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi devletlerin uluslararası sistemde statüsünü ve prestijini güçlendirmek için önem verdiği konulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Özel günlerde geçit törenleri düzenlemek
B
Bilim ve teknolojideki liderlik
C
Edebiyat, sanat ve diğer kültürel faaliyetlerdeki başarılar
D
Sportif faaliyetlerdeki başarılar
E
Siyasi bağımsızlıklarını devam ettirmek
Açıklama:
Devletlerin yukarıda açıklanan yaşamsal çıkarları yanında, orta dönemde uluslararası sistemde ulaşmaya çalıştıkları bazı çıkarları da bulunmaktadır. Bu amaçların başında, devletin uluslararası sistemde statüsünü ve prestijini güçlendirmek ve korumak gelmektedir. Devletler, geleneksel olarak, askeri gücü statü ve prestij kaynağı olarak kullanmışlardır. Günümüzde devletlerin özel günlerde geçit törenleri düzenleyerek askeri güç gösterileri yapmaları askeri amaçlardan çok prestij kazanma amaçlarına hizmet etmektedirler. Bilim ve teknolojideki liderlik ve kültürel ve sportif faaliyetler ulusal prestiji arttırma aracı olarak kullanılmaktadır. Ancak siyasi bağımsızlık yaşamsal amaçlardan biridir.

Soru 30

Devletlerin kendilerine yönelen tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla, diğerlerinin işlerine karışmama ya da başka devletlerle askeri ittifaklar yapmama ilkelerine dayanan strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kendi Kendine Yeterlilik
B
Tarafsızlık ve Bağlantısızlık
C
Yalnızcılık
D
İttifaklar
E
Korumacılık
Açıklama:
Yalnızcılık stratejisi, devletlerin kendilerine yönelen tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla, diğerlerinin işlerine karışmama ya da başka devletlerle askeri ittifaklar yapmama ilkelerine dayanan bir stratejidir.

Soru 31

Savaş zamanında çatışmalara taraf olmama ve barış zamanında ittifak antlaşmalarına katılmama yükümlülüğü altındaki devlete ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bağlantısız devlet
B
Tarafsız devlet
C
Sürekli tarafsız devlet
D
Egemen devlet
E
Müttefik devlet
Açıklama:
Tarafsız devlet, herhangi bir bölgesel veya uluslararası çatışmada tek yanlı olarak tarafsız kalacağını ilan eder ve bu daha çok siyasal bir durumdur. Bazen de büyük devletler bir devleti sürekli tarafsız devlet statüsü altına koyabilirler. Sürekli tarafsız devlet, diğer tüm devletler gibi bağımsız ve egemen bir devlettir ancak savaş zamanında çatışmalara taraf olmama yanında, barış zamanında da ittifak antlaşmalarına katılmama yükümlülüğü altındadır.

Soru 32

Devletlerin kendi kaynakları ile yetinmelerini ve böylece diğer ülkelere olan bağımlılıklarını en aza indirmeyi öğütleyen strateji hangisidir?

Seçenekler

A
Kartel
B
Monopol
C
Serbest Ticaret
D
Otarşi
E
Korumacılık
Açıklama:
Ekonomik olarak kendi kendine yeterlilik anlamına gelen otarşi, devletlerin kendi kaynakları ile yetinmelerini ve böylece diğer ülkelere olan bağımlılıklarını en aza indirmeyi öğütleyen bir stratejidir.

Soru 33

Bir malın üretiminin yalnızca bir firma tarafından yapılması ya da bütün piyasaya sadece bir firmanın hakim olması durumuna ne denir?

Seçenekler

A
Dumping
B
Monopol
C
Otarşi
D
Kartel
E
Kota
Açıklama:
Monopol, bir malın üretiminin yalnızca bir firma tarafından yapılması ya da bütün piyasaya sadece bir firmanın hakim olması durumuna verilen addır. Monopol piyasasının oluşması için firmanın ürettiği malın ikame edilemez olması gerekir.

Soru 34

1947 yılında Bretton Woods kurumu olarak oluşturulan ve 1995 yılında Dünya Ticaret Örgütü adını alan rejim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
IMF
B
GATT
C
UNCTAD
D
OPEC
E
NAFTA
Açıklama:
GATT 1947 yılında Bretton Woods kurumu olarak oluşturulan ve liberal uluslararası ticaret rejiminin yerleştirilmesi sorumluluğunu üstlenen rejime verilen addır. GATT, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Antlaşmasının İngilizcesinin kısaltılmış halidir. 1995 yılında Dünya Ticaret Örgütü adını almıştır.

Soru 35

Bir ülkenin başka bir ülkeden aldığı malların miktarına getirdiği kısıtlamaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tarife
B
Boykot
C
Ambargo
D
Kota
E
Kredi
Açıklama:
Kotalar, bir ülkenin başka bir ülkeden aldığı malların miktarına getirdiği kısıtlamadır. Ülkeler belli ülkelerin mallarına uyguladıkları kotaları azaltıp artırarak, o ülkeyi cezalandırma ya da ödüllendirme amacı güdebilirler.

Soru 36

Realizmin yekpare aktör varsayımı, aşağıdaki karar alma modellerinden hangisinin temel varsayımıdır?

Seçenekler

A
Kurumsal Karar Alma Modeli
B
Rasyonel Karar Alma Modeli
C
Bürokratik Karar Alma Modeli
D
Çoğulcu Karar Alma Modeli
E
Çoğunlukçu Karar Alma Modeli
Açıklama:
B

Soru 37

Devletlerin, belli amaçlara ve seçeneklere sahip yekpare birimler olarak, amaçlarına ulaşmada en iyi seçeneği belirleme yeteneğine sahip olduklarının kabul edildiği karar alma modeli hangisidir?

Seçenekler

A
Rasyonel Karar Alma Modeli
B
Kurumsal Model
C
Bürokratik Model
D
Stratejik Model
E
Sistemik Model
Açıklama:
Rasyonel modelde devletlerin, belli amaçlara ve seçeneklere sahip yekpare birimler olarak, amaçlarına ulaşmada en iyi seçeneği belirleme yeteneğine sahip oldukları kabul edilmektedir.

Soru 38

  1. Dış politika süreci, bir devletin dış politikasını oluştururken ve uygularken geçtiği aşamaların tümüdür
  2. Her devletin dış politika süreci diğerlerinden farklı olabilir
  3. Dış politika, dış politika sürecinin bir çıktısıdır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Dış politika çalışmaları genellikle iki farklı kavramın incelenmesini gerektirmektedir. Bunlardan ilki dış politika sürecidir diğeri ise dış politikadır. Dış politika
süreci, bir devletin dış politikasını oluştururken ve uygularken geçtiği aşamaların tümünü ifade etmektedir (Papp, 2002: 142). Her devletin dış politika süreci
diğerlerinden farklı olabilir. Kimi ülkelerde Dışişleri Bakanlığı öncelikli bir yere
sahipken başka ülkelerde diğer bakanlıklar da söz sahibi olabilir. Bazı ülkeler dış
politika kararlarını vermeden önce detaylı istihbarat çalışması yaparken, diğer
ülkeler bu tür bir istihbarat çalışması yapacak kaynaklara sahip olmayabilir ve
sadece eldeki verilere dayanarak karar alabilirler.
Dış politika, yukarıda bahsettiğimiz dış politika sürecinin bir çıktısıdır. Dış
politika çok farklı şekillerde tanımlanmıştır.

Soru 39

Devletlerin dış politika çıktıları, aynı anda ve farklı analiz düzeylerinde etkin
olan pek çok faktörün bir sonucudur. Aşağıdakilerden hangisinin bu çıktılar üzerinde etkisi yoktur?

Seçenekler

A
Karar vericilerin kişisel özellikleri
B
İçinde bulunan toplum
C
Ülkenin siyasi rejimi
D
Uluslararası ve kültürel ortam
E
Devlet faaliyetleri
Açıklama:
Devletlerin dış politika çıktıları, aynı anda ve farklı analiz düzeylerinde etkin
olan pek çok faktörün bir sonucudur. Bu çıktılar, büyük ölçüde, karar vericilerin
kişisel özelliklerinden, içinde bulunulan toplumdan, ülkenin siyasi rejiminden,
içinde faaliyet gösterilen uluslararası ve küresel ortamdan etkilenirler. Ancak dış
politika çalışmaları genellikle ülke içinde etkin olan faktörler üzerinde yoğunlaştığından, bireysel ve devlet düzeyleri en sık rastlanan analiz düzeyleridir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi devlet/toplum düzeyi faktörler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Coğrafi ve Topografik Faktörler
B
Ulusal Özellikler
C
Rejim Türü
D
Kamuoyu, Baskı Grupları ve Medya
E
Konjonktürel Faktörler
Açıklama:
Devlet/Toplum Düzeyi Faktörler
Devletlerin kendilerine has özellikleri, dış politika amaçlarını ve uygulamalarını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu özellikleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
  • Coğrafi ve Topografik Faktörler
  • Ulusal Özellikler
  • Rejim Türü
  • Kamuoyu, Baskı Grupları ve Medya

Soru 41

I. Problemin tanınması ve tanımlanması
II. Amaçların belirlenmesi
III. Amaçlara ulaşmak sahip olunan alternatif stratejileri belirleme
IV. Her bir alternatifin olası sonuçlarını araştırma
Yukarıdakilerden hangisi rasyonel karar alma modelinin aşamalarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bu aşamalar şunlardır:
• Problemin tanınması ve tanımlanması,
• Amaçların belirlenmesi,
• Bu amaçları önem sırasına koyma,
• Amaçlara ulaşmak sahip olunan alternatif stratejileri belirleme,
• Her bir alternatifin olası sonuçlarını araştırma,
• En az maliyetle en iyi sonucu doğuracak politikayı seçme (Goldstein, 1999: 150). Doğru cevap E'dir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik cezalandırma veya ödüllendirme yöntemlerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Tarifeler
B
Kotalar
C
Boykot
D
Ambargo
E
Siber Saldırılar
Açıklama:
Günümüzde ekonomik cezalandırma veya ödüllendirme yöntemleri çok farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Bu yöntemlerden bazıları şunlardır:
  • Tarifeler
  • Kotalar
  • Boykot
  • Ambargo
  • Borç ve Krediler
  • Kara liste
  • Malvarlığını Dondurma
Doğru cevap E'dir.

Soru 43

  1. Büyüklük
  2. Zenginlik
  3. Rejim türü
Karşılaştırmalı dış politika analizleri, aynı tür toplumlara ya da siyasi rejimlere sahip ülkelerin, dış politika davranışlarının da aynı olup olmadığının araştırılması amacı güden çalışmalardır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu çalışmaların yoğunlaştığı özellikler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Karşılaştırmalı dış politika analizleri, aynı tür toplumlara ya da siyasi rejimlere sahip ülkelerin, dış politika davranışlarının da aynı olup olmadığının araştırılması amacı güden çalışmalardır. Bu çalışmalar, genellikle devletlerin üç özelliği üzerine yoğunlaşmaktadır: büyüklük (büyük ve küçük devletler), zenginlik (zengin ve fakir devletler) ve rejim türü (demokratik ve otoriter rejimler)

Soru 44

  1. Bir devletin yaşamsal çıkarlarının başında ülke güvenliği, ekonomik güç ve siyasi
    bağımsızlık gelmektedir
  2. Bir ülkenin savunduğu fikirlere veya ideolojilere yönelik saldırılar güvenlik
    tehdidi olarak gruplandırılamaz
  3. Ekonomik gelişmenin ve sanayileşmenin düzeyi, devletin dış politika amaçlarını belirlemede önemli bir faktördür
Yaşamsal amaçlar ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I ve II
Açıklama:
Bir ülkenin savunduğu fikirlere veya ideolojilere yönelik saldırılar da güvenlik
tehdidi olarak gruplandırılır

Soru 45

  1. askeri güç gösterisi
  2. bilim ve teknolojideki liderlik
  3. kültürel ve sportif faaliyetler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri devler tarafından statü ve prestij kaynağı olarak kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
Yalnız I
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
  • askeri güç gösterisi
  • bilim ve teknolojideki liderlik
  • kültürel ve sportif faaliyetler

Soru 46

  1. Geçmişte coğrafi özellikler devletlerin yalnızcılık politikası izlemesini zorlaştıran faktörlerden birisi olmuştur.
  2. Yalnızcılık politikası uygulayan ülkeler, diğer devletlerle olan ilişkilerini minimum düzeyde tutmaktadırlar.
  3. küreselleşme ve teknolojik gelişmeler yalnızcılık politikasını izlemeyi günümüzde zorlaştıran faktörlerdendir.
Yalnızcılık politikası ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri yanlıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Geçmişte coğrafi özellikler devletlerin yalnızcılık politikası izlemesini kolaylaştıran en önemli faktörlerden biri olmuştur. Yüksek dağlar veya denizlerle
çevrili veya uçsuz bucaksız çöllere sahip ülkeler, potansiyel düşmanları caydırıcı
bir işlev görerek bu ülkelerin yalnızcılık politikası izlemelerini kolaylaştırmıştır.

Soru 47

Bir devletin diğer devletler arasındaki çatışmalara katılmamasına olanak sağlayan hukuki ve siyasal durum hangisi ile ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Yalnızcılık
B
Kendi kendine yeterlilik
C
Tarafsızlık
D
Bağlantısızlık
E
İttifak
Açıklama:
Tarafsızlık, bir devletin diğer devletler arasındaki çatışmalara katılmamasına veya
çatışmada taraf olmamasına olanak sağlayan hukuki ve siyasal durumdur (Kegley
ve Wittkopf, 1995: 509).

Soru 48

Hangisi devletlerin güvenlik stratejileri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İttifak
B
Yalnızcılık
C
Kendi kendine yeterlilik
D
Korumacılık
E
Tarafsızlık ve bağlantısızlık
Açıklama:
Korumacılık
Devletlerin uluslararası ticarette izledikleri diğer bir strateji de korumacılıktır.
Temel amacı yerli sanayinin güçlendirilmesi ve onların uluslararası rekabetten
korunması olan korumacılık stratejisi, günümüzde pek çok devlet tarafından
farklı şekillerde uygulanmaktadır

Soru 49

Hangisi devletlerin kendi kaynakları ile yetinmelerini ve böylece diğer ülkelere olan bağımlılıklarını en aza indirmeyi öğütleyen bir stratejidir?

Seçenekler

A
İzolasyon
B
Otarşi
C
Serbest Ticaret
D
Monopol
E
Tarafsızlık
Açıklama:
Otarşi
Devletlerin, sanayileşme öncesi çağlarda, ekonomik çıkarlarını korumak ve refahlarını artırmak amacıyla başvurdukları stratejilerden biri olan otarşi, günümüz
ekonomik gerçekleri karşısında faydalı bir araç olmaktan çıkmıştır (Rourke, 1995:
479). Ekonomik olarak kendi kendine yeterlilik anlamına gelen otarşi, devletlerin
kendi kaynakları ile yetinmelerini ve böylece diğer ülkelere olan bağımlılıklarını
en aza indirmeyi öğütleyen bir stratejidir

Soru 50

Hangisi bir malın üretiminin yalnızca bir firma tarafından yapılması ya da bütün piyasaya sadece bir firmanın hakim olması durumuna verilen addır?

Seçenekler

A
Monopol
B
Otarşi
C
İzolasyon
D
Korumacılık
E
Boykot
Açıklama:
Monopol Bir malın üretiminin yalnızca bir firma tarafından yapılması ya da bütün piyasaya sadece bir firmanın hakim olması durumuna verilen ad.

Soru 51

Bir toplumun
üyelerinin siyasal sisteme
ilişkin tutum ve inançlarının
tümü o toplumun siyasi
anlamda neyini oluşturur.

Seçenekler

A
Kültür
B
Güven
C
Güç
D
Otonomi
E
Özerklik
Açıklama:
Siyasi Kültür: Bir toplumun
üyelerinin siyasal sisteme
ilişkin tutum ve inançlarının
tümü o toplumun siyasi
kültürünü oluşturur.

Soru 52

Vatandaşların
refahını, ekonomik ve sosyal
esenliklerinin korunması
ve teşvik edilmesini birincil
öncelik olarak kabul eden
devlet şekli hangisidir.

Seçenekler

A
Monarşi
B
Refah devleti
C
Sosyal devlet
D
Krallık
E
Cumhuriyet
Açıklama:
Vatandaşların
refahını, ekonomik ve sosyal
esenliklerinin korunması
ve teşvik edilmesini birincil
öncelik olarak kabul eden
devlet.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi bir devletin dış politika yaşamsal amaçlarından birisidir.

Seçenekler

A
Refah devleti
B
Siyasi Kültür
C
Ekonomik Güç
D
Jeoekonomi
E
İzolasyonizm
Açıklama:
Bir devletin yaşamsal çıkarlarının başında ülke güvenliği, ekonomik güç ve siyasi
bağımsızlık gelmektedir

Soru 54

Ulusal
ekonomileri inceleyen ve
ülkelerin coğrafyası ile
ekonomik gücü arasında
bağlantı kuran bir bilim hangisidir.

Seçenekler

A
İzolasyonizm
B
Dekolonizasyon
C
Monopolizm
D
Otarşi
E
Jeoekonomi
Açıklama:
Jeoekonomi: Ulusal
ekonomileri inceleyen ve
ülkelerin coğrafyası ile
ekonomik gücü arasında
bağlantı kuran bir bilimd

Soru 55

Her yıl değişik kategorilerde verilen Nobel Ödülleri,
kazanan kişi kadar o kişinin ülkesi için de bir gurur kaynağıdır. 2006 yılında almış olduğu Nobel Edebiyat Ödülü, Türkiye’nin tanıtımına ve saygınlığına çok büyük bir katkı sağlamış yazarımız kimdir.

Seçenekler

A
Orhan Pamuk
B
Yaşar Kemal
C
Orhan Kemal
D
Zülfü Livaneli
E
Aziz Nesin
Açıklama:
Örneğin her yıl değişik kategorilerde verilen Nobel Ödülleri,
kazanan kişi kadar o kişinin ülkesi için de bir gurur kaynağıdır. Örneğin, Orhan
Pamuk’un 2006 yılında almış olduğu Nobel Edebiyat Ödülü, Türkiye’nin tanıtımına ve saygınlığına çok büyük bir katkı sağlamıştır.

Soru 56

Devletlerin kendilerine yönelen tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla, diğerlerinin işlerine karışmama ya da başka devletlerle
askeri ittifaklar yapmama ilkelerine dayanan bir strateji Hangisidir.

Seçenekler

A
Jeoekonomi
B
Refah devleti
C
İzolasyonizm
D
Ekonomik güç
E
Otarşi
Açıklama:
Yalnızcılık stratejisi, devletlerin kendilerine yönelen tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla, diğerlerinin işlerine karışmama ya da başka devletlerle
askeri ittifaklar yapmama ilkelerine dayanan bir stratejidir

Soru 57

Devletlerin dış politikada izledikleri diğer bir güvenlik stratejisi, diğerleri ile askeri ittifaklara girmeme ve diğerlerinden yardım almama stratejisi hangisidir.

Seçenekler

A
Yalnızcılık
B
Kendi kendine yeterlilik
C
Ekonomik güç
D
Bağımsızlık
E
Otarşi
Açıklama:
Devletlerin dış politikada izledikleri diğer bir güvenlik stratejisi de kendi kendine yeterlilik stratejisidir. Diğerleri ile askeri ittifaklara girmeme ve diğerlerinden yardım almama yönleri ile yalnızcılık politikasına benzeyen kendi kendine yeterlilik
stratejisi bazı yönleri ile yalnızcılık politikasından ayrılmaktadır.

Soru 58

Devletlerin uluslararası ticarette izledikleri bir strateji olan Temel amacı yerli sanayinin güçlendirilmesine yönelik strateji hangisidir.

Seçenekler

A
Otarşi
B
Ekonomik güç
C
Korumacılık
D
Monopol
E
Otonomi
Açıklama:
Devletlerin uluslararası ticarette izledikleri diğer bir strateji de korumacılıktır.
Temel amacı yerli sanayinin güçlendirilmesi ve onların uluslararası rekabetten
korunması olan korumacılık stratejisi, günümüzde pek çok devlet tarafından
farklı şekillerde uygulanmaktadır

Soru 59

Devletlerin bir ülkeden aldıkları mallar üzerine koydukları vergiler ne olarak adlandırılır.

Seçenekler

A
Kotalar
B
Ambargo
C
Borç ve krediler
D
Tarifeler
E
Boykot
Açıklama:
Tarifeler: Tarifeler, devletlerin bir ülkeden aldıkları mallar üzerine koydukları vergilerdir.

Soru 60

Bir ülkenin başka bir ülkeden aldığı malların miktarına
getirdiği kısıtlama ne olarak adlandırılır.

Seçenekler

A
Tarifeler
B
Kotalar
C
Kara liste
D
Boykot
E
Ambargo
Açıklama:
Kotalar, bir ülkenin başka bir ülkeden aldığı malların miktarına
getirdiği kısıtlamadır.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi devletlerin yaşamsal dış politika amaçları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Devletin ekonomik gücünün yükseltilmesi
B
Devletin uluslararası sistemdeki statüsünün güçlendirilmesi
C
Devletin kendi değerlerini yayması
D
Devletin prestijinin korunması
E
Devletin kendi inanç sistemlerini benimsetmesi
Açıklama:
Devletin yaşamsal dış politika amaçları; ulusal güveliğin sağlanması, ekonomik gücün yükseltilmesi ve siyasi bağımsızlığın korunmasıdır. Devletin prestijinin, statüsünün güçlendirilmesi ve korunması kısa dönemli, kendi inanç sistemlerini ve değerlerini benimsetmesi ise dış politikasının uzun dönemli amaçları arasında yer almaktadır

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi devletlerin siyasi bağımsızlıklarını devam ettirmelerinin en önemli araçları arasında değildir?

Seçenekler

A
Askeri gücü arttırmak
B
Dış ülkelere bağımlılıkları azaltmak
C
Kendi inanç sistemlerini yaymak
D
Devletin malları için farklı pazarlar bulmak
E
Bilimsel gücü arttırmak
Açıklama:
Devletlerin siyasi bağımsızlıklarını devam ettirmelerinin en önemli araçları, askeri, bilimsel ve ekonomik güçlerini arttırmak, dış ülkelere ve kaynaklara bağımlılıklarını azaltmak ve kendi malları için farklı pazarlar bulmak olarak sayılabilir.

Soru 63

Savaş zamanında çatışmalara taraf olmama yanında, barış zamanında da ittifak antlaşmalarına katılmama yükümlülüğü altında olan devletlerin hukuki statüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tarafsız
B
Sürekli tarafsız
C
Bağlantısız
D
Yalnızcı
E
Kendi kendine yeter
Açıklama:
Savaş zamanında çatışmalara taraf olmama yanında, barış zamanında da ittifak antlaşmalarına katılmama yükümlülüğü altında olan devletlerin hukuki statüsü sürekli tarafsızdır. Sürekli tarafsız statüsü altına konan devletin yükümlülükleri, diğer devletler arasındaki çatışmalara taraf olmamaya ek olarak askeri ittifaklara girmeme ve diğer devletlerin, topraklarını askeri amaçlarla kullanmasına izin vermeme gibi yükümlülükleri de içermektedir

Soru 64

Devletlerin dış politikalarını belirlerken kullandıkları ekonomik stratejiler arasında, kendi kaynakları ile yetinmelerini ve böylece diğer ülkelere olan bağımlılıklarını en aza indirmelerini öğütleyen strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomik koalisyonlar
B
Serbest ticaret
C
Korumacılık
D
Otarşi
E
Monopol
Açıklama:
Devletlerin dış politikalarını oluştururken kullandıkları ekonomik stratejiler arasında kendi kaynakları ile yetinmelerini ve böylece diğer ülkelere olan bağımlılıklarını en aza indirmelerini öğütleyen strateji otarşidir.

Soru 65

Devletlerin göreceli olarak etkin bir şekilde ürettiği malların üretimine ve ihracatına yoğunlaşması gerektiğini savunan teori kim tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Jürgen Habermas
B
Robert Cox
C
Alexander Wendt
D
Adam Smith
E
David Ricardo
Açıklama:
Devletlerin göreceli olarak etkin bir şekilde ürettiği malların üretimine ve ihracatına yoğunlaşması gerektiğini savunan teori David Ricardo tarafından geliştirilmiştir. Liberalizme göre toplam refah ancak karşılaştırmalı üstünlükler prensibine sadık kalınarak artırılabilir. Bu prensibin uygulanabilirliği, ticaretin serbest olması koşuluna bağlı olduğu için, Liberaller uluslararası serbest ticareti savunmaktadırlar.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik ödüller ve yaptırımlar kapsamındaki dış politika araçları arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Propaganda
B
Kotalar
C
Boykot
D
Ambargo
E
Kara Liste
Açıklama:
Ekonomik ödüller ve yaptırımlar kapsamındaki dış politika araçları; tarifeler, kotalar, boykot, ambargo, borç ve krediler, kara liste, malvarlığını dondurma, ithalat/ihracat lisansları, ekonomik ve askeri yardımlar vb'dir.

Soru 67

Devletlerin bir ülkeden aldıkları mallar üzerine koydukları vergilere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kota
B
Tarife
C
Kredi
D
Ambargo
E
Boykot
Açıklama:
Devletlerin bir ülkeden aldıkları mallar üzerine koydukları vergiler olarak ifade edilen kavram tarifeler olarak adlandırılmaktadır. Tarifeler yoluyla devletler bir malın fiyatını artırarak, o malın ülke içinde tüketilmesini azaltmaya çalışırlar. Ülkeler tarifeleri dış ticaret açıklarını kapatmak için uygulayabilecekleri gibi, bir ülkeyi cezalandırma ya da ödüllendirme amacıyla da kullanabilirler.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi dış politikayı etkileyen bireysel düzeydeki faktörler arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Siyasi liderin ideolojisi
B
Liderlerin kişilik özellikleri
C
Liderin inançları
D
Ulusal özellikler
E
Liderin bilişsel durumu
Açıklama:
Dış politikayı etkileyen bireysel düzey faktörler, siyasi liderlerin bilişsel durumları, inançları, ideolojileri, değerleri ve kişilik özellikleri gibi faktörleri kapsamaktadır. Tamamen kişiye özgü olan bu faktörler, liderlerin dış politika tercihlerini ve dış politika uygulamasını etkilemektedir.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi devletlerin dış politikalarını etkileyen sistemik faktörler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Medya
B
Ulusal özellikler
C
Baskı grupları
D
Ülkenin sahip olduğu siyasi sistem
E
Uluslararası ekonomik sistemin yapısı
Açıklama:
Devletlerin dış politikalarını etkileyen sistemik faktörlerin başında, sistemdeki güç
dağılımı gelmektedir. Uluslararası sistemde aktör haline gelen uluslararası örgütler sistemik faktörler arasında yer alır. Devletlerin dış politikalarını etkileyen diğer bir sistemik faktör de uluslararası ekonomik sistemin yapısı ile ilgilidir. Devletlerin uluslararası veya bölgesel ekonomik sistemlere eklemlenme derecesi, dış politikada gittikçe artan bir rol oynamaktadır.

Soru 70

Bir devletin dış politikasını oluştururken ve uygularken geçtiği aşamaların tümünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dış politika süreci
B
Dış politika
C
Uluslararası politika
D
Uluslararası ilişkiler
E
Uluslararası sistem
Açıklama:
Bir devletin dış politikasını oluştururken ve uygularken geçtiği aşamaların tümünü ifade eden kavram eden kavram dış politika sürecidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 71

Dış politika çalışmalarında en sık rastlanan analiz düzeyleri .... ve .... düzeyleridir. Cümledeki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangileri gelmesi gerekmektedir?

Seçenekler

A
Bireysel - uluslararası sistem
B
Devlet- uluslararası sistem
C
Bireysel-devlet
D
Bölgesel-bireysel
E
Devlet-bölgesel
Açıklama:
Dış politika çalışmaları genellikle ülke içinde etkin olan faktörler üzerinde yoğunlaştığı için bireysel ve devlet düzeyleri en sık rastlanan analiz düzeyleridir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 72

I- Yalnızcılık II- Kendi kendine yeterlilik III- Tarafsızlık ve bağlantısızlık IV- İttifaklar V- Korumacılık Yukarıdakilerden hangileri devletlerin uyguladığı başlıca güvenlik stratejileri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Devletlerin uyguladığı güvenlik stratejilerinin başlıcaları şunlardır: Yalnızcılık, kendi kendine yeterlilik; tarafsızlık ve bağlantısızlık; ittifaklar. Korumacılık ise ekonomik stratejilerden biridir.

Soru 73

Kendi kaynakları ile yetinen ve diğer ülkelere bağımlılığını en aza indirmeye çalışan bir devletin hangi ekonomik stratejiyi benimsediği söylenebilir?

Seçenekler

A
Otarşi
B
Korumacılık
C
Serbest ticaret
D
Ekonomik koalisyonlar
E
Bölgesel serbest ticaret anlaşmaları
Açıklama:
Kendi kaynakları ile yetinen ve diğer ülkelere bağımlılığını en aza indirmeye çalışan bir devletin otarşi stratejisini benimsediği söylenebilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 74

I- Diplomasi
II- Propaganda
III- Ekonomik ödüller ve yaptırımlar
IV- Gizli eylemler ve silahlı müdahale
V- Karteller
Yukarıdakilerden hangisi/leri devletlerin dış politika araçlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Devletlerin dış politika araçları şunlardır: Diplomasi; propaganda; ekonomik ödüller ve yaptırımlar; gizli eylemler ve silahlı müdahale. Karteller devletlerin izledikleri ekonomik stratejilerden biridir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 75

A ülkesi hükümeti tarafından B ülkesinin, A ülkesinde bulunan mal varlıklarına erişimini dondurmuştur. Bu çerçevede, A ülkesinin B ülkesine yönelik kullandığı dış politika aracı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
A ülkesi B ülkesine karşı silahlı müdahalede bulunmaktadır.
B
A ülkesi B ülkesi içindeki ayrılıkçı grupları kışkırtmaktadır.
C
A ülkesi B ülkesine karşı propaganda yapmaktadır.
D
A ülkesi ekonomik bir önlemi dış politika aracı olarak kullanmaktadır.
E
A ülkesi B ülkesine karşı tüm diplomatik yolları tüketmiştir.
Açıklama:
Küreselleşme ile birlikte ülkeler artan şekilde ekonomik kaynakların bir dış politika aracı olarak kullanılması yoluna gitmektedir. Bu çerçevede, ülkelerin diğer ülkelerdeki mal varlıkları da herhangi bir çatışma durumunda rehine işlevi görebilmekte; ülkeler hedef ülkenin bunlara erişimini dondurarak o ülkeler üzerinde etki kurmayı amaçlamaktadırlar. Bu çerçevede A ülkesinin B ülkesinin mal varlıklarını dondurması bu ülkenin ekonomik bir önlemi dış politika aracı olarak kullandığını göstermektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 76

I- ABD'nin İran'da Mussadık Rejimini düşürmesi
II- ABD'nin Guatemala hükümetini devirmesi
III- ABD'nin Irak'ı işgali
IV- NATO'nun Libya'ya müdahalesi
V- AB'nin Rusya'ya ekonomik yaptırım uygulaması
Yukarıdakilerden hangisi/leri devletin dış politika araçlarından gizli eylemler ve silahlı müdahale türüne örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
ABD'nin İran'da Mussadık Rejimini düşürmesi; ABD'nin Guatemala hükümetini devirmesi; ABD'nin Irak'ı işgali; NATO'nun Libya'ya müdahalesi dış politika araçlarından gizli eylemler ve silahlı müdahalelere örnektir. Ancak AB'nin Rusya'ya ekonomik yaptırım uygulaması bu kapsama girmemektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 77

I- Liderlerin kişisel özellikleri
II- Coğrafi ve topografik faktörler
III- Ulusal özellikler
IV- Rejim türü
V- Kamuoyu ve medya
Yukarıdakilerden hangisi/leri dış politikayı etkileyen bireysel düzey faktörlere örnek verilebilir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
III ve IV
E
IV ve V
Açıklama:
Dış politikayı etkileyen bireysel düzey faktörlere sadece liderlerin kişisel özellikleri örnek olarak verilebilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 78

I- Problemin tanınması ve tanımlanması
II- Amaçların belirlenmesi
III- Amaçların önem sırasına konması
IV- Alternatif stratejiler belirlenmesi ve olası sonuçlarını araştırma
V- En az maliyetle en iyi sonucu doğuracak politikayı seçme
Yukarıdaki maddelerde sıralanan aşamaları içeren dış politika karar alma modeli aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Seçenekler

A
Rasyonel karar alma
B
Kurumsal karar alma
C
Bürokratik karar alma
D
Grup düzeyi karar alma
E
Standart karar alma
Açıklama:
Rasyonel karar alma problemin tanınması ve tanımlanması; amaçların belirlenmesi; amaçların önem sırasına konması; alternatif stratejiler belirlenmesi ve olası sonuçlarını araştırma; en az maliyetle en iyi sonucu doğuracak politikayı seçme aşamalarını içerir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 79

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi çoğu dış politika kararının farklı çıkarlara sahip bürokratlar arasındaki mücadele sonucunda belirlendiğini savunmaktadır?

Seçenekler

A
Rasyonel karar alma
B
Bürokratik karar alma
C
Katılımcı karar alma
D
Geleneksel karar alma
E
Standart karar alma
Açıklama:
Bürokratik karar alma modeli çoğu dış politika kararının farklı çıkarlara sahip bürokratlar arasındaki mücadele sonucunda belirlendiğini savunmaktadır.

Soru 80

Bir devletin dış politikasını oluştururken ve uygularken geçtiği aşamaların tümünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası ilişkiler
B
Dış politika süreci
C
Dış politika
D
Uluslararası siyaset
E
Kamu politikası
Açıklama:
Dış politika çalışmaları genellikle iki farklı kavramın incelenmesini gerektirmektedir. Bunlardan ilki dış politika sürecidir diğeri ise dış politikadır. Dış politika süreci, bir devletin dış politikasını oluştururken ve uygularken geçtiği aşamaların tümünü ifade etmektedir. Her devletin dış politika süreci diğerlerinden farklı olabilir. Kimi ülkelerde Dışişleri Bakanlığı öncelikli bir yere sahipken başka ülkelerde diğer bakanlıklar da söz sahibi olabilir. Bazı ülkeler dış politika kararlarını vermeden önce detaylı istihbarat çalışması yaparken, diğer ülkeler bu tür bir istihbarat çalışması yapacak kaynaklara sahip olmayabilir ve sadece eldeki verilere dayanarak karar alabilirler. Doğru cevap B'dir.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisinde devletlerin dış politikada yaşamsal amaçları tam ve doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Güvenlik - Ekonomik Güç - Siyasi Bağımsızlık
B
Güvenlik - İnanç Sistemleri - Siyasi Bağımsızlık
C
Ekonomik Güç - Siyasi Bağımsızlık
D
Güvenlik - Siyasi Bağımsızlık
E
Ekonomik Güç - Siyasi Bağımsızlık - Uluslararası Tanınırlık
Açıklama:
Bir devletin dış politika amaçları, öncelikle o devletin yaşamsal, orta dönemli ve uzun dönemli çıkarlarını korumaya yöneliktir. Yaşamsal amaçları Güvenlik - Ekonomik Güç - Siyasi Bağımsızlık olmak üzere 3 türlüdür. Doğru yanıt A'dır.

Soru 82

Devletlerin aşağıdaki hangi güvenlik stratejisi kendilerine yönelen tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla, diğerlerinin işlerine karışmama ya da başka devletlerle askeri ittifaklar yapmama ilkesine bağlıdır?

Seçenekler

A
Kendi Kendine Yeterlilik
B
Tarafsızlık ve Bağlantısızlık
C
İttifaklar
D
Yalnızcılık
E
Korumacılık
Açıklama:
Yalnızcılık stratejisi, devletlerin kendilerine yönelen tehditleri azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla, diğerlerinin işlerine karışmama ya da başka devletlerle askeri ittifaklar yapmama ilkelerine dayanan bir stratejidir. Siyasal ve askeri bir strateji olarak yalnızcılık, uluslararası sistem ile ilgili sorunlara alt düzeyde bir katılım, diğer siyasal birimler ve toplumlar ile en alt düzeyde diplomatik veya ticari ilişki ve de diğer devletlere karşı herhangi bir askeri girişimde bulunma ve onlara herhangi bir askeri ayrıcalık tanıma konusunda isteksizlik olarak tanımlanabilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 83

1947 yılında Bretton Woods kurumu olarak oluşturulan ve liberal uluslararası ticaret rejiminin yerleştirilmesi
sorumluluğunu üstlenen rejime ne ad verilmiştir?

Seçenekler

A
NATO
B
UNESCO
C
GATT
D
OECD
E
UN
Açıklama:
GATT, 1947 yılında Bretton Woods kurumu olarak oluşturulan ve liberal uluslararası ticaret rejiminin yerleştirilmesi sorumluluğunu üstlenen rejime verilen ad. GATT, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Antlaşmasının İngilizcesinin kısaltılmış halidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 84

Ülkeler, sorun yaşadıkları bir ülkeden ithal ettikleri belli bir malın ya da ithal edilen tüm malların alımını durdurarak o ülkeyi cezalandırma yolunu seçebilirler. Bu durumda başvurulan dış politika aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ambargo
B
Boykot
C
Kara liste
D
Kotalar
E
Tarifeler
Açıklama:
Ülkelerin kullandıkları bir diğer yöntem de boykottur. Ülkeler, sorun yaşadıkları bir ülkeden ithal ettikleri belli bir malın ya da ithal edilen tüm malların alımını durdurarak o ülkeyi cezalandırma yolunu seçebilirler. Bu yöntem, boykot eden ülkeye yapılan ihracatın yüksek olması durumunda önemli bir etki doğurabilir. Doğru cevap B'dir.

Soru 85

Siyasi liderlerin bilişsel durumları, inançları, ideolojileri, değerleri ve kişilik özellikleri gibi faktörler dış politikayı etkileyen hangi faktör kapsamına girmektedir?

Seçenekler

A
Sistem düzeyleri
B
Bireysel
C
Devlet/toplum
D
Coğrafi ve Topografik
E
Sistemik
Açıklama:
Dış politikayı etkileyen bireysel düzey faktörler, siyasi liderlerin bilişsel durumları, inançları, ideolojileri, değerleri ve kişilik özellikleri gibi faktörleri kapsamaktadır. Tamamen kişiye özgü olan bu faktörler, liderlerin dış politika tercihlerini ve dış politika uygulamasını etkilemektedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 86

Dış politikada karar vericilerin amaçları ve alternatif eylemleri belirleme aşamalarını, karar alma sürecinde rol alan kurumlara bıraktığı karar alma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rasyonel Karar Alma Modeli
B
Realist Karar Alma Modeli
C
Liberal Karar Alma Modeli
D
Bireysel Karar Alma Modeli
E
Kurumsal Karar Alma Modeli
Açıklama:
Rasyonel modelin eksiklikleri, alternatif karar alma modellerinin geliştirilmesine sebep olmuştur. Bu alternatif modellerin ilki, kurumsal karar alma modelidir. Bu modelde, karar vericiler amaçları ve alternatif eylemleri belirleme aşamalarını, karar alma sürecinde rol alan kurumlara bırakmaktadırlar. Doğru cevap E'dir.

Soru 87

Rasyonel Karar Alma Modelinde karar vericilerin belli aşamalardan geçerek rasyonel bir karar verecekleri varsayılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu aşamalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Problemin tanınması ve tanımlanması
B
Amaçların belirlenmesi
C
Amaçlara ulaşmak sahip olunan alternatif stratejileri belirleme
D
Süreçteki tüm bireylerin onayını alma
E
En az maliyetle en iyi sonucu doğuracak politikayı seçme
Açıklama:
Rasyonel modele göre, karar vericiler, karar alma sürecinde fayda-maliyet analizi yaparak faydası en yüksek, maliyeti ise en az politikayı benimseyeceklerdir. Bu modelde, karar vericilerin belli aşamalardan geçerek rasyonel bir karar verecekleri varsayılmaktadır. Bu aşamalar şunlardır:
• Problemin tanınması ve tanımlanması,
• Amaçların belirlenmesi,
• Bu amaçları önem sırasına koyma,
• Amaçlara ulaşmak sahip olunan alternatif stratejileri belirleme,
• Her bir alternatifin olası sonuçlarını araştırma,
• En az maliyetle en iyi sonucu doğuracak politikayı seçme
Doğru cevap D'dir.

Soru 88

Dış politika literatüründe yeni bir kavram olan “CNN Etkisi” dış politikayı etkileyen Devlet/Toplum Düzeyi Faktörlerden hangisi kapsamına girmektedir?

Seçenekler

A
Coğrafi ve Topografik Faktörler
B
Kamuoyu, Baskı Grupları ve Medya
C
Rejim Türü
D
Ulusal Özellikler
E
Bireysel Faktörler
Açıklama:
Yazılı ve görsel medya da dış politika konularında kamuoyunun dikkatini çekerek liderler üzerinde baskı yaratan ve devletlerin dış politika davranışlarını değiştirebilen bir etkiye sahiptir. CNN ve BBC gibi saygın ve etkili medya kuruluşlarının, ülkelerin dış politika davranışları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu genel kabul görmektedir. Örneğin, dış politika literatüründe yeni bir kavram olan “CNN Etkisi” bu tür medya kuruluşlarının dış politika üzerindeki etkisini anlatmak için sıklıkla kullanılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 89

Bir malın üretiminin yalnızca bir firma tarafından yapılması ya da bütün piyasaya sadece bir firmanın hakim olması durumuna verilen ad nedir?

Seçenekler

A
Monopol
B
Otarşi
C
Kartel
D
Kota
E
Ambargo
Açıklama:
Monopol, bir malın üretiminin yalnızca bir firma tarafından yapılması ya da bütün piyasaya sadece bir firmanın hakim olması durumuna verilen addır. Monopol piyasasının oluşması için firmanın ürettiği malın ikame edilemez olması gerekir.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi rasyonel karar alma modeline göre karar vericilerin rasyonel bir karar vermek için geçtikleri aşamalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Problemin tanınması ve tanımlanması
B
Amaçların belirlenmesi
C
Amaçlara ulaşmak sahip olunan alternatif stratejileri belirleme
D
Her bir alternatifin olası sonuçlarını araştırma
E
Sonuca ulaşmak için gerekli hukuki düzenlemelerin yapılması
Açıklama:
Rasyonel karar alma modelinde karar vericilerin belli aşamalardan geçerek rasyonel bir karar verecekleri varsayılmaktadır. Bu aşamalar şunlardır:
• Problemin tanınması ve tanımlanması,
• Amaçların belirlenmesi,
• Bu amaçları önem sırasına koyma,
• Amaçlara ulaşmak sahip olunan alternatif stratejileri belirleme,
• Her bir alternatifin olası sonuçlarını araştırma,
• En az maliyetle en iyi sonucu doğuracak politikayı seçme. Sonuca ulaşmak için gerekli hukuki düzenlemeleri yapma bu aşamalardan biri değildir.

Soru 91

Ulusal ekonomileri inceleyen ve ülkelerin coğrafyası ile ekonomik gücü arasında bağlantı kuran bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Jeopolitik
B
Jeoekonomi
C
Jeostrateji
D
Jeoloji
E
Jeomorfoloji
Açıklama:
Jeoekonomi, ulusal ekonomileri inceleyen ve ülkelerin coğrafyası ile ekonomik gücü arasında bağlantı kuran bir bilim dalıdır.

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi savaşı devlet açısından kaçınılmaz görmektedir?

Seçenekler

A
liberal yaklaşımlar
B
realist teoriler
C
Gratious’un akılcı okulu
D
BM
E
NATO
Açıklama:
Realist teoriler, savaşı devlet açısından kaçınılmaz görmektedir. Doğru yanıt B’dir.

Soru 2

Şarbon, brusella, veba, tularemi ve çiçek gibi mikroorganizmaların silah olarak kullanılması yoluyla yapılan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konvansiyonel savaş
B
Sınırlı savaş
C
Kimyasal savaş
D
Biyolojik savaş
E
Yıldırım savaşı
Açıklama:
Şarbon, brusella, veba, tularemi ve çiçek gibi mikroorganizmaların silah olarak kullanılması yoluyla yap›lan savaşa “biyolojik savaş” adı verilir. Doğru yanıt D’dir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı’nda ortaya çıkan siper savaş mantığına karşı II. Dünya Savaşı’nda Almanya’nın geliştirdiği bir savaş doktrinidir?

Seçenekler

A
Yıldırım savaşı
B
Siber savaş
C
Sınırlı savaş
D
Nükleer savaş
E
Asimetrik savaş
Açıklama:
Yıldırım savaşı, I. Dünya Savaşı’nda ortaya çıkan siper savaş mantığına karşı II. Dünya Savaşı’nda Almanya’nın geliştirdiği bir savaş doktrinidir. Doğru yanıt A’dır.

Soru 4

Galtung’un negatif barış tanımına göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Seçenekler

A
Negatif barış, savaşsızlık halidir.
B
Negatif barış, savaşın yokluğunu ifade eder.
C
Fiilen savaş halinde olmayan toplumlar negatif barış halindedir.
D
Negatif barış, toplumda barışın varlığını tehdit eden yapısal şiddetin var olmamasıdır.
E
Negatif barış halindeki bir toplumda şiddeti üretebilecek koşullar mevcuttur.
Açıklama:
Galtung’un negatif barış tanımına göre, pozitif barış, toplumda barışın varlığını tehdit eden yapısal şiddetin var olmamasıdır. Doğru yanıt D’dir.

Soru 5

Demokratik barış teorisine göre aşağıdakilerden hangisi barışı sağlamanın yollarından değildir?

Seçenekler

A
iki demokratik devletin birbiriyle savaşmaması
B
demokrasinin tüm dünyada yaygınlaşması
C
ekonomik yapısı serbest ticarete dayanan demokrasinin evrenselleşmesi
D
küresel ekonominin emperyalist çizgiye kayması
E
ticaret yapan devletlerin birbirlerine karşılıklı şekilde bağımlı hale gelmesi
Açıklama:
Demokratik barış teorisine göre küresel ekonominin emperyalist çizgiye kayması barışı sağlamaya engeldir. Doğru yanıt D’dir.

Soru 6

ABD ve SSCB arasında 1972 yılında imzalanan ama SSCB’nin Afganistan’ı işgali nedeniyle yürürlüğe giremeyen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dış Uzay Antlaşması
B
Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması
C
SALT I Antlaşması
D
Kırmızı Telefon Antlaşması
E
Nükleer Denemelerin Kısmi Yasaklanması Antlaşması
Açıklama:
ABD ve SSCB arasında 1972 yılında imzalanan ama SSCB’nin Afganistan’ı işgali nedeniyle yürürlüğe giremeyen antlaşma SALT I Antlaşması’dır. Doğru yanıt C’dir.

Soru 7

Neorealizme göre devletlerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
güç ve çıkar sağlamak
B
güvenliklerini gerçekleştirmek
C
devletin olabildiğince güçlü olması
D
diğer devletlerden yönelecek tehditleri tahmin etmek
E
her an savaşa hazır olmak
Açıklama:
Neorealizme göre devletlerin temel amacı, güvenliklerini gerçekleştirmektir. Doğru yanıt B’dir.

Soru 8

Aşağıdaki güvenlik anlayışlarından hangisi uluslararası sistemde birtakım devletlerin diğerlerine oranla daha uygar ilişkiler geliştirme eğilimindedir?

Seçenekler

A
klasik realizm
B
liberal güvenlik anlayışı
C
yumuşak güç
D
olgun anarşi
E
güvenlik topluluğu
Açıklama:
Olgun anarşi, uluslararası sistemde birtakım devletlerin diğerlerine oranla daha uygar ilişkiler geliştirme eğilimindedir. Doğru yanıt D’dir.

Soru 9

Siyasal otorite, kaynak aktarmak istediği belirli konuları seçer ve bunları güvenlik konusu olarak tanımlamaya başlar. Toplum da otoritenin güvenlik meselesi olarak tanımladığı meseleyi, eskisine nazaran daha fazla önemser ve o konu için para harcanmasını meşru kabul eder.
Yukarıda bahsi geçen güvenlik anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güvenlik Topluluğu
B
Yumuşak Güç
C
Sosyal İnşacı Teori
D
Liberal Kurumsalcılık
E
Konpenhag Ekolü
Açıklama:
Kopenhag Ekolü, siyasal otorite, kaynak aktarmak istediği belirli konuları seçer ve bunları güvenlik konusu olarak tanımlamaya başlar. Toplum da otoritenin güvenlik meselesi olarak tanımladığı meseleyi, eskisine nazaran daha fazla önemser ve o konu için para harcanmasını meşru kabul eder. Doğru yanıt E’dir.

Soru 10

Her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı küresel güvenlik sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
kolektif güvenlik
B
ulusal güvenlik
C
insan güvenliği
D
toplumsal güvenlik
E
bölgesel güvenlik
Açıklama:
Her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı küresel güvenlik sistemine “kolektif güvenlik1” adı verilir. Doğru yanıt A’dır.

Soru 11

I. Konutlar inşa etmeye başlaması
II. Yara almadan avlanmayı sağlayacak silahlar geliştirmesi
III. Topluluk hâlinde yaşamaya başlaması
IV. Beslenmek için avlanması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri insanoğlunun güvenlik ihtiyacının sonuçlarındandır?

Seçenekler

A
I-IV
B
I-II-III
C
I-III-IV
D
III-IV
E
II-IV
Açıklama:
İnsanoğlunun konutlar inşa etmeye başlaması, yara almadan avlanmayı sağlayacak silahlar geliştirmesi, topluluk hâlinde yaşamaya başlaması güvenlik ihtiyacının sonuçlarındandır.

Soru 12

Savaş konusunda yapılan akademik çalışmalar için verilebilecek ilk örneğin, yazarı ve kitabı hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

Seçenekler

A
Çinli General Suntzu’nun “Savaş Sanatı” isimli kitabıdır.
B
Prusyalı General Carl von Clausewitz’in “Savaş Üzerine” isimli kitabıdır.
C
General Erich Ludendorff'un “Topyekûn Savaş” isimli kitabıdır.
D
Prusyalı General Carl von Clausewitz’in “Savaş Sanatı” isimli kitabıdır.
E
General Erich Ludendorff'un “Savaş Üzerine” isimli kitabıdır.
Açıklama:
Savaş konusunda yapılan akademik çalışmalar için ilk örnek Çinli General Suntzu’nun M.Ö. beşinci yüzyılda kaleme aldığı “Savaş Sanatı” isimli kitaptır. Suntzu’nun ardından savaş konusunda binlerce eser yazılmış, savaşın gerekliliği, taktikleri veya ondan kaçınabilmenin yolları tartışılmıştır.

Soru 13

Soğuk Savaş hangi yıllar arasında gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1925 yılından,1999 yılına kadar
B
1935 yılından,1980 yılına kadar
C
1945 yılından,1950 yılına kadar
D
1945 yılından,1991 yılına kadar
E
1955 yılından,1960 yılına kadar
Açıklama:
Soğuk Savaş: II. Dünya Savaşı’nın sona erdiği 1945 yılından, SSCB’nin dağıldığı 1991 yılına kadar devam eden; nükleer yarış, ideolojik rekabet ve güç gösterileriyle devam eden savaştır. ABD ve onun liderliğinde NATO içinde kümelenmiş demokratik devletlerle, SSCB ve onun liderliğinde Varşova Paktı içinde kümelenmiş sosyalist devletler arasındaki Soğuk Savaş, sıcak çatışmaya dönüşmeden kutuplardan birinin dağılması ile sona ermiştir.

Soru 14

Savaş konusunda yapılan akademik çalışmalar için ilk örnek olan ve M.Ö. beşinci yüzyılda kaleme alınan “Savaş Sanatı” isimli kitap kime aittir?

Seçenekler

A
Çinli General Suntzu
B
Wu cheng
C
Luo guanzhong
D
Lu sin
E
Sun yat sen
Açıklama:
Savaş konusunda yapılan akademik çalışmalar için ilk örnek olan ve M.Ö. beşinci yüzyılda kaleme alınan “Savaş Sanatı” isimli kitap Çinli General Suntzu'ya aittir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Nükleer, biyolojik ya da kimyasal silahların kullanılmadığı savaşlardır?

Seçenekler

A
Kimyasal Savaş
B
Nükleer Savaş
C
Biyolojik Savaş
D
Konvansiyonel Savaş
E
Yıldırım Savaşı
Açıklama:
Nükleer, biyolojik ya da kimyasal silahların kullanılmadığı savaşlara Konvansiyonel Savaş denir.

Soru 16

II. Dünya Savaşı’nın sona erdiği 1945 yılından, SSCB’nin dağıldığı 1991 yılına kadar devam eden; nükleer yarış, ideolojik rekabet ve güç gösterileriyle devam eden savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sınırlı savaş
B
Yıldırım savaşı
C
Soğuk savaş
D
Psikolojik savaş
E
Asimetrik savaşı
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’nın sona erdiği 1945 yılından, SSCB’nin dağıldığı 1991 yılına kadar devam eden; nükleer yarış, ideolojik rekabet ve güç gösterileriyle devam eden savaş soğuk savaş olarak adlandırılmıştır.

Soru 17

Kırmızı telefon antlaşması hangi devletler arasında yapılmıştır?

Seçenekler

A
ABD ve Almanya
B
SSCB ve İran
C
Fransa ve Almanya
D
ABD ve İtalya
E
ABD ve SSCB
Açıklama:
Kırmızı telefon antlaşması ABD ve SSCB liderlerinin, uluslararası politikada bir
yanlışı anlamadan doğabilecek çatışma riskini sıfıra indirmek için, doğrudan iletişime
geçecekleri bir telefon sistemini kurdukları antlaşmadır.

Soru 18

1957 yılında “Siyasal Topluluk ve Kuzey Atlantik Bölgesi” isimli eserlerin yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Karl Deutsch
B
Peter Handke
C
Wolfgang Hilbig
D
Erich Loest
E
Christina Wolf
Açıklama:
1957 yılında “Siyasal Topluluk ve Kuzey Atlantik Bölgesi” isimli eserlerin yazarı Karl Deutsch'dur.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı bir küresel güvenlik sistemini ifade eder?

Seçenekler

A
Ulusal güvenlik
B
insan güvenliği
C
Kolektif güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Bölgesel Güvenlik
Açıklama:
Her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı bir küresel güvenlik sistemini Kolektif güvenlik ifade eder.

Soru 20

Geleneksel olarak devletin toprak bütünlüğünü dışsal saldırı ve tehditlerden koruması ve savunması anlamında kullanılan güvenlik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kolektif Güvenlik
B
İnsan Güvenliği
C
Toplumsal Güvenlik
D
Ulusal Güvenlik
E
Bölgesel Güvenlik
Açıklama:
Geleneksel olarak devletin toprak bütünlüğünü dışsal saldırı ve tehditlerden koruması ve savunması anlamında kullanılan güvenlik Ulusal Güvenlik olarak adlandırılır.

Soru 21

Soğuk Savaş sonrası yeni güvenlik anlayışları konusunda çalışan Barry Buzan, Ole
Waever gibi düşünürlerin akademik çalışmaları hangi isimle anılmaktadır?

Seçenekler

A
Kopenhag Ekolü
B
İngiliz Ekolü
C
Fransız Ekolü
D
Colmar Ekolü
E
Strassbourg Ekolü
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası yeni güvenlik anlayışları konusunda çalışan Barry Buzan, Ole
Waever gibi düşünürlerin akademik çalışmaları Kopenhag Ekolü olarak adlandırılır.

Soru 22

Uluslararası örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarını güvenliğin sağlanabilmesi için birer ortak olarak kabul eden güvenlik aşağıdakilerde hangisidir?

Seçenekler

A
Toplumsal Güvenlik
B
İnsan Güvenliği
C
Bölgesel Güvenlik
D
Çevresel Güvenlik
E
Kolektif Güvenlik
Açıklama:
Uluslararası örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarını güvenliğin sağlanabilmesi için birer ortak olarak kabul eden güvenlik insan güvenliğidir.

Soru 23

“Kara Hakimiyeti Teorisi kime aittir?

Seçenekler

A
Nicholas J. Spykman
B
Rimland
C
Alfred Thayer Mahan
D
Woodrow Wilson
E
H. Mackinder
Açıklama:
Bu anlamda pek çok jeopolitik teorisi geliştirilmiştir. Bu teorilerden “Kara
Hakimiyeti Teorisi” H. Mackinder'a aittir.

Soru 24

Güvenlik ve savaş bağlamında I. Dünya Savaşı’nda ortaya çıkan siper savaşı mantığına karşı geliştirilen savaş doktrininin adı ve geliştiren ülke eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sınırlı Savaş-Fransa
B
Yıldırım Savaş-Almanya
C
Kimyasal Savaş-İtalya
D
Siber Savaş-Amerika
E
Asimetrik Savaş-Rusya
Açıklama:
Yıldırım Savaşı: I. Dünya Savaşı’nda ortaya çıkan siper savaşı mantığına karşı, II. Dünya Savaşı’nda Almanya’nın geliştirdiği savaş doktrinidir. Hızlı, ani ve beklenmedik bir saldırı ile düşmanın iyi bir savunma sistemi geliştirmesine izin vermemek mantığına dayanır.

Soru 25

'Vatandaşlar kitle hâlinde yasalara uymayı reddeder, yasaları bilinçli olarak ihlal eder; ancak kesinlikle polise veya orduya fiziksel olarak direnmez ve şiddet kullanmaz.'
Tarihte bu yöntemi ilk uygulayan kişi-yöntemin adı-gerçekleştiği yer eşleştirmelerinden hangisi doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Sivil itaatsizlik-Robert Schuman-Almanya'da
B
Yumuşak Güç-Joseph Nye-Fransa'da
C
Sivil itaatsizlik-Mahatma Gandi-Hindistan’da
D
Mini anarşi-Carl von Clausewitz-Amerika'da
E
Mini anarşi-John Stuart Mill-Pakistan’da
Açıklama:
Sivil itaatsizlik: Mahatma Gandi tarafından geliştirilen, Hindistan’daki İngiliz yönetimini sona erdirmek için uygulanan bir protesto yöntemi. Bu yöntemde vatandaşlar kitle hâlinde yasalara uymayı reddeder, yasaları bilinçli olarak ihlal eder; ancak kesinlikle polise veya orduya fiziksel olarak direnmez ve şiddet kullanmaz.

Soru 26

I. Silahlanma yarışının tüm gezegeni tehdit eder bir hâle gelmesi.
II. ABD ve SSCB arasında ile silahların kontrolü ve silahsızlanma anlaşmaları imzalanması.
III. Nükleer Denemelerin Kısmî Yasaklanması Antlaşması’nın imzalanması.
IV. Kırmızı Telefon Antlaşması
V. Dış Uzay Antlaşması
VI. Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri soğuk savaş döneminde ABD ve SSCB arasında var olan güvenlik ikilemi nedeniyle ortaya çıkan sonuçlardandır?

Seçenekler

A
I-II-III
B
IV-V-VI
C
I-III-IV-V-VI
D
I-II-III-VI
E
I-II-III-IV-V-VI
Açıklama:
Soğuk Savaş Döneminde ABD ve SSCB arasında var olan güvenlik ikilemi nedeniyle ortaya çıkan silahlanma yarışı tüm gezegeni tehdit eder bir hâle gelmiş ve 1960’lı yıllardan itibaren iki devlet arasındaki ilişkilerin yumuşamaya başlaması ile silahların kontrolü ve silahsızlanma anlaşmaları imzalanmaya başlanmıştır. Bu antlaşmalardan ilki 1963’te imzalanan Nükleer Denemelerin Kısmî Yasaklanması Antlaşması’dır. Aynı yıl iki süper güç arasında imzalanan Kırmızı Telefon Antlaşması, 1967’de Dış Uzay Antlaşması, 1968’de Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması. Sosyal İnşacı uluslararası ilişkiler teorisine göre güvenlik ikilemi Neorealistlerin iddia ettiği gibi sadece fiziksel gerekçelerle değil, devletlerin birbirleri hakkındaki algıları nedeniyle de ortaya çıkmaktadır.

Soru 27

Kırmızı Telefon Antlaşması hangi devletler arasında gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
ABD ve SSCB
B
ABD ve Fransa
C
Almanya ve SSCB
D
Almanya ve Fransa
E
İtalya ve Fransa
Açıklama:
Kırmızı Telefon Antlaşması: ABD ve SSCB liderlerinin, uluslararası politikada bir yanlış anlamadan doğabilecek çatışma riskini sıfıra indirmek için, doğrudan iletişime geçecekleri bir telefon sistemini kurdukları antlaşmadır.

Soru 28

'Güvenlik Topluluğu' kavramı ilk kim tarafından ortaya atılmıştır ve hangi eserde yayınlanmıştır?

Seçenekler

A
Joseph Nye - “Siyasal Topluluk ve Kuzey Atlantik Bölgesi”
B
Edward H. Carr - “ Tarihin Coğrafi Esasları”
C
Joseph Nye - “Kenar Kuşak Teorisi”
D
Karl Deutsch -“Siyasal Topluluk ve Kuzey Atlantik Bölgesi”
E
Karl Deutsch - “ Tarihin Coğrafi Esasları”
Açıklama:
1957’de Karl Deutsch tarafından yayımlanan “Siyasal Topluluk ve Kuzey Atlantik Bölgesi” isimli eserde savaşın büyük ölçüde karşılıklı güvensizlik nedeniyle ortaya çıktığı iddia edilir. Bu güvensizliğin aşılabilmesi ise ancak herkesin birbirini “biz” diye tanımladığı bir topluluk ortaya çıkabilmesi ile mümkündür. Deutsch içinde var olan herkesin bir diğerinin atacağı adımı öngörebildiği ve bu nedenle bir diğerine güvendiği bu topluluğa “güvenlik topluluğu” adını vermektedir.

Soru 29

Ulusal güvenlik sorunlarına yönelik teorik yaklaşımlardan hangisi, kendine yardım ilkesi gereği, her devletin kendi güvenlik ihtiyaçlarını kendisi karşılayabilecek kadar güçlü olması gerektiğini savunur?

Seçenekler

A
Realist Güvenlik Anlayışı
B
Liberal Güvenlik Anlayışı
C
Güvenlik Topluluğu
D
Kopenhag Ekolü ve Güvenlik
E
Sosyal İnşacı Güvenlik Yaklaşımı
Açıklama:
Realist Güvenlik Anlayışı (Realizm), kendine yardım ilkesi gereği, her devletin kendi güvenlik ihtiyaçlarını kendisi karşılayabilecek kadar güçlü olması gerektiğini savunur.

Soru 30

I. Her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı bir küresel güvenlik sistemini ifade eder.
II. BM’ye üyelik, aynı zamanda kolektif güvenlik için katılım ve zorlama ilkelerini kabul etmek anlamına gelir.
III. NATO bir kolektif güvenlik örgütüdür.
IV. Varşova Paktı bir kolektif güvenlik örgütüdür.
VI. “birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için” sözleri ile de açıklayabiliriz.
Kolektif güvenlik kavramı hakkında Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I-II-III
B
II-III-IV-VI
C
I-II-VI
D
I-III-IV
E
II-IV-VI
Açıklama:
Kolektif Güvenlik Kolektif güvenlik, ulusal güvenlikten farklı olarak her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı bir küresel güvenlik sistemini ifade eder. Nitekim kolektif güvenliği “birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için” sözleri ile de açıklayabiliriz. BM’nin kuruluşu sayesinde dünyadaki tüm güvenlik sorunları, tüm üye devletlerin söz hakkı olduğu bir küresel sorun hâline gelmiştir. Özellikle BM Güvenlik Konseyi’nin dünyada güvenliği ilgilendiren tüm sorunlarla ilgili karar verici ve veto edici bir BM kurumu olarak ortaya çıkması, kolektif güvenlik kapsamında önemli bir gelişmedir. BM’ye üyelik, aynı zamanda kolektif güvenlik için katılım ve zorlama ilkelerini kabul etmek anlamına gelir. BM tüm dünyada güvenliğin tüm askeri, ekonomik ve çevresel boyutlarında kurumlar kuran, zorlayıcı ilkeler belirleyen ve koruyucu rejimler geliştiren yegâne kurumdur. BM dünyada barış ve güvenliğin tehlike altı- 138 Uluslararası Politika-I na girdiği anda askeri önlemler de dâhil tüm önlemleri almakla yetkilidir. NATO yahut Soğuk Savaş Döneminde Doğu Bloğu’nun güvenliğini sağlayan Varşova Paktı birer kolektif güvenlik örgütü değildir. Bir örgütün kolektif güvenlik sağlayabilmesi için üyeliğinin evrensel olması ve tüm dünya güvenliği için ilkeler koyup uygulayabilmesi gereklidir. BM bünyesinde oluşturulan güvenlik sistemi yegâne kolektif güvenlik sistemidir.

Soru 31

M.Ö. 127-M.S. 180 arasında isyanların bastırılıp, uzun bir barış dönemine girilmesini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pax Romana
B
Via Egnatia
C
West Egnatia
D
East Egnatia
E
North Egnatia
Açıklama:
M.Ö. 127-M.S. 180 arasında isyanların bastırılıp, uzun bir barış dönemine girilmesini tanımlayan kavram Pax Romana'dır.

Soru 32

M.Ö. ikinci yüzyılda Roma İmparatorluğu tarafından inşa edilmiş, Adriyatik’ten İstanbul’a kadar uzanan ticaret yoluna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Via Egnati
B
Sia Egnati
C
Kia Egnati
D
Mia Egnati
E
Lia Egnati
Açıklama:
M.Ö. ikinci yüzyılda Roma İmparatorluğu tarafından inşa edilmiş, Adriyatik’ten İstanbul’a kadar uzanan ticaret yoluna Via Egnati adı verilir.

Soru 33

Nükleer, biyolojik ya da kimyasal silahların kullanılmadığı savaşlara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konvansiyonel Savaş
B
Sınırlı Savaş
C
Soğuk Savaş
D
Psikolojik Savaş
E
Nükleer Savaş
Açıklama:
Nükleer, biyolojik ya da kimyasal silahların kullanılmadığı savaşlara Konvansiyonel Savaş adı verilir.

Soru 34

Şarbon, brusella, veba, tularemi ve çiçek gibi mikroorganizmaların silah olarak kullanılması yoluyla yapılan savaşlara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Biyolojik Savaş
B
Psikolojik Savaş
C
Kimyasal Savaş
D
Nükleer Savaş
E
Yıldırım Savaşı
Açıklama:
Şarbon, brusella, veba, tularemi ve çiçek gibi mikroorganizmaların silah olarak kullanılması yoluyla yapılan savaşlara biyolojik savaş adı verilir.

Soru 35

ABD ve SSCB liderlerinin, uluslararası politikada bir yanlış anlamadan doğabilecek çatışma riskini sıfıra indirmek için, doğrudan iletişime geçecekleri bir telefon sistemini kurdukları antlaşmaya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kırmızı Telefon Antlaşması
B
Bağımsız Telefon Antlaşması
C
Beyaz Telefon Antlaşması
D
Mavi Telefon Antlaşması
E
Kablosuz Telefon Antlaşması
Açıklama:
ABD ve SSCB liderlerinin, uluslararası politikada bir yanlış anlamadan doğabilecek çatışma riskini sıfıra indirmek için, doğrudan iletişime geçecekleri bir telefon sistemini kurdukları antlaşmaya Kırmızı Telefon Antlaşması adı verilir.

Soru 36

Joseph Nye’in 1990 yılında geliştirdiği kavram ticaret, diplomasi, kültür, insanî yardım gibi yöntemlerle elde edilen gücü verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yumuşak Güç
B
Kabul Edilebilir Güç
C
Biçimsel Güç
D
Uzlaşılabilir Güç
E
İtici Güç
Açıklama:
Joseph Nye’in 1990 yılında geliştirdiği kavram ticaret, diplomasi, kültür, insanî yardım gibi yöntemlerle elde edilen güce yumuşak güç adı verilir.

Soru 37

Bölge içindeki devletlerin, bölge dışındaki devletlerden daha fazla ortak çıkarı olduğu için, aralarında iş birliği kurmanın daha kolay olduğu anarşi biçimine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mini Anarşi
B
Küçük Anarşi
C
Ufak Anarşi
D
Cep Anarşi
E
Devasa Anarşi
Açıklama:
Bölge içindeki devletlerin, bölge dışındaki devletlerden daha fazla ortak çıkarı olduğu için, aralarında iş birliği kurmanın daha kolay olduğu anarşi biçimine mini anarşi adı verilir.

Soru 38

Karbondioksit, metan ve diazot monoksit gibi, atmosferde çok uzun süre kalabilen ve iklim değişilikleri ile ozon tabakasının incelmesine neden olan gazlara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sera gazları
B
Endüstriyel gazlar
C
Kimyasal gazlar
D
Atık gazlar
E
Kalıcı gazlar
Açıklama:
Karbondioksit, metan ve diazot monoksit gibi, atmosferde çok uzun süre kalabilen ve iklim değişilikleri ile ozon tabakasının incelmesine neden olan gazlara sera gazları adı verilir.

Soru 39

Güvenlikleştirme kavramı kim tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Barry Buzan
B
Ole Waever
C
Carl von Clausewitz
D
Johan Galtung
E
Alfred Mahan
Açıklama:
Barry Buzan tarafIndan güvenlikleştirme kavramı geliştirilmiştir.

Soru 40

Savaş konusunda yapılan akademik çalışmalar için ilk örnek kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Savaş Sanatı
B
Dövüş Sanatı
C
Konuşma Sanatı
D
İletişim Sanatı
E
Yazma Sanatı
Açıklama:
Savaş konusunda yapılan akademik çalışmalar için ilk örnek kitap Savaş Sanatı'dır.

Soru 41

Pax Romana neyi tanımlayan bir terimdir?

Seçenekler

A
Roma Barışını
B
Ticaret Yollarını
C
Uluslarası İlişkileri
D
Ulusal Barışı
E
Uluslararası Ticareti
Açıklama:
Pax Romana: Roma Barışı. M.Ö. 127-M.S. 180 arasında isyanların bastırılıp, uzun bir barış dönemine girilmesini tanımlayan kavram.

Soru 42

"Bir savaş esnasında düşmanın direncini kırmak ve düşman halkın devletlerine olan güvenlerini azaltmak amacıyla, çeşitli araçlarla düzenlenen yanlış bilgilendirme faaliyetleridir."
Yukarıdaki tanım hangi tür savaşı tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Sınırlı Savaş
B
Psikolojik Savaş
C
Biyolojik Savaş
D
Yıldırım Savaşı
E
Siber Savaş
Açıklama:
Bir savaş esnasında düşmanın direncini kırmak ve düşman halkın devletlerine olan güvenlerini azaltmak amacıyla, çeşitli araçlarla düzenlenen yanlış bilgilendirme faaliyetleri Psikolojik savaşı tanımlamaktadır.

Soru 43

Hindistandaki İngiliz egemenlğini sonlandırmak amacıyla Mahatma Gandhi tarafından geliştirilen protesto yöntemine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Yıldırım Savaşı
B
Soğuk Savaş
C
Sivil İtaatsizlik
D
Siber Savaş
E
Sınırlı Savaş
Açıklama:
Hindistandaki İngiliz egemenlğini sonlandırmak amacıyla Mahatma Gandhi tarafından geliştirilen protesto yöntemine Sivil itaatsizlik denmektedir.

Soru 44

II. Dünya savaşında Almanların geliştirdiği hızlı, ani ve beklenmedik savaş yöntemine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Siber Savaş
B
Kimyasal Savaş
C
Sınırlı Savaş
D
Yıldırım Savaşı
E
Psikolojik Savaş
Açıklama:
II. Dünya savaşında Almanların geliştirdiği hızlı, ani ve beklenmedik savaş yöntemine Yıldırım Savaşı denilmektedir.

Soru 45

Oslo Barış Araştırmaları Enstitüsü (PRIO) hangi yılda kurulmuştur?

Seçenekler

A
1950
B
1969
C
1940
D
1949
E
1959
Açıklama:
Norveçli matematikçi ve sosyolog Johan Galtung 1959 yılında Oslo Barış Araştırmaları Enstitüsü’nü (PRIO) kurmuştur. Uluslararası barışın sağlanması için çalışan bu enstitünün bünyesindeki “Journal of Peace Research” isimli dergi uzun yıllardır barış konusunda önemli akademik çalışmaları yayımlamaktadır.

Soru 46

Kırmızı Telefon Antlaşması hangi iki ülke arasında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
ABD-SSCB
B
Çin-Hindistan
C
ABD-Çin
D
Rusya-Çin
E
ABD-Türkiye
Açıklama:
Kırmızı Telefon Antlaşması: ABD ve SSCB liderlerinin, uluslararası politikada bir yanlış anlamadan doğabilecek çatışma riskini sıfıra indirmek için, doğrudan iletişime geçecekleri bir telefon sistemini kurdukları antlaşma.

Soru 47

Güvenlikleştirme kavramı kimin tarafından geliştirlmiştir?

Seçenekler

A
Karl Ernst Haushofer
B
Barry Buzan
C
N.J. Spykman
D
H. Mackinder
E
Michael Doyle
Açıklama:
Barry Buzan tarafından geliştirilen güvenlikleştirme kavramı, daha önce güvenlik kapsamında değerlendirilmeyen bir sorunun güvenlik sorunu boyutuna taşınması anlamına gelir. Böylece bu sorun bir güvenlik sorunu bağlamında anlaşılarak çözümüne dair istisnai önlemler alınması meşru hale gelecektir.

Soru 48

Hangi güvenlik yaklaşımına göre develetler bekaları gereği silahkanmak ve her an savaşa hazır olmak durumundadırlar?

Seçenekler

A
Liberal Güvenlik Anlayışı
B
Güvenlik Topluluğu
C
Realist güvenlik anlayışı
D
Sürrealist Güvenlik Yaklaşımı
E
Kopenhag Ekolü
Açıklama:
Klasik Realizme göre devletler bekâları gereği silahlanmak ve her an savaşa hazır olmak zorundadır. Bu Realizmin anarşik uluslararası sistem önermesinin doğal sonucudur.

Soru 49

Bandwagoning terimi neyi tanımlamak için kullanılır?

Seçenekler

A
Geçit törenlerindeki orkestrayı
B
Tren vagonlarını
C
Güvenlik zaafiyetini
D
Güvenlik için güçlü bir ülkeye yanaşmayı
E
Güvenlik için ülke çıkarlarını gözetmeyi
Açıklama:
Kavram büyük ve güçlünün yanında yer alma psikolojisini tanımlamak için kullanılır. Uluslararası politikada bandwagoning kavramı, güvenliği sağlamanın tek yolunu bir büyük devletin pefline takılarak, onun politikalarına harfiyen uymakta gören devletlerin stratejileri anlamında kullanılır.

Soru 50

Sera gazlarının salınımı neye sebep olur?

Seçenekler

A
Savaşlara
B
Çevre kirliliğine
C
İnsan ölümlerine
D
Hayvan ölümlerine
E
Ozon tabakasının delinmesine
Açıklama:
Sera Gazlar›: Karbondioksit, metan ve diazot monoksit gibi, atmosferde çok uzun süre kalabilen ve iklim değişikleri ile ozon tabakasının incelmesine neden olan gazlardır.

Soru 51

Roma'da M.Ö. 127-M.S. 180 arasında isyanların bastırılıp, uzun bir barış dönemine girilmesini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Via Egnatia
B
Pax Romana
C
Bandwagoning
D
Jeopolitik
E
Jeostrateji
Açıklama:
Pax Romana, yani Roma Barışı, M.Ö. 127-M.S. 180 arasında isyanların bastırılıp, uzun bir barış dönemine girilmesini tanımlayan kavramdır.

Soru 52

M.Ö. beşinci yüzyılda kaleme alınan “Savaş Sanatı” isimli kitabın yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Carl von Clausewitz
B
Lucretius
C
Sun-tzu
D
Ho Chi Minh
E
Cicero
Açıklama:
Savaş konusunda yapılan akademik çalışmalar için ilk örnek Çinli General Sun-tzu’nun M.Ö. beşinci yüzyılda kaleme aldığı “Savaş Sanatı” isimli kitaptır.

Soru 53

Bir savaş esnasında düşmanın direncini kırmak ve düşman halkın devletlerine olan güvenlerini azaltmak amacıyla, çeşitli araçlarla düzenlenen yanlış bilgilendirme faaliyetlerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sınırlı Savaş
B
Soğuk Savaş
C
Siber Savaş
D
Psikolojik Savaş
E
Asimetrik Savaş
Açıklama:
Psikolojik Savaş, bir savaş esnasında düşmanın direncini kırmak ve düşman halkın devletlerine olan güvenlerini azaltmak amacıyla, çeşitli araçlarla düzenlenen yanlış bilgilendirme faaliyetleridir.

Soru 54

Şarbon, brusella, veba, tularemi ve çiçek gibi mikroorganizmaların silah olarak kullanılması yoluyla yapılan savaşlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Nükleer Savaş
B
Biyolojik Savaş
C
Kimyasal Savaş
D
Psikolojik Savaş
E
Konvansiyonel Savaş
Açıklama:
Biyolojik Savaş: Şarbon, brusella, veba, tularemi ve çiçek gibi mikroorganizmaların silah olarak kullanılması yoluyla yapılan savaşlardır.

Soru 55

Şiddetin ve terörün kullanıldığı; kitle imha silahlarını bazen kullanarak bazen de kullanma tehdidinde bulunularak büyük bir korku halinin yaratıldığı; masum sivillerin canlı kalkana dönüştürüldüğü ya da sivil itaatsizliğe ve kitlesel göçe zorlandıkları; finansmanı uyuşturucu, silah ve insan kaçakçılığı ile sağlanan; en önemlisi de devletin güvenlik birimlerinin terör örgüleri ya da paramiliter kuvvetlerle savaşmak zorunda kaldıkları savaş türüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Konvansiyonel Savaş
B
Topyekûn Savaş
C
Soğuk Savaş
D
Siber Savaş
E
Asimetrik Savaş
Açıklama:
Asimetrik Savaş: Şiddetin ve terörün kullanıldığı; kitle imha silahlarını bazen kullanarak bazen de kullanma tehdidinde bulunularak büyük bir korku halinin yaratıldığı; masum sivillerin canlı kalkana dönüştürüldüğü ya da sivil itaatsizliğe ve kitlesel göçe zorlandıkları; finansmanı uyuşturucu, silah ve insan kaçakçılığı ile sağlanan; en önemlisi de devletin güvenlik birimlerinin terör örgüleri ya da paramiliter kuvvetlerle savaşmak zorunda kaldıkları savaş türüdür.

Soru 56

1795 yılında yazılan Ebedi Barış Üzerine Felsefi Bir Deneme’nin yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Kant
B
Galtung
C
Doyle
D
Small
E
Singer
Açıklama:
Barış hakkında yüzyıllardır pek çok eser kaleme alınmıştır. Bunların arasında en büyük etkiyi yaratan eser 1795 yılında Kant tararından yazılan Ebedi Barış Üzerine Felsefi Bir Deneme’dir. Kant barışı her şeyden önce ahlakî bir gereklilik olarak tanımlar ve ancak hukuk yoluyla barışa ulaşılabileceğini savunur.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi 1960’lı yıllardan itibaren ABD ve SSCB arasında imzalanan ve silahsızlanmayı hedefleyen antlaşmalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Nükleer Denemelerin Kısmî Yasaklanması Antlaşması
B
Kırmızı Telefon Antlaşması
C
Dış Uzay Antlaşması
D
Kıta Sahanlığı Antlaşması
E
SALT I Antlaşması
Açıklama:
Soğuk Savaş Döneminde ABD ve SSCB arasında var olan güvenlik ikilemi nedeniyle ortaya çıkan silahlanma yarışı tüm gezegeni tehdit eder bir hâle gelmiş ve 1960’lı yıllardan itibaren iki devlet arasındaki ilişkilerin yumuşamaya başlaması ile silahların kontrolü ve silahsızlanma anlaşmaları imzalanmaya başlanmıştır. Bu antlaşmalardan ilki 1963’te imzalanan Nükleer Denemelerin Kısmî Yasaklanması Antlaşması’dır. Aynı yıl iki süper güç arasında imzalanan Kırmızı Telefon Antlaşması, 1967’de Dış Uzay Antlaşması, 1968’de Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması, 1972’de imzalanan SALT I Antlaşması ve 1979’da imzalanmasına rağmen SSCB’nin Afganistan’ı işgali nedeniyle yürürlüğe giremeyen SALT II Antlaşması bahsi geçen silahsızlanma antlaşmaları arasında sayılabilir.

Soru 58

Mackinder’a göre Dünyada hakimiyet kurmak isteyen bir devlet nereyi ele geçirirse bütün dünya adasının hakimi olacaktır?

Seçenekler

A
Doğu Avrupa
B
Batı Avrupa
C
Kuzey Afrika
D
Uzak Doğu
E
Orta Doğu
Açıklama:
“Kara Hakimiyeti Teorisi” H. Mackinder tarafından 1904’te kaleme alınan Tarihin Coğrafi Esasları isimli eserinde açıklanmıştır. Mackinder’in eserinde Asya, Afrika ve Avrupa “dünya adası” olarak tanımlanır. Dünyada hakimiyet kurmak isteyen bir devlet dünya adasının tam merkezinde bulunan Doğu Avrupa’yı ele geçirirse bütün dünya adasının da hakimi olacaktır. II. Dünya Savaşı sırasında Almanya’nın izlediği jeostrateji büyük ölçüde Mackinder’in tanımladığı jeopolitik yaklaşımın bir ürünüdür.

Soru 59

Uluslararası sistemde bir takım devletlerin diğerlerine oranla daha uygar ilişkiler geliştirme eğiliminde olduklarını ifade etmek için geliştirilen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yumuşak güç
B
Güvenlik İkilemi
C
Olgun anarşi
D
Mini Anarşi
E
Güvenlikleştirme
Açıklama:
Olgun anarşi uluslararası sistemde bir takım devletlerin diğerlerine oranla daha uygar ilişkiler geliştirme eğiliminde olduklarıdır. Kopenhag Okulu’na mensup Barry Buzan bu devletler arasındaki ilişkilerin bir üst otoritenin yokluğu anlamında anarşik yapısını sürdürdüğünü, ancak karakteristik olarak diğer devletlerin bencil doğalı ilişkilerinden farklılık gösterdiğini iddia eder.

Soru 60

Her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı küresel güvenlik sistemini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ulusal Güvenlik
B
İnsan Güvenliği
C
Toplumsal Güvenlik
D
Kolektif Güvenlik
E
Bölgesel Güvenlik
Açıklama:
Kolektif güvenlik, ulusal güvenlikten farklı olarak her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı bir küresel güvenlik sistemini ifade eder.

Soru 61

Savaşı devlet açısından kaçınılmaz gören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Liberal yaklaşım
B
Realist yaklaşım
C
İnşası yaklaşım
D
Reflektivist yaklaşım
E
Merkantilist yaklaşım
Açıklama:
B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisine göre, barış içinde yaşayabilmek, uluslararası kurumlar vasıtasıyla oluşacak bir uluslararası toplum sayesinde mümkündür?

Seçenekler

A
Klasik Realist yaklaşım
B
Neorealist yaklaşım
C
Sosyal İnşacı yaklaşım
D
Liberal yaklaşım
E
Marksist yaylaşım
Açıklama:
D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi, bir ulusun elinde var olan bütün imkanları seferber ederek düşmanın tüm askeri kapasitesini yok etmek için çalıştığı topyekün savaşı ideal savaş biçimi olarak tanımlamıştır?

Seçenekler

A
Sun-tzu
B
Carl von Clausewitz
C
Ho Chi Minh
D
Erich Ludendorf
E
Michael Doyle
Açıklama:
D

Soru 64

Şiddetin ve terörün kullanıldığı, kitle imha silahlarını bazen kullanarak bazen de kullanma tehdidinde bulunularak büyük bir korku halinin yaratıldığı,hiç bir hukuk ya da ahlaki norm gözetilmeden gerçekleşen savaşlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Konvansiyonel Savaş
B
Kimyasal Savaş
C
Siber Savaş
D
Asimetrik Savaş
E
Biyolojik Savaş
Açıklama:
D

Soru 65

"Ebedi Barış Üzerine Felsefi Bir Deneme" adlı eserinde, barışı her şeyden önce ahlaki bir gereklilik olarak tanımlayan ve ancak hukuk yoluyla barışa ulaşılabileceğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hugo Grotius
B
Jean Bodin
C
John Locke
D
Thomas Hobbes
E
İmmanuel Kant
Açıklama:
E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi "Yapısal Çatışma Teorisi" isimli eserinde
insan hayatına ve temel gereksinimlerine yönelik her türlü eylemi güvenlik kavramının içine dahil etmiştir?

Seçenekler

A
Max Horkheimer
B
Herbert Marcuse
C
Hans Morgenthau
D
Johan Galtung
E
Antonio Gramsci
Açıklama:
D

Soru 67

Devletlerin kendi güvenliklerini artırmak için almış olduğu tedbirlerin, herkes için daha güvensiz bir ortam yaratması durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Toplumsal güvenlik
B
Ulusal güvenlik
C
Kolektiv güvenlik
D
Güvenlik ikilemi
E
Çevreleme politikası
Açıklama:
D

Soru 68

Spykman’a göre, dünyada hakimiyet kurmak isteyen bir devletin nereyi kuşatmadan tüm dünyada hakimiyet kurması mümkün değildir?

Seçenekler

A
Avrasya
B
Uzak Doğu
C
Kuzey Afrika
D
Güney Afrika
E
Orta Doğu
Açıklama:
A

Soru 69

Barry Buzan tarafından geliştirilen, güvenlik kapsamında değerlendirilmeyen bir sorunun güvenlik sorunu boyutuna taşınması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ulusal Güvenlik
B
Toplumsal Güvenlik
C
İnsan Güvenliği
D
Güvenlik-dışılaştırma
E
Güvenlikleştirme
Açıklama:
E

Soru 70

'Yumuşak Güç' kavramı kim tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Joseph Nye
B
John Stuart Mill
C
Edward H. Carr
D
Herbert Spencer
E
Karl Deutsch
Açıklama:
Joseph Nye

Soru 71

'Mini Anarşi' kavramı kim tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
John Stuart Mill
B
Joseph Nye
C
Barry Buzan
D
Karl Ernst Haushofer
E
Michael Doyle
Açıklama:
Barry Buzan

Soru 72

Seçeneklerden hangisi 20. yüzyılın ikinci yarısında Realizme alternatif bir teori olarak geliştirmiştir?

Seçenekler

A
Liberal kurumsalcılık
B
Klasik realizm
C
Klasik kurumsalcılık
D
Demokratik barış
E
Sivil itaatsizlik
Açıklama:
Liberal kurumsalcılık

Soru 73

Seçeneklerden hangisi bir devletin coğrafî faktörleri gözeterek izleyeceği dış politika ve güvenlik politikasına ilişkin geliştirdiği yöntemlerdir?

Seçenekler

A
Jeopolitik
B
Güvenlik politikası
C
Kolektif güvenlik
D
Jeostrateji
E
Sivil demokrasi
Açıklama:
Jeostrateji

Soru 74

Liberal yaklaşımlara göre devletin öncelikli politikası seçeneklerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güç Politikası
B
Ekonomi politikası
C
Güvenlik Politikası
D
Çevre Politikası
E
Enerji Politikası
Açıklama:
Ekonomi politikası

Soru 75

Kopenhag Ekolü ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
1957’de Karl Deutsch tarafından yayımlanan “Siyasal Topluluk ve Kuzey Atlantik
Bölgesi” isimli eser Kopenhag Ekolü'nün temel savunusudur.
B
Kopenhag Ekolü'ne göre siyasal otorite özellikle bir konuya kaynak aktarılmasını istiyorsa bunu güvenlikleştirir.
C
Söz edimi kavramı, Kopenhag Ekolü’nun güvenlik çalışmaları literatürüne kattığı en önemli kavramlardan biridir.
D
Kopenhag Ekolü'ne göre toplum otoritenin güvenlik meselesi olarak tanımladığı meseleyi, eskisine nazaran daha fazla önemser ve o konu için para harcanmasını meşru kabul eder.
E
Soğuk Savaş sonrası yeni güvenlik anlayışları konusunda çalışan Barry Buzan, Ole Waever gibi düşünürlerin akademik çalışmaları Kopenhag Ekolü olarak anılmaktadır.
Açıklama:
1957’de Karl Deutsch tarafından yayımlanan “Siyasal Topluluk ve Kuzey Atlantik
Bölgesi” isimli eser Kopenhag Ekolü'nün temel savunusudur.

Soru 76

Kolektif güvenlik ile ilgili tanımlardan hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kolektif güvenlik, güvenliğin referans nesnesi olarak insanı kabul eden güvenlik yaklaşımıdır.
B
Kolektif güvenlik, geleneksel olarak devletin toprak bütünlüğünü dışsal saldırı ve
tehditlerden koruması ve savunması anlamına gelir.
C
Kolektif güvenlik, bir topluluğun kimliğine yönelik algılanan bir tehdide karşı savunulması olarak tanımlanmaktadır.
D
Kolektif güvenlik, her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı bir küresel güvenlik sistemini ifade eder.
E
Kolektif güvenlik, devletlerin ulusal güvenlik sorunlarına ilişkin aldığı devlet merkezli önlemleri içeren bir kavramdır.
Açıklama:
Kolektif güvenlik, her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı bir küresel güvenlik sistemini ifade eder.

Soru 77

Seçeneklerden hangisi yumuşak güç yöntemleri arasında sayılmaz?

Seçenekler

A
Ticaret
B
Kültür
C
İnsani Yardım
D
Askeri güç
E
Diplomasi
Açıklama:
Askeri güç

Soru 78

Savaşı siyasetin doğal bir uzantısı olarak değerlendiren Clausewitz'e göre seçeneklerden hangisi ideal savaştır?

Seçenekler

A
Sınırlı Savaş
B
Mutlak savaş
C
Soğuk Savaş
D
Biyolojik Savaş
E
Konvansiyonel Savaş
Açıklama:
Mutlak savaş

Soru 79

Deniz Hakimiyeti Teorisi seçeneklerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Barry Buzan
B
N.J. Spykman
C
Alfred Mahan
D
Herbert Spencer
E
Karl Ernst Haushofer
Açıklama:
Alfred Mahan

Soru 80

Aşağıda verilen hangi gelişme ile beraber güvenlik kavramı devletin dış güvenliği biçiminde düşünülmeye başlanmıştır?

Seçenekler

A
Modern devlet fikrinini doğuşu
B
Milliyetçilik düşüncesinin yayılması
C
Reform hareketlerinin başlaması
D
Rönesans düşüncesinin kök salmaya başlaması
E
Kilisenin krallar üstünde otoritesini yitirmeye başlaması
Açıklama:
Devletin güvenliğin referans nesnesi olduğu yaklaşım ulusal güvenlik olarak tanımlanmaktadır.
On yedinci yüzyıla gelinceye kadar güvenlik kavramı devletin dış güvenliği biçiminde değil ülkeye ve insan topluluğuna (klan, kabile, halk vb.) yönelik tehditlerle ilişkilendirilmişken modern devletin doğuşu ile birlikte güvenliğin referans nesnesi devlet olmaya başlamıştır.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi savaşın sebeplerinden olamaz?

Seçenekler

A
Etnik gerekçeler
B
Dini çatışmalar
C
İdeolojik ayrılıklar
D
Jeopolitik sebepler
E
Kişisel anlaşmazlıklar
Açıklama:
Savaşı devlet açısından kaçınılmaz gören realist yaklaşımın aksine, liberal teoriler savaşsız bir uluslararası sistemin mümkün olduğunu iddia ederler.
Savaş etnik, dini ve ideolojik gerekçeler yüzünden çıkabileceği gibi; bir toprak parçasını ya da doğal kaynağı paylaşamama nedeni ile de çıkabilir.

Soru 82

Topyekûn savaşta tüm vatandaşlar potansiyel birer askerdir; devletin tüm sanayi ve tarım imkânları savaş için seferber edilir. Aşağıdaki savaşlardan hangisi bir topyekûn savaş örneği olarak görülebilir?

Seçenekler

A
Sedan Savaşı
B
7 Yıl Savaşları
C
Avusturya Veraset Savaşı
D
Trablusgarp Savaşı
E
Vietnam Savaşı
Açıklama:
General Erich Ludendorff ise 1935’te kaleme aldığı “Topyekûn Savaş” isimli eserinde, bir ulusun elinde var olan bütün imkânları seferber ederek düşmanın tüm askeri kapasitesini yok etmek için çalıştığı topyekûn savaşı ideal savaş biçimi olarak tanımlamıştır.
ABD’nin muazzam askeri gücüne karşı Vietnam halkının Ho Chi Minh öndeliğinde yaptığı Vietnam Savaşı’nı da topyekûn savaşa örnek olarak verebiliriz.

Soru 83

Şarbon, brusella, veba, tularemi ve çiçek gibi mikroorganizmaların silah olarak kullanılması yoluyla yapılan savaşlara ne isim verilir?

Seçenekler

A
Nükleer savaş
B
Biyolojik savaş
C
Konvensiyonel savaş
D
Kimyasal savaş
E
Asimetrik savaş
Açıklama:
Biyolojik silahların kullanımı çeşitli uluslararası anlaşmalarla yasaklanmıştır.
Biyolojik savaş.

Soru 84

Barışı her şeyden önce ahlakî bir gereklilik olarak tanımlamış ve ancak hukuk yoluyla barışa ulaşılabileceğini savunmuş olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Grotius
B
Machiavelli
C
Hobbes
D
Kant
E
Locke
Açıklama:
Barış hakkında yüzyıllardır pek çok eser kaleme alınmıştır. Bunların arasında en büyük etkiyi yaratan eser 1795 yılında Kant tararından yazılan Ebedi Barış Üzerine Felsefi Bir Deneme’dir.
Kant barışı her şeyden önce ahlakî bir gereklilik olarak tanımlar ve ancak hukuk yoluyla barışa ulaşılabileceğini savunur.

Soru 85

Toplumda şiddeti üretebilecek koşulların olmadığı bir durumda ortaya çıkabileceğine inanılan barış türü aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Uzun süreli barış
B
Negatif barış
C
Kısa süreli barış
D
Pozitif barış
E
Mutlak barış
Açıklama:
Barış ancak gıda maddelerine ulaşmakta bir sorun olmadığı, şiddete neden olabilecek hak ihlallerinin yaşanmadığı, sağlıksız barınma koşullarının bulunmadığı, olası doğal afetlerin gündelik yaşamı tehdit edecek boyutta yaşamsal riskler yaratmadığı koşullarda ortaya çıkabilir.
Galtung’a göre barışın iki hâli vardır: negatif barış ve pozitif barış. Negatif barış savaşsızlık hâlini ve savaşın yokluğunu ifade eder. Fiilen savaş hâlinde olmayan toplumlar negatif barış hâlindedir. Pozitif barış ise toplumda barışın varlığını tehdit eden yapısal şiddetin var olmamasıdır.

Soru 86

Bir devletin güvenliği diğer devletler açısından güvenliksizlik yaratmaktadır. Bu duruma uluslararası politikada güvenlik ikilemi (security dilemma) adı verilir. Güvenlik ikileminin devletlerin birbirleri hakkındaki algıları nedeniyle de ortaya çıkmakta olduğunu ileri süren teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emperyalizm teorisi
B
Sosyal İnşacı teori
C
Kara Hakimiyeti teorisi
D
Kenar Kuşak teorisi
E
Deniz Hakimiyeti teorisi
Açıklama:
Neorealistlerin iddia ettiği gibi güvenlik ikilemi sadece fiziksel gerekçelerle ortaya çıkmaktadır.
Sosyal İnşacı uluslararası ilişkiler teorisine göre güvenlik ikilemi devletlerin birbirleri hakkındaki algıları nedeniyle de ortaya çıkmaktadır.

Soru 87

Avrasya'nın kuşatılmadan tüm dünyada hakimiyet kurulmasının mümkün olmadığını öne süren teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Deniz Hakimiyeti Teorisi
B
Sosyal İnşacı Teori
C
Kenar Kuşak Teorisi
D
Kara Hakimiyeti Teorisi
E
Demokratik Barış Teorisi
Açıklama:
Bu teoriye göre sadece Doğu Avrupa’nın kontrol edilmesi yeterli değildir.
Teorinin geliştiricisi Spykman’a göre, “dünyanın kalbi” adını verdiği Avrasya’yı kuşatmadan tüm dünyada hakimiyet kurulması mümkün değildir.

Soru 88

Olgun anarşi kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Seçenekler

A
Devletlerin küresel güvenlik meselesini bölgesel güvenlikten daha önemli görmekte olduklarını
B
Çok sayıda devletin savaşa karşı önlemler alma konusunda istekli olduklarını
C
Bütün devletlerin güvenlik konularında uzlaşmaya sahip olduklarını
D
Bir takım devletlerin diğerlerine oranla daha uygar ilişkiler geliştirme eğiliminde olduklarını
E
Ekonomik açıdan güçü devletlerin birbirlerine mantık ilkeleri çerçevesinde yaklaşmakta olduklarını
Açıklama:
Kopenhag Okulu olarak tanınan akıma mensup Realist yazarlar ise olgun anarşi adını verdikleri yeni bir kavramla Morgenthau yahut Waltz’un savunduğu kötümser yaklaşımın bazı noktalarına itiraz etmektedir.
Olgun anarşi uluslararası sistemde bir takım devletlerin diğerlerine oranla daha uygar ilişkiler geliştirme eğiliminde olduklarıdır.

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisine göre, devletlerin değil toplumların karşılıklı ilişkiler geliştirmesi, barış adına daha kalıcı sonuçlar yaratır?

Seçenekler

A
Barry Buzan
B
Ole Waever
C
Karl Deutsch
D
Joseph Nye
E
Edward H. Carr
Açıklama:
C

Soru 90

Hangisi I. Dünya Savaşı’nda ortaya çıkan siper savaşı mantığına karşı, II. Dünya Savaşı’nda Almanya’nın geliştirdiği savaş doktrinidir?

Seçenekler

A
Soğuk Savaş
B
Psikolojik Savaş
C
Yıldırım Savaşı
D
Siber Savaş
E
Kimyasal Savaş
Açıklama:
Yıldırım Savaşı: I. Dünya Savaşı’nda ortaya çıkan siper savaşı mantığına karşı, II. Dünya Savaşı’nda Almanya’nın geliştirdiği savaş doktrinidir. Hızlı, ani ve beklenmedik bir saldırı ile düşmanın iyi bir savunma sistemi geliştirmesine izin vermemek mantığına dayanır.

Soru 91

Hangisi devletin tüm kaynakları değil, sadece o savaş için gerekli olan kaynakları seferber edildiği ve sadece belirli bir amacın gerçekleşmesi, belirli bir hedefin ele geçirilmesi için düzenlenen savaştır?

Seçenekler

A
Konvansiyonel savaş
B
Sınırlı savaş
C
Soğuk savaş
D
Siber savaş
E
Biyolojik savaş
Açıklama:
Sınırlı Savaş: Sadece belirli bir amacın gerçekleşmesi, belirli bir hedefin ele geçirilmesi için düzenlenen savaştır. Sınırlı savaşta devletin tüm kaynakları değil, sadece o savaş için gerekli olan kaynakları seferber edilir.

Soru 92

Hangisi II. Dünya Savaşı’nın sona erdiği 1945 yılından, SSCB’nin dağıldığı 1991 yılına kadar devam eden; nükleer yarış, ideolojik rekabet ve güç gösterileriyle devam eden savaştır?

Seçenekler

A
Konvansiyonel savaş
B
Sınırlı savaş
C
Soğuk savaş
D
Siber savaş
E
Biyolojik savaş
Açıklama:
Soğuk Savaş: II. Dünya Savaşı’nın sona erdiği 1945 yılından, SSCB’nin dağıldığı 1991 yılına kadar devam eden; nükleer yarış, ideolojik rekabet ve güç gösterileriyle devam eden savaştır.

Soru 93

  1. Şiddet ve terörün kullanılır
  2. Kitle imha silahları ile büyük bir korku halinin yaratılır
  3. Masum siviller canlı kalkana dönüştürülür ya da sivil itaatsizliğe ve kitlesel göçe zorlanır
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri asimetrik savaş ile ilgili doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Asimetrik Savaş: Şiddetin ve terörün kullanıldığı; kitle imha silahlarını bazen kullanarak bazen de kullanma tehdidinde bulunularak büyük bir korku halinin yaratıldığı; masum sivillerin canlı kalkana dönüştürüldüğü ya da sivil itaatsizliğe ve kitlesel göçe zorlandıkları; finansmanı uyuşturucu, silah ve insan kaçakçılığı ile sağlanan; en önemlisi de devletin güvenlik birimlerinin terör örgüleri ya da paramiliter kuvvetlerle savaşmak zorunda kaldıkları savaş türüdür

Soru 94

Demokratik Barış Teorisi kim tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Michael Doyle
B
Small
C
Singer
D
Galtung
E
Kant
Açıklama:
Barış konusunda geliştirilen bir diğer önemli yaklaşım da “Demokratik Barış Teorisi”dir. Michael Doyle tarafından geliştirilen teori, Small ve Singer’in “iki demokratik devletin birbiri ile savaşmayacağı” varsayımına (Ekmekçi, 2011: 107) dayanır.

Soru 95

Uluslararası politikada bir devletin güvenliği diğer devletler açısından güvenliksizlik yaratmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yapısal çatışma teorisi
B
Emperyalizm teorisi
C
Demokratik barış teorisi
D
Güvenlik İkilemi
E
Negatif barış
Açıklama:
bir devletin güvenliği diğer devletler açısından güvenliksizlik yaratmaktadır. Bu duruma uluslararası politikada güvenlik ikilemi (security dilemma) adı verilir

Soru 96

Kırmızı Telefon Antlaşması hangi iki ülke arasında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
SSCB-İngiltere
B
ABD-SSCB
C
ABD-Japonya
D
İngiltere-ABD
E
Fransa-İngiltere
Açıklama:
Kırmızı Telefon Antlaşması: ABD ve SSCB liderlerinin, uluslararası politikada bir yanlış anlamadan doğabilecek çatışma riskini sıfıra indirmek için, doğrudan iletişime geçecekleri bir telefon sistemini kurdukları antlaşma.

Soru 97

  1. Ülkenin denize kıyıdaş olması ya da olmaması
  2. Bir ada ülkesi olması
  3. Ülke içinde yüksek dağlar ya da aşılması güç geçitler olması
  4. Komşu devletlerin güç unsurları
Hangisi/hangileri güvenlik politikasının şekillenmesinde rol oynayan unsurlardadır?

Seçenekler

A
Yalnız IV
B
I ve IV
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Ülkenin denize kıyıdaş olması ya da olmaması
Bir ada ülkesi olması
Ülke içinde yüksek dağlar ya da aşılması güç geçitler olması
Komşu devletlerin güç unsurları

Soru 98

Dünya denizlerinde üstünlük kurabilecek bir devlet bütün dünyayı kontrolü altında tutabilecektir düşüncesi kime aittir?

Seçenekler

A
Alfred Mahan
B
H.Mackinder
C
Karl Ernst Haushofer
D
N.J. Spykman
E
Barry Buzan
Açıklama:
ABD’li Amiral Alfred Mahan’ın tanımladığı “Deniz Hakimiyeti Teorisi”ne göre ise dünya denizlerinde üstünlük kurabilecek bir devlet bütün dünyayı kontrolü altında tutabilecektir.

Soru 99

Hangisine göre göre güvenliğin referans nesnesi devlettir ve devletler birbirlerinden korkarlar?

Seçenekler

A
Neorealizm
B
Klasik realizm
C
Liberal güvenlik anlayışı
D
Sosyal inşacı güvenlik yaklaşımı
E
Çevresel güvenlik
Açıklama:
Klasik Realizme göre güvenliğin referans nesnesi devlettir ve devletler birbirlerinden korkarlar. Bu korkunun nedenleri teori bölümünde detaylıca incelenmişti. Devletin varoluşsal nedenlerden ötürü kötü bir karakterinin olduğunun düşünülmesi bu korkunun temel nedenlerindendir.

Soru 100

Hangisi liberal güvenlik anlayışı ile ilgili olarak söylenemez?

Seçenekler

A
Anlayışa göre güç ve güvenlik arasında doğrudan bir bağlantı vardır.
B
Anlayışa göre güvenlik sorunlarının temel referans nesnesi devlettir.
C
Anlayışın savunucuları barış arayan normatif bir yaklaşıma sahiptirler.
D
Anlayışın savunucuları kurumların önemine dikkat çekerler.
E
Anlayışın savunucuları karşılıklı bağımlılığın devlet davranışını belirlediğini savunurlar.
Açıklama:
Güvenlikle barış arasında çok yakın bir ilişki tanımlayan liberal yaklaşımlar, devletin öncelikli politikasının güç ya da güvenlik politikaları değil ekonomi politikası olduğunu iddia ederler.
Klasik Realizme göre güç ve güvenlik arasında doğrudan bir bağlantı vardır.

Soru 101

Güvenlik kavramı akademik literatürde ilk kez Cicero ve Lucretius tarafından MS birinci yüzyılda aşağıdakilerden hangisini tanımlamak amacıyla kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Via Egnatia
B
Brutum Fulmen
C
Pax Romana
D
Westphalia
E
Pax Britannica
Açıklama:
Güvenlik kavramı ile barış kavramı arasında da yakın bir ilişki vardır. Nitekim güvenlik kavramı akademik literatürde ilk kez Cicero ve Lucretius tarafından MS birinci yüzyılda Pax Romana’yı tanımlamak amacıyla kullanılmıştır. Roma İmparatorluğu’nun bilinen tüm eski dünyada sağladığı asayiş sayesinde Pax Romana ortaya çıkabilmiştir. Bu amaçla başta Via Egnatia gibi karayolları inşa edilmiş ve ülkenin çeşitli bölgelerinde askeri garnizonlar kurulmuştur. On yedinci yüzyıla gelinceye kadar güvenlik kavramı devletin dış güvenliği biçiminde değil ülkeye ve insan topluluğuna (klan, kabile, halk vb.) yönelik tehditlerle ilişkilendirilmişken modern devletin doğuşu ile birlikte güvenliğin referans nesnesi devlet olmaya başlamıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi sadece belirli bir amacın gerçekleşmesi, belirli bir hedefin ele geçirilmesi için düzenlenen savaşa verilen addır?

Seçenekler

A
Psikolojik Savaş
B
Sınırlı Savaş
C
Konvansiyonel Savaş
D
Nükleer Savaş
E
Biyolojik Savaş
Açıklama:
Sadece belirli bir amacın gerçekleşmesi, belirli bir hedefin ele geçirilmesi için düzenlenen savaşa sınırlı savaş denir. Sınırlı savaşta devletin tüm kaynakları değil, sadece o savaş için gerekli olan kaynakları seferber edilir. Doğru cevap B'dir.

Soru 103

Mahatma Gandi tarafından geliştirilen, Hindistan’daki İngiliz yönetimini sona erdirmek için uygulanan protesto yöntemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Boykot
B
Ambargo
C
Direnç
D
Sivil İtaatsizlik
E
Toplumsal Ayaklanma
Açıklama:
Sivil itaatsizlik, Mahatma Gandi taraf›ndan gelifltirilen, Hindistan’daki İngiliz yönetimini sona
erdirmek için uygulanan bir protesto yöntemidir. Bu yöntemde vatandaşlar kitle hâlinde yasalara uymayı reddeder, yasaları bilinçli olarak ihlal eder; ancak kesinlikle polise veya orduya fiziksel olarak direnmez ve şiddet kullanmaz. Doğru cevap D'dir.

Soru 104

ABD ve SSCB liderlerinin, uluslararası politikada bir yanlış anlamadan doğabilecek çatışma riskini sıfıra indirmek için, doğrudan iletişime geçecekleri bir telefon sistemini kurdukları antlaşmaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Moskova Antlaşması
B
Washington Antlaşması
C
Gizli Hat Antlaşması
D
Kırmızı Telefon Antlaşması
E
Nükleer Hat Antlaşması
Açıklama:
Soğuk Savaş Döneminde ABD ve SSCB arasında var olan güvenlik ikilemi nedeniyle ortaya çıkan silahlanma yarışı tüm gezegeni tehdit eder bir hâle gelmiş ve 1960’lı yıllardan itibaren iki devlet arasındaki ilişkilerin yumuşamaya başlaması ile silahların kontrolü ve silahsızlanma anlaşmaları imzalanmaya başlanmıştır. Bu antlaşmalardan ilki 1963’te imzalanan Nükleer Denemelerin Kısmî Yasaklanması Antlaşması’dır. Aynı yıl iki süper güç arasında imzalanan Kırmızı Telefon Antlaşması, 1967’de Dış Uzay Antlaşması, 1968’de Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması, 1972’de imzalanan SALT I Antlaşması ve 1979’da imzalanmasına rağmen SSCB’nin Afganistan’ı işgali nedeniyle yürürlüğe giremeyen SALT II Antlaşması bahsi geçen silahsızlanma antlaşmaları arasında sayılabilir. Kırmızı Telefon Antlaşması, ABD ve SSCB liderlerinin, uluslararası politikada bir
yanlış anlamadan doğabilecek çatışma riskini sıfıra indirmek için, doğrudan iletişime geçecekleri bir telefon sistemini kurdukları antlaşmadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 105

Klasik Realizme göre güvenliğin referans nesnesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Birey
B
Toplum
C
Kanun
D
Teamül
E
Devlet
Açıklama:
Klasik Realizme göre güvenliğin referans nesnesi devlettir ve devletler birbirlerinden korkarlar. Devletin varoluşsal nedenlerden ötürü kötü bir karakterinin olduğunun düşünülmesi bu korkunun temel nedenlerindendir. Doğru cevap E'dir.

Soru 106

Joseph Nye’in 1990 yılında gelifltirdiği aşağıdaki hangi kavram ticaret, diplomasi, kültür, insanî yardım gibi yöntemlerle elde edilen gücü ifade eder?

Seçenekler

A
Sert güç
B
Yumuşak güç
C
Orantısız güç
D
Asimetrik güç
E
Salt güç
Açıklama:
Yumuşak Güç, Joseph Nye’in 1990 yılında geliştirdiği bir kavram olup ticaret, diplomasi,
kültür, insanî yardım gibi yöntemlerle elde edilen gücü ifade eder. Nye, 1990’larda
ABD’nin sert güç olarak tanımladığı askeri yöntemler yerine yumuşak güç kullanarak başarılı olabileceğini iddia etmiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası yeni güvenlik anlayışları konusunda çalışan Barry Buzan, Ole Waever gibi düşünürlerin akademik çalışmaları ile anılmaya başlamış ve bu çalışmalar 2008 yılında CAST isimli bir enstitü sayesinde kurumsal bir kimliğe kavuşmuştur?

Seçenekler

A
Kopenhag Ekolü
B
Londra Ekolü
C
Paris Ekolü
D
Berlin Ekolü
E
Atina Ekolü
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası yeni güvenlik anlayışları konusunda çalışan Barry Buzan, Ole Waever gibi düşünürlerin akademik çalışmaları Kopenhag Ekolü olarak anılmaya başlamış ve bu çalışmalar 2008 yılında CAST isimli bir enstitü sayesinde kurumsal bir kimliğe kavuşmuştur. Kopenhag Ekolü özellikle Avrupa’da II. Dünya Savaşı’ndan sonra oluşmaya başlayan güvenlik topluluğunun; devletler arasında yüzyıllardır pek çok savaşa neden olmuş sorunların, savaş sonrası güvenlik-dışılaştırılması sayesinde oluştuğunu iddia eder. Doğru cevap A'dır.

Soru 108

Ulusal güvenlikten farklı olarak her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı bir küresel güvenlik sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnsan güvenliği
B
Milli güvenlik
C
Kolektif güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Bölgesel güvenlik
Açıklama:
Kolektif güvenlik, ulusal güvenlikten farklı olarak her devletin diğer devletlerin güvenliği için aktif rol oynayacağı bir küresel güvenlik sistemini ifade eder. Nitekim kolektif güvenliği “birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için” sözleri ile de açıklayabiliriz. Doğru cevap C'dir.

Soru 109

Buzan tarafından geliştirilen hangi kavram, nasıl ki uluslararası politikada bir üst otoritenin
yokluğundan kaynaklanan bir anarşi varsa; belirli bir bölgede de bir bölge lideri olmamasından kaynaklanan bir anarşinin varlığını ifade eder?

Seçenekler

A
Bandwagoning
B
Toplumsal anarşi
C
Sivil itaatsizlik
D
Mini anarşi
E
Lokal anarşi
Açıklama:
Mini Anarşi, Buzan tarafından geliştirilen bir kavramdır. Nasıl ki uluslararası politikada bir üst otoritenin yokluğundan kaynaklanan bir anarşi varsa; belirli bir bölgede de bir bölge lideri olmamasından kaynaklanan bir anarşinin varlığını ifade eder. Ancak mini anarşi, bölge içindeki devletlerin, bölge dışındaki devletlerden daha fazla ortak çıkarı olduğu için, aralarında iş birliği kurmanın daha kolay olduğu bir anarşi biçimidir. Doğru cevap D'dir.

Soru 110

1980’li yıllarda aşağıdaki hangi kavramının kullanmaya başlanması ile çevre konusu uluslararası güvenlik sorunları içinde değerlendirilmeye başlanmıştır?

Seçenekler

A
Bandwagoning
B
Liberalizm
C
Sera gazı
D
Küreselleşme
E
Sürdürülebilir kalkınma
Açıklama:
1980’li yıllarda “sürdürülebilir kalkınma” kavramının kullanmaya başlanması ile çevre konusu uluslararası güvenlik sorunları içinde değerlendirilmeye başlanmıştır. Aynı yıllarda dünyada tarımsal üretimle ilgili pek çok önemli gelişim yaşanmıştır. Islah edilmiş yüksek verimli tohumların laboratuvarlarda üretilip tarımda verimliliği artırmak için kullanılması bu gelişmelerden biridir. Keza, verimliğin yeni suama sistemleri ile artırılması, pestisitlerin ve kimyasal gübrelerin yaygınlaşması bu gelişimin diğer aşamalarıdır. Nihayet eskisine nazaran çok daha etkin makinelerin tarımda kullanılmaya başlanması da 1980’li yıllara denk gelmektedir. Tüm bu nedenlerden gıda üretiminde gözle görülür bu artış “yeşil devrim” olarak tanımlanmıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 111

Vatandaşların kitle halinde yasalara uymayı reddettiği, yasaları bilinçli
olarak ihlal ettiği; ancak kesinlikle polise veya orduya fiziksel olarak direnmediği ve şiddet kullanmadığı protesto yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sivil itaatsizlik
B
Asimetrik savaş
C
Psikolojik savaş
D
Sivil savaş
E
Barışçıl protesto
Açıklama:
Mahatma Gandi tarafından geliştirilen, Hindistan’daki İngiliz yönetimini sona
erdirmek için uygulanan protesto yöntemine sivil itaatsizlik denmektedir. Bu yöntemde vatandaşlar kitle hâlinde yasalara uymayı reddeder, yasaları bilinçli olarak ihlal eder; ancak kesinlikle polise veya orduya fiziksel olarak direnmez ve şiddet kullanmaz.

Soru 112

Hızlı, ani ve beklenmedik bir saldırı ile düşmanın iyi bir savunma sistemi geliştirmesine izin vermemek mantığına dayanan savaş türü hangisidir?

Seçenekler

A
Konvansiyonel Savaş
B
Yıldırım Savaşı
C
Siber Savaş
D
Asimetrik Savaş
E
Psikolojik Savaş
Açıklama:
Hızlı, ani ve beklenmedik bir saldırı ile düşmanın iyi bir savunma sistemi geliştirmesine
izin vermemek mantığına dayanan savaş türü, yıldırım savaşıdır.

Soru 113

Bir devletin güvenliğini sağlamak için geliştirdiği tüm askeri önlemlerin diğer devletlerin de tehdit algılarında değişiklikler yaratacağını ileri süren teori hangisidir?

Seçenekler

A
Bağımlılık teorisi
B
Güvensizlik teorisi
C
Güvenlik ikilemi
D
Sosyal inşacı güvenlik yaklaşımı
E
Oyun teorisi
Açıklama:
Güvenlik ikilemine göre bir devletin güvenliğini sağlamak için geliştirdiği tüm askeri önlemlerin diğer devletlerin de tehdit algılarında değişiklikler yaratacaktır. Deutsch’un sıfır toplamlı oyun yaklaşımına göre, bir devletin güvenliğinin artışı diğer devletlerin güvensizliklerini arttırır. X devleti güvenliğini arttırmak için askeri kapasitesini arttırmaya başlayınca, diğer devletler bu silahlanmayla mücadele edebilecek ve silahlanan devlete karşı caydırıcı bir askeri kapasite sağlayabilecek imkânlarla donanmayı amaçlayan politikalar geliştirerek bir silahlanma yarışına gireceklerdir.

Soru 114

Barry Buzan tarafından geliştirilen ve daha önce güvenlik kapsamında değerlendirilmeyen bir sorunun güvenlik sorunu boyutuna taşınması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güvenlik-dışılaştırma
B
Güvensizleştirme
C
Realist Güvenlik
D
Güvenlikleştirme
E
Güvenlik Topluluğu
Açıklama:
Barry Buzan tarafından geliştirilen güvenlikleştirme kavramı, daha önce güvenlik kapsamında değerlendirilmeyen bir sorunun güvenlik sorunu boyutuna taşınması anlamına gelir. Böylece bu sorun bir güvenlik sorunu bağlamında anlaşılarak çözümüne dair istisnai önlemler alınması meşrû hâle gelecektir.

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi güvenlik-dışılaştırmaya önemli bir örnek teşkil eder?

Seçenekler

A
Avrupa Kömür ve Çelik Teşkilatı'nın kurulması
B
Birleşmiş Milletler'in kurulması
C
NATO'nun kurulması
D
Milletler Cemiyeti'nin kurulması
E
Dünya Ticaret Örgütü'nün kurulması
Açıklama:
Avrupa Kömür ve Çelik Teşkilatı’nın kurulmasıyla sanayi üretimi bir güvenlik meselesi olmaktan çıkarılarak iş birliği sayesinde altı devlet için de refah ve zenginlik yaratan bir kaynağa dönüşmüştür. Weaver, bu konuyu güvenlik-dışılaştırmaya önemli bir örnek olarak göstermektedir.

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel bir örgüt değildir?

Seçenekler

A
Şanghay İşbirliği Örgütü
B
ECOWAS
C
CADSP
D
MERCOSUR
E
Uluslararası Para Fonu
Açıklama:
Şanghay İşbirliği Örgütü ve Asya Kaplanları gibi örgütler Asya’da, ECOWAS ve CADSP Afrika’da, MERCOSUR ise Güney Amerika’da güvenliğe ilişkin politikalar geliştiren bölgesel örgütler olarak faaliyet göstermektedir. Uluslararası Para Fonu ise bölgesel bir örgüt değildir.

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Doğu Akdeniz topluluklarında kullanılan ilk diplomatik dildir?

Seçenekler

A
Latince
B
Akadça
C
Yunanca
D
İngilizce
E
Fransızca
Açıklama:
Akadça, Doğu Akdeniz topluluklarında kullanılan ilk diplomatik dildir. Doğru yanıt B’dir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi tarihteki ilk barış antlaşmasıdır?

Seçenekler

A
Magna Carta
B
Lublin Antlaşması
C
Vestfalya Antlaşması
D
Pressburg Barışı
E
Kadeş Antlaşması
Açıklama:
Kadeş Antlaşması, tarihteki ilk barış antlaşmasıdır. Doğru yanıt E’dir.

Soru 3

Büyükelçinin bulunmadığı zamanlarda ona vekalet eden diplomata verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
maslahatgüzar
B
temsilci
C
internuncio
D
misyon şefi
E
elçi
Açıklama:
Büyükelçinin bulunmadığı zamanlarda ona vekalet eden diplomata verilen ad “maslahatgüzar” dır. Doğru yanıt A’dır.

Soru 4

Misyon şefi görev yapacağı devlete gitmeden önce, gidilecek devlete bu kişinin adı bildirilir. O devletten gelen olumlu yanıta verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Diplomatik ayrıcalık
B
Agreman
C
Kordiplomatik
D
Kançılarya
E
Nuncio
Açıklama:
Misyon şefi görev yapacağı devlete gitmeden önce, gidilecek devlete bu kişinin adı bildirilir. O devletten gelen olumlu yanıta verilen ad “agreman”dır. Doğru yanıt B’dir.

Soru 5

Devletlerin diplomatik faaliyet yürütmek konusunda en yetkili organı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dışişleri bakanı
B
Başbakan
C
Müsteşar
D
Maslahatgüzar
E
Devlet başkanı
Açıklama:
Devletlerin diplomatik faaliyet yürütmek konusunda en yetkili organı devlet başkanıdır. Doğru yanıt E’dir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi diplomatik misyonun görevleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Gözlem
B
Müzakere
C
Propaganda
D
Siyasi liderlik
E
Müdahale
Açıklama:
Siyasi liderlik, diplomatik misyonun görevleri arasında yer almaz. Doğru yanıt D’dir.

Soru 7

Diplomasi hangi dönemde profesyonel bir mesleğe dönüşmüştür?

Seçenekler

A
Eski Yunan dönemi
B
Roma dönemi
C
Bizans İmparatorluğu dönemi
D
Rönesans dönemi
E
Napolyon dönemi
Açıklama:
Bizans İmparatorluğu döneminde diplomasi profesyonel bir mesleğe dönüşmüştür. Doğru yanıt C’dir.

Soru 8

Diplomatik müzakerelerin açık bir biçimde yapılacağını ve gizli antlaşmalar imzalanmayacağını 8 Ocak 1918’de ilan eden aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hugo Grotius
B
Hans Morgenthau
C
Jeremy Bentham
D
Carl von Clausewitz
E
Woodrow Wilson
Açıklama:
Woodrow Wilson, 8 Ocak 1918’de bundan böyle diplomatik müzakerelerin açık bir biçimde yapılacağını ve gizli antlaşmalar imzalanmayacağını ilan etmiştir. Doğru yanıt E’dir.

Soru 9

Viyana Kongresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Fetih hakkını ortadan kaldırmıştır.
B
Fetih bir toprak kazanma yolu olarak kabul görmüştür.
C
Devletler arası iyi geçinme ilkesi kabul edilmiştir.
D
Yasallık ilkesi benimsenmiştir.
E
Varlıklarını sürdüren tüm devletler yasal sayılmıştır.
Açıklama:
Viyana Kongresinde, fetih bir toprak kazanma yolu olmaktan çıkmıştır. Doğru yanıt B’dir.

Soru 10

Devlet veya hükümet başkanları düzeyinde gerçekleşen çok taraflı diplomasiye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Parlamenter diplomasi
B
İkili diplomasi
C
Zirve diplomasisi
D
Üçüncü taraf diplomasisi
E
Zorlayıcı diplomasi
Açıklama:
Devlet veya hükümet başkanları düzeyinde gerçekleşen çok taraflı diplomasiye “zirve diplomasi” adı verilir. Doğru yanıt C’dir.

Soru 11

Diplomasinin evrimi açısından özel bir öneme sahip olan tarihteki ilk barış antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Westphalia Antlaşması
B
Kadeş Antlaşması
C
Lizbon Antlaşması
D
Versailles Antlaşması
E
Karlofça Antlaşması
Açıklama:
Diplomasinin evrimi açısından özel bir öneme sahip olan tarihteki ilk barış antlaşması Kadeş Antlaşması'dır.

Soru 12

Büyükelçinin bulunmadığı zamanlarda ona vekâlet eden diplomata ne ad verilir?

Seçenekler

A
Maslahatgüzar
B
Müsteşar
C
Müşavir
D
Ataşe
E
Konsolos
Açıklama:
Büyükelçinin bulunmadığı zamanlarda ona vekâlet eden diplomata maslahatgüzar adı verilir.

Soru 13

“Ping pong diplomasisi” kavramı diplomasinin hangi fonksiyonuyla ilgilidir?

Seçenekler

A
Gözlem
B
Temsil
C
Müzakerecilik
D
Müdahale
E
Propoganda
Açıklama:
“Ping pong diplomasisi” kavramı diplomasinin müzakerecilik fonksiyonuyla ilgilidir.

Soru 14

Tarafların anlaşma hükümlerine sadık kalmaları gerektiği ilkesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Müzakere
B
Balyos
C
Maslahatgüzar
D
Diplomasi
E
Pacta sund servanda
Açıklama:
Tarafların anlaşma hükümlerine sadık kalmaları gerektiği ilkesine pacta sund servanda adı verilir.

Soru 15

Her şeyin devletin bekâsına hizmet etmesi gerektiği anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pacta sund servanda
B
Balyos
C
Mütareke
D
Raison d’etat
E
Kodifikasyon
Açıklama:
Raison d’etat, din de dâhil olmak üzere her şeyin devletin bekâsına hizmet etmesi gerektiği anlamına gelmektedir

Soru 16

Osmanlı İmparatorluğu mukim büyükelçilik uygulamasına hangi yıl geçmiştir?

Seçenekler

A
1791
B
1792
C
1793
D
1794
E
1795
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu mukim büyükelçilik uygulamasına 1793 yılında geçmiştir.

Soru 17

Uluslararası örgütlerde yürütülen çok taraflı diplomasiye ne ad verilir?

Seçenekler

A
İkili diplomasi
B
Üçüncü taraf diplomasisi
C
Zirve diplomasisi
D
Zorlayıcı diplomasi
E
Parlamenter diplomasi
Açıklama:
Uluslararası örgütlerde yürütülen çok taraflı diplomasiye parlamenter diplomasi adı verilir.

Soru 18

Kıbrıs sorunu aşağıdaki diplomasi türlerinden hangisinin en iyi örneklerinden biridir?

Seçenekler

A
Üçüncü taraf diplomasisi
B
Zorlayıcı diplomasi
C
Zirve diplomasisi
D
Parlamenter diplomasi
E
Çok taraflı diplomasi
Açıklama:
Kıbrıs sorunu üçüncü taraf diplomasisinin türlerinden hangisinin en iyi örneklerinden biridir.

Soru 19

1962 yılında ABD ile SSCB arasında Küba Füze Krizi sırasında kullanılan diplomasi türüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Zorlayıcı diplomasi
B
Çok taraflı diplomasi
C
Üçüncü taraf diplomasisi
D
Parlamenter diplomasi
E
İkili diplomasi
Açıklama:
İlk olarak 1962 yılında ABD ile SSCB arasında Küba Füze Krizi sırasında kullanılan diplomasiye zorlayıcı diplomasi adı verilir.

Soru 20

Dağınık halde bulunan kuralların bir araya getirilerek numaralandırılması ve bir metin haline getirilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Müzakere
B
Mütareke
C
Kodifikasyon
D
Diplomasi
E
Gözlem ve Raporlama
Açıklama:
Dağınık halde bulunan kuralların bir araya getirilerek numaralandırılması ve bir metin haline getirilmesine kodifikasyon adı verilir.

Soru 21

Büyükelçinin bulunmadığı zamanlarda ona vekâlet eden kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Müsteşar
B
Maslahatgüzar
C
Hukuk müşaviri
D
Başkâtip
E
Daimî temsilci yardımcısı
Açıklama:
Büyükelçinin bulunmadığı zamanlarda ona vekâlet eden kişi maslahatguzarlardır. Doğru cevap B'dir.

Soru 22

Misyon şefi görev yapacağı devlete gitmeden önce, gidilecek devlete bu kişinin adı bildirilir. O devletten gelen olumlu yanıta verilen isim aşağıdakierden hangisidir?

Seçenekler

A
Beyanat
B
Doyen
C
Agreman
D
Kançılarya
E
Müsaade
Açıklama:
Misyon şefi görev yapacağı devlete gitmeden önce, gidilecek devlete bu kişinin adı bildirilir. O devletten gelen olumlu yanıta "agreaman" denir. Doğru cevap C'dir.

Soru 23

I. Devlet başkanı
II. Başbakan
III. Dışişleri Bakanı
IV. Meclis Başkanı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri diplomatik temsil için yetki belgesine ihtiyaç duymayanlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, IV
D
I, II, III
E
Hepsi
Açıklama:
Bir devletin diplomasisini yürütmek konusundaki genel yetkili organlar devlet başkanı, hükümet başkanı ve dışişleri bakanlarıdır. Doğru cevap D'dir.

Soru 24

Eski Yunan kent devletlerinde görülen Olimpiyat mütarekeleri, devletlerinin, küresel ekonomik sorunları tartışmak için bir araya geldikleri G-8 toplantıları aşağıdaki diplomasi türlerinden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
İkili diplomasi
B
Çok taraflı diplomasi
C
Parlamenter diplomasi
D
Zirve diplomasisi
E
Üçüncü taraf diplomasisi
Açıklama:
Eski Yunan kent devletlerinde görülen Olimpiyat mütarekeleri, devletlerinin, küresel ekonomik sorunları tartışmak için bir araya geldikleri G-8 toplantıları çok taraflı diplomasi örnekleridir. Doğru cevap B'dir.

Soru 25

Uluslararası örgütlerde yürütülen çok taraflı diplomasi, diplomasi türlerinden hangisidir?

Seçenekler

A
İkili Diplomasi
B
Çok Taraflı Diplomasi
C
Parlamenter Diplomasi
D
Zirve Diplomasisi
E
Üçüncü Taraf Diplomasisi
Açıklama:
Günümüzde uluslararası› örgütlerin sayısı çok artmıştır. Bu artışın bir sonucu olarak pek çok devlet bu örgütlere temsilci göndermekte ve bu temsilciler devletleri adına bu örgütlerde müzakereler yürütüp antlaşmalar imzalamaktadır. İşte bu uluslararası› örgütlerde yürütülen çok taraflı diplomasi de günümüzde parlamenter diplomasi olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 26

Zirve diplomasisinde genel olarak alınacak kararlarda hangi tür karar alma mekanizması uygulanmaktadır?

Seçenekler

A
Salt çoğunluk
B
1/2 çoğunluk
C
2/3 çoğunluk
D
Oy birliği
E
Oy çokluğu
Açıklama:
Zirve diplomasisinde kararların hükümetlerarası bir biçimde yani oy birliği ile alınması genel bir kuraldır. Nitekim devlet ve hükümet başkanlarının katıldığı NATO zirvelerinde karar mutlak biçimde oy birliği ile alınır. Doğru cevap D'dir.

Soru 27

İlk olarak 1962 yılında ABD ile SSCB arasında Küba Füze Krizi sırasında kullanılan özellikle güçlü devletler tarafından sıklıkla başvurulan diplomasi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İkili diplomasi
B
Üçüncü taraf diplomasisi
C
Zorlayıcı diplomasi
D
Çok taraflı diplomasi
E
Zirve diplomasisi
Açıklama:
İlk olarak 1962 yılında ABD ile SSCB arasında Küba Füze Krizi sırasında kullanılan özellikle güçlü devletler tarafından sıklıkla başvurulan diplomasi türü zorlayıcı diplomasidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 28

İtalyan kent devletlerinde başka devletlere gönderilen sürekli ticari elçilere ne isim verilmekteydi?

Seçenekler

A
Balyos
B
Doyen
C
Maslahatgüzar
D
Kançılarya
E
Ulak
Açıklama:
İtalyan kent devletlerinde başka devletlere gönderilen sürekli ticari elçilere "balyos" adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 29

Rönesans Dönemi İtalya'sının diplomasi konusundaki en önemli düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Francesco Guiccardini
B
Thomas More
C
Dante Alighieri
D
Nicolo Machiavelli
E
Gentile Bellini
Açıklama:
Ünlü Floransalı filozof ve devlet adamı Nicolo Machiavelli, Rönesans Dönemi İtalya'sının diplomasi konusundaki en önemli düşünürüdür. Machiavelli, Prens isimli eserinde bir diplomatın sahip olması gereken özellikleri saymıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi diplomatik statüye sahip değildir?

Seçenekler

A
Maslahatgüzarlar
B
Ataşeler
C
Katipler
D
Hizmet personeli
E
Elçiler
Açıklama:
Diplomatik misyona teknik destek veren iletişim uzmanları zaman zaman diplomatik statüye sahip olurken, gündelik işleri yürüten aşçı, şoför, bahçıvan gibi personel ise diplomatik statüye sahip değildir. Doğru cevap D'dir.

Soru 31

“ikiye katlamak” anlamındaki “diploma” sözcüğü hangi dilden türetilmiştir?

Seçenekler

A
Almanca
B
Yunanca
C
İngilizce
D
Fransızca
E
Rusça
Açıklama:
“ikiye katlamak” anlamındaki “diploma” sözcüğü Yunancadan türetilmiştir.

Soru 32

İlk olarak iki siyasal topluluk arasında haber taşıyan ulaklar kimlerdir?

Seçenekler

A
Diplomatlar
B
Milletvekilleri
C
Hakimler
D
Savcılar
E
Avukatlar
Açıklama:
lk olarak iki siyasal topluluk arasında haber taşıyan ulaklar diplomatlardır.

Soru 33

Diplomasinin evrimi açısından özel bir öneme sahip olan ilk barış antlaşması hangisidir?

Seçenekler

A
Versay barış antlaşması
B
Saint-Germain antlaşması
C
Trianon antlaşması
D
Kadeş antlaşması
E
Brest-Litovsk antlaşması
Açıklama:
Diplomasinin evrimi açısından özel bir öneme sahip olan ilk barış antlaşması Kadeş antlaşmasıdır.

Soru 34

Bir diplomatik servisin üyesi olarak devleti adına, yetkilendirildiği sınırlar dâhilinde diplomatik faaliyetleri yürüten profesyonel kişiye ne denir?

Seçenekler

A
Başbakan
B
Hakim
C
Doktor
D
Milletvekili
E
Diplomat
Açıklama:
Bir diplomatik servisin üyesi olarak devleti adına, yetkilendirildiği sınırlar dâhilinde diplomatik faaliyetleri yürüten profesyonel kişiye Diplomat denir.

Soru 35

Diplomatik misyonunun başında bulunan kişiye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Daire başkanı
B
Müdür
C
Misyon Şefi
D
Müzakereci
E
Bakan
Açıklama:
Diplomatik misyonunun başında bulunan kişiye Misyon Şefi denir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Türk hukukuna göre diplomatik misyondan sayılmamaktadır?

Seçenekler

A
Büyükelçi
B
Daimî temsilci
C
Daimî temsilci yardımcısı
D
Elçi
E
Doktor
Açıklama:
Türk hukukuna göre diplomatik misyonda büyükelçi, daimî temsilci, daimî temsilci yardımcısı, temsilci, elçi ve müsteşar sayılabilir

Soru 37

Roma uygarlığını Eski Yunan’dan ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eğitim
B
Hukuk
C
Sağlık
D
Sosyal yaşam
E
Din
Açıklama:
Roma uygarlığını Eski Yunan’dan ayıran en önemli fark hukuktur.

Soru 38

Diplomasinin başladığı Doğu Akdeniz topluluklarında önce diplomatik dil olarak kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Akadca
B
Aramice
C
Yunanca
D
Latince
E
Fıransızca
Açıklama:
Ernst Satow diplomasiyi, devletler arasιndaki ilişkilerin yöneltilmesine zekâ ve davranış inceliği uygulanması biçiminde tanımlar. Diplomatik ilişkilerin hangi dille yürütüleceği de önemli bir konudur. Nitekim diplomasinin başladığı Doğu Akdeniz topluluklarında önce Akadça’nın daha sonra da Aramice’nin ilk diplomatik diller olarak kullanıldığını biliyoruz. Zamanla Yunanca, Latince, Fransızca ve İngilizce birer diplomasi dili olarak kabul edilmiştir.

Soru 39

Rönesans Dönemi İtalyası'nın diplomasi konusundaki en önemli düşünürü kimdir?

Seçenekler

A
Nicolo Machiavelli
B
Mazzini
C
Garibaldi
D
Marco Minghetti
E
Francesco Guicciardini
Açıklama:
Rönesans Dönemi İtalyası'nın diplomasi konusundaki en önemli düşünürü Nicolo Machiavelli'dir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Büyükelçinin bulunmadığı zamanlarda ona vekâlet eden diplomata verilen isimdir?

Seçenekler

A
Ad hoc elçilik
B
Legate ve Nuntius
C
Mukim elçilik
D
Kordiplomatik
E
Maslahatgûzar
Açıklama:
Maslahatgûzar: İşgüder. Büyükelçinin bulunmadığı zamanlarda ona vekâlet eden diplomat.
Mukim elçilik: Sürekli görev yapan, geçici olmayan elçilik.
Ad hoc elçilik: Ad hoc geçici, bir olaya veya bir defaya mahsus anlamına gelir. Ad hoc elçilik de mukim olmayan, geçici elçilik anlamındadır.
Legate ve Nuntius: Roma uygarlığında elçiye legate, haber taşıyan ulaklara nuntius adı verilirdi.
Kordiplomatik: Bir ülkede görev yapan tüm diplomasi temsilcilerini ve maiyetlerini ilgilendiren konularda ortak bir şekilde hareket etmelerini sağlamak üzere meydana gelmiş fiilî bir topluluktur. Kordiplomatik diplomatik hakların ve ayrıcalıkların korunması amacıyla sıkça toplanır. Özellikle kabul eden devlet, ülkesinde görev yapan diplomatların diplomatik ayrıcalıklarını herhangi bir nedenle ihlal ederse o devlette görev yapan misyon şeşeri “doyen” yani o devlette en uzun süredir görev yapan misyon şefinin liderliğinde toplanır ve kordiplomatik, ihlale karşı ortak hareket etme kararı alır.

Soru 41

Bir diplomatik misyon ile mukim bulunduğu diğer devletin temsilcileri arasında yürütülebileceği gibi, iki devlet temsilcisinin üçüncü bir devletin ülkesinde görüşmesi ile de yürütülebilen diplomasiye ne denir?

Seçenekler

A
Çok taraflı diplomasi
B
Parlamenter diplomasi
C
Zirve diplomasi
D
İkili diplomasi
E
üçüncü taraf diplomasi
Açıklama:
Bir diplomatik misyon ile mukim bulunduğu diğer devletin temsilcileri arasında yürütülebileceği gibi, iki devlet temsilcisinin üçüncü bir devletin ülkesinde görüşmesi ile de yürütülebilen diplomasiye İkili diplomasi denir.

Soru 42

Devlet ve hükümet başkanlıkları düzeyinde gerçekleşen çok taraflı diplomasiye ne ad verilir?

Seçenekler

A
İkili diplomasi
B
zirve diplomasisi
C
Parlamenter diplomasi
D
Çok taraflı diplomasi
E
Üçüncü taraf diplomasi
Açıklama:
Devlet ve hükümet başkanlıkları düzeyinde gerçekleşen çok taraflı diplomasiye zirve diplomasi denir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Diplomasi temsilcilerinin görev yaptığı ülkelerde sahip oldukları ayrıcalıklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kişi dokunulmazlığı
B
Binaların dokunulmazlığı
C
Haberleşme dokunulmazlığı
D
Seyahat dokunulmazlığı
E
Yetki Dokunulmazlığı
Açıklama:
Diplomatik Ayrıcalıklar: Diplomasi temsilcilerinin görev yaptığı ülkelerde sahip oldukları ayrıcalıklar diplomatik dokunulmazlık ve diplomatik bağışıklıklardır. Diplomatik dokunulmazlık; diplomatik temsilcinin kişi dokunulmazlığı, diplomatik binaların dokunulmazlığı, haberleşme dokunulmazlığı ve seyahat dokunulmazlığını içerir. Diplomatik bağışıklık ise diplomatik temsilcinin yargı bağışıklığı ile vergi ve gümrük bağışıklığını ifade eder.

Soru 44

1819 yılında dışişleri bakanlığı ilk olarak nerede kurulmuştur?

Seçenekler

A
Berlin
B
Paris
C
Londra
D
Amsterdam
E
Brüksel
Açıklama:
Dışişleri Bakanı: Diplomatik yazışmaların arşivlenmesi, kaybolmasının engellenmesi ve mukim elçiliklerin görevlendirilmesi, uluslararası politikanın gelişmesi gibi konular, bu işlerle uğraşacak bir bakanlığın ortaya çıkması ihtiyacını doğurmuştur. İlk kez Berlin’de, 1819 yılında bir dışişleri bakanlığı kurulmuş, on dokuzuncu yüzyıl boyunca diğer Avrupa devletlerinde de kurulmaya devam etmiştir. Devletler diplomatik faaliyetlerini dışişleri bakanlıkları eliyle yürütürler. Bu üç aktör dışında anlaşma imzalamayla yetkilendirilmiş diğer bakanlar ve yetkilendirilmiş diplomatlar diplomasinin işleyişini sağlarlar. Daha önce yukarıda da ifade edildiği gibi bir diplomatik misyonda görev yapan diplomatlar diplomasinin özel yetkili organlarıdır.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi 'iyi bir diplomatın iyi bir yalancı olması gerektiğini söyler' ?

Seçenekler

A
Ernst Satow
B
Machiavelli
C
Woodrow Wilson
D
James
E
Griffits
Açıklama:
Diplomasi uzunca bir süre devletin yüksek çıkarları için ustaca yalan söyleme becerisiyle eş tutulmuştur. Özellikle Machiavelli, iyi bir diplomatın iyi bir yalancı olması gerektiğini söyler. Nitekim eski bir diplomat olan Bierce diplomasiyi “devletimiz için yalan söylediğimiz yurtsever bir sanat” (Rourke, 1995, 302) olarak tanımlamıştır. Gerçekten de I. Dünya Savaşı’na kadar diplomasinin devletin çıkarları için etik dışı dahi olsa her yola başvurulduğu bir faaliyet olma durumu devam etmiştir.
Ernst Satow diplomasiyi, devletler arasındaki ilişkilerin yöneltilmesine zekâ ve davranış inceliği uygulanması biçiminde tanımlar. Diplomatik ilişkilerin hangi dille yürütüleceği de önemli bir konudur.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Diplomatın görevlendirildiği ülkedeki, iki devlet arasındaki ilişkinin de niteliğini belirleyen göstergelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Diplomata gösterilecek saygı
B
Diplomata sağlanacak öncelikler
C
Diplomatın randevu taleplerinin kabulü
D
Diplomatın iyi bir imaj sergilemesi
E
Diplomatın randevu taleplerinin reddi
Açıklama:
Temsil: Temsil görevi, bir diplomatın bağlı olduğu devletin tüzel kişiliğini üzerinde taşıması ile ilintilidir. Görevlendirildiği devlette o diplomata gösterilecek saygı, sağlanacak öncelikler, diplomatın randevu taleplerinin kabulü ya da reddi, aslında o diplomatın kişiliğine değil temsil ettiği devletin kişiliğine yönelik hareketlerdir. Diplomatın devletini temsil ettiği kabul edilir ve o nedenle diplomatla gönderildiği devlet arasındaki ilişkinin niteliği, iki devlet arasındaki ilişkinin de niteliğini belirler. Devletler çok önem verdikleri devletlerin diplomatlarına daha özenli davranışlar sergilerlerken iki devletin arasındaki ilişkiler gerginleştiğinde o devletin diplomatlarına yönelik -nezaket sınırları aşılmadan- olumsuz hareketler sergiledikleri bilinmektedir. Diplomatlara yönelik özensiz ve saygısız hareketler, temsil ettikleri devletlere karşı yapılmış varsayılır. Temsil fonksiyonunun bir diğer boyutu da devletlerin uluslararası toplantıların çoğuna diplomatları vasıtasıyla katılmaları ve o diplomatın o toplantıda temsil ettiği devletin çıkarlarını korumak ve görüşlerini ifade etmekle görevlendirilmiş olmasıdır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Bizans imparatorluğu döneminde diplomasinin kullanılmasında savaşı geciktirmek için yapılan hamlelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Rüşvet ve Aldatma
B
Düşmanlarına unvanlar dağıtmak
C
Sürekli ticari elçiler bulundurmak
D
Müzakereler yapmak
E
Güç gösterisi
Açıklama:
Roma’nın devamı olan Bizans İmparatorluğu döneminde diplomasi bir profesyonel mesleğe dönüşmüştür. Diplomatlar etkin birer müzakereci olarak yoğun bir eğitime tabi tutulurlardı. Bizans İmparatorluğu ilk defa dış politika konusunda çalışacak bir devlet kurumunu oluşturmuştur. Bizans ülkesi göçebe kavimler ve gruplar tarafından sık sık saldırıya uğradığı için ajanlık Bizans için hayati derecede önemli bir kurum olmuştur. Profesyonel ajanlar hem göçebe gruplar içine sızıp bilgi toplar hem de rüşvet ve aldatma yöntemleri ile düşmanlarını yönlendirirlerdi.
Bizans İmparatorluğu’nun diplomatik müzakere sayesinde elde ettiği bir diğer önemli avantaj ise savaşın geciktirilmesidir. Genellikle devlet biçiminde örgütlenmemiş göçebe grupların saldırılarına maruz kalan Bizans, savaşı geciktirerek pek çok önemli çıkar elde etmiştir. Örneğin göçebe gruplar müzakereler yoluyla bahar ve yaz ayları boyunca oyalanır ve kış koşullarına uygun olmayan bu düzensiz ordular havalar soğuduğunda geri çekilmek zorunda kalırlardı. Ayrıca bu uzun müzakere dönemi boyunca düşmanın elindeki gıda stokları tükenir, hayvan sürüleri çoğu zaman salgın hastalıklar ya da barınak eksikliği nedeniyle telef olurdu. Bizans İmparatorluğu’nun savaşı engellemek için bulduğu bir diğer ilginç yöntem de düşmanlarına unvanlar dağıtmaktır. Genellikle göçebe bir komutan, müzakereler sırasında İmparator tarafından çok da anlamlı olmayan bir unvanla taltif edilir, böylece o komutan aristokratik bir unvana sahip olduğunu hissederek tatmin olur ve savaş başlamadan biterdi. Son olarak, Bizans İmparatorluğu diplomasiyi bir güç gösterisi olarak kullanmıştır. İstanbul’a kabul edilen yabancı elçiler, zaten gelir gelmez bu muhteşem kentin güzelliğinden etkilenirler, Ayasofya gibi bir şaheser karşısında büyülenirlerdi. Üstelik İmparatorla görüşme esnasında bazı mekanik aparatlarla yaratılan ses ve görsel efektler de bu atmosferi daha gizemli hâle getirirdi. 1940’lı yıllarda Hitler de kurduğu propaganda bakanlığında benzer yöntemlerin geliştirilmesini sağlamış ve kendisi ile görüşmeye gelenleri bir takım görsel düzeneklerle etkilemiştir. Bütün bu yöntemler diplomasinin karanlık yüzünü oluşturur. Diplomasinin bu yalancı doğası ancak I. Dünya Savaşı sonrasında değişecektir.
İtalyan Kent Devletlerinden Viyana Kongresi’ne Kadar Diplomasi İtalyan kent devletleri de aynı Yunan kent devletleri gibi deniz ticareti sayesinde zenginleşmişlerdir. Eski Yunan’da görüldüğü gibi bu devletler de aralarındaki ilişkileri elçiler aracılığıyla yürütmüşler ve savaşa gerek kalmayan bir uluslararası sistem yaratabilmişlerdir. Benzer bir şekilde Papalıkla da ilişkilerini diplomasi sayesinde yürüten bu devletler, örneğin Bizans ve Osmanlı İmparatorluğu gibi önemli devletlerde balyos adı verilen sürekli ticari elçiler bulundurmuşlardır.

Soru 48

İlk olarak 1962 yılında ABD ile SSCB arasında Küba Füze Krizi sırasında kullanılan yönteme özellikle güçlü devletler tarafından sıklıkla baflvurulan Diplomasi biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Parlamenter Diplomasi
B
Çok Taraflı Diplomasi
C
Zorlayıcı Diplomasi
D
Üçüncü Taraf Diplomasisi
E
Zirve Diplomasisi
Açıklama:
Günümüzde zorlayıcı diplomasi en sık kullanılan diplomasi biçimidir. Bir devlete, istihbarat faaliyetlerinden ekonomik araçlara, hatta askeri müdahale tehdidinden çeşitli propaganda ve yönlendirme faaliyetlerine kadar bir dizi yöntem kullanarak istemediği bir şeyi yaptırmaya zorlamaya zorlayıcı diplomasi adı verilmektedir. İlk olarak 1962 yılında ABD ile SSCB arasında Küba Füze Krizi sırasında kullanılan yönteme özellikle güçlü devletler tarafından sıklıkla başvurulmaktadır. II. Dünya Savaşı’ndan sonra savaşın büyük ölçüde bir dış politika yöntemi olmaktan çıkmaya başlamasıyla, devletler kendi çıkarlarını gerçekleştirmek için zorlayıcı diplomasiyi sıklıkla kullanmaya başlamışlardır. Arap Baharı sırasında da Tunus, Mısır ve Libya’ya karşı pek çok devlet yoğun bir biçimde zorlayıcı diplomasi uygulamışlar ve bunun neticesinde 2011 yılında her üç devlette de yönetimler değişmiştir.

Soru 49

öncelikle yükleneceği işlev konusunda iyi niyetli olarak müzakerenin koşullarını ve tarafların varmak istedikleri hedefleri öğrenerek izleyeceği yolların uzlaştırıcılık ve arabuluculuk olduğu diplomasi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Zorlayıcı Diplomasi
B
Üçüncü Taraf Diplomasisi
C
Çok Taraflı Diplomasi
D
Parlamenter Diplomasi
E
Zirve Diplomasisi
Açıklama:
Üçüncü taraf diplomasisinde taraflar öncelikle üçüncü tarafın yükleneceği işlev konusunda iyi niyetli olmalıdır. Bu nedenle üçüncü taraf, önceden taraflarla görüşerek müzakerenin koşullarını ve tarafların varmak istedikleri hedefleri öğrenir. Bu hedeflerin ne kadarına ulaşılabileceği konusunda bir muhakeme yapan üçüncü taraf görüşmeleri başlatabilir. Görüşmelerde üçüncü tarafın izleyebileceği iki yol mevcuttur: uzlaştırıcılık ve arabuluculuk. Uzlaştırıcılık tarafların hiçbir ön koşul olmaksızın masaya gelmeleri ve uzlaştırıcının masada sunduğu teklifi müzakere etmeleri ile gerçekleşir. Bu noktada taraflar uzlaştırıcının teklifini kabul etmek zorunda değildir. Ancak arabuluculukta, taraflar baştan arabulucunun sunacağı teklifi kabul edeceklerini beyan ederek masaya oturur. Aksi takdirde, önceden teklifin kabul edileceğine ilişkin bir beyan yoksa arabuluculuk gerçekleşmez. Annan Planı’nın 2004 yılında referanduma gitmesinden önce taraflar planda eksik kalacak hususların BM Genel Sekreteri tarafından doldurulacağını baştan kabul ederek müzakereleri sürdürmüşler, nihayetinde bir plan ortaya çıkabilmiştir.

Soru 50

Kongre veya konferansın nerede düzenleneceği, hangi dilde düzenleneceği, tutanakların ve nihai anlaşmaların hangi dilde yazılacağı, salona hangi temsilcilerin önce gireceği, oturma düzeni, anlaşma metnine ilk hangi devletin imza atacağı gibi pek çok protokol kuralının olduğu diplomasi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üçüncü Taraf Diplomasisi
B
Zorlayıcı Diplomasi
C
Zirve Diplomasisi
D
Parlamenter Diplomasi
E
Çok Taraflı Diplomasi
Açıklama:
Zirve diplomasinin gelişim sürecinde kongre veya konferansın nerede düzenleneceği, hangi dilde düzenleneceği, tutanakların ve nihai anlaşmaların hangi dilde yazılacağı, salona hangi temsilcilerin önce gireceği, oturma düzeni, anlaşma metnine ilk hangi devletin imza atacağı gibi pek çok protokol kuralı uzun süre tartışma sebebi olmuştur. Devletler, bu kongre ve konferans sırasında protokole ilişkin üstünlüklerini önemli bir güç göstergesi olarak algılamışlardır. Bu sorunlar büyük ölçüde 1815 Viyana Kongresi ile aşılmış ve kimisi günümüzde de geçerliliğini sürdüren ancak 1961 yılında imzalanan Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi ile standart hâle gelmiş kurallar oluşturulmuştur. Günümüzde bu protokol kuralları hem standarda bağlanmış hem de eskisine nazaran daha esnek hâle gelmiştir. Örneğin Davos Zirveleri’nde devlet ve hükümet başkanlarının oldukça samimi görüntüler içinde sohbetler gerçekleştirdikleri, G-8 zirvelerinde birlikte bisiklet gezilerine çıktıkları basına yansımıştır. Özellikle AB üyesi devletlerin devlet ve hükümet başkanlarının her altı ayda bir toplandıkları AB Konseyi zirveleri günümüzde gerçekleştirilen zirve diplomasisine iyi birer örnektir. Bu toplantılarda kararlar genel olarak oybirliği ile alınmasına rağmen günümüzde yapıcı yokluk isminde istisnai bir karar alma yöntemi de belirlenmiştir. Böylece zirvede alınacak karara katılmak istemeyen, ancak AB’nin bahsi geçen konuda bir karar almasını da engellemek istemeyen devletlerin devlet ve hükümet başkanlarına, oylamanın dışında kalarak eksik üyeyle oybirliği sağlama hakkı verilmiştir. Ancak bu durumun bir istisna olduğu unutulmamalıdır. Zirve diplomasisinde kararların hükümetlerarası bir biçimde yani oy birliği ile alınması genel bir kuraldır. Nitekim devlet ve hükümet başkanlarının katıldığı NATO zirvelerinde karar mutlak biçimde oy birliği ile alınır.

Soru 51

Diplomasi kelimesinin kökeni hangi dilden gelmiştir?

Seçenekler

A
Farsça
B
Yunanca
C
Sümerce
D
Hititçe
E
Arapça
Açıklama:
İkiye katlamak anlamındaki 'Diploma' kelimesinden gelen Diplomasi aslen Yunanca'dır. Doğru yanıt 'B'.

Soru 52

Aşağıdaki dillerden hangisi uluslararası diplomaside kullanılan bir diplomatik dil olarak tanımlanamaz ?

Seçenekler

A
Akadca
B
Latince
C
Yunanca
D
Fransızca
E
Japonca
Açıklama:
Japonca hariç diğer şıklarda verilen diğer diller tarihte diplomasi dili olarak kullanılmışlardır. Japonca bu tanıma uymamaktadır. Doğru yanıt 'E'.

Soru 53

Tarihte imzalanmış ilk barış antlaşması olan Kadeş antlaşması hangi ülkeler/ medeniyetler arasında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
Çin - Kore
B
Roma - Kartaca
C
Mısır - Hitit
D
İon - Makedonya
E
Germen - Frank
Açıklama:
Uluslararası Siyaset tarihinde büyük önemi olan ilk barış antlaşması (Kadeş) Mısır ve Hitit medeniyetleri arasında imzalanmıştır. Doğru yanıt 'C'.

Soru 54

Tarihte sürekli görev yapan ve geçici olmayan (mukim) elçi örnekleri Avrupa'da ilk defa hangi ülkede görülmüştür?

Seçenekler

A
İspanya
B
İtalya
C
İngiltere
D
Fransa
E
Almanya
Açıklama:
Geçici olmayan ve birden fazla olay için görevlendirilmiş elçiler ilk defa Milano ve Mantua gibi şehir devletleri veya gene İtalya'daki papalıkta görülmüştür. Doğru yanıt 'B'.

Soru 55

Türk dış siyasetinde Büyükelçi'nin bulunmadığı zamanlarda ona vekalet eden diplomat aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Maslahatgüzar
B
Başkatip
C
İkinci Katip
D
Eğitim Ateşesi
E
Elçi
Açıklama:
Büyükelçi bulunmadığı hallerde ikinci yetkili diplomat maslahatgüzarlardır. Doğru yanıt 'A'.

Soru 56

Diplomaside 'Müzakere'nin bir diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Raporlama
B
Gözlemleme
C
Görüşme
D
Kabul Etme
E
Reddetme
Açıklama:
Müzakere kelimesinin bir diğer anlamı görüşme' dir. Doğru yanıt 'C'.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi diplomasinin fonksiyonlarından biri değildir ?

Seçenekler

A
Müdahale
B
Temsil
C
Propaganda
D
Münakaşa
E
Müzakere
Açıklama:
Münakaşa sözlük anlamıyla kavga etmek demektir. Bir diplomasi fonksiyonu değildir. Doğru yanıt 'D'.

Soru 58

Osmanlı ve Bizans'ta ticaret alanında görev yapan sürekli elçilere ne ad verilirdi?

Seçenekler

A
Kolyoz
B
Balyos
C
Dilmaç
D
Zangoç
E
Serasker
Açıklama:
Bu diplomatlara Balyos adı verilir, iki ülke arasındaki ticari işlere bakarlardı. Doğru yanıt 'B'.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi diplomasi türlerinden biri değildir ?

Seçenekler

A
İkili Diplomasi
B
Çok Taraflı Diplomasi
C
Parlementer Diplomasi
D
Zirve Diplomasisi
E
Elitist Diplomasi
Açıklama:
Elitist Diplomasi, diplomasi literatüründe geçen türlerden biri değildir. Cevap 'E'.

Soru 60

Eski Yunan Devletlerinde görülen Olimpiyat Mütarekesi hangi tür diplomasiye bir örnek teşkil eder?

Seçenekler

A
İkili Diplomasi
B
Çok Taraflı Diplomasi
C
Parlamenter Diplomasi
D
Zirve Diplomasisi
E
Üçüncü Taraf Diplomasisi
Açıklama:
Yunan devletlerinde pek çok devlet birbiri ile savaş ve mücadele halindeydi. Bu duruma barış Olimpiyat mütarekesi ile gelmiştir. Bu Çok taraflı Diplomasi'ye bir örnektir. Doğru yanıt 'B'.

Soru 61

Seçeneklerden hangisi diplomasinin fonksiyonları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Propaganda
B
Gözlem
C
Müzakere
D
Temsil
E
Tarafsızlık
Açıklama:
Tarafsızlık

Soru 62

Ahde vefa ilkesinin doğru karşılığı seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Modus vivendi
B
Pacta sund servanda
C
Ad hoc
D
Status quo
E
Lex posterior derogat priori
Açıklama:
pacta sund servanda

Soru 63

İkili Diplomasi ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İkili diplomasi, diplomasinin iki devlet arasında yürütülmesi anlamına gelir.
B
İkili diplomasi özellikle klasik diplomasi döneminde en sık rastlanan diplomasi türüdür.
C
Müzakere sürecinde elde edilen tüm hak ve yükümlülükler genellikle her iki taraf için de geçerli olur.
D
Bir konferans veya kongre düzenlenmeksizin ya da arabulucu yahut uzlaştırıcı olmaksızın yürütülen bu diplomasi türünde gizlilik en önemli esastır
E
Birçok devletin ortak bir amaç için bir araya gelerek müzakere yürüttükleri diplomasi türüdür.
Açıklama:
Birçok devletin ortak bir amaç için bir araya gelerek müzakere yürüttükleri diplomasi türüdür.

Soru 64

Çok taraflı diplomasi ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Çok taraflı diplomasi, diplomatik temsil yetkisi bulunan tüm diplomatik aktörler tarafından yürütülebilir.
B
Çok taraflı diplomasinin kurumsallaşması Viyana Kongresi ile sağlanmıştır.
C
Birçok devletin ortak bir amaç için bir araya gelerek müzakere yürüttükleri diplomosi türüdür.
D
Çok taraflı diplomasi ancak devlet başkanları tarafından yürütülebilir.
E
Aix-la-Chapelle Kongresi, Paris Kongresi, Berlin Kongresi çok taraflı diplomasiye
örnek olarak düşünülebilir.
Açıklama:
Çok taraflı diplomasi ancak devlet başkanları tarafından yürütülebilir.

Soru 65

Seçeneklerden hangisi açık diplomasi dönemini, klasik diplomasi döneminden ayıran belirgin farklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Büyükelçilerin özerkliklerinin azalması
B
Diplomatik misyonların sayısında meydana gelen artış
C
Büyükelçilerin özerkliklerinin artması
D
Kamuoyu baskısının artışı
E
Zirve diplomasisinin gün geçtikçe artan önemidir
Açıklama:
Büyükelçilerin özerkliklerinin artması

Soru 66

Diplomatik işlerin görüldüğü elçilik ya da konsolosluk binalarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kançılarya
B
Doyen
C
Saray
D
Köşk
E
Rezidans
Açıklama:
Kançılarya

Soru 67

Akreditasyon nedir?

Seçenekler

A
Diplomatik misyona teknik destek veren iletişim uzmanlarının görev alanıdır.
B
Diplomatik hakların ve ayrıcalıkların korunması amacıyla yürütülen toplantılardır.
C
Bir misyon şefinin yetki ve sıfatını belirten ve belgeleyen belgelerle donatılmasıdır.
D
Bir devletin başka bir devlette bulunan, devletini temsil yetkisine sahip diplomatik kurumun yetkileridir.
E
Diplomasi temsilcilerinin görev yaptığı ülkelerde sahip oldukları ayrıcalıklardır.
Açıklama:
Bir misyon şefinin yetki ve sıfatını belirten ve belgeleyen belgelerle donatılmasıdır.

Soru 68

Seçeneklerden hangisi araç olarak arabuluculuk ve uzlaştırıcılığı kullanır?

Seçenekler

A
Çok Taraflı Diplomasi
B
Üçüncü Taraf Diplomasisi
C
Zirve Diplomasisi
D
İki Taraflı Diplomasi
E
Savaş Diplom1asisi
Açıklama:
Üçüncü Taraf Diplomasisi

Soru 69

Seçeneklerden hangisi diplomaside uygun zaman ilkesinin önemine dikkat çekmiştir?

Seçenekler

A
Machiavelli
B
Hugo Grotius
C
XIII. Louis
D
Abraham de Wicquefort
E
Richelieu
Açıklama:
Richelieu

Soru 70

Osmanlı İmparatorluğunun ilk mukim büyükelçiliği hangi tarihte açılmıştır?

Seçenekler

A
1655
B
1793
C
1920
D
1917
E
1815
Açıklama:
1793

Soru 71

  1. Devletler arasındaki müzakere ve ilişkilerin temsilciler aracılığıyla yürütülmesidir
  2. Bir devletin uluslararası örgütlerde temsili diplomasinin kapsamına girmez
  3. Dış politikanın yürütülmesindeki araçlardan sadece biridir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri diplomasi ile ilgili doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
bir devletin uluslararası örgütlerde temsili de diplomasinin kapsamına girmektedir

Soru 72

  1. Devlet Başkanı
  2. Hükümet Başkanı
  3. Dışişleri Bakanı
  4. Diplomasi temsilcileri
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri diplomasinin özel yetkili organları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
Yalnız IV
D
I ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Diplomasi temsilcileri hariç diğer hepsi genel yetkili organlardandır

Soru 73

  1. Yunan Kent devletlerindeki elçilik sisteminde mukim elçilikler yer almaktadır
  2. Roma hukuku sayesinde diplomatik ayrıcalıkların daha etkin ve sistematik hâle gelmiştir
  3. Bizans İmparatorluğu döneminde diplomasi bir profesyonel mesleğe dönüşmüştür
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Yunan Kent ad hoc elçilik sistemi bulunmaktaydı mukim değil

Soru 74

Hangisi tarafların anlaşma hükümlerine sadık kalmaları gerektiği ilkesidir?

Seçenekler

A
raison d’etat
B
Pacta sund servanda
C
Müzakerecilik
D
Propaganda
E
Akreditasyon
Açıklama:
Pacta sund servanda tarafların anlaşma hükümlerine sadık kalmaları gerektiği ilkesidir

Soru 75

Hangisi adil bir savaşın ilkelerini belirlemiş, uluslararası toplum kavramını geliştirmiş ve uluslararası hukukun en önemli kurucu düşünürü olmuştur?

Seçenekler

A
Machiavelli
B
Fransız Kralı XIII.Louis
C
Kardinal Richelieu
D
Hugo Grotius
E
Abraham de Wicquefort
Açıklama:
Hugo Grotius adil bir savaşın ilkelerini belirlemiş, uluslararası toplum kavramını geliştirmiş ve uluslararası hukukun en önemli kurucu düşünürü olmuştur

Soru 76

Osmanlı İmparatorluğunun ilk mukim büyükelçiliği nerede açılmıştır?

Seçenekler

A
Fransa
B
Almanya
C
İngiltere
D
İspanya
E
İtalya
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğunun ilk mukim elçiliği İngiltere'de açılmıştır

Soru 77

  1. Avrupa Uyumu oluşmasındaki en büyük rol Metternich’e aittir.
  2. Viyana Kongresi ile Avrupa içi sorunlar konferanslar sistemi ile çözülmeye başlamıştır.
  3. Viyana Kongresi’nin en önemli özelliği fetih hakkını ortadan kaldırmasıdır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Avrupa Uyumu oluşmasındaki en büyük rol Metternich’e aittir.
Viyana Kongresi ile Avrupa içi sorunlar konferanslar sistemi ile çözülmeye başlamıştır.
Viyana Kongresi’nin en önemli özelliği fetih hakkını ortadan kaldırmasıdır.

Soru 78

Diplomatik Uygulama Rehberi kim tarafından kaleme alınmıştır?

Seçenekler

A
Ernest Satow
B
Abraham de Wicquefort
C
François de Callieres
D
Hugo Grotius
E
Woodrow Wilson
Açıklama:
Diplomatik Uygulama Rehberi Ernest Satow tarafından kaleme alınmıştır

Soru 79

Hangisi ile Filistin’de bir Yahudi devleti kurmayı amaçlanmıştır?

Seçenekler

A
Londra Antlaşması
B
Balfour Deklarasyonu
C
St. Jean de Maurienne Antlaşması
D
Sykes-Picot Antlaşması
E
Versailles Anlaşması
Açıklama:
Balfour Deklarasyonu ile Filistin’de bir Yahudi devleti kurmayı amaçlanmıştır

Soru 80

  1. Diplomatik misyonların sayısında meydana gelen artış
  2. Büyükelçilerin özerkliklerinin azalması
  3. Kamuoyu baskısının artışı
Hangisi/hangileri açık diplomasi dönemini klasik diplomasi döneminden ayıran farklar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II, III
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden (1918) günümüze değin devam eden açık diplomasi dönemini, klasik diplomasi döneminden ayıran belirgin farklar mevcuttur. Bu farkların ilki diplomatik misyonların sayısında meydana gelen artış; ikincisi büyükelçilerin özerkliklerinin azalması; üçüncüsü kamuoyu baskısının artışı; dördüncüsü ise zirve diplomasisinin gün geçtikçe artan önemidir

Soru 81

Kadeş antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
M.Ö. 1460
B
M.Ö. 1340
C
M.Ö. 1320
D
M.Ö. 1280
E
M.Ö.1230
Açıklama:
Barışa hizmet eden bir bilim olan diplomasi sayesinde hem savaşlar önlenebilmiş hem de savaşan tarafların barış antlaşmaları yapması sağlanabilmiştir. Bu nedenle tarihteki ilk barış antlaşması olan Kadeş Antlaşması (M.Ö. 1280) diplomasinin evrimi açısından özel bir öneme sahiptir.

Soru 82

14. ve 15. yüzyıllarda özellikle İtalyan kent devletlerinde mesaj ileten ad hoc elçi kavramının, mukim büyükelçi kavramına dönüştüğünü gözlemliyoruz.
Yukarıdaki cümlede geçen "ad hoc" ne anlama gelir?

Seçenekler

A
Süreli
B
Geçici
C
Özel
D
Şahsi
E
Kamusal
Açıklama:
Ad hoc geçici, bir olaya veya bir defaya mahsus anlamına gelir. Ad hoc elçilik de mukim olmayan, geçici elçilik anlamındadır.

Soru 83

Diplomatik İlişkiler ve Bağışıklıklar Hakkında BM Konferansı Viyana'da hangi yapılmıştır?

Seçenekler

A
1952
B
1957
C
1961
D
1964
E
1968
Açıklama:
Avrupa Uyumu sisteminin ortaya çıktığı 1815 Viyana Kongresi ise günümüzde de pek çoğu devam eden temel diplomatik kuralların ve geleneklerin ortaya çıkması açısından önem taşır. Viyana Kongresi özellikle, o güne kadar Avrupa’da pek çok konferansın düzenlenmesinde önemli bir sorun olan diplomatik protokol konusunda getirdiği düzenlemeler nedeniyle oldukça önemlidir. 1961’de Viyana’da yapılan Diplomatik İlişkiler ve Bağışıklıklar Hakkında BM Konferansı, 1815’te getirilen temel düzenlemeleri geliştirerek günümüzde uygulanmakta olan diplomatik usullerin ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Soru 84

Büyükelçinin bulunmadığı zamanlarda ona vekaletname eden diplomata ne ad verilir?

Seçenekler

A
Elçi
B
Birinci müsteşar
C
Ateşe
D
Başkatip
E
Maslahatgüzar
Açıklama:
Türk hukukuna göre diplomatik misyonda büyükelçi, daimî temsilci, daimî temsilci yardımcısı, temsilci, elçi, maslahatgûzar, elçi - müsteşar, birinci müsteşar, müsteşar, hukuk müşaviri, başkâtip, ikinci kâtip, üçüncü kâtip, ataşe ve ataşe yardımcıları ile askerî ataşeler, askerî ataşe yardımcıları ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına mensup daimî temsilci yardımcısı, müşavir, müşavir yardımcısı, ataşe ve ataşe yardımcıları görev yapar.

Soru 85

Bir ülkede görev yapan tüm diplomasi temsilcilerini ve maiyetlerini ilgilendiren konularda ortak bir şekilde hareket etmelerini sağlamak üzere meydana gelmiş fiilî topluluğa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Büyükelçilik
B
Rezidans
C
Kançılarya
D
Kordiplomatik
E
Diplomasi
Açıklama:
Kordiplomatik: Bir ülkede görev yapan tüm diplomasi temsilcilerini ve maiyet- lerini ilgilendiren konularda ortak bir şekilde hareket etmelerini sağlamak üzere meydana gelmiş fiilî bir topluluktur. Kordiplomatik diplomatik hakların ve ayrı- calıkların korunması amacıyla sıkça toplanır.

Soru 86

  1. Devlet başkanı
  2. Dışişleri bakanı
  3. Ateşe
Yukarıda verilenlerden hangileri bir devletin diplomasisini yürütmek konusundaki genel yetkili organlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Diplomasi genel ve özel yetkili organlar vasıtasıyla yürütülür. Bir devletin diplomasisini yürütmek konusundaki genel yetkili organlar devlet başkanı, hükümet başkanı ve dışişleri bakanlarıdır.

Soru 87

Avrupa Uyumu döneminde diplomasi, büyük ölçüde gizlilik ilkesi çerçevesinde ittifaklar oluşturma biçiminde gelişmiştir. Dönemin önemli diplomatlarından .............. ömrünün son yıllarında gelişmeye başlayan açık diplomasi kavramını reddetmiştir. Ona göre diplomasi gizli yürütülmeli ve diplomatların verdiği sözlere en az yazılı anlaşmalar kadar güvenilmelidir. İngiliz diplomatın kaleme aldığı Diplomatik Uygulama Rehberi isimli eser, günümüzde de diplomasinin temel eserlerinden biri olarak kabul edilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Nicolo Machiavelli
B
Francesco Guiccardini
C
Hugo Grotius
D
François de Callieres
E
Ernest Satow
Açıklama:
Satow, diplomatın özellikleri üzerinde durmuş, diplomatın zekâsı, zarafeti, uzak görüşlülüğü yanında mutlaka görevli olduğu devletin dilini öğrenmesini tavsiye etmiştir. Kendisi de uzun süre Uzak Doğu devletlerinde görev yapmış ve görev yaptığı devletlerin dillerini ve kültürlerini çok iyi öğrenmiştir. Dil bilmek, günümüzde de bir diplomatın kalitesini belirleyen kriterlerdendir.

Soru 88

  1. Diplomatik misyonları sayısında meydana gelen azalma
  2. Büyükelçilerin özerkliklerinin artması
  3. Kamuoyu baskısının artması
Yukarıdakilerden hangileri Birinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden günümüze değin devam eden açık diplomasi dönemini, klasik diplomasi döneminden ayıran belirgin farklardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden (1918) günümüze değin devam eden açık diplomasi dönemini, klasik diplomasi döneminden ayıran belirgin farklar mevcuttur. Bu farkların ilki diplomatik misyonların sayısında meydana gelen artış; ikincisi büyükelçilerin özerkliklerinin azalması; üçüncüsü kamuoyu baskısının artışı; dördüncüsü ise zirve diplomasisinin gün geçtikçe artan önemidir.

Soru 89

Çok taraflı diplomasinin kurumsallaşması aşağıdakilerden hangisi ile sağlanmıştır?

Seçenekler

A
Viyana Kongresi
B
Aix-la-Chapelle Kongresi
C
Paris Kongresi
D
Berlin Kongresi
E
Cenova Kongresi
Açıklama:
Çok taraflı diplomasiye verilebilecek en eski örnek Eski Yunan kent devletlerinde görülen Olimpiyat mütarekeleridir. Birçok devletin ortak bir amaç için bir araya gelerek müzakere yürüttükleri çok taraflı diplomasi özellikle on yedinci yüzyıldan sonra Avrupa’da oldukça popülerleşmiştir. Kongre sistemi adı verilen bu çok taraflı diplomasi faaliyetleri ile güç dengesi içinde bulunan devletler, kıta sorunlarını tartışıp barışçı çözümler aramışlardır. Ancak çok taraflı diplomasinin kurumsallaşması Viyana Kongresi ile sağlanmıştır. On dokuzuncu yüzyılda Aix-la-Chapelle Kongresi, Paris Kongresi, Berlin Kongresi çok taraflı diplomasiye örnek olarak verilebilecek toplantılardır.

Soru 90

Bir devlete, istihbarat faaliyetlerinden ekonomik araçlara, hatta askeri müdahale tehdidinden çeşitli propaganda ve yönlendirme faaliyetlerine kadar bir dizi yöntem kullanarak istemediği bir şeyi yaptırmaya zorlamaya ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Zorlayıcı diplomasi
B
Üçüncü taraf diplomasisi
C
Zirve diplomasisi
D
Parlamenter diplomasi
E
Çok taraflı diplomasi
Açıklama:
Günümüzde zorlayıcı diplomasi en sık kullanılan diplomasi biçimidir. Bir devlete, istihbarat faaliyetlerinden ekonomik araçlara, hatta askeri müdahale tehdidinden çeşitli propaganda ve yönlendirme faaliyetlerine kadar bir dizi yöntem kullanarak istemediği bir şeyi yaptırmaya zorlamaya zorlayıcı diplomasi adı verilmektedir. İlk olarak 1962 yılında ABD ile SSCB arasında Küba Füze Krizi sırasında kullanılan yönteme özellikle güçlü devletler tarafından sıklıkla başvurulmaktadır.

Soru 91

Diplomasiyi, devletler arasındaki ilişkilerin yöneltilmesine zeka ve davranış inceliği uygulanması biçiminde tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nicolo Machiavelli
B
Hugo Grotius
C
Abraham de Wicquefort
D
François de Callieres
E
Ernst Satow
Açıklama:
E

Soru 92

Roma uygarlığında elçiye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nuntius
B
Legate
C
Kançılarya
D
Internuncio
E
Doyen
Açıklama:
B

Soru 93

Bir devlette en uzun süre görev yapan misyon şefine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Maslahatgüzar
B
Kançılarya
C
Doyen
D
Internuncio
E
Monşer
Açıklama:
C

Soru 94

Osmanlı Devletinin 1793 yılında açtığı ilk mukim (geçici olmayan) elçilik aşağıdaki ülkelerin hangisinde açılmıştır?

Seçenekler

A
Fransa
B
Almanya
C
İngiltere
D
İtalya
E
Hollanda
Açıklama:
C

Soru 95

Diplomatik İlişkiler ve Bağışıklıklarla ilgili Viyana Sözleşmesi kaç yılında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1648
B
1815
C
1920
D
1945
E
1961
Açıklama:
E

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi tarihteki ilk barış antlaşmasıdır?

Seçenekler

A
Verdun Antlaşması
B
Hudeybiye Antlaşması
C
Vestfalya Antlaşması
D
Kadeş Antlaşması
E
Segedin Antlaşması
Açıklama:
D

Soru 97

Diplomatik işlerin görüldüğü elçilik ya da konsolosluk binalarına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Doyen
B
Legate
C
Kançılarya
D
Nuntius
E
Rezidans
Açıklama:
C

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi diplomasinin asal fonksiyonlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Temsil
B
Propaganda
C
Gözlem ve Raporlama
D
Müdahale
E
Müzakerecilik
Açıklama:
D

Soru 99

Catışma ve uyuşmazlıkların çözümü için, uzlaştırıcılık ve arabuluculuk yoluyla gerçekleşen müzakereler hangi diplomasi türüne örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
Zorlayıcı diplomasi
B
İki taraflı diplomasi
C
Çok taraflı diplomasi
D
Parlamenter diplomasi
E
Üçüncü Taraf Diplomasisi
Açıklama:
E

Soru 100

Anlaşmaya taraf olan devletlerin anlaşma hükümlerine sadık kalmaları gerektiği ilkesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Agreman
B
Excalibur
C
Pacta sund servanda
D
De jure
E
Exception
Açıklama:
C

Soru 101

I- Ulusal çıkarların gerçekleştirilmesi için önemli bir araçtır.
II- Devletlerin iletişim kurmasını sağlar.
III- Devletlerin pazarlık yapmalarını sağlar.
IV- Bir devletin dünyada temsil edilmesini sağlama yoludur.
V- Devletlerin aralarındaki görüş farklılıklarını arttırmaya yol açar.
Diplomasi ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I,II,III, IV ve V
Açıklama:
Diplomasi devletler arasındaki müzakere ve ilişkilerin temsilciler aracılığıyla yürütülmesi biçiminde tanımlanabilir. Diplomasi, ulusal çıkarların gerçekleştirilmesi için önemli bir araçtır; devletlerin iletişim kurmasını sağlar; devletlerin pazarlık yapmalarını sağlar. Diplomasi ayrıca bir devletin dünyada temsil edilmesini sağlama yoludur. Ancak diplomasi devletlerin aralarındaki görüş farklılıklarını arttırmaya yol açmaz; aksine devletler diplomasi sayesinde aralarındaki görüş farklılıklarını azaltmaya çalışırlar. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 102

İlk çok taraflı uluslararası antlaşmanın aşağıdakilerden hangisi sonucunda ortaya çıktığı söylenebilir?

Seçenekler

A
M.Ö. 1280'de Mısır ile Hititler arasında imzalanan Kadeş Antlaşması
B
M.Ö. 9. yüzyılda Yunan kent devletleri arasında imzalanan bir mütareke
C
Roma Hukukunun gelişmesi ile elçilere ilişkin düzenlemeler
D
İslam uygarlığında gelişen diplomatik bağışıklık ve dokunumazlıklar
E
1815 Viyana Kongresi ile ortaya çıkan Avrupa Uyumu sistemi
Açıklama:
Kadeş Antlaşması tarihte iki devlet arasında imzalanan ilk barış anlaşmasıdır. Diplomasinin gelişimi açısından önem taşıyan diğer bir olay ise Eski Yunan'daki olimpiyat geleneğidir. Yunan kent devletleri olimpiyatlar süresince savaşmamayı ve sporcularla oyunları izleyecek kişilerin güvenli bir şekilde Olympia kentine ulaşabilmelerini garanti altına alan bir mütarekeyi M. Ö. 9. yüzyılda imzalamışlardır. Bu olay sonucunda tarihteki ilk çok taraflı uluslararası antlaşma ortaya çıkmıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 103

Büyükelçinin bulunmadığı durumlarda ona vekalet eden diplomata ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ad hoc elçi
B
Büyükelçi
C
Mukim büyükelçi
D
Müsteşar
E
Maslahatgüzar
Açıklama:
Büyükelçinin bulunmadığı zamanlarda ona vekalet eden diplomata işgüder anlamına gelen maslahatgüzar denir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 104

I- Devlet başkanı
II- Hükümet başkanı
III- Dışişleri bakanı
IV- Diplomasi temsilcileri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir devletin diplomasisini yürütmek konusundaki genel yetkili organlar arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Bir devletin diplomasisini yürütmek konusundaki genel yetkili organlar devlet başkanı, hükümet başkanı ve dışişleri bakanıdır. Diplomasi temsilcileri ise özel yetkili organlardır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 105

I- Gözlem ve raporlama
II- Müzakarecilik
III- Temsil
IV- Müdahale
V- Propaganda
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri diplomasinin fonksiyonları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Diplomasinin fonksiyonları arasında gözlem ve raporlama; müzakarecilik; temsil; müdahale ve propaganda yer almaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi fetih ile toprak kazanmayı ortadan kaldırmıştır?

Seçenekler

A
Viyana Kongresi
B
Kadeş Antlaşması
C
Karlofça Antlaşması
D
Paris Barış Konferansı
E
Versailles Antlaşması
Açıklama:
Viyana Kongresinin en önemli özelliklerinden biri fetih hakkını ortadan kaldırmasıdır. Bu kongre ile fetih yoluyla toprak kazanma bir yöntem olmaktan çıkmıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 107

I- Diplomatik misyonların sayıca artışı
II- Büyükelçilerin özerkliklerinin azalması
III- Kamuoyu baskısının artması
IV- Zirve diplomasisinin önem kazanması
V- Anlaşmaların kapalı kapılar ardında yapılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Birinci Dünya Savaşı'ndan bu yana devam eden açık diplomasinin sonuçları arasında gösterilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Açık diplomasi döneminin sonuçları arasında şunlar gösterilebilir:diplomatik misyonların sayıca artışı; büyükelçilerin özerkliklerinin azalması; kamuoyu baskısının artması ve zirve diplomasisinin önem kazanması. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 108

Savaşan tarafların ya da farklı ideolojik kamplarda bulunan devletlerin veya iç savaş sonrası çatışan tarafların bir müzakere yürütebilmesi için bazen arabulucular ya da uzlaştırıcılar devreye girebilmektedir. Bu durumlarda hangi tür diplomasinin yürütüldüğü söylenebilir?

Seçenekler

A
Çok taraflı diplomasi
B
Parlamenter diplomasi
C
Zirve diplomasisi
D
Zorlayıcı diplomasisi
E
Üçüncü taraf diplomasisi
Açıklama:
Savaşan tarafların ya da farklı ideolojik kamplarda bulunan devletlerin veya iç savaş sonrası çatışan tarafların bir müzakere yürütebilmesi için bazen arabulucular ya da uzlaştırıcılar devreye girebilmektedir. Diğer bir deyişle üçüncü bir tarafın müdahalesine ihtiyaç duyulabilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi çok taraflı diplomasiye örnek gösterilemez?

Seçenekler

A
Eski Yunan'daki Olimpiyat mütarekeleri
B
Viyana Kongresi
C
G-8 toplantıları
D
1945 Molotov-Sarper Görüşmesi
E
NATO Zirveleri
Açıklama:
Birçok devletin ortak bir amaç için bir araya gelerek müzakere yürüttükleri diplomasiye çok taraflı diplmasi denmektedir. Eski Yunan'daki Olimpiyat mütarekeleri, Viyana Kongresi, G-8 toplantıları ile NATO zirveleri buna örnek verilebilir. 1945 yılındaki Molotov-Sarper görüşmesi ise ikili diplomasinin örneğini oluşturmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi ahde vefa, diğer bir deyişle tarafların anlaşma hükümlerine sadık kalmaları gerektiği ilkesidir?

Seçenekler

A
Pacta sund servanda
B
Primus inter pares
C
Casus belli
D
Legate ve nuntius
E
Ad hoc elçilik
Açıklama:
Tarafların anlaşma hükümlerine sadık kalmaları gerektiğini ifade eden ilke pacta sund servanda ilkesidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.