⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
6. Dönem ULİ306U

Uluslararası Politik Ekonomi

Toplam 642 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Uluslararası Politik Ekonomi - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Sosyal bilimin konusunu oluşturan tutum, değer, davranış ve ilişki dahil olmak üzere her şeye ne denir?

Seçenekler

A
Sosyal Özellik
B
Sosyal Davranış
C
Sosyal Tutum
D
Sosyal Gerçeklik
E
Sosyal Soyutlama
Açıklama:
Sosyal Gerçeklik: Sosyal bilimin konusunu oluşturan tutum, değer, davranış ve ilişki dahil olmak üzere her şeydir. Doğru cevap D’dir.

Soru 2

‘’Beş dakika önce yola çıktığınızda yoğun trafiğe takılmadan işyerine gidebilirsiniz. Ama işe giden herkes aynısını yaparsa beş dakika erken çıkmak yoğun trafiğe takılmamak için hiçbir işe yaramaz.’’ Yukarıdaki durum seçeneklerdeki hangi kavram ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Terkip Takıntısı
B
Bölme Yanılgısı
C
Gerçeklik Döngüsü
D
Sosyal Çözülme
E
Durum Gerçekliği
Açıklama:
Terkip Yanılgısı: Bir bütünü oluşturan alt birim veya bireyler için tek tek doğru ya da geçerli olanın, birey ya da alt birimlerin tümü için de aynı geçerliliğe sahip olacağını düşünme. Doğru cevap A'dır.

Soru 3

“Bu evin kirası azdır (artırılması gerekir) veya çoktur (düşürülmesi gerekir)” nasıl bir ifadedir?

Seçenekler

A
Pozitif
B
Normatif
C
Nötr
D
Çatışık
E
Uzlaşık
Açıklama:
“Bu evin kirası azdır (artırılması gerekir) veya çoktur (düşürülmesi gerekir)” normatif bir ifadedir. Doğru cevap B’dir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangileri birey, grup ve daha büyük toplulukların davranışlarını açıklarken ortaya çıkan bakış açısı farklılıklarının gerekçeleri arasında yer alır? I. Uzmanlaşma ve odaklanma II. Sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık III. Bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması IV. Katı bilimsellik ölçütünün varlığı

Seçenekler

A
Yalnızca I ve III
B
Yalnızca II ve III
C
I.II.III
D
II.III.IV
E
I.II.IV
Açıklama:
Birey, grup ve daha büyük toplulukların davranışlarını açıklarken ortaya çıkan bakış açısı farklılıkları, benzer gerekçelerle ortaya çıkmaktadır. Bu farklılık gerekçeleri; uzmanlaşma ve odaklanma, sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık, bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması, katı bilimsellik ölçütünün olmayışı olmak üzere dört ana başlık altında incelenebilir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’Katı bilimsellik ölçütünün varlığı’’ ifadesi esasen ''Katı bilimsellik ölçütünün olmayışı'' olacağından yanlıştır. Doğru cevap C’dir.

Soru 5

Düşünür veya teorisyenlerin kendi teorilerinin önemini artırmak, dikkat ve taraftar çekebilmek için ileri sürdükleri yeni görüş ve teorilerini, mevcut teorilerden aşırı zorlamalarla farklılaştırarak sunmaya çalışmalarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Akademik ilerleme
B
Uzmanlaşma ve odaklanma,
C
Sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık
D
Katı bilimsellik ölçütünün varlığı
E
Bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması
Açıklama:
Bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması; düşünür veya teorisyenlerin kendi teorilerinin önemini artırmak, dikkat ve taraftar çekebilmek için ileri sürdükleri yeni görüş ve teorilerini, mevcut teorilerden aşırı zorlamalarla farklılaştırarak sunmaya çalışmalarıdır. Doğru cevap E’dir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangileri uluslararası politik ekonominin çalışma alanı içerisinde yer alır?
I. Antropoloji
II. Politik ekonomi
III. Siyaset bilimi
IV. Uluslararası ilişkiler

Seçenekler

A
Yalnızca II ve IV
B
Yalnızca I ve III
C
I.II.IV
D
II.III.IV
E
I.II.III.IV
Açıklama:
Uluslararası politik ekonomi; politik ekonomi, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler ve biraz da sosyolojinin bir şeklide kesiştiği bir çalışma alanıdır. ‘’Antropoloji‘’ yanlış olduğundan doğru cevap D’dir.

Soru 7

Birey yahut bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmadığına bakmaksızın diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
İktidar
B
Siyaset
C
Ekonomi
D
Rekabet
E
Farklılık
Açıklama:
İktidar (güç); birey yahut bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmadığına bakmaksızın diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesidir. Doğru cevap A’dır.

Soru 8

Bir ülkede üretim, istihdam, bölüşüm, büyüme nasıl gerçekleşir? Refah ve zenginliğin kaynağı nedir? Neden bazı ülkeler diğerlerine göre daha zengindir? Zenginlik sağlamak için neler yapılabilir veya yapılmalıdır? türünden sorular aşağıdakilerden hangisi ile incelenmiş ve tartışılmıştır?

Seçenekler

A
Uluslararası İlişkiler
B
Politik İktisat
C
Rekabet Kuramı
D
Siyaset Bilimi
E
Farklılık Esasları
Açıklama:
Bir ülkede üretim, istihdam, bölüşüm, büyüme nasıl gerçekleşir? Refah ve zenginliğin kaynağı nedir? Neden bazı ülkeler diğerlerine göre daha zengindir? Zenginlik sağlamak için neler yapılabilir veya yapılmalıdır? Bu konuların uzun yıllar farklı ekolleri olsa da politik iktisat adı altında incelenmiş ve tartışılmıştır. Doğru cevap B’dir.

Soru 9

Siyaset biliminin kavram ve yöntemlerini geliştirerek, ulusların veya uluslararası aktörlerin birbiriyle olan ilişkilerini anlamak ve açıklamak için kullanan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Siyaset Bilimi
B
Politik Bilim
C
İktisadi Rekabet
D
Siyaset Tarihi
E
Uluslararası İlişkiler
Açıklama:
Uluslararası İlişkiler; siyaset biliminin kavram ve yöntemlerini geliştirerek, ulusların veya uluslararası aktörlerin birbiriyle olan ilişkilerini anlamak ve açıklamak için kullanan bilim dalıdır. Doğru cevap E’dir.

Soru 10

Uluslararası politik ekonomi çalışmaları alanında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Çevre kirliliği
B
Uluslararası ticaret
C
İç yardımlar
D
Teknoloji
E
Kalkınma
Açıklama:
Uluslararası politik ekonomi çalışmaları, enerjiden çevre kirliliğine, uluslararası ticaretten finansa, kalkınmadan dış yardımlara, teknolojiden tanımı ve içeriği değişen güvenliğe kadar çok geniş bir alana yayılmıştır. ‘’ İç yardımlar‘’ çalışma alanı içerisinde yer almaz. Doğru cevap C’dir.

Soru 11

Bir bütün için geçerli olan bir yargının, o bütünün her bir parçası için de geçerli olduğu
sonucuna varmaya ne denir?

Seçenekler

A
Bölme Yanılgısı
B
Terkip Yanılgısı
C
Ceteris Paribus
D
Sosyal Gerçeklik
E
Kavramsallaştırma
Açıklama:
Bütünün geneli için doğru ve geçerli olan bir yargıyı her bir parça için de geçerli saymaya Bölme Yanılgısı denir. Doğru cevap "A"dır.

Soru 12

Kıt kaynaklar üzerinde hakimiyet kurmak için yarışmanın sosyal gerçekliğin en temel hakikati olduğunu savunan yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Denge
B
Uzlaşma
C
Çatışma
D
Normatif
E
Pozitif
Açıklama:
Çatışma yaklaşımına göre kıt kaynaklar üzerinde hakimiyet kurmak için yarışma sosyal gerçekliğin en temel hakikatidir. Bu da farklı güçleri olan taraflar arasında çatışma ve
mücadeleyi zorunlu kılar. Doğru cevap "C"dir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi pozitif bir ifadedir?
I. Türkiye’de enflasyon 2016 yılında yüzde 8,53 olarak gerçekleşmiştir.
II. Enflasyonu asgari yüzde beşe çekmek gerekir.
III. Bu evin kirası 1000 TL’dir.
IV. Bu evin kirası azdır.
V. İş yerindeki yemekler, sağlığa uygunluk bakımından her yıl ödül alıyor.

Seçenekler

A
I, II, III
B
II, III, V
C
II, IV, V
D
I, III, V
E
II, IV, V
Açıklama:
Normatif ‘olması gereken’i, pozitif de sadece ‘olan’ı konu edinen bilgilere denir. Bilimsel yaklaşımın “olması gerektiği düşünülenleri” değil de “olanları” konu edinmesi arzu edilir. Yani bilim daha çok sosyal gerçekliğe ilişkin normatif (kural koyucu) değil, pozitif (betimsel) bir yaklaşım sergiler. Buna göre doğru cevap "D" dir.

Soru 14

Hangisi toplulukların davranışlarını açıklarken ortaya çıkan bakış açısı farklılıklarının gerekçelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Uzmanlaşma ve odaklanma
B
Tümevarımın zorluğu
C
Sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık
D
Bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması
E
Katı bilimsellik ölçütünün olmayışı
Açıklama:
Birey, grup ve daha büyük toplulukların davranışlarını açıklarken ortaya çıkan bu bakış açısı farklılıkları, devlet, devlet üstü ve uluslararası diğer aktörlerin davranışlarını açıklamada da benzer gerekçelerle ortaya çıkmaktadır. Bu farklılık gerekçelerini odaklanma, sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık, bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması, katı bilimsellik ölçütünün olmayışı olmak üzere dört ana başlık altında inceleyebiliriz. Doğru cevap "B" dir.

Soru 15

Birey yahut bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmadığına
bakmaksızın diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Siyaset Bilimi
B
Politik ekonomi
C
İktidar
D
İktisat
E
Uluslararası İlişkiler
Açıklama:
İktidar/güç, bir bireyin yahut bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmadığına bakmaksızın diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesidir. Doğru cevap "C" dir.

Soru 16

Siyaset biliminin kavram ve yöntemlerini geliştirerek ulusların veya uluslararası aktörlerin birbiriyle olan ilişkilerini anlamak ve açıklamak için kullanan bilim dalı hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası ilişkiler
B
Uluslararası ekonomi
C
Uluslararası politik ekonomi
D
Ekonomi
E
Siyaset Bilimi
Açıklama:
Uluslararası ilişkiler disiplini, siyaset biliminin kavram ve yöntemlerini ulusların veya uluslararası aktörlerin birbiriyle olan ilişkilerini çözümlemek için kullanır ve bu yüzden “güç” kullanımı odaklı bir bilim alanıdır. Doğru cevap "A"dır.

Soru 17

'Farklı siyasal sistemlerde finansal krizlerin ortaya çıkmasının sebepleri ve sonuçları aynı mıdır?' sorusunun cevabı hangi bilim alanının konusudur?

Seçenekler

A
Antropoloji
B
Siyaset bilimi
C
Karşılaştırmalı siyaset
D
Sosyoloji
E
Uluslararası ilişkiler
Açıklama:
Karşılaştırmalı siyaset: Farklı siyasal sistemlerde finansal krizlerin ortaya çıkmasının sebepleri ve sonuçları aynı mıdır? Farklıysa bu farklılığın ortaya çıkmasında, siyasal kültür, siyasal kurumlar, ülkenin uluslararası sistemdeki konumu gibi faktörlerin etkileri nasıl ortaya çıkar? sorularına cevap verir. Doğru cevap "C" dir.

Soru 18

ABD'nin İran’ı dışlayıcı bir politika benimsemesi ve böylece İran’ın Türkiye ile olan ilişkilerini geliştirmesine daha çok önem vermesinin gerekçeleri hangi düzeyde bir analizle en iyi açıklanabilir?

Seçenekler

A
Bireysel Düzey
B
Devlet Düzeyi
C
Uluslararası düzey
D
Küresel Düzey
E
Devletlerarası Düzey
Açıklama:
Bir ülkenin şu veya bu gerekçe ile oluşan ulusal düzeydeki kararları, hem o ülkenin diğer ülkelerle hem de üçüncü ülkelerin kendi aralarındaki ilişkilerini etkiler. Örneğin, Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’ı dışlayıcı bir politika benimsemesi, İran’ın Türkiye ile olan ilişkilerini geliştirmesine daha çok önem vermesine neden olabilir. Dolayısıyla iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesi veya bozulması üçüncü bir faktörün etkisiyle oluşabilir. Bu durum devletlerarası ilişkilere bakmayı gerektirir. Doğru cevap "E" dir.

Soru 19

Ortak kullanılan nesnelerin sahipsiz, bakımsız ve ilgisiz kalma veya aşırı kullanım sonucu kısa süre sonra yok olma durumuna gelmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kalkınma Stratejisi
B
Orta Malların Trajedisi
C
Hegemonya
D
Uluslararası ticaret
E
Uluslararası finans
Açıklama:
Kalkınma stratejilerinde herhangi bir ülkenin değil tüm insanların ortak malı olan (okyanuslar, uzay, atmosfer gibi) alanların kullanımında uluslararası orta malların trajedisi denen durum ortaya çıkar. Orta malların trajedisi, ortak kullanılan nesnelerin sahipsiz, bakımsız ve ilgisiz kalma veya aşırı kullanım sonucu kısa süre sonra yok olma
durumuna gelmesini ifade eder. Doğru cevap "B" dir.

Soru 20

Hangisi uluslararası politik ekonominin çalışma alanları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Hegemonya değişimi
B
Büyüme ve kalkınma stratejileri
C
Askeri ve teknik dış yardımlar
D
Küreselleşen üretim, ticaret ve finans
E
Seçim sistemleri
Açıklama:
Uluslararası politik ekonomi disiplininde çalışanlar oldukça geniş bir konu ve alan yelpazesine sahiptirler. Küreselleşen üretim, ticaret ve finans; üretimi milliyetsizleştiren
çok uluslu şirketler ve doğrudan yabancı yatırımlar; çevre ve enerji; siber, gıda ve
çevre boyutlarıyla tanımı değişen ve kapsamı genişleyen ulusal güvenlik; ulusal ve uluslararası alanda en önemli güç kaynağı haline gelen teknoloji; askeri ve teknik dış yardımlar; hegemonya değişimi; büyüme ve kalkınma stratejileri gibi konular uluslararası politik ekonominin başlıca çalışma alanları arasında yer almaktadır. Doğru cevap "E" dir.

Soru 21

Bir bütün için geçerli olan bir yargının, o bütünün her bir parçası için de geçerli olduğu sonucuna varma yanılgısına ne denir?

Seçenekler

A
Terkip Yanılgısı
B
Kavram Yanılgısı
C
Bölme Yanılgısı
D
Anlam Yanılgısı
E
Anlık Yanılgı
Açıklama:
Bölme Yanılgısı
Bir bütün için geçerli olan bir yargının, o bütünün her bir parçası için de geçerli olduğu sonucuna varma. Doğru cevap C'dir.

Soru 22

Birey yahut bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmadığına bakmaksızın diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesine ne denir?

Seçenekler

A
Faşizm
B
İktidar/Güç
C
Rasyonalizm
D
Yaptırım
E
Politika
Açıklama:
İktidar/Güç
Birey yahut bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmadığına bakmaksızın diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesi. Doğru cevap B'dir.

Soru 23

Siyasal iktidarın nasıl oluşturulduğu, biçimlendirildiği ve bölüştürüldüğünü inceleyen başta devlet olmak üzere siyasal kurumların kuruluşu, gelişimi, amaçları, işleyişleri ve bunlar arasındaki ilişkileri inceleyen çalışma alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası İlişkiler
B
Siyaset Bilimi
C
Ekonomi-Politik
D
İktisat
E
Metalurji
Açıklama:
Siyaset Bilimi
Siyasal iktidarın nasıl oluşturulduğu, biçimlendirildiği ve bölüştürüldüğünü inceleyen başta devlet olmak üzere siyasal kurumların kuruluşu, gelişimi, amaçları, işleyişleri ve bunlar arasındaki ilişkilerin yanı sıra, siyasal katılım, siyasal değişim, siyasal önderlik ve siyasal kararların analizlerini de içine alan çalışma alanı. Doğru cevap B'dir.

Soru 24

Kıt kaynakların sınırsız veya sürekli genişleyen insan isteklerini karşılamada nasıl kullanılacağını inceleyen bilim dalının adı nedir?

Seçenekler

A
Meteoroloji
B
İşletme
C
Ekonomi
D
İletişim
E
Maliye
Açıklama:
Ekonomi/İktisat
Kıt kaynakların sınırsız veya sürekli genişleyen insan isteklerini karşılamada nasıl kullanılacağını inceleyen bilim dalı. Doğru cevap C'dir.

Soru 25

Siyaset biliminin kavram ve yöntemlerini geliştirerek ulusların veya uluslararası aktörlerin birbiriyle olan ilişkilerini anlamak ve açıklamak için kullanan bilim dalının adı nedir?

Seçenekler

A
İktisat
B
Siyaset Bilimi
C
Karşılaştırmalı Edebiyat
D
Uluslararası İlişkiler
E
Güzel Sanatlar
Açıklama:
Uluslararası İlişkiler
Siyaset biliminin kavram ve yöntemlerini geliştirerek ulusların veya uluslararası aktörlerin birbiriyle olan ilişkilerini anlamak ve açıklamak için kullanan bilim dalı. Doğru cevap D'dir.

Soru 26

"Finansal kriz doğrudan yabancı yatırımları veya ülkelerin dış ticaret hacimlerini nasıl etkiler, niçin?" sorusu aşağıdaki disiplinlerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Antropoloji
B
Siyaset bilimi
C
Karşılaştırmalı siyaset
D
Uluslararası iktisat
E
İktisat
Açıklama:
Uluslararası iktisat. Finansal kriz doğrudan yabancı yatırımları veya ülkelerin dış ticaret hacimlerini nasıl etkiler, niçin? Doğru cevap D'dir.

Soru 27

"Finansal kriz çalışma koşulları üzerinde kısa, orta ve uzun vadede ne tür etkiler yapar?" sorusu aşağıdaki disiplinlerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Tarih
B
Çalışma ekonomisi
C
Sosyal psikoloji
D
Karşılaştırmalı siyaset
E
Siyaset bilimi
Açıklama:
Çalışma ekonomisi. Finansal kriz çalışma koşulları üzerinde kısa, orta ve uzun vadede ne tür etkiler yapar? İşverenler, sendikalar ve çalışanların konumlarında ne tür değişiklikler olur? Doğru cevap B'dir.

Soru 28

Küresel ekonomik faaliyetlerin en önemli ayağı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası Finans
B
Hukuk
C
Güvenlik
D
Uluslararası ticaret
E
Kalkınma Stratejisi
Açıklama:
Küresel ekonomik faaliyetlerin en önemli ayağı, uluslararası ticarettir. Doğru cevap D'dir.

Soru 29

Ortak kullanılan nesnelerin sahipsiz, bakımsız ve ilgisiz kalma veya aşırı kullanım sonucu kısa süre sonra yok olma durumuna gelmesine ne denir?

Seçenekler

A
Öz tüketim
B
Deformasyon
C
Orta Malların Trajedisi
D
Ajitasyon
E
Tükenme
Açıklama:
Orta Malların Trajedisi
Ortak kullanılan nesnelerin sahipsiz, bakımsız ve ilgisiz kalma veya aşırı kullanım sonucu kısa süre sonra yok olma durumuna gelmesi. Doğru cevap C'dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi birey, grup ve daha büyük toplulukların bakış açısı farklılıklarındaki gerekçeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Odaklanma
B
Sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık
C
Bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması
D
Üretim zaafiyeti
E
Katı bilimsellik ölçütünün olmayışı
Açıklama:
Birey, grup ve daha büyük toplulukların davranışlarını açıklarken ortaya çıkan bu bakış açısı farklılıkları, devlet, devlet üstü ve uluslararası diğer aktörlerin davranışlarını açıklamada da benzer gerekçelerle ortaya çıkmaktadır. Bu farklılık gerekçelerini odaklanma, sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık, bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması, katı bilimsellik ölçütünün olmayışı olmak üzere dört ana başlık altında inceleyebiliriz. Doğru cevap D'dir.

Soru 31

Çok sayıda faktörün az ya da çok etkisinin olduğu bilinen bir süreçte tek bir faktörün etkisini anlamak ve açıklamak için diğer etkileyici koşulların hiç değişmediğini varsayma, aşağıda verilenlerden hangisi ile açıklanır?

Seçenekler

A
Bölme yanılgısı
B
Takip yanılgısı
C
Ceteris paribus
D
Sosyal gerçeklik
E
Uluslararası politik ekonomi
Açıklama:
Her bir sosyal bilim alanı sosyal gerçekliğin bir yönünü netleştirmeye odaklanır ve bu odaklanma ayrıntıda bilgi verirken sosyal gerçekliği diğer yönlerinden soyutlar. Çok sık başvurulan bu durum, ceteris paribus kavramı ile ifade edilir. Latince ceteris paribus, “diğer koşullar aynı kalmak şartıyla” demektir. Yani çok sayıda faktörün az ya da çok etkisinin olduğu bilinen bir süreçte tek bir faktörün etkisini anlamak ve açıklamak için diğer etkileyici koşulların hiç değişmediğini varsayma. Cevabımız C seçeneğidir.

Soru 32

Bölme yanılgısının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütünün geneli için doğru ve geçerli olan bir yargıyı her bir parça için de geçerli sayma.
B
Bütünün parçaları için geçerli olan bir yargıyı bütün için de geçerli sayma.
C
Bütünü parçalara ayırırken doğru varsayımlarla hareket etme.
D
Bütünün, parçalardan oluşması durumunu kabul edememe.
E
Parçaların birleşerek bütünü oluşturabileceğini kabul edememe.
Açıklama:
Sosyal bilimlerde çıkarım yaparken genelde bu bağlamda iki yönlü mantık hatalarına rastlarız. Bunlardan biri bütünün geneli için doğru ve geçerli olan bir yargıyı her bir parça için de geçerli sayma (bölme yanılgısı), diğeri de tam tersi bir bütünün parçaları için geçerli olan bir yargıyı bütün için de geçerli saymadır (terkip yanılgısı). Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 33

Terkip yanılgısının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütünün geneli için doğru ve geçerli olan bir yargıyı her bir parça için de geçerli sayma.
B
Bir bütünün parçaları için geçerli olan bir yargıyı bütün için de geçerli sayma.
C
Bir bütünün parçalara ayrılması sırasında yanlış varsayımlarda bulunma.
D
Parçalardan bir bütün meydana getirirken izlenecek bilimsel yol konusunda kararsız kalma.
E
Bir bütünün parçalara ayrılmasında izlenecek bilimsel yol konusunda kararsız kalma.
Açıklama:
Sosyal bilimlerde çıkarım yaparken genelde bu bağlamda iki yönlü mantık hatalarına rastlarız. Bunlardan biri bütünün geneli için doğru ve geçerli olan bir yargıyı her bir parça için de geçerli sayma (bölme yanılgısı), diğeri de tam tersi bir bütünün parçaları için geçerli olan bir yargıyı bütün için de geçerli saymadır (terkip yanılgısı). Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 34

Aşağıda verilenlerden hangisi, bölme yanılgısına örnek olabilir?

Seçenekler

A
Dört adet üçgen bir araya gelirse yeni şekil üçgen olmayabilir.
B
Bir eşya satın aldığında duyulan mutluluk, aynı eşyayı herkes satın aldığında duyulmayabilir.
C
Gelirini tüketmeyen bireyin serveti artarken, gelirini harcamayan toplumun milli serveti artmaz, tersine azalır.
D
Küreselleşme dünya üretimini artırdığına göre tüm ülkeler giderek daha zenginleşir.
E
Bir ülke gümrük vergilerini artırarak ekonomisinin büyümesine sebep olabilir ama tüm ülkeler bunu yaparsa dünya ekonomisi küçülür.
Açıklama:
Bir bütün için geçerli olan bir yargının, o bütünün her bir parçası için de geçerli olduğu sonucuna varma, bölme yanılgısıdır. Küreselleşme dünya üretimini artırdığına göre tüm ülkeler giderek daha zenginleşir, çıkarımı bölme yanılgısına örnektir. Cevabımız D seçeneğidir.

Soru 35

Aşağıda verilenlerden hangisi, terkip yanılgısına örnek olabilir?

Seçenekler

A
Kadınlar erkeklerden daha az gelirli işlerde çalışır, o zaman kızım oğlumdan daha az kazanıyor.
B
Doktorlar iş yoğunluğunu protesto için yürüyüş yaptı, bu demektir ki aile doktorumuz da çok yoğun mesai yapıyor.
C
İşyerindeki yemekler, sağlığa uygunluk bakımından her yıl ödül alıyor, o zaman bu yemekler benim sağlığım için de çok uygun.
D
Karşıdaki iki evden biri diğerinden daha küçük, o zaman küçük evin mutfağı da diğerininkinden daha küçüktür.
E
Bir kalabalık içinde ayağa kalkan birisi, önünü oturanlara göre daha iyi görebilir ancak herkes ayağa kalkınca hiç kimse önündekini öncekine göre daha iyi göremez.
Açıklama:
Bir bütünü oluşturan alt birim veya bireyler için tek tek doğru ya da geçerli olanın, birey ya da alt birimlerin tümü için de aynı geçerliliğe sahip olacağını düşünme, terkip yanılgısıdır. Bir kalabalık içinde ayağa kalkan birisinin, önünü oturanlara göre daha iyi görebilmesi ancak herkes ayağa kalkınca hiç kimsenin önündekini öncekine göre daha iyi görememesi, buna örnektir. Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 36

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi normatif bir bilgidir?

Seçenekler

A
Türkiye’de enflasyon 2016 yılında yüzde 8,53 olarak gerçekleşmiştir.
B
Enflasyonu asgari yüzde beşe çekmek gerekir.
C
Bu evin kirası 1000 TL’dir.
D
Amerika'da işsizlik 2015 yılında yüzde 5,8 olarak gerçekleşmiştir.
E
Fransa 2009 yılında yüzde 0,32 küçülmüştür.
Açıklama:
Sosyal bilimlerde çalışmaları birbirinden ayrıştırıcı bir diğer konu da, pozitif ve normatif ayırımıdır. Normatif ‘olması gereken’i, pozitif de sadece ‘olan’ı konu edinen bilgilere denir. Bilimsel yaklaşımın “olması gerektiği düşünülenleri” değil de “olanları” konu edinmesi arzu edilir. Yani bilim daha çok sosyal gerçekliğe ilişkin normatif (kural koyucu) değil, pozitif (betimsel) bir yaklaşım sergiler. Örneğin “enflasyonu asgari yüzde beşe çekmek gerekir” ifadesi, toplum için faydalı bir durumu ortaya koyma amacıyla ileri sürülen ‘olması gereken’e dair normatif bir ifadedir. Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 37

Aşağıda verilenlerden hangisi, aynı bilim alanında farklı yaklaşımların ortaya çıkış sebepleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Uzmanlaşma ve odaklanma
B
Sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık
C
Bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması
D
Katı bilimsellik ölçütünün olmayışı
E
Akademik çalışmaların sıkı kurallara bağlı olması
Açıklama:
Bilimlerin alt disiplinlere ayrılması yanında aynı disiplin içinde de bakış açılarında farklılaşmalar görülür. Diğer sosyal bilim alanlarında olduğu gibi uluslararası politik ekonomi alanında da bu bağlamda oldukça zengin bir bakış açısı çeşitliliği vardır. Birey, grup ve daha büyük toplulukların davranışlarını açıklarken ortaya çıkan bu bakış açısı farklılıkları, devlet, devlet üstü ve uluslararası diğer aktörlerin davranışlarını açıklamada da benzer gerekçelerle ortaya çıkmaktadır. Bu farklılık gerekçelerini odaklanma, sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık, bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması, katı bilimsellik ölçütünün olmayışı olmak üzere dört ana başlık altında inceleyebiliriz. Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 38

Aşağıda verilenlerden hangisi, uluslararası politik ekonomi biliminin çalışma alanlarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Politik ekonomi
B
Siyaset bilimi
C
Uluslararası ilişkiler
D
Astroloji
E
Sosyoloji
Açıklama:
Uluslararası politik ekonomi, politik ekonomi, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler ve biraz da sosyolojinin bir şeklide kesiştiği bir çalışma alanıdır. Cevabımız D seçeneğidir.

Soru 39

“Toplumların kaderini etkileyen ekonomik, siyasi ve hukuki konularda karar veren bireyler bu kararları ne amaçla, hangi beklentilerle veya hangi koşullar altında vermektedirler?” sorusunu cevaplamaya çalışıyorsak analizimizi hangi düzeyde yapıyoruzdur?

Seçenekler

A
Bireysel düzey
B
Devlet düzeyi
C
Devletlerarası düzey
D
Küresel düzey
E
Evrensel düzey
Açıklama:
“Toplumların kaderini etkileyen ekonomik, siyasi ve hukuki konularda karar veren bireyler bu kararları ne amaçla, hangi beklentilerle veya hangi koşullar altında vermektedirler?” sorusunu cevaplamaya çalışıyorsak analizimizi, bireysel düzeyde yapıyoruz demektir. Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 40

Almanya’nın Avrupa Birliği içinde gittikçe daha güçlü hale gelmesinden dolayı diğer bazı Avrupa Birliği üyesi ülkelerinin, Türkiye’nin AB üyeliğine yönelik tutumlarındaki değişiklikleri merak ediyorsak analizimiz hangi düzeydedir?

Seçenekler

A
Bireysel düzey
B
Devletlerarası düzey
C
Devlet düzeyi
D
Küresel düzey
E
Evrensel düzey
Açıklama:
Almanya’nın Avrupa Birliği içinde gittikçe daha güçlü hale gelmesinden dolayı diğer bazı Avrupa Birliği üyesi ülkelerinin, Türkiye’nin AB üyeliğine yönelik tutumlarındaki değişiklikleri merak ediyorsak analizimiz, devletlerarası düzeydedir. Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 41

Çok sayıda faktörün az ya da çok etkisinin olduğu bilinen bir süreçte tek bir faktörün etkisini anlamak ve açıklamak için diğer etkileyici koşulların hiç değişmediğini varsaymaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ceteris Paribus
B
Bölme Yanılgısı
C
Terkip Yanılgısı
D
Sosyal Gerçeklik
E
Uzlaşma
Açıklama:
Çok sayıda faktörün az ya da çok etkisinin olduğu bilinen bir süreçte tek bir faktörün etkisini anlamak ve açıklamak için diğer etkileyici koşulların hiç değişmediğini varsaymaya ceteris paribus adı verilir.

Soru 42

Bir bütün için geçerli olan bir yargının, o bütünün her bir parçası için de geçerli olduğu sonucuna varmaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bölme yanılgısı
B
Terkip yanılgısı
C
Uzlaşma
D
Ceteris Paribus
E
Sosyal gerçeklik
Açıklama:
Bir bütün için geçerli olan bir yargının, o bütünün her bir parçası için de geçerli olduğu sonucuna varmaya bölme yanılgısı adı verilir.

Soru 43

Bir bütünü oluşturan alt birim veya bireyler için tek tek doğru ya da geçerli olanın, birey ya da alt birimlerin tümü için de aynı geçerliliğe sahip olacağını düşünmeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Terkip yanılgısı
B
Bölme yanılgısı
C
Uzlaşma
D
Denge
E
Çatışma
Açıklama:
Bir bütünü oluşturan alt birim veya bireyler için tek tek doğru ya da geçerli olanın, birey ya da alt birimlerin tümü için de aynı geçerliliğe sahip olacağını düşünmeye terkip yanılgısı adı verilir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi bölme yanılgısına örnektir?

Seçenekler

A
Kadınlar erkeklerden uzun yaşar, bu durumda Ayşe Ali'den uzun yaşayacak
B
Ayşe Ali'den daha dikkatsiz otomobil kullanıyor, bu durumda kadınlar erkeklerden daha dikkatsiz otomobil kullanır
C
Ayşe Ali'den daha az gelirli bir işte çalışıyor, bu durumda kadınlar erkeklerden daha az gelirli işlerde çalışırlar
D
Aile doktoru çok yoğun mesai yapıyor, bu durumda bütün doktorlar yoğun mesai yapıyor
E
Ali Ayşe'den daha fazla spor yapıyor. bu durumda erkekler kadınlardan daha fazla spor yapar
Açıklama:
Bölme yanılgısı; bir bütün için geçerli olan bir yargının, o bütünün her bir parçası için de geçerli olduğu sonucuna varılmasıdır. Doğru cevap A'dır.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi terkip yanılgısına örnektir?

Seçenekler

A
Kadınlar erkeklerden uzun yaşar, bu durumda Ayşe Ali'den uzun yaşayacak
B
Aile doktoru çok yoğun mesai yapıyor, bu durumda bütün doktorlar yoğun mesai yapar
C
Kadınlar erkeklerden daha dikkatsiz otomobil kullanır, bu durumda Ayşe Ali'den daha dikkatsiz otomobil kullanır
D
Kadınlar erkeklere göre daha az gelirli işlerde çalışırlar, bu durumda Ayşe Ali'den daha az kazanır
E
Erkekler kadınlara göre daha fazla spor yaparlar, bu durumda Ali Ayşe'den daha fazla spor yapar.
Açıklama:
Terkip yanılgısı; bir bütünü oluşturan alt birim veya bireyler için tek tek doğru ya da geçerli olanın, birey ya da alt birimlerin tümü için de aynı geçerliliğe sahip olacağını düşünmektir. doğru cevap B'dir.

Soru 46

Denge yaklaşımı aşağıdaki kavramlardan hangisini merkezine alır?

Seçenekler

A
Soyutlama
B
Çatışma
C
Uzlaşma
D
Çözümleme
E
Sorgulama
Açıklama:
Denge yaklaşımı, ekonomi, sosyal ve siyasal olayları incelerken bütünün parçaları arasındaki işbölümünün yararları ve bu yararın ortaya çıkarılması için sağlanan uzlaşmayı merkeze alır. Diğer değişkenler uzlaşmanın oluşmasına olan katkıları çerçevesinde bir araya getirilir. Doğru cevap C'dir.

Soru 47

Aşağıdaki hangisi Marksizm gibi radikal yaklaşımların sosyal bilimlerde konuları ele alırken kullandıkları bakış açısıdır?

Seçenekler

A
Uzlaşma
B
Soyutlama
C
Deneyimleme
D
Çatışma
E
Dengeleme
Açıklama:
Başta Marksizm olmak üzere sosyal bilimlerdeki radikal yaklaşımların çoğu çatışma grubuna girer. Doğru cevap D'dir.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal bilimlerde bilimsellik ölçütleri konusunda çok önemli ilerlemeler olmuş olsa da, bir teorinin “doğru” veya “yanlış” kabul edilebilmesine dair ölçütlerin neler olduğu konusunda bilim adamları
arasında, tam bir uzlaşmanın sağlanmamış olması, farklı hatta birbirine tamamen zıt görüşlerin, bilimsellik iddiasından vazgeçmeden birlikte varlıklarını sürdürmesine zemin hazırlamaktadır?

Seçenekler

A
Katı bilimsellik ölçütünün olmayışı
B
Bireysel rekabet
C
Sosyokültürel ortam
D
İdeolojik farklılık
E
Farklılıkların abartılması
Açıklama:
Katı bilimsellik ölçütünün olmayışı, sosyal bilimlerde bilimsellik ölçütleri konusunda çok önemli ilerlemeler olmuş olsa da, bir teorinin “doğru” veya “yanlış” kabul edilebilmesine dair ölçütlerin neler olduğu konusunda bilim adamları
arasında, tam bir uzlaşmanın sağlanmamış olması, farklı hatta birbirine tamamen zıt görüşlerin, bilimsellik iddiasından vazgeçmeden birlikte varlıklarını sürdürmesine zemin hazırlamaktadır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi bir bireyin yahut bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmadığına bakmaksızın diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesidir?

Seçenekler

A
İktidar
B
Ekonomi
C
İktisat
D
Muhalefet
E
Propaganda
Açıklama:
İktidar, bir bireyin yahut bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmadığına bakmaksızın diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesidir.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi normatif bilgiye örnektir?

Seçenekler

A
Enflasyon fiyatlar genel seviyesinin süreklilik arz eden şekilde artmasıdır
B
Enflasyon arz kaynaklı gerçekleşebilir
C
Enflasyon talep kaynaklı gerçekleşebilir
D
Enflasyon mücadele edilmesi gereken bir ekonomik dengesizlik halidir
E
Enflasyon asgari %5 seviyelerine çekilmelidir
Açıklama:
Normatif ‘olması gereken’i, pozitif de sadece ‘olan’ı konu edinen bilgilere denir. Normatif ifadeler sadece olanı betimlemez onun istenen bir durum olup olmadığına ilişkin ilave bir yargı da içerir. Doğru cevap E'dir.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi kıt kaynakların sınırsız veya sürekli genişleyen insan isteklerini karşılamada nasıl kullanılacağını inceleyen bilim dalıdır?

Seçenekler

A
Ekonomi
B
Refah
C
İktidar
D
Antropoloji
E
Sosyoloji
Açıklama:
Ekonomi, kıt kaynakların sınırsız veya sürekli genişleyen insan isteklerini karşılamada nasıl kullanılacağını inceleyen bilim dalıdır.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi pozitif bilgiye örnektir?

Seçenekler

A
Enflasyon fiyatlar genel seviyesinin süreklilik arz eden şekilde artmasıdır
B
Enflasyon asgari %5 seviyelerine çekilmelidir
C
Gelir dağılımı adil olmalıdır
D
Gayrimenkullerin kiraları çok sık artırılmamalıdır
E
İkinci el otomobil piyasasında fiyat ayarlamaları çok sık yapılmamalıdır
Açıklama:
Normatif ‘olması gereken’i, pozitif de sadece ‘olan’ı konu edinen bilgilere denir. Doğru cevap A'dır.

Soru 53

Siyaset biliminin kavram ve yöntemlerini geliştirerek ulusların veya uluslararası aktörlerin birbiriyle olan ilişkilerini anlamak ve açıklamak için kullanan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası ilişkiler
B
Uluslararası ekonomi
C
Uluslararası politik ekonomi
D
Çalışma ekonomisi
E
Karşılaştırmalı siyaset
Açıklama:
Uluslararası ilişkiler siyaset biliminin kavram ve yöntemlerini geliştirerek ulusların veya uluslararası aktörlerin birbiriyle olan ilişkilerini anlamak ve açıklamak için kullanan bilim dalıdır.

Soru 54

Aşağıdaki bilim alanlarından hangisi geçmişte yaşamış farklı insan topluluklarının kıt kaynaklarının dağılımında karşılaştıkları sorunlarla ilgilenir?

Seçenekler

A
Siyaset bilimi
B
Antropoloji
C
Karşılaştırmalı siyaset
D
Sosyoloji
E
Sosyal psikoloji
Açıklama:
Antropoloji, günümüzde ve geçmişte yaşamış insan topluluklarının yaşayışları ile ilgilenen bilim dalıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 55

Bir kurumsal problemin veya araştırma konusunun seçilen bir örnek özelinde incelenmesi; öne sürülen hipotezin seçilen bir örnek olayla karşılaştırılması veya örnek olaydan yola çıkarak asıl araştırma konusunun test edilmesi amacıyla yapılan çalışmalara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Örnek olay incelemesi
B
Bireysel düzey
C
Devlet düzeyi
D
Küresel düzey
E
Sosyal psikoloji
Açıklama:
Bir kurumsal problemin veya araştırma konusunun seçilen bir örnek özelinde incelenmesi; öne sürülen hipotezin seçilen bir örnek olayla karşılaştırılması veya örnek olaydan yola çıkarak asıl araştırma konusunun test edilmesi amacıyla yapılan çalışmalara örnek olay incelemesi adı verilir.

Soru 56

Aşağıdaki analiz düzeylerinden hangisi uluslararası politik ekonomide siyasi liderlerin verdiği kararları inceler?

Seçenekler

A
Toplum düzeyi
B
Devlet düzeyi
C
Bireysel düzey
D
Devletlerarası düzey
E
Küresel düzey
Açıklama:
Bireysel düzeydeki analizlerde ülke adına karar veren siyasi lider veya onun temsilcilerinin kararları çözümlenebilir. Doğru cevap C'dir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisinin uluslararası ticareti mümkün kılan ödeme yöntemleri, para ve kredi ilişkileri, döviz kurlarının değişimi ve bu alandaki rejimlerin ülkeler arasındaki ilişkilerde önemli etkisi vardır?

Seçenekler

A
Uluslararası finans
B
Güvenlik
C
Hegemonya
D
Teknoloji
E
Kalkınma stratejisi
Açıklama:
Uluslararası finansın, uluslararası ticareti mümkün kılan ödeme yöntemleri, para ve kredi ilişkileri, döviz kurlarının değişimi ve bu alandaki rejimlerin ülkeler arasındaki ilişkilerde önemli etkisi vardır.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası politik ekonominin çalışma alanları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Enerji, çevrenin korunması ve kirlilik
B
Doğrudan yabancı yatırımlar ve çok uluslu şirketler
C
Küreselleşme, uluslararası finans ve ticaret
D
Yerel kalkınma stratejileri
E
Güvenlik ve hegemonya
Açıklama:
Yerel kalkınma stratejileri, uluslararası politik ekonominin çalışma alanları arasında yer almaz. Doğru cevap D'dir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi ortak kullanılan nesnelerin sahipsiz, bakımsız ve ilgisiz kalma veya aşırı kullanım sonucu kısa sürece yok olma durumuna gelmesini ifade eder?

Seçenekler

A
Deniz kirliliği
B
Çevre kirliliği
C
Hava kirliliği
D
İçilebilir su kaynaklarının kirliliği
E
Orta malların trajedisi
Açıklama:
Orta malların trajedisi; ortak kullanılan nesnelerin sahipsiz, bakımsız ve ilgisiz kalma veya aşırı kullanım sonucu kısa süre sonra yok olma durumuna gelmesini ifade eder. Doğru cevap E'dir.

Soru 60

Ortak kullanılan nesnelerin sahipsiz, bakımsız ve ilgisiz kalma veya aşırı kullanım sonucu kısa süre sonra yok olma durumuna gelmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Orta malların trajedisi
B
Uluslararası yardımlar
C
Kalkınma stratejisi
D
Hegemonya
E
Teknoloji
Açıklama:
Ortak kullanılan nesnelerin sahipsiz, bakımsız ve ilgisiz kalma veya aşırı kullanım sonucu kısa süre sonra yok olma durumuna gelmesine orta malların trajedisi adı verilir.

Soru 61

Sosyal bilimin konusunu oluşturan tutum, değer, davranış ve ilişki dahil olmak üzere her şeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sosyal gerçeklik
B
Ceteris paribus
C
Bölme yanılgısı
D
Terkip yanılgısı
E
Bireysel rekabet
Açıklama:
Sosyal bilimin konusunu oluşturan tutum, değer, davranış ve ilişki dahil olmak üzere her şey sosyal gerçektir.

Soru 62

Çok sayıda faktörün az ya da çok etkisinin olduğu bilinen bir süreçte tek bir faktörün etkisini anlamak ve açıklamak için diğer etkileyici koşulların hiç değişmediğini varsaymaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ceteris paribus
B
Sosyal gerçeklik
C
Terkip yanılgısı
D
Bölme yanılgısı
E
Uzlaşma
Açıklama:
Çok sayıda faktörün az ya da çok etkisinin olduğu bilinen bir süreçte tek bir faktörün etkisini anlamak ve açıklamak için diğer etkileyici koşulların hiç değişmediğini varsayma ceteris paribustur.

Soru 63

Bir bütün için geçerli olan bir yargının, o bütünün her bir parçası için de geçerli olduğu sonucuna varmaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bölme yanılgısı
B
Terkip yanılgısı
C
Bireysel rekabet
D
Ceteris paribus
E
Çatışma
Açıklama:
Bir bütün için geçerli olan bir yargının, o bütünün her bir parçası için de geçerli olduğu sonucuna varma bölme yanılgısıdır.

Soru 64

Bir bütünü oluşturan alt birim veya bireyler için tek tek doğru ya da geçerli olanın, birey ya da alt birimlerin tümü için de aynı geçerliliğe sahip olacağını düşünmeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Terkip yanılgısı
B
Bölme yanılgısı
C
Bireysel rekabet
D
Ceteris paribus
E
Sosyal gerçeklik
Açıklama:
Bir bütünü oluşturan alt birim veya bireyler için tek tek doğru ya da geçerli olanın, birey ya da alt birimlerin tümü için de aynı geçerliliğe
sahip olacağını düşünmeye terkip yanılgısı adı verilir.

Soru 65

“Türkiye’de enflasyon 2016 yılında yüzde 8,53 olarak gerçeklemiştir” cümlesi ‘olanı’ açıklayan ne tür bir ifadedir?

Seçenekler

A
Pozitif
B
Negatif
C
Normatif
D
Denge
E
Çatışma
Açıklama:
“Türkiye’de enflasyon 2016 yılında yüzde 8,53 olarak gerçeklemiştir” cümlesi ‘olanı’ açıklayan pozitif bir ifadedir.

Soru 66

Sosyal gerçeklik ile ilgili yapılan soyutlamalar o kategorinin hangi özelliklerine göre üretilir?

Seçenekler

A
İşaret ettiği sosyal gerçekliğin tüm unsurlarını kapsar.
B
Varlıklara ve ilişkilere karşılık gelen tüm özellikleri ele alır.
C
Soyutlamada bulunduğu sosyal gerçekliğin unsurlarının tüm bileşenlerini içerir ve hiçbirini dışarıda bırakmaz.
D
Sosyal gerçeklikle ilgili yapılan her soyutlama o kategoriye ait baskın özelliklerin tasvirine dayalıdır.
E
Bütün bireylerin tutum,davranış, inanç ve kültür değerlerinin hiçbir farklı özelliğini dışarıda bırakmayacak şekilde oluşturulur.
Açıklama:
Karmaşık bir sosyal gerçekliği bilimin konusu haline getirebilmek soyutlama yapmayı gerektirir. Soyutlama yapılırken, sosyal gerçekliğin bazı özellikleri dışta bırakılır. Çünkü bütün bireylerin biyolojik özellikleri, inanç, kültür, değer, davranış ve tutum bakımından birbirinden farklı olur. Dolayısıyla, sosyal gerçeklikle ilgili olarak yapılan her soyutlama o kategoriye ait belirli baskın özellikler tasvirinden ibaret olur. Baskın özelliklerin tasviri de diğer özelliklerin göz ardı edilmesi demektir.

Soru 67

Tek bir faktörün etkisini anlamak ve açıklamak için diğer çok sayıda faktörün etkileyici koşulların değişmemesini varsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Terkip yanılgısı
B
Ceteris paribus
C
Bölme yanılgısı
D
Soyutlama hatası
E
Sentez yanlılığı
Açıklama:
Gerçek hayatta bir çok koşulun etkisi altında şekillenen olayları analiz etmenin zorluğundan kaynaklı, birkaç faktöre indirgeyerek açıklama yapılmaya çalışılır. Bu durum diğer koşullar aynı kalmak şartıyla anlamına gelen latince "ceteris paribus" kavramı ile ifade edilir.

Soru 68

Sosyal bilimlerin analizinde sıklıkla karşılaştıkları ülke düzeyinde geçerli bir açıklamanın ülkeler arası ilişkide geçerli olmaması gibi yanılsamaların sebebi hangi kavram ile açıklanır?

Seçenekler

A
Sentez yanlılığı
B
Terkip yanılgısı
C
Bölme yanılgısı
D
Soyutlama hatası
E
Analiz yanlılığı
Açıklama:
Terkin yanılgısı bir bütünün değişik parçalarını konu edinen bilimlerin yöntem ve kavramlarının, bütünü açıklamada kullanılması halinde aynı geçerliliğe sahip olamayacağını ima eder.Ölçek büyüdükçe terkip yanılgısı da büyür. Uluslararasındaki ekonomik ve sosyal ilişkilerin, ulus içi ilişkileri açıklayan kavram ve yaklaşımlarla her zaman açıklanamamasının en önemli sebeplerinden biri bu terkip yanılgısıdır.

Soru 69

Aşağıdakiler kavramlardan hangisi ekonomi, sosyal ve siyasal olayları incelerken bütünün parçaları arasındaki iş bölümünün yararları ve bu yararın ortaya çıkarılması için sağlanan uzlaşmayı merkeze alan bir yaklaşımı ifade eder?

Seçenekler

A
Çatışma yaklaşımı
B
İdeolojik yaklaşım
C
Mücadele yaklaşımı
D
Denge yaklaşımı
E
Baskı yaklaşımı
Açıklama:
Denge yaklaşımı, ekonomi,sosyal ve siyasal olayları incelerken bütünün parçaları arasındaki işbölümünün yararları ve bu yararın ortaya çıkarılması için sağlanan uzlaşmayı merkeze alır.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi pozitif bir önermedir ?

Seçenekler

A
Dış borçların yüzde 30 oranında azalması gerekmektedir.
B
Çevreye zarar vermemek için sıkı tedbirler alınması gerekmektedir.
C
Az gelişmiş ülkelerin gelir dağılımındaki dengesizlikleri düzeltmesi gerekir.
D
Faiz oranlarının yüzde 3 oranında azaltılması gerekir.
E
Rüzgar,güneş gibi enerji kaynakları çevreye zarar vermeyen enerji kaynaklarıdır.
Açıklama:
Normatif olması gerekeni, pozitif ise olanı konu edinen bilgilere denir.Normatif ifadeler sadece olanı betimlemez onun istenen bir durum olup olmadığına ilişkin bir yargı içerir. A,B,C,D normatif önermelerdir. E ise pozitif bir önermedir.

Soru 71

Aşağıdaki kavramlardan hangisi içinde yaşanılan dünya ile üretilen düşünce arasında kurulan tam bir nedensellik ilişkisini ifade eder?

Seçenekler

A
Kültürel determinizm
B
Tümevarım
C
İdeoloji
D
Sosyokültürel ortam
E
Katı bilimsellik
Açıklama:
Bir araştırmacı, düşünür veya bilim insanı bir yaklaşım ortaya koyarken sahip olduğu dünya görüşünün parametrelerinden kendisini soyutlayamaz.İçinde yaşanılan dünya ile üretilen düşünce arasında tam bir nedensellik ilişkisinin kurulması, kültürel determinizm olarak ifade edilir.

Soru 72

Aşağıdaki disiplinlerden hangisi ülkeler arası mal ve hizmet,para,sermaye veya iş gücü hareketlerine dair incelemeler yapan bir uzmanlık alanıdır?

Seçenekler

A
Uluslararası İktisat
B
Siyaset Bilimi
C
Uluslararası İlişkiler
D
Politik İktisat
E
Psikoloji
Açıklama:
Refahın bölgesel,uluslararası,kıtalar arası boyutlarını konu edindiğimizde iktisadın bir alt uzmanlık alanı olan uluslararası iktisat disiplini ile karşılaşırız.Uluslararası iktisat ülkelerin birbirleriyle olan ekonomik ilişkileri konu edinir.Ülkeler arası mal ve hizmet, para,sermaye veya iş gücü hareketlerini bağlı olduğu kurallar, bu konulardaki sistemler incelenir.

Soru 73

Aşağıdaki disiplinlerden hangisi finansal krizin etkileri üzerine krizden sonraki süreçte bireylerin bakışlarında, işe ve toplum düzenine olan tutumlarında nasıl ve ne yönde farklılıklar olacağına dair soruların cevaplarını arar ?

Seçenekler

A
Siyaset bilimi
B
Karşılaştırmalı siyaset
C
Antropoloji
D
Sosyoloji
E
Sosyal psikoloji
Açıklama:
Her bir disiplin bir konu üzerine farklı sorulara odaklanır ve farklı bakış açıları sunar. Sosyal psikolojinin soruları şudur ki; Finansal krizlerden sonra bu krizlerden etkilenenlerin etkilenmeyen bireylere bakışlarında bir değişiklik, işe ve toplum düzenine bakışta kalıcı tutum farklılıkları ortaya çıkar mı?

Soru 74

Doğal çevrenin korunmasının artarak her kesimden insanların ilgi alanına girmesine aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilişkilendirilebilir?

Seçenekler

A
Apolitikleşme
B
Popülerleşme
C
Politikleşme
D
Bireyselleşme
E
Küreselleşme
Açıklama:
Atmosfer veya okyanusların kirlenmesi gibi sorunları ülkeler tek başlarına alacakları önlemlerle tümden engelleyememeleri, doğal çevrenin korunmasının her kesimden insanların ilgi alanına girmesine neden olur. Bu durum politikleşmeye örnek olarak verilebilir. Benzer duyarlılıkların tüm dünyada yayılması yönü ise apolitikleşme olarak adlandırılabilir.

Soru 75

Ortak kullanılan nesnenin sahipsiz,bakımsız ve ilgisiz kalma veya aşırı kullanım sonucu kısa süre sonra yok kalma durumuna gelmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Orta malların trajedisi
B
Siber güvenlik
C
Hegemonya
D
Finans piyasası
E
Teknoloji
Açıklama:
Tüm insanların ortak malı olan okyanuslar,uzay,atmosfer gibi malların sahipsiz,bakımsız ve ilgisiz kalma veya aşırı kullanım sonucu kısa süre sonra yok olma durumunu orta malların trajedisi olarak adlandırılır.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi sosyal bilimlerde bilimsellik ölçütleri konusunda çok önemli ilerlemeler olmuş olsa da, bir teorinin “doğru” veya “yanlış” kabul edilebilmesine dair ölçütlerin neler olduğu konusunda bilim adamları
arasında, tam bir uzlaşmanın sağlanmamış olması, farklı hatta birbirine tamamen zıt görüşlerin, bilimsellik iddiasından vazgeçmeden birlikte varlıklarını sürdürmesini açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Katı bilimsellik ölçütünün olmayışı
B
Bireysel rekabet
C
Farklılıkların abartılması
D
Uzmanlaşma ve Odaklanma
E
Sosyokültürel ortam
Açıklama:
Sosyal bilimlerde bilimsellik ölçütleri konusunda çok önemli ilerlemeler olmuş olsa da, bir teorinin “doğru” veya “yanlış” kabul edilebilmesine dair
ölçütlerin neler olduğu konusunda bilim adamları arasında, tam bir uzlaşmanın sağlanmamış olması, farklı hatta birbirine tamamen zıt görüşlerin, bilimsellik iddiasından vazgeçmeden birlikte varlıklarını sürdürmesine zemin hazırlamaktadır. Bu durum katı bilimsellik ölçütünün olmayışı ile açıklanır.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi kıt kaynakların sınırsız veya sürekli genişleyen insan isteklerini karşılamada nasıl kullanılacağını inceleyen bilim dalıdır?

Seçenekler

A
Ekonomi
B
Siyaset bilimi
C
İktidar
D
Uluslararası ilişkiler
E
Antropoloji
Açıklama:
Kıt kaynakların sınırsız veya sürekli genişleyen insan isteklerini karşılamada nasıl kullanılacağını inceleyen bilim dalı ekonomidir.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede olan olayları veya bir devletin bir konuda verdiği kararları, sebepleri, karar süreçleri ve sonuçları bağlamında ortaya koymak amacıyla yapılan çalışmalarda kullanılan analiz düzeylerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bireysel düzey
B
Devlet düzeyi
C
Devletlerarası düzey
D
Küresel düzey
E
Politik düzey
Açıklama:
Politik düzey, bir ülkede olan olayları veya bir devletin bir konuda verdiği kararları, sebepleri, karar süreçleri ve sonuçları bağlamında ortaya koymak amacıyla yapılan çalışmalarda kullanılan analiz düzeylerinden biri değildir.

Soru 79

Küresel ekonomik faaliyetlerin en önemli ayağı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Küreselleşme
B
Yabancı yatırımlar
C
Uluslararası ticaret
D
Kültür
E
Sanat
Açıklama:
Küresel ekonomik faaliyetlerin en önemli ayağı, uluslararası ticarettir.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası politik ekonominin çalışma alanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Enerji, Çevrenin Korunması ve Kirlilik
B
Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Çok Uluslu Şirketler
C
Küreselleşme, Uluslararası Finans ve Ticaret
D
Güvenlik ve Hegemonya
E
Temel hak ve özgürlükler
Açıklama:
Temel hak ve özgürlükler, uluslararası politik ekonominin çalışma alanlarından biri değildir.

Soru 81

Olması gerekeni konu edinen bilgilere ne denir?

Seçenekler

A
Pozitif bilgi
B
Doğru bilgi
C
Normatif bilgi
D
Gerçek Bilgi
E
Üst Bilgi
Açıklama:
Sosyal bilimlerde çalışmaları birbirinden ayrıştırıcı bir diğer konu da, pozitif ve normatif ayırımıdır.
Normatif ‘olması gereken’i, pozitif de sadece ‘olan’ı konu edinen bilgilere denir.

Soru 82

I. Odaklanma
II. Sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık
III. Bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması
IV. Katı bilimsellik ölçütünün olmayışı
Yukarıdakilerden hangileri aynı bilim alanında farklı yaklaşımların ortaya çıkma gerekçelerindendir?

Seçenekler

A
II ve III
B
I ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Aynı bilim alanında farklı yaklaşımların ortaya çıkma gerekçeleri odaklanma, sosyokültürel ortam ve ideolojik farklılık, bireysel rekabet ve farklılıkların abartılması, katı bilimsellik ölçütünün olmayışı olmak üzere dört ana başlıkta incelenir.

Soru 83

I. İş yerindeki yemekler, sağlığa uygunluk bakımından her yıl ödül alıyor, o zaman bu yemekler benim sağlığım için de çok uygun.
II. Kadınlar erkeklerden uzun yaşar, bu demektir ki babam annemden önce vefat edecek.
III. Bütün ülkelerde silahlanma artıyor, o zaman bütün ülkeler kendilerini daha iyi savunacak hale geliyor.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bölme yanılgısına örnektir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Sosyal bilimlerde çıkarım yaparken genelde iki yönlü mantık hatalarına rastlarız. Bunlardan biri bütünün geneli için doğru ve geçerli olan bir yargıyı her bir parça için de geçerli sayma (bölme yanılgısı), diğeri de tam tersi bir bütünün parçaları için geçerli olan bir yargıyı bütün için de geçerli saymadır (terkip yanılgısı). Dolayısıyla I. ve II. öncül bölme yanılgısına örnek oluştururken III. öncül terkip yanılgısına örnektir.

Soru 84

I. Politik ekonomi,
II. Siyaset bilimi,
III. Uluslararası ilişkiler
IV. Sosyoloji
Yukarıdakilerden hangileri uluslarası politik ekonomi ile ilişkili disiplinlerdendir?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Uluslararası politik ekonomi, politik ekonomi, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler ve biraz da sosyolojinin bir şeklide kesiştiği bir çalışma alanıdır

Soru 85

I. İktidar/güç ilişkileri nasıl şekillenir?
II. İktidar/güç ilişkileri ne işe yarar?
III. İktidar/güç bireyler ve gruplar arasında nasıl bölüşülür?
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri siyasetin açıklık getirmeye çalıştığı sorulardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve III
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Siyaset bilimi de bir toplumda iktidar/güç ilişkileri nasıl şekillenir? ne işe yarar? iktidar/güç bireyler ve gruplar arasında nasıl bölüşülür? gibi sorulara açıklık getirmeye çalışır.

Soru 86

Fiyatı yükselen maldan, kar marjları artacağı beklentisiyle, üreticiler daha çok üretmek isterler. Bu durum hangi kavramla ifade edilir?

Seçenekler

A
Talep yasası
B
Arz yasası
C
Piyasa dengesi
D
Talep dengesi
E
Enflasyon yasası
Açıklama:
Fiyatı yükselen maldan, kar marjları artacağı beklentisiyle, üreticiler daha çok üretmek isterler. Bu durum arz yasası olarak ifade edilir.

Soru 87

''Finansal kriz doğrudan yabancı yatırımları veya ülkelerin dış ticaret hacimlerini nasıl etkiler, niçin?''
Yukarıda yer alan soru hangi disiplinin odaklanacağı bir sorudur?

Seçenekler

A
Sosyoloji
B
Siyaset bilimi
C
Çalışma ekonomisi
D
Uluslararası iktisat
E
Tarih
Açıklama:
Her bir bilim alanında odaklanılabilecek bazı sorulara örnek verilmiştir.
Uluslararası iktisat: Finansal kriz doğrudan yabancı yatırımları veya ülkelerin dış ticaret hacimlerini nasıl etkiler, niçin?

Soru 88

I. Bireysel düzey,
II. Devlet düzeyi,
III. Devletler arası düzey
IV. Küresel düzey
Yukarıdakilerden hangileri bir ülkede olan olayları veya bir devletin bir konuda verdiği kararları, sebepleri, karar süreçleri ve sonuçları bağlamında ortaya koymak amacıyla yapılan analiz düzeylerindendir?

Seçenekler

A
II ve III
B
I ve IV
C
I, III ve IV
D
II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Bir ülkede olan olayları veya bir devletin bir konuda verdiği kararları, sebepleri, karar süreçleri ve sonuçları bağlamında ortaya koymak amacıyla yapılan çalışmalarda, bireysel düzey, devlet düzeyi, devletlerarası düzey ve küresel düzey olmak üzere birbirinden farklı
en az dört analiz düzeyinden bahsedilebilir.

Soru 89

I. Kalkınma ve Teknoloji
II. Küreselleşme, Uluslararası Finans ve Ticaret
III. Enerji, Çevrenin Korunması ve Kirlilik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Uluslararası politik ekonominin çalışma alanlarındandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız II
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası politik ekonomi çalışmaları, enerjiden çevre kirliliğine, uluslararası ticaretten finansa, kalkınmadan dış yardımlara, teknolojiden tanımı ve içeriği değişen güvenliğe kadar çok geniş bir alana yayılmıştır.

Soru 90

Bir bütünün parçaları için geçerli olan bir yargıyı bütün için de geçerli saymaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bölme yanılgısı
B
Yanlılık
C
Terkip yanılgısı
D
Analiz hatası
E
Tümdengelimli akıl yürütme
Açıklama:
Terkip yanılgısı bir bütünün parçaları için geçerli olan bir yargıyı bütün için de geçerli saymadır.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi çok sayıda faktörün az ya da çok etkisinin olduğu bir süreçte tek bir faktörün etkisini anlamak ve açıklamak için diğer etkileyici koşulların hiç değişmediği varsayımını ifade eder?

Seçenekler

A
Tümevarım
B
Kavramsallaştırma
C
Ceteris paribus
D
Diyalektik çözümleme
E
Terkip hatası
Açıklama:
Gerçek hayatta bir çok koşulun etkisi altında gerçekleştiği bilinen bir durumu, ona etki eden tüm faktörleri hesaba katarak analiz etmenin zorluğu, bazen de imkansızlığı nedeniyle, bilerek birkaç ana faktöre indirgeyerek açıklamak, bilimsel çalışmalarda başvurulan temel yöntemlerinden biridir. Çok sık başvurulan bu durum, ceteris paribus kavramı ile ifade edilir. Latince ceteris paribus, "diğer koşullar aynı kalmak şartıyla" demektir. Doğru cevap C'dir.

Soru 92

"Kadınlar erkeklerden daha uzun yaşarlar, bu demektir ki babam annemden önce ölecek" şeklinde bir ifade aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Terkip hayası
B
Bölme yanılgısı
C
Soyutlama
D
Tümdengelim
E
Ceteris paribus
Açıklama:
Sosyal bilimlerde çıkarım yaparken genelde iki yönlü mantık hatalarına rastlarız. Bunlardan biri bütünün geneli için doğru ve geçerli olan bir yargıyı her bir parça için de geçerli sayma yani bölme yanılgısıdır. Örnek ifadede kişi erkeklerin geneli için doğru olan kadınlardan daha az yaşamaları olgusunun babası için de geçerli olmak zorunda olduğunu düşünmektedir. Oysa genel için geçerli olan bir olgunun bütünün parçaları için de geçerli olması gibi bir zorunluluk yoktur. Doğru cevap B'dir.

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi birey ya da bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmaksızın diğer insanların danranışlarını etkileyebilme, yönlendirme ya da denetleyebilmesini ifade eder?

Seçenekler

A
Siyaset
B
Sosyokültürel ortam
C
Hukuk
D
İktidar/Güç
E
İdeoloji
Açıklama:
Birey ya da bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmaksızın diğer insanların danranışlarını etkileyebilme, yönlendirme ya da denetleyebilmesi iktidar ya da güç olarak nitelenir. Siyasette anahtar kavram iktidardır. Siyaset bilimi de bir toplumda iktidar/güç ilişkileri nasıl şekillenir? ne işe yarar? iktidar/güç bireyler ve gruplar arasında nasıl bölüşülür? gibi sorulara açıklık getirmeye çalışır. Doğru cevap D'dir.

Soru 94

Aşağıdaki disiplinlerden hangisi dünya ölçülerinde etkili olan aktörler arasındaki gerginlik ağırlıklı ilişkileri konu edinir?

Seçenekler

A
Uluslararası iktisat
B
Uluslararası ilişkiler
C
Siyaset bilimi
D
Uluslararası politik ekonomi
E
Antropoloji
Açıklama:
Uluslararası politik ekonomi (UPE) dünya ölçeğinde etkili olan aktörler arasındaki gerginlik ağırlıklı ilişkileri konu edinir. Bu gerginlikler devletlerarası uyuşmazlıklar ve çatışmalar, uluslararası veya ulus üstü kar amacı gütmeyen gönüllü kuruluşlar, kar amacı güden çok uluslu şirketler veya bölgesel güçler arasında olabilir. Önceleri uluslararası, uluslar üstü, ulus aşırı gibi kavramlarla ifade edilirken giderek bu kavramlar yerlerini giderek küresel kavramına terk etmektedirler. Bu yüzden uluslararası politik ekonomi kavramı bazen küresel politik ekonomi olarak da kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası politik ekonomi disiplininin analiz düzeyleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Bireysel düzey
B
Bölgesel düzey
C
Devlet düzeyi
D
Devletlerarası düzey
E
Küresel düzey
Açıklama:
Uluslararası politik ekonomi çalışmalarında bireysel düzey, devlet düzeyi, devletlerarası düzey ve küresel düzey olmak üzere birbirinden farklı dört analiz düzeyi vardır. Bunların arasında bölgesel düzey bulunmamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 96

Küresel düzeyde yapılan bir analizde, genel eğilimlerin anlaşılmasındaki zorluğun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Aktörlerin gücünün tam olarak belirlenememesi
B
Aktörlerin sayısının çok olması
C
Küresel düzeyde ilişkilerin çok hızlı değişmesi
D
Aktörlerin güçlerinin çok farklı olması
E
Devletler arasındaki gizli anlaşmaların yapılması
Açıklama:
Küresel ölçekteki genel eğilimlerin anlaşılmasındaki zorluk, aktörlerin gücünün tam olarak belirlenememesinden kaynaklanır. Temel bir eğilim olarak dünya ölçeğinde güç dengeleri değişmektedir. Bazı yerel çatışmalar, tarafların elde ettiği özel pozisyonlardan çok dünyanın iki kutuplu olmaktan çıkmasından kaynaklanmaktadır. Örneğin Sovyetler Birliğinin dağılması, sonrasında Orta Asya'da, eski Yugoslavya topraklarında etnik bölünmelere bağlı olarak birçok çatışmanın ortaya çıkmasına yol açmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 97

Atmosferin kirlenmesi sorunu neden küresel düzeyde analiz edilmektedir?

Seçenekler

A
Sorunun ülkelerin tek başlarına alacakları kararlarla çözülememesi
B
Ülkelerin bu sorunla mücadele etmek için gönülsüz olması
C
Bu soruna uluslararası firmaların neden olması
D
Sorunun acil çözülmesinin gerekliliği
E
Sorundan çok sayıda insanın etkilenmesi
Açıklama:
Atmosfer veya okyanusların kirlenmesi gibi sorunlar ülkelerin tek başlarına alacakları tedbirlerle tümüyle engellenemez. Bu nedenle konu küresel ölçekte ele alınmalıdır. Doğru cevap A'dır.

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası orta malı niteliğindedir?

Seçenekler

A
Milli parklar
B
Madenler
C
Tarım arazileri
D
Okyanuslar
E
Göller
Açıklama:
Uluslararası orta malları herhangi bir ülkenin mülkiyetinde olmayan atmosfer, okyanuslar, uzay gibi herkesin yararlanabileceği mallardır. Doğru cevap D'dir.

Soru 99

Politik ekonomi ya da iktisat denildiğinde aşağıdaki kavramlardan hangisi öne çıkar?

Seçenekler

A
Refah
B
Hukuk
C
Güç
D
Çatışma
E
Denge
Açıklama:
Zenginliğin ve refahın kaynağının ne olduğu, neden bazı ülkelerin diğerlerinden daha zengin olduğu konusu politik ekonominin yüzyıllardır tartıştığı bir konudur. Bu yüzden politik ekonomi ya da iktisat denildiğinde refah konusu akla gelmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi aynı bilim alanında farklı yaklaşımların çıkmasının nedenlerinden biridir?

Seçenekler

A
Uzmanlaşma ve odaklanma
B
Araştırmacı sayısının artması
C
Üniversite sayısının artması
D
Bilgiye erişimin kolaylaşması
E
Bilime ayrılan kaynakların artması
Açıklama:
Açıklanması hedeflenen sosyal gerçekçilikler karmaşık ve çok yönlü özellikler göstermektedir. Bu durumda bilim insanları sosyal gerçekliğin belli bir yönüne odaklanarak açıklama getirmeye çalışmışlardır. Bilimsel disiplinlerin çoğalmasına yol açan bu durum, aynı zamanda her bir bilim dalı içindeki farklı yaklaşımların ortaya çıkmasının da ana sebeplerinden biridir. Doğru cevap A'dır.

Ünite 2

Soru 1

Klasik Merkantalistlere göre gücü korumanın yolu var mıdır?

Seçenekler

A
İthalata ağır vergiler koymak,
B
İç pazarları geliştirmemek,
C
İhracatı teşvik etmemek,
D
İhracatı zorlaştırmak,
E
Sömürgeci olmamak,
Açıklama:
Merkantilistlere göre gücü korumanın iki etkili yöntemi vardır.
Birincisi,devlet müdahalesi olmadığında piyasa sistemi dış ticaret dengesinin başka ülkeler lehine sonuçlanmasına, yol açabilir. Çünkü dış ticaretin taraflarından olan ülke içindeki karar birimlerinin kendi lehlerine olacak kararları, her zaman ülke lehine sonuçlar vermeyebilir. Bu yüzden, merkantilistlere göre, diğer ülkelerle yapılacak ticarette, başka ülkelere bağımlılığı azaltmak, iç pazarlarını geliştirmek ve kendi kendine yeter durumda olabilmek için ithalata ağır vergiler koymak, buna karşın ülkeye altın gümüş girişini sağlayacak ihracatı teşvik ve kolaylaştırıcı politikalar izlemek gerekir.
Gücü korumanın ikinci yöntemi, güçlü bir ordu kurmak ve bu yolla sömürgeler bularak oralardan, güçlü bir devlet olabilmek için gerekli harcamaları karşılayacak değerli madenler veya hammaddeler getirmektir. Zenginlik ve güç elde etmek için kullanılabilecek bu iki yöntemden ilki bütün ülkeler için geçerli olmasına karşın ikincisi tüm ülkeler için mümkün olamayabilir. Dolayısıyla ulus devletleri, güçlenmek ve ayakta kalabilmek için gerekli olan güçlü bir ordu, sağlam bürokrasi ve diğer zorunlu harcamalar için para (o dönemde altın veya gümüş, günümüzde döviz) temini, ancak dış ticaret fazlası verecek yöntemlerle sağlanabileceği için korumacı bir kalkınma politikası öngörmüşlerdir.

Soru 2

İhraç mallarına vergi iadesi getirme gibi yöntemlerle ithalatı zorlaştıran ekonomik sistem aşağıdaki seçeneklerden hangisindedir?

Seçenekler

A
Liberalizm,
B
Neomerkantilizm,
C
Komünizm,
D
Kapitalizm,
E
Sosyalizm,
Açıklama:
Neomarkantilizm; Ağırlıklı olarak tarife dışı engellerle ulusal ekonomileri diğer ekonomilere karşı korumayı amaçlayan politika taraftarlığıdır.
Günümüzde, ülkesindeki piyasaları negatif etkileme ihtimali olan malların ülkeye girişini engellemek için doğrudan vergi uygulamak yerine tarife dışı engeller olarak isimlendirilen birçok yeni yöntem kullanılmaktadır. Tarife dışı engellerin başında miktar sınırlamaları gelmektedir. O da tarife gibi açıktan bir sınırlama olduğu ve uluslararası ticaretin önündeki engelleri kaldıran anlaşmalara açık aykırılık oluşturduğu için pek kolay tercih edilmemektedir. Ama bazı düzenlemeler ithalatı zorlaştırma ve ihracatı kolaylaştırma amaçlı olarak yapılmaktadır.
• Üretim ve tüketimde ulusal sağlık ve güvenlik standartları oluşturma,
• Gümrük işlemlerini karmaşık ve ağır işler hale getirme, bu yolla ithalatçıları yıldırma,
• Belirli alanlardaki ithalatı belli ulusal mercilerden alınacak özel belgelere bağlı hale
getirme ve o belgelerin alınmasını bilerek zorlaştırma,
• İthalatçılara ayrıntılı olarak ürünlerin menşeini belgeleme yükümlüğü getirme, böylece fiilen ithalatı geciktirme veya imkansız hale getirme,
• Yabancı ürünlerle rekabet eden işletmelere yüksek vergi indirimi uygulama,
• İhracatçı şirketlerin vergi borçlarını erteleme,
İhraç mallarına vergi iadesi getirme,
• Desteklenmek istenen sektörlere ucuz kredi temin etme,
• Yurt içi üretime ucuz enerji desteği sağlama,
• İşçilik maliyetlerinin bir kısmının devletçe üstlenilmesi,
• Bazı nihai malların üretiminde tamamen veya belirli oranlarda yerli ara malı kullanma mecburiyeti getirme,

Soru 3

Anti-tezin oluşumunu açıklayan düşünür var mıdır?

Seçenekler

A
Pisagor,
B
Descartes,
C
Marx,
D
Jean-Paul Sartre,
E
Mevlana,
Açıklama:
Marksizmin özünü, tarihsel materyalizm ile şekillenen bir maddeci ontoloji ile zıtların birlikteliği ve çatışmasıyla ilerleyen diyalektik epistemoloji oluşturur.
Diyalektik Epistemoloji; Kabaca söylemek gerekirse diyalektik, doğa, toplum ve düşüncenin kendi içlerinde taşıdıkları iç çelişkinin doğal bir sonucu olarak sürekli hareket ve değişim halinde bulunmalarıdır. Diyalektik mantık ise, tez, anti-tez ve sentezden oluşan bir üçlemedir. Tez, bir olay, olgu yahut sürecin olumlanmasıdır. Anti-tez ise tezin olumsuzlanmasıyla elde edilir. Tez ile anti-tezin çatışmasıyla sentez oluşur ve sentez yeni bir tez olarak anti-tezini içinde taşıyarak doğar. Bu süreç devinimin esasını oluşturur.

Soru 4

Tarihsel materyalizme göre üretim güçleri ile üretim ilişkileri arasında nasıl bir ilişki vardır?

Seçenekler

A
Üretim güçleri ile üretim ilişkileri arasında ilişki yoktur,
B
Üretim güçleri ile üretim ilişkileri arasında uyum vardır,
C
Üretim güçleri ile üretim ilişkileri arasında denge vardır,
D
Üretim güçleri ile üretim ilişkileri arasında çelişki vardır,
E
Üretim güçleri ile üretim ilişkileri arasında egemenlik ilişkisi vardır,
Açıklama:
Üretim tarzı kavramı, Marx'ın materyalist toplum çözümlemesini sunduğu teorik çerçevenin temel taşını oluşturur. Buna göre her biri kendine özgü özellikleri olan ve toplumsal evrimin bir aşamasını gösteren dört üretim tarzı vardır. Bir üretim tarzı, üretim güçleri ve üretim ilişkileri olmak üzere iki unsurdan meydana gelir.
Üretim güçleri, bir toplumun var olabilmesi için gerekli maddi üretimin yapılabilmesinde rol alan üretim araçları (toprak, hammadde, makine vs) ile bu araçları kullanabilecek teknik bilgi, üretim tecrübesi ve iş alışkanlıklarına sahip insan emeğine denmektedir. Üretim ilişkileri ise üretim sürecinde ortaya çıkan mülkiyet ve iş ilişkileridir. Üretim güçleri ile
bunların gelişmişlik düzeyine tekabül eden üretim ilişkileri, birlikte üretim tarzını meydana getirirler.
Tarihsel materyalizme göre, tarihteki diyalektik, temelde üretici güçler ile üretim ilişkileri arasında cereyan eder. Tarihin motorunu oluşturan üretici güçler, üretim güçlerine anti-tez teşkil eden üretim ilişkileriyle hep bir çelişki halindedirler. Bu çelişki, üretim tarzlarının değişmesiyle sonuçlanır. Bu değişim belki öne alınabilir, geciktirilebilir ama kesinlikle önlenemez. Çünkü tarihin motoru bu üretim güçleri ile üretim ilişkileri arasındaki çelişkidir. Bu çelişkinin aşılması tarihin sonu demektir.

Soru 5

Küresel düzeyde ülkeler arasında eşitsizliği üç katmanlı bir yapıda açıklayan düşünür var mıdır?

Seçenekler

A
Günter Frank,
B
Karl Marx,
C
Singer-Prebish,
D
John Keynes,
E
Immanuel Wallerstein,
Açıklama:
Wallerstein dünyada gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki karşılıklı veya tek taraflı kalıcı bağımlılığa işaret eden bağımlılık teorisinin ana fikrini koruyarak yeni bir terminoloji ile ifade eden dünya ekonomi sistemi teorisini geliştirmiştir. Buna göre bireylerin durumlarının, onları çevreleyen koşullar ve diğer bireylerin durumları dikkate alınmadan anlaşılamaması gibi, ülkelerin durumları da içinde yer aldıkları sistemin diğer unsurları dikkate alınmadan anlaşılamaz.
Wallerstein’a göre tarihsel süreç içinde bazı ülkelerin lehine diğerlerinin de aleyhine olacak biçimde gelişen küresel dünya sistemi, merkez ülkeler, yarı çevre ülkeleri ve çevre ülkelerinden oluşan üç katmanlı bir yapı arz eder. Sistem içindeki merkez ülkeler yüksek düzeyde sanayileşmiş, işgücü görece iyi eğitimli ve sermaye yoğun üretim alanlarında önde, kentleşme sürecini büyük oranda tamamlamış, dünya ticaretini ve uluslararası ekonomik anlaşmaları büyük ölçüde denetimleri altında tutan ülkelerdir . Bu ülkeler ekonomik güçlerine paralel olarak çoğunlukla askeri ve siyasi güçleri de ellerinde tutarlar. Diğer ülkelere bağımlılıkları görece az olduğu için kendi çıkarlarına uygun politikaları hayata geçirmede serbest davranırlar. Çevre ülkeleri düşük gelir düzeyi, düşük tasarruf düzeyi nedeniyle yeterli sermaye birikimi olmadığı için sermaye temininde tümüyle merkez ülkelere bağımlı, emek yoğun sektörlerde yoğunlaşan üretimleri ile merkez ülkelere daha çok ucuz işgücü ve hammadde sağlayan ülkelerdir.
Yarı çevre ülkeleri, merkez ülkeler kadar olmasa da, belirli düzeyde gelişme sağlamış, hem merkez hem de çevre ülkelerinin bazı özelliklerini taşıyan, çevre ülkeler ile merkez ülkeler arasında köprü vazifesi gören, bu özellikleri ile dünya ekonomik sisteminin meşruiyet ve istikrarını sağlayan ülkelerdir.

Soru 6

Wallerstein'a göre dünya ekonomi sisteminin, dünya sistemine etkisi nedir?

Seçenekler

A
İstikrar ve meşruiyet sağlar,
B
Kaos ortamı yaratır,
C
Sömüren-sömürülen kutuplaşmasını arttırır.
D
Uluslararası dünya ekonomi sistemine katkısı yoktur,
E
Dünya sistemi donuk bir sistemdir,
Açıklama:
Merkez, yarı çevre ve çevre üçlüsünün aralarındaki ilişkilerin, dünya ekonomik sistemine istikrar kazandırması ve meşruiyet sağlamasının sebebi, Wallerstein’a göre, yarı çevre ülkelerinin hem sömüren hem de sömürülen ülke konumlarıyla ekonomik olmaktan ziyade politik bir işlev görmeleridir. Çevre ülkelerinin yakın ideali, bir gün merkez ülke olmasa da, yarı çevre konumuna yükselmek olduğu için, çevre ülkesi grubundan yarı çevre ülkesi grubuna geçmek için birbirleriyle yarışmaya başlarlar. Aynı şekilde, yarı çevre ülkelerinin de bir gün merkez ülke olma umuduyla çevre ve diğer yarı çevre ülkeleriyle yarışmaları, ülkeler arasında sömüren sömürülen ikilemine dayalı iki kutuplu biçimde kutuplaşmayı önlemekte, bu yolla dünya sistemine istikrar ve meşruiyet sağlamaktadır. Bu ideal farklılıkları dünya sisteminin donuk bir sistem olmamasına, işbölümündeki yerine göre ülkelerin bu üç grup arasında hareket etmesine imkan sağlar. Zaman içinde bazı çevre ülkeleri yarı çevreye, yarı çevre ülkeler de çevreye kayabilir. Yarı çevre ülkelerinin merkez ülke konumuna gelmeleri de tümüyle ihtimal dışı değildir. Bu geçişkenlik ülkelerin birbirine hasmane tutum takınmalarının önüne geçmekte, dünyanın birbiriyle çatışan veya savaşan iki zıt kutba bölünmesine engel oluşturmaktadır.

Soru 7

Modern iktisadın kurucusu olarak kabul edilen Adam Smith ''Ulusların Zenginliği'' kitabında hangi görüşü savunmuştur?

Seçenekler

A
Kapitalizm,
B
Liberalizm,
C
Sosyalizm,
D
Feodalizm,
E
Komünizm,
Açıklama:
Bugün iktisadi düşünce içinde yer alan konuların tarihi, insanlık tarihi kadar eskilere dayanmaktadır. Ancak sistematik ve ayrı bir bilim dalı olarak iktisadın doğum tarihi, Adam Smith’in Ulusların Zenginliği kitabının yayınlandığı 1776 yılı olarak kabul edilmektedir. Adam Smith bu eserinde, iktisadi liberalizmin de ilkelerini içeren ekonominin nasıl işlediğine ilişkin, bugün hala etkileri devam eden görüşlerini dile getirmiştir. Liberalizm; Kamu otoritesinin ekonomik, sosyal, dinsel gibi süreçlere müdahale etmesine, ya da bu süreçlere kendi istediği doğrultuda yön vermek yönündeki girişimlerine karşı çıkılması gerektiğini ileri süren görüştür.
Devletin ekonomiye müdahale etmemesi, yahut iktisadi hayatın yönlendirilmesine yönelik devlet müdahalesinin asgari düzeyde tutulması gerektiğini; arz-talep mekanizması ya da fiyat mekanizmasıyla piyasanın iktisadi ve sosyal açıdan en yararlı sonuçları üreteceğini; özel sektörün önünü açmak gerektiğinin bir veciz ifadesi olarak da bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler (laissez faire, laissez passer) ilkesini savunan öğretiye iktisadi liberalizm; kamu otoritesinin toplumu oluşturan bireylerin yaşamlarını yönlendirmelerine karışmaması, sosyal hayatın biçimlenmesinde belirleyici rol oynamaması gerektiğinin, en iyi hükümetin, en az hükmeden hükümet olduğunun savunulmasına da siyasal liberalizm denir.

Soru 8

'' En iyi devlet en az yöneten devlettir.'' Siyasi yaklaşımı hangi ekonomik doktrinin siyasi yansımasıdır?

Seçenekler

A
Kapitalizm,
B
Sosyalizm,
C
Liberalizm,
D
Komünizm,
E
Feodalizm,
Açıklama:
Ekonomide liberal yaklaşım, temelde kişisel özgürlük, özel mülkiyet ve bireysel girişime dayalı bir bakış açısı getirmiştir. Bu yaklaşımın temel unsurları;
Doğal Düzen ve Görünmez El
Başta Adam Smith olmak üzere liberal iktisatçılar da, bir doğal düzenin varlığına inanmaktadırlar. Bu düzenin temeli, kişisel çıkara dayanmaktadır. Toplum düzeni ancak herkesin kendi çıkarını korumaya yönelik çabalarıyla en iyi şekilde korunabilir. Herkesin kendi çıkarını gözetmesiyle görünmez bir el genel çıkarın korunmasını sağlayacaktır. Onlara göre, bunu sağlayacak olan ekonomi doğal olarak dengeye yönelik hareket edecektir. Dengenin oluşmasını sağlayan da mal ve faktör piyasalarında düzgün işleyen fiyat mekanizmasıdır. Bireycilik ve Çıkar Uyumu Liberaller iktisadi hayatta çıkar- uyum birlikteliğini vurgulayarak her bireyin kendi çıkarları peşinde koşmakla topluma verebileceği en büyük hizmeti yerine getireceğini savunurlar. Bu durumda herkesin kendi çıkarını gözetmesi, diğer insanların aleyhine davranmayı değil, kendi çıkarının belirlenmesinde bir toplumun içinde yaşamanın kısıtlarını fark etmeyi, dolayısıyla başkalarının da çıkarlarını göz önüne almayı gerektirecektir. Temelde, bireysel çıkarın gözetilmesi, toplumsal çıkarın da gözetilmesini sağlayacaktır. Sonuçta, bireysel çıkarın gözetilmesi, toplumsal çıkarın da gözetilmesini sağlayacaktır.Tam İstihdam Liberaller, mal ve faktör piyasalarında fiyat mekanizmasının düzgün işlemesi durumunda ekonominin kendiliğinden tam istihdama varacağını ve tam istihdama ulaşmış bir ekonominin de en yüksek gelir düzeyine kendiliğinden ulaşacağını savunurlar.
Devlet Müdahalesi Liberaller ekonominin işleyişinde en temel unsurun rekabet olduğunu ileri sürerek tam rekabet ortamının sağlanması durumunda devletin ekonomide aktif bir aktör değil, işlemlerin mevcut hukuki kural ve normlara uygun yapılıp yapılmadığını denetleme işlevini yerine getiren iyi bir denetçi olması gerektiğini savunmaktadırlar. Dolayısıyla devlet, asli görevleri olan savunma, adalet ve güvenlik dışındaki işleri piyasaya bırakmalı, iktisadi alanda da rekabeti sağlayıcı düzenlemelerin dışında herhangi bir işe karışmamalıdır. En iyi devlet en az yöneten devlettir. Bu yaklaşıma göre devlet, içeride ve dışarıda güvenliğin korunması, adalet ve kamu düzeninin sağlanması dışında bir iş yüklenmeyecektir. Ancak, bayındırlık, ulaşım, posta gibi, özel girişimcilerin kar ummadıkları alanlarda iktisadi faaliyette bulunmak, devletin görevlerine ilave edilebilir . İş Bölümü Adam Smith, işbölümü üzerinde önemle durmakta ve bu sayede emeğin veriminin artırıldığını ifade etmektedir. Ekonomiyi bir bütün olarak değerlendirdiğimizde iş bölümünün üretilen malların değişimine dayandığı ve üretimin bir bütün olduğu gayet rahat bir biçimde görülecektir. Bütün iktisadi faaliyetler iş bölümü sayesinde birbirine bağlanmakta ve birbirini desteklemektedirler. Hiçbir sınıf diğer sınıfarı yalnız başına besleyemeyeceği gibi refahın artması da sadece bir sınıfın üretkenliğine bağlı değildir. Refah, ancak tüketicilerin faydalanabileceği malların artmasıyla sağlanabilir. Bu da, ancak iyi bir işbölümü ve uzmanlaşma ile gerçekleştirilebilir

Soru 9

'' Ekonomide Para Aldatması'' neyin sonucunda ortaya çıkar?

Seçenekler

A
Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler,
B
Ücretlerin düşmesi sonucu verimliliğin artması,
C
Ücretlerin düşmesi karşısında yaşam standardının iyileşmesi,
D
Parasal ücretlerin esnek olmaması,
E
Reel ücretlerin artışının çok farkında olunmaması,
Açıklama:
Parasal ücretlerin esnek olmamasının üç temel nedeni vardır: İlk olarak, emek piyasasında çalışma koşulları çoğunlukla sendikal anlaşmalarla ve yasal bağlayıcı ilkelerle belirlendiği için, kısa dönemde, liberallerin öngördüğü gibi, ücretlerin düşürülmesi veya mevcut çalışanların işten çıkarılarak daha düşük ücretle çalışmak isteyenlerin istihdam edilmesi pek mümkün olamamaktadır. İkinci olarak, bir ücret düzeyi, aynı zamanda belirli bir hayat standardını ve minimum tüketim kalıbını getirdiği için (kira, yol parası, giyim kuşam, düzenli taksit ödemeler vs.) ücretlerin düşmesine karşı, çalışanlar, verimliliklerini düşünmeden kurulmuş düzenlerinin devamını sağlayabilmek amacıyla çok katı tepki göstermektedirler. Bu, cari ücret düzeyinde bir işte çalışanların, iş arayanların razı olduğu daha düşük ücretlere karşı direnmelerinin nedenini de açıklamaktadır. Üçüncü olarak da, ekonomide para aldanması vardır. Yani ekonomide bireyler nominal değişkenler ile reel değişkenlere farklı tepki vermektedirler. Bu çerçevede reel ücretlerin düşürülmesi, parasal ücretlerin düşürülmesi kadar dirençle karşılanmayacaktır.

Soru 10

Küresel ekonomik hareketlilikte, feminist yaklaşıma göre, oy kullanmanın etkisi kimlerin yaşamını değiştirir?

Seçenekler

A
Küresel aktörlerin,
B
Küresel şirketlerin,
C
Erkeklerin,
D
Çocukların,
E
Kadınların,
Açıklama:
Küresel ekonomik hareketlilik erkeklerden farklı yönde ve oranda da olsa kadınların da yaşamlarını değiştirmektedir. Bu değişikliğin sonucu olarak veya bu değişikliğe talep olarak kadınların siyasi alandaki rollerinde de değişmeler meydana gelmektedir. Ulusal düzeyde oy kullanan kadınların kendilerine güvenli iş sağlayacak politikalar/politikacılar lehine oy kullanmaları, dönem sonunda onlara hesap verecek olan hükümetlerin de uluslararası yükümlülük altına girecek kararlarda bunu dikkate almaları beklenir. Bu amaçla feministler, kadınların siyasete katılımlarının artmasının ve uluslararası karar organlarında da kadınların varlığının daha görünür ve etkin hale gelmesinin, kadınları olumsuz etkileyen uluslararası kararların azalmasına katkı sağlayacağını ileri sürerler.

Soru 11

Öncü ve çağdaş formlarıyla, kısaca, refahın ülkeler arasında aynı anda herkese eşit dağıtılamayacağını, kendi ülkesine öncelik vermenin başkaları aleyhine sonuçlar doğurabileceğini ve bunun normal görülmesini ve ülkelerin bu varsayımla hareket etmesi gerektiğini ileri süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Liberalizm
C
Sosyalizm
D
Marksizm
E
Feodalizm
Açıklama:
Merkantilizm, öncü ve
çağdaş formlarıyla, kısaca, refahın ülkeler arasında
aynı anda herkese eşit dağıtılamayacağını, kendi ülkesine öncelik vermenin başkaları aleyhine sonuçlar doğurabileceğini ve bunun normal görülmesini
ve ülkelerin bu varsayımla hareket etmesi gerektiğini ileri sürer.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Merkantilist yaklaşımın ilkeleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Millilik
B
Korumacılık
C
Metal sevgisi
D
Sömürgecilik
E
Müdahalecilik
Açıklama:
Korumacılık Merkantilist yaklaşımın ilkelerinden değildir.

Soru 13

Ağırlıklı olarak tarife dışı engellerle ulusal ekonomileri diğer ekonomilere karşı korumayı amaçlayan politika taraftarlığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Neomerkantilzm
B
Klasik merkantilizm
C
Marksizm
D
Sömürgecilik
E
Müdahalecilik
Açıklama:
Neomerkantilizm: Ağırlıklı olarak tarife dışı engellerle ulusal
ekonomileri diğer ekonomilere karşı korumayı amaçlayan politika taraftarlığı.

Soru 14

Azgelişmişliğin gelişmesi tezi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Adam Smith
B
Karl Marx
C
Andre Gunder Frank
D
Friederich Engels
E
Immanuel Wallerstein
Açıklama:
Andre Gunder Frank’ın Latin Amerika ülkelerindeki incelemelerinden hareketle geliştirdiği
ve azgelişmişlik durumunun kendiliğinden ortaya çıkmadığını, gelişmiş ülkelerin kaynaklarına el koyması yoluyla oluşturulduğunu, geri
kalmış ülkelerin dünya kapitalizminin gelişmesine paralel olarak, uzun yıllardan bu yana dünya işbölümüyle bütünleşmiş olmalarına bağlayan yaklaşım.

Soru 15

Kamu otoritesinin ekonomik, sosyal, dinsel gibi süreçlere müdahale etmesine, ya da bu süreçlere kendi istediği doğrultuda yön vermek yönündeki girişimlerine karşı çıkılması gerektiğini ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Keynesyen
B
Rasyonalizm
C
Merkantilizm
D
Liberalizm
E
Marksizm
Açıklama:
Kamu otoritesinin ekonomik, sosyal, dinsel gibi süreçlere müdahale etmesine, ya da bu süreçlere kendi istediği doğrultuda yön vermek yönündeki girişimlerine karşı çıkılması gerektiğini ileri süren görüş Liberalizmdir.

Soru 16

Ülkelerdeki mutlak maliyetlerin farklılığı nedeniyle uluslararası serbest ticaretin, ticarete katılan her ülke için yararlı olması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mutlak üstünlük
B
Mukayeseli üstünlük
C
Karşılaştırmalı üstünlük
D
Para aldanması
E
Serbest ticaret
Açıklama:
Ülkelerdeki mutlak maliyetlerin farklılığı nedeniyle uluslararası serbest ticaretin, ticarete katılan her ülke için yararlı olması mutlak üstünlüktür.

Soru 17

Her arzın kendi talebini yaratması aşağıdaki terimlerden hangisini ifade eder?

Seçenekler

A
Para aldanması
B
Say yasası
C
Yaratıcı yıkım
D
Denge
E
Kamusal mal
Açıklama:
Kısaca her arz kendi talebini yaratır olarak ifade edilen kural say yasasıdır.

Soru 18

Temelde, sosyal gerçekliğin, o gerçekliğe tekabül ettiği varsayılan somut maddi olgulardan ayrı bir gerçeklik oluşturduğu fikrine dayanan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnşacılık
B
Yaratıcı yıkım
C
Para aldanması
D
Korumacılık
E
Doğal düzen
Açıklama:
İnşacılık, temelinde, sosyal gerçekliğin, o gerçekliğe tekabül ettiği varsayılan somut maddi olgulardan ayrı bir gerçeklik oluşturduğu fikrine dayanır.

Soru 19

Alternatifleri olan konularda olası tüm seçeneklerin sıralanması, her birinin maliyet ve getirilerinin hesaplanması ve buna bağlı olarak en uygun kararın verilmesi durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rasyonel tercih
B
Mutlak üstünlük
C
Karşılaştırmalı üstünlük
D
Oyun kuramı
E
Sosyal gerçeklik
Açıklama:
Rasyonel Tercih: Alternatifleri olan konularda olası tüm seçeneklerin sıralanması, her birinin maliyet ve getirilerinin hesaplanması ve buna bağlı olarak en uygun kararın verilmesi durumu.

Soru 20

Bir ülkenin veya devletin gücünün ana göstergesinin elindeki değerli madenler olduğunu devletin sürekli bu güce sahip olması gerektiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Keynesyen görüş
C
Klasik görüş
D
Monetarizm
E
Neo Klasik görüş
Açıklama:
Merkantilizm, bir ülkenin veya devletin gücünün ana göstergesinin elindeki değerli madenler olduğunu devletin sürekli bu güce sahip olması gerektiğini savunur.

Soru 21

I. Ulus merkezcilik
II. Müdahalecilik
III. Metal sevgisi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri merkantilizmin unsurlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Merkantilizm 4 başlık altında incelenir: Ulus merkezcilik, müdahalecilik, metal sevgisi, sömürgecilik.

Soru 22

"Merkantilistlerin odak noktası, bireylerin degil devletin veya toplu olarak ulusun
zenginlesmesinin yollarını ortaya koymaktır."
Bu cümlede merkantilistlerin hangi özelliğinden bahsedilmektedir?

Seçenekler

A
Ulus merkezcilik
B
Mdahalecilik
C
Metal sevgisi
D
Sömürgecilik
E
Hümanistlik
Açıklama:
Merkantilistlerin odak noktası, bireylerin degil devletin veya toplu olarak ulusun
zenginlesmesinin yollarını ortaya koymaktır. Bu, merkantilistlerin ulus merkezci oluşunu gösterir.

Soru 23

"Devlet aktif olarak ekonomide rol almalıdır."
Bu cümlede merkantilistlerin hangi özelliği vurgulanmaktadır?

Seçenekler

A
Ulus merkezcilik
B
Müdahalecilik
C
Metal sevgisi
D
Sömürgecilik
E
Hümanistlik
Açıklama:
Devletin ekonomide aktif rol alması gerektiğini belirten merkantilistler, böylece müdahaleciliği savunmuşlardır.

Soru 24

Ağırlıklı olarak tarife dışı engellerle ulusal ekonomileri diğer ekonomilere karşı korumayı
amaçlayan politika taraftarlığını benimseyen görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Neomerkantilizm
C
Klasik görüş
D
Keynesyen görüş
E
Neoklasik görüş
Açıklama:
Neomerkantilizm, ağırlıklı olarak tarife dışı engellerle ulusal ekonomileri diğer ekonomilere karşı korumayı amaçlayan politika taraftarlığını benimseyen görüştür.

Soru 25

I. Üretim ve tüketimde ulusal sağlık ve güvenlik standartları oluşturma
II. Gümrük işlemlerini karmaşık ve ağır işler hale getirme, bu yolla ithalatçıları yıldırma
III. Belirli alanlardaki ithalatı belli ulusal mercilerden alınacak özel belgelere bağlı hale
getirme ve o belgelerin alınmasını bilerek zorlaştırma.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ithalatı zorlaştırma ve ihracatı kolaylaştırma amaçlı olarak yapılan düzenlemelerdendir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Üretim ve tüketimde ulusal sağlık ve güvenlik standartları oluşturma, gümrük işlemlerini karmaşık ve ağır işler hale getirme, bu yolla ithalatçıları yıldırma, belirli alanlardaki ithalatı belli ulusal mercilerden alınacak özel belgelere bağlı hale
getirme ve o belgelerin alınmasını bilerek zorlaştırma gibi uygulamalar ithalatı zorlaştırma ve ihracatı kolaylaştırma amaçlı olarak yapılan düzenlemelerdendir.

Soru 26

Marksist düsüncenin varlık anlayışının temelini, oluşturan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tarihsel materyalizm
B
Diyalektik materyalizm
C
Maddeci ontoloji
D
Epistemoloji
E
Diyalektik epistemoloji
Açıklama:
Marksist düsüncenin varlık anlayışının temelini tarihsel materyalizm oluşturur.

Soru 27

Azgelişmişliğin Gelişmesi Tezini geliştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Andre Gunder Frank
B
Karl Marx
C
Adam Smith
D
Vilfredo Pareto
E
J.M. Keynes
Açıklama:
Azgelişmişliğin Gelişmesi Tezini geliştiren düşünür Andre Gunder Frank'dır.

Soru 28

Küresel eşitsizliğin kapitalist büyümenin doğasından kaynaklandığını, kapitalist ülkelerin ancak değerlerinin kaynaklarını sömürerek geliştirdiklerini, geri kalan birileri olmadan
gelişmenin mümkün olamayacağını ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Azgelişmişliğin gelişmesi tezi
B
Bağımlılık teorisi
C
Diyalektik materyalizm
D
Singer-Prebisch hipotezi
E
Wagner kanunu
Açıklama:
Bağımlılık teorisi küresel eşitsizliğin kapitalist büyümenin doğasından kaynaklandığını, kapitalist ülkelerin ancak değerlerinin kaynaklarını sömürerek geliştirdiklerini, geri kalan birileri olmadan gelişmenin mümkün olamayacağını ileri sürer.

Soru 29

Uzun dönemde dış ticaret hadlerinin gelişmiş ülke lehine ve gelişmekte olan ülke aleyhine olacağını belirten hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Singer-Prebisch hipotezi
B
Bağımlılık teorisi
C
Peacock-Wiseman Sıçrama tezi
D
Wagner Kanunu
E
Diyalektik materyalizm
Açıklama:
Singer-Prebisch hipotezi uzun dönemde dış ticaret hadlerinin gelişmiş ülke lehine ve gelişmekte olan ülke aleyhine olacağını ileri sürer.

Soru 30

Refahın ülkeler arasında aynı anda herkese eşit dağıtılamayacağını, kendi ülkesine öncelik vermenin başkaları aleyhine sonuçlar doğurabileceğini, bunun normal görülmesini ve ülkelerin bu varsayımla hareket etmesi gerektiğini öne süren uluslararası politik ekonomi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marksizm
B
Liberalizm
C
Merkantalizm
D
İnşacı yaklaşım
E
Feminist yaklaşım
Açıklama:
Toplumlar ve bireyler arasındaki ilişkilerin açıklanmasında çatışma merkezli açıklamalardan ilk yaklaşım merkantilizmdir. Merkantilizm, öncü ve çağdaş formlarıyla, kısaca, refahın ülkeler arasında aynı anda herkese eşit dağıtılamayacağını, kendi ülkesine öncelik vermenin başkaları aleyhine sonuçlar doğurabileceğini ve bunun normal görülmesini ve ülkelerin bu varsayımla hareket etmesi gerektiğini ileri sürer. Doğru cevap C'dir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi merkantalist yaklaşımın temel ilkelerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Sömürgecilik
B
Gelir dağılımında eşitlik
C
Metal sevgisi
D
Müdahalecilik
E
Ulus merkezcilik
Açıklama:
Merkantilist yaklaşımın ilkeleri, millilik (ulus merkezcilik), müdahalecilik, metal sevgisi ve sömürgecilik olmak üzere dört başlık altında toplanabilir. Merkantilizm, öncü ve çağdaş formlarıyla, kısaca, refahın ülkeler arasında aynı anda herkese eşit dağıtılamayacağını, kendi ülkesine öncelik vermenin başkaları aleyhine sonuçlar doğurabileceğini ve bunun normal görülmesini ve ülkelerin bu varsayımla hareket etmesi gerektiğini ileri sürer. Dolayısıyla gelir dağılımında eşitlik bu ilkelerden birisi değildir. Doğru cevap B'dir.

Soru 32

................. küresel eşitsizliğin kapitalist büyümenin doğasından kaynaklandığını, kapitalist ülkelerin ancak diğerlerinin kaynaklarını sömürerek geliştiklerini, geri kalan birileri olmadan gelişmenin mümkün olamayacağını ileri sürer.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygundur?

Seçenekler

A
Liberalizm
B
Feminizm
C
Marksizm
D
Merkantalizm
E
Bağımlılık teorisi
Açıklama:
Ülkeler arasında çatışma odaklı bir ilişki ağının olduğu ve gücün durumuna göre sistemin evrildiğini ileri süren Marks ve Lenin’in açıklamaları dışında birçok yeni çatışmacı yaklaşım vardır. Ülkeler arasındaki ekonomik ilişkilerin, sömürgecilikle başlayarak başlangıcından itibaren eşit olamayan bir güç ilişkisi içinde yürüdüğünü, bunun da zamanla büyüyerek günümüzdeki küresel eşitsizliği de açıklamamıza imkan verecek bir bağımlılık yarattığını savunan bağımlılık teorisi bunlardan biridir. Bağımlılık kuramcılarından Andre Gunder Frank bu durumu “azgelişmişliğin gelişmesi tezi” olarak ifade eder. Doğru cevap E'dir.

Soru 33

Dünya ekonomi sistemi teorisini geliştiren ve ülkeleri merkez, yarı çevre ve çevre ülkeleri olmak üzere üç katmanlı olarak kategorize eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Adam Smith
B
Karl Marks
C
Ludwig Wittgenstein
D
Immanuel Wallerstein
E
Andre Gunder Frank
Açıklama:
Küresel düzeyde ülkeler arasındaki eşitsizliğin nedenlerini açıklamaya çalışan etkili düşünürlerden biri Immanuel Wallerstein’dır. Wallerstein’a göre tarihsel süreç içinde bazı ülkelerin lehine diğerlerinin de aleyhine olacak biçimde gelişen küresel dünya sistemi, merkez ülkeler, yarı çevre ülkeleri ve çevre ülkelerinden oluşan üç katmanlı bir yapı arz eder. Doğru cevap D'dir.

Soru 34

Doğal düzen ve görünmez el kavramını kullanan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Liberal yaklaşım
B
Marksist yaklaşım
C
Feminist yaklaşım
D
İnşacı yaklaşım
E
Merkantalist yaklaşım
Açıklama:
Ekonomide liberal yaklaşım, temelde kişisel özgürlük, özel mülkiyet ve bireysel girişime dayalı bir bakış açısı getirmiştir. Bu yaklaşımın temel unsurları; doğal düzen ve görünmez el, bireycilik ve çıkar uyumu, tam istihdam ve işbölümüdür. Doğru cevap A'dır.

Soru 35

İktisatçı ............ tarafından geliştirilen karşılaştırmalı üstünlük kuramı, iki ülke, iki mal, tek üretim faktörü, ölçeğe göre sabit getiri gibi varsayımlar altında bir ülkenin her iki malın üretiminde de mutlak üstünlüğe sahip olması durumunda bile, mukayeseli olarak daha üstün olduğu mala yoğunlaşarak kârlı dış ticaret yapabileceğini ileri sürer.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki isimlerden hangisinin getirilmesi doğrudur?

Seçenekler

A
Adam Smith
B
David Ricardo
C
John Maynard Keynes
D
Walt Whitman Rostow
E
Ludwig Wittgesntein
Açıklama:
İngiliz iktisatçı David Ricardo tarafından geliştirilen karşılaştırmalı üstünlük kuramı, iki ülke, iki mal, tek üretim faktörü, ölçeğe göre sabit getiri gibi varsayımlar altında bir ülkenin her iki malın üretiminde de mutlak üstünlüğe sahip olması durumunda bile, mukayeseli olarak daha üstün olduğu mala yoğunlaşarak kârlı dış ticaret yapabileceğini ileri sürer. Yani eğer bir ülke iki ayrı üründe de diğer ülkeden daha avantajlı durumdaysa bile üretim faktörlerini sadece en avantajlı olduğu malın üretimine tahsis edip, oradan elde edeceği üretim artışı ile diğer malı üretmek yerine mübadele karşılığı sattığı mallarla diğer ülkeden temin ederse toplamda daha kazançlı olur. Doğru cevap B'dir.

Soru 36

Kısaca her arz kendi talebini yaratır olarak ifade edilen ve bir üretim sırasında üretime katkıda bulunan faktör sahiplerine yapılan ödemelerin o malın satın alınmasını sağlayacak miktarda gelir meydana getirdiğini ifade eden kural aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Modernleşme teorisi
B
Para aldanması
C
Say yasası
D
Mutlak üstünlük
E
Mukayeseci üstünlük
Açıklama:
Kısaca her arz kendi talebini yaratır olarak ifade edilen ve bir üretim sırasında üretime katkıda bulunan faktör sahiplerine yapılan ödemelerin o malın satın alınmasını sağlayacak miktarda gelir meydana getirdiğini ifade eden kural say yasası olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 37

Dünya üzerinde ana aktörlerin ulus devletler olmadığı; hammadde, ucuz işgücü ve pazara uzaklığa göre coğrafi yer seçimi yapan ve dünya üretiminde gittikçe ağırlığını artıran, maliyetleri düşürmek için üretim merkezlerini gelişmiş ül-kelerden daha az gelişmiş bölgelere doğru kaydıran uluslararası firmaların önderliğinde yeni bir üretim süreci olduğunu ileri süren teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Oyun Teorisi
B
Mukayeseli Üstünlük Teorisi
C
Modernleşme Teorisi
D
Yeni Uluslaraarası İşbölümü Teorisi
E
Hegemonyacı İstikrar Teorisi
Açıklama:
Dünya üzerinde ana aktörlerin ulus devletler olmadığı; hammadde, ucuz işgücü ve pazara uzaklığa göre coğrafi yer seçimi yapan ve dünya üretiminde gittikçe ağırlığını artıran, maliyetleri düşürmek için üretim merkezlerini gelişmiş ül-kelerden daha az gelişmiş bölgelere doğru kaydıran uluslararası firmaların önderliğinde yeni bir üretim süreci olduğunu ileri süren teorisi Yeni Uluslararası İşbiriği Teorisi'dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 38

Bütün için geçerli sonuçların parçaların her biri için geçerli olmama durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Say yasası
B
Bölme yanılgısı
C
Rasyonel tercih
D
Uluslararası kamusal mal
E
Para aldanması
Açıklama:
Bütün için geçerli sonuçların parçaların her biri için geçerli olmama” durumunu ifade eden kavram bölme yanılgısıdır. Bölme yanılgısını uluslararası politik ekonomi analizlerine taşıdığınızda, en geniş anlamıyla, bir ilişkinin bir ülke lehine sonuç vermesi, o ülkedeki herkes lehine sonuç verdiği anlamına gelmeyebileceği şeklinde yorumlanabilir. Doğru cevap B'dir.

Soru 39

Alternatifleri olan konularda olası tüm seçeneklerin sıralanması, her birinin maliyet ve getiri-lerinin hesaplanması ve buna bağlı olarak en uygun kararın verilmesi durumu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
Karşılıklı etkileşim
B
Rasyonel tercih
C
Oyun kuramı
D
Uluslararası kamusal mal
E
Say yasası
Açıklama:
Rasyonel tercih, alternatifleri olan konularda olası tüm seçeneklerin sıralanması, her birinin maliyet ve getirilerinin hesaplanması ve buna bağlı olarak en uygun kararın verilmesi durumunu ifade eder. Doğru cevap B'dir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi, pozitif toplamlı oyun kavramına örnek verilebilir?

Seçenekler

A
Savaş
B
Spor toto
C
Milli piyango
D
Sayısal loto
E
Ticaret
Açıklama:
Birden çok kişinin taraf olduğu ve sonuçta kazanç ve kayıpların meydana geldiği ilişkilerde pozitif, negatif ve sıfır toplamlı olmak üzere üç durumdan bahsedilebilir ve oyun metaforu ile izah edilir. Buna göre pozitif toplamlı oyun, toplam kazancın kayıplardan fazla olma durumunu (ticaret), sıfır toplamlı oyun, kazanç ve kayıpların eşit olma durumunu (şans oyunları), negatif toplamlı oyun da tarafların toplam kayıplarının kazançlarından daha çok olduğu durumları (savaş) ifade etmek için kullanılır. Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 41

Bir ülkenin veya devletin gücünün ana göstergesinin elindeki değerli madenler olduğunu, bu yüzden devletin diş ticaret fazlası vererek sürekli bu servet ve güç kaynaklarına sahip olması gerektiğini savunan görüş, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkantalizm
B
Fizyokratlar
C
Keynesyen görüş
D
Klasik görüş
E
Marksizm
Açıklama:
Bir ülkenin veya devletin gücünün ana göstergesinin elindeki değerli madenler olduğunu, bu yüzden devletin diş ticaret fazlası vererek sürekli bu servet ve güç kaynaklarına sahip olması gerektiğini savunan görüş merkantalizmdir. Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi, merkantalist yaklaşımın ilkeleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Millilik (ulus merkezcilik)
B
Müdahalecilik
C
Tam rekabet
D
Metal sevgisi
E
Sömürgecilik
Açıklama:
Merkantilist yaklaşımın ilkeleri, millilik (ulus merkezcilik), müdahalecilik, metal sevgisi ve sömürgecilik olmak üzere dört başlık altında toplanabilir. Cevabımız C seçeneğidir.

Soru 43

Pazara yakınlık, hammadde veya işçilik bakımından potansiyel olarak karşılaştırmalı üstünlüğü olduğu düşünülen bir endüstrinin başlangıçta aynı alanda gelişmiş piyasalarla rekabet edememesine karşın geçici bir süre korunması halinde zamanla gelişmiş ülkelerdeki aynı sektörlerle rekabet edebileceğini savunan yaklaşım, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Az gelişmişliğin gelişmesi tezi
B
Bebek endüstri tezi
C
Singer-prebish tezi
D
Say yasası
E
Mutlak üstünlükler tezi
Açıklama:
Pazara yakınlık, hammadde veya işçilik bakımından potansiyel olarak karşılaştırmalı üstünlüğü olduğu düşünülen bir endüstrinin başlangıçta aynı alanda gelişmiş piyasalarla rekabet edememesine karşın geçici bir süre korunması halinde zamanla gelişmiş ülkelerdeki aynı sektörlerle rekabet edebileceğini savunan yaklaşım, bebek endüstri tezidir. Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 44

Ülkelerdeki mutlak maliyetlerin farklılığı nedeniyle uluslararası serbest ticaretin, ticarete katılan her ülke için yararlı olacağını varsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Karşılaştırmalı üstünlük varsayımı
B
Say yasası
C
Singer-prebish tezi
D
Mutlak üstünlük varsayımı
E
Bebek endüstriler tezi
Açıklama:
Ülkelerdeki mutlak maliyetlerin farklılığı nedeniyle uluslararası serbest ticaretin, ticarete katılan her ülke için yararlı olacağını varsayan kavram, mutlak üstünlük varsayımıdır.

Soru 45

Kısaca her arz kendi talebini yaratır olarak ifade edilen ve bir üretim sırasında üretime katkıda bulunan faktör sahiplerine yapılan ödemelerin o malın satın alınmasını sağlayacak miktarda gelir meydana getirdiğini ifade eden kural aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Karşılaştırmalı üstünlük varsayımı
B
Say yasası
C
Singer-prebish tezi
D
Mutlak üstünlük varsayımı
E
Azgelişmişliğin gelişmesi tezi
Açıklama:
Kısaca her arz kendi talebini yaratır olarak ifade edilen ve bir üretim sırasında üretime katkıda bulunan faktör sahiplerine yapılan ödemelerin o malın satın alınmasını sağlayacak miktarda gelir meydana getirdiğini ifade eden kural say yasasıdır.

Soru 46

Toplumların gelişmelerinin, gelişmiş ülkelerin keşfettiği yöntemleri izleme dışında bir yolunun olmadığını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Modernleşme teorisi
B
Hegemonyacı istikrar teorisi
C
Azgelişmişliğin gelişmesi tezi
D
Singer-prebish tezi
E
Karşılaştırmalı üstünlük varsayımı
Açıklama:
Toplumların gelişmelerinin, gelişmiş ülkelerin keşfettiği yöntemleri izleme dışında bir yolunun olmadığını savunan görüş modernleşme teorisidir. Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 47

Alternatifleri olan konularda olası tüm seçeneklerin sıralanması, her birinin maliyet ve getirilerinin hesaplanması ve buna bağlı olarak en uygun kararın verilmesi durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Singer-prebish tezi
B
Karşılaştırmalı üstünlük varsayımı
C
Rasyonel tercih
D
İnşacılık
E
Yeni uluslararası işbölümü teorisi
Açıklama:
Alternatifleri olan konularda olası tüm seçeneklerin sıralanması, her birinin maliyet ve getirilerinin hesaplanması ve buna bağlı olarak en uygun kararın verilmesi durumu rasyonel tercihidir. Cevabımız C seçeneğidir.

Soru 48

Aşağıda verilenlerden hangisi, çatışma eksenli yaklaşımlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Liberalizm
B
Keynescilik
C
Modernizm
D
Marksist yaklaşım
E
Hegemonyacı istikrar
Açıklama:
Çatışma eksenli yaklaşımlar, gerekçe ve mekanizmalar farklı olsa da ülkelerin veya devletlerin aralarındaki ilişkileri, karşılıklı rıza ve uyumdan ziyade ekonomik gücü elinde tutanların diğerlerini kendilerine bağımlı, uzlaşırsa da buna mecbur olduğu için uzlaşan taraf haline getirerek yürüttüklerini savunur. Bu bağlamda Marksist yaklaşım, sermaye birikiminin ülkeler aleyhine durumlar oluşturmasının kaçınılmazlığını ve bunun, emeğin gücünün sermayeye üstün gelmesi ile son bulacağını savunur. Cevabımız D seçeneğidir.

Soru 49

Aşağıda verilenlerden hangisi uzlaşma merkezli yaklaşımlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Liberalizm
B
Keynescilik
C
Modernizm
D
Hegemonyacı istikrar
E
Merkantilistler
Açıklama:
Liberalizm, Keynescilik, modernizm, hegemonyacı istikrar veya uluslararası yeni iş bölümü teorisi gibi yaklaşımlar, ekonomi içi ve ekonomiler arası ilişkilerden her iki tarafın da kazançları olduğu, ilişkilerin gelişmesi ve kalıcılığının da bu karşılıklı yarar sağlamayla oluştuğu ortak paydasında birleşirler. Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 50

Merkantilizm kelimesinin türetildiği, Latince merkant kelimesi ne anlama gelir?

Seçenekler

A
İktisatçı
B
Denge
C
Tarım
D
Tüccar
E
Üretici
Açıklama:
Merkantilizm, Latince tüccar anlamına gelen merkant kelimesinden türetilen, ilk ortaya çıktığı haliyle devletin zenginliğini ticaret yoluyla biriktirilen değerli madenlerle ilişkilendiren yaklaşımları nitelemek için kullanılmıştır.

Soru 51

Devletin zenginliğini ticaret yoluyla biriktirilen değerli madenlerle ilişkilendiren yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Fisyokrasi
C
Keynesyen yaklaşım
D
Neo klasik iktisat
E
Yeni klasik yaklaşım
Açıklama:
Merkantilizm, Latince tüccar anlamına gelen merkant kelimesinden türetilen, ilk ortaya çıktığı haliyle devletin zenginliğini ticaret yoluyla biriktirilen değerli madenlerle ilişkilendiren yaklaşımları nitelemek için kullanılmıştır.

Soru 52

Merkantilizm devletin zenginliğinin artırılmasını hangi koşula bağlar?

Seçenekler

A
Kıymetli madenlerin biriktirilmesi
B
Tarımsal üretimin desteklenmesi
C
Arz-talep dengesizliklerinin giderilmesi
D
Parasal dengesizliklerin giderilmesi
E
Kamu dengesinin sağlanması
Açıklama:
Merkantilizm, Latince tüccar anlamına gelen merkant kelimesinden türetilen, ilk ortaya çıktığı haliyle devletin zenginliğini ticaret yoluyla biriktirilen değerli madenlerle ilişkilendiren yaklaşımları nitelemek için kullanılmıştır.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Merkantilist yaklaşımın ilkeleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Millilik
B
Müdahalecilik
C
Metal sevgisi
D
Sömürgecilik
E
Bırakınız yapsınlar
Açıklama:
Merkantilist yaklaşımın ilkeleri, millilik (ulus merkezcilik), müdahalecilik, metal sevgisi ve sömürgecilik olmak üzere dört başlık altında toplanabilir. Bırakınız yapsınlar klasik iktisadın bir ilkesidir.

Soru 54

Tarihte ilk defa sistemli bir biçimde, devletlerin sömürgecilik faaliyetleri içine katılmasının, daha da ileri gidilerek korsanlığın bile meşru sayılabileceğini dile getiren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Fisyokrasi
C
Neoklasik yaklaşım
D
Ortodoks Keynesyen yaklaşım
E
Reel iş çevrimleri teorisi
Açıklama:
Tarihte ilk defa sistemli bir biçimde, devletlerin sömürgecilik faaliyetleri içine katılmasının, daha da ileri gidilerek korsanlığın bile meşru sayılabileceğinin dile getirilmesi merkantilistler sayesinde mümkün olmuştur.

Soru 55

Ağırlıklı olarak tarife dışı engellerle ulusal ekonomileri diğer ekonomilere karşı korumayı amaçlayan politika taraftarlığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Neomerkantilizm
C
Klasik yaklaşım
D
Neoklasik yaklaşım
E
Keynesyen yaklaşım
Açıklama:
Neomerkantilizm: Ağırlıklı olarak tarife dışı engellerle ulusal ekonomileri diğer ekonomilere karşı korumayı amaçlayan politika taraftarlığı.

Soru 56

Pazara yakınlık, hammadde veya işçilik bakımından potansiyel olarak karşılaştırmalı üstünlüğü olduğu düşünülen bir endüstrinin başlangıçta aynı alanda gelişmiş piyasalarla rekabet edememesine karşın geçici bir süre korunması halinde zamanla gelişmiş ülkelerdeki aynı sektörlerle rekabet edebileceğini savunan yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Neomerkantilizm
C
Bebek endüstri tezi
D
Fizyokrasi
E
Marksizm
Açıklama:
Pazara yakınlık, hammadde veya işçilik bakımından potansiyel olarak karşılaştırmalı üstünlüğü olduğu düşünülen bir endüstrinin başlangıçta aynı alanda gelişmiş piyasalarla rekabet edememesine karşın geçici bir süre korunması halinde zamanla gelişmiş ülkelerdeki aynı sektörlerle rekabet edebileceğini savunan yaklaşım

Soru 57

Dış ticarette gelişmiş ülkelerin gelirleri artarken azgelişmiş ülkelerin ihraç ürünleri olan tarımsal ürünlere olan talepleri aynı hızda artmamasına karşılık azgelişmiş ülkelerin gelirleri yükseldikçe sanayileşmiş ülkelerden ithal ettikleri endüstriyel ürünlere olan taleplerinin daha hızla yükselmesi nedeniyle dış ticaret hadlerinin uzun dönemde azgelişmiş ülkeler aleyhine döneceğini öne süren yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Bebek endüstri tezi
B
Singer-Prebish tezi
C
Dünya sistemi teorisi
D
Merkantilizm
E
Fizyokrasi
Açıklama:
Singer-Prebish Tezi Dış ticarette gelişmiş ülkelerin gelirleri artarken azgelişmiş ülkelerin ihraç ürünleri olan tarımsal ürünlere olan talepleri aynı hızda artmamasına karşılık azgelişmiş ülkelerin gelirleri yükseldikçe sanayileşmiş ülkelerden ithal ettikleri endüstriyel ürünlere olan taleplerinin daha hızla yükselmesi nedeniyle dış ticaret hadlerinin uzun dönemde azgelişmiş ülkeler aleyhine, gelişmiş ülkeler lehine bir seyir izlemesi.

Soru 58

Kamu otoritesinin ekonomik, sosyal, dinsel gibi süreçlere müdahale etmesine, ya da bu süreçlere kendi istediği doğrultuda yön vermek yönündeki girişimlerine karşı çıkılması gerektiğini ileri süren görüş hangisidir?

Seçenekler

A
Liberalizm
B
Marksizm
C
Merkantilizm
D
Neomerkantilizm
E
Fizyokrasi
Açıklama:
Liberalizm: Kamu otoritesinin ekonomik, sosyal, dinsel gibi süreçlere müdahale etmesine, ya da bu süreçlere kendi istediği doğrultuda yön vermek yönündeki girişimlerine karşı çıkılması gerektiğini ileri süren görüş.

Soru 59

Amerikan hisse senedi piyasasında başlayıp önce Amerikan ekonomisinin ardında da dünya ekonomisinin durgunluğa girdiği 1929 yılından başlayıp on yıllık dönem boyunca yaşanan ekonomik kriz hangisidir?

Seçenekler

A
Büyük Buhran
B
Küresel Kriz
C
OPEC Petrol Şoku
D
Kredi Krizi
E
Asya Krizi
Açıklama:
Amerikan hisse senedi piyasasında başlayıp önce Amerikan ekonomisinin ardında da dünya ekonomisinin durgunluğa girdiği 1929 yılından başlayıp on yıllık dönem boyunca yaşanan ekonomik sıkıntılar.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi ilk ortaya çıktığı haliyle devletin zenginliğini ticaret yoluyla biriktirilen değerli madenlerle ilişkilendiren yaklaşımın adıdır?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Marksizm
C
Liberalizm
D
Ütopyanizm
E
İdealizm
Açıklama:
Doğru cevap Merkantilizm'dir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Merkantilizmin ilkelerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Ulus merkezcilik
B
Müdahalecilik
C
Metal Sevgisi
D
Sömürgecilik
E
Kölelik
Açıklama:
Merkantilizmin ilkeleri ulus merkezcilik, müdahalecilik, metal sevgisi ve sömürgeciliktir. Kölelik merkantilizmin bir ilkesi değildir.

Soru 62

Tarife dışı engellerle ulusal ekonomiyi diğer ekonomilere karşı korumayı hedefleyen yaklaşıma neomerkantilizm adı verilmektedir. Tarife dışı engel ve önlemlerin ise genel amacı ithalatı zorlaştırmak ve ihracatı kolaylaştırmaktır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir tarife dışı engel olarak görülemez?

Seçenekler

A
Üretim ve tüketimde ulusal sağlık ve güvenlik standartları oluşturma
B
Gümrük işlemlerini karmaşık ve ağır işler hale getirme
C
İhracatçı şirketlerin vergi borçlarını erteleme
D
Desteklenmek istenen sektörlere ucuz kredi temin etme
E
Yerli üretimde yabancı ara mal kullanımını teşvik etme
Açıklama:
Üretimde yabancı ara malı kullanımını teşvik etme aynı zamanda ithalatı teşvik etme anlamına geleceği için tarife dışı engel olarak görülemez.

Soru 63

"Bebek endüstri" tezi aşağıdaki politikalardan hangisinin gerekçesidir?

Seçenekler

A
Serbest ticaret politikası
B
Piyasa ekonomisi politikası
C
Korumacılık politikası
D
İthalatı teşvik politikası
E
Ayrıcalıklı sektör yaratma politikası
Açıklama:
Henüz yeni ortaya çıkan endüstrileri teşvik etmek, korumacı politikaların gerekçelerinden birisidir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Karl Marks'ın ünlü eseridir?

Seçenekler

A
Toplumsal Sözleşme
B
İşçi Direnişi
C
Kömünizmin Kökenleri
D
Kapital
E
Emek ve Toplum
Açıklama:
Karl Marks'ın ünlü eseri Kapital'dir.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Marksizmin teorik çerçevesine göre bir toplumun var olabilmesi için gerekli maddi üretimin yapılabilmesinde rol alan üretim güçleridir?

Seçenekler

A
Üretim araçları-Girişimci
B
Üretim araçları-insan emeği
C
İnsan emeği-Girişimci
D
Devlet-insan emeği
E
Devlet-girişimci
Açıklama:
Marksizme göre üretim araçları ve insan emeği üretim güçleridir.

Soru 66

Karl Marks'ın formüle ettiği üç katmanlı sosyal piramidin en üst katmanında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

Seçenekler

A
Din-hukuk-yönetim
B
Sermaye-bürokrasi-girişimci
C
Emek-sermaye-toprak
D
Özel mülkiyet-serbest piyasa-üretim
E
İşçi-teknoloji-üretim
Açıklama:
Marks'ın sosyal üstyapı adını verdiği din, hukuk ve yönetim, piramidin en üst katmanını oluşturmaktadır.

Soru 67

Marks'ın öngörüsü işçi devriminin görece sanayisi gelişmiş İngiltere ya da Almanya'da meydana gelmesi iken devrim Rusya'da gerçekleşmiştir. Lenin ise Marks'ın sınıf çatışması yaklaşımını koruyarak bu durumu açıklayan bir teori ortaya koymuştur. Bu teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Köylü devrimi teorisi
B
Revizyonist Marksizm
C
Devletçi sosyalizm teorisi
D
Emperyalizm teorisi
E
Korumacı komünizm teorisi
Açıklama:
Lenin'in ortaya koyduğu teori, Emperyalizm teorisidir.

Soru 68

"Kendisinin sömürülmesinin diğer ülkelere kazandırdığı avantajları yakalamak isteyen her ülke kendine yeni sömürge bulmak zorundadır. Dolayısıyla, bu yaklaşıma göre, sömüreceği bir ülke bulmadan hiçbir az gelişmiş ülke gerekli sermaye birikimini sağlayamaz, dolayısıyla da zenginleşemez." Bu ifadede aşağıdaki hangi yaklaşımdan söz edilmektedir?

Seçenekler

A
Yeni Marksizm
B
Neo-Komünizm
C
Post-kolonyalizm
D
Yapısal bağımlılık
E
Neo-merkantilizm
Açıklama:
Sorudaki ifade yapısal bağımlılık yaklaşımına işaret etmektedir.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Immanuel Wallerstein'in geliştirdiği bir uluslararası politik ekonomi teorisidir?

Seçenekler

A
Dünya sistemi teorisi
B
Az gelişmişlik teorisi
C
Neo sosyalizm teorisi
D
Evrensel komünizm teorisi
E
Uluslararası liberal teori
Açıklama:
Wallerstein'ın geliştirdiği teori dünya sistemi teorisidir

Soru 70

İktisadi liberalizmin en önemli ilk ve varsayımlarını özetleyen bir slogan olan laissez faire, laissez passer ifadesi ne anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
Açları doyurun, işçiye hakkını verin
B
Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler
C
Üretimi arttırsınlar, masrafları kıssınlar
D
Mallar satılsın, zenginlik artsın
E
Altınlar biriksin, fakirlik azalsın
Açıklama:
Laissez faire, laissez passer bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler anlamına gelmektedir.

Soru 71

Liberal iktisatçılar doğal bir ekonomik düzenin varlığına inanmaktadır. Söz konusu doğal düzeni sağlayan mekanizmayı işler hale getiren en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Devlet müdahalesi
B
Yoksullara yardım
C
Görünmez el
D
Sanayi üretimi
E
İthalat-ihracat dengesi
Açıklama:
Liberal iktisada göre görünmez bir el ekonomik düzeni sağlamaktadır.

Soru 72

"Amerikan hisse senedi piyasasında başlayıp önce Amerikan ekonomisinin ardında da dünya ekonomisinin durgunluğa girdiği 1929 yılından başlayıp on yıllık dönem boyunca yaşanan ekonomik sıkıntılar" ifadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Ulusların çöküşü
B
Küresel ekonomik kriz
C
Büyük buhran
D
Devletçiliğin sonu
E
Serbest piyasanın iflası
Açıklama:
Doğru cevap Büyük Buhran'dır.

Soru 73

".........yaklaşımı, kısaca, uluslararası ekonomik sistemde güçlü bir devletin varlığının sisteme istikrar getirdiğini, bu istikrar sayesinde diğer ülkelerin ekonomik büyüme ve kalkınma için stratejiler geliştirebilmelerine uygun ortam hazırlandığını ileri sürer." Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Çatışmacı iktisat
B
Süpergüç ekonomisi
C
İki kutuplu dünya
D
Hegemonyacı istikrar
E
Dengeleyici istikrar
Açıklama:
Sorudaki ifade hegemonyacı istikrar yaklaşımını anlatmaktadır.

Ünite 3

Soru 1

İnsanlık tarihinin bütün dönemlerinde var olan değişim, son yıllarda farklılaşmış mıdır?

Seçenekler

A
Hızlı değişim,
B
Yaygın olmaması,
C
Yeni olmaması,
D
Yöresel olmaması,
E
Farklı olmaması,
Açıklama:
Olana yeni bir şey eklemek, onu olduğundan farklı hale getirmek anlamında değişim, insanlık tarihinin bütün dönemlerinde var olmuştur. Ancak son elli yılda gözlemlenen değişimin öncekilerden iki yönden farklılaştığını söyleyebiliriz. İlki değişimin hızıdır. Son küresel değişimin hızı, önceki dönemlerle karşılaştırılamayacak düzeyde artmıştır. Bu nedenle değişimin tarih boyunca yaşamış bütün insanların, hızlı değişimin ise çağımız insanının yakından tanık olduğu bir olgu olduğunu söyleyebiliriz. Günümüzde yasayanlar, geçmiş dönemlerde iki yüz yıllık bir dönem içinde görülebilecek değişimlere, hayatlarının sadece 20 yıllık bir döneminde şahit olmaktadırlar. Bir nesil birkaç köklü değişi tecrübe eder hale gelmiştir. Bunun yarattığı birçok yan etki zamanla anlaşılacaktır. Çağımızda tanık olduğumuz değişimin ikinci özelliği ise önceki dönemlerde görülmemiş biçimde yaygın olmasındır. Geçmiş dönemlerde bir buluş, bir inanç, bir değer hatta bir haber dünyanın bir tarafından diğer tarafına aktarılırken oldukça seçici bir yol izlerdi. Bu şekilde dış kaynaklı değişim ve yenilikler görece az insanın yaşadığı belirli şehir merkezleri arasında gerçekleştirdiği. İnsanların çoğu kırsalda yaşadığı için yenilik ve değişikliklerin onlara ulaşması oldukça sınırlıydı ve ulaşsa da bu yüzyıllar gerektiren bir süre alırdı. Şimdi işe dünyada kısa bir tur yaptığınızda, farklılık, yenilik ve değişikliklerin kısa sürede her tarafa yayıldığını görürsünüz. İnsanlar büyük oranda metropol şehirlerde yaşadığı için, iletişim ve nakliye maliyetlerindeki hızlı düşüşün de katkısıyla, dünya nüfusunun büyük kısmına çok kısa sürede ulaşmak, onları yeniliklerle tanıştırmak ve dönüştürmek mümkün hale gelmiştir.

Soru 2

Küreselleşmeyle birlikte, turistik ziyaretlerin artmasıyla unutulmuş yerel kültürlerin değer kazanmasını nasıl etkilemiştir?

Seçenekler

A
Kültürel erozyon,
B
Küreselleşmenin yerlileştirmesi,
C
Kültürel emperyalizm,
D
Kültürel aşınma,
E
Benzeştirici küreselleşme,
Açıklama:
Küreselleşmenin bir sonucu olarak özellikle turistik ziyaretlerin artması ile unutulmaya yüz tutmuş ya da önemi kaybolmuş geleneksel veya yerel kültürel unsurların değerlerinin artması, tarihi eserler ile belirli bir bölgeye özgü müzik, giysi ve yemeklerin, hatta bitki veya meyvelerin yeniden değer kazanması, bölgeye özgülüklerin kıymetli hale gelmesi mümkündür. Özellikle uluslararası turizm yerel giyim, el sanatları, yemek, eğlence, kültürel ürün, tarihi mekanlar veya o yöreye özgü doğal ürünlere talep oluşturmak suretiyle onların canlandırılması biçiminde yerelleşmeyi özendirebilir. Buna küreselleşmenin yerlileştirme etkisi diyebiliriz.

Soru 3

Küreselleşme ile birlikte yerli ve dışarıdan gelen kültürün etkileşmesi sonucu var olabilir mi?

Seçenekler

A
Baskın kültür,
B
Yerlileştirme,
C
Melezleşmesi,
D
Etkileşmezler,
E
Birbirlerini yok ederler,
Açıklama:
Küreselleşmeyle birlikte dışarıdan gelen ile yerli kültürün birbirini yok etmek yerine karşılıklı etkileşimi sonucu her ikisinden de farklı üçüncü bir kültürün oluşmasına da yol açılabilir. Buna da kültürlerin melezleşmesi diyebiliriz. Özellikle müzik, giyim ve yemek alanında görülen bu durumun iki farklı kültürün etkileşiminin, birinin diğerini dönüştürmesi şeklinde değil, her ikisinin de kendisine ait unsurları diğer kültürden aldıkları ile yeniden şekillendirip daha farklı ve yeni şeyler yaratması mümkündür.

Soru 4

Gelişmiş olan ülkelerde tepki toplayan kirli ve ağır işçilik gerektiren üretimlerin diğer ülkelere kaydırılması, küreselleşmenin hangi ayağını oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Pazarlama,
B
Nakliyat,
C
Tüketim,
D
Üretim,
E
Tanıtım,
Açıklama:
Üretim alanında küreselleşme, bir ürünün değişik bölümlerinin maliyet avantajlarına göre farklı ülke sınırları içinde üretilmeye başlanmasıyla ortaya çıkmıştır. Bir ürünün farklı parçalarını dünyanın farklı yerlerinde üretip, farklı ülkelerde monte edip farklı ülkelerde piyasaya süren, çok sayıda dünya çapında şirket ortaya çıkmıştır. Bu şekilde üretimde küreselleşmeyi ortaya çıkaran faktörleri sıralayabiliriz.
• Ülkelerarasında mal ve hizmetlerin hareketliliğinin önündeki engellerin
kalkması,
• Hammadde kaynaklarına yakın yerlerde üretimin yapılmasının maliyetleri düşürmesi,
• Ürünlerin satıldığı piyasalara yakın yerlerde üretim yapmanın pazarlama maliyetlerini düşürmesi,
• Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde işgücü maliyetlerinin düşüklüğü
• Üretimin farklı ülkelere dağıtılması gibi yöntemlerle stok ve nakliye masraflarının azaltılması,
• Gelişmiş ülkelerde sıkı takip edilen istihdam ve üretim standartlarının, çevre dostu üretim için konan kısıtların olmadığı yerlerde üretim yapmanın firmaların maliyetlerini düşürmesi,
• Gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerde yabancı üreticilerden alınan vergi oranlarının düşüklüğü,
• Gelişmiş ülkelerde tepki toplayan kirli ve ağır işçilik gerektiren üretimlerin diğer ülkelere kaydırılması,
• Tüm dünyaya hitap eden güçlü Ar-Ge merkezlerin kurulması,
• Bölge veya ülke esaslı yaygın pazarlama ağının oluşması,
• İhtiyaçlara göre hızla değiştirilebilen esnek idari yapılanmalara gidilmesi,
• Üretimin farklı ülkelere yayılmasıyla risk dağıtımının yapılması.

Soru 5

Küreselleşme ekonomik anlamda eşitliği sağlamış mıdır?

Seçenekler

A
Refah artışında eşitlik sağlanmıştır,
B
Dev uluslararası şirketlere eşitlik sağlamıştır,
C
Ekonomik birimlere eşitlik sağlamıştır,
D
Bütün ülkeleri aynı şekilde etkilemiştir,
E
Gelir dağılımında eşitsizlik artmıştır,
Açıklama:
Ekonomik küreselleşme bütün ülkeleri aynı şekilde etkilememektedir. Tüm dünyada toptan bir refah artışı olmasına rağmen bu artıştan gelişmiş ülkeler daha fazla pay almaktadır. Her ne kadar dev uluslararası şirketler hammadde tedariki, yerinde üretim veya bazı ara malları yereldeki küçük ve orta boy ulusal işletmelerden temin etmek, ürünlerin pazarlanmasında ulusal ve yerel ağları geliştirmek ve kullanmak biçiminde ulusal ekonomik birimlerle yakın işbirlikleri yapıp onların da gelişmesine katkı sağlasa da, sürecin kumanda merkezinde gelişmiş ülkeler yer aldığı için ekonomik küreselleşmenin, son tahlilde, onlara daha çok yaradığı söylenebilir. Bu nedenle uluslararası piyasaların gelişmesinin dünya ölçeğinde zenginliği artırırken hem ülkeler arası hem de ülkelerin kendi içindeki gruplar arasında gelir dağılımında eşitsizliklerin arttığına işaret etmek gerekir.

Soru 6

Küreselleşme ile mutlak ulusal egemenlik etkilenmiş midir?

Seçenekler

A
Etkilenmiştir,
B
Sınırlandırılmıştır,
C
Etki alanı artmıştır,
D
Mutlak egemenlik kalmamıştır,
E
Ulusal egemenlik sınırlanamaz,
Açıklama:
Küreselleşmenin siyasal alandaki en önemli etkisi politik alana ilişkin talep ve algıların değişmesine yol açmasıdır. Hem devletlerin resmi olarak imzaladıkları uluslararası anlaşmaların hem de küresel medyanın sağladığı iletişim imkanlarının bir sonucu olarak ülke halkları, özellikle insan hakları ve siyasal özgürlükler konularında, uluslararası normlara uyulması konusundaki taleplerini daha yüksek sesle ve etkili biçimde dile getirmektedirler. Bu yüzden, zaman zaman bazı ulus devletler belirli bir toprak parçası üzerinde mutlak egemenlik sağlama gücünde kayıplar yaşamaktadırlar. Devletler için artık mutlak ulusal egemenlik, bir nevi uluslararası toplumdan olur alan ulusal egemenliğe doğru evrilmektedir.

Soru 7

''Egemen uygarlığın kültürünün yerel kültürleri içinde eritip yok edeceğini, sonuçta ortaya tek boyutlu homojen bir kültürün çıkacağını '' öne süren görüş, küreselleşmenin kültürü nasıl etkileyeceğini öne sürmektedir?

Seçenekler

A
Kutuplaşma,
B
Homojenleşme,
C
Melezleşme,
D
Yok etme,
E
Tek tipleştirme,
Açıklama:
Küreselleşme sürecinin etkisiyle yerel kültürlerin akıbetinin ne olacağı konusunda homojenleşme, kutuplaşma ve melezleşme olarak özetlenebilecek baslıca üç görüş vardır. Birincisi egemen uygarlığın kültürünün yerel kültürleri içinde eritip yok edeceğini, sonuçta ortaya tek boyutlu homojen bir kültürün çıkacağını öne sürmektedir. Buna göre, uluslararası markaların bütün büyük şehirlerde mağazalar açmaları bunun açık göstergesidir. Yerel olarak tutunarak direnen bazı firmalar da yüksek bedeller verilerek satın alınmakta, zamanla küresel zincirin bir parçası haline gelmektedirler.
İkinci görüş, farklı uygarlıkların özünde çatışma eğiliminde oldukları varsayımından hareketle küreselleşme sürecinin sonunda farklı uygarlıkların ortaya çıkardığı kültürlerin birbirine düşman olacağı ve dünyanın zorunlu bir kutuplaşmaya gideceğini ileri sürmektedir. Buna göre farklı medeniyetlerin kültürleri, eninde sonunda kimin kazanacağı şimdiden belli olmayan bir savaşa tutuşacaklardır. Dünyanın farklı yerlerinden gittikçe sayıları artan terör örgütleri ile farklı inanç, etnik köken ve kültürlerin sözcüsü rolüyle ortaya çıkan radikal gruplar bu çatışmaya işaret olarak alınabilir.
Bu konudaki üçüncü görüş ise küreselleşmenin farklı kültürlerden çeşitli unsurları bir araya getiren, tek başına hiçbir devlete veya uygarlığa ait olmayıp çeşitli uygarlıkların katkılarıyla ortaya çıkmış melez bir kültüre kapı aralayacağını öngörmektedir. Önceki iki yaklaşımda, küreselleşmenin sonuçları bakımından baskın özellik karamsarlık, bu son yaklaşımın ise iyimserlik hakimdir.

Soru 8

Küreselleşme ile birlikte insanlar neyi keşfetmiştir?

Seçenekler

A
Atlantis'i,
B
Kayıp Kıta Mu,
C
Görünmeyen Kıta,
D
Dünyanın en küçük kıtasını,
E
Ulaşımı en zor olan kıta,
Açıklama:
Küreselleşmeyle birlikte tüm insanlar aynı anda yeni bir kıta keşfetmişlerdir. Şu anda üretim ve tüketimin üzerinde yapıldığı, önceki kıtalar hiç benzemeyen bir kıtamız daha vardır. Bu üzerinde yapılan işlemler ve onunla irtibatlı olarak yaşayan insanlar göz önüne alındığında dünyamızın en büyük kıtasıdır. Bu yeni kıta, öncekilerden farklı olarak önce icat edilmiş ardından keşfedilmiş, her yeni kişi keşfe katıldıkça da kıtamız büyümeye başlamıştır. Keşfedildikten sonra büyümeye başlayan ve hala büyümeye devam eden bu 8. kıta bilgisayar teknolojisi ile yaratılan internet dünyasıdır. Buna Kenichi Ohmae görünmeyen kıta adını vermektedir. Hepimizin neredeyse günlük olarak ulaştığı, bir şekilde işlem yaptığı ama diğer kıtalar gibi fiziksel varlığını, dağlarını denizlerini, bitkilerini göremediği, ucunu bucağını bilemediği bir kıta. Bu kıta üzerinde, aradığınız neredeyse her şeyin çevrim içi veya çevrimdışı olarak bulunduğu; zaman zaman ulusal otoriteler tarafından daraltılsa da sınırları tahayyüllerle çizilen sanal bir alem var. Dünyanın en büyük alışveriş merkezleri, bankaları, seyahat acenteleri, kütüphaneleri, müzeleri, müzik ve film arşivleri, eğlence salonları, eğitim kurumları, yardım kuruluşları, hobi bahçeleri daha aklınıza gelebilecek her şey orada bulunuyor. Üstelik ulaşımı kolay ve zahmetsiz isteyen herkese cep telefonu veya bilgisayar kadar yakın bir kıta.

Soru 9

Küreselleşmenin potansiyelini gören, ama törpülenmesini savunan grup var mıdır?

Seçenekler

A
İlgisizler,
B
Tarafsızlar,
C
Karşı olanlar,
D
Reformcular,
E
Habersizler,
Açıklama:
Bazıları küreselleşmenin yararlı bir potansiyeli ifade ettiğini ancak kapitalizmin ehilleştirilmeye, evcilleştirilmeye, vahşi ve yıkıcı kapitalist özelliklerinin törpülenmeye ihtiyacı olduğunu, bu yüzden geniş kitlelere fayda sağlayan yönleri korunarak reforme edilmesi gerektiğini düşünmektedirler.
• Dezavantajlıların lehine olacak küresel hareketlerin desteklenmesi,
• Rekabeti olumsuz etkileyecek tekelleşmeleri önleyici ve tüm ülkeleri bağlayıcı uluslararası düzenlemelerin yapılması,
• Sadece ulusal veya uluslararası aktörlerin değil, sıradan insanların da sesinin duyulmasına imkan sağlayan sosyal medya imkanlarının genişletilmesi,
• Çevrenin korunması,
• Üretilmiş küresel risklerin azaltılmasına yönelik tedbirlerin alınması,
Reformcular, taraftarlar gibi şartsız destek yerine, küreselleşmenin eleştiri alan unsurlarının ayıklanmasını, geleceğe dair iyimser beklentilerin gerçekleşmesi yönünde örgütlenilmesini, karşıtlar gibi de gerçekçilikten uzaklaşılmaması yönünde tutum alan her kesimden taraftar bulan oldukça geniş bir gruptur.

Soru 10

Ulusal kimliğin korunmasını isteyen gruplar, küreselleşmeye nasıl bakmaktadır?

Seçenekler

A
İlgisizler,
B
Tarafsızlar,
C
Reformcular,
D
Beklentisizler,
E
Karşı Olanlar,
Açıklama:
Küresel değişime karşı duruşun en yaygın kabul görünen birinci nedeni, ulus-kimliğin korunması arzusudur. Küresel değişimden çevrede kalan ve süreçten pasif bir biçimde etkilenen ulus devlet bireylerinin oluşturdukları kolektif kimliklerinin (mesela ulusal onurlarının) zedelenmesi ciddi bir tepki oluşturmaktadır. Bu durum, ulusal ölçekte değişime karsı oluşan direncin, açıktan ifade edilmese de, en yaygın olarak paylaşılan esas gerekçesidir. Gelişmekte olan ülkelerde dışsal küresel değişim baskısı, kolektif kimliğe yönelik bir tehdit oluşturmakta, bu yolla da kitleler üzerinde bir tedirginlik meydana getirmektedir. Fakat toplumsal değişim, sadece şimdi değil, bütün zamanlarda kitleler üzerinde tedirginlik yaratmıştır. Tarihte değişim, alışkanlıkların, bilinenlerin, güvenilenlerin, inanılanların değiştirilmesini gerektirdiği ölçüde tepki toplamış ve dirençle karşılaşmıştır. Küresel değişim de, yaklaşık yüz elli yıllık bir dönemde yerleştirilmeye çalışılan ulus-devlet merkezli ekonomik, siyasi ve kültürel anlayışların kısmen veya tamamen değiştirilmesini öngörmektedir.

Soru 11

Küresel aktörlerin yerel unsurları kendi istekleri doğrultusunda değişmeye, dönüşmeye, bunun mümkün olmaması halinde yok olmaya zorlayan küresel eğilimlere ne denir?

Seçenekler

A
Benzeştirici Küreselleşme
B
Farklılaştırıcı Küreselleşme
C
Dayatmacı Küreselleşme
D
Aşırı Küreselleşme
E
Tutucu Küreselleşme
Açıklama:
Dayatmacı Küreselleşme
Küresel aktörlerin yerel unsurları kendi istekleri doğrultusunda değişmeye, dönüşmeye, bunun mümkün olmaması halinde yok olmaya zorlayan küresel eğilimler. Doğru cevap C'dir.

Soru 12

Küreselleşmenin bir sonucu olarak dışarıdan gelen ile yerli kültürün birbirini yok etmek yerine karşılıklı etkileşimi sonucu her ikisinden de farklı üçüncü bir kültürün oluşmasına ne denir?

Seçenekler

A
Yerlileştirme
B
Benzeştirici Küreselleşme
C
Melezleşme
D
McDonaldlaşma
E
Farklılaştırıcı Küreselleşme
Açıklama:
Melezleşme
Küreselleşmenin bir sonucu olarak dışarıdan gelen ile yerli kültürün birbirini yok etmek yerine karşılıklı etkileşimi sonucu her ikisinden de farklı üçüncü bir kültürün oluşması. Doğru cevap C'dir.

Soru 13

I. Hammadde kaynaklarına yakın yerlerde üretimin yapılmasının maliyetleri düşürmesi
II. Tüm dünyaya hitap eden güçlü Ar-Ge merkezlerinin kurulması
III. Bölge veya ülke esaslı yaygın pazarlama ağının oluşması
IV. İhtiyaçlara göre hızla değiştirilebilen esnek idari yapılanmalara gidilmesi
Yukarıdakilerden hangisi üretimde küreselleşmeyi ortaya çıkaran faktörler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Üretimde küreselleşmeyi ortaya çıkaran faktörleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.
• Ülkelerarasında mal ve hizmetlerin hareketliliğinin önündeki engellerin kalkması
• Hammadde kaynaklarına yakın yerlerde üretimin yapılmasının maliyetleri düşürmesi
• Ürünlerin satıldığı piyasalara yakın yerlerde üretim yapmanın pazarlama maliyetlerini düşürmesi
• Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde işgücü maliyetlerinin düşüklüğü
• Üretimin farklı ülkelere dağıtılması gibi yöntemlerle stok ve nakliye masraarının azaltılması
• Gelişmiş ülkelerde sıkı takip edilen istihdam ve üretim standartlarının, çevre dostu üretim için konan kısıtların olmadığı yerlerde üretim yapmanın firmaların maliyetlerini düşürmesi
• Gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerde yabancı üreticilerden alınan vergi oranlarının düşüklüğü
• Gelişmiş ülkelerde tepki toplayan kirli ve ağır işçilik gerektiren üretimlerin diğer ülkelere kaydırılması
• Tüm dünyaya hitap eden güçlü Ar-Ge merkezlerinin kurulması
Bölge veya ülke esaslı yaygın pazarlama ağının oluşması
İhtiyaçlara göre hızla değiştirilebilen esnek idari yapılanmalara gidilmesi
• Üretimin farklı ülkelere yayılmasıyla risk dağıtımının yapılması
Doğru cevap E'dir.

Soru 14

Dünya üzerindeki üretime, tüketime ve yeni fırsatlara ev sahipliği yapan mevcut 7 ana kıtanın gördüğü işlevlerin büyük kısmını gören sanal internet dünyasına ne denir?

Seçenekler

A
8. Kıta
B
Görünmeyen Kıta
C
Mu Kıtası
D
Atlantis
E
Kayıp Kıta
Açıklama:
Görünmeyen Kıta
Dünya üzerindeki üretime, tüketime ve yeni fırsatlara ev sahipliği yapan mevcut 7 ana kıtanın gördüğü işlevlerin büyük kısmını gören sanal internet dünyası. Doğru cevap B'dir.

Soru 15

İnsan ve eşya hareketliliğinin önündeki engellerin azalması nedeniyle daha kolay mekan değiştirme ile internet dünyasının sunduğu imkanlar sonucu ekonomi, siyaset ve kültürel alanlarda coğrafi yer ve mesafelerin öneminin azalmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kopuk Komşuluk
B
Mesafeli Dostluk
C
Yurtsuzlaşma
D
Melezleşme
E
Yerlileşme
Açıklama:
Yurtsuzlaşma
İnsan ve eşya hareketliliğinin önündeki engellerin azalması nedeniyle daha kolay mekan değiştirme ile internet dünyasının sunduğu imkanlar sonucu ekonomi, siyaset ve kültürel alanlarda coğrafi yer ve mesafelerin öneminin azalması. Doğru cevap C'dir.

Soru 16

Fırtına, dolu, su baskını, deniz suyunun yükselmesi, iklim değişikliği, yanardağ canlanması, doğa yangınları gibi insanoğlunun oluşumuna doğrudan katkısı olmayan ve insanlığı tehdit eden tehlikeli durumlar ne olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Üretilmiş Risk
B
Finansal Risk
C
Doğal Risk
D
Operasyonel Risk
E
Sistematik Risk
Açıklama:
Doğal Risk
Fırtına, dolu, su baskını, deniz suyunun yükselmesi, iklim değişikliği, yanardağ canlanması, doğa yangınları gibi insanoğlunun oluşumuna doğrudan katkısı olmayan ve insanlığı tehdit eden tehlikeli durumlar. Doğru cevap C'dir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeye karşı olanlara ait özelliklerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Korumacılığı savunan daha çok milliyetçi tonu ağır basan siyasal eğilimliler
B
Yabancı firmalarla rekabet etmek istemeyen ulusal üreticiler
C
Sosyal bütünleşme, dindarlık, ulusal bütünlük veya ulusal kültürün korunması açısından yabancı kültürleri tehdit olarak görenler
D
Ulus sınırları içinde sosyalist veya daha eşitlikçi, kolektivist politikaları hayata geçirmek isteyen sol siyasal eğilimliler
E
Demokratikleşme ve uluslararasılaşmanın iyi bir şey olduğuna inananlar
Açıklama:
Kimdir küreselleşmeye karşı olanlar?
• Ulus devletlerin sunduğu statü ve gelir imkanlarından memnun olanlar, dolayısıyla tekrar ulus devletlerin güçlü egemen ülkeler haline gelmesini arzu edenler
• Ulus sınırları içinde sosyalist veya daha eşitlikçi, kolektivist politikaları hayata geçirmek isteyen sol siyasal eğilimliler
• Kendi ülkesindeki şirketleri uluslararası rekabetten korumak gerektiğine, daha pahalı veya düşük kalitede de olsa ulusal mal tüketmenin daha doğru olduğuna inananlar
• Korumacılığı savunan daha çok milliyetçi tonu ağır basan siyasal eğilimliler
• Sosyal bütünleşme, dindarlık, ulusal bütünlük veya ulusal kültürün korunması açısından yabancı kültürleri tehdit olarak görenler
• Yabancı firmalarla rekabet etmek istemeyen ulusal üreticiler
Doğru cevap E'dir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme kaynaklı iyi haberlerden birisidir?

Seçenekler

A
Terör
B
İşsizlik
C
Çevre ve Kirlenme
D
Demokrasi ve Özgürlük
E
Hastalıkların Yayılması
Açıklama:
Demokrasi ve özgürlük küreselleşme kaynaklı iyi haberler arasında diğer seçenekler küreselleşme kaynaklı kötü haberler arasındadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 19

Taraarın kendi isteklerinin gerçeklemesinin zorunlu olarak karşı taraarın belirli isteklerinin gerçekleşmesine bağlı olduğu ilişki türüne ne denir?

Seçenekler

A
Çözücü Tipi Bağımlılık
B
Opiat Tipi Bağımlılık
C
Karşılıklı Bağımlılık
D
İlişki Bağımlılığı
E
Tek Taraflı Bağımlılık
Açıklama:
Karşılıklı Bağımlılık
Taraarın kendi isteklerinin gerçeklemesinin zorunlu olarak karşı taraarın belirli isteklerinin gerçekleşmesine bağlı olduğu ilişki türü. Doğru cevap C'dir.

Soru 20

I. Karşılıklı bağımlılık
II. Belirsizlik
III. İşgücü
IV. Teknoloji
Yukarıdakilerden hangisi küreselleşmenin geleceğini şekillendiren unsurlar arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bu bölümde önce küreselleşmeme direncinin dayanıklılığı, ardından da küreselleşmenin geleceğini şekillendirecek karşılıklı bağımlılık, belirsizlik, işgücü ve teknoloji üzerinde duracağız. Doğru cevap E'dir.

Soru 21

20. yüzyılın ikinci yarısından sonra bilim, sanat, hukuk, siyaset, kültür ve iktisadi alanlarda dünyadaki bütün ülkelerin birbirine daha çok bağımlı hale gelmeleri, ortak değer, yaklaşım ve tavırlar benimsemeye başlamaları sürecine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Liberalizm
B
Küreselleşme
C
Merkantilizm
D
Marksizm
E
Emperyalizm
Açıklama:
Küreselleşme: 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra, özellikle de Sovyet Blokunun dağılmasıyla tek kutuplu bir dünyanın ortaya çıkmasına paralel biçimde, iletişim ve ulaşım teknolojilerinin de ucuzlayarak hızla yaygınlaşması, ulusal devlet sınırlarının eski dönemlere göre daha az önemli hale gelmesi sonucu, bilim, sanat, hukuk, siyaset, kültür ve iktisadi alanlarda dünyadaki bütün ülkelerin birbirine daha çok bağımlı hale gelmeleri, ortak değer, yaklaşım ve tavırlar benimsemeye başlamaları süreci.

Soru 22

Küresel aktörlerin yerel unsurları kendi istekleri doğrultusunda değişmeye, dönüşmeye, bunun mümkün olmaması halinde yok olmaya zorlayan küresel eğilimleri ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Dayatmacı küreselleşme
B
McDonaldlaşma
C
Melezleşme
D
Yerlileştirme
E
Farklılaştırıcı küreselleşme
Açıklama:
Dayatmacı Küreselleşme: Küresel aktörlerin yerel unsurları kendi istekleri doğrultusunda değişmeye, dönüşmeye, bunun mümkün olmaması halinde yok olmaya zorlayan küresel eğilimler.

Soru 23

Kitlesel tüketim talebi olan tüm alanlarda bazı mal ve hizmetlerin önceden belirlenmiş standartlara göre girdi ve çıktı özelliklerinin sıkı biçimde denetlendiği, küresel ölçekte üretilmesiyle ortaya çıkan tektipleşmeyi ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Dayatmacı küreselleşme
B
McDonaldlaşma
C
Yerlileştirme
D
Melezleşme
E
Farklılaştırıcı küreselleşme
Açıklama:
Küreselleşmenin bir sonucu olarak, bilinen ve en yaygın şekliyle McDonald’s firması tarafından uygulanan, ancak başta eğitim, sağlık, ulaştırma, gıda, medya, eğlence, turizm, enerji olmak üzere, kitlesel tüketim talebi olan tüm alanlarda bazı mal ve hizmetlerin önceden belirlenmiş standartlara göre girdi ve çıktı özelliklerinin sıkı biçimde denetlendiği, küresel ölçekte üretilmesiyle ortaya çıkan tektipleşme

Soru 24

Küreselleşmenin, bir bölgeye veya bir ülkeye hatta bir ülkenin içinde oldukça yerel bir coğrafyaya ait olan yerel unsurların küresel aktörlerin devreye girmesiyle canlanması ve daha değerli hale gelmesine yol açmasını ifade eden hangisidir?

Seçenekler

A
Dayatmacı küreselleşme
B
McDonaldlaşma
C
Yerlileştirme
D
Melezleşme
E
Farklılaştırıcı küreselleşme
Açıklama:
Yerlileştirme Küreselleşmenin, bir bölgeye veya bir ülkeye hatta bir ülkenin içinde oldukça yerel bir coğrafyaya ait olan yerel unsurların küresel aktörlerin devreye girmesiyle canlanması ve daha değerli hale gelmesine yol açması.

Soru 25

Küreselleşmenin bir sonucu olarak dışarıdan gelen ile yerli kültürün birbirini yok etmek yerine karşılıklı etkileşimi sonucu her ikisinden de farklı üçüncü bir kültürün oluşmasını ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Dayatmacı küreselleşme
B
McDonaldlaşma
C
Yerlileştirme
D
Melezleşme
E
Farklılaştırıcı küreselleşme
Açıklama:
Melezleşme: Küreselleşmenin bir sonucu olarak dışarıdan gelen ile yerli kültürün birbirini yok etmek yerine karşılıklı etkileşimi sonucu her ikisinden de farklı üçüncü bir kültürün oluşması.

Soru 26

Küreselleşmenin yerel unsurlarla karşılaştığında onları canlandırması, küresel ölçeğe taşıması, onlarla küresel eğilimlerden farklı yeni sentezler oluşturması veya küresel ve yerelden tümüyle farklı yeni oluşumlara sebep olmasını ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Dayatmacı küreselleşme
B
McDonaldlaşma
C
Yerlileştirme
D
Melezleştirme
E
Farklılaştırıcı küreselleşme
Açıklama:
Farklılaştırıcı Küreselleşme: Küreselleşmenin yerel unsurlarla karşılaştığında onları canlandırması, küresel ölçeğe taşıması, onlarla küresel eğilimlerden farklı yeni sentezler oluşturması veya küresel ve yerelden tümüyle farklı yeni oluşumlara sebep olması.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi benzeştirici küreselleşmenin özellikleri arasındadır?

Seçenekler

A
Sentez yapma, melezleşme
B
Farklı tarz modernleşmeler
C
Küresel karışım
D
Küresel vatandaşlık
E
İmtiyazlı batı kültürü
Açıklama:
Benzeştirici küreselleşmenin özellikleri:
  • Kültür emperyalizmi
  • Kültürel bağımlılık
  • İmtiyazlı batı kültürü
  • Tek tip modernleşme
  • Batılılaşma
  • Dünya medeniyeti

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi farklılaştırıcı küreselleşmenin özellikleri arasındadır?

Seçenekler

A
Kültür emperyalizmi
B
Kültürel bağımlılık
C
İmtiyazlı batı kültürü
D
Tek tip modernleşme
E
Sentez yapma, melezleşme
Açıklama:
Farklılaştırıcı küreselleşmenin özellikleri:
  • Kültürel çoğulculuk
  • Kültürel özgürlük
  • Sentez yapma, melezleşme
  • Farklı tarz modernleşmeler
  • Küresel karışım
  • Küresel vatandaşlık

Soru 29

2016 yılı verilerine göre en yüksek gelire sahip şirket hangisidir?

Seçenekler

A
Walmart
B
Apple
C
Exxon Mobil
D
Samsung Electronics
E
General Motors
Açıklama:
2016 yılı verilerine göre en yüksek gelire sahip şirket Walmarttır.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi 2016 verilerine göre GSMH bakımından en büyük beş ekonomi arasındadır?

Seçenekler

A
Fransa
B
Japonya
C
İtalya
D
Hindistan
E
Brezilya
Açıklama:
2016 verilerine göre GSMH bakımından en büyük beş ekonomi ABD, Çin, Japonya, Almanya ve İngilteredir.

Soru 31

Küresel aktörlerin yerel unsurları kendi istekleri doğrultusunda değişmeye, dönüşmeye, bunun mümkün olmaması halinde yok olmaya zorlayan küresel eğilim aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Yaratıcı küreselleşme
B
Dayatmacı küreselleşme
C
McDonaldlaşma
D
Benzeştirici küreselleşme
E
Melezleşme
Açıklama:
Dayatmacı Küreselleşme: Küresel aktörlerin yerel unsurları kendi istekleri doğrultusunda değişmeye, dönüşmeye, bunun mümkün olmaması halinde yok olmaya zorlayan küresel eğilimlerdir.

Soru 32

Küreselleşmenin yerel unsurlarla karşılaştığında onları canlandırması, küresel ölçeğe taşıması, onlarla küresel eğilimlerden farklı yeni sentezler oluşturması veya küresel ve yerelden tümüyle farklı yeni oluşumlara sebep olması aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
McDonaldlaştırma
B
Yırtıcı Küreselleşme
C
Melezleşme
D
Yerelleştirme
E
Farklılaştırıcı Küreselleşme
Açıklama:
Farklılaştırıcı Küreselleşme: Küreselleşmenin yerel unsurlarla karşılaştığında onları canlandırması, küresel ölçeğe taşıması, onlarla küresel eğilimlerden farklı yeni sentezler oluşturması veya küresel ve yerelden tümüyle farklı yeni oluşumlara sebep olmasıdır.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi benzeştirici küreselleşmenin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Batılılaşma
B
Tek tip modernleşme
C
Kültür emperyalizmi
D
Melezleşme
E
Kültürel bağımlılık
Açıklama:

Soru 34

Aşağıda üretimde küreselleşmeyi ortaya çıkaran faktörlerden hangisi doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Ülkelerarasında mal ve hizmetlerin hareketliliğinin önündeki engellerin kalkması
B
Ürünlerin satıldığı piyasalara yakın yerlerde üretim yapmanın pazarlama maliyetlerini yükseltmesi
C
Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde işgücü maliyetlerinin yüksekliği
D
Üretimin farklı ülkelere dağıtılması gibi yöntemlerle stok ve nakliye masraflarının arttırılması
E
Gelişmiş ülkelerde sıkı takip edilen istihdam ve üretim standartlarının, çevre dostu üretim için konan kısıtların olmadığı yerlerde üretim yapmanın firmaların maliyetlerini yükseltmesi
Açıklama:
Üretimde küreselleşmeyi ortaya çıkaran faktörleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.
• Ülkelerarasında mal ve hizmetlerin hareketliliğinin önündeki engellerin kalkması
• Hammadde kaynaklarına yakın yerlerde üretimin yapılmasının maliyetleri düşürmesi
• Ürünlerin satıldığı piyasalara yakın yerlerde üretim yapmanın pazarlama maliyetlerini düşürmesi
• Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde işgücü maliyetlerinin düşüklüğü
• Üretimin farklı ülkelere dağıtılması gibi yöntemlerle stok ve nakliye masraflarının azaltılması
• Gelişmiş ülkelerde sıkı takip edilen istihdam ve üretim standartlarının, çevre dostu üretim için konan kısıtların olmadığı yerlerde üretim yapmanın firmaların maliyetlerini düşürmesi

Soru 35

İnsan ve eşya hareketliliğinin önündeki engellerin azalması nedeniyle daha kolay mekan değiştirme ile internet dünyasının sunduğu imkanlar sonucu ekonomi, siyaset ve kültürel alanlarda coğrafi yer ve mesafelerin öneminin azalması aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Görünmeyen kıta
B
Yurtsuzlaşma
C
Yerelleştirme
D
Melezleştirme
E
Finansal küreselleşme
Açıklama:
Yurtsuzlaşma: İnsan ve eşya hareketliliğinin önündeki engellerin azalması nedeniyle daha kolay mekan değiştirme ile internet dünyasının sunduğu imkanlar sonucu ekonomi, siyaset ve kültürel alanlarda coğrafi yer ve mesafelerin öneminin azalması.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeye karşı tutumlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İlgisizler
B
Reformcular
C
Kısmi kabul edenler
D
Taraftarlar
E
Karşı olanlar
Açıklama:
Küreselleşme dünya üzerindeki her ülkeyi ve her ülkede yaşayan herkesi aynı şekilde etkileyen bir süreç olmadığı için, farklı ülkelerde yaşayan farklı toplum kesimlerinde farklı tepkiler ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda küreselleşmeye karşı tutumları bakımından ilgisizler, reformcular, taraftarlar ve karşı olanlar olmak üzere dört ana insan grubundan bahsedebiliriz.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme taraftarlarından birisidir?

Seçenekler

A
Korumacılığı savunan daha çok milliyetçi tonu ağır basan siyasal eğilimliler
B
Sosyal bütünleşme, dindarlık, ulusal bütünlük veya ulusal kültürün korunması açısından yabancı kültürleri tehdit olarak görenler
C
Yabancı firmalarla rekabet etmek istemeyen ulusal üreticiler
D
Ulus sınırları içinde sosyalist veya daha eşitlikçi, kolektivist politikaları hayata geçirmek isteyen sol siyasal eğilimliler
E
Küresel şirketlerin rekabeti sonucu, bol çeşitli ve daha ucuz mal ve hizmet tüketme imkanı elde eden tüketiciler
Açıklama:
  • Açık ekonomiden yaralanan uluslararası ve ulus üstü bankalar, havayolu şirketleri, seyahat acenteleri
  • Dünyaya mal ve hizmet satan her çeşit şirket ve işletmeler
  • Küresel şirketlerin rekabeti sonucu, bol çeşitli ve daha ucuz mal ve hizmet tüketme imkanı elde eden tüketiciler
  • Farklı ülkelerde çalışma imkanı bulan yüksek gelirli işlerde çalışan iyi eğitimli uluslararası göçmenler
  • Dünya Bankası, DünyaTicaret Örgütü gibi dünya çapında üretimi teşvik eden organizasyonlar
  • Bilimsel verilerin, kitap ve diğer yayınların, sanat ve spor ürün ve etkinliklerinin dünya ölçeğinde paylaşımının iyi bir şey olduğuna inananlar
  • İnternet ortamında bilgi paylaşımıyla, görüşlerini web üzerinden dünyanın dört bir yanına yayabilenler
  • Demokratikleşme ve uluslararasılaşmanın iyi bir şey olduğuna inananlar
  • Ulus devletlerin veya yerel yönetimlerin, insan hakları ve temel özgürlükler konuları başta olmak üzere, katı ve otoriter uygulamalarını uluslararası kamuoyu baskısı ile değiştirip dönüştürmek isteyenler.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin kazançlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Kişi Başına Düşen Milli Gelir
B
Ulusal Egemenlik
C
Çocuk Ölüm Oranı
D
Fakirlik/Yoksulluk
E
Okuryazarlık
Açıklama:
Küreselleşmenin kazançları;
  • Kişi Başına Düşen Milli Gelir
  • Çocuk Ölüm Oranı
  • Kültür ve Sanat
  • Bilgi veTeknoloji
  • Demokrasi ve Özgürlük
  • Ortalama Ömür
  • Fakirlik/Yoksulluk
  • Okuryazarlık
  • Sağlık ve Hijyen
  • Çatışma

Soru 39

Küreselleşmenin bir sonucu olarak dışarıdan gelen ile yerli kültürün birbirini yok etmek yerine karşılıklı etkileşimi sonucu her ikisinden de farklı üçüncü bir kültürün oluşması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yerelleştirme
B
Yırtıcı küreselleşme
C
Melezleşme
D
Benzeştirici küreselleşme
E
Farklılaştırıcı küreselleşme
Açıklama:
Melezleşme: Küreselleşmenin bir sonucu olarak dışarıdan gelen ile yerli kültürün birbirini yok etmek yerine karşılıklı etkileşimi sonucu her ikisinden de farklı üçüncü bir kültürün oluşması.

Soru 40

Büyük kentlerde, özellikle büyük apartman ve sitelerde uzun süre aynı mekanda ve yan yana yaşamasına rağmen yakın çevresinde bulunan insanlar hakkında çok sınırlı bilgi sahibi olma ve çok az ilişki kurma aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Kopuk komşuluk
B
Mesafeli dostluk
C
Melezleşme
D
Yurtsuzlaşma
E
Farklılaştırma
Açıklama:
Kopuk Komşuluk Büyük kentlerde, özellikle büyük apartman ve sitelerde uzun süre aynı mekanda ve yan yana yaşamasına rağmen yakın çevresinde bulunan insanlar hakkında çok sınırlı bilgi sahibi olma ve çok az ilişki kurma.

Soru 41

I.Dayatmacı Küreselleşme-McDonaldlaşma
II.Yerlileştirme-Melezleşme
III.Dayatmacı-Melezleşme
IV.Yerlileştirme-McDonaldlaşma
V.McDonaldlaşma-Melezleşme
Yukarıda verilen çiftlerin hangisi Farklılaştırıcı Küreselleşme içinde yer alır?

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Dayatmacı Küreselleşme ve Mc Donaldlaşma Benzeştirici Küreselleşme içinde yer alır. Diğer leri bakşa bir unsur içinde yer alır.Cevap B şıkkıdır.

Soru 42

Hangisi benzeştirirci küreselleşmenin sonuçlarından biridir?

Seçenekler

A
Kültürel çoğulculuk
B
Kültürel özgürlük
C
Melezleşme
D
Küresel karışım
E
Dünya medeniyeti
Açıklama:
Cevap E şıkkıdır. Diğer şıklar farklılaştırıcı küreselleşmenin sonuçlarıdır.

Soru 43

Hangisi farklılaştırıcı küreselleşmenin sonuçlarından biridir?

Seçenekler

A
Küresel karışım
B
Kültür emperyalizmi
C
Kültürel bağımlılık
D
Dünya medeniyeti
E
Tek tip modernleşme
Açıklama:
Cevap A şıkkıdır. Diğerlleri benzeştirici küreselleşmenin sonuçlarıdır.

Soru 44

Aşağıdaki konu başlıklarından hangisi küreselleşmenin kazançlı olduğu alanlardan biridir?

Seçenekler

A
Bilgi ve teknoloji
B
Ulusal egemenlik
C
Demokratik katılım
D
Gelir dağılımı
E
İşsizlıik
Açıklama:
Cevap A şıkkıdır. Diğer şıklar küreselleşmenin kaybettirdiği alanlardır.

Soru 45

Aşağıdaki konu başlıklarından hangisi küreselleşmenin kaybettirdiği alanlardan biridir?

Seçenekler

A
Ulusal egemenlik
B
Kültür ve sanat
C
Bilgi ve teknoloji
D
Demokrasi ve özgürlük
E
Sağlık ve hijyen
Açıklama:
Cevap A şıkkıdır. Diğer şıklar küreselleşmenin kazançlı olduğu alanlardır.

Soru 46

Genel anlamda küreselleşme söz konusu olduğunda dünya çapında birinci sırada yer alan ülke hangisidir?

Seçenekler

A
Hollanda
B
İrlanda
C
Fransa
D
Singapur
E
Türkiye
Açıklama:
İrlanda 2., Fransa 9., Singapur 20., Türkiye 42. sırada yer alır. Cevap A şıkkıdır.

Soru 47

Hangisi üretilmiş risklerden biridir?

Seçenekler

A
Küresel ısınma
B
Deprem
C
Toprak kayması
D
Hortum
E
Yanardağ patlaması
Açıklama:
Diğerleri doğal risklerdir. Cevap A şıkkıdır.

Soru 48

Hangisi doğal risklerden değildir?

Seçenekler

A
Küresel ısınma
B
Deniz suyunun yükselmesi
C
Doğa yangınları
D
Su baskını
E
Yanardağ patlaması
Açıklama:
A şıkkı üretilmiş risktir. Cevap A şıkkıdır.

Soru 49

Hangisi küreselleşme karşıtları için söylenemez?

Seçenekler

A
Demokratikleşmenin iyi olduğuna inanırlar
B
Devletin sunduğu gelirlerinden memnundurlar
C
Korumacılığı savunurlar
D
Yabancı kültürün sosyal bütünleşmenin düşmanı olduğunu savunurlar
E
Yabancı firmalarla rekabeti hoş görmezler
Açıklama:
Diğer şıklar küreselleşme yandaşlarının düşünceleridir. Cevap A şıkkıdır.

Soru 50

Hangisi küreselleşme taraftarlarından değildir?

Seçenekler

A
Kazandıkları gelirden memnun olanlar
B
Açık ekonomiden yararlanan seyahat acentaları
C
Dünya Ticaret Örgütü
D
Demokratikleşmenin iyi olduğunu savunanlar
E
Bilimsel verilerin dünya ölçeğinde paylaşımının iyi olduğuna inananlar
Açıklama:
A şıkkı küreselleşme karşıtlarındandır. Cevap A şıkkıdır.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi bazı mal ve hizmetlerin önceden belirlenmiş standartlara göre ve çıktı özellliklerinin sıkı biçimde denetlendiği küresel ölçekte üretim tarzını ifade eder?

Seçenekler

A
Melezleşme
B
Yerlileşme
C
Farklılaştırıcı küreselleşme
D
Küresel karışım
E
McDonaldlaşma
Açıklama:
Küreselleşmenin bir sonucu olarak, bilinen ve en yaygın şekliyle McDonald’s firması tarafından uygulanan, ancak başta eğitim, sağlık, ulaştırma, gıda, medya, eğlence, turizm, enerji olmak üzere, kitlesel tüketim talebi olan tüm alanlarda bazı mal ve hizmetlerin önceden belirlenmiş standartlara göre girdi ve çıktı özelliklerinin sıkı biçimde denetlendiği, küresel ölçekte üretilmesiyle ortaya çıkan tektipleşmeye de McDonaldlaşma denmektektedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 52

Aşağıdaki kavramlardan hangisi farklılaştırıcı küreselleşmenin bir tezahürüdür?

Seçenekler

A
Kültürel karışım
B
Kültür emperyalizmi
C
Batılılaşma
D
Kültürel modernleşme
E
Dünya medeniyeti
Açıklama:
Farklılaştırıcı küreselleşme, küreselleşmenin yerel unsurlarla karşılaştığında onları canlandırması, küresel ölçeğe taşıması, onlarla küresel eğilimlerden farklı yeni sentezler oluşturması veya küresel ve yerelden tümüyle farklı yeni oluşumlara sebep olmasıdır. Küreselleşmenin bu özelliği küresel karışıma yol açmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 53

Günümüzde dünya ticareti dünya üretiminin yaklaşık ne kadarına ulaşmıştır?

Seçenekler

A
%10 (yüzde on)
B
%20 (yüzde yirmi)
C
%30 (yüzde otuz)
D
%40 (yüzde kırk)
E
%50 (yüzde elli)
Açıklama:
Günümüzde dünya ticaret hacmi dünya üretim hacmine göre daha yüksek oranda büyümüş, dünya üretiminin yaklaşık 530 (yüzde otuz)'una ulaşmıştır. Yani üretilen her on birim ürünün en az üçü üretilen ülke dışındaki alıcılar için üretilmektedir.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi görünmez kıta olarak nitelenmektedir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler
B
İnternet dünyası
C
Avrupa Birliği
D
Uluslararası finans
E
Dünya medeniyeti
Açıklama:
Kenichi Ohmae internet dünyasına görünmeyen kıta adını vermektedir. Tarihte yeni kıtaların keşfi merak yanında yeni yerleşim yerlerinin, yeni ticaret yollarının, yeni doğal kaynakların bulunması amaçlıydı. İnsanlar daha önce keşfettikleri kıtaları büyütmek gibi bir işleme tabi tutmamışlardır. Bu yeni kıta, öncekilerden farklı olarak önce icat edilmiş ardından keşfedilmiş her yeni kişi keşfe katıldıkça da bu kıta büyümeye başlamıştır. Keşfedildikten sonra büyümeye başlayan ve hala büyümeye devam eden bu 8. kıta bilgisayar teknolojisi ile yaratılan internet dünyasıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 55

Günümüzde mekanın dönüşümüne neden olan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnternetin keşfi
B
Üretimin küreselleşmesi
C
Devletlerin egemenlik gücünün zayıflaması
D
Doğrudan yabancı yatırımların artması
E
Kültür emperyalizmi
Açıklama:
İnternetin keşfi sadece üretim ve tüketimde değil, mekan kavrayışında da köklü bir dönüşüme yol açmıştır. Mekan, artık o eski mekan değildir. Mekanın, insanların birbiriyle olan ilişkilerinde temel ortak payda olma özelliği tarihe karışmak üzeredir. Bu görünmeyen kıta sayesinde ortak iş yapmak, görüş alışverişinde bulunmak hatta dostluklar geliştirmek için fiziksel yakınlık kurmaya ihtiyaç kalmamıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 56

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Schumpeter'e aittir?

Seçenekler

A
Mesafeli dostluk
B
Yurtsuzlaşma
C
Yaratıcı yıkım
D
Görünmeyen kıta
E
Karşılıklı bağımlılık
Açıklama:
Schumpeter yaratıcı yıkım kavramını ortaya atan yazardır. Yaratıcı yıkım kavramı toplumda ortaya çıkan yeniliklerin, eski teknoloji, üretim biçimi yahut mamulleri tasfiye etmeleri, yeni firmaların eski firmaları, yeni ürünlerin eski ürünleri, yeni teknolojilerin eski teknolojileri piyasadan kovması biçiminde ortaya çıkan toplumsal gelişmenin yeni ile eski arasında görülen dinamik çelişki süreci olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi doğal risklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Su baskınları
B
Depremler
C
Yanardağ patlamaları
D
Nesli tükenen hayvanlar
E
Deniz suyunun yükselmesi
Açıklama:
Doğal riskler fırtına, dolu, su baskını, deniz suyunun yükselmesi, iklim değişikliği, yanardağ canlanması, doğa yangınları gibi insanoğlunun oluşumuna doğrudan katkısı olmayan ve insanlığı tehdit eden tehlikeli durumlardır. Seçenekler arasındaki nesli tükenen hayvanlar sorunu insanların elinden çıkan bir mesele olup üretilmiş riskler arasındadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi tarihsel süreç içerisinde küreselleşmenin aktörlerinden birisi olarak görülmemektedir?

Seçenekler

A
Maceraperestler
B
Din adamları
C
Tüccarlar
D
Savaşçılar
E
Toprak ağaları
Açıklama:
Geçmiş dönemleriin küresel hareketlerini iincelediğinizde ardında ağırlıklı olarak
maceraperestler, diin adamları, taciirler ve savaşçılar çıkar.

Soru 59

Küreselleşmenin biir sonucu olarak dışarıdan gelen iile yerlii kültürün birbirini yok etmek yeriine karşılıklı etkileşim sonucu her iikisinden de farklı üçüncü bir kültürün oluşması aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanır?

Seçenekler

A
McDonaldlaşma
B
Yerlileştirme
C
Melezleşme
D
Dayatmacı Küreselleşme
E
Yırtıcı Küreselleşme
Açıklama:
Melezleşme: Küreselleşmenin biir sonucu olarak dışarıdan gelen iile yerlii kültürün birbirini yok etmek yeriine karşılıklı etkileşim sonucu her iikisinden de farklı üçüncü bir kültürün oluşması.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi "Benzeştirici Küreselleşmenin" tezahürlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kültür emperyaliizmi
B
Kültürel bağımlılık
C
Tek tiip modernleşme
D
Batılılaşma
E
Kültürel çoğulculuk
Açıklama:
Benzeştirici Küreselleşme: Kültür emperyaliizmi,i Kültürel bağımlılık, İmtiiyazlı batı kültürü, Tek tiip modernleşme, Batılılaşma, Dünya medeniiyetii
Farklılaştırıcı Küreselleşme:Kültürel çoğulculuk, Kültürel özgürlük, Sentez yapma, melezleşme, Farklı tarz modernleşmeler, Küresel karışım, Küresel vatandaşlık

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi "Benzeştirici Küreselleşmenin" tezahürlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Kültürel çoğulculuk
B
Kültürel özgürlük
C
Küresel karışım
D
Küresel vatandaşlık
E
Tek tiip modernleşme
Açıklama:
Benzeştirici Küreselleşme: Kültür emperyaliizmi,i Kültürel bağımlılık, İmtiiyazlı batı kültürü, Tek tiip modernleşme, Batılılaşma, Dünya medeniiyetii
Farklılaştırıcı Küreselleşme: Kültürel çoğulculuk, Kültürel özgürlük, Sentez yapma, melezleşme, Farklı tarz modernleşmeler, Küresel karışım, Küresel vatandaşlık

Soru 62

Dünya Bankası raporlarına göre 2016 yılında en fazla Gayri Safi Milli Hasılaya sahip olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ameriika Biirleşik Devletlerii
B
Çin
C
Japonya
D
Almanya
E
İngiltere
Açıklama:
2016 Yılı Ülke GSMH:
1 Ameriika Biirleşik Devletlerii 18.569.100
2 Çin 11.199.145
3 Japonya 4.939.384
4 Almanya 3.466.757
5 İngiltere 2.618.886
6 Fransa 2.465.454
7 Hiindiistan 2.263.523
8 İtalya 1.849.970
9 Breziilya 1.796.187
10 Kanada 1.529.760

Soru 63

Küreselleşmeyle birlikte uluslararası ölçekte daha fazla duyarlılık gösterilen konulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Terör
B
Siiber suçlar
C
Göç
D
iİklim değişikliği
E
Asgari ücretin belirlenmesi
Açıklama:
Küreselleşmeyle birlikte çözümü sadece biir ya da biirkaç ülkeye bağlı olmayan dünya ölçeğinde terör, kirlilik, siiber suçlar, uyuşturucu ve iinsan tiicaretii, göç, iiklim değişikliği gibii sorunlara karşı duyarlılıkta artış ortaya çıkmıştır.

Soru 64

OECD rakamlarına göre 2020 yılında dünyada kendii ülkesi dışında eğitim görecek uluslararası ögrencii sayısı tahmini olarak kaçtır?

Seçenekler

A
4 milyon
B
5 milyon
C
6 milyon
D
7 milyon
E
8 milyon
Açıklama:
OECD rakamlarına göre 2014 yılında dünyada kendii ülkesi dışında eğitim gören uluslararası ögrencii sayısı dört miilyon ciivarındadır. Bunun 2020’de 7 milyona ulaşacağı tahmiin ediiliiyor.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi üretilmiş bir risktir?

Seçenekler

A
Savaş
B
Fırtına
C
Dolu
D
Deniiz suyunun yükselmesii
E
İkliim değişikliği
Açıklama:
Doğal Risk: Fırtına, dolu, su baskını, deniiz suyunun yükselmesii, iikliim değişikliği, yanardağ canlanması, doğa yangınları gibi iinsanoğlunun oluşumuna doğrudan katkısı olmayan ve iinsanlığı tehdiit eden tehlikelii durumlar.
Üretilmiş Risk:İnsanlar tarafından geliştirilen yeni ürünleriin biiyolojiik yapılar üzerindekii negatiif etkilerii, üretim artığı olarak sebep olunan çevre kiirlilikleri, yapılan büyük biinalar ve yenii ürünlerin iinsan ilişkilerii üzeriinde iistenmeyen sonuçları giibi doğa ve iinsana biiliinen veya tam olarak biiliinmeyen olumsuz sonuçları olan müdahale sonucu iinsanlığa zarar veren durumlar.

Soru 66

Küreselleşme aşağıdakilerden hangisini azaltmıştır?

Seçenekler

A
Çevre Kirliliği
B
İşsizlik
C
Terör
D
Hastalıkların Yayılması
E
Çocuk Ölüm Oranı
Açıklama:
Küreselleşmenin olumlu etkilediği konular şunlardır:
-Kişi Başına Düşen Milli Gelir
-Çocuk Ölüm Oranı
-Ortalama Ömür
-Okuryazarlık
-Fakirlik/Yoksulluk
-Sağlık ve Hijyen
-Demokrasi ve Özgürlük
-Bilgi ve Teknoloji
-Kültür ve Sanat
Küreselleşmenin olumsuz etkilediği konular şunlardır:
-Ulusal Egemenlik
-Çevre ve Kirlenme.
-Demokratik Katılım
-İşsizlik
-Gelir Dağılımı
-Terör
-Hastalıkların Yayılması

Soru 67

Küreselleşmenin olumsuz etkisi olarak aşağıdakilerden hangisi azalmıştır?

Seçenekler

A
Okuryazarlık
B
Demokrasi ve Özgürlük
C
Bilgi ve Teknoloji
D
Gelir Dağılımdaki Eşitlik
E
Kültür ve Sanat
Açıklama:
Küreselleşmenin olumlu etkilediği konular şunlardır:
-Kişi Başına Düşen Milli Gelir
-Çocuk Ölüm Oranı
-Ortalama Ömür
-Okuryazarlık
-Fakirlik/Yoksulluk
-Sağlık ve Hijyen
-Demokrasi ve Özgürlük
-Bilgi ve Teknoloji
-Kültür ve Sanat
Küreselleşmenin olumsuz etkilediği konular şunlardır:
-Ulusal Egemenlik
-Çevre ve Kirlenme
-Demokratik Katılım
-İşsizlik
-Gelir Dağılımı
-Terör
-Hastalıkların Yayılması

Soru 68

Aşağıdaki kesimlerden hangisinin küreselleşme karşısında ilgisiz kaldıkları düşünülebilir?

Seçenekler

A
Yerel tarım yapan aileler
B
Yabancı rekabete karşı olan yerel firmalar
C
Ulus devletlerin güçlenmesini savunanlar
D
İyi eğitimli uluslararası göçmenler
E
Dünyaya mal ve hizmet satan şirketler
Açıklama:
Birşeye ilgisiz kalmak o şeyden olumlu ya da olumsuz etkilenmemek anlamına gelmektedir. Yerel tarım yapan kendine yeterli ailelerin küreselleşmeden ne olumlu ne olumsuz etkilenmeleri beklenir. Dolayısıyla böyle kesimlerin küreselleşmeye ilgisiz kalmaları çok daha olasıdır. Doğru cevap A'dır.

Soru 69

Küreselleşme aşağıdaki konulardan hangisinde olumsuz bir gelişmeye neden olmuştur?

Seçenekler

A
Çatışma
B
Ortalama ömür
C
Fakirlik/yoksulluk
D
Demokrasi ve özgürlük
E
Demokratik katılım
Açıklama:
Küreselleşmeyle bereber demokrasi ve özgürlükler genişlerken, kişilerin siyasal karar süreçlerine katılım arzusunda bir gerileme ortaya çıktığı gözlenmektedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 70

Aşağıdaki kavramlardan hangisi tarafların kendi isteklerinin gerçekleşmesinin zorunlu olarak karşı tarafın belirli isteklerinin gerçekleşmesine bağlı olduğunu ifade eden bir kavramdır?

Seçenekler

A
Demokratik katılım
B
Mesafeli dostluk
C
Melezleşme
D
Karşılıklı bağımlılık
E
Dayatmacı küreselleşme
Açıklama:
Kendi isteklerinin gerçekleşmesinin zorunlu olarak karşı tarafın belirli isteklerinin gerçekleşmesine bağlı olması durumu karşılıklı bağımlılıktır. Karşılıklı bağımlılık, ekonomik, çevresel, moral veya duygusal boyutlarda olabilir. Küreselleşen dünyada karşılıklı bağımlılık öne çıkmaktadır. Ülkeler ürettikleri mal ve hizmetlerin kalite standartları konusunda, çalışma hayatına hazırladıkları işgücünün sahip olması gereken bilgi, beceri ve yetkinlikler konusunda, çevre, insan hakları ve demokrasi konularında önceki dönemlerde olduğundan daha çok birbirine bağımlı hale gelmektedirler. Doğru cevap D'dir.

Ünite 4

Soru 1

Refah artışına dair verilmiş bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Belirli bir gelir artışı hedefler
B
Sonuçları önceden tahmin edilebilir
C
Yalnızca toplumu iyileştirmeyi hedefler
D
Yalnızca bireyi iyileştirmeyi hedefler
E
Pek çok alanda gelişmeye imkan tanır
Açıklama:
Ekonomik büyüme ile başlayan refah artış sürecinin, gelir artışı yoluyla refahın diğer araçlarının da gelişmesini sağlayarak sürekli gelişme gösterdiği gözlenmektedir. Bu yüzden refah artışını, belirli bir gelir artışı hedefinde durmayan, ucu açık ve sonu kesin tahmin edilemeyen, bir birey ve toplum hayatını iyileştirme süreci olarak tanımlayabiliriz.

Soru 2

"Bir ekonomide üretilen mal ve hizmet miktar ve çeşitliliğinin, dolayısıyla o mal ve hizmetleri satın alacak gelir düzeyinin artması." durumuna ne isim verilir?

Seçenekler

A
Refah
B
Ekonomik gelişme
C
Ekonomik büyüme
D
Ekonomi politikası
E
Sürdürülebilir kalkınma
Açıklama:
Ekonomik Büyüme: Bir ekonomide üretilen mal ve hizmet miktar ve çeşitliliğinin, dolayısıyla o mal ve hizmetleri satın alacak gelir düzeyinin artması.
Ekonomik Gelişme/Kalkınma: Bir ülkede, ekonomik büyümenin yanı sıra, eğitim, sağlık, güvenlik, gelir dağılımı gibi konularda da iyileşmeler sağlanması.
Refah: Kişi başına düşen yüksek miktardaki mal ve hizmetlerin yanında, adil gelir dağılımı, özgürlük ve demokratik katılım, çevreyle uyumlu gelişme gibi kişilerin kendilerini mutlu hissetmelerini sağlayan diğer unsurların da bulunması.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir kalkınmanın temel ilkelerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Sadece bugünkü değil gelecekteki nesilleri de düşünerek hareket etmek.
B
Çevreyi korumaya özen göstermek ve ekolojik kısıtlılıklara saygılı olmak, sınırları
zorlamamak
C
Toplumların ekonomik refah düzeyini korumakla kalmayıp, daha ileriye götürmeyi amaçlamak
D
İnsan ve diğer canlılar için hayat kalitesinin bozulmamasına özen göstermek
E
Karar süreçlerine olabilecek tüm paydaşların katılımını sağlamak ve ortaklık içinde
hareket etmek
Açıklama:
Aşağıdaki ilkeler gözetilerek yapılan kalkınma ancak sürdürülebilir olur.
• İnsan ve diğer canlılar için hayat kalitesinin bozulmamasına veya mevcuttan daha geriye götürülmesine yol açmamaya özen göstermek
• Tüm kararlarda hakkaniyet ve adaleti gözetmek
• Karar süreçlerine olabilecek tüm paydaşların katılımını sağlamak ve ortaklık içinde hareket etmek
• Çevreyi korumaya özen göstermek ve ekolojik kısıtlılıklara saygılı olmak, sınırları zorlamamak
• Sadece bugünkü değil gelecekteki nesilleri de düşünerek hareket etmek.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi milli gelirin gerçek refah düzeyini tam olarak yansıtamamasının sebeplerinden değildir?

Seçenekler

A
Hesaplara kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin katılmaması
B
Hesaplara piyasalaştırılamayan faaliyetlerin katılmaması
C
Bazı mal ve hizmetlerin parasal değerlerine göre yansıması
D
Kentleşmenin getirdiği ilave külfetlerin hesaplanmaması
E
Karşılaştırılan ülkelerin gelir dağılımı ve sosyal güvenlik sistemlerinin farkları
Açıklama:
Milli gelir hesaplarına kayıtlı veya kayıt dışı olsun sadece piyasalaştırılan ekonomik faaliyetler katılır. İkinci olarak, bazı mal ve hizmetler toplum refahında diğerlerinden daha önemli olmasına karşın milli gelir hesaplarına hepsi parasal değerlerine göre yansır. Öte yandan kentleşmenin getirdiği ilave külfetler (yüksek kira, yoğun trafik vb.) gürültü, ses ve çevre kirliliği, suç oranı gibi refahı olumsuz etkileyen unsurlar da bu rakamlara yansımaz.
Gelir düzeyi karşılaştırılan ülkelerdeki gelir dağılımını ve sosyal güvenlik sistemlerinin benzer olup olmadığını da dikkate almak gerekir. Ayrıca aynı gelir düzeyi aynı süre çalışma ile elde edilmemişse, bir ülke diğerine göre daha az mesai ile üretim yapıyorsa bireylerin boş vakti daha çok demektir. Refahın önemli bir parçası olan ve kişinin istediği gibi kullanabileceği zamanı ifade eden boş vakit de bireysel mutluluğun önemli bir bileşenidir.

Soru 5

Az gelirin az tasarrufa, az tasarrufun az yatırıma, az yatırımın da az gelire sebep olması ve durumdan kurtulamamaya verilen ad nedir?

Seçenekler

A
Verimsizlik
B
Küreselleşme
C
Enflasyon
D
Devalüasyon
E
Fakirliğin kısır döngüsü
Açıklama:
Az gelirin az tasarrufa, az tasarrufun az yatırıma, az yatırımın da az gelire sebep olması nedeniyle fakirlikten kurtulamama durumuna fakirliğin kısır döngüsü adı verilir.

Soru 6

Bir ekonomide üretilen mal ve hizmet miktar ve çeşitliliğinin, dolayısıyla o mal ve hizmetleri satın alacak gelir düzeyinin artması aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Ekonomik büyüme
B
Refah
C
Ekonomik Kalkınma
D
Sürüdürülebilirlik
E
Demokratikleşme
Açıklama:
Ekonomik Büyüme: Bir ekonomide üretilen mal ve hizmet miktar ve çeşitliliğinin, dolayısıyla o mal ve hizmetleri satın alacak gelir düzeyinin artması.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik kalkınmanın sürdürülebilir olması için göz önünde bulundurulması gereken ilkeler arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
İnsan ve diğer canlılar için hayat kalitesinin bozulmamasına veya mevcuttan daha geriye götürülmesine yol açmamaya özen göstermek
B
Tüm kararlarda hakkaniyet ve adaleti gözetmek
C
Karar süreçlerinde daha faydalı olmak için devletin karar vermesi
D
Çevreyi korumaya özen göstermek ve ekolojik kısıtlılıklara saygılı olmak, sınırları zorlamamak
E
Sadece bugünkü değil gelecekteki nesilleri de düşünerek hareket etmek
Açıklama:
Doğa üzerinde gelecek kuşakların da hakları olduğunu unutmadan, özellikle ekolojik dengenin bozulmamasına, geri döndürülemez zararlar verilmemesine özen gösterilerek sağlanabilir. Bunun için aşağıdaki ilkeler gözetilerek yapılan kalkınma ancak sürdürülebilir olur.
• İnsan ve diğer canlılar için hayat kalitesinin bozulmamasına veya mevcuttan daha geriye götürülmesine yol açmamaya özen göstermek
• Tüm kararlarda hakkaniyet ve adaleti gözetmek
• Karar süreçlerine olabilecek tüm paydaşların katılımını sağlamak ve ortaklık içinde hareket etmek
• Çevreyi korumaya özen göstermek ve ekolojik kısıtlılıklara saygılı olmak, sınırları zorlamamak
• Sadece bugünkü değil gelecekteki nesilleri de düşünerek hareket etmek.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermayenin unsurlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Bilgi
B
Beceri
C
Tecrübe
D
Çalışma arzusu
E
Sermaye
Açıklama:
Dünya ekonomisindeki en önemli gelişmelerden birisi beşeri sermayenin gelişmesi alanındadır. Beşeri sermaye, kısaca insanın üretime katkı sağlayan eğitim, beceri, tecrübe ve düzenli çalışabilme gücünü ifade eder.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi hem beşeri hem de sosyal sermayenin unsurudur?

Seçenekler

A
Bilgi
B
Çalışma motivasyonu
C
Güven
D
Dayanışma
E
Beceri
Açıklama:
Beşeri sermaye bilgi, beceri, tecrübe ile beden ve ruh sağlığının etkileşimiyle oluşur. Çalışma motivasyonu ise hem beşeri hem de sosyal sermayenin bir unsurunu oluşturur.

Soru 10

Toplumun eğitimli, yetenekli ve yüksek statülü kişileri tarafından işlenen, hile ve aldatma ağırlıklı suçlar aşağıdakilerden hangisi olarak ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Yozlaşma
B
Beyaz yakalı suç
C
İtibarsızlaşma
D
Liyakatsızlaşma
E
Mobbing
Açıklama:
Beyaz Yakalı Suç:Toplumun eğitimli, yetenekli ve yüksek statülü kişileri tarafından işlenen, hile ve aldatma ağırlıklı suçlar.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi işsizliğin yol açtığı olaylardan biridir?

Seçenekler

A
Vergi oranlarının azalması
B
Suç oranının azalması
C
İşten ayrılanlar nedeniyle çalışanların reel kazançlarının artması
D
Toplumun tümü için üretim, gelir ve dolayısıyla refah kaybı
E
Çalışanların psikolojilerinin iyileşmesi
Açıklama:
İşsizlik, üretimin tam istihdam seviyesinin altında gerçekleşmesi nedeniyle bir çok sorunun ortaya çıkmasına yol açar. Bunlar:
• Toplumun tümü için üretim, gelir ve dolayısıyla refah kaybı
• Devlet için vergi kaybı
• (varsa) İşsizlik ödemelerinin artması nedeniyle çalışanlar üzerinde vergi yükünde artış
• İşsizler ve yakınlarında ruhsal çöküntü veya ‘işe yaramazlık’ duygusunun oluşması
• Toplumsal sisteme yabancılaşma ve bunun sonucu olarak toplumsal kurallara uymama (suç işleme) eğiliminin artması
• Nüfusun bağımlılık oranının artması nedeniyle çalışanların reel kazançlarının azalması

Soru 12

Dışa açıklık derecesi nasıl ölçülmektedir?

Seçenekler

A
İthalatın ihracata oranı
B
Dış ticaretin toplam ticaret içindeki oranı
C
Dış ticaretin iç ticarete oranı
D
Dış ticaretin toplam GSMH içindeki oranı
E
İthalatın toplam GSMH içindeki oranı
Açıklama:
Ekonomilerin başarılarında dışa açıklık derecesi büyük önem taşır. Dış ticaretin toplam GSMH içindeki oranı ile ölçülen dışa açıklık derecesi, ekonomilerin serbest piyasa ortamında diğer ekonomilere olan bağımlılığını ve gücünü gösterir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik özgürlüğü etkileyen faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Dış ticarete getirilen sınırlamalar
B
Çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler
C
Kayıt dışı ekonominin boyutları
D
İşsizlik oranındaki değişimler
E
Devlet harcamalarının ve vergilerin GSMH içindeki payının az veya çok olması
Açıklama:
Ulusal ekonomilerin başarı düzeyi ve dünya ekonomisi ile olan ilişkileri, ekonomik özgürlüklerin sağlanma oranıyla yakından ilgilidir. Bir ekonominin ne düzeyde özgür olduğu aşağıdaki kriterler çerçevesinde belirlenir:
• Dış ticarete getirilen sınırlamalar
• Devlet harcamalarının ve vergilerin GSMH içindeki payının az veya çok olması
• Sözleşmelerin işlerlik kazanabilmesi için mahkemelerin karar alma hızı ve alınan kararların yaptırım gücü
• Çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler
• Sermaye hareketleri ve bankacılık faaliyetleri üzerindeki kısıtlamalar
• Kayıt dışı ekonominin boyutları

Soru 14

Gini katsayısı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Gini katsayısı -1 ile 1 arasında değişmektedir.
B
Gini katsayısının 1 olması gelir dağılımında tam eşitlik olduğunu gösterir.
C
Gini katsayısı 1'e yaklaştıkça gelir dağılımı bozulmaktadır.
D
Gini katsayısının 0 olması gelirin tek bir kişinin tekelinde olduğunu gösterir.
E
Gini katsayısının 0 olması gelir dağılımının ne eşit ne de bir kişinin tekelinde olduğunu gösterir.
Açıklama:
Gelir dağılımında eşitsizliğin ölçümünde Gini katsayısı yaygın kullanılan göstergelerden biridir. Bu katsayı 0 ile 1 arasında bir sayıdır. 0 tam eşitliğin olduğu durumu, 1 de gelirin tek bir kişinin elinde toplandığı ve geri kalanların hiç gelirinin olmadığı hipotetik durumu ifade eder. Gerçek hayat bu ikisi arasında bir yerlerdedir. Gini katsayısı bire yaklaştıkça gelir dağılımının bozulduğunu anlarız.

Soru 15

Fiyat istikrarı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Fiyat istikrarsızlığı, sadece fiyat konusunda belirsizlik yaratır.
B
Kur, faiz ve enflasyon oranları görece düşük ve istikrarlı bir seyir izleyen ekonomilerde üretim, yatırım ve tasarruf kararları daha sağlıklı ve uzun dönemli olarak yapılır.
C
Yüksek faiz oranına karşın sermayenin bir ekonomi içinde kalması, o ekonomiye sermaye sahiplerinin güvenini gösterir.
D
Fiyat istikrarı gini katsayısı ile ölçülmektedir.
E
Fiyat istikrarı en fazla işsizliğin artışından etkilenmektedir.
Açıklama:
Bir ülke ekonomisinin başarısında önemli makro göstergelerden biri de fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarı içinde, mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki artış oranı, yani enflasyonun yanı sıra, döviz kuru ve faiz oranları da önemli yer tutar. Enflasyon, ülke parasının mal ve hizmet alımında değerini ne düzeyde koruduğunu, döviz kuru, ülke parasının diğer ülke paraları karşısında nasıl bir değere sahip olduğunu, faiz ise yatırım için sermaye temininin maliyet durumunu gösterir. Kur, faiz ve enflasyon oranları görece düşük ve istikrarlı bir seyir izleyen ekonomilerde üretim, yatırım ve tasarruf kararları daha sağlıklı ve uzun dönemli olarak yapılır. Bu da istikrarlı büyüme demektir.
Fiyat istikrarsızlığı, sadece fiyat konusunda belirsizlik yaratmakla kalmaz, diğer ekonomik dengelerin de bozulmasına yol açar. Bu bakımdan makro fiyatlarında istikrar, (enflasyon, kur ve faiz oranlarının istikrarı) bir ekonominin çok önemli bir performans ölçütüdür. Düşük faiz oranına karşın sermayenin bir ekonomi içinde kalması, o ekonomiye sermaye sahiplerinin güvenini gösterir. Aynı şekilde bir ülke parası, diğer ülke paraları karşısında istikrarlı biçimde değerini koruyorsa, o ülkenin parasının elde tutulmasından bireylerin bir değer kaybı kaygısı taşımadıklarını, yani ülke parasının alım gücünün düşmeyeceğini bekledikleri anlamını çıkarabiliriz. Bu da ekonominin üretim kapasitesinin basılan parayı karşılayacak düzeyde olduğuna dair bir güveni ifade eder. Çünkü ülkenin parasının değeri, gerektiğinde ülkedeki mal ve hizmetlere dönüştürülebilme durumunu gösterir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi insanın üretime katkı sağlayan eğitim, beceri, tecrübe ve düzenli çalışabilme gücünü ifade eder?

Seçenekler

A
Fiziksel sermaye
B
Beşeri sermaye
C
Sosyal sermaye
D
Yönetişim
E
İstihdam
Açıklama:
Dünya ekonomisindeki en önemli gelişmelerden birisi beşeri sermayenin gelişmesi alanındadır. Beşeri sermaye, kısaca insanın üretime katkı sağlayan eğitim, beceri, tecrübe ve düzenli çalışabilme gücünü ifade eder. Hangi tür üretim olursa olsun, bireylerin üretimde bulunabilmek için, yaptıkları işin niteliğine göre farklılaşan bilgi, beceri, tecrübe ve çalışma arzusu ile belirli düzeyde kas veya beyin gücüne sahip olmaları gerekir. Bunlardan birisi eksik olursa beşeri sermaye tam olarak üretime dönüşemez.

Soru 17

Hangi seçenekte teknolojik gelişme hakkında doğru bir bilgi verilmiştir?

Seçenekler

A
Kaynağa ihtiyaç duymaz.
B
Etkisi kolay ölçülebilir.
C
Bütün ülkeler benzer performans gösterir.
D
Hem transfer ücreti hem bağımlılık yaratır.
E
Her türlü buluş ekonomiye katkı sağlar.
Açıklama:
Teknolojik gelişme ekonomik hayatın değişimi üzerinde en büyük etki yapan faktör olmasına karşın etkisinin boyutlarının ölçülmesi o kadar kolay değildir.
Yeni üretim yöntemleri bulmak, yeni bir hammadde bulmak, daha kolay veya ucuz bir üretim yöntemi keşfetmek, bu işlerin yapılabilmesine yeterli düzeyde vasıflı işgücü tahsis etmeyi ve onları destekleyecek maddi kaynak ayırmayı gerektirir. Bir ekonomi, yılda ne kadar kaynağı, yeniliklere imkan sağlayacak araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ayırırsa o ekonominin gelecekte üretilecek mal ve hizmetler için diğer ekonomilere göre avantajlı duruma gelir.
Teknoloji tarihine bakıldığında, bütün ülkelerin aynı performansı göstermediği görülmektedir.
Teknolojinin gelişmesinde buluşların yapılması kadar, bu buluşların üretimde kullanılması ve bu yolla yaygınlık kazanmaları da önemlidir. Üretime uyarlanmayan/uyarlanamayan buluşlar ekonomik gelişmede etkili olmaz.
Teknoloji transferi, biri transfer ücreti diğeri de bağımlılık olmak üzere takipçi ülkelere iki yönlü maliyet yüklemektedir. Takipçi ülkelerin teknolojiyi uyarlamalarında katlandıkları maliyetlerin öncü ülkelerin teknoloji geliştirme maliyetlerine göre düşük olması bir avantaj olmakla birlikte, teknolojinin yenilenmesi ve sürekli öncü ülkelerin inisiyatifinde gelişmesi, teknolojik bağımlılık yaratmaktadır.

Soru 18

Arap ülkelerinde kişi başına düşen milli gelirin yüksek olmasının temel sebebi hangisidir?

Seçenekler

A
Doğal kaynak zenginlikleri
B
Beşeri sermayenin yüksekliği
C
Vasıflı işgücü bolluğu
D
Teknolojinin gelişmişliği
E
Kültürel zenginlik
Açıklama:
Petrol ihraç eden Arap ülkelerinde doğal kaynaklarının zenginliği nedeniyle kişi başına düşen geliri yüksektir. Zenginliğin ortaya çıkmasında kişi başına düşen gelirin yüksekliği ile beşeri ve fiziksel sermaye stoku arasında çok doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. Vasıflı işgücü oranı yüksek ve sermaye stoku fazla olan ülkelerin zenginleşmesi ve kişi başına düşen ulusal gelirlerini artırmaları mümkün olmaktadır.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi bir ekonominin ne düzeyde özgür olduğunu belirlemekte kullanılan kriterlerden değildir?

Seçenekler

A
Kayıt dışı ekonominin boyutları
B
Dış ticarete getirilen sınırlamalar
C
Çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler
D
Ülkenin üretimle ne boyutta arz sunabildiği
E
Bankacılık faaliyetleri üzerindeki kısıtlamalar
Açıklama:
Ulusal ekonomilerin başarı düzeyi ve dünya ekonomisi ile olan ilişkileri, ekonomik özgürlüklerin sağlanma oranıyla yakından ilgilidir. Bir ekonominin ne düzeyde özgür olduğu aşağıdaki kriterler çerçevesinde belirlenir:
• Dış ticarete getirilen sınırlamalar
• Devlet harcamalarının ve vergilerin GSMH içindeki payının az veya çok olması
• Sözleşmelerin işlerlik kazanabilmesi için mahkemelerin karar alma hızı ve alınan kararların yaptırım gücü
• Çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler
• Sermaye hareketleri ve bankacılık faaliyetleri üzerindeki kısıtlamalar
• Kayıt dışı ekonominin boyutları

Soru 20

- Suç oranının artması
- Devlet için vergi kaybı
- Belirli bir kesim için vergi yükünde artış
Yukarıda sıralanmış durumlar başlıca hangisinin sonuçları olarak gözlemlenir?

Seçenekler

A
İşsizlik
B
Dışa bağımlılık
C
Dengesiz gelir dağılımı
D
Fiyat istikrarsızlığı
E
Küreselleşme
Açıklama:
İşsizlik, üretimin tam istihdam seviyesinin altında gerçekleşmesi nedeniyle bir çok sorunun ortaya çıkmasına yol açar. Bunlar:
• Toplumun tümü için üretim, gelir ve dolayısıyla refah kaybı
• Devlet için vergi kaybı
• (varsa) İşsizlik ödemelerinin artması nedeniyle çalışanlar üzerinde vergi yükünde artış
• İşsizler ve yakınlarında ruhsal çöküntü veya ‘işe yaramazlık’ duygusunun oluşması
• Toplumsal sisteme yabancılaşma ve bunun sonucu olarak toplumsal kurallara uymama (suç işleme) eğiliminin artması
• Nüfusun bağımlılık oranının artması nedeniyle çalışanların reel kazançlarının azalması

Soru 21

"Bir ekonomide üretilen mal ve hizmet miktar
ve çeşitliliğinin, dolayısıyla o mal ve hizmetleri
satın alacak gelir düzeyinin artması." yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini en iyi şekilde tanımlar?

Seçenekler

A
Ekonomik Büyüme
B
Ekonomik Gelişme
C
Refah
D
Beşeri Kalkınma
E
İstidam
Açıklama:
Ekonomik Büyüme: Bir ekonomide üretilen mal ve hizmet miktar ve çeşitliliğinin, dolayısıyla o mal ve hizmetleri satın alacak gelir düzeyinin artması. Bu sebeple cevap A seçeneğidir.

Soru 22

19. yüzyılda, birinci dünya savaşı öncesine kadar, teknoloji geliştirmede öncülüğü hangi ülke elinde tutmaktaydı?

Seçenekler

A
Belçika
B
İngiltere
C
Rusya
D
Türkiye
E
Hollanda
Açıklama:
19. yüzyılda, birinci dünya savaşı öncesine kadar, teknoloji geliştirmede öncülüğü İngiltere elinde tutmaktaydı. Bu sebeple cevap B seçeneğidir.

Soru 23

".................., insanın üretime katkı sağlayan eğitim, beceri, tecrübe ve düzenli çalışabilme gücünü ifade
eder." ifadesinin doğru olması için boşluk hangi kelime ile tamamlanmalıdır?

Seçenekler

A
Fiziksel Sermaye
B
Sosyal Sermaye
C
Beşeri Sermaye
D
Yönetişim
E
İstidam
Açıklama:
Beşeri sermaye, insanın üretime katkı sağlayan eğitim, beceri, tecrübe ve düzenli çalışabilme gücünü ifade
eder. Bu sebeple cevap C seçeneğidir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi sosyal sermayenin bir unsurudur?

Seçenekler

A
Beden sağlığı
B
Beceri
C
Bilgi
D
Ruh Sağlığı
E
Güven
Açıklama:
Sosyal sermayenin unsurları ilişki ağları, güven, birlikte çalışma arzusu ve dayanışmadır. Bu sebeple cevap E seçeneğidir.

Soru 25

Dünya ölçeğinde 1000’li yıllardan itibaren
ekonomik gelişmeye dair en kapsamlı rakamsal verileri içeren The World Economy isimli eser kime aittir?

Seçenekler

A
Irving Fisher
B
Thomas Malthus
C
Angus Maddison
D
Alan Greespan
E
Milton Friedman
Açıklama:
Dünya ölçeğinde 1000’li yıllardan itibaren
ekonomik gelişmeye dair en kapsamlı rakamsal verileri içeren The World Economy isimli eser Angus Maddison'a aittir. Bu sebeple cevap C seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi ekonomilerin gelişmesinde önemli olan beş faktörden biri değildir?

Seçenekler

A
Teknolojik gelişme
B
Fiziksel sermaye birikimi
C
Coğrafi konum
D
Eğitim olanakları
E
Kurumsal yapı
Açıklama:
Ekonomilerin gelişmesinde, teknolojik gelişme, fiziksel sermaye birikimi, beşeri sermaye birikimi, coğrafi konum ve kurumsal yapı olmak üzere beş önemli faktör oldukça etkilidir. Bu sebeple cevap D seçeneğidir.

Soru 27

İşsizlik, üretimin tam istihdam seviyesinin altında gerçekleşmesi nedeniyle bir çok sorunun ortaya çıkmasına yol açar. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
İşletmelerde adaletsiz alımlarda artış
B
Devlet için vergi kaybı
C
Toplumun tümü için üretim, gelir ve refah kaybı
D
Çalışanlar üzerinde vergi yükünde artış
E
İşsizler ve yakınlarında ruhsal çöküntü
Açıklama:
İşsizlik, üretimin tam istihdam seviyesinin altında gerçekleşmesi nedeniyle bir çok sorunun ortaya çıkmasına yol açar. Bunlar; Devlet için vergi kaybı, Toplumun tümü için üretim, gelir ve refah kaybı, Çalışanlar üzerinde vergi yükünde artış ve İşsizler ve yakınlarında ruhsal çöküntü. Bu sebeple cevap A seçeneğidir.

Soru 28

Gelir dağılımında eşitsizliğin ölçümünde yaygın kullanılan göstergelerden biri olan Gini
katsayısı hangi sayılar arasında bir sayıdır?

Seçenekler

A
-1 ile 0
B
0 ile 1
C
1 ile 2
D
2 ile 3
E
3 ile 4
Açıklama:
Gelir dağılımında eşitsizliğin ölçümünde Gini
katsayısı yaygın kullanılan göstergelerden biridir.
Bu katsayı 0 ile 1 arasında bir sayıdır. Bu sebeple cevap B seçeneğidir.

Soru 29

İklimlerin birey davranışları üzerinde etkili olduğu görüşü ilk olarak kim tarafından ve hangi eserde dile getirilmiştir?

Seçenekler

A
Ahmedi - İskendernâme
B
Aristoteles- Gökyüzü Üzerine
C
İbni Haldun - Mukaddime
D
İbni Sina - Kitabü'l Necat
E
İbni Rüşd- Kitabü'l İbâre
Açıklama:
İklimlerin birey davranışları üzerinde etkili olduğu görüşü ilk olarak Müslüman düşünür İbni
Haldun tarafından meşhur Mukaddime adlı eserinde dile getirilmiştir. Bu sebeple cevap C seçeneğidir.

Soru 30

"Daron Acemoğlu ve James Robinsin, kitlelerin yararını daha çok gözeten kurumları kapsayıcı, elitlerin yararını daha çok gözeten kurumları da .................olarak tanımlamaktadırlar." yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini en iyi şekilde tanımlar?

Seçenekler

A
Dışlayıcı
B
Genelleyici
C
Tamamlayıcı
D
Ekonomik
E
Gelişmiş
Açıklama:
Daron Acemoğlu ve James Robinsin, kitlelerin yararını daha çok gözeten kurumları kapsayıcı, elitlerin yararını daha çok gözeten kurumları da dışlayıcı olarak tanımlamaktadırlar. Bu sebeple cevap A seçeneğidir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi refahın unsurları olarak değerlendirilemez?

Seçenekler

A
Adil gelir dağılımı
B
Özgürlük
C
Demokratik katılım
D
Çevreyle uyumlu gelişme
E
Yetersiz sağlık sistemi
Açıklama:
Kişilerin kendilerini mutlu hissetmelerini sağlayan, adil gelir dağılımı, özgürlük ve demokratik katılım,çevreyle uyumlu gelişme refahın göstergeleri olarak düşünülür.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir kalkınmanın taşıdığı önemle ilişkilendirilir?

Seçenekler

A
Şimdiki kuşakların ihtiyaç ve isteklerini karşılar.
B
Ekolojik esneklikler kazandırır.
C
Bireysel düzeyde gelir ve yaşam koşullarını karşılar.
D
Sadece bugünü değil gelecekteki nesilleri düşünerek sosyal sistemin kalıcı başarılı olmasını sağlar.
E
Hızlı ekonomik büyüme sağlar.
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilmelerini tehlikeye sokmadan bugünkü kuşakların ihtiyaçlarını karşılayan kalkınma yöntemi olması açısından önem taşır.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi piyasalaştırılmayan ekonomik faaliyetlere örnek değildir?

Seçenekler

A
Para ödenmeden yapılan temizlik işleri
B
Çocukların ebeveynlerinin bakım hizmetleri ile ilgilenmesi
C
Babaanne/Anneanne/Dedenin torunlarının yetiştirilmesiyle ilgilenmesi
D
Yoğun trafik
E
Kredi kartı harcamaları
Açıklama:
Piyasalaştırılmayan ekonomik faaliyetler para ödenmeden yapıla ev işleri, çocuk büyütme,yaşlılara bakma gibi hizmetler, kentleşmenin getirdiği ilave külfetlerdir.

Soru 34

Batı ülkelerin yükselişe geçmesinden kaynaklı insanlığın medeniyet serüveni hangi kavramla tasvir edilir olmuştur?

Seçenekler

A
Küresel Hedef
B
Batı ve Gerisi
C
Kentleşme ve Batı
D
Batı ve Kültür
E
Batı ve Sonrası
Açıklama:
Ekonomi,kültürel ve siyasi alanda da dünya düzeyinde Batı ülkeleri diğer ülkelere göre daha fazla yükseliş göstermiştir. Bu keskin farklılık insanlığın medeniyet oluşturma serüveninde Batı ve Gerisi(West and Rest) olarak tasvir edilir.

Soru 35

Dünya ölçeğinde 1000'li yıllardan itibaren ekonomik gelişmeye dair en kapsamlı rakamsal verilerin yer aldığı kitabın adı nedir?

Seçenekler

A
The World Economy: A Millennial Perspective
B
Contours of the World Economy 1-2030 AD
C
Growth and Interaction in the World Economy
D
Class Structure and Economic Growth
E
Global Economic History
Açıklama:
Dünya ölçeğinde ekonomik gelişmeye dair en geniş tabanlı verileri barından kitap Anguns Maddison'un OECD tarafından 2001 yılında yayınlanan The World Economy: A Millennial Perspective isimli eseridir.

Soru 36

Ekonomik gelişmenin önemli nedenlerinden biri olarak ele alınan iklim şartlarının ülkeleri farklılaştırıcı unsurlarını dile getiren görüş nasıl adlandırılır?

Seçenekler

A
Beşeri sermaye
B
Doğal kaynaklar
C
Coğrafi yapısalcılık
D
Sosyal sermaye
E
Kültür
Açıklama:
Ekonomik gelişmenin nedenleri arasında ülkenin bulunduğu coğrafya ve iklim şartları ülkeler üzerinde farklılaştırıcı unsurlar oluşturur.İklimlerin birey davranışları üzerinde etkili olduğu görüşü İbni Haldun'un Mukaddime adlı eserinde dile getirilmiştir. Bu görüşler sonradan coğrafi yapısalcılık olarak adlandırılır.

Soru 37

Teknolojik gelişme üretim maliyetlerini ---------- ve üretimi miktar olarak ------
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğa uygun gelecek kavramlardır?

Seçenekler

A
arttırır-azaltır
B
azaltır-azaltır
C
arttırır-arttırır
D
azaltır-arttırır
E
azaltır-değiştirmez
Açıklama:
Teknoloiik gelişme üretim maliyetlerini düşürdükçe üretim hem miktar olarak artmakta hem de çeşitlenmektedir.

Soru 38

Aşağıdaki unsurlardan hangisi hem beşeri hem sosyal sermaye de ortak olarak bulunur?

Seçenekler

A
Bilgi
B
Tecrübe
C
Beden sağlığı
D
Deneyim
E
Çalışma motivasyonu
Açıklama:
Çalışma motivasyonu hem beşeri hem sosyal sermayenin bir unsurudur.

Soru 39

Yukarıdan aşağıya doğru katı talimatlarla iş görme yerine şeffaf ve karşılıklı görüş alışverişini amaçlayan yönetme biçimi nasıl adlandırılır?

Seçenekler

A
Yönetişim
B
Beyaz yakalı suç
C
Hümanist düşüce
D
Beyin fırtınası
E
Erdem
Açıklama:
Yönetişim, iş süreçlerinde yer alan herkesin kabiliyetlerinin ortaya çıkarılması ve olası tüm katkılarının alınmasını sağlamaya dönük,her düzeydeki kişilerin görüşlerine önem ve değer veren, yukarıdan aşağıya doğru katı talimatlarla iş görme yerine şeffaf ve karşılıklı görüş alışverişi öne çıkarmayı amaçlayan yönetme biçimidir.

Soru 40

Daron Acemoğlu ve James Robinson'un yaklaşımında, zengin ve yoksul milletler arasındaki fark neye dayandırılır?

Seçenekler

A
Özgürlük seviyelerindeki farklılık
B
Kişi başına düşen milli gelirler arasındaki farklılık
C
Coğrafi farklılık
D
Kapsayıcı ve dışlayıcı kurum farklılığı
E
Kültürel farklılık
Açıklama:
Yoksul ve zengin milletler arasındaki farkın açıklanmasında kapsayıcı ve dışlayıcı kurum farklılaşması rol oynar.Bir toplumun kurumlarının kapsayıcı veya dışlayıcı niteliklerinin baskınlığı onun gelecekte fakir mi yoksa zengin mi olacağının en somut göstergesidir.

Soru 41

Bir ülkede, ekonomik büyümenin yanı sıra, eğitim, sağlık, güvenlik, gelir dağılımı gibi konularda da iyileşmeler sağlanması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplumsal Huzur
B
Toplumsal Refah
C
Ekonomik Büyüme
D
Ekonomik Kalkınma
E
Toplumsal Gelişme
Açıklama:
Bir ülkede, ekonomik büyümenin yanı sıra, eğitim, sağlık, güvenlik, gelir dağılımı gibi konularda da iyileşmeler sağlanması ekonomik gelişme/kalkınma olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.

Soru 42

Sürdürülebilir kalkınma hem şimdi hem de gelecekteki ihtiyaç ve isteklerin daha iyi karşılanabilmesi için farklı bileşenlerin bir araya gelerek uyumlu bir şekilde yürütüldüğü değişim süreci olarak tanımlanmaktadır.
Aşağıdaki bileşenlerden hangisi sürdürülebilir kalkınmayı oluşturan bileşenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Doğal kaynakların kullanımı
B
Yatırımların yönetimi
C
Teknolojik gelişme
D
Kurumsal değişim
E
Kültürel gelişme
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma; hem şimdi hem de gelecekteki ihtiyaç ve isteklerin daha iyi karşılanabilmesi için doğal kaynakların kullanımı, yatırımların yönetimi, teknolojik gelişme ve kurumsal değişimin birbiriyle uyumlu biçimde yürütüldüğü değişim süreci olarak tanımlanmaktadır. Kültürel gelişme sürdürülebilir kalkınmayı oluşturan bileşenlerden biri değildir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.

Soru 43

İki ülkenin milli gelir rakamlarına bakarak refah düzeyleri hakkında bilgi edinmek ve benzer bir yapıda olup olmadıklarını tespit edebilmek için aşağıdaki göstergelerden hangisi dikkate alınmaz?

Seçenekler

A
Piyasalaştırılmayan ekonomik faaliyetler
B
Sosyal güvenlik
C
Devlet kurumları arası iletişim
D
Boş zaman
E
Gelir dağılımı
Açıklama:
İki ülkenin milli gelir rakamlarına bakarak refah düzeyleri hakkında bilgi edinmek için piyasalaştırılmayan ekonomik faaliyetler, çevre, boş zaman, gelir dağılımı, sosyal güvenlik, kentleşme, refahı olumsuz etkileyen harcamalar gibi diğer konularda da benzer bir yapıda olup olmadıklarının tespiti önemlidir. Devlet kurumları arası iletişim bu göstergelerden biri değildir. Doğru cevap C'dir.

Soru 44

Az gelirin az tasarrufa, az tasarrufun az yatırıma, az yatırımın da az gelire sebep olması
nedeniyle fakirlikten kurtulamama olarak tanımlanan ve gelişmekte olan ülkelerin bir gün gelişmiş ülke haline gelme hayallerinin suya düşmesi ve az gelişmişliklerinin
sürekliliğinden kurtulamama kaygısının yaygınlaşmasına yol açan süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomik kriz sarmalı
B
Fakirliğin kısır döngüsü
C
Ekonomik kalkınma başarısızlığı
D
Fiziksel sermaye birikimsizliği
E
Ekonomik gelişme yetersizliği
Açıklama:
Az gelirin az tasarrufa, az tasarrufun az yatırıma, az yatırımın da az gelire sebep olması
nedeniyle fakirlikten kurtulamama olarak tanımlanan ve gelişmekte olan ülkelerin bir gün gelişmiş ülke haline gelme hayallerinin suya düşmesi ve az gelişmişliklerinin
sürekliliğinden kurtulamama kaygısının yaygınlaşmasına yol açan süreç fakirliğin kısır döngüsü olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 45

19. yüzyıla kadar teknolojik buluşlar daha çok bireysel gayretlerin sonucu olarak ortaya çıkmakta, kurumsal özellikler taşımamaktaydı. Ancak 20. yüzyılın sonuna doğru bu tür gelişmeler için büyük ölçekli firmalar ve devletler önemli kaynaklar ayırarak teknolojiyi geliştirmeye çalıştılar. Bazı ülkelerin teknoloji geliştirmede öncülük ettikleri görülürken, bazılarının teknoloji dışındaki alanlara yöneldikleri görülmektedir.
Aşağıda verilen ülke çiftlerinden hangisi 19. ve 20. yüzyıllarda teknoloji geliştirmede öncülük etmiş ülkelerdir?

Seçenekler

A
Amerika-Japonya
B
Almanya-İngiltere
C
Almanya-Japonya
D
İngiltere-Japonya
E
İngiltere-Amerika
Açıklama:
19. yüzyılda, birinci dünya savaşı öncesine kadar, teknoloji geliştirmede öncülüğü İngiltere elinde tutmaktaydı. Avrupa ülkelerinden bazılarının, örneğin Almanya’nın kimya sanayinde, büyük ilerlemeler göstermelerine karşın teknolojiyi üretime uygulamada İngiltere tartışmasız öncü durumdaydı. 20. yüzyılda teknoloji geliştirmede öncülüğü ise Amerika eline geçirmiştir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.

Soru 46

Dönemler itibariyle batı ülkeleri ve batı Ülkeleri dışındaki ortalama doğuştan beklenen yaşam süreleri göz önüne alındığında farkın en fazla olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir.

Seçenekler

A
2003
B
1950
C
1900
D
1820
E
1000
Açıklama:
Dönemler itibariyle doğuştan beklenen yaşam süreleri göz önüne alındığında 1000 yılında Avrupa ile Avrupa dışındaki ülkelerde bir farkın olmadığı, 1820 yılında bu farkın 12, 1900 yılında 20, 2003 yılında 13 olduğu görülürken farkın 22 ile en fazla olduğu dönemin 1950 olduğu görülmektedir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.

Soru 47

Dünya ekonomisindeki en önemli gelişmelerden birisi beşeri sermayenin gelişmesi alanındadır. Beşeri sermaye, kısaca insanın üretime katkı sağlayan eğitim, beceri, tecrübe ve düzenli çalışabilme gücünü ifade eder. Hangi tür üretim olursa olsun, bireylerin üretimde bulunabilmek için, yaptıkları işin niteliğine göre farklılaşan donanımlara sahip olmaları gerekir. Bunlardan birisi eksik olursa beşeri sermaye tam olarak üretime dönüşemez.
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin üretimde bulunabilmeleri için gerekli donanımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Ruhsal sağlık
B
Çalışma arzusu
C
Kas gücü
D
Beyin gücü
E
Tecrübe
Açıklama:
Hangi tür üretim olursa olsun, bireylerin üretimde bulunabilmek için, yaptıkları işin niteliğine göre farklılaşan bilgi, beceri, tecrübe ve çalışma arzusu ile belirli düzeyde kas veya beyin gücüne sahip olmaları gerekir. Bunlardan birisi eksik olursa beşeri sermaye tam olarak üretime dönüşemez. Doğru cevap A'dır.

Soru 48

İş süreçlerinde yer alan herkesin kabiliyetlerinin ortaya çıkarılması ve olası tüm
katkılarının alınmasını sağlamaya dönük, her düzeydeki kişilerin görüşlerine önem
ve değer veren, yukarıdan aşağıya doğru katı talimatlarla iş görme yerine şeffaf ve
karşılıklı görüş alışverişini öne çıkarmayı amaçlayan yönetme biçimidir.
Yukarıda tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Organize yönetim
B
Katılımlı yönetim
C
Yönetişim
D
Katkılaşım
E
Hiyerarşik yönetim
Açıklama:
İş süreçlerinde yer alan herkesin kabiliyetlerinin ortaya çıkarılması ve olası tüm
katkılarının alınmasını sağlamaya dönük, her düzeydeki kişilerin görüşlerine önem
ve değer veren, yukarıdan aşağıya doğru katı talimatlarla iş görme yerine şeffaf ve
karşılıklı görüş alışverişini öne çıkarmayı amaçlayan yönetme biçimi yönetişim olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 49

İşsizlik, çalışma çağında ve hevesinde olan bireylerin iş bulamama durumudur. İşsizlik sadece işsiz bireyi ilgilendiren ve o kişinin ekonomik sorunlarının ortaya çıkmasına neden olan bir durum değil aksine tüm toplum yapısını ve ülke ekonomisini etkileyen olumsuz bir durumdur.
Aşağıdakilerden hangisi işsizlik nedeniyle ortaya çıkan sorunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Toplumun tümü için üretim, gelir ve dolayısıyla refah kaybı
B
Devlet için vergi kaybı
C
Toplumsal sisteme yabancılaşma ve bunun sonucu olarak toplumsal kurallara uymama
eğiliminin artması
D
İşsizlik ödemelerinin artması nedeniyle çalışanlar üzerinde vergi yükünde azalış
E
Nüfusun bağımlılık oranının artması nedeniyle çalışanların reel kazançlarının azalması
Açıklama:
İşsizlik, üretimin tam istihdam seviyesinin altında gerçekleşmesi nedeniyle bir çok sorunun ortaya çıkmasına yol açar. Bunlar:
• Toplumun tümü için üretim, gelir ve dolayısıyla refah kaybı
• Devlet için vergi kaybı
• İşsizler ve yakınlarında ruhsal çöküntü veya ‘işe yaramazlık’ duygusunun oluşması
• Toplumsal sisteme yabancılaşma ve bunun sonucu olarak toplumsal kurallara uymama (suç işleme) eğiliminin artması
• Nüfusun bağımlılık oranının artması nedeniyle çalışanların reel kazançlarının azalması gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bunlara ek olarak İşsizlik ödemelerinin artması nedeniyle çalışanlar üzerinde vergi yükünde de artış meydana gelecektir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.

Soru 50

Bir ülke ekonomisinin başarısında önemli makro göstergelerden biri de fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarı içinde, mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki artış oranı, yani ...... yanı sıra, ..... ve ......... önemli yer tutar. ........, ülke parasının mal ve hizmet alımında değerini ne düzeyde koruduğunu, ........, ülke parasının diğer ülke paraları karşısında nasıl bir değere sahip olduğunu, ......... ise yatırım için sermaye temininin maliyet durumunu gösterir.
Yukarıda boşluklara gelecek olan kavramlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Zam-Milli Para-Kâr
B
Değer-Kur-Zenginlik
C
Pahalılık-Yabancı Para-Kazanç
D
Enflasyon-Döviz-Faiz
E
Kâr-Korunum-Gelir
Açıklama:
Bir ülke ekonomisinin başarısında önemli makro göstergelerden biri de fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarı içinde, mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki artış oranı, yani enflasyonun yanı sıra, döviz kuru ve faiz oranları da önemli yer tutar. Enflasyon, ülke parasının mal ve hizmet alımında değerini ne düzeyde koruduğunu, döviz kuru, ülke parasının diğer
ülke paraları karşısında nasıl bir değere sahip olduğunu, faiz ise yatırım için sermaye temininin maliyet durumunu gösterir. Bu açıklamaya dayanarak doğru cevap D'dir.

Soru 51

"Kalkınma stratejileri belirlenirken sürdürülebilir kalkınma önem taşır. Sürdürülebilir kalkınma, gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilmelerini tehlikeye sokmadan bugünkü kuşakların ihtiyaçlarını karşılayan kalkınma yöntemidir."
Aşağıdakilerden hangisi bir kalkınmanın sürdürülebilir olmasını sağlayan ilkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
İnan dışındaki canlıların da hayat kalitesinin bozulmamasına özen göstermek
B
Tüm kararlarda hakkaniyet ve adaleti gözetmek
C
Her zaman ithal edilenden fazlasını üretmek
D
Ekolojk kısıtlılıklara saygılı olmak
E
Katılım süreçlerinde tüm paydaşların yer alabilmesini sağlamak
Açıklama:
C şıkkı dışındaki şıklar, sürdürülebilir kalkınmanın ilkelerindendir.

Soru 52

"Birleşmiş Milletler Genel Merkezinde 25-27 Eylül 2015 tarihlerinde gerçekleştirilen BM Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesinde 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri olarak açıklanan 17 hedef kabul edilmiştir."
Buna göre,
I. Aşırı yoksulluğu sona erdirme,
II. Eşitsizlik ve adaletle mücadele,
III. İklim değişikliğini düzeltme,
IV. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele,
maddelerinden hangisi ya da hangileri bu hedefleri gerçekleştirme yolunda ortaya konan amaç ya da amaçlardır?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
IV. madde 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini gerçekleştirme yolunda ortaya konan amaçlardan değildir. Diğer 3 madde söz konusu amaçları oluşturur.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi teknolojik gelişmenin zenginlik ve refah üzerindeki etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Yeni üretim alanlarını ortaya çıkarması
B
Ücretlerde düşüşe neden olması
C
Ekonomik alan dışında da sonuçlar doğurması
D
Araştırma ve geliştirmeye yönelik ilgiyi artırması
E
Ülke farklılıklarına göre değişkenlik göstermesi
Açıklama:
Diğer şıklar teknolojik gelişmenin zenginlik ve refaha olan etkilerini içermekteyken, B şıkkında böyle bir etkiden söz edilemez.

Soru 54

"Afrika ve Ortadoğu ülkelerinin 1990-2005 yılları arasındaki ekonomik performanslarını analiz eden bir çalışmada, komşu ülkelerin durumunun ekonomik performans üzerinde anlamlı düzeyde etkide bulunduğu sonucuna varılmıştır."
Bu durum, aşağıdaki faktörlerden hangisinin ekonomiye etkisini vurgulaması açısından bir örnektir?

Seçenekler

A
Coğrafi konum
B
Teknolojik altyapı
C
Fiziksel sermaye
D
Sosyal Sermaye
E
Politik Yapı
Açıklama:
Soruda verilen metinde vurgu yapılan durum, ülkenin coğrafi konumudur.

Soru 55

"Etkin bir üretim için beşeri ve sosyal sermayenin tüm unsurlarının birlikte hazır olması önemlidir."
Aşağıdakilerden hangisi hem beşeri hem de sosyal sermaye unsurudur?

Seçenekler

A
Tecrübe
B
Beden ve Ruh Sağlığı
C
Dürüstlük
D
Beceri
E
Çalışma Motivasyonu
Açıklama:
Tecrübe, beden ve ruh sağlığıyla beceri beşeri sermaye unsurları, dürüstlük ise bir sosyal sermaye unsuruyken çalışma motivasyonu hem beşeri hem de sosyal sermaye unsurudur.

Soru 56

"Ekonomik büyüme ve gelişme, sadece 'ekonomik' olarak adlandırılan faktörlerin sonucu olarak oluşmaz. Doğrudan insan davranışlarını düzenleyici veya yol gösterici kurum ve
değerlerin de bu noktada etkisi olur."
Bu görüşe göre aşağıdakilerden hangisi ekonomik büyüme ve gelişmeye olumlu etki eden ekonomi dışı faktörlerden değildir?

Seçenekler

A
Koruyucu hukuk sistemi
B
Politik istikrar ortamı
C
Vizyon sahibi liderlik
D
Düşük işsizlik oranı
E
Hümanist düşünceye yatkınlık
Açıklama:
D şıkkı dışındakiler ekonomi dışı faktörken, işsizlik oranı doğrudan ekonomik bir faktördür.

Soru 57

"Bazı ülkeler neden fakir kalıyor sorusuna cevap arayan yaklaşımlardan biri Daron Acemoglu ve James Robinsin’a aittir. Oldukça ilgi çeken ve Türkçeye 'Ulusların Çöküşü: Güç, Zenginlik ve Yoksulluğun Kökenleri' başlığı ile çevrilen eserde yazarlar yoksul ve zengin milletler arasındaki farkın açıklanmasında kapsayıcı ve dışlayıcı kurum farklılaşmasına dikkat çekmektedirler."
Bu yaklaşımda sözü edilen kapsayıcı ve dışlayıcı farklılaşmayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Kurumsal yapıların önemine dikkat çekilmektedir.
B
Kapsayıcı kurumlar elitlerin, dışlayıcı kurumlar kitlelerin yararını gözetir.
C
Kapsayıcı kurumlar bireysel yetenekler için eşit şartlar sağlar.
D
Dışlayıcı kurumlar ekonomik faaliyetlere katılımı sınırlar.
E
Zenginlik ve fakirliğin açıklanmasındaki en önemli farklılaştırıcı ölçütü ifade eder.
Açıklama:
B şıkkında verilenin aksine kapsayıcı kurumlar kitlelerin dışlayıcı kurumlarsa elitlerin yararını gözetir.

Soru 58

"Bir ekonominin büyüklüğünü ölçmek için Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH-GNP) ve Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH-GDP) olmak üzere iki ana ölçü birimi kullanılır."
GSMH ve GSYİH ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
GSMH coğrafya, GSYİH uyruk merkezlidir.
B
GSMH'ye o ülkedeki yabancıların üretimi de eklenir.
C
İki ülke insanını karşılaştırmak için uygun gösterge GSMH'dir.
D
Farklı zaman dilimleri kullanılarak hesaplanır.
E
Ulusal ekonomilerin performans karşılaştırmalarında GSMH daha çok kullanılır.
Açıklama:
GSMH, bir ülke vatandaşlarının kendi ülkelerinde veya diğer memleketlerde elde ettikleri toplam kazançları ifade eder. Dolayısıyla iki ülke insanının performansını karşılaştırmak için GSMH uygun göstergedir.

Soru 59

I. Dış ticarete getirilen sınırlamalar
II. Çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler
III. Kayıt dışı ekonominin boyutları
IV. Mahkeme kararlarının yaptırım gücü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir ekonominin özgürlük düzeyini belirleyen ölçütlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Soruda verilen maddelerden hepsi bir ekonominin özgürlük düzeyini belirleyen ölçütlerdendir.

Soru 60

ULİ360U_4_4.5 Yukarıdaki tabloda toplumların karşılaştırılmasında kullanılan çeşitli göstergelere göre ilk 10 ülke ve Türkiye'nin konumu verilmiştir.
Bu tabloya bakarak aşağıdaki yargılardan hangisi savunulamaz?

Seçenekler

A
Ekonomik özgürlüğün milli gelir üzerinde doğrudan etkisi vardır.
B
Küreselleşmeye yatkın ülkelerin başında Avrupa ülkeleri gelir.
C
Uzakdoğu ülkeleri küresel rekabette diğer göstergelere göre güçlüdür.
D
Milli geliri fazla olmasına rağmen yaşam memnuniyeti Türkiye'den düşük ülkeler vardır.
E
Milli gelir ve yaşam memnuniyeti Kuzey Avrupa ve Okyanusya ülkelerinde doğru orantılıdır.
Açıklama:
Ekonomik özgürlük göstergesinde ilk 10'da yer alan ülkelerin çoğu milli gelir sıralamasında ilk 10'da değildir. Dolayısıyla bu tabloya bakarak ekonomik özgürlüğün doğrudan milli gelir üzerine etki ettiği savunulamaz.

Soru 61

İhtiyaçların ve isteklerin daha iyi karşılanabilmesi için doğal kaynakların kullanımı, yatırımların yönetimi, teknolojik gelişme ve kurumsal değişimin birbiriyle uyumlu biçimde yürütüldüğü değişim sürecine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sürdürülebilir kalkınma
B
Ekonomik büyüme
C
Ekonomik gelişme
D
Refah
E
Sermaye birikimi
Açıklama:
Hem şimdi hem de gelecekteki ihtiyaç ve isteklerin daha iyi karşılanabilmesi için doğal kaynakların kullanımı, yatırımların yönetimi, teknolojik gelişme ve kurumsal değişimin birbiriyle uyumlu biçimde yürütüldüğü değişim sürecine sürdürülebilir kalkınma denir.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi kalkınmanın sürdürülebilir olması için gerekli olan ilkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Tüm kararlarda hakkaniyet ve adaleti gözetmek
B
Karar süreçlerinde paydaşlarla ortaklık içinde hareket etmek
C
Çevreyi korumaya özen göstermek
D
Gelecekteki nesilleri düşünerek hareket etmek
E
Yalnızca bugüne odaklanarak karar almak
Açıklama:
Sadece bugünkü değil gelecekteki nesilleri de düşünerek hareket etmek kalkınmanın sürdürülebilir olması için gerekli olan ilkelerden biridir. O nedenle yalnızca bugüne odaklanmak doğru bir seçeneke değildir.

Soru 63

İklimlerin birey davranışları üzerinde etkili olduğu görüşünü ilk olarak kim dile getirmişti?

Seçenekler

A
Descartes
B
İbni Haldun
C
İbni Sina
D
Kant
E
İbni Arabi
Açıklama:
İklimlerin birey davranışları üzerinde etkili olduğu görüşü ilk olarak Müslüman düşünür İbni Haldun tarafından meşhur Mukaddime adlı eserinde dile getirilmiştir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi teknolojide 1950’li yıllardan sonra öne çıkmaya başlayan ülkelerden biridir?

Seçenekler

A
Çin
B
Endonezya
C
Japonya
D
Türkiye
E
Hindistan
Açıklama:
Teknolojide Amerikan öncülüğü 1950’li yıllardan sonra yavaşlamaya Avrupa ve Japonya öne çıkmaya başlamıştır.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermayenin ifade ettiği insani özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Eğitim
B
Beceri
C
Dürüstlük
D
Tecrübe
E
Düzenli çalışabilme
Açıklama:
Dünya ekonomisindeki en önemli gelişmelerden birisi beşeri sermayenin gelişmesi alanındadır. Beşeri sermaye, kısaca insanın üretime katkı sağlayan eğitim, beceri, tecrübe ve düzenli çalışabilme gücünü ifade eder.

Soru 66

Bireyler arasındaki ilişki ağı, formel ya da enformel kural ve güvene bağlı olarak ortak hedeflere yönelebilme sonucu oluşan üretim imkânlarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sosyal sermaye
B
Beşeri sermaye
C
Yönetişim
D
Beşeri kalkınma
E
Küresel zenginlik
Açıklama:
Bireyler arasındaki ilişki ağı, formel ya da enformel kural ve güvene bağlı olarak ortak hedeere yönelebilme sonucu oluşan üretim imkânlarına sosyal sermaye denir.

Soru 67

Kişi başına düşen yüksek miktardaki mal ve hizmetlerin yanında, adil gelir dağılımı, özgürlük ve demokratik katılım, çevreyle uyumlu gelişme gibi unsurların tamamına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Refah
B
Ekonomik büyüme
C
Ekonomik gelişme
D
Beşeri sermaye
E
Sürdürülebilir kalkınma
Açıklama:
Kişi başına düşen yüksek miktardaki mal ve hizmetlerin yanında, adil gelir dağılımı, özgürlük ve demokratik katılım, çevreyle uyumlu gelişme gibi kişilerin kendilerini mutlu hissetmelerini sağlayan diğer unsurların toplamına refah denir.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermayenin unsurlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Bilgi
B
Ruh sağlığı
C
Tecrübe
D
Beden sağlığı
E
Teknolojik ilerleme
Açıklama:
Beşeri sermaye bilgi, beceri, tecrübe ile beden ve ruh sağlığının etkileşimiyle oluşur. Çalışma motivasyonu ise hem beşeri hem de sosyal sermayenin bir unsurunu oluşturur.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi sosyal sermayenin unsurlarından biridir?

Seçenekler

A
Güven
B
Beden sağlığı
C
Beceri
D
Çalışma motivasyonu
E
Tecrübe
Açıklama:
Bir toplumda sosyal sermaye bireyler arasındaki güven, dayanışma, birlikte çalışma arzusu ve bunu mümkün kılan ilişki ağlarının karşılıklı etkileşimi sonucu oluşur.

Soru 70

Bir ulusun kurumlarının performansının ölçülmesine imkan veren en nesnel ve ölçülebilir verilerin bulunduğu faaliyet alanı hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomi
B
Sağlık
C
Kültür
D
Sanat
E
Bilim
Açıklama:
Günümüzde ekonomi, bir toplumun, bir topluluğun veya bir ulusun kurumlarının performansının ölçülmesine imkan veren en nesnel ve ölçülebilir verilerin bulunduğu faaliyet alanıdır. Bu nedenle, ekonomik veriler, toplumların performans karşılaştırmasında başlıca göstergeler olarak kabul edilmektedir.

Soru 71

Bir ekonomide üretilen mal ve hizmet miktar ve çeşitliliğinin, dolayısıyla o mal ve hizmetleri satın alacak gelir düzeyinin artmasına ne denir?

Seçenekler

A
Ekonomik Büyüme
B
Ekonomik Gelişme
C
Ekonomik Kalkınma
D
Ekonomik Refah
E
Ekonomik Zenginlik
Açıklama:
Ekonomik Büyüme, bir ekonomide üretilen mal ve hizmet miktar ve çeşitliliğinin, dolayısıyla o mal ve hizmetleri satın alacak gelir düzeyinin artmasıdır.

Soru 72

Kişi başına düşen yüksek miktardaki mal ve hizmetlerin yanında, adil gelir dağılımı, özgürlük ve demokratik katılım, çevreyle uyumlu gelişme gibi kişilerin kendilerini mutlu hissetmelerini sağlayan diğer unsurların da bulunmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Zenginlik
B
Refah
C
Büyüme
D
Gelişme
E
Kalkınma
Açıklama:
Refah, kişi başına düşen yüksek miktardaki mal ve hizmetlerin yanında, adil gelir dağılımı, özgürlük ve demokratik katılım, çevreyle uyumlu gelişme gibi kişilerin kendilerini mutlu hissetmelerini sağlayan diğer unsurların da bulunmasıdır.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi kalkınmanın sürdürülebilir olması için aranan şartlardan bir değildir?

Seçenekler

A
İnsan ve diğer canlılar için hayat kalitesinin bozulmamasına veya mevcuttan daha geriye götürülmesine yol açmamaya özen göstermek
B
Tüm kararlarda hakkaniyet ve adaleti gözetmek
C
Karar süreçlerine olabilecek tüm paydaşların katılımını sağlamak ve ortaklık içinde hareket etmek
D
Çevreyi korumaya özen göstermek ve ekolojik kısıtlılıklara saygılı olmak, sınırları zorlamamak
E
Sadece bugünkü değil geçmişteki nesilleri de düşünerek hareket etmek
Açıklama:
Kalkınmanın sürdürülebilir olması için gelecek nesilleri düşünmek gerekmektedir.

Soru 74

Hem şimdi hem de gelecekteki ihtiyaç ve isteklerin daha iyi karşılanabilmesi için doğal kaynakların kullanımı, yatırımların yönetimi, teknolojik gelişme ve kurumsal değişimin birbiriyle uyumlu biçimde yürütüldüğü değişim sürecine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ekonomik gelişme
B
Ekonomik kalkınma
C
Sürdürülebilir kalkınma
D
Ekonomik zenginlik
E
Sürdürülebilir refah
Açıklama:
Hem şimdi hem de gelecekteki ihtiyaç ve isteklerin daha iyi karşılanabilmesi için doğal kaynakların kullanımı, yatırımların yönetimi, teknolojik gelişme ve kurumsal değişimin birbiriyle uyumlu biçimde yürütüldüğü değişim sürecine Sürdürülebilir Kalkınma denir.

Soru 75

İklimlerin birey davranışları üzerinde etkili olduğu görüşü ilk olarak kim tarafından dile getirilmiştir?

Seçenekler

A
İbni Haldun
B
Angus Maddison
C
Farabi
D
Max Weber
E
James Robinsin
Açıklama:
İklimlerin birey davranışları üzerinde etkili olduğu görüşü ilk olarak Müslüman düşünür İbni Haldun tarafından meşhur Mukaddime adlı eserinde dile getirilmiştir. Daha sonra bu görüşler coğrafi yapısalcılık adıyla bir ekol haline gelmiştir.

Soru 76

Az gelirin az tasarrufa, az tasarrufun az yatırıma, az yatırımın da az gelire sebep olması nedeniyle fakirlikten kurtulamamaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Refah yoksulluğu
B
Fakirlik sarmalı
C
Yoksulluk çemberi
D
Fakirliğin kısır döngüsü
E
Zenginlik kısır döngüsü
Açıklama:
Az gelirin az tasarrufa, az tasarrufun az yatırıma, az yatırımın da az gelire sebep olması nedeniyle fakirlikten kurtulamamaya Fakirliğin kısır döngüsü denir.

Soru 77

İnsanın üretime katkı sağlayan eğitim, beceri, tecrübe ve düzenli çalışabilme gücüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yetenek
B
Kabiliyet
C
Liyakat
D
İş gücü
E
Beşeri sermaye
Açıklama:
Beşeri Sermaye, insanın üretime katkı sağlayan eğitim, beceri, tecrübe ve düzenli çalışabilme gücüdür.

Soru 78

Bireyler arasındaki ilişki ağı, formel ya da enformel kural ve güvene bağlı olarak ortak hedeflere yönelebilme sonucu oluşan üretim imkanlarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sosyal sermaye
B
Sosyal politika
C
Beşeri sermaye
D
İktisadi sermaye
E
Ekonomik gelişme
Açıklama:
Sosyal Sermaye, bireyler arasındaki ilişki ağı, formel ya da enformel kural ve güvene bağlı olarak ortak hedeflere yönelebilme sonucu oluşan üretim imkânlarıdır.

Soru 79

Toplumun eğitimli, yetenekli ve yüksek statülü kişileri tarafından işlenen, hile ve aldatma ağırlıklı suçlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Nitelikli dolandırıcılık
B
Görevi kötüye kullanma
C
Beyaz yakalı suç
D
Güçlülerin suçluluğu
E
Ekonomik suç
Açıklama:
Beyaz yakalı suç, toplumun eğitimli, yetenekli ve yüksek statülü kişileri tarafından işlenen, hile ve aldatma ağırlıklı suçlardır.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi bir ekonominin ne düzeyde özgür olduğunu gösteren kriterlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Dış ticarete getirilen sınırlamalar
B
Çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler
C
Kayıt dışı ekonominin boyutları
D
Sözleşmelerin işlerlik kazanabilmesi için mahkemelerin karar alma hızı
E
Sosyal yardımların çeşitliliği
Açıklama:
Bir ekonominin ne düzeyde özgür olduğu aşağıdaki kriterler çerçevesinde belirlenir:
• Dış ticarete getirilen sınırlamalar
• Devlet harcamalarının ve vergilerin GSMH içindeki payının az veya çok olması
• Sözleşmelerin işlerlik kazanabilmesi için mahkemelerin karar alma hızı ve alınan kararların yaptırım gücü
• Çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler
• Sermaye hareketleri ve bankacılık faaliyetleri üzerindeki kısıtlamalar
• Kayıt dışı ekonominin boyutları
E şıkkı bunlardan biri değildir.

Ünite 5

Soru 1

Ekonomisi güçlü ve istikrarlı ülkelerin çıkardığı, alım gücü nispeten yüksek, değeri istikrarlı paralara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sağlam para
B
Zayıf para
C
Rezerv para
D
Döviz kuru
E
Satınalma gücü
Açıklama:
Ekonomisi güçlü ve istikrarlı ülkelerin çıkardığı, alım gücü nispeten yüksek, değeri istikrarlı paralara sağlam para denir.

Soru 2

Para otoritesi tarafından yerli ülke parasının yabancı ülke parası karşısında değerinin düşürülmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Devalüasyon
B
Revalüasyon
C
Manipülasyon
D
Spekülasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Para otoritesi tarafından yerli ülke parasının yabancı ülke parası karşısında değerinin düşürülmesine devalüasyon adı verilir.

Soru 3

Faiz/getiri farkından dolayı yerli ülkenin hisse senetleri, hazine bonosu, devlet tahvili gibi kıymetli kağıtlarına yatırım yapmak üzere dış ülkelerden gelen paraya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sağlam para
B
Sıcak para
C
Zayıf para
D
Rezerv para
E
Güçlü para
Açıklama:
Faiz/getiri farkından dolayı yerli ülkenin hisse senetleri, hazine bonosu, devlet tahvili gibi kıymetli kağıtlarına yatırım yapmak üzere dış ülkelerden gelen paraya sıcak para adı verilir.

Soru 4

Günümüz döviz kuru sistemi kaç yılında devreye girmiştir?

Seçenekler

A
1970
B
1971
C
1972
D
1973
E
1974
Açıklama:
1971 sonrasında da günümüz döviz kuru sistemi devreye girmiştir.

Soru 5

Döviz kurunun para otoritesi tarafından belirlendiği ve desteklendiği, yerli paranın yabancı paralar cinsinden değerinin sabit olduğu sisteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Altın standardı
B
Esnek kur sistemi
C
Sabit kur sistemi
D
Bretton Woods sistemi
E
Cari işlemler sistemi
Açıklama:
Sabit kur sistemi, döviz kurunun para otoritesi tarafından belirlendiği ve desteklendiği, yerli paranın yabancı paralar cinsinden değerinin sabit olduğu sistem.

Soru 6

Uzun süre bütün dünya ekonomisini etkilemiş olan Büyük Bunalım hangi yıl ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
1926
B
1927
C
1928
D
1929
E
1930
Açıklama:
Uzun süre bütün dünya ekonomisini etkilemiş olan Büyük Bunalım 1929'da yıl ortaya çıkmıştır.

Soru 7

Bretton Woods müzakereleri sonucunda, Aralık 1945’te kurulup 1 Mart 1947’de faaliyete geçmiş
olan ve kuruluş amacı1930’lu yıllardaki Büyük Buhrana ve onu izleyen dünya savaşına katkıda bulunan yıkıcı ekonomik politikaların tekrarını önleyecek ekonomik işbirliği için bir çerçeve oluşturmak olan kuruluş hangisidir?

Seçenekler

A
DTÖ
B
GATT
C
WTO
D
WB
E
IMF
Açıklama:
Bretton Woods müzakereleri sonucunda, Aralık 1945’te kurulup 1 Mart 1947’de faaliyete geçmiş
olan ve kuruluş amacı1930’lu yıllardaki Büyük Buhrana ve onu izleyen dünya savaşına katkıda bulunan yıkıcı ekonomik politikaların tekrarını önleyecek ekonomik işbirliği için bir çerçeve oluşturmak olan kuruluş IMF'dir.

Soru 8

Türkiye kaç yılında IMF’ye üye olmuştur?

Seçenekler

A
1945
B
1946
C
1947
D
1948
E
1949
Açıklama:
Türkiye 1947 yılında IMF’ye üye olmuştur.

Soru 9

Mal ve hizmet (dış ticaret) dengesi artı yatırımlardan elde edilen kâr ve faiz kazançları dengesi artı karşılıksız transferler dengesinin negatif bakiye vermesi. Bir ülkenin bir yılda dışarıdan elde ettiği gelirlerin dışarıya yapması gereken ödemeleri karşılayamaması durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Cari işlemler açığı
B
Altın standardı
C
Sabit kur sistemi
D
Esnek kur sistemi
E
Revalüasyon
Açıklama:
Mal ve hizmet (dış ticaret) dengesi artı yatırımlardan elde edilen kâr ve faiz kazançları dengesi artı karşılıksız transferler dengesinin negatif bakiye vermesi. Bir ülkenin bir yılda dışarıdan elde ettiği gelirlerin dışarıya yapması gereken ödemeleri karşılayamaması durumuna cari işlemler açığı adı verilir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi cari işlemler açığı veren ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
ABD
B
Meksika
C
Brezilya
D
Kanada
E
Japonya
Açıklama:
Japonya, cari işlemler açığı veren ülkelerden biri değildir.

Soru 11

Bir ülke parasının diğer ülke paraları karsısındaki fiyatının piyasada döviz arz ve talebi tarafından serbestçe belirlendiği, döviz arz ya da talebinde meydana gelebilecek değişmelere göre düşüp yükselebildiği sisteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Reel döviz kuru
B
Sabit kur sistemi
C
Dalgalı kur sistemi
D
Nominal döviz kuru
E
Satın alma gücü paritesi
Açıklama:
Bir ülke parasının diğer ülke paraları karsısındaki fiyatının piyasada döviz arz ve talebi tarafından serbestçe belirlendiği, döviz arz ya da talebinde meydana gelebilecek değişmelere göre düşüp yükselebildiği sisteme esnek ya da dalgalı kur sistemi denir. Nominal döviz kuru: Bir ülke parasının başka bir ülke parasıyla bankada, döviz bürosunda değiştirildiği kur. Reel döviz kuru: İki ülke parası arasındaki kurun ülkeler arasındaki enflasyon farkına göre yeniden ayarlanmış hali. Satın alma gücü paritesi: Ülke paralarının birbirine karsı değerinin belirli bir mal ve hizmet sepeti üzerinden satın alma gücü esas alınarak belirlenmiş olan değeri. Ulusal paranın yabancı paralar karsısındaki değerini kamu otoritesinin belirlediği, döviz kurlarının sabit tutularak arz ve talebe göre kurların dalgalanmasına izin verilmeyen sisteme de sabit kur sistemi denir.

Soru 12

Ülke paralarının birbirine karsı değerinin belirli bir mal ve hizmet sepeti üzerinden satın alma gücü esas alınarak belirlenmiş olan değerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Reel döviz kuru
B
Sabit kur sistemi
C
Dalgalı kur sistemi
D
Nominal döviz kuru
E
Satın alma gücü paritesi
Açıklama:
Bir ülke parasının diğer ülke paraları karsısındaki fiyatının piyasada döviz arz ve talebi tarafından serbestçe belirlendiği, döviz arz ya da talebinde meydana gelebilecek değişmelere göre düşüp yükselebildiği sisteme esnek ya da dalgalı kur sistemi denir. Nominal döviz kuru: Bir ülke parasının başka bir ülke parasıyla bankada, döviz bürosunda değiştirildiği kur. Reel döviz kuru: İki ülke parası arasındaki kurun ülkeler arasındaki enflasyon farkına göre yeniden ayarlanmış hali. Satın alma gücü paritesi: Ülke paralarının birbirine karsı değerinin belirli bir mal ve hizmet sepeti üzerinden satın alma gücü esas alınarak belirlenmiş olan değeri. Ulusal paranın yabancı paralar karsısındaki değerini kamu otoritesinin belirlediği, döviz kurlarının sabit tutularak arz ve talebe göre kurların dalgalanmasına izin verilmeyen sisteme de sabit kur sistemi denir.

Soru 13

Birçok uluslararası karşılaştırma aşağıdakilerden hangisine göre hesaplanan kur üzerinden yapılır?

Seçenekler

A
Reel döviz kuru
B
Sabit kur sistemi
C
Dalgalı kur sistemi
D
Nominal döviz kuru
E
Satın alma gücü paritesi
Açıklama:
Birçok uluslararası karşılaştırma satın alma gücü paritesine göre hesaplanan kur üzerinden yapılır. Buna göre, örneğin, orta halli bir ailenin bir aylık tüket imine dahil olan gıda, giyim, eğitim, sağlık, ulaşım gibi mal ve hizmetlerden oluşan bir sepet Türkiye’de 2000 TL’ye, ABD’de 1000 $’a alınabiliyorsa, satın alma gücü paritesine göre 1$=2 TL demektir. Türkiye gibi mal ve hizmetlerin ortalama fiyatlarının nispeten daha ucuz olduğu ülkelerde satın alma gücü paritesiyle hesaplanan döviz kuru nominal kurdan daha düşük, yani TL’nin alım gücü nominal kurun ima ettiğinden daha yüksek demektir.

Soru 14

Yabancı turistlerin az bir dövizle Türkiye’de uzunca bir süre tatil yapabilmeleri aşağıdakilerden hangisi ile alakalıdır?

Seçenekler

A
Reel döviz kuru
B
Sabit kur sistemi
C
Dalgalı kur sistemi
D
Nominal döviz kuru
E
Satın alma gücü paritesi
Açıklama:
Orta halli bir ailenin bir aylık tüket imine dahil olan gıda, giyim, eğitim, sağlık, ulaşım gibi mal ve hizmetlerden oluşan bir sepet Türkiye’de 2000 TL’ye, ABD’de 1000 $’a alınabiliyorsa, satın alma gücü paritesine göre 1$=2 TL demektir. 2016 yılı için nominal kurdan hesaplanan kişi basına gelir 11.230 Dolar iken, satın alma gücü paritesine göre Türkiye’de kişi basına gelir 23.679 Dolardır.

Soru 15

Ülkeler birbiriyle dış ticaret yaparken ihracatları ile ithalatları birbirine esit olmayabilir, dıs ticaret açığı verebilirler, buna bağlı olarak cari işlemler açığı verebilirler. Zaman zaman siyasi gelişmelerin etkisiyle ekonomik istikrar sorunu yasayabilirler. İhracatı teşvik etmek, döviz gelirlerini artırmak isteyebilirler. Bu tür durumlarda dıs dengeyi saglamaya yardımcı olmak üzere döviz kurunu değiştirmek, yerli paranın degerini yabancı paralar karsısında düsürmek isteyebilirler. Bu çerçevede, aşağıdakilerden hangisini uygulayan bir ülkede para otoritesi (genellikle Merkez Bankası) tarafından döviz kurunun yükseltilerek yerli paranın degerinin düsürülmesi yani devalüasyon meydana gelir?

Seçenekler

A
Reel döviz kuru
B
Sabit kur sistemi
C
Dalgalı kur sistemi
D
Nominal döviz kuru
E
Satın alma gücü paritesi
Açıklama:
Ülkeler birbiriyle dış ticaret yaparken ihracatları ile ithalatları birbirine esit olmayabilir, dıs ticaret açığı verebilirler, buna bağlı olarak cari işlemler açığı verebilirler. Zaman zaman siyasi gelişmelerin etkisiyle ekonomik istikrar sorunu yasayabilirler. İhracatı teşvik etmek, döviz gelirlerini artırmak isteyebilirler. Bu tür durumlarda dıs dengeyi saglamaya yardımcı olmak üzere döviz kurunu değiştirmek, yerli paranın degerini yabancı paralar karsısında düsürmek isteyebilirler. Bu çerçevede, sabit döviz kuru sistemi uygulayan bir ülkede para otoritesi (genellikle Merkez Bankası) tarafından döviz kurunun yükseltilerek yerli paranın degerinin düsürülmesine devalüasyon denir.

Soru 16

Sabit kur sisteminde çeşitli gerekçelerle para otoritesi tarafından yerli paranın değerinin yükseltilmesi aşağıdakilerden hangisi ile alakalıdır?

Seçenekler

A
Devalüasyon
B
Revalüasyon
C
Reel döviz kuru
D
Nominal döviz kuru
E
Satın alma gücü paritesi
Açıklama:
Devalüasyon için söylediğimizin tam aksine, sabit kur sisteminde çeşitli gerekçelerle para otoritesi tarafından yerli paranın değerinin yükseltilmesine de revalüasyon adı verilir.

Soru 17

Acaba döviz kurları neden, hangi durumlarda değişir? Ne olur da dün başka olan döviz kuru bugün başka olur? Döviz kurlarını indirip çıkaran ne gibi gelişmeler olabilir? Döviz kurlarında değişmeye sebep olabilecek birçok ekonomik ve siyasi faktörden söz etmek mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi bu bağlamda yanlış bilgi içerir?

Seçenekler

A
Faiz oranlarının sabit kalması
B
Paranın değerlenmesi veya değer kaybetmesi
C
Spekülasyon (paradan para kazanma girişimi)
D
Enflasyon oranında meydana gelen değişmeler
E
Döviz kurunun bilinçli olarak değiştirilmesi (manipülasyon)
Açıklama:
Acaba döviz kurları neden, hangi durumlarda değişir? Ne olur da dün başka olan döviz kuru bugün başka olur? Döviz kurlarını indirip çıkaran ne gibi gelişmeler olabilir? Döviz kurlarında değişmeye sebep olabilecek birçok ekonomik ve siyasi faktörden söz etmek mümkündür. Bunların başlıcaları şu şekilde sıralanabilir:
  • Paranın değerlenmesi veya değer kaybetmesi,
  • Döviz kurunun bilinçli olarak değiştirilmesi (manipülasyon),
  • Bir paranın değerinin başka bir paranınkine sabitlenmiş olup olmaması,
  • Faiz oranlarının değişmesi,
  • Enflasyon oranında meydana gelen değişmeler,
  • Spekülasyon (paradan para kazanma girişimi).

Soru 18

IMF kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1941
B
1942
C
1943
D
1944
E
1945
Açıklama:
Bretton Woods müzakereleri sonucunda, Aralık 1945’te kurulup 1 Mart 1947’de faaliyete geçmiş olan IMF’nin kuruluş amacı, yukarda belirtildiği gibi 1930’lu yıllardaki Büyük Buhrana ve onu izleyen dünya savaşına katkıda bulunan yıkıcı ekonomik politikaların tekrarını önleyecek ekonomik işbirliği için bir çerçeve oluşturmaktı.

Soru 19

Türkiye kaç yılında IMF’ye üye olmuştur?

Seçenekler

A
1945
B
1946
C
1947
D
1948
E
1949
Açıklama:
Türkiye 1947 yılında IMF’ye üye olmuştur. Türkiye zamanla dünya ile ticari ilişkilerini artırmaya başlamış ve dış dünyaya daha entegre bir hale gelmiştir. Ancak, ilerleyen yıllarda ödemeler dengesinde yaşadığı güçlükler veya dünya ya da Türkiye ekonomisinden kaynaklanan krizler nedeniyle Türkiye’nin IMF ile olan ilişkileri önem kazanmıştır.

Soru 20

Ödemeler bilançosunun ana hesaplarına baktığımızda aşağıdakilerden hangisi “Cari İşlemler Hesabı” ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Denkleştirici kalem
B
Rezervlerde değişme (ΔR)
C
Cari işlemlerin negatif bakiye vermesi
D
Sahip olunan net dış varlıklarda artış: “alacaklı” ülke.
E
Rezervlerde artış negatif, rezervlerde azalma pozitif işaretle muhasebeleştirilir.
Açıklama:

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği ülkelerinin kullandığı para birimidir?

Seçenekler

A
Avro
B
Dolar
C
Frank
D
Dinar
E
Sterlin
Açıklama:
Avrupa Birliği Avro adında ortak bir para birimi kullanmaktadır.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi, "Ekonomisi güçlü ve istikrarlı ülkelerin çıkardığı, alım gücü nispeten yüksek, değeri istikrarlı paralar" olarak isimlendirilen kavramdır?

Seçenekler

A
Reel para
B
Sağlam para
C
Zayıf para
D
Rezerv para
E
Nominal para
Açıklama:
Ekonomisi güçlü ve istikrarlı ülkelerin çıkardığı, alım gücü nispeten yüksek, değeri istikrarlı paralar olarak isimlendirilen kavram 'sağlam para'dır.

Soru 23

Sabit döviz kuru sistemi uygulayan bir ülkede para otoritesi (genellikle Merkez Bankası) tarafından döviz kurunun yükseltilerek yerli paranın değerinin düşürülmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Revalüasyon
B
Kevalüsayon
C
Devalüasyon
D
Telaüvasyon
E
Felaüvasyon
Açıklama:
Sabit döviz kuru sistemi uygulayan bir ülkede para otoritesi (genellikle Merkez Bankası) tarafından döviz kurunun yükseltilerek yerli paranın değerinin düşürülmesine devalüasyon denir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi, döviz kurlarında değişmeye sebep olabilecek ekonomik ve siyasi faktörden biri değildir?

Seçenekler

A
Paranın değerlenmesi veya değer kaybetmesi
B
Döviz kurunun bilinçli olarak değiştirilmesi (manipülasyon)
C
Bir paranın değerinin başka bir paranınkine sabitlenmiş olup olmaması
D
Paranın değerinin sabit kalması
E
Faiz oranlarının değişmesi
Açıklama:
Paranın değerinin sabit kalması, döviz kurlarında değişmeye sebep olabilecek ekonomik ve siyasi faktörden biri değildir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, döviz kurunun para otoritesi tarafından belirlendiği ve desteklendiği, yerli paranın yabancı paralar cinsinden değerinin sabit olduğu sisteme verilen addır?

Seçenekler

A
Altın standard
B
Esnek kur sistemi
C
Sıcak döviz sistemi
D
Sabit kur sistemi
E
Karma sistem
Açıklama:
Döviz kurunun para otoritesi tarafından belirlendiği ve desteklendiği, yerli paranın yabancı paralar cinsinden değerinin sabit olduğu sistem, sabit kur sistemidir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi IMF'nin faaliyete geçtiği yıldır?

Seçenekler

A
1943
B
1944
C
1945
D
1946
E
1947
Açıklama:
Bretton Woods müzakereleri sonucunda, Aralık 1945’te kurulup 1 Mart 1947’de faaliyete geçmiş olan IMF’nin kuruluş amacı, yukarda belirtildiği gibi 1930’lu yıllardaki Büyük Buhrana ve onu izleyen dünya savaşına katkıda bulunan yıkıcı ekonomik politikaların tekrarını önleyecek ekonomik işbirliği için bir çerçeve oluşturmaktı.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi, IMF’nin üyelerine sağladığı destekler arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Ekonomik eğilimlerin ve ülkeler arası ekonomik ilişkilerin analizlerine dayanarak hükümetlere ve merkez bankalarına politik tavsiyeler yapmak
B
Küresel, bölgesel ve bireysel ekonomi ve piyasaların takibine dayalı araştırma, istatistik, tahmin ve analizler yayımlamak
C
Ülkelerin yaşadığı ekonomik sıkıntılar, döviz darboğazı ve ödeme sorunlarını aşmasına yardımcı olmak için kredi vermek
D
Gelişmekte olan ülkelere yoksullukla mücadele etmek için imtiyazlı krediler temin etmek
E
Üye ülkelerin tüm ticari faaliyetlerini kontrol etmek
Açıklama:
Üye ülkelerin tüm ticari faaliyetlerini kontrol etmek, IMF’nin üyelerine sağladığı destekler arasında gösterilemez.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'nin IMF boyunduruğundan çıktığı yıldır?

Seçenekler

A
2013
B
2012
C
2011
D
2010
E
2009
Açıklama:
Türkiye 2000’li yıllarda yakaladığı siyasi ve ekonomik istikrar sayesinde hızla büyümüş, büyüdükçe IMF’ye olan borçlarını ödemiş, nihayet 2013 yılında IMF boyunduruğundan kurtulmayı başarmıştır.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ihracat-ithalat dengesi için kullanılan terimdir?

Seçenekler

A
İç ticaret dengesi
B
Dış ticaret dengesi
C
Kamu ticareti dengesi
D
Ödenek dengesi
E
Vergi dengesi
Açıklama:
Cari işlemler üç önemli alt kalemden oluşur: birincisi, mal ve hizmet ticareti dengesi (İhracat-İthalat), ki buna dış ticaret dengesi de denir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi, ülkeler arasındaki faiz ve kâr beklentisi farklarından yararlanmak amacıyla dışardan gelen ve hisse senedi, devlet tahvili, hazine bonosu gibi kıymetli kağıtlara yapılan yatırımlara verilen isimdir?

Seçenekler

A
Klasör yatırımları
B
Yabancı sermaye yatırımları
C
Portföy yatırımları
D
İç talep yatırımları
E
Dış talep yatırımları
Açıklama:
ÜLkeler arasındaki faiz ve kâr beklentisi farklarından yararlanmak amacıyla dışardan gelen ve hisse senedi, devlet tahvili, hazine bonosu gibi kıymetli kağıtlara yapılan yatırımlara portföy yatırımları denir.

Soru 31

Ekonomisi güçlü ve istikrarlı ülkelerin çıkardığı, alım gücü nispeten yüksek, değeri
istikrarlı paralara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Zayıf para
B
Sıcak para
C
Döviz
D
Sağlam para
E
Altın
Açıklama:
Dünya ekonomisinde kayda değer payı olan ülkelerin paraları ile ekonomisi çok büyük olmasa da siyasal ve ekonomik açıdan istikrarlı ülkelerin paralarına daha çok güven duyulur. Bu paraların temsil ettiği ekonomilerin durumu ve paraların değeriyle ilgili risk ve belirsizlikler nispeten az olduğundan diğer ülkeler bu paraları, dış ticaretlerinin finansmanında kullanmak veya olağanüstü hallerde müracaat etmek üzere kasalarında rezerv para olarak bulundurmak isterler. Bu paralara iktisat literatüründe ve uluslararası ekonomik ilişkilerde sağlam para adı verilir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 32

Sabit kur rejiminde paranın değer kazanmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Devalüasyon
B
Değerlenme
C
Revalüasyon
D
Deflasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Sabit kur sisteminde çeşitli gerekçelerle para otoritesi tarafından yerli paranın değerinin yükseltilmesine revalüasyon adı verilir. Esnek kur sisteminde arz ve talep koşullarındaki değişmeler sonucunda yerli paranın değer kazanması, döviz kurunun düşmesi, revalüasyon değil, değerlenme olarak isimlendirilir. Doğru yanıt C'dir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi döviz kurunda değişikliğe neden olmaz?

Seçenekler

A
Manipülasyon
B
İşsizlik
C
Faiz oranlarının değişmesi
D
Enflasyon
E
Spekülasyon
Açıklama:
Döviz kurlarında değişmeye sebep olabilecek birçok ekonomik ve siyasi faktörden söz etmek mümkündür. Bunların başlıcaları şu şekilde sıralanabilir:
• Paranın değerlenmesi veya değer kaybetmesi,
• Döviz kurunun bilinçli olarak değiştirilmesi (manipülasyon),
• Bir paranın değerinin başka bir paranınkine sabitlenmiş olup olmaması,
• Faiz oranlarının değişmesi,
• Enflasyon oranında meydana gelen değişmeler,
• Spekülasyon (paradan para kazanma girişimi)
Doğru yanıt B'dir.

Soru 34

Klasik liberal iktisadi öğretinin altın standardının temelini oluşturan öngörüsünün adı nedir?

Seçenekler

A
Piyasanın görünmez eli
B
Sabit kur sistemi
C
Esnek döviz kuru
D
Bırakınız yapsınlar
E
Otomatik denkleşme
Açıklama:
Adam Smith, David Hume ve David Ricardo gibi isimlerin öncülük ettiği klasik liberal iktisadi öğretinin öngördüğü “otomatik denkleşme mekanizması” olarak adlandırılan ve dış ödemeleri kendi kendine düzenleyen bir mekanizma yürürlükteydi. Buna göre şayet bir ülke dış açık verirse, yani dışarıya yapmak durumunda olduğu ödemeler dışardan elde ettiği kazançları aşarsa, ücret ve fiyat ayarlamaları üzerinden işleyen otomatik bir denkleştirme mekanizması devreye girmektedir. Dış açığı kapatmak için ülke altın ihraç etmekte, bunun sonucunda ülkedeki altın stoku azalmakta, bu da para arzını sınırlandırmakta, faizleri yükseltmekte, sıkı para politikalarına ve hükümet harcamalarının kısılmasına yol açmaktadır. Yükselen faizlerin ülkeye kısa vadeli yabancı sermaye çekmesi, böylece açıkların kapatılması öngörülmektedir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 35

I. BM
II. IMF
III. Dünya Bankası
IV. GATT
Yukarıdakilerin hangileri Bretton Woods sistemi kurumları arasında yer alır?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
III. ve IV.
C
I. II. ve III.
D
II. III. ve IV.
E
Hepsi
Açıklama:
II. Dünya Savaşının sonlarına doğru, 1944 yılında ABD’nin Bretton Woods kentinde, uluslararası ticaret, para ve finans sistemine yeniden çeki düzen verme amacıyla Bretton Woods müzakereleri adı verilen bir dizi görüşme yapılmıştır. Bretton Woods görüşmeleri sonucunda IMF, Dünya Bankası ve -sonradan DTÖ’ye dönüşecek olan- GATT sistemi kurulmuştur. Doğru yanıt D'dir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi IMF'nin sağladığı destekler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Üye ülkelerin dış ticaret dengesini sağlamak.
B
Hükümetlere ve merkez bankalarına politik tavsiyeler yapmak.
C
Araştırma, istatistik, tahmin ve analizler yayımlamak.
D
Kredi vermek.
E
Üye ülkelerde ekonomi yönetiminin geliştirilmesine yardımcı olmak için teknik yardım sağlamak, eğitimler vermek.
Açıklama:
IMF’nin üyelerine sağladığı destekler şu şekilde sıralanabilir:
• Ekonomik eğilimlerin ve ülkeler arası ekonomik ilişkilerin analizlerine dayanarak hükümetlere ve merkez bankalarına politik tavsiyeler yapmak,
• Küresel, bölgesel ve bireysel ekonomi ve piyasaların takibine dayalı araştırma, istatistik, tahmin ve analizler yayımlamak,
• Ülkelerin yaşadığı ekonomik sıkıntılar, döviz darboğazı ve ödeme sorunlarını aşmasına yardımcı olmak için kredi vermek,
• Gelişmekte olan ülkelere yoksullukla mücadele etmek için imtiyazlı krediler temin etmek,
• Üye ülkelerde ekonomi yönetiminin geliştirilmesine yardımcı olmak için teknik yardım sağlamak, eğitimler vermek.
Doğru yanıt A'dır.

Soru 37

IMF ve Türkiye'nin 19 ayrı anlaşma yapması neyin göstergesidir?

Seçenekler

A
IMF'nin Türkiye'nin yürütme merciini kontrol ettiğini.
B
Türkiye'nin dış açıklarını finanse edemediğini.
C
IMF'nin Türkiye'nin istikrarsızlığının sebebi olduğunu.
D
Türkiye'nin IMF kredilerini diğer finansman yöntemlerine göre tercih ettiğini.
E
IMF reçetelerinin Türkiye ekonomisine istikrar kazandırdığını.
Açıklama:
1960-2000 arası 40 yılda IMF ile 19 anlaşma yapmak durumunda kalması esasen Türkiye ekonomisinde istikrarsızlık sorununa işaret etmesi bakımından altı çizilmesi gereken bir husustur. Herhangi bir sebeple dış açıklarını finanse etmekte güçlük çeken ülkelerin ekonomisi darboğaza girdiğinde bu ülkeler bir anlamda “son başvuru mercii” olarak IMF’ye müracaat etmekte, IMF de belirli şartlarla bu ülkelere düşük faizli kredi vererek dış ödeme kolaylığı sağlamaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Soru 38

Bretton Woods sisteminde altın standardının yerini alan para birimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tüm ülke paralarından oluşan döviz sepeti
B
ABD Doları
C
Alman Markı
D
İsviçre Frankı
E
İngiliz Sterlini
Açıklama:
Bretton Woods sisteminin merkezinde altın ve ABD Doları vardır. ABD doları 1 ons altın=35$ üzerinden altına sabitlenmiş, öteki bütün ulusal paralar da belirli oranlar üzerinden Dolara sabitlenmiştir. Başka bir deyişle Bretton Woods sisteminde bütün paralar Dolara, Dolar ise altına endekslidir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi ödemeler dengesinin kalemlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Cari işlemler hesabı
B
Sermaye ve finansman hesabı
C
Dış servet fonu
D
Rezervlerde değişme
E
Net hata ve noksan
Açıklama:
Ödemeler bilançosu, ya da daha yaygın adıyla ödemeler dengesi, belirli bir dönemde bir ülke vatandaşlarının başka ülkelerin vatandaşlarıyla yaptığı bütün uluslararası iktisadi-parasal işlemlerin dökümüdür. Ödemeler dengesinin dört ana kalemi vardır: cari işlemler hesabı, sermaye ve finansman hesabı, rezervlerde değişme, net hata ve noksan. Doğru yanıt C'dir.

Soru 40

I. Euro bölgesinin temelleri atıldı.
II. OPEC ülkeleri petrol fiyatlarını arttırıldı.
III. ABD'de gümrük vergileri sıfırlandı.
IV. Gelişmekte olan ülkeler borç krizlerine girdi.
Yukarıdakilerden hangileri Bretton Woods sistemi sonrası ortaya çıkan sorunlar arasındadır?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
I. II. ve III.
C
II. ve IV.
D
I. II. ve IV.
E
Hepsi
Açıklama:
Sistemin çökmesinden sonra döviz kurları dalgalanmaya bırakılmış, ülkeler kendi menfaatleri ve büyüme hedefleriyle baş başa kalmıştır. Birçok Batı Avrupa ülkesi Avrupa Ekonomik Topluluğu çerçevesinde işbirliği yapma yoluna gitmiş, bu işbirliği girişimi zamanla tek para kullanan Euro Bölgesi’ne evrilmiştir. Doların değer yitirmesinden uğradıkları zararı telafi etme gayretiyle OPEC ülkelerinin petrol fiyatlarını yüksek oranlarda artırmaları 1970’li yıllarda petrol şoklarına, buna bağlı olarak sanayileşmiş ülkelerde ekonomik durgunluk ve gelişmekte olan ülkelerde dış borç sorunlarına yol açmıştır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası temel finans kuruluşlarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Uluslar Arası Para Fonu (IMF)
B
Dünya Bankası (WB)
C
Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT)
D
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)
E
Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT)
Açıklama:
Ulslarrası finans sistemin temel kurumları Uluslar arası Para Fonu (IMF), Dünya
Bankası ve önceleri Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT), 1995’ten itibaren de Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)’dür.

Soru 42

Bir ülke parasının diğer ülke paraları karşısındaki fiyatının piyasada döviz arz ve talebi tarafından serbestçe belirlendiği, döviz arz ya da talebinde meydana gelebilecek değişmelere göre düşüp yükselebildiği kur sistemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sabit kur sistemi
B
Dalgalı kur sistemi
C
Bileşik kur sistemi
D
Mali kur sistemi
E
Reel kur sistemi
Açıklama:
Bir ülke parasının diğer ülke paraları karşısındaki fiyatının piyasada döviz arz ve talebi tarafından serbestçe belirlendiği, döviz arz ya da talebinde meydana gelebilecek değişmelere göre düşüp yükselebildiği sisteme esnek ya da dalgalı kur sistemi denir

Soru 43

Ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değerini kamu otoritesinin belirlediği, döviz kurlarının sabit tutularak arz ve talebe göre kurların dalgalanmasına izin verilmeyen kur sistemine ad verilir?

Seçenekler

A
Dalgalı kur sistemi
B
Hareketli kur sistemi
C
Sabit kur sistemi
D
Reel kur sistemi
E
Bileşik kur sistemi
Açıklama:
Ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değerini kamu otoritesinin belirlediği, döviz kurlarının sabit tutularak arz ve talebe göre kurların dalgalanmasına izin verilmeyen sisteme de sabit kur sistemi denir.

Soru 44

Temsil ettiği ekonomilerin durumu ve paraların değeriyle ilgili risk ve belirsizlikler nispeten az olduğundan ülkelerin kasalarında bulundurmak istedikleri paraya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sağlam para
B
Reel para
C
Nominal para
D
Zayıf para
E
Birim para
Açıklama:
Dünya ekonomisinde kayda değer payı olan ülkelerin paraları ile ekonomisi çok büyük olmasa da siyasal ve ekonomik açıdan istikrarlı ülkelerin paralarına daha çok güven duyulur. Bu paraların temsil ettiği ekonomilerin durumu ve paraların değeriyle ilgili risk ve belirsizlikler nispeten az olduğundan diğer ülkeler bu paraları, dış ticaretlerinin finansmanında kullanmak veya olağanüstü hallerde müracaat etmek üzere kasalarında rezerv para olarak bulundurmak isterler. Bu paralara iktisat literatüründe ve uluslararası ekonomik ilişkilerde sağlam para adı verilir.

Soru 45

Özellikle de iç savaş ve istikrarsızlık yüzünden ekonomisi zayıf düşen ülkelerin paralarına ad verilir?

Seçenekler

A
Rezerv para
B
Reel para
C
Zayıf para
D
Nominal para
E
Sağlam para
Açıklama:
ABD, Kanada, AB, İngiltere, Japonya ve İsviçre dışında kalan, özellikle de iç savaş ve istikrarsızlık yüzünden ekonomisi zayıf düşen ülkelerin paralarına zayıf para ası verilir.

Soru 46

Bir ülke parasının başka bir ülke parasıyla bankada, döviz bürosunda değiştirildiği kura ne ad verilir?

Seçenekler

A
Satınalma gücü paritesi
B
Bileşik döviz kuru
C
Reel döviz kuru
D
Nominal döviz kuru
E
Rezerv paritesi
Açıklama:
Bir ülke parasının başka bir ülke parasıyla bankada, döviz bürosunda değiştirildiği kura Nominal döviz kuru adı verilir?

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi döviz kurlarında değişmeye sebep olabilecek birçok ekonomik ve siyasi faktörden birisi değildir?

Seçenekler

A
Faiz oranlarının sabit olması
B
Paranın değerlenmesi veya değer kaybetmesi
C
Döviz kurunun bilinçli olarak değiştirilmesi (manipülasyon)
D
Bir paranın değerinin başka bir paranınkine sabitlenmiş olması
E
Spekülasyon (paradan para kazanma girişimi)
Açıklama:
Döviz kurlarında değişmeye sebep olabilecek birçok ekonomik ve siyasi faktörden söz etmek mümkündür. Bunların başlıcaları şu şekilde sıralanabilir:
• Paranın değerlenmesi veya değer kaybetmesi,
• Döviz kurunun bilinçli olarak değiştirilmesi (manipülasyon),
• Bir paranın değerinin başka bir paranınkine
sabitlenmiş olup olmaması,
• Faiz oranlarının değişmesi,
• Enflasyon oranında meydana gelen değişmeler,
• Spekülasyon (paradan para kazanma girişimi).

Soru 48

Çok sağlam temellere dayanmayan argümanlarla olay ve olguların gidişatı, yakın gelecekte neler olacağı vs. konusunda yapılan dedikodu-tahmin karışımı yorum ve değerlendirmelerle bir mal veya hizmeti ucuza alıp pahalıya satarak kâr etme çabası, paradan para kazanma girişimine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Entegrasyon
B
Spekülasyon
C
Develüasyon
D
Revelüasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Çok sağlam temellere dayanmayan argümanlarla olay ve olguların gidişatı, yakın gelecekte neler olacağı vs. konusunda yapılan dedikodu-tahmin karışımı yorum ve değerlendirmelerle bir mal veya hizmeti ucuza alıp pahalıya satarak kâr etme çabası, paradan para kazanma girişimine spekülasyon adı verilir.

Soru 49

Döviz kurunun bilinçli olarak değiştirilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Enflasyon
B
Develüasyon
C
Manüpilasyon
D
Revelüasyon
E
Stagflasyon
Açıklama:
Döviz kurunun bilinçli olarak değiştirilmesine manipülasyon adı verilir.

Soru 50

Ülkeler arasındaki faiz ve kâr beklentisi farklarından yararlanmak amacıyla dışardan gelen ve hisse senedi, devlet tahvili, hazine bonosu gibi kıymetli
kağıtlara yapılan yatırımlara ne ad verilri?

Seçenekler

A
Doğrudan yatırımlar
B
Portföy yatırımları
C
Karşılıklı yatırımlar
D
Dış yatırımlar
E
Borç yatırımları
Açıklama:
Ülkeler arasındaki faiz ve kâr beklentisi farklarından yararlanmak amacıyla dışardan gelen ve hisse senedi, devlet tahvili, hazine bonosu gibi kıymetli
kağıtlara yapılan yatırımlara portföy yatırımları denir

Soru 51

Bir ülke parasının başka bir ülke parasıyla bankada, döviz bürosunda değiştirilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Nominal döviz kuru
B
Sağlam para
C
Rezerv para
D
Reel döviz kuru
E
Satınalma gücü paritesi
Açıklama:
Bir ülke parasının başka bir ülke parasıyla bankada, döviz bürosunda değiştirilmesine nominal döviz kuru denir.

Soru 52

İki ülke parası arasındaki kurun ülkeler arasındaki enflasyon farkına göre yeniden ayarlanmış haline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Nominal döviz kuru
B
Satınalma gücü paritesi
C
Sağlam para
D
Rezerv para
E
Reel döviz kuru
Açıklama:
İki ülke parası arasındaki kurun ülkeler arasındaki enflasyon farkına göre yeniden ayarlanmış hali reel dövüz kuru denir.

Soru 53

Hangisi döviz kurlarının değişme nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Paranın değerlenmesi veya değer kaybetmesi
B
Döviz kurunun bilinçli olarak değiştirilmesi
C
Faiz oranlarının değişmesi
D
Enflasyon oranında meydana gelen değişmeler
E
Toplumsal dönüşümler
Açıklama:
Toplumsal dönüşümlerin döviz kurlarını etkilemesine dair bir bilgi bulunmamaktadır.

Soru 54

Sabit kur sisteminde döviz kurunu kim belirler?

Seçenekler

A
Hükümet
B
Cumhurbaşkanlığı
C
Merkez bankası
D
Parlemento
E
Uluslarası şirketler
Açıklama:
Sabit kur sisteminde döviz kurunu para otoritesi (Merkez Bankası) belirler. Sistemin mantığı gereği sabit kur sisteminde belirlediği döviz kurunu desteklemeye hazır bir para otoritesi vardır. Döviz kuru herhangi bir nedenle belirlenen seviyenin üstüne çıkma eğilimi gösterdiğinde para otoritesi piyasaya müdahale eder, döviz satarak kuru destekler.

Soru 55

Yıkılan ekonomilerin yeniden inşası ve kalkınma sorunlarıyla hangi kurum ilgilenmektedir?

Seçenekler

A
Merkez bankası
B
Uluslarası bankalar
C
Uluslararası Para Fonu (IMF)
D
Dünya Bankası
E
Dünya Ticaret Örgütü
Açıklama:
Dünya Bankası’nın görevi yıkılan ekonomilerin yeniden inşası ve kalkınma sorunlarıyla ilgilenmektir.

Soru 56

1930’lu yıllardaki Büyük Buhrana ve onu izleyen dünya savaşına katkıda bulunan yıkıcı ekonomik politikaların tekrarını önlemek için kurulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dünya Bankası
B
Birleşmiş Milletler
C
Dünya Ticaret Örgütü
D
Uluslararası Para Fonu (IMF)
E
Avrupa Birliği
Açıklama:
Bretton Woods müzakereleri sonucunda, Aralık 1945’te kurulup 1 Mart 1947’de faaliyete geçmiş olan IMF’nin kuruluş amacı, yukarda belirtildiği gibi 1930’lu yıllardaki Büyük Buhrana ve onu izleyen dünya savaşına katkıda bulunan yıkıcı ekonomik politikaların tekrarını önleyecek ekonomik işbirliği için bir çerçeve oluşturmaktı.

Soru 57

Uluslararası Para Fonu (IMF) hangi yılda kurulmuştur?

Seçenekler

A
1945
B
1950
C
1937
D
1941
E
1957
Açıklama:
Bretton Woods müzakereleri sonucunda, Aralık 1945’te kurulup 1 Mart 1947’de faaliyete geçmiştir.

Soru 58

Bir ülkenin bir yılda dışardan elde ettiği gelirlerin dışarıya yapması gereken ödemeleri karşılayamaması durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Cari işlemler açığı
B
Dış ticaret dengesi
C
Portföy yatırımları
D
Devalüasyon
E
Revalüasyon
Açıklama:
Bir ülkenin bir yılda dışardan elde ettiği gelirlerin dışarıya yapması gereken ödemeleri karşılayamaması durumuna cari işlemler açığı denir.

Soru 59

Hangi ABD başkanı döneminde Bretton Woods Sistemi yıkılmıştır?

Seçenekler

A
Thomas Jefferson
B
John Tyler
C
Abraham Lincoln
D
Franklin Roosevelt
E
Richard Nixon
Açıklama:
ABD ekonomisinde baş gösteren resesyonu önlemek ve ekonomiyi canlandırmak amacıyla dönemin ABD Başkanı Nixon’un Ağustos 1971’de tek yanlı bir kararla doların altına konvertibilitesine son verildiğini açıklamasıyla sistem çökmüş oldu.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi cari işlemler fazlası veren ülkelerden biridir?

Seçenekler

A
Suudi Arabistan
B
Türkiye
C
Meksika
D
Fransa
E
İngiltere
Açıklama:
Cari işlemler açığı veren ülkeler Türkiye, ABD, Meksika, Brezilya, Kanada, Avustralya, Fransa, İngiltere, İtalya'dır. Suudi Arabistan cari işlemler fazlası veren bir ülkedir.

Ünite 6

Soru 1

2015 yılı itibariyle dünyada yetersiz beslenen insan sayısı 1990-92 dönemine göre yaklaşık kaç milyon milyon azalmıştır?

Seçenekler

A
20
B
50
C
100
D
200
E
800
Açıklama:
Dünyada 800 milyon dolayında insan
gıda yetersizliği, temiz suya erişiminin olmaması, kuraklık vb. sorunlar yüzünden
tarımsal üretimin daralması gibi nedenlerle yetersiz beslenmektedir. 2015 yılı itibariyle dünyada yetersiz beslenen insan sayısı 1990-92 dönemine göre 216 milyon
azalmıştır. Öyleyse yaklaşık 200 milyon azalmıştır denilebilir.

Soru 2

Toplam 129 gelişmekte olan ülke arasında kaçı, MDG’de öngörülen açlığı azaltma hedefine ulaşmıştır?

Seçenekler

A
16
B
57
C
60
D
72
E
105
Açıklama:
72 si tutturmuştur. Cevap D dir.

Soru 3

Halen kaç milyon insan yeryüzü ölçeğinde açlık sorunuyla yüz yüzedir?

Seçenekler

A
100
B
200
C
300
D
500
E
800
Açıklama:
Halen 800 milyon insan yeryüzü ölçeğinde bu sorunla yüz yüzedir.

Soru 4

Fabrika bacalarından çıkan dumanlar kirliliğin dokuz türünden hangisi üzerinde daha fazla etkiye sahiptir?

Seçenekler

A
Toprak kirliliği
B
Hava kirliliği
C
Gürültü kirliliği
D
Radyoaktif kirlilik
E
Termal kirliliği
Açıklama:
Fabrika bacalarından çıkan dumanlar hava
kirliliğinin başlıca kaynakları arasındadır. Hava kirliliği
küresel ısınmanın da sebeplerinden biridir.

Soru 5

İşitme kaybı, yaban hayatının zarar görmesi ve genel olarak yaşam kalitesinin azalması gibi sonuçlar doğuran kirlilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toprak kirliliği
B
Görüntü kirliliği
C
Gürültü kirliliği
D
Kişisel kirlilik
E
Işık kirliliği
Açıklama:
Bu kirlilik türü gürültü kirliliğidir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi çevreyi kurtarmak ve kalkınma sürecini sürdürülebilir hale getirmek için 1970’li yıllardan bu yana küresel çapta gerçekleştirilen girişimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
1972 tarihli “Büyümenin Sınırları” raporu
B
2000 BM Milenyum Zirvesi (ABD)
C
2002 Johannesburg Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi (G. Afrika)
D
2012 BM Rio+20 Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi (Brezilya)
E
OPEC'in yükselişi
Açıklama:
OPEC'in yükselişinin çevrenin korunmasıyla bir ilgisi yoktur. Cevap E dir.

Soru 7

Paris İklim Zirvesi adıyla anılan ve 30 Kasım-11 Aralık 2015 tarihleri arasında Paris’te gerçekleştirilen zirve sonunda kaç ülke uzlaşıya varmıştır?

Seçenekler

A
87
B
97
C
154
D
195
E
215
Açıklama:
Paris İklim Zirvesi adıyla anılan ve 30 Kasım-11 Aralık 2015 tarihleri arasında Paris’te gerçekleştirilen zirve sonunda, 195
katılımcı ülkenin üzerinde uzlaştığı Paris Anlaşması, Kyoto Protokolü’nün sona ereceği 2020 sonrası için
bir dizi önlem içermektedir.

Soru 8

Reel ekonomik büyüme hızının sıfıra düşmesi veya sıfıra çok yaklaşması, yani ekonominin reel olarak büyümemesi hali olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomik kriz
B
Siyasi durgunluk
C
Politik resesyon
D
Ekonomik durgunluk
E
Daralma
Açıklama:
Bu çerçevede ekonomik durgunluk reel ekonomik büyüme hızının sıfıra düşmesi veya sıfıra çok
yaklaşması, yani ekonominin reel olarak büyümemesi halidir.

Soru 9

1997 yılında önce Tayland’da başlayıp ardından çevresindeki doğu Asya ülkelerini (Singapur, Hong Kong, Filipinler, G. Kore, Malezya, Endonezya) etkisi altına alan kriz hangi adla anılmaktadır?

Seçenekler

A
Asya Finans Krizi
B
Meksika Krizi
C
Rusya Krizi
D
Doğu Krizi
E
Uzak Doğu Krizi
Açıklama:
1997 yılında önce Tayland’da başlayıp ardından çevresindeki doğu Asya ülkelerini (Singapur,
Hong Kong, Filipinler, G. Kore, Malezya, Endonezya) etkisi altına alan kriz Asya finans krizi olarak anılmaktadır.

Soru 10

Son 50 yıllık geçmişe bakıldığında, on yıllık dönemler itibariyle dünya ekonomisinde ortaya çıkan tablolar vardır. Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi 1970’li yıllar ile alakalıdır?

Seçenekler

A
Esnek döviz kuru sistemine geçilmiştir
B
Berlin Duvarı yıkılmış ve SSCB dağılmıştır
C
Serbest piyasacı anlayış egemen olmuştur
D
Gelişmekte olan ülkelerde durgunluk sorunları öne çıkmıştır
E
Keynesyen devletçi-müdahaleci yaklaşım popülaritesini yitirmiştir
Açıklama:
1970’li yıllara Bretton Woods sisteminin çökmesi, esnek döviz kuru sistemine geçiş, OPEC’in yükselmesi ve petrol şokları damgasını vurmuştur. 1980’li yıllarda gelişmekte olan ülkelerin dış borç krizleri ve petrol şoklarının olumsuz etkisiyle gelişmiş ülkelerde durgunluk sorunları öne çıkmıştır. Bu dönemde Keynesyen devletçi-müdahaleci yaklaşım popülaritesini yitirmiş, özelleştirmelerin, deregülasyonların, finansal serbestleşmenin ve devleti küçültme arayışlarının öne çıktığı “neoliberal” olarak anılan serbest piyasacı anlayış egemen olmuştur. 1990’lı yıllar bir yandan Berlin Duvarı’nın yıkılması, SSCB’nin dağılması, sosyalist bloğun çökmesi ve Soğuk Savaşın sona ermesine tanıklık ederken, bir yandan da Türkiye, Meksika, Doğu Asya (Tayland, G. Kore, Hong Kong, Filipinler, Singapur, Malezya) ve Rusya krizlerinin birbiri ardına sökün ettiği bol krizli bir dönem olmuştur.

Soru 11

Son 50 yıllık geçmişe bakıldığında, on yıllık dönemler itibariyle dünya ekonomisinde ortaya çıkan tablolar vardır. Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi 1990’lı yıllar ile alakalıdır?

Seçenekler

A
Soğuk Savaş sona ermiştir
B
Bretton Woods sistemi çökmüştür
C
Serbest piyasacı anlayış egemen olmuştur
D
Zehirli varlıkların vergi mükelleflerinin sırtından temizlenmesi
E
Ödeme gücü olmayan insanlar dahil tüketicilere cömertçe krediler verilmiştir
Açıklama:
1970’li yıllara Bretton Woods sisteminin çökmesi, esnek döviz kuru sistemine geçiş, OPEC’in yükselmesi ve petrol şokları damgasını vurmuştur. 1980’li yıllarda gelişmekte olan ülkelerin dış borç krizleri ve petrol şoklarının olumsuz etkisiyle gelişmiş ülkelerde durgunluk sorunları öne çıkmıştır. Bu dönemde Keynesyen devletçi-müdahaleci yaklaşım popülaritesini yitirmiş, özelleştirmelerin, deregülasyonların, finansal serbestleşmenin ve devleti küçültme arayışlarının öne çıktığı “neoliberal” olarak anılan serbest piyasacı anlayış egemen olmuştur. 1990’lı yıllar bir yandan Berlin Duvarı’nın yıkılması, SSCB’nin dağılması, sosyalist bloğun çökmesi ve Soğuk Savaşın sona ermesine tanıklık ederken, bir yandan da Türkiye, Meksika, Doğu Asya (Tayland, G. Kore, Hong Kong, Filipinler, Singapur, Malezya) ve Rusya krizlerinin birbiri ardına sökün ettiği bol krizli bir dönem olmuştur. 2000’li yıllarda 11 Eylül (2001) faciasına, konut edindirmeyi teşvik politikaları çerçevesinde konut sektörüne aşırı derecede fon aktarımlarına, negatif faizlere, ödeme gücü olmayan insanlar dahil tüketicilere cömertçe verilen kredilere, bununla bağlantılı olarak da emlak piyasasında fiyat balonlarına, finansal türevlerde yaşanan çılgınlıklara ve en sonunda da bugüne kadar yaşanmış krizlerin en büyüklerinden biri olan 2008-2009 küresel ekonomik krizine şahit olunmuştur. Artık sonlarına yaklaştığımız 2010’lu yıllar ise küresel ekonomik kriz bağlamında icra edilen kurtarma operasyonlarına, piyasaları rahatlatmaya dönük genişletici para ve maliye politikalarına, zehirli varlıkların vergi mükelleflerinin sırtından temizlenmesi çabalarına tanık olduğumuz bir dönem olmuştur.

Soru 12

Küresel ısınma aşağıdakilerden hangisi ile irtibatlıdır?

Seçenekler

A
Hava kirliliği
B
Toprak kirliliği
C
Gürültü kirliliği
D
Görüntü kirliliği
E
Radyoaktif kirlilik
Açıklama:
Bilim adamlarına göre küresel ısınma artan hava kirliliği ile irtibatlıdır.

Soru 13

Kaynakları arasında toprak erozyonunun yol açtığı çökelti ve her türlü katı atıkların olduğu kirlilik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Su kirliliği
B
Işık kirliliği
C
Hava kirliliği
D
Kişisel kirlilik
E
Termal kirlilik
Açıklama:
İnsan sağlığını doğrudan etkilemesi bakımından en önemli çevre kirliliği türlerinden bir olan su kirliliği denizler, göller, akarsular ve yeraltı sularında meydana gelebilir. Su kirliliğinin kaynakları arasında toprak erozyonunun yol açtığı çökelti, her türlü katı atıklar, toprak kirlenmesinin su kaynaklarına da sızması ve su kaynaklarında organik maddelerin çürümesi yer almaktadır.

Soru 14

Kaynakları arasında elektrik üreten güç santralleri, çarpık kentleşme, ısıyı hapseden hava kirliliği parçacıkları ve ormansızlaşma olan kirlilik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Termal kirlilik
B
Toprak kirliliği
C
Gürültü kirliliği
D
Görüntü kirliliği
E
Radyoaktif kirlilik
Açıklama:
Termal kirlilik, uzun dönemli zararlı etkileri olan aşırı ısıdır. Termal kirliliğe yol açan kaynaklar arasında elektrik üreten güç santralleri, çarpık kentleşme, ısıyı hapseden hava kirliliği parçacıkları, ormansızlaşma ve su döngüsünü düzenleyen sıcaklığın azalması sayılabilir. Sıcaklığın artması iklim değişikliğine yol açar, yabani hayata zarar verir.

Soru 15

Bütün kirlilik türleri aslında birbiriyle irtibatlı ve iç içedir. Yol boylarındaki tabelalar ve panolardan fışkıran ışık kirliliğinin yol açtığı bir sonraki kirlilik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Su kirliliği
B
Hava kirliliği
C
Kişisel kirlilik
D
Termal kirlilik
E
Görüntü kirliliği
Açıklama:
Bütün kirlilik türlerinin aslında birbiriyle irtibatlı, iç içe olduğunu vurgulamakta yarar vardır. Örneğin yol boylarındaki tabela ve panolardan fışkıran ışık kirliliği enerji kullanarak yaratılabilir; enerji üretimi için elektrik santralinde fosil yakıt kullanılır; fosil yakıtların tüketimi hava kirliliğini artırır, hava kirliliği yeryüzüne asit yağmuru olarak geri döner ve bu defa suyu kirletir... Bu döngü bu şekilde sonsuza kadar uzayıp gider.

Soru 16

1970’li yıllardan bu yana küresel çapta bir dizi girişim söz konusu olmuştur. Aşağıdaki bu girişimlerden hangisi günümüzün en güçlü ve öncelikli küresel taahhüt belgelerinden biri olarak kabul edilir?

Seçenekler

A
1972 tarihli “Büyümenin Sınırları” raporu
B
1972 BM Çevre Konferansı (İsveç, Stockholm)
C
1992 Rio Konferansı (Brezilya)
D
1997 Kyoto Protokolü (Japonya)
E
2000 BM Milenyum Zirvesi (ABD)
Açıklama:
6-8 Eylül 2000 tarihleri arasında BM Genel Merkezi’nde (New York), aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 189 ülkenin Devlet ve Hükümet Başkanlarının katılımıyla, “yeni bir binyılın başlangıcında” yapılan liderler zirvesinde, günümüzün en güçlü ve öncelikli küresel taahhüt belgelerinden biri olarak kabul edilen Birleşmiş Milletler Milenyum Bildirgesi imzalanmıştır.

Soru 17

Kyoto Protokolü, küresel iklim değişikliğiyle mücadele etmek için, BM’nin Aralık 1997’de Japonya’nın Kyoto şehrinde düzenlediği çevre toplantısında kabul edilen bir anlaşmadır. Kyoto Protokolü şu anda yeryüzündeki 169 ülkeyi ve sera gazı emisyonlarının % 61’inden fazlasını kapsamaktadır. Protokol ile devreye girecek önlemlerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
Atmosfere salınan sera gazı miktarının %10’a çekilmesi,
B
Termik santrallerde daha az karbon salan teknolojilerin devreye sokulması,
C
Atmosfere bırakılan metan ve karbondioksit oranının düşürülmesi için alternatif enerji kaynaklarına yönelinmesi,
D
Endüstriden, motorlu taşıtlardan, ısıtmadan kaynaklanan sera gazı miktarını azaltmaya yönelik mevzuatın yeniden düzenlenmesi,
E
Daha az enerji ile ısınma, daha az enerji tüketen araçlarla uzun yol alma, daha az enerji tüketen teknoloji sistemlerinin geliştirilmesi, ulaşım ve çöp depolamada çevreciliğin temel ilke olması,
Açıklama:
  • Atmosfere salınan sera gazı miktarının %5’e çekilmesi, •Endüstriden, motorlu taşıtlardan, ısıtmadan kaynaklanan sera gazı miktarını azaltmaya yönelik mevzuatın yeniden düzenlenmesi, •Daha az enerji ile ısınma, daha az enerji tüketen araçlarla uzun yol alma, daha az enerji tüketen teknoloji sistemlerinin geliştirilmesi, ulaşım ve çöp depolamada çevreciliğin temel ilke olması, •Atmosfere bırakılan metan ve karbondioksit oranının düşürülmesi için alternatif enerji kaynaklarına yönelinmesi, •Fosil yakıtlar yerine örneğin biyodizel yakıt kullanılması, •Çimento, demir-çelik ve kireç fabrikaları gibi yüksek enerji tüketen işletmelerde atık işlemlerinin yeniden düzenlenmesi, •Termik santrallerde daha az karbon salan teknolojilerin devreye sokulması, •Güneş enerjisinin teşvik edilmesi, ayrıca karbon salımı olmadığı için nükleer enerjinin ön plana çıkarılması, •Fazla yakıt tüketen ve fazla karbon üretenlerden daha fazla vergi alınması

Soru 18

Küresel ısınma, iklim değişikliği ve gezegenimizin geleceğiyle ilgili olarak küresel çaptaki son önemli girişim 2015 tarihinde yapılan 21.BM İklim Değişikliği Taraflar Konferansı - COP21’dir. Anlaşmaya göre, bu yüzyılın sonu itibarıyla küresel sıcaklık ortalamasındaki artışın olabildiğince kaç derecenin altında tutulması öngörülmektedir?

Seçenekler

A
0.75°C
B
1.0 °C
C
1.25 °C
D
1.50 °C
E
2.0 °C
Açıklama:
Küresel ısınma, iklim değişikliği ve gezegenimizin geleceğiyle ilgili olarak küresel çaptaki son önemli girişim 2015 tarihinde yapılan 21.BM İklim Değişikliği Taraflar Konferansı - COP21’dir. Paris İklim Zirvesi adıyla anılan ve 30 Kasım-11 Aralık 2015 tarihleri arasında Paris’te gerçekleştirilen zirve sonunda, 195 katılımcı ülkenin üzerinde uzlaştığı Paris Anlaşması, Kyoto Protokolü’nün sona ereceği 2020 sonrası için bir dizi önlem içermektedir. Anlaşmaya göre, bu yüzyılın sonu itibarıyla küresel sıcaklık ortalamasındaki artışın 2 °C’nin olabildiğince altında tutulması öngörülmektedir. Ülkeler, 1.5 °C’lik bir sıcaklık artışının da altına kalmak için çaba gösterilmesi gerektiğini kabul etmişlerdir.

Soru 19

Kriz, ekonomik kriz, bölgesel kriz, küresel kriz, finansal kriz, ekonomik durgunluk, resesyon, depresyon, buhran ve çöküş gibi kavramlar birbiriyle akraba kavramlardır. “Ekonomik büyümenin negatif olması, reel büyüme oranının eksiye düşmesi, yani ekonominin küçülmesi” aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kriz
B
Buhran
C
Daralma
D
Ekonomik durgunluk
E
Enflasyon (stagflasyon)
Açıklama:
1990’lardan itibaren yaşadığımız krizlere geçmeden, öncelikle kriz, ekonomik kriz, bölgesel kriz, küresel kriz, finansal kriz, ekonomik durgunluk, resesyon, depresyon, buhran ve çöküş gibi birbiriyle akraba kavramları kısaca tanımlayalım. Kriz, herhangi bir konuda birdenbire meydana gelen kötüye gidiş, aniden ortaya çıkan olumsuz gelişme olarak tanımlanabilir. Ekonomik kriz, ekonominin yeniden üretim sürecinde büyümenin durması sonucu, arz ile talep arasında belirgin bir uyumsuzluğun ortaya çıkması, ekonomik göstergelerin ciddi biçimde bozulmasıdır. Bu çerçevede ekonomik durgunluk reel ekonomik büyüme hızının sıfıra düşmesi veya sıfıra çok yaklaşması, yani ekonominin reel olarak büyümemesi halidir. Daralma, ekonomik büyümenin negatif olması, reel büyüme oranının eksiye düşmesi, yani ekonominin küçülmesidir. Ekonomik durgunluk, dolayısıyla işsizlik ile enflasyonun bir arada bulunması haline, durgunluk halinde enflasyon (stagflasyon) adı verilir. Buhran, ekonomik krizlerin en dehşetlisi ve derini olup, iktisadi göstergelerin tümünün çok büyük oranlarda bozulduğu bunalım durumu, kitlesel iflaslara kitlesel işsizliğin eşlik ettiği çöküş halidir. Bir kriz yalnızca patlak verdiği ülkeyle sınırlı kalmış, öteki ülkeleri etkilememişse ulusal kriz; yakın çevresindeki ülkeleri de etkilemişse bölgesel kriz; nihayet sadece yakın çevresini değil, bütün dünyayı etkiler boyutlara ulaşmışsa küresel ekonomik kriz adını almaktadır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi 1970'li yıllara damgasını vuran olaylardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Bretton Woods sisteminin çökmesi
B
Esnek döviz kuru sistemine geçiş
C
Berlin Duvarı’nın yıkılması
D
OPEC’in yükselmesi
E
Petrol şokları
Açıklama:
1970’li yıllara Bretton Woods sisteminin çökmesi, esnek döviz kuru sistemine geçiş, OPEC’in yükselmesi ve petrol şokları damgasını vurmuştur.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi su kirliliğinin sebeplerinden birisidir?

Seçenekler

A
Uranyum zenginleştirme işlemleri
B
Toprak erozyonunun yol açtığı çökelti
C
Isıyı hapseden hava kirliliği parçacıkları
D
Ormansızlaşma
E
İnşaat faaliyetleri
Açıklama:
Su kirliliğinin kaynakları arasında toprak erozyonunun yol açtığı çökelti, her
türlü katı atıklar, toprak kirlenmesinin su kaynaklarına da sızması ve su kaynaklarında organik maddelerin çürümesi yer almaktadır.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi 2002 yılında gerçekleşen küresel çapta girişimlerden birisidir?

Seçenekler

A
BM Çevre Konferansı
B
Kyoto Protokolü
C
Johannesburg Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
D
BM Milenyum Zirvesi
E
Milenyum Kalkınma Hedefleri Zirvesi
Açıklama:
1970’li yıllardan bu yana küresel çapta bir dizi girişim söz konusu olmuştur. Bu girişimler şu şekilde özetlenebilir:
• 1972 tarihli “Büyümenin Sınırları” raporu
• 1972 BM Çevre Konferansı (İsveç, Stockholm)
• 1992 Rio Konferansı (Brezilya)
• 1997 Kyoto Protokolü (Japonya)
• 2000 BM Milenyum Zirvesi (ABD)
• 2002 Johannesburg Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi (G. Afrika)
• 2010 Milenyum Kalkınma Hedefleri Zirvesi
• 2012 BM Rio+20 Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi (Brezilya)
• 2015 Paris İklim Zirvesi (Fransa)

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Milenyum Bildirgesi'nde yer alan beşinci hedeftir?

Seçenekler

A
Bebek ölümlerinin azaltılması
B
Ana-çocuk sağlığının iyileştirilmesi
C
Evrensel temel eğitimin sağlanması
D
Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması
E
HIV/AIDS, sıtma ve diğer hastalıklarla mücadele edilmesi
Açıklama:
Hedef 1: Aşırı yoksulluğun ve açlığın azaltılması
Hedef 2: Evrensel temel eğitimin sağlanması
Hedef 3: Cinsler arası eşitliğin sağlanması ve kadınların yapabilir kılınması
Hedef 4: Bebek ölümlerinin azaltılması
Hedef 5: Ana-çocuk sağlığının iyileştirilmesi
Hedef 6: HIV/AIDS, sıtma ve diğer hastalıklarla mücadele edilmesi
Hedef 7: Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması
Hedef 8: Kalkınma için küresel bir ortaklık geliştirilmesi

Soru 24

Türkiye Kyoto Protokolü'nü hangi yılda kabul etmiştir?

Seçenekler

A
2007
B
2008
C
2009
D
2010
E
2011
Açıklama:
Türkiye uzunca bir süre tereddüt ettikten sonra 5 Şubat 2009 tarihinde Kyoto Protokolü’nü kabul etmiştir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi 2000'li yaşanan olaylardan birisidir?

Seçenekler

A
Meksika krizi
B
NINJA krediler
C
Teknoloji (dot.com) balonu
D
OPEC’in yükselişi
E
Keynesyen yaklaşımın gözden düşmesi
Açıklama:
2000’li yıllar: faizlerin düşürülmesi, NINJA krediler, finansal türevler ve emlak balonu; 2008-2009 küresel ekonomik krizi ve kurtarma operasyonları.

Soru 26

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde, 1990’lı yıllarda ciddi ölçüde bir kriz dönemi yaşanmamıştır?

Seçenekler

A
Güney Kore
B
Türkiye
C
Singapur
D
Kanada
E
Malezya
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı,” Uluslararası Politik Ekonomi-Giriş” başlığının altında yer almaktadır.
1990’lı yıllarda, seçenekler arasında yer alan ülkeler arasında sadece Kanada’da bir kriz dönemi yaşanmamıştır.

Soru 27

Sosyal koruma/ yardım sistemleri birçok gelişmekte olan ülkede açlık ve yoksullukla ilgili …... hedeflerine ulaşma sürecinin hızlandırılmasında kritik bir rol oynamıştır.
Yukarıdaki boşluğa getirilmesi gereken en uygun söz öbeği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çevresel Kalkınma
B
Bölgesel Kalkınma
C
Milenyum Kalkınma
D
Ulusal Kalkınma
E
Yerel Kalkınma
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Küresel Tehditler ve Sorunlar” üst başlığına bağlı “Ülkelerin Boyunu Aşan Sorunlar” alt başlığında yer almaktadır.
Milenyum (Bin yıl) Kalkınma hedefleri, soruda yer alan boşluğa en uygun söz öbeğidir.

Soru 28

I. Daha iyi beslenme, sağlık ve eğitim imkanlarına sahip olunması,
II. Yoksulluk ve açlığın azaltılması,
III. Küresel kirliliğin engellenmesi,
Yukarıdakilerden hangileri sosyal koruma/yardım yapılması sonucu meydana gelen bir durumdur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Söz konusu sorunun cevabı, “Küresel Tehditler ve Sorunlar” üst başlığına bağlı “Ülkelerin Boyunu Aşan Sorunlar” alt başlığında yer almaktadır.
Öncüllerde yer alan,
I. Daha iyi beslenme, sağlık ve eğitim imkanlarına sahip olunması,
II. Yoksulluk ve açlığın azaltılması,
sosyal koruma/yardım yapılması sonucu meydana gelen bir durumu ifade etmektedir.

Soru 29

Bankalar veya şirketlerin başka ticari işlemlerinden doğan risklerini satabilmelerini ya da başkalarına devredebilmeleri sağlayan sözleşmelere ne denir?

Seçenekler

A
Teminat sözleşmeleri
B
Finansal türevler
C
Buhran
D
Enflasyon
E
Finansal kriz
Açıklama:
Finansal Türevler
Bankalar veya şirketlerin başka ticari işlemlerinden doğan risklerini satabilmelerini ya da başkalarına devredebilmeleri sağlayan sözleşmeler.

Soru 30

2008-2009 Küresel Ekonomik Krizi hamgi ülkede patlak verip tüm dünyaya yayılmıştır?

Seçenekler

A
Çİn
B
Kore
C
Japonya
D
İngiltere
E
ABD
Açıklama:
1929 Büyük Bunalımından sonra kapitalizmin tarihindeki en büyük kriz, hiç şüphesiz 2008-2009 küresel ekonomik krizidir. ABD emlak piyasasında patlak verip kısa sürede dalga dalga bütün dünyaya yayılan, aradan yaklaşık on yıl geçmiş olmasına rağmen etkileri bugün hâlâ hissedilen bu krizin nedenlerine dair farklı izahlar yapılmaktadır.

Soru 31

NINJA kredi ne demektir?

Seçenekler

A
Faizli kredi
B
Uzun vadeli kredi
C
Geri ödeme gücü olmayan insanlara verilen kredi
D
Faizsiz kredi
E
Düşük meblağlı kredi
Açıklama:
1990’larda popüler olmuş bir animasyon filminden (Ninja Kaplumbağalar) nazireyle türetilen NINJA (No Income-No Job-No Asset) krediler, geliri, işi ve varlığı olmayan, dolayısıyla geri ödeme gücü olmayan insanlara verilen kredileri ifade etmektedir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Rusya'nın döviz rezervlerini korumak için Ağustos
1998’de ilan ettiği önlemlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Yabancıların Rusya’da kısa vadeli spekülatif işlem yapmalarının yasaklanması
B
Rublenin 1998 sonuna kadar Dolara karşı değerinin 1$=6-9,5 Ruble aralığında sabitlenmesi
C
Kamunun özel kuruluşlara olan borç ödemelerinin 3 ay süreyle ertelenmesi
D
NINJA krediler verilmesi
E
Devlet tahvillerinin ödemelerinin ileri bir tarihe kadar dondurulması.
Açıklama:
Rublenin aşırı değerli olduğu yorumlarıyla birlikte başlayan Rubleye karşı spekülatif saldırılar karşısında Rusya döviz rezervlerini korumak için Ağustos
1998’de şu önlemleri ilân etmiştir:
• Yabancıların Rusya’da kısa vadeli spekülatif işlem yapmalarının yasaklanması
• Rublenin 1998 sonuna kadar Dolara karşı değerinin 1$=6-9,5 Ruble aralığında sabitlenmesi
• Kamunun özel kuruluşlara olan borç ödemelerinin 3 ay süreyle ertelenmesi
• Devlet tahvillerinin ödemelerinin ileri bir tarihe kadar dondurulması.

Soru 33

İnsan sağlığını doğrudan etkilemesi bakımından en önemli ….. kirliliği türlerinden biri olan…. kirliliği göller, nehirler ve denizlerdeki canlılara zarar verir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
çevre- su
B
çevre- toprak
C
çevre- hava
D
su- radyoaktif
E
toprak- su
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dünyanın Kirlenmesi” başlığı altında yer almaktadır.
İnsan sağlığını doğrudan etkilemesi bakımından en önemli çevre kirliliği türlerinden biri olan su kirliliği göller, nehirler ve denizlerdeki canlılara zarar verir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi, küresel ısınma ve iklim değişikliği ile ilgili küresel ölçekte gerçekleşen girişimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
BM Çevre Konferansı
B
Rio Konferansı
C
Kyoto Protokolü
D
BM Milenyum Zirvesi
E
BM Habitat II Konferansı
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Küresel Isınma ve İklim Değişikliği” başlığı içerisinde yer almaktadır.
BM Habitat Konferansları, küresel ısınma ve iklim değişikliği ile ilgili küresel ölçekte gerçekleşen girişimlerden biri değildir. BM Habitat Konferansları, sürdürülebilir insan yerleşimleri oluşturulması ve herkes için yeterli konut sağlanması yönünde oluşturulmuş bir BM Programıdır.

Soru 35

I. BM nezdinde 1997 yılında düzenlenmiş bir anlaşma olması, II. Türkiye uzunca bir süre tereddüt ettikten sonra 5 Şubat 2009 tarihinde söz konusu iklim değişikliğiyle mücadele anlaşmasını imzalaması, III. Söz konusu anlaşmanın, küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda birlikte mücadele etmeye yönelik uluslararası bir çerçeve anlaşma olması, Küresel iklim değişikliğiyle mücadele etmek için yukarıda özellikleri verilen anlaşma, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
BM Çevre Konferansı
B
Rio Konferansı
C
Kyoto Protokolü
D
BM Milenyum Zirvesi
E
Paris İklim Zirvesi
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Küresel Isınma ve İklim Değişikliği” başlığı altında yer almaktadır.
Öncüllerde özellikleri verilen küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle ilgili uluslararası anlaşma, Kyoto Protokolü’dür.

Soru 36

Paris Anlaşması’nın, Kyoto Protokolü’nden farkı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Aşırı yoksulluğun ve açlığın azaltılması ile bebek ölümlerinin azaltılması
B
Evrensel temel eğitimin sağlanması ile cinsler arası eşitliğin sağlanması ve kadınların yapabilir kılınması
C
Ana-çocuk sağlığının iyileştirilmesi ve devamında HIV/AIDS, sıtma ve diğer hastalıklarla mücadele edilmesi
D
Ülkelerin karbon emisyonlarındaki azaltım hedeflerini karbon bütçesi anlayışı ile değerlendirmeleri
E
Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması ve kalkınma için küresel ortaklıkların geliştirilmesi
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Küresel Isınma ve İklim Değişikliği” başlığı altında yer almaktadır.
D seçeneği haricindeki diğer seçeneklerde, Milenyum Kalkınma Hedeflerinden bahsedilmektedir.

Soru 37

1997 Asya Finans Krizi, aşağıdaki ülkelerden hangisini ciddi ölçüde etkilememiştir?

Seçenekler

A
Tayland
B
Singapur
C
Güney Kore
D
Malezya
E
Japonya
Açıklama:
Söz konusu sorunun doğru cevabı, “1997 Asya Finans Krizi” başlığı altında yer almaktadır.
Seçeneklerde yer alan Japonya’da, 1997 Asya Finans Krizi ciddi ölçüde hissedilmemiştir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi, ABD’de başlayıp tüm dünyayı etkileyen 2008-2009 Küresel Ekonomik Krizin başlıca nedenlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Doların karşılaştığı sorunların otomatikman iç piyasaya ithal edilmesi,
B
Kamu finansman açığının GSYH’a oranının %15’i bulması,
C
Düşük (sabit) kur-yüksek faiz-yüksek cari açık sarmalında döviz rezervlerinin giderek erimesi,
D
Konut kredisi veren kuruluşların aşırı düzeyde ve tedbirsizce kredi dağıtması,
E
Askeri vesayet rejiminin gölgesinde asker-sivil ilişkilerinin normal olmaması,
Açıklama:
Söz konusu sorunun cevabı, “2008-2009 Küresel Ekonomik Kriz” başlığı altında yer almaktadır.
D seçeneği haricindekiler, 1997 Asya Finans Krizi ve 2001 Türkiye Krizi ile ilgilidir.

Soru 39

I. Marksist-yapısalcılara göre krizin yegane sebebi, kapitalizmin doğasından kaynaklanmasıdır.
II. Keynesyencilere göre, krizin temel sebebi piyasanın kendi haline bırakılıp müdahale edilmemesidir.
III. Söz konusu krizin temel sebebinin; geliri, işi ve varlığı olmayan, dolayısıyla geri ödeme gücü olmayan insanlara kredi verilmesidir.
Yukarıda özellikleri verilen ekonomik kriz aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1994 Meksika Krizi
B
1997 Asya Finans Krizi
C
1998 Rusya Krizi
D
2001 Türkiye Krizi
E
2008-2009 Küresel Ekonomik Kriz
Açıklama:
Söz konusu sorunun cevabı, “NINJA Krediler” başlığı altında yer almaktadır.
Öncüllerde yer alan bilgiler, 2008-2009 Küresel Ekonomik Krizi’nin özellikleridir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi 1970'li yıllarda yaşanan ekonomik olaylardan birisidir?

Seçenekler

A
Doğu Asya krizi
B
Bretton Woods sisteminin çökmesi
C
Rusya krizi
D
Meksika krizi
E
NINJA kredilerinin verilmesi
Açıklama:
1970’li yıllara Bretton Woods sisteminin çökmesi, esnek döviz kuru sistemine geçiş, OPEC’in yükselmesi ve petrol şokları damgasını vurmuştur.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi 2008-2009 küresel ekonomik krizinin oluşmasına neden olan durumlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Konut sektörüne aşırı derecede fon aktarımları
B
Negatif faizler
C
Tüketicilere cömertçe verilen krediler
D
Emlak piyasasında yaşanan fiyat balonları
E
Petrol şokları
Açıklama:
2000’li yıllarda 11 Eylül (2001) faciasına, konut edindirmeyi teşvik politikaları çerçevesinde
konut sektörüne aşırı derecede fon aktarımlarına,
negatif faizlere, ödeme gücü olmayan insanlar dahil tüketicilere cömertçe verilen kredilere, bununla
bağlantılı olarak da emlak piyasasında fiyat balonlarına, finansal türevlerde yaşanan çılgınlıklara ve
en sonunda da bugüne kadar yaşanmış krizlerin en
büyüklerinden biri olan 2008-2009 küresel ekonomik krizine şahit olunmuştur.

Soru 42

Aşağıdkilerden hangisi Milenyum Kalkınma Hedeflerinin (MDG) gözetim ve takip dönemi içerine aldığı yerlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Latin Amerika
B
Kafkasya
C
Afrika’nın kuzey bölgesi
D
İskandinavya
E
Asy'anın doğu bölgesi
Açıklama:
2015 yılında Milenyum Kalkınma Hedeflerinin (MDG) gözetim ve takip dönemi sona ermiştir. Bir bütün olarak bakıldığında gelişmekte olan
bölgelerde toplam nüfus içinde yetersiz beslenen
nüfusun payı 1990-92 dönemindeki %23,3’ten
%12,9’a düşmüştür. Latin Amerika, Asya’nın doğu
ve güneydoğu bölgeleri, Kafkasya ve Orta Asya ile
Afrika’nın kuzey ve batı bölgelerinin de dâhil olduğu bazı bölgeler hızlı bir ilerleme kaydetmiştir. Güney Asya, Okyanusya, Karayipler ile güney ve doğu
Afrika’da da ilerleme kaydedilmiş olmakla birlikte,
bu bölgelerde kronik yetersiz beslenme oranını yarıya düşürme hedefinin altında kalınmıştır.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Milenyum Kalkınma Hedeflerinin (MDG) açlığı azaltma hedefinin göstergesinden birisidir?

Seçenekler

A
5 yaş altı çocuklarda kilosu normalin altında olanların oranı
B
Ülkenin gayri safi milli hasılası
C
Politika faizlerinin durumu
D
Ekonomik kurumların bağımsızlığı
E
Cari açığın kişi başı düşen gelire oranı
Açıklama:
MDG açlığı azaltma hedefinin iki göstergesi
vardır: yetersiz beslenmenin yaygınlığı ve 5 yaş altı
çocuklarda kilosu normalin altında olanların oranı.

Soru 44

Gelişmiş ülkelerde gelir güvenliği sağlayarak daha iyi beslenme, sağlık ve eğitim imkânlarına kavuşturmak suretiyle, yoksulluk, açlık ve yetersiz beslenmenin azaltılmasına katkıda bulunan sisteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sosyal gelişim
B
Sosyal koruma
C
Ekonomik yardım
D
Cari ödeme
E
Ödeme dengesi
Açıklama:
Sosyal yardım/koruma sistemleri birçok gelişmekte olan ülkede açlık ve yoksullukla ilgili MDG
hedeflerine ulaşma sürecinin hızlandırılmasında kritik bir rol oynamıştır. Sosyal koruma, gelir
güvenliği sağlayarak daha iyi beslenme, sağlık ve
eğitim imkânlarına kavuşturmak suretiyle, yoksulluk, açlık ve yetersiz beslenmenin azaltılmasına
doğrudan katkıda bulunmaktadır. Sosyal koruma,
insanların kapasitesini iyileştirmek ve şokların etkisini azaltmak suretiyle, yoksulların, istihdama daha
iyi erişim üzerinden, büyümeye katkıda bulunma
becerisini geliştirmektedir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi özellikle gelişmiş ülkelerde yer alan sosyal koruma sisteminin dorudan etkisinin olduğu bir alan değildir?

Seçenekler

A
Ekonomik şokların etkisini azaltmak
B
Gelir güvenliğini sağlamak
C
Cari açığın azaltılması
D
Yoksulların istihdama daha iyi erişimi
E
Daha iyi beslenme imkanı
Açıklama:
Sosyal yardım/koruma sistemleri birçok gelişmekte olan ülkede açlık ve yoksullukla ilgili MDG
hedeflerine ulaşma sürecinin hızlandırılmasında kritik bir rol oynamıştır. Sosyal koruma, gelir
güvenliği sağlayarak daha iyi beslenme, sağlık ve
eğitim imkânlarına kavuşturmak suretiyle, yoksulluk, açlık ve yetersiz beslenmenin azaltılmasına
doğrudan katkıda bulunmaktadır. Sosyal koruma,
insanların kapasitesini iyileştirmek ve şokların etkisini azaltmak suretiyle, yoksulların, istihdama daha
iyi erişim üzerinden, büyümeye katkıda bulunma
becerisini geliştirmektedir.

Soru 46

1972 tarihli “Büyümenin Sınırları” raporu ile başlayan ve bir dizi girişim ile devam eden küresel çaptaki toplantılar özellikle hangi soruna yöneliktir?

Seçenekler

A
Ülkeler Ödeme Dengesi
B
Küresel Isınma ve İklim Değişikliği
C
Küresel Ekonomik Şoklar
D
OPEC’in Yükselmesi
E
Ekonomik Küreselleşme
Açıklama:
1970’li yıllardan bu yana küresel çapta bir dizi girişim söz konusu olmuştur. Bu girişimler şu şekilde
özetlenebilir:
• 1972 tarihli “Büyümenin Sınırları” raporu
• 1972 BM Çevre Konferansı (İsveç, Stockholm)
• 1992 Rio Konferansı (Brezilya)
• 1997 Kyoto Protokolü (Japonya)
• 2000 BM Milenyum Zirvesi (ABD)
• 2002 Johannesburg Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi (G. Afrika)
• 2010 Milenyum Kalkınma Hedefleri Zirvesi
• 2012 BM Rio+20 Sürdürülebilir Kalkınma
Zirvesi (Brezilya)
• 2015 Paris İklim Zirvesi (Fransa)

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Milenyum Bildirgesi'nde yer alan kalkınmaya ve yoksulluğun azaltılmasına yönelik hedeflerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Evrensel temel eğitimin sağlanması
B
Aşırı yoksulluğun ve açlığın azaltılması
C
Küselleşmiş ekonomik sistemin önündeki engelleri kaldırma
D
Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması
E
Kalkınma için küresel bir ortaklık geliştirilmesi
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Milenyum Bildirgesi'nde 2015 yılına kadar gerçekleştirilmek üzere, kalkınmaya ve yoksulluğun azaltılmasına yönelik sekiz hedef belirlenmiştir:
Hedef 1: Aşırı yoksulluğun ve açlığın azaltılması
Hedef 2: Evrensel temel eğitimin sağlanması
Hedef 3: Cinsler arası eşitliğin sağlanması ve
kadınların yapabilir kılınması
Hedef 4: Bebek ölümlerinin azaltılması
Hedef 5: Ana-çocuk sağlığının iyileştirilmesi
Hedef 6: HIV/AIDS, sıtma ve diğer hastalıklarla mücadele edilmesi
Hedef 7: Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması
Hedef 8: Kalkınma için küresel bir ortaklık geliştirilmesi

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Paris Anlaşmasına göre gelişmiş ülkelerin tarihi sorumlulukları çerçevesinde, gelişmekte olan ülkelere finansal kaynak aktardığı fonlardan birisidir?

Seçenekler

A
Yeşil İklim Fonu
B
Gelişim Fonu
C
Çevre Fonu
D
Atmosfer Fonu
E
Paris Fonu
Açıklama:
Paris Anlaşması, Kyoto Protokolü’nden farklı olarak, ülkelerin karbon emisyonlarındaki azaltım hedeflerini karbon bütçesi anlayışı ile değerlendirmelerini sağlamaktadır. Ayrıca, gelişmiş ülkelerin tarihi
sorumlulukları çerçevesinde, gelişmekte olan ülkelere, Yeşil İklim Fonu (GCF), Uyum Fonu (AF), En Azgelişmiş Ülkeler Fonu (LDCF) gibi mekanizmalar ile finansal kaynak aktarımı yapılması kararlaştırılmıştır.

Soru 49

Faizlerin düşürülmesi, NINJA krediler, finansal türevler ve emlak balonu gibi yaşanan ekoomik olaylar hangi yıllara ait dönemi kapsamaktadır?

Seçenekler

A
1990’li yıllar
B
1970’li yıllar
C
1960’li yıllar
D
1980’li yıllar
E
2000’li yıllar
Açıklama:
2000’li yıllar: faizlerin düşürülmesi, NINJA krediler, finansal türevler ve emlak balonu; 2008-2009 küresel ekonomik krizi ve kurtarma operasyonları ile anılır.

Soru 50

Aşağıdaki küresel sorunlardan hangisi büyük ölçüde sanayileşme sürecinin ve insanoğlunun dikkatsiz davranışlarından kaynaklı ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Küresel ısınma
B
İklim değişikliği
C
Eğlence kirliliği
D
Çevre kirliliği
E
Ekonomik entegrasyon
Açıklama:
Küresel çevre kirliliğini küreselleşmenin bir sonucu olarak algılanmaması gereklidir.Çünkü çevre kirliliği büyük ölçüde sanayileşme sürecinin ve insanoğlunun dikkatsiz ve sorumsuz davranışlarının bir sonucudur.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğinin başlıca kaynakları arasında değildir?

Seçenekler

A
Fabrika bacalarının dumanları
B
Motorlu araçların egzozlarının dumanları
C
İnşaat faaliyetleri
D
Orman yangınları
E
Toprak erozyonu
Açıklama:
Hava kirliliği havanın doğal kompozisyonunu bozan her türlü kirlenmenin adıdır.Hava kirliliğinin başlıca kaynakları: fabrika bacalarının dumanları, motorlu araçların egzoz dumanları, orman yangınları, volkanik patlamalar, toprak kayması,küresel ısınma sayılabilir.İnşaat faaliyetleri gürültü kirliliği olarak değerlendirilir.

Soru 52

Enerji nakit hatları, inşaat bölgeleri, şantiyeler, terk edilmiş bina örnekleri hangi küresel kirliliğe girer?

Seçenekler

A
Işık kirliliği
B
Termal kirlilik
C
Toprak kirliliği
D
Radyoaktif kirlilik
E
Görüntü kirliliği
Açıklama:
Görüntü kirliliği göze batan, arzulanır olmayan görüntülere sebebiyet veren kirlilik türüdür.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi radyoaktif kirlilik için doğrudur?

Seçenekler

A
Sakat doğumlar,kanser, kısırlık gibi insan ve yaban hayatı üzerinde çok zararlı sonuçlar doğurur.
B
Zararlı etkisi düşük tarımsal üretimdir.
C
İnsanlarda duyu kaybına neden olur.
D
Uzun dönemli zararlı etkileri aşırı ısıdır.
E
Kısa dönemde sağlığa ve çevreye etkisi yoktur.
Açıklama:
B şıkkı toprak kirliliğine, C şıkkı gürültü kirliliğine, D şıkkı termal kirliliğe, E şıkkı görüntü kirliğiyle ilgiliyken A şıkkı radyoaktif kirlilikle ilgili durumdur.

Soru 54

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FA0)'ne göre iklim değişikliği sebebiyle 2030 yılına kadar aşırı yoksulluğa ulaşması beklenen insan sayısı kaçtır?

Seçenekler

A
100 milyon
B
122 milyon
C
135 milyon
D
140 milyon
E
145 milyon
Açıklama:
2030 yılına kadar 122 milyon insanın aşırı yoksulluğa itilebileceği beklenmektedir.

Soru 55

Küresel iklim değişikliğiyle mücadele etmek amacıyla, gezegenimizin geleceğiyle ilgili olarak küresel çaptaki son önemli girişim olan, Kyoto Protokolü'nün sona ereceği 2020 sonrası için önlemler içeren anlaşma hangisidir?

Seçenekler

A
Rio Konferansı
B
Paris İklim Zirvesi
C
BM Milenyum Zirvesi
D
Milenyum Kalkınma Hedefleri Zirvesi
E
Johannesburg Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
Açıklama:
Paris İklim Zirvesi küresel iklim değişikliğiyle mücadele etmek için 2015 yılında Paris'te düzenlenen ve Kyoto Protokülünün sona ereceği tarih sonrası için bir dizi önlemleri kapsayan bir çevre toplantısıdır.

Soru 56

Aşağıdaki durumlardan hangileri 1980'li yıllara özgü değildir?

Seçenekler

A
Keynesyen yaklaşımının gözden düşmesi
B
Neoliberal yaklaşımın öne çıkması
C
Devleti küçültme reformları
D
OPEC'in yükselişi
E
Gelişmekte olan ülkelerin dış borç krizleri
Açıklama:
OPEC'in yükselişi 1970'li yıllardan itibaren dünyada etkili olan bir krizdir.

Soru 57

Aşağıdaki krizlerden hangisi yakın dönemde yaşanan "küresel finans ve yatırım dönemi" denebilecek ilk krizdir?

Seçenekler

A
Asya finans krizi
B
Rusya krizi
C
Meksika krizi
D
Türkiye krizi
E
Teknoloji balonu
Açıklama:
1994 yılında gerçekleşen Meksika krizi gelişmekte olan ülkelerin 1980'li yıllardan sermayenin serbestleşmesiyle başlayan finansal akımların oynak ve kontrolünün zor olduğu "küresel finans ve yatırım dönemi" denebilecek ilk ciddi krizdir.

Soru 58

Türkiye'nin 1994-2000 yılları arasında gerçekleşen döviz rezervlerinin azalmasını sağlayarak krize girmesine neden olan üçlü sarmal ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sabit kur-düşük faiz-düşük cari açık
B
Sabit kur-düşük faiz-yüksek cari açık
C
Sabit kur-yüksek faiz-yüksek cari açık
D
Dalgalı kur-yüksek faiz-düşük cari açık
E
Sabit kur-yüksek faiz-düşük cari açık
Açıklama:
Türkiye'nin 1994-2000 yılları arasındaki iktisadi faaliyetlerinin sabit kur-yüksek faiz-yüksek cari açık sarmalındaki döngüde devam etmesi döviz rezervlerinin kaybolmasına neden olmuştur.

Soru 59

2008 krizinin ortaya çıkmasında piyasanın mı devletin mi sebep olduğu sorusuna hükümet politikalarından kaynaklandığını anlatan Sam Amca'nın Kulübesi adlı kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Steven Horwitz ve Peter Boettke
B
John Maynard Keynes
C
Charles P. Kindleberger
D
Milton Friedman
E
Karl Marx
Açıklama:
Steven Horwitz ve Peter Boettke:Sam Amca'nın Kulübesi:2008 Büyük Bunalımının Anlatılmamış Hikayesi

Soru 60

Yukardakilerden hangisi 1997’de imzalanan ve küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle birlikte mücadele etmeye yönelik uluslararası bir çerçeve anlaşmasıdır?

Seçenekler

A
Kyoto Protokolü
B
BM Milenyum Zirvesi
C
Paris İklim Zirvesi
D
BM Çevre Konferansı
E
Rio Konferansı
Açıklama:
Kyoto Protokolü, çevre ve sürdürülebilir kalkınma konusundaki girişimler arasında köşe taşı sayılabilir. BM’nin Japonya’nın Kyoto şehrinde düzenlediği çevre toplantısında kabul edilmiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi kirlilik türlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Hava kirliliği
B
Işık kirliliği
C
Radyoaktif kirlilik
D
Kişisel kirlilik
E
Enerji kirliliği
Açıklama:
Kirliliğin dokuz türü bulunmaktadır. Bunlar: Hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği, gürültü kirliliği, radyoaktif kirlilik, termal kirlilik, ışık kirliliği, görüntü kirliliği ve kişisel kirliliktir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 62

  1. İstihdam oranı
  2. 5 yaş altı çocuklarda kilosu normalin altında olanların oranı
  3. Sağlık hizmetleri
  4. Yetersiz beslenmenin yaygınlığı
  5. Gelir eşitsizliği
Yukardakilerden hangi/leri Milenyum Kalkınma Hedeflerinin (MDG) açlığı azaltma hedefinin göstergelerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve IV
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
MDG açlığı azaltma hedefinin iki göstergesi vardır: yetersiz beslenmenin yaygınlığı ve 5 yaş altı çocuklarda kilosu normalin altında olanların oranı. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 63

  1. Sıcaklık artış eğilimi
  2. Deniz seviyesinin düşmesi
  3. Bitkilerin çiçek açma örüntüsünde sapma
  4. Buzulların erimesi
  5. Hava şartlarında aşırılıklar
Yukardakilerden hangi/leri iklim değişikliği sonucunda ortaya çıkan küresel olgulardan biridir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve IV
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
İklim değişikliği, büyük oranda fosil yakıtların yanmasıyla ortaya çıkan ve atmosferde ısı kapanı yaratan gazların birikmesiyle ilgili bir dizi küresel olguyu ifade etmektedir. Bu olgular arasında, küresel ısınma olarak tasvir edilen sıcaklık artış eğilimi, buzulların erimesi, deniz seviyesinde yükselme, bitkilerin çiçek açma örüntüsünde sapma ve hava şartlarında meydana gelen aşırılıklar yer almaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi küresel ekonomik krize örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
2001 Türkiye krizi
B
1998 Rusya krizi
C
2008-2009 krizi
D
1994 Meksika krizi
E
Asya finans krizi
Açıklama:
Meksika ve Türkiye krizleri ulusal krize, Asya finans krizi bölgesel krize, 2008-2009 krizi ise küresel ekonomik krize örnek olarak verilebilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 65

  1. Yeterince güçlü finansal sektör gözetimlerinin olmadığını
  2. Sektörün yeterince şeffaf olmadığı
  3. Yeterli denetim mekanizmasının olmadığını
  4. Finans sektörünün işleyişini düzenleyen kurallara uyulduğunu
  5. Erken uyarı sistemlerinin iyi çalıştığını
Tayland’da başlayıp çevresindeki doğu Asya ülkelerini etkisi altına alan Asya krizi sürecinde yaşananlar krize girin ülkeler için yukardakilerden hangi/lerini ortaya koymuştur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve IV
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Asya krizi sürecinde yaşananlar, krize giren ülkelerde yeterince güçlü bir finansal sektör ve gözetim ve denetim mekanizmasının olmadığını, erken uyarı sistemlerinin işlemediğini, finans sektörünün işleyişini düzenleyen kurallara uyulmadığın ve sektörün yeterince şeffaf olmadığını ortaya koymuştur. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi 1929 büyük bunalımından sonra kapitalizmin tarihindeki en büyük krizdir?

Seçenekler

A
2008-2009 krizi
B
1998 Rusya krizi
C
11 Eylül krizi
D
1994 Meksika krizi
E
Asya finans krizi
Açıklama:
2008-2009 küresel ekonomik krizi, 1929 büyük bunalımından sonra kapitalizmin tarihindeki en büyük krizdir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 67

  1. 11 Eylül 2001 faciasının yarattığı travma
  2. Geri ödeme gücü olmayanlara kredi verilmemesi
  3. Piyasaların paraya boğulması
  4. Faizlerin artması
  5. Konut edindirmeye engel olma
Yukardakilerden hangi/lerini 2008- 2009 yüksek riskli konut kredi krizine yol açan faktörden biridir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve III
C
II, III ve V
D
I ve IV
E
I, II, III ve V
Açıklama:
2008-2009 yüksek riskli konut kredi krizine yol açan faktörler şunlardır: ABD’nin büyük çaplı ikiz açıkları, 11 Eylül faciasının yarattığı travma, piyasaların paraya boğulması, konut edindirmeyi teşvik, vergi politikalarının emlak sektörüne yatırımı özendirmesi, geri ödeme gücü olmayan insanlara verilen krediler.. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi geliri, işi ve varlığı olmayan insanlara verilen kredileri tanımlamak üzere 2008 küresel ekonomik krizinin literatüre armağan ettiği bir ifadedir?

Seçenekler

A
Bayram kredisi
B
Taşıt kredisi
C
NINJA krediler
D
Sağlık kredisi
E
Tatil kredisi
Açıklama:
NINJA krediler, 2008 küresel ekonomik krizinin literatüre armağan ettiği bir kavramdır. Geliri, işi ve varlığı olmayan, dolayısıyla geri ödeme gücü olmayan insanlara verilen kredileri ifade etmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi 2008 ekonomik krizinin nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Piyasa başarısızlıklarını görmezden gelmek
B
Küresel yönetişimin zayıflığı
C
Bazı kişi ve kurumların irrasyonel tutumları
D
ABD’nin ikiz açıklarında yansımasını bulan küresel ekonomik dengesizlikler
E
ABD’nin kredi kullanımına getirdiği önlemler
Açıklama:
Krizlerin nedenleri arasında ABD’nin bankaları, konut kredisi veren kuruluş ve finans şirketlerini aşırı düzeyde ve tedbirsizce kredi dağıtmaya teşvik eden uygulama ve düzenlemeler de yer almaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir

Soru 70

Aşağıdaki çevre kirliliği türlerinden hangisi sakat doğum, kanser, kısırlık gibi sağlık sorunlarına neden olmaktadır?

Seçenekler

A
Gürültü kirliliği
B
Toprak kirliliği
C
Termal kirlilik
D
Radyoaktif kirlilik
E
Işık kirliliği
Açıklama:
Radyoalktif kirlilik sakat doğum, kanser, kısırlık gibi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Radyoaktif sızıntıların yol açtığı radyoaktif kirlilik, çok yaygın olmasa da, ortaya çıktığında son derece zararlı, ölümcül sonuçları olan bir kirlilik türüdür. Doğru cevap D'dir.

Soru 71

FOA'ya göre dünyada yetersiz beslenen insan sayısı yaklaşık olarak ne kadardır?

Seçenekler

A
200 milyon
B
350 milyon
C
450 milyon
D
600 milyon
E
800 milyon
Açıklama:
BM Gıda ve Tarım Örgütü FAO’nun hazırladığı 2015 Raporuna göre dünya çapında toplam 795 milyon insan yetersiz beslenme sorunuyla karşı karşıyadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Kyoto Protokolü'nün hedeflerinden biridir?

Seçenekler

A
Evrensel temel eğitimin sağlanması
B
Bebek ölümlerinin azaltılması
C
Atmosfere salınan sera gazı miktarının %5'e çekilmesi
D
Aşırı yoksulluğun ve açlığın azaltılması
E
HIV/AIDS ve diğer hastalıklarla mücadele etmek
Açıklama:
Kyoto Protokolü, küresel iklim değişikliğiyle mücadele etmek için, BM’nin Aralık 1997’de Japonya’nın Kyoto şehrinde düzenlediği çevre toplantısında kabul edilen bir anlaşmadır. Sözleşmedeki maddelerden biri de atmosfere salınan sera gazı miktarının %5'e çekilmesidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 73

Aşağıdaki girişimlerden hangisinde Kyoto Protokolü'nün sona ereceği tarihten sonrası için alınanacak tedbirler değerlendirilmiştir?

Seçenekler

A
Paris İklim Zirvesi
B
Rio Konferansı
C
Johannesburg Kalkınma Hedefleri Zirvesi
D
BM Çevre Konferansı
E
Milenyum Kalkınma Hedefleri Zirvesi
Açıklama:
Paris İklim Zirvesi adıyla anılan ve 30 Kasım-11 Aralık 2015 tarihleri arasında Paris’te gerçekleştirilen zirve sonunda, 195 katılımcı ülkenin üzerinde uzlaştığı Paris Anlaşması, Kyoto Protokolü'nün sona ereceği 2020 sonrası için bir dizi önlem içermektedir. Anlaşmaya göre, bu yüzyılın sonu itibarıyla küresel sıcaklık ortalamasındaki artışın 2 derecenin olabildiğince altında tutulması öngörülmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 74

Dünyada serbest piyasacı (neoliberal) yaklaşım hangi yıllarda öne çıkmaya başlamıştır?

Seçenekler

A
1960'lar
B
1970'ler
C
1980'ler
D
1990'lar
E
2000'ler
Açıklama:
1980’li yıllara, gelişmekte olan ülkelerin dış borç krizleri, Keynesyen yaklaşımın gözden düşmesi ve serbest piyasacı (neoliberal) yaklaşımın öne çıkması (örneğin Reagan yönetimi altında ABD, Thatcher yönetimi altında İngiltere, Özal yönetimi altında Türkiye’de uygulanan serbestleştirme, özelleştirme, devleti küçültme reformları) damga vurmuştur. Doğru cevap C'dir.

Soru 75

"Küresel finans ve yatırım dönemi" denilebilecek yakın dönemin ilk ciddi ekonomik krizi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
OPEC krizi
B
Meksika krizi
C
Doğru Asya krizi
D
Rusya krizi
E
Türkiye krizi
Açıklama:
Meksika krizi gelişmekte olan ülkelerin 1980’li yıllardaki dış borç krizinden sonra yaşanan, finansal akımların oynak ve kontrolünün zor olduğu “küresel finans ve yatırım dönemi” denebilecek yakın dönemdeki ilk ciddi krizdir. Doğru cevap B'dir.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi işsizlik ve enflasyonun bir arada görüldüğü durumdur?

Seçenekler

A
Buhran
B
Resesyon
C
Stagflasyon
D
Ekonomik kriz
E
Finansal kriz
Açıklama:
Ekonomik durgunluk, dolayısıyla işsizlik ile enflasyonun bir arada bulunması haline, durgunluk halinde enflasyon (stagflasyon) adı verilir. Doğru cevap C'dir.

Soru 77

1997 Asya Finans Krizi hangi ülkede başlamıştır?

Seçenekler

A
Hong Kong
B
Filipinler
C
Malezya
D
Endonezya
E
Tayland
Açıklama:
1997 yılında önce Tayland’da başlayıp ardından çevresindeki doğu Asya ülkelerini (Singapur, Hong Kong, Filipinler, G. Kore, Malezya, Endonezya) etkisi altına alan kriz Asya finans krizi olarak anılmaktadır.Doğru cevap E'dir.

Soru 78

Türkiye'de "güçlü ekonomiye geçiş programı" hangi krizin ardından uygulamaya konulmuştur?

Seçenekler

A
1979 krizi
B
1994 krizi
C
1998 krizi
D
2000 krizi
E
2001 krizi
Açıklama:
2001 kriziyle beraber Kemal Derviş Dünya Bankası’ndan çağrılarak ekonominin başına getirilmiş ve güçlü ekonomiye geçiş programı uygulamaya konulmuştur.

Soru 79

Aşağıdaki krizlerden hangisinin oluşumunda NINJA kredilerin etkisi olmuştur?

Seçenekler

A
1929 Büyük Bunalımı
B
dot.com balonu
C
1997 Asya Finans Krizi
D
1998 Rusya Krizi
E
2008-2009 Küresel Ekonomik Krizi
Açıklama:
NINJA krediler 2008 küresel ekonomik krizinin literatüre armağan ettiği bir kavramdır. NINJA (No Income-No Job-No Asset) krediler, geliri, işi ve varlığı olmayan, dolayısıyla geri ödeme gücü olmayan insanlara verilen kredileri ifade etmektedir. 2000’li yılların ilk yarısında bol bol NINJA kredi verilmiş vadesi gelen krediler geri dönmeyince diğer nedenlerin de etkisiyle kriz başlamıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 80

Kyoto Protokolü hangi yılda imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1967
B
1977
C
1987
D
1997
E
2007
Açıklama:
Kyoto Protokolü 1997 yılında imzalanmıştır.

Soru 81

2015 yılında çevreyi kurtarmak amacıyla gerçekleştirilen küresel çaplı girişim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
“Büyümenin Sınırları” raporu
B
BM Çevre Konferansı
C
Rio Konferansı
D
Paris İklim Zirvesi
E
Kyoto Protokolü
Açıklama:
2015 yılında çevreyi kurtarmak amacıyla gerçekleştirilen küresel çaplı girişim Paris İklim Zirvesi'dir.

Soru 82

Ekonomik büyümenin negatif olması, reel büyüme oranının eksiye düşmesi, yani ekonominin küçülmesi için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Daralma
B
Buhran
C
Ekonomik durgunluk
D
Reel ekonomik kriz
E
Finansal kriz
Açıklama:
Daralma, ekonomik büyümenin negatif olması, reel büyüme oranının eksiye düşmesi, yani ekonominin küçülmesidir. Bu durumda küçülmenin boyutuna bağlı olarak işsizlik oranında artışlar, öteki göstergelerde de bozulmalar görülür.

Soru 83

Reel ekonomik büyüme hızının sıfıra düşmesi veya sıfıra çok yaklaşması durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomik durgunluk
B
Daralma
C
Buhran
D
Reel ekonomik kriz
E
Finansal kriz
Açıklama:
Ekonomik durgunluk reel ekonomik büyüme hızının sıfıra düşmesi veya sıfıra çok yaklaşması, yani ekonominin reel olarak büyümemesi halidir.

Soru 84

Meksika Krizi hangi yılda gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1964
B
1974
C
1984
D
1994
E
2004
Açıklama:
Küresel bir krize dönüşmemesine rağmen 1994 Meksika krizi gelişmekte olan ülkelerin 1980’li yıllardaki dış borç krizinden sonra yaşanan, finansal akımların oynak ve kontrolünün zor olduğu “küresel finans ve yatırım dönemi” denebilecek yakın dönemdeki ilk ciddi krizdir.

Soru 85

2008-2009 Küresel ekonomik krizi hangi ülkede başlamıştır?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Fransa
C
Hollanda
D
A.B.D.
E
İspanya
Açıklama:
1929 Büyük Bunalımından sonra kapitalizmin tarihindeki en büyük kriz, hiç şüphesiz 2008-2009 küresel ekonomik krizidir. ABD emlak piyasasında patlak verip kısa sürede dalga dalga bütün dünyaya yayılan, aradan yaklaşık on yıl geçmiş olmasına rağmen etkileri bugün hâlâ hissedilen bu krizin nedenlerine dair farklı izahlar yapılmaktadır.

Soru 86

Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük ekonomik krizi hangi yılda gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1954
B
1963
C
1978
D
1992
E
2001
Açıklama:
Boyutları ve yarattığı tahribat itibariyle hiç şüphesiz Cumhuriyet tarihinin en büyük ekonomik krizi olan 2001 krizi, Kemal Derviş’in iyi niyetli çabalarına rağmen çok başlı koalisyon hükümetinin kamuoyuna ve piyasalara güven telkin etmemesi nedeniyle arzu edilen sonucu vermemiştir.

Soru 87

NINJA krediler kavramı hangi küresel ekonomik kriz sonrasında ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
1968 küresel ekonomik krizi
B
1978 küresel ekonomik krizi
C
1988 küresel ekonomik krizi
D
1998 küresel ekonomik krizi
E
2008 küresel ekonomik krizi
Açıklama:
NINJA krediler 2008 küresel ekonomik krizinin literatüre armağan ettiği bir kavramdır.

Soru 88

Son yüzyıl içinde gerçekleşen en büyük küresel ekonomik kriz hangi yılda gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1911
B
1929
C
1942
D
1960
E
1981
Açıklama:
1929 Büyük Bunalımından sonra kapitalizmin tarihindeki en büyük kriz, hiç şüphesiz 2008-2009 küresel ekonomik krizidir.

Soru 89

Türkiye'de yaşanan 2001 ekonomik krizinde doların bir gecelik artış oranı ne kadara yükselmiştir?

Seçenekler

A
%20 (yüzde yirmi)
B
%40 (yüzde kırk)
C
%60 (yüzde altmış)
D
%80 (yüzde seksen)
E
%100 (yüzde yüz)
Açıklama:
Piyasalarda başlayan panik şartları altında mecburen döviz kuru dalgalanmaya bırakılınca bir gün içinde Doların değer artışı, yani TL’nin değer kaybı %100 (yüzde yüz)’leri bulmuştur. Gecelik faiz oranları %75 gibi tarihi rekor düzeyleri görmüş, borsa çökmüş, işyerleri iflas etmiş, işsizlik yükselmiştir.

Ünite 7

Soru 1

Aşağıda sıralanan seçeneklerden hangisi eski dönemlerde düşüş gösteren ekonomilere örnek gösterilemez?

Seçenekler

A
Roma imparatorluğu
B
Osmanlı imparatorluğu
C
Aztek imparatorluğu
D
İnka imparatorluğu
E
Hun imparatorluğu
Açıklama:
Bir ekonominin yükseliş ve düşüşü, bir ülkenin yükseliş ve düşüşü için de kullanıldığı zaman, bir uygarlığın yükselişi ve düşüşünü de ifade ediyor
olabilir. Dolayısıyla, bir ülkenin ekonomik olarak çökmesi veya gerilemesi, ülkenin temsil ettiği uygarlığın veya ülkedeki uygarlığın da çökmesi veya gerilemesi anlamına gelebilir. Eski dönemlerdeki Roma İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu, Mısır İmparatorluğu, Çin İmparatorluğu, Aztek İmparatorluğu ve İnka İmparatorluğu düşüş gösteren ekonomilere örnek gösterilebilir.

Soru 2

Aşağıda sıralanan seçeneklerden hangisi yükselen ekonomiler veya ülkelerden birisidir?

Seçenekler

A
Fransa
B
Çek Cumhuriyeti
C
Türkiye
D
Japonya
E
Macaristan
Açıklama:
Yükselen ekonomiler veya ülkeler olarak ise Hollanda, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Güney Kore, Japonya, Almanya örnek verilebilir.

Soru 3

15’inci yüzyılda dünya politik ekonomi açısından kaç bölgede gruplandırılabilir?

Seçenekler

A
8
B
10
C
5
D
9
E
15
Açıklama:
15.yüzyılda ekonomik faaliyet ve ticaret yoğunluğu bakımından dünyada başlıca 10 ticaret bölgesi veya rotası olduğu söylenebilir.15’inci yüzyılda dünya politik ekonomi açısından 10 bölgede gruplandırılabilir. Üretim ve ticaretin bu bölgelerde yoğunlaştığı ve ekonomik etkileşiminde ağırlıklı olarak bu bölgeler arasında meydana geldiği söylenebilir.

Soru 4

Aşağıda sıralanan seçeneklerden hangisi Batı Avrupa'nın bir ekonomik sıçrama yapmasında etkili olmuştur?

Seçenekler

A
Fiyat devrimi
B
Rönesans
C
Ülkeler arasında hızlanan ticaret
D
Amerika kıtasının keşfi
E
Şehirleşme
Açıklama:
Batı Avrupa 1500 yılından itibaren Doğu Avrupa ve Asya’dan daha hızlı büyümeye başladı. O dönemde zenginleşmenin temel göstergesi olarak
şehirleşme alınabilir. Amerika kıtasının keşfiyle birlikte Avrupa’ya akan kıymetli madenler ve yeni deniz yollarının keşfi Batı Avrupa’nın bir ekonomik sıçrama yapmasında etkili olmuştur. Nitekim Avrupa’da ilk kez bu dönemde meydana gelen aşırı fiyat artışları fiyat devrimi olarak adlandırılır.

Soru 5

16.yüzyılın son üçte ikilik kısmında ve daha öncesinde aşağıda sıralanan ülkelerden hangisi dünyanın en zengin ülkesiydi?

Seçenekler

A
ABD
B
İtalya
C
Hollanda
D
İngiltere
E
Çin
Açıklama:
16.yüzyılın son üçte ikilik kısmında ve daha öncesinde İtalya dünyanın en zengin ülkesiydi ve kişi başına gelir 1,100 Dolardı (1990 uluslararası ABD Doları cinsinden). İtalya’ya en yakın ülke olan İngiltere’de kişi başına gelir aynı dönemde 752 Dolardı. 1564 yılında Hollanda İtalya’yı geçti ve 1836 yılına kadar da pozisyonunu korudu. Daha sonra İngiltere, 19.yüzyılın son üçte ikilik kısmında liderliği aldı. 1904 yılında ABD, liderlik postuna oturdu ve bu konumu bugüne kadar da devam ediyor.

Soru 6

Batı Avrupa’daki sömürgeci ülkelerin 15’nci yüzyılın ortalarından itibaren dünyanın diğer coğrafi bölgelerine işgal, ticaret, koloni kurma ve fetihler ile yayılması cümlesi aşağıdaki seçeneklerden hangisinin tanımıdır?

Seçenekler

A
Avrupa genişlemesi
B
Rönesans
C
Fiyat devrimi
D
Avrupa merkezcilik
E
Şehirleşme
Açıklama:
Avrupa Genişlemesi
Batı Avrupa’daki sömürgeci ülkelerin 15’nci yüzyılın ortalarından itibaren dünyanın diğer coğrafi bölgelerine işgal, ticaret, koloni kurma ve fetihler ile yayılması, demektir.

Soru 7

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Portekiz'in 1400’lerin ortasından 1600’lerin sonuna kadar en etkili olduğu dönemde gerçekleştirdiği ekonomik faaliyetlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Balıkçılık
B
Köle ticareti
C
Gümüş ve altın çıkarma
D
Baharatlar
E
Asya-içi ticaret
Açıklama:
Portekiz 1400’lerin ortasından 1600’lerin sonuna kadar en etkili olduğu dönemde ekonomik faaliyet olarak Balıkçılık, baharatlar, şeker, köle ticareti, Asya-içi ticaret gerçekleştirmiştir. Dolayısıyla Gümüş ve altın çıkarma bu faaliyetler arasında yer almamaktadır.

Soru 8

2022 yılında da en büyük ekonomi olacağı öngörülen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Japonya
B
ABD
C
Çin
D
Almanya
E
Fransa
Açıklama:
Dünyadaki ekonomik ağırlığını her yıl düzenli olarak artıran Çin’in, bugün olduğu gibi 2022 yılında da en büyük ekonomi olacağı öngörülmektedir. Buna karşılık Avrupa Birliği ve ABD’nin paylarında gerileme, Hindistan’ın dünya üretimindeki ağırlığında ise artış beklenmektedir. Önümüzdeki birkaç yıl içinde Doğu Asya ve Ön Asya, dünyanın en büyük üretim ve ticaret üssü haline gelecektir.

Soru 9

Endüstri 4.0 kavramı ilk olarak hangi ülke fuarında kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Almanya
B
ABD
C
Çin
D
Hollanda
E
Japonya
Açıklama:
Dördüncü sanayi devrimine “Endüstri 4.0” da denmektedir. Dünyanın önde gelen ekonomi devlerinden biri olan Almanya, her yıl birçok ticaret ve sanayi fuarına ev sahipliği yapmaktadır. Almanya şirketleri yenilik yapmada dünyadaki en iyi şirketler arasında görülür. Endüstri 4.0 kavramı ilk olarak 2011 yılında Almanya’daki Hannover Fuarında kullanılmış ve bu konuda sürdürülen raporlama
çalışması Nisan 2013 yılında tamamlanmıştır. Henning Kagermann, Wolfgang Wahlster ve Johannes Helbig öncülüğünde birçok Alman özel sektör ve devlet kurumumun da katılımıyla nihai rapor hazırlanmıştır.

Soru 10

Dünyadaki döviz rezervlerinin yüzde 31'ine sahip olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ABD
B
Avrupa Birliği
C
Japonya
D
Türkiye
E
Çin
Açıklama:
2016 sonu itibariyle dünyadaki döviz rezervinin 12,6 trilyon ABD Doları olduğu tahmin edilmektedir. Bu rezervin yüzde 31,1’i Çin’e aittir (Tayvan’daki ve Hong Kong’daki rezervler dâhil). Uluslararası rezervlerin sadece yüzde 5,9’u Avrupa Birliğine, yüzde 0,9’u ise ABD’ye aittir. Japonya’nın elindeki rezerv miktarı ise
%9,6’dır. 2016 yılsonu itibariyle Türkiye’nin döviz rezervi 106,1 milyar Dolar olup, dünya rezervi içindeki payı yüzde 0,84’tür.

Soru 11

1950-98 döneminde dünyada kişi başına düşen gelirde en yüksek artışı sağlayan ülkeler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türkiye-İran
B
Irak-Güney Kore
C
ABD-İngiltere
D
Güney Kore-Tayvan
E
Çin-Kanada
Açıklama:
1950-98 döneminde dünyada kişi başına düşen gelirde en yüksek artışı sağlayan ülkeler Asya’dadır. Güney Kore ve Tayvan en yüksek performansı yakalamıştır.

Soru 12

1950 yılı baz alındığında 2030 yılı için yapılan öngörüde en yüksek nüfus artışının nerede olacağı tahmin edilmektedir?

Seçenekler

A
Kuzey Amerika
B
Asya
C
Doğu Avrupa
D
Latin Amerika
E
Afrika
Açıklama:
Dünya nüfusunda artış eğilimi, gelişmekte olan ülkeler lehinedir. 1950 yılı baz alındığında 2030 yılı için yapılan öngörüde en yüksek nüfus artışını sırasıyla Afrika (5,4 kat) ve Latin Amerika’nın (3,2 kat) yaşayacağı tahmin edilmektedir.

Soru 13

2022 yılında dünyanın en büyük ekonomisi olacağı tahmin edilen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ABD
B
Türkiye
C
Çin
D
Japonya
E
Arjantin
Açıklama:
Dünyadaki ekonomik ağırlığını her yıl düzenli olarak artıran Çin’in, bugün olduğu gibi 2022 yılında da en büyük ekonomi olacağı öngörülmektedir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi dünya nüfusu içindeki payı azalan ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
ABD
B
Kanada
C
Hindistan
D
Almanya
E
Japonya
Açıklama:
Ortadoğu ve Kuzey Afrika, Hindistan ile Latin Amerika ve Karayipler dünya nüfusu içindeki paylarını artıran bölgelerdir. Buna karşılık, ABD, Kanada, Almanya, Japonya, İngiltere gibi gelişmiş ülkelerin dünya nüfusundaki payları önemli ölçüde düşmüştür

Soru 15

Çelik, petrol ve elektriğin seri kullanımı, ilk patlamalı motorun icadı ve üretim bandı metodu ile kitlesel üretimin geliştirilmesi kaçıncı sanayi devrimi olarak görülmektedir?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Bugüne kadar sanayi alnında devrim mahiyetinde dört önemli değişimden söz edilebilir. Birincisi, su ve buhar gücünün kullanılması ile mekanik dokuma tezgâhlarının icadı (18’inci yüzyılın sonunda buhar gücü uygulanmaya başladı). İkincisi, çelik, petrol ve elektriğin seri kullanımı, ilk patlamalı motorun icadı ve üretim bandı metodu ile kitlesel üretimin geliştirilmesi (19’uncu yüzyılın ikinci yarısı). Üçüncü sanayi devrimi ise 1970’lerde imalat sanayiinde mekanik ve elektronik teknolojilerin yerini dijital teknolojinin alması ile başladı ve yerini 2010’lu yılların başından itibaren programlanabilir, yapay zekâya sahip yeni bir endüstriyel yaklaşım ve uygulamaya bıraktı. İşte insan dışı bu akıllı sistemlerin toplumsal ve ekonomik hayattaki uygulaması dördüncü sanayi devrimi olarak adlandırılmaktadır.

Soru 16

Günümüzde uluslararası finans piyasalarında işlem gören borçlanma menkul kıymetlerinin çoğu aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Uluslararası organizasyonlar
B
Offshore merkezleri
C
Gelişmekte olan ülkeler
D
Gelişmiş ülkeler
E
Ulusal Bankalar
Açıklama:
Uluslararası piyasalardaki menkul kıymetlere bağlı tasarrufların yüzde 90’ı gelişmiş ülkeler tarafından toplanmaktadır.

Soru 17

Uluslararası döviz rezervlerinin en büyük kısmı aşağıdaki ülkelerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
ABD
B
Fransa
C
Güney Kore
D
Çin
E
Almanya
Açıklama:
Uluslararası döviz rezervlerinin nispeten küçük bir kısmı gelişmiş ülkeler tarafından tutulmaktadır. Tek başına Çin, dünyadaki döviz rezervinin yüzde 31’ine sahiptir.

Soru 18

Dünyanın en fazla borcu olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çin
B
ABD
C
Türkiye
D
Kanada
E
İsviçre
Açıklama:
Dünyadaki dış borcun yüzde 20,1’i ABD’ye ve yüzde 13,1’i AB’ye aittir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi yeni nesil göstergeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İnsani gelişmişlik endeksi
B
Ar-Ge Harcamalarının GSYH’daki Payı
C
Sanayinin GSYH'daki payı
D
Mülkiyet Hakları ve Kural Bazlı Yönetim
E
İş Yapma Kolaylığı İndeksi
Açıklama:
Yeni nesil göstergeler: Ülkelerin, toplumların, ekonomilerin birbirleriyle karşılaştırılmasında, daha önce kullanılmadığı halde, küreselleşme trendi sonrasında daha ziyade birden fazla değişkeni barındıran bileşik değişken olarak hesaplanan ve toplumsal hayatın hemen her alanını ölçüp sayısallaştırarak karşılaştırmaya imkân verecek şekilde geliştirilen göstergelerdir.

Soru 20

En kapsamlı gelişmişlik göstergesi olan endeks aşağıdakilerden hangisi olarak gösterilmektedir?

Seçenekler

A
Toplumsal gelişme endeksi
B
Ekonomik özgürlükler endeksi
C
Siyasi haklar ve sivil özgürlükler endeksi
D
İnsani gelişmişlik endeksi
E
İş yapma kolaylığı endeksi
Açıklama:
Toplumsal gelişme indeksi en kapsamlı gelişmişlik göstergesidir. Bir indeksin kapsamı ne kadar geniş olursa, bireysel karar alma süreçlerinde kullanımı da o kadar sınırlı olur.

Soru 21

İkinci sanayi devrimi aşağıdakilerin hangisinin icadı ve yaygın olarak kullanılmaya başlanması ile gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Çelik, petrol ve elektriğin seri kullanımı, ilk patlamalı motorun icadı ve üretim bandı metodu ile kitlesel üretimin geliştirilmesi
B
İmalat sanayiinde mekanik ve elektronik teknolojilerin yerini dijital teknolojinin alması
C
Su ve buhar gücünün kullanılması ile mekanik dokuma tezgâhlarının icadı
D
Programlanabilir, yapay zekâya sahip yeni bir endüstriyel yaklaşımın uygulanması
E
Avcı toplayıcı üretim yerine tarımsal üretime dayalı ekonominin benimsenmesi
Açıklama:
Sanayi devrimlerinin ikincisi çelik, petrol ve elektriğin seri kullanımı, ilk patlamalı motorun icadı ve üretim bandı metodu ile kitlesel üretimin geliştirilmesi (19. yüzyılın ikinci yarısı). Doğru cevap A'dır.

Soru 22

Yetersiz iç kaynaklardan dolayı, görece ucuz olan yabancı kaynak temin ederek ekonomik büyümeyi nispeten daha ucuz kaynakla sağlama veya sürdürmeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Likidite etkisi
B
İkame etkisi
C
Tasarruf etkisi
D
Kaldıraç etkisi
E
Baz etkisi
Açıklama:
Yetersiz iç kaynaklardan dolayı, görece ucuz olan yabancı kaynak temin ederek ekonomik büyümeyi nispeten daha ucuz kaynakla sağlama veya sürdürmeye kaldıraç etkisi adı verilir?

Soru 23

ABD doları cinsinden dünyada en çok dış borca sahip ülke (2016 yılına göre) aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çin
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
Rusya
D
Hindistan
E
Japonya
Açıklama:
2016 yılı verilerine göre en çok dış borca sahip ülke Amerika Birleşik Devletleri'dir. Doğru cevap B'dir.

Soru 24

Aşağıdaki ülkelerden hangisinin Ar-Ge harcamalarının milli gelir içindeki payı Dünya ortalamasının altındadır? (2015 verilerine göre)

Seçenekler

A
İsrail
B
Güney Kore
C
Avusturya
D
Belçika
E
Türkiye
Açıklama:
2015 yılında Türkiye'nin Ar-Ge harcamalarının milli gelir içindeki payı %0.88 iken Dünya ortalaması %2.23 olarak gerçekleşmiştir. Doğru cevap E'dir.

Soru 25

Siyasi Haklar ve Sivil Özgürlükler İndeksine göre aşağıdaki ülkelerden hangisi daha düşük puan almıştır? (2016 yılına göre)

Seçenekler

A
Andora
B
Azerbaycan
C
Türkiye
D
Japonya
E
İzlanda
Açıklama:
Azerbaycan 100 tam puan üzerinden 14 puan ile diğer ülkelerden daha alt sırada yer almıştır. Türkiye'nin puanı ise 38'dir. Doğru cevap B'dir.

Soru 26

Bir ülkedeki siyasi, ekonomik, sosyal, sağlık ve eğitim altyapısı başta olmak üzere işgücü piyasası ve finansal piyasalardaki etkinlikleri kapsayan bileşik gösterge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Siyasi Haklar ve Sivil Özgürlükler İndeksi
B
Ekonomik Özgürlükler İndeksi
C
Toplumsal Gelişme İndeksi
D
İnsani Gelişmişlik İndeksi
E
Küresel Rekabet İndeksi
Açıklama:
Küresel rekabet indeksi, bir ülkedeki siyasi, ekonomik, sosyal, sağlık ve eğitim altyapısı başta olmak üzere işgücü piyasası ve finansal piyasalardaki etkinlikleri kapsayan bileşik bir göstergedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 27

Amerika kıtasının keşfiyle birlikte Avrupa’ya akan kıymetli madenler ve yeni deniz yollarının keşfi Batı Avrupa’nın bir ekonomik sıçrama yapmasında etkili olmuştur. Nitekim Avrupa’da ilk kez bu dönemde meydana gelen aşırı fiyat artışları ................ olarak adlandırılır.
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Endüstri devrimi
B
Rönesans
C
Fiyat devirimi
D
Reform
E
Tarım devrimi
Açıklama:
Amerika kıtasının keşfiyle birlikte Avrupa’ya akan kıymetli madenler ve yeni deniz yollarının keşfi Batı Avrupa’nın bir ekonomik sıçrama yapmasında etkili olmuştur. Nitekim Avrupa’da ilk kez bu dönemde meydana gelen aşırı fiyat artışları fiyat devrimi olarak adlandırılır. Doğru cevap C'dir.

Soru 28

Dünyada en çok dolar rezervine sahip ülke hangisidir?

Seçenekler

A
Amerika Birleşik Devletleri
B
Güney Kore
C
Çin
D
Rusya
E
İngiltere
Açıklama:
Uluslararası döviz rezervlerinin nispeten küçük bir kısmı gelişmiş ülkeler tarafından tutulmaktadır. Tek başına Çin, dünyadaki döviz rezervinin yüzde 31’ine sahiptir. Çin, dünyadaki toplam 12.63 trilyonluk dolar rezervinin 3 trilyonuna sahiptir. Doğru cevap C'dir.

Soru 29

İş Yapma Kolaylığı İndeksi'ne göre en kolay iş yapılan ülke hangisidir? (2016 yılına göre)

Seçenekler

A
Yeni Zelanda
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
Venezuela
D
Güney Kore
E
Çin
Açıklama:
İş Yapma Kolaylığı İndeksi'ne göre en kolay iş yapılan ülke Yeni Zelanda'dır. Doğru cevap A'dır.

Soru 30

Aşağıdaki ülkelerden hangisinin 2015 yılı PISA puanı diğerlerinden daha yüksektir?

Seçenekler

A
Hollanda
B
Estonya
C
Endonezya
D
Çin
E
Brezilya
Açıklama:
2015 yılında Çin diğer ülkelerden daha yüksek PISA puanı elde etmiştir. Doğru cevap D'dir.

Soru 31

Bir ülkenin karar veya icra mercii yahut mekanizmalarında görev alanların, konumlarını elde etmelerinde ehliyet ve liyakat yerine değişik gerekçelerle oluşturulan kayırıcılığın etkili olması sonucunda, ülkenin geleceğini çıkmaza sokmaları durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Vasat insan tuzağı
B
Orta sınıf tuzağı
C
Gelir adaletsizliği tuzağı
D
Cari açık tuzağı
E
Gelir eşitsizliği tuzağı
Açıklama:
Bir ülkenin karar veya icra mercii yahut mekanizmalarında görev alanların, konumlarını elde etmelerinde ehliyet ve liyakat yerine değişik gerekçelerle oluşturulan kayırıcılığın etkili olması sonucunda, ülkenin geleceğini çıkmaza sokmaları durumuna vasat insan tuzağı denir.

Soru 32

Amerika kıtasının keşfiyle birlikte Avrupa’ya akan kıymetli madenler ve yeni
deniz yollarının keşfi ile Avrupa’da ilk kez bu dönemde meydana gelen aşırı fiyat artışlarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Fiyat artışı
B
Fiyat devrimi
C
Enflasyon
D
Fiyat bedeli
E
Fiyat açığı
Açıklama:
Batı Avrupa 1500 yılından itibaren Doğu Avrupa ve Asya’dan daha hızlı büyümeye başladı. O
dönemde zenginleşmenin temel göstergesi olarak
şehirleşme alınabilir. Amerika kıtasının keşfiyle
birlikte Avrupa’ya akan kıymetli madenler ve yeni
deniz yollarının keşfi Batı Avrupa’nın bir ekonomik sıçrama yapmasında etkili olmuştur. Nitekim
Avrupa’da ilk kez bu dönemde meydana gelen aşırı fiyat artışları fiyat devrimi olarak adlandırılır.

Soru 33

2022 Yılında Dünya Ekonomisi Öngörüsüne göre Dünyanın üretim ve ticaret üssünün neresi olması beklenir?

Seçenekler

A
Türkiye
B
Rusya
C
Çin
D
ABD
E
Afrika
Açıklama:
Dünyadaki ekonomik ağırlığını her yıl düzenli olarak artıran Çin’in,
bugün olduğu gibi 2022 yılında da en büyük ekonomi olacağı öngörülmektedir.

Soru 34

Ülkeler itibariyle 1950-2030 döneminde en yüksek nüfus artışının hangi ülkede olması beklenir?

Seçenekler

A
Pakistan
B
Fransa
C
Güney Kore
D
Türkiye
E
Malezya
Açıklama:
Ülkeler itibariyle 1950-2030 döneminde en yüksek nüfus artışının sırasıyla Pakistan (5,2 kat), Türkiye
(3 kat), Hindistan (3 kat), Endonezya (2,6 kat), Çin (1,7 kat) ve G.Kore’de (1,4 kat) gerçekleşmesi öngörülmektedir. Gelişmiş Batı Avrupa ve ABD’de ise nüfus artışındaki eğilim oldukça düşüktür.

Soru 35

Ekonomilerin düşüşlerinde veya yükselişlerinde rol oynayan faktörlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Ülkelerin nüfus artış hızı ve göçmen politikası
B
Toplumsal dönüşümü tetikleyen veya engelleyen katılıklar
C
Serbestiyetçi veya baskılayıcı ekonomi ve siyaset modelleri
D
Ehliyet-liyakat bazlı rekabete veya kayırmacılığa dayalı organizasyon
E
Topumdaki cinsiyet oranları
Açıklama:
Ekonomilerin düşüşlerinde veya yükselişlerinde
toplumsal dönüşümü tetikleyen veya engelleyen
katılıklar, askeri harcamaların ülkenin teknolojik
gelişimi ve doğal kaynak imkânlarını genişletme
üzerindeki etkisi, ülkelerin nüfus artış hızı ve göçmen politikası, siyasi ve sosyal bakımdan toplum ve
devlet modeli, serbestiyetçi veya baskılayıcı ekonomi ve siyaset modelleri, ehliyet-liyakat bazlı rekabete veya kayırmacılığa dayalı organizasyon, ekonomideki insan kaynağı, doğal kaynaklar ve sermaye
kaynaklarının kullanımını özendiren mekanizmaların etkinliği, “vasat insan tuzağı”na yakalanma
durumu ile şehirleşme düzeyi gibi sosyo-politik,
ekonomik ve uluslararası faktörlerin belirleyici rol
oynadığı söylenebilir.

Soru 36

Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1990 yılında Avrupa’da ve Sovyetler Birliği'ndesosyalist rejimin ve modelin çökmesinden sonra değerlerine göre doğrudan daha az etkilenmiştir?

Seçenekler

A
Moldova
B
Tacikistan
C
Türkiye
D
Ukrayna
E
Gürcistan
Açıklama:
Sovyetler
Birliği ülkeleri dönem başına göre, kişi başına düşen milli gelirde yüzde 6,9 oranında bir gerileme
yaşamıştır. En büyük gerilemeyi sırasıyla Tacikistan
(-%14.9), Gürcistan (-%11,9), Moldova (-%10,8)
ve Ukrayna (-%10,2) tecrübe etmiştir. Çözülmeden
sonra en yüksek ekonomik performansı ise Estonya
göstermiştir (kişi başına düşen milli gelirde yıllık
ortalama %0,7 artış).

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi önümüzdeki birkaç yıl içinde Doğu Asya ve Ön Asyanın dünyanın en büyük üretim ve ticaret üssü haline gelmesine neden olacak etkenlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Zayıf çevre koruma düzenlemeleri
B
Ucuz hammadde
C
Zengin doğal kaynaklar
D
Ucuz insan gücü
E
Yüksek nitelikte demokrasi ve insan hakları
Açıklama:
Önümüzdeki birkaç yıl içinde Doğu Asya ve Ön Asya, dünyanın
en büyük üretim ve ticaret üssü haline gelecektir. Zayıf çevre koruma düzenlemeleri, ucuz hammadde,
zengin doğal kaynaklar, ucuz insan gücü, düşük vergi yükleri, yatırım ve üretim teşvikleri ile yüksek nüfus
miktarının getirdiği rekabet ve dinamizm bu gelişmede önemli rol oynamaktadır

Soru 38

1970’lerde imalat sanayiinde mekanik ve elektronik teknolojilerin yerini dijital teknolojinin alması ile başlayan sanayi devrimine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Birinci sanayi devrimi
B
İkinci sanayi devrimi
C
Üçüncü sanayi devrimi
D
Dördüncü sanayi devrimi
E
Beşinci sanayi devrimi
Açıklama:
Üçüncü sanayi devrimi ise
1970’lerde imalat sanayiinde mekanik ve elektronik teknolojilerin yerini dijital teknolojinin alması ile başladı ve yerini 2010’lu yılların başından
itibaren programlanabilir, yapay zekâya sahip yeni
bir endüstriyel yaklaşım ve uygulamaya bıraktı

Soru 39

Su ve buhar gücünün kullanılması ile mekanik dokuma tezgahlarının icadı hangi sanayi devrimi olarak nitelendirilebilir?

Seçenekler

A
Birinci sanayi devrimi
B
İkinci sanayi devrimi
C
Üçüncü sanayi devrimi
D
Dördüncü sanayi devrimi
E
Beşinci sanayi de devrimi
Açıklama:
Bugüne kadar sanayi alnında devrim mahiyetinde dört önemli değişimden söz edilebilir.
Birincisi, su ve buhar gücünün kullanılması ile
mekanik dokuma tezgâhlarının icadı (18’inci yüzyılın sonunda buhar gücü uygulanmaya başladı).

Soru 40

Uluslararası döviz rezervi en yüksek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ABD
B
Çin
C
Taylan
D
Türkiye
E
Almanya
Açıklama:
2016 sonu itibariyle
dünyadaki döviz rezervinin 12,6 trilyon ABD Doları olduğu tahmin edilmektedir. Bu rezervin yüzde
31,1’i Çin’e aittir (Tayvan’daki ve Hong Kong’daki
rezervler dâhil). Uluslararası rezervlerin sadece yüzde 5,9’u Avrupa Birliğine, yüzde 0,9’u ise ABD’ye
aittir. Japonya’nın elindeki rezerv miktarı ise
%9,6’dır. 2016 yılsonu itibariyle Türkiye’nin döviz rezervi 106,1 milyar Dolar olup, dünya rezervi
içindeki payı yüzde 0,84’tür.

Soru 41

Bir ekonominin yükseliş ve düşüşü, bir ülkenin
yükseliş ve düşüşü için de kullanıldığı zaman, bir
uygarlığın yükselişi ve düşüşünü de ifade ediyor
olabilir. Dolayısıyla, bir ülkenin ekonomik olarak
çökmesi veya gerilemesi, ülkenin temsil ettiği uygarlığın veya ülkedeki uygarlığın da çökmesi veya gerilemesi anlamına gelebilir. Aşağıdakilerden hangisi düşüş gösteren ekonomilere örnek gösterilebilir.

Seçenekler

A
Roma imparatorluğu
B
Hollanda
C
İngiltere
D
Amerika
E
Almanya
Açıklama:
Eski dönemlerdeki
Roma İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu,
Mısır İmparatorluğu, Çin İmparatorluğu, Aztek
İmparatorluğu ve İnka İmparatorluğu düşüş gösteren ekonomilere örnek gösterilebilir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Yükselen ekonomiler veya ülkeler olarak örnek gösterilemez.

Seçenekler

A
Hollanda
B
Mısır
C
İngiltere
D
Kore
E
Japonya
Açıklama:
Yükselen ekonomiler veya ülkeler olarak ise Hollanda, İngiltere,
Amerika Birleşik Devletleri, Güney Kore, Japonya,
Almanya örnek verilebilir.

Soru 43

Avrupa 1500 yılından itibaren Doğu Avrupa ve Asya’dan daha hızlı büyümeye başladı. O dönemde zenginleşmenin temel göstergesi olarak
şehirleşme alınabilir. Amerika kıtasının keşfiyle
birlikte Avrupa’ya akan kıymetli madenler ve yeni
deniz yollarının keşfi Batı Avrupa’nın bir ekonomik sıçrama yapmasında etkili olmuştur. Nitekim
Avrupa’da ilk kez bu dönemde meydana gelen aşırı fiyat artışları ne devrimi olarak adlandırılır.

Seçenekler

A
Rönesans devrimi
B
Fransız devrimi
C
Fiyat devrimi
D
Yenileşme devrimi
E
Enflasyon devrimi
Açıklama:
Avrupa 1500 yılından itibaren Doğu Avrupa ve Asya’dan daha hızlı büyümeye başladı. O
dönemde zenginleşmenin temel göstergesi olarak
şehirleşme alınabilir. Amerika kıtasının keşfiyle
birlikte Avrupa’ya akan kıymetli madenler ve yeni
deniz yollarının keşfi Batı Avrupa’nın bir ekonomik sıçrama yapmasında etkili olmuştur. Nitekim
Avrupa’da ilk kez bu dönemde meydana gelen aşırı fiyat artışları fiyat devrimi olarak adlandırılır.

Soru 44

16.yüzyılın son üçte ikilik kısmında ve daha
öncesinde dünyanın en zengin ülkesi hangisiydi.

Seçenekler

A
Almanya
B
Hollanda
C
İngiltere
D
İtalya
E
Amerika
Açıklama:
16.yüzyılın son üçte ikilik kısmında ve daha
öncesinde İtalya dünyanın en zengin ülkesiydi.

Soru 45

Avrupa’da ve Sovyetler Birliğinde
sosyalist rejimin ve modelin çökmesinden sonra,
bu rejime sahip ülkelerde, etkisi bugün de süren
büyük bir ekonomik çöküntü hangi yılda ortaya çıkmıştır.

Seçenekler

A
1980
B
1970
C
1960
D
1950
E
1990
Açıklama:
1990 yılında Avrupa’da ve Sovyetler Birliğinde
sosyalist rejimin ve modelin çökmesinden sonra,
bu rejime sahip ülkelerde, etkisi bugün de süren
büyük bir ekonomik çöküntü ortaya çıkmıştır.

Soru 46

Sovyetler Birliği
kaç yılında çökmüş ve Avrasya’daki komünist
blok (Varşova Paktı) yıkılmıştır. Mikro ekonomik
etkinlikteki düşüş, verimsiz askeri harcamalardaki
artış, doğal kaynaklardaki azalma ve çevresel felaketlerin yol açtığı yıkımlar ekonomilerde de yıkım
getirmiştir.

Seçenekler

A
1991
B
1992
C
1981
D
1993
E
1983
Açıklama:
Sovyetler Birliği
1991 yılında çökmüş ve Avrasya’daki komünist
blok (Varşova Paktı) yıkılmıştır. Mikro ekonomik
etkinlikteki düşüş, verimsiz askeri harcamalardaki
artış, doğal kaynaklardaki azalma ve çevresel felaketlerin yol açtığı yıkımlar ekonomilerde de yıkım
getirmiştir.

Soru 47

Petrol kriziyle birlikte, gelişmiş ülkeler hangi yıldan itibaren
nispeten düşük verimlilik trendine girmiştir

Seçenekler

A
1971
B
1981
C
1973
D
1983
E
1993
Açıklama:
Petrol kriziyle birlikte, gelişmiş ülkeler 1973’ten itibaren
nispeten düşük verimlilik trendine girmiştir.

Soru 48

Dördüncü sanayi devrimine “Endüstri 4.0” da
denmektedir. Dünyanın önde gelen ekonomi devlerinden biri olan Almanya, her yıl birçok ticaret
ve sanayi fuarına ev sahipliği yapmaktadır. Almanya şirketleri yenilik yapmada dünyadaki en iyi şirketler arasında görülür. Endüstri 4.0 kavramı ilk
olarak kaç yılında Almanya’daki Hannover Fuarında kullanılmıştır.

Seçenekler

A
1991
B
2001
C
1981
D
2011
E
2013
Açıklama:
Dördüncü sanayi devrimine “Endüstri 4.0” da
denmektedir. Dünyanın önde gelen ekonomi devlerinden biri olan Almanya, her yıl birçok ticaret
ve sanayi fuarına ev sahipliği yapmaktadır. Almanya şirketleri yenilik yapmada dünyadaki en iyi şirketler arasında görülür. Endüstri 4.0 kavramı ilk
olarak 2011 yılında Almanya’daki Hannover Fuarında kullanılmıştır.

Soru 49

Uluslararası döviz rezervlerinin nispeten
küçük bir kısmı gelişmiş ülkeler tarafından
tutulmaktadır. Tek başına Çin, dünyadaki
döviz rezervinin yüzde kaçına sahiptir.

Seçenekler

A
33
B
31
C
29
D
30
E
35
Açıklama:
Uluslararası döviz rezervlerinin nispeten
küçük bir kısmı gelişmiş ülkeler tarafından
tutulmaktadır. Tek başına Çin, dünyadaki
döviz rezervinin yüzde 31’ine sahiptir.

Soru 50

Yetersiz iç kaynaklardan dolayı,
görece ucuz olan yabancı kaynak
temin ederek ekonomik büyümeyi
nispeten daha ucuz kaynakla sağlama veya sürdürme kavramı hangisidir.

Seçenekler

A
Kaldıraç etkisi
B
Gelişmişlik etkisi
C
Yeni nesil etki
D
Globalleşme
E
Küreselleşme
Açıklama:
Kaldıraç etkisi;Yetersiz iç kaynaklardan dolayı,
görece ucuz olan yabancı kaynak
temin ederek ekonomik büyümeyi
nispeten daha ucuz kaynakla sağlama veya sürdürme

Soru 51

1950-1998 döneminde dünyada kişi başına düşen gelirde en yüksek artışı sağlayan ülkeler hangi bölgededir?

Seçenekler

A
Asya
B
Batı Avrupa
C
Latin Amerika
D
Doğu Avrupa
E
Afrika
Açıklama:
1950-98 döneminde dünyada kişi başına düşen gelirde en yüksek artışı sağlayan ülkeler Asya’dadır. Güney Kore ve Tayvan en yüksek performansı yakalamıştır. Doğru yanıt A'dır.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi 1950-2010 döneminde kişi başına düşen milli gelirde en yüksek artışı sağlayan ülkeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Güney Kore
B
Hindistan
C
Endonezya
D
ABD
E
Japonya
Açıklama:
1950-2010 döneminde ülkeler itibariyle kişi başına düşen milli gelirdeki en yüksek artışı sırasıyla Güney Kore, Çin, Japonya, Endonezya, Hindistan yaşamıştır. ABD, Kanada, İngiltere ve Avustralya tabloda yer alan ülkelere göre nispeten daha düşük artış yaşamıştır. Dünya genelinde kişi başına düşen milli gelirdeki artış 2,7 kattır. ABD, İngiltere ve Avustralya gibi ülkelerde kişi başına düşen milli gelir 1950 yılında da diğer ülkelere göre oldukça yüksek olduğu için, 60 yıllık dönemde meydana elen artışın görece düşük olmasını dikkatle yorumlamak gerekir. Günümüzde ABD’nin dünya sanayi şampiyonu olduğu düşünülürse bu durum daha iyi anlaşılır. Doğru yanıt D'dir.

Soru 53

Avrupa'da bilim, sanat alanlarında meydana genel Rönesans hangi ülkede başlayarak diğer ülkelere yayılmıştır?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
İtalya
E
Hollanda
Açıklama:
Avrupa’nın, 15’inci ve 16’ncı yüzyıllarda bi-lim, sanat alanlarında meydana gelen köklü değişimlerle Rönesansı yaşadığını biliyoruz. İtalya’da başlayan Rönesans daha sonra Batı Avrupa’nın tamamına yayılmış oldu. Doğru yanıt D'dir.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi 15’inci yüzyılda başlayan Avrupa Genişlemesinin unsurlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Ticaret
B
İşgal
C
Fetih
D
Haçlı seferleri
E
Koloni kurma
Açıklama:
Avrupa genişlemesi, Batı Avrupa’daki sömürgeci ülkelerin 15’nci yüzyılın ortalarından itibaren dünyanın diğer coğrafi bölgelerine işgal, ticaret, koloni kurma ve fetihler ile yayılmasını ifade etmektedir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi 2022 yılında dünya ekonomisine ilişkin öngörülerden biridir?

Seçenekler

A
Hindistan dünyanın en büyük ekonomisi olacak
B
Çin'in dünya ekonomisindeki payı artacak
C
ABD’nin dünya ekonomisindeki payı gerileyecek
D
Avrupa'nın dünya ekonomisindeki payı artacak
E
Japonya'nın dünya ekonomisindeki payı gerileyecek
Açıklama:
Dünyadaki ekonomik ağırlığını her yıl düzenli olarak artıran Çin’in, bugün olduğu gibi 2022 yılında da en büyük ekonomi olacağı öngörülmektedir. Buna karşılık Avrupa Birliği ve ABD’nin paylarında gerileme, Hindistan’ın dünya üretimindeki ağırlığında ise artış beklenmektedir. Önümüzdeki birkaç yıl içinde Doğu Asya ve Ön Asya, dünyanın en büyük üretim ve ticaret üssü haline gelecektir. Zayıf çevre koruma düzenlemeleri, ucuz hammadde, zengin doğal kaynaklar, ucuz insan gücü, düşük vergi yükleri, yatırım ve üretim teşvikleri ile yüksek nüfus miktarının getirdiği rekabet ve dinamizm bu gelişmede önemli rol oynamaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi 2016 yılı itibariyle tek başına dünyadaki döviz rezervlerinin büyük bir kısmına sahip olmuştur?

Seçenekler

A
Japonya
B
Fransa
C
Çin
D
Almanya
E
İngiltere
Açıklama:
2016 sonu itibariyle dünyadaki döviz rezervinin 12,6 trilyon ABD Doları olduğu tahmin edilmektedir. Bu rezervin yüzde 31,1’i Çin’e aittir (Tayvan’daki ve Hong Kong’daki rezervler dâhil). Uluslararası rezervlerin sadece yüz-de 5,9’u Avrupa Birliğine, yüzde 0,9’u ise ABD’ye aittir. Japonya’nın elindeki rezerv miktarı ise %9,6’dır. 2016 yılsonu itibariyle Türkiye’nin döviz rezervi 106,1 milyar Dolar olup, dünya rezervi içindeki payı yüzde 0,84’tür. Doğru yanıt C'dir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi savunma sanayisi gelişmemiş olmakla birlikte, milli gelirine oranla en fazla askeri harcama yapan ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kuveyt
B
İsrail
C
Libya
D
Kongo
E
Irak
Açıklama:
ulusal gelirlerinin oranı olarak askeri harcamalara en çok pay ayıran ülkeler az gelişmiş ülkelerle yoğun çatışmaların yaşandığı veya çatışma potansiyeli yüksek olan ülkelerdir. Eritre, Suudi Arabistan, Uman, Libya, Kongo, Cezayir, Kuveyt, BAE ve Irak, savunma sanayileri gelişmemiş olmakla birlikte, milli gelirlerine oranla en fazla askeri harcama yapan ülkelerdir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi sağlık, eğitim ve gelir düzeyi ile ilişkilendirilen ve uluslararası karşılaştırmalarda bir ülkenin gelişmişliği konusunda en sık başvurulan indekslerden biridir?

Seçenekler

A
İş yapma kolaylığı indeksi
B
Ekonomik özgürlükler indeksi
C
Toplumsal gelişme indeksi
D
Küresel rekabet indeksi
E
İnsani gelişmişlik indeksi
Açıklama:
İş yapma kolaylığı indeksinin hazırlanmasında, her ülkede yeterli sayıda gönüllü avukat, muhasebeci, iş adamı ve kamu görevlisine uygulanan anketler yoluyla veriler toplanmaktadır. İndeksin kapsama aldığı bileşenler işyeri açma, inşaat izni alma, elektrik temini, mülkiyet kaydı, kredi temini, küçük yatırımcının korunması, vergi ödeme, dış ticaret, sözleşmelerin uygulanabilirliği ve iflasların etkin çözümü olarak sıralanmaktadır. Ekonomik özgürlükler indeksi, bir ülkedeki mülkiyet hakları, yargının etkinliği, hükümetin dürüst iş yapması, kamu harcamalarının büyüklüğü ve milli gelir içindeki payı, devlet bütçesinin sağlığı, vergi yükü, iş yapma kolaylığı, çalışanların işyeri değiştirme özgürlüğü, para politikasında özgürlük, dış ticarette serbestiyet, yatırım özgürlüğü ile finansal özgürlük dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Küresel rekabet indeksi, bir ülkedeki siyasi, ekonomik, sosyal, sağlık ve eğitim altyapısı başta olmak üzere işgücü piyasası ve finansal piyasalardaki etkinlikleri kapsayan bileşik bir göstergedir. Toplumsal gelişme indeksi birçok alt bileşenden derlenmiş bir indekstir. Temel insan ihtiyaçları, mutlu olmanın gerektirdiği temel unsurlar ve fırsatlar olarak üç boyutu olan indeks, toplam 50 göstergeden oluşmaktadır. Temel insan ihtiyaçları olarak beslenme ve temel tıbbi bakım, su ve sanitasyon, barınma ve kişisel güvenlik parametreleri dikkate alınmıştır. Mutlu olmanın bileşenleri temel bilgiye erişim, bilgi ve iletişim araçlarına erişim, sağlık, sıhhat ve çevrenin kalitesidir. Fırsatlar boyutunu oluşturan göstergeler kişisel haklar, kişisel özgürlük ve seçim, hoşgörü ve kapsayıcı olma ile yüksek öğretime erişim oluşturmaktadır. Doğru yanıt E'dir.

Soru 59

Aşağıdaki ülkelerden hangisi lise eğitiminde en başarılı ülkeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Singapur
B
Tayvan
C
Makedonya
D
İsviçre
E
Estonya
Açıklama:
Lise 1 ve Lise 2 çağındaki ergenlerin matematik, fizik-kimya-biyoloji ve sözel yetkinliklerini ölçerek karşılaştıran Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA), belirli dönemlerde ülkelerin mevcut durumlarını karşılaştırarak, gelecekte işgücü piyasasında yer alacak insan kaynağına ilişkin bir bakıma ön-görüde bulunmaktadır. OECD tarafından 72 ülkeden 540 bin öğrencinin katılımıyla uygulanan PISA 2015 yılı değerlendirmesine göre 600 tam puan üzerinden yapılan sıralamada uzak doğu ülkeleri çarpıcı bir başarı göstermektedir. PISA’da en başarılı ülkeler coğrafi bölge olarak değerlendirildiğinde genelde Batı Bloku ülkeleri iken; ülke bazında Uzak Doğu’daki Singapur, Hong Kong, Tayvan, Japonya, Çin ve Güney Kore Kore en başarılı ülkeler olarak Batı Bloku ülkelerini bireysel olarak geride bırakmaktadır. Bunun dışında, İsviçre, Estonya, Kanada, Hollanda PISA puanı en yüksek 10 ülke arasında yer almaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi 2016 yılı verilerine göre AB, Hindistan ve ABD'den sonra bilgisayar hizmetleri ihracatında en yüksek paya sahip ülkedir?

Seçenekler

A
İsrail
B
Kanada
C
Filipinler
D
Japonya
E
Rusya
Açıklama:
Bilgisayar hizmetleri ihracatında en yüksek paya sahip on ihracatçı arasında AB yüzde 68 dolayındaki payı ile ilk sırada gelmektedir. Hindistan (%18) ve ABD (%5) ise AB’den sonraki en yüksek ihracat yapan ülkelerdir. AB, Hindistan ve ABD'den sonra İsrail yüzde 3 oranıyla en yüksek paya sahip ülkedir. Bunu sırasıyla; yüzde 1,5 oranı ile Birleşik Arap Emirlikleri, yüzde 1,4 ile Kanada, yüzde 1,1 ile Filipinler, yüzde 0,8 ile Rusya ve yüzde 0,7 ile Japonya takip etmektedir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi 15. yüzyılda dünya ekonomi politiği açısından gruplandırılabilecek bölgelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kuzey ve Güney Avrupa
B
Akdeniz
C
Mezopotamya
D
Çin ve Güneydoğu Asya
E
Kuzey Karadeniz
Açıklama:
15. yüzyılda dünya ekonomi politiği açısından 10 bölgede gruplandırılabilir. Bunlar, Kuzey ve Güney Avrupa, Akdeniz, Çin’den Anadolu’ya kadar olan bölge, Mezopotamya, Kızıldeniz’in iki yakası, Arap denizi ve Arabistan yarımadası Hint Okyanusunun batısı ile bağlayan bölge, Hindistan’ı Güneydoğu Asya’ya bağlayan bölge, Çin ve Güneydoğu Asya, Amerika kıtası Aztek ve İnka imparatorlukları. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 62

  1. Kişi başına düşen gelirin artması
  2. Petrol krizi
  3. Bretton Woods sisteminin çökmeye başlaması
  4. Yolsuzluk
  5. Komünizmin yıkılması
Yukardakilerden hangi/leri gelişmiş ülkelerin 1973’ten itibaren nispeten düşük verimlilik trendine girmelerinin nedenleri arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
I
B
II ve IV
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
1970’li yılların başından itibaren Bretton Woods sisteminin çökmeye başlaması ve 1973 petrol kriziyle birlikte gelişmiş ülkeler 1973’ten itibaren nispeten düşük verimlilik trendine girmişlerdir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi önümüzdeki yıllarda Doğu Asya ve Ön Asya’nın dünyanın en büyük üretim ve ticaret üssü haline gelmesinde önemli rol oynamaktadır?

Seçenekler

A
Yatırım ve üretim teşvikleri
B
Vergilerin yüksek olması
C
Hammaddenin pahalı olması
D
Güçlü çevre koruma düzenlemeleri
E
Yetersiz insan gücü
Açıklama:
Önümüzdeki birkaç yıl içinde Doğu Asya ve Ön Asya, dünyanın en büyük üretim ve ticaret üssü haline gelecektir. Zayıf çevre koruma düzenlemeleri, ucuz hammadde, zengin doğal kaynaklar, uzun insan gücü, düşük vergi yükleri, yatırım ve üretim teşvikleri ile yüksek nüfus miktarının getirdiği rekabet ve dinamizm bu gelişmede önemli rol oynamaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 64

  1. Doğal kaynaklardaki azalma
  2. Mikro ekonomik etkinlikteki düşüş
  3. Çevresel felaketlerin ekonomide yıkıma
  4. Verimsiz askeri harcamalardaki artış
  5. Petrol ihracatı
Yukardakilerden hangi/leri Sovyetler Birliğinin ekonomik yıkılmına neden olan etkenlerden biridir?

Seçenekler

A
I
B
II ve IV
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sovyetler Birliği 1991’de çökmüştür. Mikro ekonomik etkinlikteki düşüş, verimsiz askeri harcamalardaki artış, doğal kaynaklardaki azalma ve çevresel felaketlerin yol açtığı yıkımlar ekonomilerde de yıkım getirmiştir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi “Endüstri 4.0” olarak da anılmaktadır?

Seçenekler

A
Birinci sanayi devrimi
B
İkinci sanayi devrimi
C
Üçüncü sanayi devrimi
D
Dördüncü sanayi devrimi
E
Beşinci sanayi devrimi
Açıklama:
Dördüncü sanayi devrimi, Endüstri 4.0 olarak da anılmaktadır. Bu kavram ilk defa 2011’de Almanya’daki Hannover Fuarında kullanılmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 66

  1. İlk patlamalı motorun icadı ve üretim bandı metodu ile kitlesel üretimin geliştirilmesi
  2. İmalat sanayinden dijital teknolojilerin mekanik ve elektronik teknolojilerin yerini alması
  3. Tarımsal üretimin başlaması
  4. Mekanik dokuma tezgahlarının icadı
  5. İnsan dışı akıllık sistemlerin toplumsal ve ekonomik hayattaki uygulaması
Yukardakilerden hangi/lerini dünya sanayi devrimleri arasında sayılmaktadır?

Seçenekler

A
I
B
II ve IV
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Bugüne kadar sanayi alanında devrim mahiyetinde dört önemli değişim yaşanmıştır. Bunlar: Mekanik dokuma tezgahının icadı, ilk patlamalı motor ve üretim bandı metodu ile kitlesel üretimin geliştirilmesi, imalat sanayinden dijital teknolojilerin mekanik ve elektronik teknolojilerin yerini alması ve insan dışı akıllık sistemlerin toplumsal ve ekonomik hayattaki uygulamasıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi yetersiz iç kaynaktan dolayı, görece ucuz olan yabancı kaynak temin ederek ekonomik büyümeyi nispeten daha ucuz kaynakla sağlama ve sürdürme anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
Kaldıraç etkisi
B
Döviz rezervi
C
Borç stoku
D
Menkul kıymetler rezervi
E
İthalat artışı
Açıklama:
Kaldıraç etkisi, yabancı kaynak kullanımın öz sermaye karlılığını artırma anlamına gelmektedir. En borçlu ülkeler, dünyanın en gelişmiş ülkeleridir. Bu gelişmiş ülkelerin dünyanın diğer ülkelerinin tasarruflarını ödünç alarak kaldıraç etkisinden yararlandıklarını gösterir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi işyeri açma, inşaat izni alma, elektrik temini, mülkiyet kaydı, kredi temini, küçük yatırımcının korunması gibi bileşenleri kapsamına almaktadır?

Seçenekler

A
Küresel rekabet indeksi
B
İyi yönetişim indeksi
C
Ekonomik özgürlükler indeksi
D
İş yapma kolaylığı indeksi
E
Sivil haklar ve sivil özgürlükler indeksi
Açıklama:
İş yapma kolaylığı çeşitli bileşenlere sahip olup indeks şeklinde standardize dilerek kullanım kolaylığı sağlamıştır. Ülkeler, iş yapma kolaylığına göre en kolaydan en zora göre sıralanmaktadır. Bu indeksin hazırlanmasında gönüllü çalışanlara uygulanan anketlerden veriler toplanmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 69

Aşağıdaki ülkelerden hangisinin 2016 verilerine göre askeri harcamalarının ulusal gelire oranı en yüksektir?

Seçenekler

A
ABD
B
Eritre
C
Çin
D
Pakistan
E
Hindistan
Açıklama:
Ulusal gelirinin oranı olarak askeri harcamalara en çok pay ayıran ülkeler az gelişmiş ülkelerle yoğun çatışmaların yaşandığı veya çatışma potansiyeli yüksek olan ülkelerdir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 70

  1. Fikri mülkiyet hakları
  2. İyi yönetişim
  3. İnternete erişim özgürlüğü
  4. Ekonomik özgürlükler
  5. Siyasi özgürlükler
Yukardakilerden hangi/leri ülkelerin gelişmişlikleri karşılaştırıldığında yeni nesil göstergelerden biridir?

Seçenekler

A
I
B
II ve IV
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Günümüzde ülkelerin ekonomik gelişmişlikleri karşılaştırıldığında, ekonomik faktörler ilk sırada kullanılmakla birlikte; iyi yönetişim, fikri ve sınai mülkiyet hakları, mülkiyetin güvence altında olması, ekonomik özgürlükler, siyasi özgürlükler ve sivil haklar, yoksulluk düzeyi, internete erişim özgürlüğü ile toplumsal gelişmişlik düzeyi gibi daha ziyade insan ve birey odaklı yaklaşımı temel alan çeşitli göstergelere yoğun olarak başvurulmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi yükselen ekonomiye sahip ülkelere örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
Roma İmparatorluğu
B
Osmanlı İmparatorluğu
C
Çin İmparatorluğu
D
Hollanda
E
Aztek İmparatorluğu
Açıklama:
Eski dönemlerdeki Roma İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu, Mısır İmparatorluğu, Çin İmparatorluğu, Aztek İmparatorluğu ve İnka İmparatorluğu düşüş gösteren ekonomilere örnek gösterilebilir. Yükselen ekonomiler veya ülkeler olarak ise Hollanda, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Güney Kore, Japonya, Almanya örnek verilebilir.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi düşüş gösteren ekonomiye sahip olan bir ülkedir?

Seçenekler

A
Amerika Birleşik Devletleri
B
Hollanda
C
İngiltere
D
Osmanlı İmparatorluğu
E
Güney Kore
Açıklama:
Eski dönemlerdeki Roma İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu, Mısır İmparatorluğu, Çin İmparatorluğu, Aztek İmparatorluğu ve İnka İmparatorluğu düşüş gösteren ekonomilere örnek gösterilebilir. Yükselen ekonomiler veya ülkeler olarak ise Hollanda, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Güney Kore, Japonya, Almanya örnek verilebilir.

Soru 73

"Vasat insan tuzağı" hangi durumun eksikliğini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Gelişme
B
Zenginlik
C
Liyakat
D
Teknoloji
E
Sanayi
Açıklama:
Bir ülkenin karar veya icra mercii yahut mekanizmalarında görev alanların, konumlarını elde etmelerinde ehliyet ve liyakat yerine değişik gerekçelerle oluşturulan kayırıcılığın etkili olması sonucunda, ülkenin geleceğini çıkmaza sokmalarına vasat insan tuzağı denir.TeknolojiT

Soru 74

Kaçıncı yüzyılda Batı Avrupa, Doğu Avrupa ve Asya’dan daha hızlı büyümeye başlamıştır?

Seçenekler

A
16. yüzyıl
B
15. yüzyıl
C
14. yüzyıl
D
20. yüzyıl
E
19. yüzyıl
Açıklama:
Batı Avrupa 1500 yılından itibaren Doğu Avrupa ve Asya’dan daha hızlı büyümeye başladı

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi birinci sanayi devrimi ile doğrudan ilgilidir?

Seçenekler

A
Buhar
B
Petrol
C
Çelik
D
Dijital teknoloji
E
Elektrik
Açıklama:
Birinci sanayi devrimi 18’inci yüzyılda su ve buharın endüstride yoğun kullanılması ile gerçekleşmiştir.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılda gerçekleşen üçüncü sanayi devrimi ile doğrudan ilgilidir?

Seçenekler

A
Buhar
B
Su
C
Petrol
D
Elektrik
E
Dijital teknoloji
Açıklama:
Birinci sanayi devrimi 18’inci yüzyılda su ve buharın endüstride yoğun kullanılması; ikinci sanayi devrimi 19’uncu yüzyılın ikinci yarısında çelik, petrol ve elektriğin endüstride yoğun kullanılması; üçüncü sanayi devrimi ise 20’nci yüzyılın dördüncü çeyreğinin başlarından itibaren imalat sanayiinde dijital teknolojinin mekanik ve elektronik teknolojilerin yerini almasıyla gerçekleşmiştir.

Soru 77

Gelişmiş ülkeler uluslararası piyasalardaki menkul kıymetlere bağlı tasarrufların ne kadarını toplamaktadır?

Seçenekler

A
Yarısını
B
Yüzde altmışını
C
Yüzde yetmişini
D
Tamamını
E
Yüzde doksanını
Açıklama:
Uluslararası piyasalardaki menkul kıymetlere bağlı tasarruarın yüzde 90’ı gelişmiş ülkeler tarafından toplanmaktadır.

Soru 78

Gelişmekte olan ülkelerden hangisi tek başına dünyadaki döviz rezervinin yüzde 31’ine sahiptir?

Seçenekler

A
Çin
B
Türkiye
C
Güney Kore
D
Hindistan
E
Güney Afrika
Açıklama:
Uluslararası döviz rezervlerinin nispeten küçük bir kısmı gelişmiş ülkeler tarafından tutulmaktadır. Tek başına Çin, dünyadaki döviz rezervinin yüzde 31’ine sahiptir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi toplumların gelişmişliğinin belirlenmesindeki temel kriterlerden biridir?

Seçenekler

A
Konut fazlılığı
B
Teknolojinin kullanımı
C
İfade özgürlüğü
D
Ekonomik atılım
E
Emeklilik kriterleri
Açıklama:
İnsanoğlunun geliştirdiği yönetim sistemleri içinde en çok kabul gören ve toplumları en fazla geliştiren sistemler insanların yaşam haklarını fikir ve fikri ifade etme özgürlüklerini ve mülkiyet haklarını garanti altına almayı en fazla başaranlardır. Kimi zaman bu yönetim sistemleri birçok Avrupa ülkesinde görüldüğü gibi şekli krallık veya monarşi halinde tezahür etse de, en yüksek düzeyde adalet ve eşitlik sağlayan sistemlerdir.

Soru 80

Hangisi en kolay iş yapılan ülkelerden biridir?

Seçenekler

A
Yemen
B
Sudan
C
Haiti
D
Venezuela
E
Yeni Zelanda
Açıklama:
Genel olarak gelişmiş ülkelerde iş yapma daha kolay iken, gelişmekte olan ülkelerde zorlaşmaktadır. Yeni Zelanda en kolay iş yapılan ülkeler sıralamsında birincidir.

Soru 81

15. yüzyılda ekonomik üretim ve ticaretin yoğunlaştığı bölgeler aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru biçimde verilmemiştir?

Seçenekler

A
Avrupa Bölgesi-Akdeniz Bölgesi-Çin Anadolu Hattı Bölgesi
B
Kızıldeniz Bölgesi-Arap Denizi ve Arap Yarımadası Bölgesi
C
Mezopotamya Bölgesi-Hindistan Güneydoğu Asya Bölgesi
D
Kuzey Amerika-Sahra altı Afrika-Kuzey Afrika Bölgesi
E
Aztek İmparatorluğu Bölgesi-İnka İmparatorluğu Bölgesi
Açıklama:
15. yüzyılda dünyada ekonomik üretim ve ticaret şu bölgelerde yoğunlaşmıştır: Avrupa bölgesi, Akdeniz bölgesi, Çin-Anadolu hattı bölgesi, Mezopotamya bölgesi, Kızıldeniz bölgesi, Arap Denizi ve Arabistan Yarımadası bölgesi, Hindis- tan-Güneydoğu Asya bölgesi, Çin-Güneydoğu Asya bölgesi, Sahra-altı Afrika-Kuzey Afrika bölgesi, Hint Okyanusu-Afrika- Asya bölgesi, Aztek İmparatorluğu bölgesi ve İnka İmparatorluğu bölgesi.
Doğru Cevap: D seçeneğidir.

Soru 82

15. ve 16. yüzyıllarda bilim ve sanat alanlarında meydana gelen köklü değişimlere tanıklık eden Rönesans hangi ülkede başlamıştır?

Seçenekler

A
Yunanistan
B
İsviçre
C
Norveç
D
İtalya
E
İngiltere
Açıklama:
Avrupa’nın, 15’inci ve 16’ncı yüzyıllarda bilim, sanat alanlarında meydana gelen köklü değişimlerle Rönesansı yaşadığı bilinmektedir. İtalya’da başlayan Rönesans daha sonra Batı Avrupa’nın tamamına yayılmıştır.
Doğru cevap: D seçeneğidir.

Soru 83

15. yüzyılın ortalarından itibaren sömürgeci ülkelerin, dünyanın çeşitli coğrafi bölgelerini işgal, ticaret, koloni kurma ve fetihler ile ele geçirmesi ........ ....... şeklinde adlandırılmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi boşluğu doğru biçimde doldurmaktadır?

Seçenekler

A
Kefişler
B
Rönesans
C
Reform
D
Avrupa Genişlemesi
E
Sanayi Devrimi
Açıklama:
Batı Avrupa’daki sömürgeci ülkelerin 15’nci yüzyılın ortalarından itibaren dün- yanın diğer coğrafi bölgelerine işgal, tica- ret, koloni kurma ve fetihler ile yayılması. Avrupa Genişlemesi şeklinde adlandırılmaktadır.
Doğru Cevap: D seçeneğidir.

Soru 84

Bir ülkenin karar veya icra merciilerinde görev alanların, konumlarını elde etmelerinde ehliyet ve liyakat yerine değişik gerekçelerle oluşturulan kayırıcılığın etkili olması sonucunda, ülkenin geleceğini çıkmaza sokmaları .... ........ şeklinde ifade edilmektedir.
Cümledeki boşluğu doğru biçimde dolduracak ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vasat insan tuzağı
B
Avrupa genişlemesi
C
Sömürgecilik
D
Borç yükü
E
Gelir adaletsizliği
Açıklama:
Bir ülkenin karar veya icra mercii yahut mekanizmalarında görev alanların, konumlarını elde etmelerinde ehliyet ve liyakat yerine değişik gerekçelerle oluşturulan kayırıcılığın etkili olması sonucunda, ülkenin geleceğini çıkmaza sokmaları vasat insan tuzağı şeklinde adlandırılmaktadır.
Doğru cevap: A seçeneğidir.

Soru 85

Batı Avrupa ile dünyanın geri kalanı arasında ekonomik büyüme bakımından kırılma yılı ......... olarak kabul edilmektedir.
Cümledeki boşluğu doğru biçimde dolduracak ifade aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
1900
B
1200
C
1400
D
1800
E
1500
Açıklama:
Batı Avrupa ile dünyanın geri kalanı arasında ekonomik büyüme bakımından kırılma yılı olarak genelde 1500 yılı kabul edilmektedir.
Doğru cevap: E seçeneğidir.

Soru 86

Birinci sanayi devrimi, su ve buhar gücünün imalat sanayiinde yoğun kullanımıyla 18’inci yüzyılın sonunda ortaya çıkmıştır. İkinci sanayi devrimi ...................... yaygın kullanımı ile 19’uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren yaşanmaya başlamıştır.
Yukarıdaki boşluğu doğru biçimde dolduracak ifade aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
demir, kömür ve doğalgaz
B
çelik, petrol ve elektrik
C
tunç, odun ve rüzgar
D
demir, odun ve manyetik
E
tunç, kömür ve radyo
Açıklama:
Birincii sanayi devrimi su ve buhar gücünün imalat sanayiinde yoğun kullanımıyla 18’inci yüzyılın sonunda ortaya çıkmıştır. İkinci sanayi devrimi, çelik, petrol ve elektriğin yaygın kullanımı, ilk patlamalı motorun icadı ve üretim bandı yönteminin kullanılmasıyla kitlesel üretimin gelişmesi ile 19’uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren yaşanmaya başladı.
Doğru cevap: B seçeneğidir.

Soru 87

İlk patlamalı motorun icadı ve üretim bandı yönteminin kullanılmasıyla kitlesel üretimin gelişmesi aşağıdakilerden hangisinin belirleyici özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Birinci Sanayi Devrimi
B
Endüstri 4.0
C
İkinci Sanayi Devrimi
D
Üçüncü Sanayi Devrimi
E
Ekonomik Gelişme
Açıklama:
İkinci sanayi devrimi, çelik, petrol ve elektriğin yaygın kullanı- mı, ilk patlamalı motorun icadı ve üretim bandı yönteminin kullanılmasıyla kitlesel üretimin gelişmesi ile 19’uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren yaşanmaya başladı.
Doğru Cevap: C seçeneğidir.

Soru 88

................... yirminci yüzyılın üçüncü çeyreğinin sonunda dijital teknolojinin imalat sanayiinde kullanılmasıyla ortaya çıkmıştır.
Yukarıdaki boşluğu doğru biçimde dolduran ifade aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Üçüncü Sanayi Devrimi
B
İkinci Sanayi Devrimi
C
Sayısal Devrim
D
Endüstri 4.0
E
Küresel Sanayi Devrimi
Açıklama:
Üçüncü Sanayi Devrimi, 20’inci yüzyılın üçüncü çeyreğinin sonunda dijital teknolojinin imalat sanayiinde kullanılmasıyla ortaya çıktı.

Soru 89

Uluslararası tasarruflar, ülkelerin harcamadıkları gelir fazlalarını uluslararası mali piyasalara yönlendirmesi ile ortaya çıkmaktadır. Uluslararası döviz rezervlerinin tutulduğu paralar aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru biçimde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Çin Yuanı-Suudi Arabistan Riyali
B
Japon Yeni-Rus Rublesi
C
ABD Doları - Avro
D
İngiliz Sterlini-İsviçre Frangı
E
Avro-İngiliz Sterlini
Açıklama:
Uluslararası tasarruflar, ülkelerin harcamadıkları gelir fazlalarını uluslararası mali piyasalara yönlendirmesi ile ortaya çıkar. Günümüzde, uluslararası piyasalarda işlem gören borçlanma menkul kıymetlerinin yüzde 90’ı ve dış borç stokunun yüzde 90’dan fazlası gelişmiş ülkelere aittir. Yani, dünyanın tasarrufunu gelişmiş ülkeler borçlanarak kullanmakta, kaldıraç etkisinden yararlanmakta ve aldıkları ödünçleri kısmen yeniden ihtiyaç sahibi gelişmekte olan ülkelere daha yüksek faizlerle borç olarak vermektedirler.
Uluslararası döviz rezervlerinin tutulduğu paralar ABD Doları ve Avrodur. Gelişmiş ülkeler bu yolla da önemli ölçüde tasarruf kullanma imkânına sahip olmaktadır.
Doğru cevap: C seçeneğidir.

Soru 90

Günümüzde ülkeler birbiriyle karşılaştırılırken geleneksel göstergelerin yanı sıra yeni nesil olarak nitelenebilecek ve kısmen algı ölçümüne dayalı ve daha ziyade birçok alt bileşenden oluşan birçok alanı birlikte değerlendiren, karmaşık göstergeler de kullanılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu göstergelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ar-Ge Harcamalarının Düzeyi
B
İnsanî Gelişmişlik
C
Ekonomik Özgürlükler
D
Savunma Harcamalarının Düzeyi
E
Küresel Rekabet Düzeyi
Açıklama:
Günümüzde ülkeler birbiriyle karşılaştırılırken geleneksel göstergelerin yanı sıra yeni nesil olarak nitelenebilecek ve kısmen algı ölçümüne dayalı ve daha ziyade birçok alt bileşenden oluşan birçok alanı birlikte değerlendiren, karmaşık göstergeler de kullanılmaktadır.
İnsani gelişmişlik, Ar-Ge harcamaların düzeyi, mülkiyet haklarının teminat altında olması, hukukun üstünlüğü, insan haklarına saygı, çevre koruma ve hayvan hakları, iş yapma kolaylığı, siyasi haklar ve sivil özgürlüklerin düzeyi, ekonomik özgürlükler, küresel rekabet düzeyi, iyi yönetim performansı, devlet kurumlarının hesap verebilirliği, terör ve çatışma yaygınlığı, toplumsal gelişme düzeyi ve nihayet eğitimin kalitesi yeni nesil göstergeler arasında öne çıkanlardır.
Doğru Cevap: D seçeneğidir.

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukukun hedeflerinden biridir?

Seçenekler

A
Ülkeler arasında barışçıl etkileşim ve ticareti artırmayı
B
Ülkelerin eğitim seviyesini arttırmayı
C
Ülkelerde yaşayan insanların psikolojik sorunlarını gidermeyi
D
Ülkelerin ekonomik seviyelerini dengelemeyi
E
Ülkelerin kültürel seviyelerini arttırmayı
Açıklama:
Hukukun temel bir fonksiyonu insanlar arasında barışçıl ticaret ve etkileşimi artırmak ise, uluslararası hukuk da, ülkeler arasında barışçıl etkileşim ve ticareti artırmayı hedeflemektedir.

Soru 2

Hukukun insan davranışlarının maliyetlerini artırma ya da azaltma potansiyeli olduğu anlaşılınca aşağıdakilerden hangisi ön plana çıkmaya başlamıştır?

Seçenekler

A
Hukukun sosyal analizi
B
Hukukun iktisadi analizi
C
Hukukun psikolojik analizi
D
Hukukun bireysel analizi
E
Hukukun politik analizi
Açıklama:
Hukukun iktisadi analizi, hukukun insan davranışlarının maliyetlerini artırma ya da azaltma potansiyeli olduğu anlaşılınca ön plana çıkmaya başlamıştır.

Soru 3

Bir kurum olarak hukuk aşağıdakilerden hangisini hedefler?

Seçenekler

A
İnsanların mutluluk seviyesini arttırmayı
B
İnsanların refah seviyesini arttırmayı
C
İnsanlar arasındaki etkileşimi arttırmayı
D
İnsanların eğitim seviyesini arttırmayı
E
İnsanların iyi birer iş sahibi olmalarını sağlamayı
Açıklama:
Hukuk, bir kurum olarak, insanlar arasında etkileşimi azaltmayı değil artırmayı hedefler.

Soru 4

Malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretinin hukuksal olarak düzenlenmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası çevrecilik hukuku
B
Uluslararası fon hukuku
C
Uluslararası maliyet hukuku
D
Uluslararası Ekonomi Hukuku
E
Uluslararası politika hukuku
Açıklama:
Uluslararası Ekonomi Hukuku : Malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretinin hukuksal olarak düzenlenmesi.

Soru 5

Toplumdaki tüm bireylerin konumlarına bakılmaksızın kanun önünde eşit olması ve birey, hükümet veya devlet adına karar veren tüm birimlerin kurallara tam olarak uymasının sağlanması aşağıdakilerden hangisi ile olur?

Seçenekler

A
Hukukun işbirliği
B
Hukukun denetimi
C
Hukukun bağlılığı
D
Hukukun tarafsızlığı
E
Hukukun üstünlüğü
Açıklama:
Hukukun Üstünlüğü :Toplumdaki tüm bireylerin konumlarına
bakılmaksızın kanun önünde eşit olması ve birey, hükümet veya devlet adına karar veren tüm birimlerin kurallara tam olarak uymasının sağlanması.

Soru 6

Uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların, devletlerin resmi yargı organları yerine, taraflarca belirlenen hakemlerce çözümlendiği bir uyuşmazlık çözüm yöntemi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Seçenekler

A
Uluslararası Tahkım
B
Uluslararası Hakim
C
Uluslararası Hukuk
D
Uluslararası Denetim
E
Uluslararası Serbestlik
Açıklama:
Uluslararası Tahkim :Uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların, devletlerin resmi yargı organları yerine, taraflarca belirlenen
hakemlerce çözümlendiği bir uyuşmazlık çözüm yöntemi.

Soru 7

Uluslararası tahkimin Türkiye’deki örneği olarak aşağıdakilerden hangisi verilebilir?

Seçenekler

A
Anakara Tahkim Merkezi
B
İstanbul Tahkim Merkezi
C
İzmir Tahkim Merkezi
D
Samsun Tahkim Merkezi
E
Adana Tahkim Merkezi
Açıklama:
Uluslararası tahkimin Türkiye’deki örneği olarak İstanbul Tahkim Merkezi’ni (İSTAC) verebiliriz.

Soru 8

Mal ve hizmetlerin sınır ötesi ticaretine ilişkin uluslararası anlaşmalar, tarafların karşılıklı hak ve yükümlülükleri ile tüm taraflara aşağıdaki hangi prensip üzerine kurulmaktadır?

Seçenekler

A
Birlikte sanatta gelişme
B
Birlikte ekonomide gelişme
C
Karşılıklı fayda sağlama
D
Birlikte eğitimde gelişme
E
Karşı olan ülkelere karşı haklarını savunma
Açıklama:
Mal ve hizmetlerin sınır ötesi ticaretine ilişkin uluslararası anlaşmalar, tarafların karşılıklı hak ve yükümlülükleri ile tüm taraflara karşılıklı fayda sağlama prensibi üzerine inşa edilmektedir.

Soru 9

Küresel düzeyde ticaretin serbestleştirilmesi amacıyla üye ülkelerin ticaret anlaşmaları müzakere ettikleri, aralarındaki ticari anlaşmazlıkları ve sorunları çözmeye çalıştıkları 1994 yılında kurulan uluslararası örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dünya Sanat Örgütü
B
Dünya Basın Örgütü
C
Dünya Sanayi Örgütü
D
Dünya Ticaret Örgütü
E
Dünya Ekonomi Örgütü
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü: DTÖ, küresel düzeyde ticaretin serbestleştirilmesi amacıyla üye ülkelerin ticaret anlaşmaları müzakere ettikleri, aralarındaki ticari anlaşmazlıkları ve sorunları çözmeye çalıştıkları 1994 yılında kurulan
uluslararası örgüt.

Soru 10

İki veya daha fazla ülkenin malların, hizmetlerin, yatırımların ve diğer alanların gümrük vergisi ve tarife dışı engellerden muaf veya indirimli olarak ticaretine yönelik yaptıkları anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Serbest Sanayi Anlaşması
B
Serbest Hukuk Anlaşması
C
Serbest Eğitim Anlaşması
D
Serbest Piyasa Anlaşması
E
Serbest Ticaret Anlaşması
Açıklama:
Serbest Ticaret Anlaşması: İki veya daha fazla ülkenin malların, hizmetlerin, yatırımların ve diğer alanların gümrük vergisi ve tarife dışı engellerden
muaf veya indirimli olarak ticaretine yönelik yaptıkları anlaşma.

Soru 11

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Hukuki düzenlemeler yapılırken ekonomik gerçeklerin de dikkate alınması gerekmektedir.
B
İnsan hakları standartları ekonomik özgürlüklerin çerçevesini ortaya koyar.
C
Uluslararası Ekonomi Hukuku malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretinin hukuksal olarak düzenlenmesidir.
D
Herhangi bir hukuki düzenin ekonomik ve diğer bağlamlarda belli ölçüde rasyonel olması bir gerekli değildir.
E
Uluslararası hukukta ekonomik öncelikler, insan haklarından daha değerli değildir.
Açıklama:
Herhangi bir hukuki düzenin ekonomik ve diğer bağlamlarda belli ölçüde rasyonel olması beklenir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi devletler ve diğer devletlerin vatandaşları arasındaki yatırım uyuşmazlıklarının çözümüne yönelik bir forumdur?

Seçenekler

A
AB
B
ASEN
C
ICSID
D
İnsan Hakları Avrupa Konvansiyonu
E
NATO
Açıklama:
Devletler ve diğer devletlerin vatandaşları arasındaki yatırım uyuşmazlıklarının çözümüne yönelik Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü için Uluslararası Merkez (ICSID), yatırımların korunması alanında oluşturulan önemli bir uluslararası forumdur. Farklı alanlarda olmakla beraber, bireylerin insan hakları konusundaki şikayetlerini taşıdığı İnsan Hakları Avrupa Konvansiyonu’na benzerdir.

Soru 13

Uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların, devletlerin resmi yargı organları yerine, taraflarca belirlenen hakemlerce çözümlendiği bir uyuşmazlık çözüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bağlayıcılık
B
Uluslararası Tahkim
C
Hukukun Üstünlüğü
D
Karşılıklı fayda sağlama
E
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması
Açıklama:
Verilen tanım uluslararası tahkime aittir.

Soru 14

Küresel düzeyde ticaretin serbestleştirilmesi amacıyla üye ülkelerin ticaret anlaşmaları müzakere ettikleri örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
TRIPS
B
TRIMS
C
GATT
D
UNCITRAL
E
DTÖ
Açıklama:
DTÖ, küresel düzeyde ticaretin serbestleştirilmesi amacıyla üye ülkelerin ticaret anlaşmaları müzakere ettikleri, aralarındaki ticari anlaşmazlıkları ve sorunları çözmeye çalıştıkları 1994 yılında kurulan uluslararası örgüttür.

Soru 15

Trans-Pasifik Ortaklığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
I. 12 Asya-Pasifik ülkesi arasında 2006 yılında imzalanmıştır.
II. ABD ortaklıktan çekilmiştir.
III. Üye ülkeler arasında mallar, hizmetler ve fikri mülkiyet hakları gibi alanlarda tarife ve tarife dışı engellerin azaltılmasını öngören kapsamlı bir anlaşma gerçekleştirilmiştir.

Seçenekler

A
II ve III
B
I ve III
C
I, II, III
D
I ve II
E
Yalnız I
Açıklama:
ABD, Kanada, Meksika, Japonya, Avustralya,m Malezya’nın da dahil olduğu 12 Asya-Pasifik ülkesi arasında 2016 yılında Trans-Pasifik Ortaklığı (TPP) adıyla bir bölgesel ticaret anlaşması imzalanmıştır. Uzun süren çok sayıda müzakere turunun ardından imzalanan bu anlaşma ile üye ülkeler arasında mallar, hizmetler ve fikri mülkiyet hakları gibi alanlarda tarife ve tarife-dışı engellerin azaltılmasını öngören kapsamlı bir anlaşma gerçekleştirilmiştir. Ancak, ABD’de Trump hükümetinin göreve gelmesi sonrasında ABD’nin TPP’den çekilmesi nedeniyle, diğer üye ülkeler ABD’nin olmadığı bir şekilde anlaşmayı yenilemeye karar vermişlerdir. Böylece, kalan 11 ülke Kasım 2017’de yeniden bir anlaşmaya varmışlardır.

Soru 16

CETA, AB ile hangi ülke arasında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
ABD
B
Fransa
C
Kanada
D
Çin
E
Japonya
Açıklama:
Kanada ile AB arasında 2016 yılında imzalanmıştır.

Soru 17

Türkiye’nin Serbest Ticaret Anlaşmaları ile aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
I. Türkiye bugüne kadar 54 Serbest Ticaret Anlaşması imzalamıştır.
II. Doğu Avrupa ülkeleriyle akdedilmiş olan 11 STA geçerliliğini korumaktadır.
III. Suriye STA’sı Aralık 2011’de askıya alınmıştır.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
Türkiye bugüne kadar 34 Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalamıştır. Bunlardan Merkezi ve Doğu Avrupa ülkeleriyle akdedilmiş olan 11 STA, bu ülkelerin AB üyelikleri nedeniyle feshedilmiştir.
Geriye kalanlardan 21 STA yürürlükte olup, Suriye STA’sı Aralık 2011’de bu ülkenin iç durumu nedeniyle askıya alınmıştır. Yürürlükte olan STA’lar; EFTA, İsrail, Makedonya, Bosna ve Hersek, Filistin, Tunus, Fas, Suriye, Mısır, Arnavutluk, Gürcistan, Karadağ, Sırbistan, Şili, Ürdün, Morityus, Güney Kore, Malezya, Moldova, Faroe Adaları ve Singapur STA’larıdır.

Soru 18

DTÖ kapsamında yapılan, fikri mülkiyet alanında üye ülkelerin uygulayacağı asgari standartları belirleyen ve isterlerse bu standartların üstünde koruma sağlamaları konusunda üye ülkeleri serbest bırakan anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
IMF
B
TRIPS
C
YKTK
D
TTA
E
TTIP
Açıklama:
Verilen tanıma göre doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi karşılaştırmalı üstünlük teorisini geliştirenlerden biridir?

Seçenekler

A
Karl Marx
B
Adam Smith
C
David Hume
D
Alexander Wendt
E
John Stuart Mill
Açıklama:
İkinci bölümde ayrıntılı anlatıldığı üzere, iktisadın kurucuları arasında sayılan Adam Smith ve David
Hume’in eserleri, 18. yüzyılın sonlarındaki serbest ticaret hareketinin kavramsal temelini oluşturmuştur. Smith, teorisini piyasa mekanizmaları ve kaynakların uygun dağılımında, kişisel çıkarların belirleyici olması üzerine inşa etmiştir. Bu teoriye göre, kişisel çıkarlar, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde en verimli üretimi sağlayacaktır. Daha sonra, David Ricardo ve John Stuart Mill, “karşılaştırmalı üstünlük” teorisini geliştirerek, Smith’in serbest ticaret tezini daha geniş bir çerçeveye oturtmuşlardır.

Soru 20

Aşağıdaki ülkelerin hangisinde 19. yüzyılın ikinci yarısında ekonomik serbestleşme görülmüştür?

Seçenekler

A
ABD
B
Macaristan
C
İtalya
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
19. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere gibi bazı ülkelerde ekonomik serbestleşme görülürken, ABD’de, gümrük vergisi gelirleri önemli bir kaynak olduğundan korumacı gelenekler devam etmiştir. Avusturya Macaristan, İtalya, Almanya ve Fransa gibi Avrupa ülkeleri de korumacı politikaları seçmiştir.

Soru 21

“Uluslararası hukuk, ekonomik mantık ve ekonomik dürtülerden daha çok insan haklarına ve bağımsızlığına, sosyal denge ve refahı sağlamaya yönelik .......... sorumluluklarına odaklanır.”
Yukarıda yer alan cümlede boşluğa gelecek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplumların
B
Kurumların
C
Şirketlerin
D
Bireylerin
E
Devletlerin
Açıklama:
Uuslararası hukuk, ekonomik mantık ve ekonomik dürtülerden daha çok insan haklarına ve bağımsızlığına, sosyal denge ve refahı sağlamaya yönelik devletlerin sorumluluklarına odaklanır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 22

Uluslararası Ekonomi Hukuku aşağıdakilerden hangisinin sınır ötesi ticaretinin hukuksal olarak düzenlenmesini sağlamaz?

Seçenekler

A
Mallar
B
Hizmetler
C
Sermaye
D
Bireysel ilişkiler
E
Fikri mülkiyet hakları
Açıklama:
Uluslararası Ekonomi Hukuku: Malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretinin hukuksal olarak düzenlenmesidir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 23

  1. Uluslararası Ticaret Hukuku
  2. Uluslararası Kamu Hukuku
  3. Uluslararası Finans Hukuku
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Uluslararası ekonomi hukukunun kapsamında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası ekonomi hukukunun kapsamında, Uluslararası Ticaret Hukuku, Uluslararası İş Hukuku ve Uluslararası Finans Hukuku yer almaktadır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 24

Türkiye’de uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların çözümü için başvurulabilecek uluslararası tahkim kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çözümleyici Tahkim Merkezi
B
İstanbul Tahkim Merkezi
C
Türkiye Tahkim Merkezi
D
Uluslararası Tahkim Merkezi
E
Ankara Tahkim Merkezi
Açıklama:
Uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların, devletlerin resmi yargı organları yerine, taraflarca belirlenen hakemlerce çözümlendiği bir uyuşmazlık çözüm yöntemi. Uluslararası tahkimin Türkiye’deki örneği olarak İstanbul Tahkim Merkezi’ni (İSTAC) verebiliriz. İSTAC, özel ticari aktörler arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde hizmet veren bağımsız, tarafsız ve özerk bir kurumdur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 25

BM Kuruluş Sözleşmesi’ne göre uluslararası barış ve güvenliğin korunması amacıyla alınan Güvenlik Konseyi kararlarının uygulanması için kararın kimler tarafından alınması gerekmektedir?

Seçenekler

A
BM’nin tüm üyeleri ya da Güvenlik Konseyi belirleyeceği bazı üyeleri
B
BM’nin tüm üyeleri
C
Güvenlik Konseyi
D
Güvenlik Konseyinin önerisiyle BM’nin tüm üyeleri
E
Güvenlik Konseyinin belirleyeceği ülkeler
Açıklama:
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararları ile gerçek ya da tüzel kişilere karşı alınan ticari ambargolar gibi yaptırımların, ulusal mevzuatlara aktarılarak uygulanması gerekmektedir. BM Kuruluş Sözleşmesi’ne göre;
1-Uluslararası barış ve güvenliğin korunması amacıyla alınan Güvenlik Konseyi kararlarının uygulanması için BM’nin tüm üyeleri ya da Güvenlik Konseyi’nin belirleyeceği bazı üyeleri tarafından alınması gerekmektedir. bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ekonomi hukukunun ana alanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Uluslararası ticaret hukuku
B
Uluslararası para hukuku
C
Uluslararası ticari tahkim
D
Uluslararası fikri ve sınai mülkiyet hakları
E
Uluslararası kamu hakları
Açıklama:
Uluslararası ekonomi hukukunun ana alanları: uluslararası ticaret hukuku, bölgesel ekonomik bütünleşme (entegrasyon) hukuku ve uluslararası para hukukudur. Ayrıca, ticaret ve yatırımlarla ilgili olan uluslararası ticari tahkim, çifte vergilendirmenin önlenmesi anlaşmaları uluslararası fikri ve sınai mülkiyet hakları ve uluslararası rekabet hukuku konularını da içerir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 27

  1. Mevcut ticaret engellerini azaltmak
  2. Yaşam standartlarını iyileştirmek
  3. Uluslararası ticareti sınırlama
  4. Gelişmiş ülkelerin dünya ticaretinden daha fazla pay almasını sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Dünya Ticaret Örgütü’nün temel amaçlarındandır?

Seçenekler

A
II ve III
B
Yalnız IV
C
I, II ve III
D
I ve II
E
III ve IV
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü’nün temel amaçları, mevcut ticaret engellerini azaltmak, uluslararası ticareti artırmak, yaşam standartlarını iyileştirmek, sürdürülebilir kalkınmaya ulaşmak ve gelişmekte olan ülkeler için artan dünya ticaretinden yeterli bir payı temin etmektir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’nin kurulması için imzalanan Maastricht Anlaşması’nda parasal birliğe sonradan üye olan ülkelerin uymaları gereken kriterlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Fiyat istikrarı
B
Kamu açığı
C
Kamu pazarı
D
Kamu borçları
E
Faiz oranı
Açıklama:
Ekonomik ve parasal birliğe üyeliğin kriterleri 1993 yılında yürürlüğe giren Maastricht Anlaşması’nda belirlenmiştir. Parasal birliğe sonradan üye olan ülkelerin de bu kriterlere uymaları gerekmektedir. Maastricht Kriterleri şunlardır:
  • Fiyat İstikrarı: Üye ülkelerin yıllık enflasyon oranı, Birlikte bu alanda en iyi performansa sahip üç üye ülkenin yıllık enflasyon oranları ortalamasını 1,5 puandan fazla geçmemelidir.
  • Kamu Açığı: Üye ülkelerin bütçe açıklarının GSYH’lerine oranı %3’ü geçmemelidir.
  • Kamu Borçları: Üye devletlerde kamu borç stokunun GSYH’ye oranı %60’ı geçmemelidir.
  • Faiz Oranı: Üye ülkelerde uygulanan uzun vadeli faiz oranları, 12 aylık dönem itibariyle, fiyat istikrarı bakımından en iyi 3 üye ülkenin faiz oranını 2 puandan fazla aşmamalıdır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 29

Fikri mülkiyet haklarının korunması amacıyla Ticaretle İlgili Fikri Mülkiyet Hakları (TRIPS) Anlaşması aşağıdaki kurumlardan hangisi tarafından ortaya konulmuştur?

Seçenekler

A
Dünya Fikri Mülkiyet Hakları Örgütü
B
Uluslararası Para Fonu
C
Trans-Atlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı
D
Dünya Ticaret Örgütü
E
Avrupa Birliği
Açıklama:
Ayrıca, birçok uluslararası anlaşma fikri mülkiyet haklarının korunması konusunda hükümler içerir. Dünya Ticaret Örgütü’nün Ticaretle İlgili Fikri Mülkiyet Hakları (TRIPS) Anlaşması bu alanda en önemli küresel düzeyde uluslararası anlaşmadır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 30

  1. Gümrük tarifelerinde tercihli muamele
  2. Doğal kaynaklar için yeterli fiyatın sağlanması
  3. En az gelişmiş ülkelerin borçlarının silinmesi
Yukarıdakilerden hangisi az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelere yönelik doğrudan yardımlara ilave olarak uluslararası ticarette ülke ihtiyaçlarına göre yapılabilecek özel muamelelerdendir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I ve II
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
II ve III
Açıklama:
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarının daha fazla gözetilmesi, uluslararası ticarette ve yatırımlarda adaletin daha fazla sağlanması, bu ülkelerin kendi kaynaklarının idaresinde özgür olmaları, “yeni uluslararası ekonomik düzenin” itici güçleri arasındadır. Bu amaçla, bu ülkelere yönelik doğrudan yardımlara ilave olarak uluslararası ticarette;
  • Gümrük tarifelerinde tercihli muamele
  • Doğal kaynaklar için yeterli fiyatın sağlanması
  • Belli bazı anlaşma yükümlülüklerinden geçici veya sürekli istisnalar
  • Teknoloji transferi ve
  • Özellikle en az gelişmiş ülkelerin borçlarının silinmesi gibi ülke ihtiyaçlarına göre özel muameleler yapılmaktadır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 31

Uluslararası taahhütler ve faaliyetler için hukuki standartların oluşturulması ve bu kurallara uyulma zorunluluğu bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu kuralların dışında kalır?

Seçenekler

A
İnsan hakları
B
Çevrenin korunması
C
Şeffaflık
D
Fikri mülkiyet hakları
E
Suç maliyetleri
Açıklama:
Uluslararası taahhütler ve faaliyetler için hukuki standartların oluşturulması (insan hakları, çevrenin korunması, şeffaflık, istihdam şartları, fikri mülkiyet hakları, yatırımların karşılıklı korunması vb. kurallar) ve bu kurallara o ülkede iş yapmak isteyen yabancı firmaların da uyması gerekmektedir.

Soru 32

Uluslararası tahkimin Türkiye’deki örneği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
STA
B
TRIPS
C
İSTAC
D
TTIP
E
GATT
Açıklama:
Uluslararası tahkimin Türkiye’deki örneği olarak İstanbul Tahkim Merkezi’ni (İSTAC) verebiliriz. İSTAC, özel ticari aktörler arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde hizmet veren bağımsız, tarafsız
ve özerk bir kurumdur.

Soru 33

Modern tahkim ve arabuluculuk kuralları gözetilerek hazırlanan İSTAC Tahkim ve Arabuluculuk Kuralları, hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
28 Eylül 2014
B
28 Ekim 2015
C
26 Kasım 2015
D
26 Ekim 2015
E
28 Aralık 2016
Açıklama:
Modern tahkim ve arabuluculuk kuralları gözetilerek hazırlanan İSTAC Tahkim ve Arabuluculuk Kuralları, 26 Ekim 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Soru 34

Birleşmiş Milletler Tahkim Kuralları aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
UNCITRAL
B
BM
C
DTÖ
D
GATT
E
NAFTA
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Tahkim Kuralları (UNCITRAL)

Soru 35

DTÖ’nün kurucu anlaşması ve GATT Anlaşması, aşağıdakilerden hangisini kapsar?

Seçenekler

A
Mal ve hizmetlerin sınır ötesi ticaretine ilişkin uluslararası anlaşmalar, tarafların karşılıklı hak ve
yükümlülükleri ile tüm taraflara karşılıklı fayda sağlama prensibi üzerine inşa edilmektedir.
B
Gümrük tarifelerinin ve mallara yönelik diğer ticaret engellerinin azaltılması ve üye ülkelere yönelik ayrımcı muamelenin ortadan kaldırılmasını amaçlayan temel hukuki metinlerdir.
C
Uluslararası ticaret hukuku, bölgesel ekonomik bütünleşme (entegrasyon) hukuku ve uluslararası para hukukudur.
D
Uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların, devletlerin resmi yargı organları yerine, taraflarca belirlenen hakemlerce çözümlendiği bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.
E
Toplumdaki tüm bireylerin konumlarına bakılmaksızın kanun önünde eşit olması ve birey, hükümet veya devlet adına karar veren tüm birimlerin kurallara tam olarak uymasının sağlanmasıdır.
Açıklama:
DTÖ’nün kurucu anlaşması ve GATT Anlaşması, gümrük tarifelerinin ve mallara yönelik diğer ticaret engellerinin azaltılması ve üye ülkelere yönelik ayrımcı muamelenin ortadan kaldırılmasını amaçlayan temel hukuki metinlerdir.

Soru 36

DTÖ kapsamında “Doha Kalkınma Gündemi” adıyla başlayan “Doha Turu” müzakereleri halen devam etmektedir. Doha Turu hangi yıl başlamıştır?

Seçenekler

A
1995
B
1998
C
2000
D
2001
E
2003
Açıklama:
DTÖ kapsamında “Doha Kalkınma Gündemi” adıyla 2001 yılında başlayan “Doha Turu” müzakereleri halen devam etmektedir.

Soru 37

DTÖ anlaşmalarından hangisine Türkiye üye değildir?

Seçenekler

A
Ticaretle ilgili Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması
B
Ticaretle ilgili Yatırım Tedbirleri Anlaşması
C
Kamu Alımları Anlaşması
D
Tarım Anlaşması
E
BM Anlaşması
Açıklama:
Sağlık ve Bitki Sağlığı Anlaşması, Ticarette Teknik Engeller Anlaşması, DTÖ kurallarını tamamlayıcı nitelikteki önemli DTÖ anlaşmalarıdır. DTÖ kapsamındaki diğer anlaşmalar ise, tarım sektöründe özel bir rejim kuran Tarım Anlaşması, Ticaretle ilgili Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması (TRIPS), Ticaretle ilgili Yatırım Tedbirleri Anlaşması (TRIMS) ve Kamu Alımları Anlaşmasıdır. Kamu Alımları Anlaşması dışındaki tüm DTÖ anlaşmalarına ve DTÖ’ye Türkiye de üyedir. Hizmet (ulaşım, telekomünikasyon, finansal hizmetler gibi) ticaretinin DTÖ sistemi içine alınmasına yönelik müzakereler devam etmektedir. Bu müzakerelere Türkiye de katılmaktadır.

Soru 38

Türkiye bugüne kadar kaç Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalamıştır?

Seçenekler

A
34
B
35
C
36
D
37
E
38
Açıklama:
Türkiye bugüne kadar 34 Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalamıştır.

Soru 39

DTÖ kapsamında yapılan, fikri mülkiyet alanında üye ülkelerin uygulayacağı asgari standartları belirleyen ve isterlerse bu standartların üstünde koruma sağlamaları konusunda üye ülkeleri serbest bırakan
anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
DTÖ
B
TRIPS
C
STA
D
TTIP
E
TPP
Açıklama:
TRIPS
DTÖ kapsamında yapılan, fikri mülkiyet alanında üye ülkelerin uygulayacağı asgari standartları belirleyen ve isterlerse bu standartların üstünde koruma sağlamaları konusunda üye ülkeleri serbest bırakan
anlaşma.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticarette ülke ihtiyaçlarına göre özel muamelelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Gümrük tarifelerinde tercihli muamele
B
Teknoloji transferi
C
Belli bazı anlaşma yükümlülüklerinden geçici veya sürekli istisnalar
D
Doğal kaynaklar için yeterli fiyatın sağlanması
E
Ekonomik büyümelerinin teşvik edilmesi
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerin yaşam standartlarının yükseltilmesi, ekonomik büyümelerinin teşvik
edilmesi, bu ülkelerin özel ihtiyaçlarının dikkate alınması ve desteklenmesi modern uluslararası
hukukun önemli prensipleri arasındadır. DTÖ Anlaşması’nın giriş kısmı da gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarının dikkate alınmasının altını çizmektedir.

Soru 41

Bireyler ya da karar birimleri arasındaki ilişkilerin belirli, düzenli, istikrarlı ve kalıcı olmasını sağlayan kural ve uygulamalara ne ad verilir?

Seçenekler

A
İktisat
B
Hukuk
C
Ekonomi
D
İnsan Hakları
E
Siyaset
Açıklama:
Hukuk bireyler ya da karar birimleri arasındaki ilişkilerin belirli, düzenli, istikrarlı ve kalıcı olmasını sağlayan kural ve uygulamalardan oluşur. Kurala muhatap grup küçük olursa kuralları sözlü olarak tanımlamak ve yürütmek mümkün olabilir. Ama ilişki içinde bulunan aktör sayısı arttıkça hukuki kuralların ayrıntılı olarak düzenlenme ihtiyacı doğar. Ülke içinde olduğu gibi ülke dışında yaşayan, diğer ülke vatandaşlarıyla olan ilişkilerde de üzerinde uzlaşılmış ortak bir hukuki çerçevenin olmaması, ilişkilerin hem kapsamını daraltır hem de maliyetini artırır. Cevap B'dir.

Soru 42

Hem devletler arasındaki ekonomik ilişkilerin hem de sınır ötesi iş yapan uluslararası örgütlerin, firmaların ve bireylerin ülkeler ile olan ekonomik ilişkilerinin hukuki çerçevesini düzenleyen kurallar bütününe ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ticaret Hukuku
B
Uluslararası Deniz Hukuku
C
Uluslararası İnsan Hakları Hukuku
D
Uluslararası Ekonomi Hukuku
E
Uluslararası Anlaşmalar Hukuku
Açıklama:
Uluslararası Ekonomi Hukuku geniş anlamda hem devletler arasındaki ekonomik ilişkilerin hem de sınır ötesi iş yapan uluslararası örgütlerin, firmaların ve bireylerin ülkeler ile olan ekonomik ilişkilerinin hukuki çerçevesini düzenleyen kurallar bütünüdür. Uluslararası Ekonomi Hukuku, geniş tanımıyla malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve uluslararası fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretinin düzenlenmesini, dar anlamda ise, devletler ve uluslararası örgütler arasındaki ekonomik ilişkilerin düzenlenmesini ifade eder. Cevap D'dir.

Soru 43

Türkiye’de Anayasa’nın kaçıncı maddesinin son fıkrasına göre, yönetimine uygun biçimde yürürlüğe konulan uluslararası antlaşmalar “kanun
hükmünde”dir?

Seçenekler

A
50
B
60
C
70
D
80
E
90
Açıklama:
Türkiye’de Anayasa’nın 90. maddesinin son fıkrasına göre, yönetimine uygun biçimde yürürlüğe konulan uluslararası antlaşmalar “kanun hükmünde”dir. Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı devletler ya da uluslararası kuruluşlarla yapılacak antlaşmaların onaylanması, T.B.M.M.’nin onaylamayı bir kanunla uygun bulmasına bağlıdır. Onaylanması bir kanunla uygun bulunan ya da onaylanması için bir kanun gerektirmeyen uluslararası antlaşmalar ya da diğer uluslararası belgeler Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle onaylanıp yürürlüğe konulmaktadır. Cevap E'dir.

Soru 44

Uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların, devletlerin resmi yargı organları yerine, taraflarca belirlenen hakemlerce çözümlendiği uyuşmazlık çözüm yöntemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ombudsmanlık
B
Uluslararası Dava
C
Uluslararası Tahkim
D
Uluslararası Takip
E
Uluslararası Uzlaşı
Açıklama:
Ulusal kanunlar, yerel mahkemelere, yabancı ülkelerin uluslararası kanunlara uygun olmayan fiillerinin tanınmaması ya da başvurularının reddedilmesi hakkını verebilir. Örneğin, bir ülkede yatırım yapan yabancı yatırımcı, kamulaştırma (istimlak) konusunda o ülkenin kabul ettiği uluslararası anlaşmalarda bu konuda farklı bir hüküm olmadığı takdirde, o ülkenin ulusal kanunlarına tabi olacaktır. Büyük yabancı yatırımcılar, yatırım yaptıkları ülkenin kanuni düzenlemelerinde gelecekte olabilecek değişiklikler karşısında yatırımlarını koruyabilmeye ve riske girmemeye çalışırlar. Bu nedenle, yaptıkları sözleşmelerde uluslararası anlaşmalara veya anlaşmazlıkların çözümünde uluslararası çözüm (tahkim) mekanizmalarına yer vermek isterler. Uluslararası Tahkim, uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların, devletlerin resmi yargı organları yerine, taraflarca belirlenen hakemlerce çözümlendiği bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Cevap C'dir.

Soru 45

UNCITRAL aşağıdaki hangisinin kısa adıdır?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler Şartı
B
Birleşmiş Milletler Tahkim Kuralları
C
Uluslararası Ekonomi Piyasaları
D
Uluslararası Döviz Kurulu
E
Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması
Açıklama:
Yabancı firmalar ile devletler arasındaki anlaşmazlıkların çözümünde 2. bölümde bahsedilen Birleşmiş Milletler Tahkim Kuralları (UNCITRAL) devreye girmektedir. UNCITRAL, Birleşmiş Milletler Tahkim Kurallarının kısa adıdır. Cevap B'dir.

Soru 46

Küresel düzeyde ticaretin serbestleştirilmesi amacıyla üye ülkelerin ticaret anlaşmaları müzakere ettikleri, aralarındaki ticari anlaşmazlıkları ve sorunları çözmeye çalıştıkları 1994 yılında kurulan uluslararası örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dünya Ticaret Örgütü
B
Avrupa Birliği
C
Birleşmiş Milletler
D
Avrasya Ekonomi Topluluğu
E
Birleşmiş Milletler Tazminat Komisyonu
Açıklama:
1994 yılında kurulan Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) küresel ticari ilişkilerin kurumsal olarak esasını teşkil eder. DTÖ, Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT 1947)’nın mevcut yapısı üzerine inşa edilmiştir. DTÖ’nün temel amaçları, mevcut ticaret engellerini azaltmak, uluslararası ticareti artırmak, yaşam standartlarını iyileştirmek, sürdürülebilir kalkınmaya ulaşmak ve gelişmekte olan ülkeler için artan dünya ticaretinden yeterli bir payı temin etmektir. Cevap A'dır.

Soru 47

Dünyadaki parasal birlikler arasında Avrupa Birliği’nin 1992 yılında başlattığı aşağıdaki hangi kurum, üye ülkelerin ulaşmış olduğu parasal
ve finansal bütünleşme açısından en ileri olanıdır?

Seçenekler

A
Avrasya Ekonomik ve Parasal Birliği
B
Bölgesel Ekonomik ve Parasal Birliği
C
Küresel Ekonomik ve Parasal Birliği
D
Avrupa Ekonomik ve Parasal Birliği
E
Bağımsız Devletler Ekonomik ve Parasal Birliği
Açıklama:
Dünyadaki parasal birlikler arasında Avrupa Birliği’nin 1992 yılında başlattığı Ekonomik ve Parasal Birliği, üye ülkelerin ulaşmış olduğu parasal
ve finansal bütünleşme açısından en ileri olanıdır. Avrupa Ekonomik ve Parasal Birliği, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin tek ve ortak para birimi olarak Avro’yu benimseyerek oluşturduğu ortak pazardır. Cevap D'dir.

Soru 48

İktisadın kurucuları arasında sayılan Adam Smith ve aşağıdaki hangi teorisyenin eserleri, 18. yüzyılın sonlarındaki serbest ticaret hareketinin kavramsal temelini oluşturmuştur?

Seçenekler

A
Friedrich Hayek
B
Irving Fisher
C
David Hume
D
Alan Greenspan
E
Milton Friedman
Açıklama:
İktisadın kurucuları arasında sayılan Adam Smith ve David Hume’in eserleri, 18. yüzyılın sonlarındaki serbest ticaret hareketinin kavramsal temelini oluşturmuştur. Smith, teorisini piyasa mekanizmaları ve kaynakların uygun dağılımında, kişisel çıkarların belirleyici olması üzerine inşa etmiştir. Bu teoriye göre, kişisel çıkarlar, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde en verimli üretimi sağlayacaktır. Daha sonra, David Ricardo ve John Stuart Mill, “karşılaştırmalı üstünlük” teorisini geliştirerek, Smith’in serbest ticaret tezini daha geniş bir çerçeveye oturtmuşlardır. Bu teoriye göre, ülkeler daha düşük maliyetle ürettikleri malların üretiminde uzmanlaşıp, bu malları başka ülkelere ihraç etmelidir. Bunun karşılığında, daha yüksek maliyetle ürettikleri malları ise başka ülkelerden ithal ederek, refahlarını maksimize edeceklerdir. Mutlak üstünlük ve karşılaştırmalı üstünlüğü savunanlar, piyasaların birbirine entegre olmasından elde edilecek uluslararası çıkarları ya da ticarete yönelik engellerin kaldırılmasını savunmamışlardır. Her bir ülkenin ulusal çıkarları ve sanayisi üzerinde durmuşlar ve piyasaların ticarete açılmasını da bu çıkarlar için istemişlerdir. Cevap C'dir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ekonomik düzenin temel ilkeleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ekonomik Düzeni Seçme Özerkliği
B
Ticaretin Serbestleşmesi
C
Ayrımcılık Yapılmaması ve Yabancı Yatırımcılara Adil Davranılması
D
Ülkesel Çıkarlara Göre Sistemden Çıkma Esnekliğinin Olması
E
Gelişmekte Olan Ülkelerin Teşvik Edilmesi
Açıklama:
Uluslararası ekonomik düzenin evriminin, devletlerin istediği ekonomik sistemi seçme özerkliğinin kabulü, mümkün olduğu ölçüde uluslararası ticaretin önünden engellerin kaldırılması ve serbestleştirilmesi, ekonomiyle ilgili konularda da yerli ve yabancılara adil davranılması ve ayırımcılık yapılmaması ve ekonomik düzenin istikrarı için gelişmekte olan ülkelerin teşvik edilmesini öngören bazı ilkeler üzerinde gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Cevap D'dir.

Soru 50

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) anlaşmaları kapsamında, genel prensip olarak üye ülkelerin bir ülkeye sağladığı bir avantajı (düşük gümrük vergisi gibi) tüm DTÖ üyelerine sağlamasını öngören ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Adil Yaklaşım
B
En Çok Kayrılan Ülke
C
Ulusal Muamele
D
TRIPS
E
Birlikte Serbest Ticaret
Açıklama:
En Çok Kayırılan Ülke, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) anlaşmaları kapsamında, genel prensip olarak üye ülkelerin bir ülkeye sağladığı bir avantajı (düşük gümrük vergisi gibi) tüm DTÖ üyelerine sağlamasını öngören ilkedir. Cevap B'dir.

Soru 51

Malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve uluslararası fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretini düzenleyen kurallar bütününe ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası Sermaye Hukuku
B
Uluslararası Ticaret Hukuku
C
Uluslararası Ekonomi Hukuku
D
Uluslararası Kamu Hukuku
E
Uluslararası Özel Hukuk
Açıklama:
Uluslararası Ekonomi Hukuku, geniş tanımıyla malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve uluslararası fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretinin düzenlenmesini, dar anlamda ise, devletler ve uluslararası örgütler arasındaki ekonomik ilişkilerin düzenlenmesini ifade eder.

Soru 52

G20 üyeleri ile diğer bazı ülkelerin bankacılık sektörü için bağlayıcı olmayan standartlar oluşturma amacıyla kurduğu forum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Basel Komitesi
B
Bankacılık Çözümü için Uluslararası Merkez
C
Dünya Bankası
D
Uluslararası Para Fonu
E
Dünya Ticaret Örgütü
Açıklama:
Basel Komitesi, G20 üyeleri ile diğer bazı ülkelerin banka denetimi ile ilgili oluşturduğu önemli bir forumdur. Türkiye’nin de taraf olduğu forum, güçlü bir bankacılık sektörü için bağlayıcı olmayan standartları oluşturmakta ve bu standartlar ulusal kanunlar yoluyla uygulanmaktadır.

Soru 53

Toplumdaki tüm bireylerin konumlarına bakılmaksızın kanun önünde eşit olması ve birey, hükümet veya devlet adına karar veren tüm birimlerin kurallara tam olarak uymasının sağlanmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Adalet
B
Hukukun üstünlüğü
C
Eşitlik
D
Adil yargılanma
E
Demokrasi
Açıklama:
Hukukun Üstünlüğü, toplumdaki tüm bireylerin konumlarına bakılmaksızın kanun önünde eşit olması ve birey, hükümet veya devlet adına karar veren tüm birimlerin kurallara tam olarak uymasının sağlanmasıdır.

Soru 54

Uluslararası antlaşmaların Türk hukukundaki yeri Anayasa'nın kaçıncı maddesinde düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
80
B
90
C
100
D
101
E
102
Açıklama:
Türkiye’de Anayasa’nın 90. maddesinin son fıkrasına göre, yönetimine uygun biçimde yürürlüğe konulan uluslararası antlaşmalar “kanun hükmünde”dir.

Soru 55

Uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların, devletlerin resmi yargı organları yerine, taraflarca belirlenen hakemlerce çözümlendiği uyuşmazlık çözüm yöntemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası mahkeme
B
Uluslararası yargı
C
Uluslararası dava
D
Uluslararası tahkim
E
Uluslararası duruşma
Açıklama:
Uluslararası tahkim, uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların, devletlerin resmi yargı organları yerine, taraflarca belirlenen hakemlerce çözümlendiği bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ekonomi hukukunun temel alanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Uluslararası ticaret hukuku
B
Bölgesel ekonomik bütünleşme hukuku
C
Uluslararası para hukuku
D
Uluslararası yatırım hukuku
E
Uluslararası deniz hukuku
Açıklama:
Uluslararası ekonomi hukukunun ana alanları: uluslararası ticaret hukuku, bölgesel ekonomik bütünleşme (entegrasyon) hukuku ve uluslararası para hukukudur. Ayrıca, ticaret ve yatırımlarla ilgili olan uluslararası ticari tahkim, çifte vergilendirmenin önlenmesi anlaşmaları, uluslararası fikri ve sınai mülkiyet hakları ve uluslararası rekabet hukuku konularını da içerir. Uluslararası deniz hukuku bu alanlardan biri değildir.

Soru 57

Küresel düzeyde ticaretin serbestleştirilmesi amacıyla üye ülkelerin ticaret anlaşmaları müzakere ettikleri, aralarındaki ticari anlaşmazlıkları ve sorunları çözmeye çalıştıkları 1994 yılında kurulan uluslararası örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
GATT
B
IMF
C
DTÖ
D
Dünya Bankası
E
ICSID
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü, küresel düzeyde ticaretin serbestleştirilmesi amacıyla üye ülkelerin ticaret anlaşmaları müzakere ettikleri, aralarındaki ticari anlaşmazlıkları ve sorunları çözmeye çalıştıkları 1994 yılında kurulan uluslararası örgüttür.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel ticaret anlaşması değildir?

Seçenekler

A
NAFTA
B
ASEAN
C
APEC
D
MERCOSUR
E
GATT
Açıklama:
Kuzey Amerika Serbest Ticaret Alanı (NAFTA), Güney Doğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC), Andean Ülkeleri Topluluğu, Güney (Latin) Amerika Ortak Pazarı (MERCOSUR) bölgesel ticaret anlaşmalarının önemli örnekleri arasındadır.

Soru 59

DTÖ anlaşmaları kapsamında, genel prensip olarak üye ülkelerin bir ülkeye sağladığı bir avantajı (düşük gümrük vergisi gibi) tüm DTÖ üyelerine sağlamasını öngören ilke hangisidir?

Seçenekler

A
En çok kayrılan ülke
B
Ulusal muamele
C
Eşitlik ilkesi
D
DTÖ kurallarının üstünlüğü ilkesi
E
Gümrük tarifelerinde tercihli muamele
Açıklama:
En Çok Kayrılan Ülke, DTÖ anlaşmaları kapsamında, genel prensip olarak üye ülkelerin bir ülkeye sağladığı bir avantajı (düşük gümrük vergisi gibi) tüm DTÖ üyelerine sağlamasını öngören ilkedir.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ekonomik düzenin temel ilkelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ekonomik Düzeni Seçme Özerkliği
B
Ticaretin Serbestleşmesi
C
Gelişmekte Olan Ülkelerin Teşvik Edilmesi
D
Ayrımcılık Yapılmaması
E
Gümrük Tarifelerinin Karşılıklı Sıfırlanması
Açıklama:
Uluslararası ekonomik düzenin evriminin, devletlerin istediği ekonomik sistemi seçme özerkliğinin kabulü, mümkün olduğu ölçüde uluslararası ticaretin önünden engellerin kaldırılması ve serbestleştirilmesi, ekonomiyle ilgili konularda da yerli ve yabancılara adil davranılması ve ayırımcılık yapılmaması ve ekonomik düzenin istikrarı için gelişmekte olan ülkelerin teşvik edilmesini öngören bazı ilkeler üzerinde gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Gümrük Tarifelerinin Karşılıklı Sıfırlanması bu ilkelerden biri değildir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukuk siteminin temel amaçlarından biridir?

Seçenekler

A
Ülkeler arasında barışçıl etkileşim ve ticareti artırmak
B
Kişiler arası ihtilaflı durumları çözmek
C
G7 ülkelerinin haklarını korumak
D
II. Dünya Savaşı sonrası mağduriyetleri gidermek
E
Uluslararası piyasalara yön vermek
Açıklama:
Nasıl hukukun temel bir fonksiyonu insanlar arasında barışçıl ticaret ve etkileşimi artırmak ise, uluslararası hukuk da, ülkeler arasında barışçıl etkileşim ve ticareti artırmayı hedeflemektedir. Uluslararası hukuk kurallarının evrimi, uluslararası ticarette etkinliğin ve ticaretten kazançların artmasıyla beraber olmuştur. Doğru cevap A'dır.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi ICSID (Uyuşmazlıkların Çözümü için Uluslararası Merkez) Konvansiyonunu ile doğrudan ilişkilidir?

Seçenekler

A
Uluslararası uyuşmazlıklar
B
Ulusal yatırımcı ulusal devlet anlaşmazlıkları
C
Ulusal devlet uluslararası yatırımcı ihtilafları
D
İki yabancı devlet arasındaki anlaşmazlıklar
E
Bölgesel uyuşmazlıklar
Açıklama:
ICSID (Uyuşmazlıkların Çözümü için Uluslararası Merkez) Konvansiyonunu kabul ettiklerinde, yabancı yatırımcı ile ev sahibi devlet aynı şartlarda anlaşmazlıkları çözebilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 63

Malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretinin hukuksal olarak düzenlenmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uyuşmazlıkların Çözümü için Uluslararası Merkez
B
Hukukun Üstünlüğü
C
Ekonomi Hukuku
D
Uluslararası Politik Ekonomi
E
Uluslararası Ekonomi Hukuku
Açıklama:
Uluslararası Ekonomi Hukuku geniş anlamda hem devletler arasındaki ekonomik ilişkilerin hem de sınır ötesi iş yapan uluslararası örgütlerin, firmaların ve bireylerin ülkeler ile olan ekonomik ilişkilerinin hukuki çerçevesini düzenleyen kurallar bütünüdür. Uluslararası Ekonomi Hukuku, geniş tanımıyla malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve uluslararası fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretinin düzenlenmesini, dar anlamda ise, devletler ve uluslararası örgütler arasındaki ekonomik ilişkilerin düzenlenmesini ifade eder. Doğru cevap E'dir

Soru 64

I Uluslararası Ticaret Hukuku
II Uluslararası Çalışma Örgütü
III Uluslararası İş Hukuku
IV Uluslararası Finans Hukuku
V Uluslararası Para Fonu
Hangisi uluslararası ekonomi hukukunun kapsamında yer alır?

Seçenekler

A
II ve III
B
I,III ve IV
C
II,III ve IV
D
II,IV ve V
E
III,IV ve V
Açıklama:
Uluslararası ekonomi hukukunun kapsamında, Uluslararası Ticaret Hukuku, Uluslararası İş Hukuku ve Uluslararası Finans Hukuku yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 65

Bir maden işletmesinde meydana gelen göçük sonrası açılan davada maden işletmecisi uluslararası şirketle maden işçilerinin kanun önünde eşit olmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası Ekonomi Hukuku
B
Uluslararası Tahkim
C
Üstünlerin Hukuku
D
Hukukun Üstünlüğü
E
Adaletin Tecellisi
Açıklama:
Hukukun Üstünlüğü Toplumdaki tüm bireylerin konumlarına bakılmaksızın kanun önünde eşit olması ve birey, hükümet veya devlet adına karar veren tüm birimlerin kurallara tam olarak uymasının sağlanmasıdır. Doğru cevap D'dir.

Soru 66

ABD’nin Avrupa Birliğine sattığı hormonlu sığır etinin kanserojen madde ihtiva ettiği anlaşılması üzerine AB'nin ABD’den hormonlu et ithalini yasaklaması üzerine ABD hükumetinin başvuracağı en uygun kurum hangisi olabilir?

Seçenekler

A
Yerel Amerikan Mahkemeleri
B
Uluslararası Çalışma Örgütü
C
Birleşmiş Milletler
D
Uluslararası Tahkim
E
Lahey Adalet Divanı
Açıklama:
Uluslararası Tahkim ,uluslararası düzeyde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların, devletlerin resmi yargı organları yerine, taraflarca belirlenen hakemlerce çözümlendiği bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Doğru cevap D'dir.

Soru 67

Küresel ticari ilişkilerin kurumsal olarak esasını teşkil eden örgüt hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası Para Fonu
B
Dünya Bankası
C
Birleşmiş Milletler
D
Dünya Ekonomik Forumu
E
Dünya Ticaret Örgütü
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü, DTÖ, küresel düzeyde ticaretin serbestleştirilmesi amacıyla üye ülkelerin ticaret anlaşmaları müzakere ettikleri, aralarındaki ticari anlaşmazlıkları ve sorunları çözmeye çalıştıkları 1994 yılında kurulan uluslararası örgüt. Doğru cevap E'dir

Soru 68

I Yaşam standartlarını iyileştirmek
II Ticaret barışını sağlamak
III Mevcut ticaret engellerini azaltmak
IV Tahkim görevi görmek
V Uluslararası ticareti artırmak
Hangisi Dünya Ticaret Örgütünün temel amaçları arasında yer alır

Seçenekler

A
II ve III
B
III ve IV
C
I,III ve V
D
III,IV ve V
E
II,III ve V
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütünün temel amaçları, mevcut ticaret engellerini azaltmak, uluslararası ticareti artırmak, yaşam standartlarını iyileştirmek, sürdürülebilir kalkınmaya ulaşmak ve gelişmekte olan ülkeler için artan dünya ticaretinden yeterli bir payı temin etmektir. Doğru cevap C'dir

Soru 69

I Brezilya
II Meksika
III Japonya
IV Malezya
V İngiltere
Hangisi Trans-Pasifik Ortaklığında (TPP) yer alan ülkelerdendir?

Seçenekler

A
I,II ve III
B
II,III ve IV
C
II,III ve V
D
I,IV ve V
E
I,III ve IV
Açıklama:
ABD, Kanada, Meksika, Japonya, Avustralya, Malezya’nın da dahil olduğu 12 Asya-Pasifik ülkesi arasında 2016 yılında Trans-Pasifik Ortaklığı (TPP) adıyla bir bölgesel ticaret anlaşması imzalanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 70

Türkiye'de albüm çıkarak yabancı bir müzik grubunun haklarının korunması hangi kapsam içinde yer alabilir?

Seçenekler

A
Uluslararası Para Hukuku
B
Fikri Mülkiyet Hukuku
C
Uluslararası Yatırım Hukuku
D
Uluslararası Anti-Tekel ve Rekabet Hukuku
E
Uluslararası Ekonomi Hukuku
Açıklama:
Fikri mülkiyet hukuku, telif, tasarım, marka, patent gibi hukuki yöntemlerle kişilerin yarattığı veya icat ettiği eserlerden kaynaklanan haklarının korunmasıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 71

Uluslararası hukuki düzenlemelerin ekonomik gerekçeleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Uluslararası hukukun varlığı ve rasyonalitesi, tarafların hukuk sisteminden alternatiflerine göre daha fazla fayda elde etmeleriyle ilgili değildir.
B
Kişilerin özgürlükleri ve sosyal standartlara yönelik hukuki kuralların oluşturulması ile ulusal ve uluslararası seviyede ekonomik düzeni kuran gücün kontrol altına alınması uluslararası hukuk açısından bir değer taşımaz
C
Modern uluslararası ekonomi düzeni, ticaretin ve sermayenin önündeki engellerin kaldırılmasını ve böylece piyasa güçlerinin ve özel girişimin serbestçe harekete geçebilmesini hedefler
D
Uluslararası hukuk, insan haklarından, bağımsızlıktan ve sosyal denge ve refahı sağlamaya yönelik devletlerin sorumluluklarından daha çok ekonomik mantık ve ekonomik dürtülere odaklanır
E
Uluslararası hukukta ekonomik öncelikler, insan haklarından daha ön plandadır
Açıklama:
Uluslararası hukukun varlığı ve rasyonalitesi, tarafların hukuk sisteminden alternatiflerine göre daha fazla fayda elde etmeleriyle doğru orantılıdır. Taraf ülkelerin çıkarlarına olmayan bir hukuk sisteminin uzun dönemde varlığını sürdürebilmesi mümkün değildir. Herhangi bir hukuki düzenin ekonomik ve diğer bağlamlarda belli ölçüde rasyonel olması beklenir. Modern uluslararası ekonomi düzeni, ticaretin ve sermayenin önündeki engellerin kaldırılmasını ve böylece piyasa güçlerinin ve özel girişimin serbestçe harekete geçebilmesini hedefler. Ancak, uluslararası hukuk, ekonomik mantık ve ekonomik dürtülerden daha çok insan haklarına ve bağımsızlığına, sosyal denge ve refahı sağlamaya yönelik devletlerin sorumluluklarına odaklanır. Yani uluslararası
hukukta ekonomik öncelikler, insan haklarından daha değerli değildir. Ya da kişilerin hak ve özgürlüklerinin ekonomik etkinliğe göre düzenlenmesi, uluslararası ekonomi açısından öncelikli bir konu değildir. Kişilerin özgürlükleri ve sosyal standartlara yönelik hukuki kuralların oluşturulması ile ulusal ve uluslararası seviyede ekonomik düzeni kuran gücün kontrol altına alınması uluslararası hukuk açısından daha önemlidir. Bu bilgilere göre, doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Soru 72

"...Uluslararası Ekonomi Hukuku, geniş tanımıyla malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve uluslararası fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretinin düzenlenmesini, dar anlamda ise, devletler ve uluslararası örgütler arasındaki ekonomik ilişkilerin düzenlenmesini ifade eder. Bu dar anlamında, _____________(1), _____________ (2), ______________ (3) gibi konulara odaklanılır." Verilen boşluklara aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

Seçenekler

A
(1) uluslararası ticaret hukuku
(2) uluslararası medeni hukuk
(3) uluslararası insan hakları
B
(1) uluslararası ticaret hukuku
(2) uluslararası yatırım hukuku
(3) uluslararası para hukuku
C
(1) uluslararası insan hakları
(2) uluslararası yatırım hukuku
(3) uluslararası medeni hukuk
D
(1) uluslararası insan hakları
(2) uluslararası yatırım hukuku
(3) uluslararası ceza hukuku
E
(1) uluslararası insan hakları
(2) uluslararası medeni hukuk
(3) uluslararası para hukuku
Açıklama:
Uluslararası Ekonomi Hukuku, geniş tanımıyla malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve uluslararası fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretinin düzenlenmesini, dar anlamda ise, devletler ve uluslararası örgütler arasındaki ekonomik ilişkilerin düzenlenmesini ifade eder. Bu dar anlamında, uluslararası ticaret hukuku, uluslararası yatırım hukuku, uluslararası para
hukuku gibi konulara odaklanılır. Buna göre doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Soru 73

Anayasanın 90. maddesinin son fıkrasının, ulusal ve uluslararası ekonomi arasındaki etkileşim açısından anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Malların, hizmetlerin, sermayenin, parasal ilişkilerin ve fikri mülkiyet haklarının sınır ötesi ticaretini hukuksal olarak düzenlemek
B
Toplumdaki tüm bireylerin konumlarına bakılmaksızın kanun önünde eşit olması
C
Ülkeler arasında güç farklarının fazla olduğu durumlarda uluslararası ekonomi hukukunu devreye sokmak
D
Uluslararası ekonomik/ticari anlaşmaları ulusal hukukun bir parçası olarak tanımak
E
Uluslararası taahhütler ve faaliyetler için hukuki standartların oluşturulması
Açıklama:
Türkiye’de Anayasa’nın 90. maddesinin son fıkrasına göre, yönetimine uygun biçimde yürürlüğe konulan uluslararası antlaşmalar “kanun hükmünde”dir. Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı devletler ya da uluslararası kuruluşlarla yapılacakantlaşmaların onaylanması, T.B.M.M.’nin onaylamayı bir kanunla uygun bulmasına bağlıdır. Onaylanması bir kanunla uygun bulunan ya da onaylanması için bir kanun gerektirmeyen uluslararası antlaşmalar ya da diğer uluslararası belgeler Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle onaylanıp yürürlüğe konulmaktadır. Türkiye gibi bazı ülkeler uluslararası anlaşmaları ulusal hukukun bir parçası olarak tanımaktadır. Diğer taraftan, uluslararası hukuk birçok açıdan ulusal hukuku desteklemektedir. Buna göre, doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 74

Uluslararası tahkimin Türkiye’deki örneği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İSTAC
B
YKTK
C
DPT
D
TBMM
E
BM
Açıklama:
Uluslararası tahkimin Türkiye’deki örneği olarak İstanbul Tahkim Merkezi’ni (İSTAC) verebiliriz. İSTAC, özel ticari aktörler arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde hizmet veren bağımsız, tarafsız ve özerk bir kurumdur. Buna göre doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi, Uluslararası Ekonomi Hukukunun konularından biri değildir?

Seçenekler

A
Uluslararası Ticaret ve Ticari İşlemler Hukuku
B
Bölgesel Ekonomik Bütünleşme (entegrasyon) Hukuku
C
Uluslararası Para Hukuku
D
Uluslararası Rekabet Hukuku
E
Uluslararası Ceza Hukuku
Açıklama:
Uluslararası ekonomi hukukunun ana alanları: uluslararası ticaret hukuku, bölgesel ekonomik bütünleşme (entegrasyon) hukuku ve uluslararası para hukukudur. Ayrıca, ticaret ve yatırımlarla ilgili olan uluslararası ticari tahkim, çifte vergilendirmenin önlenmesi anlaşmaları, uluslararası fikri ve sınai mülkiyet hakları ve uluslararası rekabet hukuku konularını da içerir. Buna göre doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.

Soru 76

"...Mal ve hizmetlerin sınır ötesi ticaretine ilişkin uluslararası anlaşmalar, tarafların karşılıklı hak ve yükümlülükleri ile tüm taraflara ______________ prensibi üzerine inşa edilmektedir." Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

Seçenekler

A
karşılıklı sorumluluk
B
karşılıklı fayda sağlama
C
karşılıklı mübadele
D
eşit sorumluluk
E
eşit temsil
Açıklama:
Mal ve hizmetlerin sınır ötesi ticaretine ilişkin uluslararası anlaşmalar, tarafların karşılıklı hak ve yükümlülükleri ile tüm taraflara karşılıklı fayda sağlama prensibi üzerine inşa edilmektedir. Buna göre doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ile ilgili olarak söylenemez?

Seçenekler

A
DTÖ’nün temel amaçları, mevcut ticaret engellerini azaltmak, uluslararası ticareti artırmak, yaşam standartlarını iyileştirmek, sürdürülebilir kalkınmaya ulaşmak ve gelişmekte olan ülkeler için artan dünya ticaretinden yeterli bir payı temin etmektir.
B
DTÖ’nün kurucu anlaşması ve GATT Anlaşması, gümrük tarifelerinin ve mallara yönelik diğer ticaret engellerinin azaltılması ve üye ülkelere yönelik ayrımcı muamelenin ortadan kaldırılmasını amaçlayan temel hukuki metinlerdir.
C
DTÖ’de ülkelerin ticarete yönelik alabilecekleri kısıtlayıcı tedbirlere her zaman ve durumda izin verilmektedir.
D
DTÖ kapsamında izin verilen sübvansiyonlar dışında ülkelerin ihracata yönelik sübvansiyon vermesi yasaktır.
E
Sağlık ve Bitki Sağlığı Anlaşması, Ticarette Teknik Engeller Anlaşması, DTÖ kurallarını tamamlayıcı nitelikteki önemli DTÖ anlaşmalarıdır.
Açıklama:
DTÖ’nün temel amaçları, mevcut ticaret engellerini azaltmak, uluslararası ticareti artırmak, yaşam standartlarını iyileştirmek, sürdürülebilir kalkınmaya ulaşmak ve gelişmekte olan ülkeler için artan dünya ticaretinden yeterli bir payı temin etmektir. DTÖ’nün kurucu anlaşması ve GATT Anlaşması, gümrük tarifelerinin ve mallara yönelik diğer ticaret engellerinin azaltılması ve üye ülkelere yönelik ayrımcı muamelenin ortadan kaldırılmasını amaçlayan temel hukuki metinlerdir. DTÖ’de ülkelerin ticarete yönelik alabilecekleri kısıtlayıcı tedbirlere sadece istisnai durumlarda izin verilmektedir. Bunlar, kamu ahlakı, güvenliği, sağlığı gibi kamunun çıkarlarının korunmasını gerekli kılan istisnai durumlardır. DTÖ kapsamında izin verilen sübvansiyonlar dışında ülkelerin ihracata yönelik sübvansiyon vermesi yasaktır. Sağlık ve Bitki Sağlığı Anlaşması, Ticarette Teknik Engeller Anlaşması, DTÖ kurallarını tamamlayıcı nitelikteki önemli DTÖ anlaşmalarıdır. Bu bilgilere göre doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel ticaret anlaşmalarının önemli örnekleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
NASPAA
B
NAFTA
C
ASEAN
D
APEC
E
MERCOSUR
Açıklama:
Kuzey Amerika Serbest Ticaret Alanı (NAFTA), Güney Doğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC), Andean Ülkeleri Topluluğu, Güney (Latin) Amerika Ortak vPazarı (MERCOSUR) bölgesel ticaret anlaşmalarının önemli örnekleri arasındadır. NASPAA ise Amerika'da bir Kamu Politikası, Kamusal İşler ve İdare Okulları ağıdır. Buna göre doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yürürlükte olan Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA)’lardan biridir?

Seçenekler

A
Suriye
B
İsrail
C
Kuzey Kore
D
Cezayir
E
Vietnam
Açıklama:
Türkiye bugüne kadar 34 Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalamıştır. Bunlardan Merkezi ve Doğu Avrupa ülkeleriyle akdedilmiş olan 11 STA, bu ülkelerin AB üyelikleri nedeniyle feshedilmiştir. Geriye kalanlardan 21 STA yürürlükte olup, Suriye STA’sı Aralık 2011’de bu ülkenin iç durumu nedeniyle askıya alınmıştır. Yürürlükte olan STA’lar; EFTA, İsrail, Makedonya, Bosna ve Hersek, Filistin, Tunus, Fas, Suriye, Mısır, Arnavutluk, Gürcistan, Karadağ, Sırbistan, Şili, Ürdün, Morityus, Güney Kore, Malezya, Moldova, Faroe Adaları ve Singapur STA’larıdır.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ekonomik düzenin temel ilkelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ekonomik Düzeni Seçme Özerkliği
B
Ticaretin Serbestleşmesi
C
Ayrımcılık Yapılmaması ve Yabancı Yatırımcılara Adil Davranılması
D
Gelişmekte Olan Ülkelerin Teşvik Edilmesi
E
Etkin Bir Savaş Hukuku Hazırlanması
Açıklama:
Uluslararası ekonomik düzenin evriminin, devletlerin istediği ekonomik sistemi seçme özerkliğinin kabulü, mümkün olduğu ölçüde uluslararası ticaretin önünden engellerin kaldırılması ve serbestleştirilmesi, ekonomiyle ilgili konularda da yerli ve yabancılara adil davranılması ve ayırımcılık yapılmaması ve ekonomik düzenin istikrarı için gelişmekte olan ülkelerin teşvik edilmesini öngören bazı ilkeler üzerinde gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.