Bu bağlamda, akademik ve bilimsel çalışmalar temelinde küreselleşen dünyamızı anlama ve açıklama çabasının çok önemli bir alanın, Uluslararası İlişkiler olduğunu görüyoruz. En genel anlamı içinde, uluslararası ilişkiler, dünyamızda ülke içi değil, ülkeler arası ilişkileri anlamaya çalışır, bunu yaparken, ağırlığı devletlerarası ilişkilere verir.

Dünyamızın karmaşıklığı, son yıllarda devletler, ekonomiler, kültürler ve hatta günlük yaşam alanları arasında karşılıklı bağımlılık ilişkilerinin artmasına anlam veren “küreselleşme” kavramını ortaya çıkartmıştır ve uluslararası ilişkiler de küreselleşmeden etkilenmiştir.

İlk adımları Fransız Devrimi ile atılmış olan ulus devlet, belirlenmiş yasal sınırları olan, bu sınırlar içerisinde yaşayan tüm vatandaşların ortak dil, tarih, kültür ve değerleri paylaştığı, meşruiyetini bu sınırlar içerisinde yaşayan ulusun egemenliğinden alan devlet şeklidir.

Fransa’daki mutlak monarşinin ayaklanma ile devrilmesi sonucu, cumhuriyet rejiminin kurulması olarak kabul edilen Fransız Devrimi 1789’da gerçekleşmiştir.

1990’da Sovyetler Birliği’nin çökmesi, bir taraftan Soğuk Savaş’ı bitirirken, diğer taraftan da bugün “kimlik siyaseti ve kimlik temelli çatışmalar” dediğimiz olgunun dünya ölçeğinde yaygınlaşmasını ortaya çıkarmıştır. 1990’da Soğuk Savaşın bitimi ile 1980’lerde serbest pazara küresel ölçekte geçiş sürecinin başlaması birleşince, ekonomi alanına küreselleşme anlam ve şekil vermeye başlamıştır. 11 Eylül teröründen sonra, İslam karşıtı söylemlerin güçlenmesi söz konusu olmuştur.

A, B, C ve D seçeneklerindeki ifadeler realizmin içerdiği noktalar olarak ifade edilmektedir.

İnşa edici yaklaşımda uluslararası sistemin siyasi bir merkezi olmamakla birlikte bir merkezi vardır. Bu merkez de, doğa ile hayvan hak ve özgürlüklerini de içine alacak bir tarzda düşünülmesi gereken, insan hakları ve özgürlükleridir. İnsanın, hayvanların ve doğanın temel hakkı olan yaşam hakkını korumayı amaçlamayan bir sistem meşru değildir.

Küresel çalkantı; bir diğer söylemle küresel kriz, etkileri ve etki alanı bakımından oldukça geniş olan, içerisinde siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel vb. sebepler barındıran ve birbirleri ile sebep-sonuç ilişkisi olan problemler bütününe verilen addır

Yumuşak Güç kavramı devletlerin birbiri üzerinde kendi çıkarlarını koruma amacıyla, güç veya zor kullanmadan, kültür, eğitim, yatırım, dış politika ve siyasi değerleri ve kurumları kullanarak, diğerlerine istediğini yaptırabilme kapasitesidir. Sert Güç ise devletlerin sahip oldukları ekonomik ve askeri kapasitelerini kullanarak, diğer ülkeler üzerinde baskı kurmaları ve bu şekilde bu devletleri kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmeye zorlaması durumudur.

Uluslararası ilişkiler alanının kapsamına giren sorunların özümlenmesinde yer alan aktörler; küreselleşme süreçleri, uluslararası örgütler, ulus devletler, ulus devlet altı aktörler, sivil toplum ve sosyal hareketler olarak karşımıza çıkmaktadır. Memurluk ise örgütlü bir yapıyı ya da organizasyonu değil, devlet hizmetinde çalışan bireyleri niteleyen bir tanımlamadır.

Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler uluslararası örgütler arasında; Greenpeace ve Sınır Tanımayan Doktorlar ise küresel sivil toplum kuruluşları arasında yer almaktadır.

Uuslararası ilişkiler, ülkeler arası ilişkileri anlamaya çalışır, bunu yaparken, ağırlığı devletlerarası ilişkilere verir. Devletlerarası ilişkileri anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Küreselleşen dünya, riskler ve potansiyeller temelinde yarattığı değişimle, devletlerarası ilişkiler önem kazanmaktadır. Uluslararası İlişkiler, devletlerarası ilişkileri anlamaya ve açıklamaya çalışırken, devlet üstü ve devlet altı örgütlenmeleri, gelişmeleri ve değişimleri de çözümleme sürecine sokan bir bilim dalıdır. Devlet içinde, devlet - toplum - birey ilişkilerini anlamaya çalışan bir bilim dalı Siyaset Bilimidir.

Fransız İhtilali sonucunda milliyetçilik akımlarının ortaya çıkması ve ulus devlet kavramının çıkış noktası olması bakımından uluslararası ilişkiler çerçevesinde en önemli olaylardan biri olarak kabul edilmektedir.
Ulus Devlet: İlk adımları Fransız Devrimi ile atılmış olan ulus devlet, belirlenmiş yasal sınırları olan, bu sınırlar içerisinde yaşayan tüm vatandaşların ortak dil, tarih, kültür ve değerleri paylaştığı, meşruiyetini bu sınırlar içerisinde yaşayan ulusun egemenliğinden alan devlet şeklidir. Özellikle Soğuk Savaş döneminin sona ermesi ile ulus-devlet kavramı önem kazanmış olup, Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra birçok yeni ulus devlet ortaya çıkmıştır. Ulus devlet kavramı uluslararası ilişkileri kavrama ve anlama açısından oldukça önemli bir olgudur

Uluslararası ilişkiler, devletlerarası ilişkiler alanında başta Birleşmiş Milletler gibi küresel örgütler olmakla birlikte, devlet gibi güç kullanma kapasite ve hakkı olan bir örgüt, kurum ya da aktör yoktur. Uluslararası ilişkiler, merkezi ve dikey olarak değil; yatay olarak örgütlenmiş bir ilişkiler alanıdır. Cevap:B

Birbirleriyle ilişki içinde yaşayan bireyler ve gruplar, ilişkilerinde, başta yaşamsal olmak üzere, güvenli olmalarının sağlanması ve düzenin korunması için, hukuk temelinde, devlete yasa yapma, uygulama, gerekirse güç kullanma kapasitesi ve hakkını verirler. Devlet, bu temelde, toplumsal ilişkilerde düzen ve güvenliğin sağlanmasını sağlayan, bunu yaparken de güç kullanma kapasitesi ve hakkını var sayan bir aktördür. Cevap: E

Bir yaklaşımı benimseyerek uluslararası ilişkiler üzerine çalışanlar, “bilgi kuramsal topluluk” dediğimiz grupları oluştururlar. Yaklaşımlar, bu grupların üye sayılarının miktarına, yaygınlığına ve sürekliliğine bağlı olarak güç kazanırlar. Diğer bir değişle, sadece uluslararası ilişkilerin aktörleri arasında değil, yaklaşımları arasında da bir güç ilişkisi ve sınıflaması vardır. Bunlar: İdealizm (Kurumsalcılık), Realizm (Gerçekçilik), İnşa Edici Yaklaşım, Eleştirel Kuramlardır. Cevap: C

1648-1990 döneminde devletlerarası ilişkiler olarak yaşanan uluslararası ilişkilerde, ekonomik güç ve iktidar ilişkileri sömürgecilik ve emperyalizm olarak yaşanmıştır. 1945 yılında II. Dünya Savaşı’nın bitimine kadar, Batı ülkelerinin Doğu ve Güney ülkelerini işgal ettikleri uzun bir sömürgecilik tarihi yaşanmıştır. Cevap:

1990’da Sovyetler Birliği’nin çökmesi, bir taraftan Soğuk Savaş’ı bitirirken, diğer taraftan da bugün “kimlik siyaseti ve kimlik temelli çatışmalar” dediğimiz olgunun dünya ölçeğinde yaygınlaşmasını ortaya çıkarmıştır.Cevap: B

Yumuşak gücün oluşmasında, bir ülkenin kültürel kimliği, demokrasisinin gelişimi, ekonomik dinamizmi ve girişimcilik - yaratıcılık kültürü, diplomasi alanındaki sorunları uzlaşma yoluyla çözme kapasitesi ve popüler kültürü önemli rol oynar. Cevap: A

Uluslararası ilişkileri harekete geçiren en azından beş aktörden önem ve güç sırasına göre bahsedebiliriz: ulus devlet, uluslararası örgütler, uluslararası şirketler, ulus devlet altı örgütler ve sosyal hareketleri de içeren sivil toplum. Cevap:D

Küresel çalkantı, yarın ne olacağını bilmedi- ğimiz; çok boyutlu risklerin arttığı; geleceğe karşı güvensizlik duygumuzun yaygınlaştığı ve derinleştiği bir küresel risk toplumunu ortaya çıkartmıştır.
Risk + Belirsizlik + Güvensizlik = Küresel Çalkantı= Küresel Risk Toplumu
denklemini, bugünün ve yakın geleceğin küreselleşme sürecini anlama ve açıklamada kullanabiliriz. Cevap: D

Uluslararası ilişkiler değişen ve gelişen dünyayla birlikte çok boyutlu ve çok aktörlü bir yapı bulundurmaktadır.Küreselleşme,uluslararası örgütler,uluslararası ticaret,terör örgütleri, devlet örgütleri uluslararası ilişkilerde sistemi anlama,açıklama,çözümlemede çok önemli roller üstlenmektedirler.Ama ulus devletler olgusu hala hem siyaset biliminin hem de uluslararası ilişkilerin temel aktörü,ana odak noktası olmaya devam etmektedir.

Uluslararası ilişkiler alanında, Birleşmiş Milletler gibi küresel örgütler bulunmakla birlikte, devlet gibi güç kullanma kapasitesi ve hakkı olan bir örgüt, kurum veya aktör yoktur.Uluslararası ilişkiler yatay olarak örgütlenmiş ve merkezi olmayan bir biçimde hareket eder.Uluslararası ilişkiler devletler arası ilişkileri anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Devletlerarası ilişkilerin yanı sıra devlet üstü ve altı örgütlenmeleri,değişimleri ve gelişmeleri de anlaması kapsamına girer.

Uluslararası ilişkilerde merkezi otoritenin olmaması, devletlerin kendi ülkelerinin alansal güvenliğini koruması ihtiyacını ortaya çıkarır.Uluslararası güvenlik, uluslararası kuruluşların ve devletlerin karşılıklı güvenlik ve koruma sebebiyle ortaya koyduğu tüm önemleri içeren, oldukça geniş bir içeriği olan kavramı ifade eder.

Modern zamanlarda, 1648 yılında Avrupa devletleri arasında yapılan Vestfalya Antlaşması, modern ve ulus devlet temelli uluslararası ilişkilerin başlangıcı olmuştur.

1945 yılında 2.Dünya savaşının bitimine kadar, Batı ülkelerinin Doğu ve Güney ülkelerini işgal ettikleri uzun bir sömürgecilik tarihi yaşanmıştır.

Serbest pazar ekonomisine geçiş 1980'li yıllarda gözlemlenmiş ve ekonominin küreselleşme adını verdiğimiz olgunun başlangıcını oluşturmuştur.1990'lı yıllarda Sovyetler Biriği'nin dağılması Soğuk Savaş döneminin bittiğini işaret etmiştir.Diğer taraftan ise kimlik temelli çatışmalar dediğimiz olgunun dünya ölçeğinde ortaya çıkmasına neden olmuştur.Ruanda Soykırımı, Yugoslavya'nın bölünmesi ve yok olması, 11 Eylül 2001 terörü, 2003'te Irak'ın işgali ve Arap Baharı süreci, bu kültürel kimlik temelli çatışmalara örnektir.

Güç, bir aktörün diğer aktöre bir şey yaptırma kapasitesi olarak tanımlanır.Uygulanan güç sayesinde bir aktörün diğer aktörü yapacağı bir şeyden caydırma durumu gerçekleşebilir.Ya da diğer aktöre kendi iradesinin dışında bir şeyi yaptırabilir,kabul ettirebilir.Güç iki türlü oluşturulabilir;askeri ve ekonomik kapasite artırımı yoluyla gerçekleşen güce sert güç adı verilir.Kültürel ilişkiler ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesiyle gerçekleşen güce yumuşak güç denir.

Uluslararası Örgütler:Uluslararası ilişkiler literatüründe uluslararası kurallara ve üyelere sahip, çeşitli konularda uzmanlaşan ve bu konular üzerinde çalışmalarını sürdüren ve devletler tarafından desteklenen organizasyonlardır.

Dünya Sistemi yaklaşımına göre uluslararası ilişkilerin bir merkezi vardır.Bu merkez 16.yüzyıldan bugüne dünya sistemine anlam vermiş, bu sistem içindeki güvenlik,ekonomi,kültür;devtlet,uluslararası örgütlere kadar tüm ilişkileri ve aktörleri belirlemiş ve şekillendirmiştir. Dünyanın şekillendiği bu merkeze kapitalizm adı verilmiştir.

Günümüzde küreselleşmenin sonucu olarak küresel risk toplumu ortaya çıkmıştır.Küresel çalkantı,yarın ne olacağını bilmediğimiz;çok boyutlu risklerin arttığı;geleceğe karşı güvensizlik duygumuzun yaygınlaştığı ve derinleştiği bir küresel risk toplumu tanımından bahsedilebilir.

Devletleri hükümetler temsil ettiği için, bazen uluslararası ilişkiler dış politika ile karıştırılabilir. Şüphesiz ki, hükümetlerin başka hükümetlerle yaptığı anlaşmaları, ilişkileri, bazen savaşları içeren dış politika, uluslararası ilişkilerin çok önemli bir boyutudur ama kendisi değildir. Uluslararası ilişkiler, dış politikanın ötesinde, siyasi, ekonomik, kültürel ve bireysel boyutlarda, dünyayı anlama, devletlerin yapmış olduğu tercihleri ve kararları anlama ve bu temelde oluşan devletlerarası ilişkileri ve bu ilişkilerin tarihsel süreç içinde değişimini ya da sürekliliğini anlama çabasını içerir.

Güç, en genel anlamı içinde, bir aktörün diğer aktöre bir şey yaptırma kapasitesidir. Bir aktör diğer aktörü yapacağı bir şeyden caydırabilir, ya da diğer aktöre kendi iradesinin dışında bir şeyi yaptırabilir, kabul ettirebilir. Güç iki türlü oluşturulabilir; askeri ve ekonomik kapasite artırımı yoluyla ki buna sert güç diyoruz, ya da diplomatik, kültürel ilişkiler ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesiyle güç yaşama geçirilebilir ki bu tür güce de "yumuşak güç" diyoruz.

Uluslararası ilişkileri harekete geçiren en azından beş aktörden önem ve güç sırasına göre şöyledir: ulus devlet, uluslararası örgütler, uluslararası şirketler, ulus devlet altı örgütler ve sosyal hareketleri de içeren sivil toplum. Ulus devlet, uluslararası ilişkilerin ana ve hâlâ belirleyici aktörüdür.

Uluslararası örgütler, uluslararası ilişkiler literatüründe uluslararası kurallara ve üyelere sahip, çeşitli konularda uzmanlaşan ve bu konular üzerinde çalışmalarını sürdüren ve devletler tarafından desteklenen organizasyonlardır. Amaçları bakımından güvenlik, ekonomik, ticaret, sağlık gibi farklı alanlarda çalışan bu örgütler, evrensel bazda tanınmışlardır. Birleşmiş Milletler ve Dünya Sağlık Örgütü bu organizasyonlardan bazılarıdır. DAEŞ ve El Kaide terörist örgütlerdir. Uluslararası Af Örgütü, Greenpeace ve Sınır Tanımayan Doktorlar gibi örgütler, uluslararası ilişkilerin, demokrasi, insan hakları ve sosyal adalet ilkeleri temelinde kurulmasını isteyen sivil toplum örgütleridir.

Realizm (Gerçekçilik), uluslararası ilişkilerin temelini uluslararası politika olarak görür ve bu nedenle de, güvenlik gereksinimini ya da güvenlik sorununu bu ilişkilerin kurucu unsuru olarak tanımlar.

Dünya Sistemi yaklaşımına göre, uluslararası ilişkilerin bir merkezi vardır. Bu merkez de 16. yüzyıldan bugüne dünya sistemine anlam veren ve bu sistem içindeki güvenlikten, ekonomi ve kültüre; devletten, uluslararası örgütlere kadar tüm ilişkileri ve aktörleri belirleyen ve şekillendiren "kapitalizm"dir.

İnşa Edici Yaklaşı'ma göre, devletler insanlarını korumak sorumluluğunu üstlenmek durumunda ve zorunluluğunda olmalıdırlar. Eğer devlet bu sorumluluğu yerine getirmiyorsa ve aksine insan hakları ihlallerini yaratacak bir yönetim anlayışına sahip oluyorsa, uluslararası hukuk ve normlar temelinde, devlete yaptırım insani ya da "askeri müdahale şeklinde uygulanabilir". Güney Afrika’da ırkçı rejimi engellemek, eski Yugoslavya’da, Bosna’da Sırp milliyetçilerinin uyguladıkları etnik kıyımı durdurmak için uygulanan ilk örnekte ekonomik ve diplomatik yaptırımlar, ikinci örnekteyse, NATO öncülüğünde askeri müdahale, insani müdahale örnekleridir. Dolayısıyla, IV numaralı ifade yanlış bilgi içerdiğinden bu ifadenin yer almadığı seçenek sorunun doğru yanıtı olacaktır.

Küresel Çalkantı: Bir diğer söylemle küresel kriz, etkileri ve etki alanı bakımından oldukça geniş olan, içerisinde siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel vb. sebepler barındıran ve birbirleri ile sebep-sonuç ilişkisi olan problemler bütününe verilen addır.

Küreselleşme, gerek içerdiği karşılıklı bağımlılık ilişkileri, gerekse de karşılaştığı çoklu kriz temelinde, güç ve iktidarın alanında “coğrafi kayma” ve “gücün farklılaşması” süreçlerini ortaya çıkarmaktadır.

Uluslararası ilişkiler bugün, küreselleşme süreçleri, uluslararası örgütler, ulus devletler, ulus devlet altı aktörler, sivil toplum ve sosyal hareketler arası etkileşim ve karşılıklı ilişkiler temelinde hareket ediyor. Devletler hâlâ ana aktörler ama bu aktörlerle etkileşim içinde hareket ediyorlar, bu aktörlerden etkileniyorlar ve bu aktörleri etkiliyorlar.

Küreselleşen dünyamızın gerek ülkelerin gerekse de dünyanın yönetimine etkilerini nasıl anlayacağız? Bu bağlamda, akademik ve bilimsel çalışmalar temelinde küreselleşen dünyamızı anlama ve açıklama çabasının çok önemli bir alanın, Uluslararası İlişkiler olduğunu görüyoruz. En genel anlamı içinde, uluslararası ilişkiler, dünyamızda ülke içi değil, ülkeler arası ilişkileri anlamaya çalışır, bunu yaparken, ağırlığı devletlerarası ilişkilere verir. Eğer Siyaset Bilimi bölümü, ülke içinde, devlet - toplum - birey ilişkilerini anlamaya çalışan bir bilim dalıysa, Uluslararası İlişkiler, devletlerarası ilişkileri anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Bu nedenle üniversitelerde, ayrı Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler dersleri verilmekte, bazen de bu alanlarda ayrı bölümler olduğu görülmektedir.

Uluslararası ilişkileri anlama ve açıklama sürecinde dikkate almamız gereken önemli üç noktanın altını çizelim:
Birincisi, devletleri hükümetler temsil ettiği için, bazen uluslararası ilişkiler dış politika ile karıştırılabilir. Şüphesiz ki, hükümetlerin başka hükümetlerle yaptığı anlaşmaları, ilişkileri, bazen savaşları içeren dış politika, uluslararası ilişkilerin çok önemli bir boyutudur ama kendisi değildir
İkincisi, uluslararası ilişkiler, uluslararası ekonomi ve uluslararası hukuk alanlarını da içermektedir. Ticaretten yatırıma, çok geniş bir alanda, uluslararası ekonomi giderek önem kazanan bir alan olarak, ayrı dersler halinde verilmektedir.
Üçüncü olarak, dünyamızın karmaşıklığı, son yıllarda devletler, ekonomiler, kültürler ve hatta günlük yaşam alanları arasında karşılıklı bağımlılık ilişkilerinin artmasına anlam veren “küreselleşme” kavramını ortaya çıkartmıştır ve uluslararası ilişkiler
de küreselleşmeden etkilenmiştir.

Uluslararası ilişkilerde merkezi otorite olmadığı için, devletler kendi ülkelerinin alansal güvenliğini korumayı genelde birinci plana çıkartırlar. Güvenlik, devletlerin birincil amaçlarının başında gelir. Bu nedenle de, uluslararası ilişkiler genelde devletlerarası güvenlik temelli güç ilişkileri olarak düşünülür. Devletler kendi ülkelerinin güvenliğini korumak için güçlerini arttırmak yoluna giderler, güç artırarak diğer devletlerin kendilerine olabilecek tehditlerini caydırmak, bu nedenle de, ağırlıklı olarak askeri güçlerini arttırmak isterler. Tarih boyunca bu mantık modern zamanları da içine alacak bir biçimde egemen olmuştur.

Modern zamanlarda, 1648 yılında Avrupa
devletleri arasında yapılan Westphalia (Vestfalya)
Antlaşması, modern ve ulus devlet temelli uluslararası
ilişkilerin başlangıcı olmuştur. O zamandan
bugüne, uluslararası ilişkiler anlayışında, içeriğinde
ve aktörlerinde değişiklikler olsa da güvenlik, temel
amaç ve temel hareket tarzı olarak kalmıştır.

Serbest piyasa ekonomisi olarak bilinen bu gelişme, ekonomik faaliyetlerin rekabet şartları içerisinde serbestçe yapılabildiği, devlet
müdahalesinin olmadığı, ekonomik sorunların çözümünün fiyat mekanizması ile gerçekleştiği ekonomik model olarak
tanımlanmaktadır.

Uluslararası ilişkilerde giderek sert gücün yanında
yumuşak gücün de önem kazanması, hatta
daha etkili ve istenilir bir güç kapasitesi yaratması
sürecini yaşıyoruz. Bu noktada, uluslararası ilişkilerin
içeriğine ve aktörlerine geçebiliriz. Daha önce
de değindiğimiz gibi, uluslararası ilişkiler, savaş ve
barışın tarihidir. Savaşların dünya ölçeğinde yaşandığı,
Irak ve Afganistan örneklerinde olduğu gibi
hâlâ da yaşanmaya devam ettiği bir tarih. Bu bağlamda, ikinci önemli konu olarak, barış
inşası ve çatışmaların önlenmesi ortaya çıkıyor.
Hem ülkeler arası barışı, hem de ülke içinde başlayarak
bölgesel ve küresel istikrarı tehdit eden çatışmaların
çözümüne dayalı barışı inşa etmek, uluslararası
ilişkiler içinde çok önemli bir konu. Üçüncü alan olarak, ekonomiyi göstermeliyiz.
Uluslararası Ekonomi ve Uluslararası Siyasal Ekonomi
çalışma alanlarının giderek artan önemi ve
popülerliğinin gösterdiği gibi, ekonomik kalkınma,
ekonomik büyüme, ekonomik istikrar, insani
kalkınma, çevrenin korunması, dış yatırım, işsizliğe
ve yoksulluğa karşı mücadele ve uluslararası ticaret;
tüm bunlar ekonomi alanının uluslararası ilişkiler
içindeki önemini sergiliyorlar. Dördüncü olarak, liderlik olgusunu söylemeliyiz.
Uluslararası ilişkiler ağırlıklı olarak ulus devletler
arası ilişkilere yoğunlaşmıştır. Beşinci ve son olarak, demokrasi, insan hakları
ve sosyal adalet alanlarını gösterebiliriz.

Uluslararası ilişkileri harekete geçiren en azından beş aktörden önem ve güç sırasına göre bahsedebiliriz: ulus devlet, uluslararası örgütler, uluslararası şirketler, ulus devlet altı örgütler ve
sosyal hareketleri de içeren sivil toplum.

Uluslararası örgütler; devletler tarafından, güvenlik, mali, ticaret, vb. alanlarda düzenleyici kuralları ve normları yaşama geçirmek için kurulmuş platformlar, örgütsel yapılar olmakla birlikte, zaman içinde ulus devletler üzerinde etki yaratma
kapasitesine ulaşmışlardır. Ağırlıkla 1945 sonrası dönemde kurulmuş ve bugüne kadar giderek çoğalan ve önemleri artan uluslararası örgütler, evrensel ve bölgesel nitelik taşıyabiliyorlar. Daha sonraki ünitelerde ayrıntılı olarak inceleyeceğimiz gibi, Birleşmiş Milletler (BM), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) gibi evrensel ölçekte, farklı coğrafi bölgelerden gelen devletleri içeren uluslararası örgütler varken, aynı zamanda Avrupa Birliği gibi bölgesel örgütlerin de önemleri giderek artıyor.
Küreselleşme süreçleriyle birlikte, ulus devlet - uluslararası örgütler ilişkisi ve uluslararası örgütlerin dünya siyaseti içindeki rolü ve etkisi, popüler ve önemli bir çalışma alanı konumuna geliyor.

Realizm, aşağıdaki noktaları içeren bir
yapıda hareket eder:
1. Uluslararası ilişkiler, devletin merkezi otorite
olduğu ulusal ilişkilerden farklı olarak,
merkezi otoritesi olmayan bir ilişki biçimidir
ve birincil düzeyde, devletlerarası ilişkiler
tarzında hareket eder.
2. Devlet, uluslararası ilişkilerin ana aktörüdür
ve özünde .üvenlik eksenli bir yaklaşıma
sahiptir.
3. Merkezi otoritenin olmadığı bir ortamda
ilişkiye giren devletler, özünde birbirlerine
güvenmezler, birbirlerinin amaçları ve kararlarına
şüpheyle yaklaşırlar ve bu nedenle
de kendilerini ve ülkelerinin alansal bütünlüğünü
korumak için güvenlik gereksinimini
ön plana çıkarırlar.
4. Güvenlik bu bağlamda devletin temel çıkarı
ve amacıdır. Devletler bu amaç için özellikle
askeri güçlerini arttırma yoluna giderler.
Güç, uluslararası ilişkileri, güç ilişkileri yapan
bir kavramdır ve özünde diğer devletleri
etkilemek ya da caydırmak için askeri güç
kapasitesi olarak algılanmalıdır.
5. Güvenlik edinimi olarak tanımlanan devlet
çıkarı, uluslararası ilişkilerin ana hareket
tarzını tanımlar; uluslararası ilişkiler esas
olarak çıkar temelli ilişkilerdir.
6. Uluslararası örgütler, uluslararası şirketler
ve sivil toplum kuruluşları devlet çıkarından
sonra gelir ve ikincil öneme sahiptirler.

Dünya Sistemi yaklaşımı, bize uluslararası
ilişkilerle ilgili farklı bir yorum ve açıklama getirir.
Aşağıdaki noktalar, Dünya Sistemi yaklaşımının
temel özelliklerini bize gösterir:
1. Uluslararası ilişkilerin bir merkezi vardır.
Bu merkez de 16. yüzyıldan bugüne dünya
sistemine anlam veren ve bu sistem içindeki
güvenlikten, ekonomi ve kültüre; devletten,
uluslararası örgütlere kadar tüm ilişkileri
ve aktörleri belirleyen ve şekillendiren
kapitalizmdir. Doğrudur, uluslararası ilişkilerin
siyasi bir merkezi yoktur, ancak bu
bir merkezin olmadığı anlamına da gelmez.
Uluslararası ilişkiler, uluslararası sistem ve
politika, ekonomik bir merkez, diğer bir
deyişle, dünya kapitalist sistem tarafından
şekillenmektedir.
2. Dünya kapitalist sistemi, gelişmiş ülkeler ile
az gelişmiş ülkeler, zenginler ile fakirler arsındaki
eşitsiz sömürü ilişkisi tarafından şekillenmiştir.
Sömürgecilik, emperyalizm ve
küreselleşme, bu eşitsiz gelişme ve sömürü
ilişkisinin farklı, ancak özü aynı biçimleridir.
3. Devletler ve uluslararası örgütler, bu kapitalist
altyapının siyasi düzenleyicisi rolünü
oynamaktadırlar ve güvenlik gereksinimi
de bu eşitsiz gelişme ve sömürü ilişkisinden
bağımsız değildir. Güvenlik, az gelişmiş ülkelerin
ve fakirlerin doğal kaynaklarını ve
iş gücünü sömürmeden bağımsız düşünülmemelidir.
Çünkü devletler ve uluslararası
örgütler var olan düzeni sürdürmek için çalıştıkça,
özünde sömürü düzeninin hizmetinde
çalışıyor olmaktadırlar.
4. Güç, bu anlamda, özünde ekonomik güçtür
ve gücü elinde bulunduranlar zenginleştikçe,
üzerinde güç uygulananlar, az gelişmiş,
gelişmekte olan ya da fakir konumlarını
sürdürmektedirler. İster sert, ister yumuşak
olsun, güç, özünde sömürü ilişkisidir. Dünya
Sistemi, bu anlamda, Amerika, Avrupa,
Kanada gibi gelişmiş merkez ülkeler; Afrika,
Orta Doğu, Güney Amerika ve Güney
Asya gibi az gelişmiş çevre bölgeler, bir de
Çin, Hindistan, Brezilya, Rusya ve Türkiye
gibi gelişmekte olan orta büyüklükte ülkelerden
oluşmaktadır.
5. Bu sistem ancak aşağıdan yukarıya; sınıflar,
sivil toplum ve sosyal hareketlerin mücadeleleriyle
dönüşebilir, daha adil ve insani
hale gelebilir. Anti-küreselleşme hareketleri
ve bu hareketlerin “Başka Bir Dünya Mümkün”
sloganları, var olan sisteme direnmeyi
ve dönüşüm talebini simgelemektedirler.

Ulus devlet modeli ilk defa Fransız İhtilali ile temeli atılan bir yapıdır. Bu tarihten önce kraliyetler, imparatorluklar, feodal yapılar ve derebeylikler gibi pek çok siyasal model bulunmaktaydı. Doğru yanıt 'C'.

Devletler merkeziyetçi ve dikey yapılanma modelli özellik gösterirler. Yaptırımlar için kolluk kuvvetleri bulunur. Uluslararası örgütlerde ise yatay yapılanma olup yaptırım organları bulunmaz ve merkezci bir yapıları yoktur. Doğru yanıt 'E'.

Vestfalya (Westphalia) (1648) antlaşması modern uluslararası ilişkilerin başlamasında bir mihenk taşı kabul edilir. Avrupa devletleri arasında yapılan bu antlaşma ile güvenlik esasına dayanan yeni uluslararası ilişkiler dönemi başlamıştır. Doğru yanıt 'D'.

Terimsel anlamda Sömürgeciliğin bitişi olarak 2. Dünya Savaşı'nın bitişi olarak kabul edilmektedir. Doğru yanıt 'B'.

2. Dünya Savaşından sonraki dönem iktisat ve iktisadi ilişkilerin artırıldığı ve Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere'nin başını çektiği Serbest Piyasa dinamiklerine dayanan bir küreselleşme modeli idi. Doğru yanıt 'C'.

Sovyetler Birliği'nin dağılması ile soğuk Savaş sona ermiştir.Doğru yanıt 'D'.

Diplomatik, kültürel, ekonomik ve ticari ilişkilerin canlandırılması olumlu ve yumuşak bir güç olarak nitelendirilirken ekonomide kapasite artırımı ve askeri güç artırımı literatürde sert güç olarak geçmektedir. Doğru yanıt 'A'.

Uluslararası Af Örgütü, Greenpeace ve Sınır Tanımayan Doktorlar gibi sivil toplum örgütlenmeleri de aşağıdan yukarıya medya baskısı yolu ile devletlere baskı yapabilmekteler. Doğru yanıt 'E'.

A,B,D ve E seçeneklerinde pek çok devleti ve neredeyse tüm insanlığı ilgilendirebilecek küresel krizlere örnekler verilmiştir. Amerika ve Vietnam arasındaki savaş ise nispeten daha az sayıda insanı etkilemiştir ve küresel bir kriz (bunalım) sayılamaz. Doğru yanıt 'C'.

Uluslararası askeri örgütlenme olan Kuzey Atlantik Paktı önceleri Varşova Paktı'na karşı kurulmuş olsa da bu paktın çökmesi ile uluslararası bir nitelik kazanmış ve gerektiğinde insan hakları ve barışı korumak adına askeri müdahale yapabilecek yegane uluslararası kurum niteliğindedir. Doğru yanıt 'C'.