Uluslararası İlişkilerde Araştırma Yöntemleri - Uluslararası İlişkiler

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi ölçeklerin geçerliliğini kanıtlamakta kullanılan yollardan biri değildir?

Ölçüte ilişkin geçerlilik

Ölçeğin işlemleştirilmesi

Ölçeğin içerik geçerliliği

Yapılanma geçerliliği

Yüzeyde geçerlilik

Açıklama:

Ölçeklerin geçerliliğini kanıtlamakta kullanılan dört yol vardır.

Yüzeyde geçerlilik
Yapılanma geçerliliği
Ölçeğin içerik geçerliliği
Ölçüte ilişkin geçerlilik

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdaki sosyologlardan hangisinin intihar konusundaki kuramı toplumla bütünleşmiş dolayısıyla onun koyduğu kuralların dışında yaşayan bireylerin daha kolay intihar edebileceklerini öngörmektedir?

Philip Shively

Emile Durkheim

Inis L Claude Jr.

Ersin Kalaycıoğlu

Robert Dahi

Açıklama:

Ünlü Fransız sosyologu Emile Durkheim’in intihar konusundaki kuramı toplumla bütünleşmemiş, dolayısıyla onun koyduğu yazılı ve yazısız kuralların dışında yaşayan bireylerin daha kolay intihar edebileceklerini öngörmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 20

Her türlü aritmetik işlemi yapabildiğimiz ölçek aşağıdakilerden hangisidir?

Oransal ölçek

Aralık ölçeği

Nominal ölçek

Sırlama ölçeği

Sürekli ve kesikli ölçek

Açıklama:

Oransal ölçekler aralık ölçeğinin tüm özelliklerine ek olarak bir de ölçülen nitelikten hiç bulunmama anlamında “0” tanımına sahip olan ölçeklerdir. Bu ölçek düzeyinde tüm aritmetik hesaplar yapılabilir ve bu değişkenler kategorilerinin çokluğu yüzünden ya çocuk, ergenlik çağında, genç, orta yaşlı, yaşlı, ileri yaşlı gibi kategorilerde gruplandırılarak gösterilirler, ya da tüm aritmetik işlemler yapılmaya uygun oldukları için aritmetik ortalama alınarak gösterilirler

Doğru Cevap: A

Soru 21

Bir veya birkaç denence yardımıyla bir görgül olgunun ortaya çıkış, değişim ve yok oluş nedenlerini ortaya koyan önermeler sistemine ne denir?

Hipotez

Kavram

Denence

Teori

Değişken

Açıklama:

Bir veya birkaç denence yardımıyla bir görgül olgunun ortaya çıkış, değişim ve yok oluş nedenlerini ortaya koyan önermeler sistemi bilimsel kuram (teori) olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

"Bilim araştırmalarda değişkenler tanımlanırken sonuç durumunda olanlara...........değişken, neden durumundakilere ise............ değişken adı verilmektedir."
Yukarıdaki cümlede belirtilen boşluklara aşağıdaki ifadelerden hangileri gelmelidir?

Bağımsız-Bağımlı

Sürekli-Süreksiz

Bağımlı-Bağımsız

Nominal-Oransal

Aralıklı-Aralıksız

Açıklama:

Bilimsel araştırmalarda değişkenler tanımlanırken sonuç durumundaki değişkenlere bağımlı değişken, neden konumundaki değişkenlere ise bağımsız değişken adı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi ölçüm düzeylerinde kullanılan ölçekler arasında yer almaz?

Nominal Ölçek

Sıralı Ölçek

Oransal Ölçek

Değişken Ölçek

Aralıklı Ölçek

Açıklama:

Ölçek türleri, nominal, aralıklı, sıralı ve oransal olmak üzere dörde ayrılır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Bir ölçeğin gerçekte istenilen kavramı ölçüp ölçmediğini ifade eden geçerlilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ölçüt geçerliliği

İçerik geçerliliği

Yüzeyde geçerlilik

Yapılanma geçerliliği

Kuralsızlık geçerliliği

Açıklama:

Bir konuda uzman kişilerin onayıyla ölçek sorularının istenilen durumu ölçüp ölçülmediğini belirleyebiliriz. Bu durumda ölçeğin içerik geçerliliğini elde ederiz.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Bir ölçüm aracının benzer örneklem üzerinde tekrar uygulanması durumunda benzer sonuçlar verip vermediği hangi kavramla ifade edilir?

Güvenilirlik

Geçerlilik

Tutarlılık

Değişkenlik

Farklılık

Açıklama:

Güvenilirlik bir ölçeğin tekrar uygulanması ve benzer sonuca ulaşılması durumunda ölçüm aracının doğruluğunu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi güvenilirlik ölçümü için kullanılan ortadan ikiye ayırma ile sınama yöntemidir?

Sınama-Yeniden Sınama Yöntemi

Geçerlilik Yöntemi

Ayrılmış Güvenilirlik Sınama Yöntemi

Yüzeyde Güvenilirlik Yöntemi

Yapıda Güvenilirlik Yöntemi

Açıklama:

Ölçüm için çok sayıda hazırlana sorunun rastsal bir şekilde ikiye bölünmesiyle yapılan güvenilirlik ölçüm, ikiye ayrılmış güvenilirlik ile sınama (Split Half Method) ile ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Bireylerin başkalarına göre kendilerine dair konum, mevki veya sıra seçimlerini yaptıkları topluluklar aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?

Görece Yoksunluk

Çok Boyutluluk

Sosyal Gruplar

Temel Gruplar

Atıf Grupları

Açıklama:

Bir sınıfta her öğrenci kendi gözünde başkalarına göre kendisine bir mevki, konum veya sıra seçer. Bu topluluklar onun “atıf grupları” dır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

I. Anadolu Üniversitesini birinci tercihle kazanmak
II. 1 km 500 m'nin iki katı olması
III. Her ilçenin farklı plaka kodlarının olması
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/leri sıralama ölçeği olarak değerlendirilebilir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Araştırmada göstergelerde sıralama imkanı sağlayan ölçek türü sıralama ölçeğidir. İlk ifadede Anadolu Üniversitesi bir sıralamaya tabi tutulmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Siyaset biliminde kavramlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kavramlar insanların düşünce yapı taşlarıdır.

Kavramlar, insan yaşamında soyut ve somut olan tüm olguların her birine verilen etiketlerdir.

Bir kavramın tanımlanması ile etiketlenmesi aynı anlamı taşır.

Kavramlar her toplumun kendisi özgün kültürü ile etiketlenen zihinsel kurgulardır.

Kavramları, betimlemeler ve soyutlanmış hayaller olarak nitelendirebiliriz.

Açıklama:

Kavramlar zihinsel kurgular olarak ele alınır. Soyut tanımlamalar ise, betimlemeler ve hayallerden ibarettir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

........... siyaset hakkında geliştirilen kuramsal (teorik) önermeleri görgül (ampirik) gözleme dayalı sistematik sınama yoluyla yanlışlama etkinliğinin temel merhalelerinden birisi, hatta ilkidir.
Boşluğa hangisi getirilmelidir?

Görgül

Kavramlaştırma ve ölçüm

Ölçek

Kavramsallık

Fenomen

Açıklama:

Kavramlaştırma ve ölçüm siyaset hakkında geliştirilen kuramsal (teorik) önermeleri görgül (ampirik) gözleme dayalı sistematik sınama yoluyla yanlışlama etkinliğinin temel merhalelerinden birisi, hatta ilkidir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisinde yanlış ya da eksik bilgi vardır?

Kavram soyut bir zihinsel tasavvur olduğundan, onun tanımı da zihninde o kavramı canlandıran araştırmacının düşündüğü ve hatta düşlediği gibi olabilir.

Tanımlama işlemi aynı zamanda bilimsel araştırmada hangi görgül toplumsal olguya bakılacağını, onun sınırlarını ve araştırmanın evrenini (kapsamını) belirler.

Tanımlama bir anlamda karmaşık toplumsal gerçek içinden bir unsuru öne çıkartmak, onu gözlem için belirgin hâle getirmek anlamındadır.

Bilimsel araştırmada “doğru” olarak kabul edebileceğimiz
tanımlar yoktur.

Bir kavramın tanımlanması onun etiketlenmesi ile aynı anlamı taşır.

Açıklama:

Bir kavramın tanımlanması onun etiketlenmesi ile aynı anlamı taşır. Tanımlamak suretiyle bir kavramın ne anlama geldiği ifade edilmiş olur. Bu işlem bir anlamda karmaşık toplumsal gerçek içinden bir unsuru öne çıkartmak, onu gözlem için belirgin hâle getirmek anlamındadır. Bu işlem aynı zamanda bilimsel araştırmada hangi görgül toplumsal olguya bakılacağını, onun sınırlarını ve araştırmanın evrenini
(kapsamını) belirler. Bu amaca hizmet edecek biçimde bilimsel kavramların tanımlamalarında araştırmacılar uygun
gördükleri bir tanımı yapmakta tamamen serbesttirler. Bu serbestî onlara bir görgül olguya hayal ettikleri biçimde yaklaşma olanağı sunar. Dolayısıyla bilimsel araştırmada “doğru” veya “yanlış” olarak kabul edebileceğimiz
tanımlar yoktur. Kavram soyut bir zihinsel tasavvur olduğundan, onun tanımı da zihninde o kavramı canlandıran
araştırmacının düşündüğü ve hatta düşlediği gibidir.

Doğru Cevap: D

Bilimde kullanılan kavramlar edebiyatta ve hitabette olduğunun tam tersine olabildiğince yalın ve tekil anlama sahip olmak zorundadır. Aksi hâlde, bu kavramları kullanarak bilgi iletişimi olanaksız hâle gelir. Bilimde temel amaç kavramların atıfta bulunduğu görgül olgunun varlığını beş duyumuzu kullanarak saptamak, bu görgül gerçeğin başka görgül olgularla olan ilişkisini anlayabilmek, betimleyebilmek ve en önemlisi öngörebilmektir. Bu amaçla bilimde görgül gözlemlerle kavramlar arasındaki varsayılan ilişkilerin niteliği, biçimi, gücü vb. hakkında önermelerde bulunmak
hedeflenir. Bu tür önermelere ne ad verilir?

Öneri

Denence

Fikir

Teori

Kuram

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 36

Kavramları .............. olarak algılamak ve araştırmalarda kullanılmak, onlarla bağlantılı olarak gördüğümüz siyasal olguların var olup olmadığının görgül olarak saptanmasını sağlar.
Boşluğa hangisi gelmelidir?

Kuram

Hata payı

Standart hata

Değişken

Ölçüm

Açıklama:

Kavramları değişken olarak algılamak ve araştırmalarda kullanılmak, onlarla bağlantılı olarak gördüğümüz siyasal olguların var olup olmadığının görgül olarak saptanmasını sağlar.

Doğru Cevap: D

Soru 37

En basit ölçme düzeyi nasıl adlandırılır?

Doğrusal

Kanitatif

Kesitli

Sıralama

Nominal

Açıklama:

En basit ölçme düzeyine nominal ölçüm düzeyi adını veriyoruz.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Nominal ölçeğin tüm özelliklerine sahip olduğu gibi ondan farklı olarak değişkenlerin kategorilerini daha az ve daha fazla olarak sıralanmasına imkan veren ölçek hangisidir?

Aralık

Sıralama

Sürekli

Oran

Kesikli

Açıklama:

Nominal ölçümdeki temel sınıflandırma ilkelerine sadık kalmamız koşulu ile yapılan sıralama ile bir sıralama (ordinal) ölçeğine kavuşmuş oluruz. Sıralama ölçeği nominal ölçeğin tüm özelliklerine sahip olduğu gibi ondan farklı olarak değişkenlerin kategorilerini daha az ve daha fazla
olarak sıralamamıza elvermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Hangisi ölçeklerin geçerliğini kanıtlamakta kullanılan yöntemlerden biri değildir?

Yüzey Geçerliği

İçerik Geçerliği

Ölçüt Geçerliği

Yapı Geçerliği

Norm Geçerliği

Açıklama:

Norm Geçerliği ölçeklerin geçerliğini kanıtlamakta kullanılan yöntemlerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Kavramlaştırma gözlemlediğimiz ya da ileride bir zamanda gözlemlemeyi hayal ettiğimiz nelerin anlamlandırılması için zihnimizde yaptığımız bir canlandırmadır?

Olgunun veya olayın

Gözlemin veya sonucun

Öznenin veya nesnenin

Varlığın veya yokluğun

Gerçeğin veya kavramın

Açıklama:

Kavramlaştırma gözlemlediğimiz ya da ileride bir zamanda gözlemlemeyi hayal ettiğimiz bir olgunun (fenomenin) veya olayın (event) anlamlandırılması için zihnimizde yaptığımız bir canlandırmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Kavramlar zihinsel kurgularımız olup aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Soyut tanımlamalar

Betimlemeler

Tasavvur

Hayaller

Bitkiler

Açıklama:

Kavramlar zihinsel kurgularımız olup soyut tanımlamalar, betimlemeler (tasvir / description) veya tasavvur ve hayallerden ibarettir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Bilimsel etkinlikler toplumsal bir içeriktedir ve bunun en somut görgül ifadesi nedir?

Hipotez

Yüksek lisans

Lisans

Doktora derecesi

Tasavvur

Açıklama:

Oysa bilimsel etkinlikler toplumsal bir içeriktedir, bilim camiası olarak tanımlanan o bilim disiplininin saygın üyeleri ki, bunun en somut görgül ifadesi o dalda alınmış olan doktora derecesidir, tarafından anlaşılır ve başkalarına iletilebilir içeriktedir.

Doğru Cevap: D

Kısımlar-arası ve boylamsal analiz, nedenselliğin ispatlanması açısından kuvvetli sonuçlar verir
Araştırmacı nedenselliği araştırmanın en başında var olan kuramlara göre belirler.
Bağımlı ve bağımsız değişken arasında nedensel bir sonuç olup olmadığını gözlemlemek deneysel yönteme göre zordur.
Nicel yöntemlere ilişkisel yöntemler adı da verilir.
Tüm değişkenler kendi doğal ortamlarında serbestçe değer değiştirirler.
Araştırmacı bağımsız değişkenleri kontrol eder

Yukarıda nicel yaklaşımlarla ilgili verilmiş olan bilgilerin hangileri doğrudur?

I, II ve III

III,IV,V ve IV

I ve IV

II, III ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Nicel araştırmalarda; Araştırmacı hiçbir bağımsız değişkeni kontrol etmeye çalışmamakta yalnızca değişkenler arasında belli eğilimler ya da aynı anda oluşan değer değişiklikleri var mı ona bakar. Ayrıca, kısımlar-arası ve boylamsal analiz, nedenselliğin ispatlanması açısından zayıftır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Araştırmalarla ilgili aydınlatılmış onay konusu ilk kez aşağıdaki hangi alanda dile getirilerek cezalandırma öngören kanunlar çıkartılmıştır?

Ticari ilişkiler

Hukuk

Diplomatik ilişkiler

Ekonomik ilişkiler

Tıp

Açıklama:

Aydınlatılmış onay konusu, özellikle tıp alanında yapılan ilk deneylerde gündeme gelmiştir. Modern zamanlarda, etik kuralların gündeme gelmesi ve ciddi adımlar atılması, Amerika’nın Alabama eyaleti Tuskegee şehrinde 1932 ve 1972 yıllarında, ekonomik durumları iyi olmayan 400 siyah Amerikalı üzerinde Amerikan Sağlık Hizmetleri tarafından yapılan deneyle gerçekleşmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 37

I. Eş zamanlı değişkenlik
II. Zaman sırası
III. Öncül test
IV. Alternatif açıklamaların elenmesi
Yukarıda sayılanlardan hangileri gerçek ve gerçek olmayan ilişkileri ayırt etmede kullanılan aşamalardandır?

I. ve II.

II. ve III.

I. II. ve III.

I. II. ve IV.

Hepsi

Açıklama:

Bilimsel çalışmalar, gerçek ve gerçek olmayan ilişkileri birbirinden ayırt etmeyi hedeflerler. Üç aşamada bu hedefe ulaşmak mümkündür:
1. Eş zamanlı değişkenlik (covariation): Yapılan araştırma belirtilen sebebin X, belirtilen sonuçla Y, aynı zamanda değiştiğini göstermelidir.
2. Zaman sırası: Araştırma, sebebin sonuçtan önce geldiğini göstermelidir. Sebebin sonuçtan sonra oluşması mümkün değildir.
3. Alternatif açıklamaların elenmesi: Araştırma aynı zamanda alternatif açıklamaları elemeli ve üçüncü bir faktörün iki değişkeni de etkilemediğini göstermelidir.
Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Bir analizin aynı zamanda boylamsal olarak adlandırılabilmesi için aşağıdaki şartlardan hangisini taşıması gerekir?

Belirli bir zaman aralığında periodik olarak incelenmesi.

Bağımlı ve bağımsız değişkenlerle ilgili ölçümleri aynı anda yapması.

Bağımsız değişken üzerinde yönlendirme yapması.

Aktörlerin araştırmaya anket ya da kamuoyu yoklaması ile katılması.

Araştırmacının nedenselliği araştırmanın en başında var olan kuramlara göre belirlemesi.

Açıklama:

Kısımlar-arası analizde, araştırmacı bağımlı ve bağımsız değişkenlerle ilgili ölçümleri aynı anda yapar ve bağımsız değişkenin, araştırmaya konu olan kişileri, ülkeleri ya da diğer kümeli aktörleri, bağımlı değişkeni etkilediği ortamı kontrol etmez. Eğer analize konu olan aktörler kişiler ise araştırmaya anket ya da kamuoyu yoklaması, devlet ve millet gibi coğrafi varlıklar ise ya da parti, etnik grup gibi aktörler ise kümeli analiz (aggregate analysis) adı verilir. Eğer araştırma konusu kişiler ya da kümeler belli bir zaman aralığında periodik olarak inceleniyorsa, bu analize aynı zamanda boylamsal (longitudinal) analiz adı verilir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Deneysel kurguda nedensel çıkarım açısından güçlü olabilmesi için grup belirlenmesinde hangi kural uygulanmalıdır?

Cinsiyet

Yaş

Rastgele

Eğitim

Irk

Açıklama:

Temelde deneysel bir kurgu bir deney grubu ve kontrol grubundan oluşur. Deney grubundaki katılımcılar, deneye konu olan uyarana maruz bırakılırlar. Kontrol grubundaki katılımcılara ise deneysel hiçbir yönlendirme yapılmaz. Grupların oluşturulmasındaki en önemli aşama, katılımcıların rastgele bu iki gruba atanmasıdır. Diğer bir deyişle deneye katılmak tamamen şans sonucudur. Rastgele atama, aynı zamanda deney ve kontrol gruplarının başlangıçta aynı karakterlere sahip olduğunu da garanti etmeye yardımcı olur. Rastgele atama kuralı, deneysel yaklaşımı nedensel çıkarım açısından en güçlü araştırma kurgularından biri hâline getirir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Bir gruptaki katılımcıların hepsinin aynı yeteneklere ve özelliklere sahip olmamalarının yarattığı farklılığa ne ad verilir?

Gruplar-arası sistemli değişkenlik

Gruplar-içi sistemli olmayan değişkenlik

Eş zamanlı değişkenlik

Rastgele değikenlik

Önemsiz değişkenlik

Açıklama:

Gruplar-içi sistemli olmayan değişkenlik ya da yanlış değişkenlik grupta bir kaç kişinin farklılık göstermesi ile ortaya çıkar. Örneğin, bazı katılımcılar deney günü kendilerini iyi hissetmiyor veya tedirgin hissediyor olabilirler. Kişilerin bireysel yetenekleri de bazen grup-içi değişkenliği etkileyebilir. Grup-içi değişkenlik rastgele ve sistemli olmayan faktörler sonucu gelişir ve deney bulgularını etkilemesi beklenmez. Örneğin, grupta yeteneği az olan bazı katılımcılar düşük bir skor alıyorlarsa, grupta yeteneği yüksek olan ve yüksek skor alan bazı katılımcıların da var olduğunu düşünmeliyiz. Bu durumda bu iki etki birbirini sıfırlar ve deney bulgularının önemli derecede etkilemezler. Bir gruptaki katılımcıların hepsinin aynı yeteneklere ve özelliklere sahip olmalarını bekleyemeyiz. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerin hangisi internet üzerinden yapılan deneylerin dezavantajları arasında yer almaz?

Sunulan verilere ve sorulara dikkatlice cevap verilmemesi

Fazla sayıda eksik veri elde edilmesi

Katılımcının birden fazla defa deneyi alabilmesi

Güvenilirlik ve geçerlik problemleri

Araştırmacının beklentisi doğrultusunda yanlı olma

Açıklama:

Internet sosyal araştırmalar için yeni bir ortam ve olanak sağlamaktadır. Internet üzerinden ya da web ortamında deney yapmanın çeşitli avantajları arasında, çok fazla sayıda katılımcıya kısa sürede ve düşük bir maliyetle ulaşma, araştırmacının beklenti etkisi gibi yanlı olmasına sebep olacak durumların önüne geçme ve sonuçların büyük kitlelere ulaşıldığı için daha genellenebilir olmasını sayabiliriz. Dezavantajları arasında ise aynı katılımcının birden fazla defa deneyi almasını, sunulan verilere ve sorulara dikkatlice cevap verilmemesi ve vazgeçmek isteyenlerin deneyi yarı yerde bırakabilmelerinden dolayı fazla sayıda eksik veri elde edilmesi sayılabilir. Ayrıca, güvenilirlik ve geçerlik problemleri laboratuvar ve saha deneylerinde olduğu gibi burda da karşımıza çıkar. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Öncül test hassasiyetinden kurtulmak ve öncül test hassasiyetini ölçmek isteyen bir araştırmacı hangi yolu seçer?

Deney öncesi test - Deney sonrası test - Kontrol grubu kurgusu

Deney sonrası test - Kontrol grubu kurgusu

Küçük-n kurgusu

Kısımlar arası analiz

Solomon dörtlü grup kurgusu

Açıklama:

Solomon kurgusu öncül test-deney sonrası test ve deney sonrası test kontrol grubu kurgularının birleşimin den oluşmaktadır. Bu kurguda deney katılımcıları dört farklı gruba rastgele atanırlar. Gruplardan ikisinde öncül test uygulanır. Diğer ikisinde uygulanmaz. Öncül test uygulanan gruplardan biri ve uygulanmamış olanlardan biri deneysel işleme tabi tutulur. Solomon kurgusu, katılımcıların bağımlı değişkenle ilgili fikir ve davranışları üzerin de bir kaç farklı etkinin ölçülmesine yardımcı olur. Öncül teste tabii tutulan iki grubun başlangıçta benzer özelliklere sahip olması rastgele atamanın anlamlı olduğuna işaret eder. Tüm dört grubun katılımcıları ile ilgili deney sonrası testler hem deneysel işlemin hem de öncül testin katılımcıların bağımlı değişkene verdikleri tepki üzerindeki etkisini ölçmek için kullanılır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi dahili gerçekliğin sağlanmasında karşılaşılan sorunlardan biri değildir?

Olgunlaşma

Ölçüm

Seçim yanlılığı

Katılımcı farkındalığı

Deneysel kayıp

Açıklama:

Dâhilî geçerlik, deney sonucunda gözlemlenen etkinin sadece deneyin uyaranı
(treatment) olan faktörden ya da bağımsız değişkenden kaynakladığı anlamına
gelir. Dâhilî geçerliğin sağlanmasında bazı sorunlar yaşanabilir. O sorunları şöyle
özetleyebiliriz: Geçen Zaman -Tarih, olgunlaşma, ölçüm, seçim yanlılığı, deneysel kayıp. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

"Ortaklığın gelişmesi" deneyi hangi araştırmacı tarafından yapılmıştır?

Nimet Beriker

Daniel Druckman

Robert Axelrod

Richard Stoll

Clifford Geertz

Açıklama:

Simülasyonun en çok bilinen örneklerinden biri, aynı zamanda Uluslasarası İlişkiler alanında klasik olarak nitelendirilen çalışmalardan biri, Robert Axelrod’un 1984 yılında yayınladığı Ortaklığın Gelişmesi (the Evolution of Cooperation) isimli eseridir. Axelrod bu çalışmasında mahkumların çıkmazı (prisinor’s dilemma) oyununu bilgisayar ortamına programlamış ve tarafların sadece bir kere değil bir kaç kere karşılaştıklarını varsaymıştır. Simülasyonun sonunda tarafların ilk oyunda ya da karşılaşmada iş birlikçi bir tutum izlemeleri ve daha sonraki karşılaşmalarda diğer tarafın bir önceki turda ya da karşılaşmada yaptığının aynısını yapması durumunda (kısasa kısas - tit-for-tat) uzun vadede devletlerin ortak çalışmaya ve iş birliğine doğru ilerleyecekleri saptanmıştır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğal deney için doğru bir ifadedir?

Araştırmacının deneyim yapıldığı ortam üzerinde kontrolü vardır.

Araştırmacı analiz edilen ortamın bir parçasıdır.

Araştırmacı bağımsız değişkeni oluşturur.

Araştırmacılar bağımlı değişkeni oluşturur.

Doğal deneyler uluslararsı ilişkilerde sıklıkla kullanılır.

Açıklama:

Doğal deneylerde araştırmacı analiz edilen ortamın bir parçasıdır, araştırma ortamını hem etkiler hem de ondan etkilenir. Katılımcı gözlemi yapmak isteyen araştırmacıların karşılaşacakları temel sorun, araştırma konusu olan gruba nasıl dahil olunucağıdır. Gruba dahil olurken araştırmacı grup içi dinamikleri etkileyecek ve doğal ortamı değiştirecek bir şekilde grubun bir parçası olmaya çalışmamalıdır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri deneysel yaklaşımların Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanlarında uygulanmasını arttırmıştır?

Bilgisayar teknolojisinin ucuzlaması ve ulaşımın artması
Bilgisayar programlarının bulguların analizinde kullanılabilmesi
Bilgisayarlar sayesinde deneysel kurgunun kolay kurulabilmesi

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Deneysel yaklaşımların Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanlarında uygulanması özellikle 1990’lardan bu yana artmıştır. Bu artışın temelinde ucuzlayan bilgisayar teknolojisi ve geliştirilen bilgisayar programlarının birçok deneysel kurgunun oluşturulmasına ve bulguların analizine yardımcı olmasıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Bir araştırmanın nasıl yapılacağı ile ilgili mantıksal yapıya ne isim verilir?

Araştırma döngüsü

Deney Süreci

Araştırma kurgusu

Deneysel desen

Araştırma yöntemi

Açıklama:

Bir araştırma kurgusu, araştırmanın nasıl yapılacağı ile ilgili mantıksal yapıyı sunar. Genelde araştırma, araştırmacı açısından ilginç, o zamana kadar çalışılmamış ya da az çalışılmış ve düşündüren bir soru ile başlar.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri neden sonuç ilişkisinin kurulması için gerekli şartlar arasında yer alır?

Eşzamanlı değişkenlik
Zaman sırası
Alternatif açıklamaların elenmesi

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Neden-sonuç ilişkisinin tespiti için gereken eşzamanlı değişkenlik, zaman sırası ve alternatif açıklamaların elenmesi şartları bulunmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Ayakkabı numarası ve akademik başarı arasında var olan ilişki için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Neden-sonuç ilişkisi

Sahte ilişki

Genellenebilir ilişki

Eşzamanlı ilişki

Deneysel ilişki

Açıklama:

Bir ilişkinin neden-sonuç ilişkisi olarak ifade edilebilmesi için; eşzamanlı değişkenlik, zaman sırası ve alternatif açıklamaların elenmesi şartları sağlanmalıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

80 ihtilalinin ekonomik doğurgularını incelene bir araştırmacı aşağıdakilerden hangisini yapmaktadır?

Tek vaka analizi

Karşılaştırmalı vaka analizi

Boylamsal analiz

İstatistiksel analiz

Kümeli analiz

Açıklama:

Bu tür araştırmalarda, bir veya bir kaç olay ya da vaka incelenerek, röpörtaj, arşiv taraması ve gözlem yöntemleri kullanılarak detaylı veri toplanmaya çalışılır. Sadece bir olay inceleniyorsa, örneğin Fransız Devrimi, bu yönteme tek vaka analizi denir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Araştırmaya konu olmuş kişiler ya da kümelerin belli bir zaman aralığında periyodik olarak incelendiği analize ne ad verilir?

Tek vaka analizi

Karşılaştırmalı vaka analizi

Boylamsal analiz

İstatistiksel analiz

Kümeli analiz

Açıklama:

Eğer araştırma konusu kişiler ya da kümeler belli bir zaman aralığında periodik olarak inceleniyorsa, bu analize aynı zamanda boylamsal (longitudinal) analiz adı verilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Gerçek bir deneysel kurgu aşağıdaki özelliklerden hangisini ya da hangilerini barındırmalıdır?

Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenlere olan etkisi ile ilgili kuram önerme
Deney ve kontrol gruplarını rastlantısal bir şekilde oluşturma
Bağımsız değişkene yönelik alınan ölçümleri en az iki kez tekrarlama

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 53

Deney öncesi test gerçekleştirmiş bir araştırmacı aşağıdaki deneysel kurgulardan hangisini ya da hangilerini gerçekleştirmiş olabilir?

Deney Öncesi Test -Deney Sonrası Test - Kontrol Grubu Kurgusu
Deney Sonrası Test - Kontrol Grubu Kurgusu
Solomon Dörtlü Grup Kurgusu

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Deney Sonrası Test - Kontrol Grubu Kurgusunda deney katılımcılarının başlangıçta eşit olduğunu gösterecek direk bir test yapılmamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Deney sonucunda gözlemlenen etkinin sadece deneyin uyaranı (treatment) olan faktörden ya da bağımsız değişkenden kaynaklanması durumuna ne ad verilir?

Dahili geçerlik

Deneysel kayıp

Sosyal geçerlik

Katılımcı farkındalığı

Haricî geçerlik

Açıklama:

Deneysel bulguların yorumlanmasında, dâhilî geçerlik önemli bir role sahiptir. Dâhilî geçerlik, deney sonucunda gözlemlenen etkinin sadece deneyin uyaranı (treatment) olan faktörden ya da bağımsız değişkenden kaynakladığı anlamına gelir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi bir araştırma kurgusunun herhangi bir kuramı test etmeye çalışırken dikkate alacağı hedeflerden biri değildir?

İki veya daha fazla değişken arasında bir bağ kurmaya çalışmak

Bulguların gerçek hayatta da genel olarak doğru olduğunu göstermek

Bir olgunun diğer olgudan daha önce veya daha sonra geldiğini göstermek

Sadece varsayımları destekleyecek ve doğrulayacak örneklemle çalışmak

Alternatif açıklamaları mümkünse elemek

Açıklama:

Araştırma kurgularının temel aşamaları nelerdir, temel kurgular nelerdir ve deneysel yaklaşımlar diğer yaklaşımlardan nasıl farklılıklar gösterir sorunlarını yanıtlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi siyaset bilimi ve uluslararası ilişkilerde kullanılan nitel araştırma yöntemleri arasında en çok kullanılanlarından biridir?

Kısımlar-arası analiz

Boylamsal analiz

Kümeli analiz

Vaka analizi

Anket veri analizi

Açıklama:

Araştırma kurgularının temel aşamaları nelerdir, temel kurgular nelerdir ve deneysel yaklaşımlar diğer yaklaşımlardan nasıl farklılıklar gösterir sorunlarını yanıtlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 57

"Akşamları işten ya da okuldan döndüğümüzde, evimizin ışıklarını yanar gördüğümüzde, annemizin ya da eşimizin eve bizden önce geldiği çıkarımında bulunuruz" ifadesinde yapılan çıkarımda hangi yöntem kullanılmıştır?

Tümdengelim

Tümevarım

Teorik analiz

Kümeli analiz

Boylamsal analiz

Açıklama:

İki değişken arasında nedensel bir ilişki nasıl kurulur ve test ediliri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Deneye katılmanın tamamen şans sonucu olduğu deneysel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Aydınlatılmış onay

Değişkenlik ve kontrol

Gruplar-arası sistemli değişkenlik

Gruplar içi sistemli olmayan değişkenlik

Rastgele atama

Açıklama:

Deneysel kurguların çeşitleri hakkında bilgi sahibi olabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Bir deneysel yaklaşım kurgusundaki aşamalar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak sıralanmıştır?

Deney öncesi test - rastlantısal atama - deney grubu - işlem - deney sonrası test

Deney öncesi test - deney grubu - rastlantısal atama - işlem - deney sonrası test

Deney grubu - deney öncesi test - rastlantısal atama - işlem - deney sonrası test

Rastlantısal atama - deney öncesi test - deney grubu - işlem - deney sonrası test

İşlem - deney grubu - deney öncesi test - rastlantısal atama - deney sonrası test

Açıklama:

Deneysel kurguların çeşitleri hakkında bilgi sahibi olabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi dahili geçerliğin sağlanmasında yaşanabilecek sorunlar arasında yer almaz?

Geçen zaman-tarih

Olgunlaşma

Ölçüm

Seçim yanlılığı

Deneysel kazanç

Açıklama:

Deneysel kurguların çeşitleri hakkında bilgi sahibi olabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 61

I. Bilgisayar teknolojilerinin ucuzlamasıII. Konuya olan ilginin artmış olmasıIII. Deneysel kurguya imkan veren programların geliştirilmesiIV. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında deneysel kurgulara son dönemlerde ihtiyaç duyulmasıYukarıdaki etmenlerden hangisi veya hangileri deneysel yaklaşımların Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında kullanımını arttırmada etkili olmuştur.

Yalnız I

Yalnız III

Yalnız IV

I ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

İki değişken arasında nedensel bir ilişki nasıl kurulur ve test ediliri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 62

I. İki yada daha fazla değişken arasında bağ kurmaya çalışmakII. Bulguların gerçek hayatla örtüşebilirliğini göstermekIII. Olguların birbirinden önce ve sonra geldiğini göstermekIV. Alternatif açıklamaları elemekYöntem düşünülmeksizin bir araştırma kurgusu, herhangi bir kuramı test etmeye çalışırken yukarıdaki hedeflerden hangilerini dikkate alır?

I ve II

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Araştırma kurgularının temel aşamaları nelerdir, temel kurgular nelerdir ve deneysel yaklaşımlar diğer yaklaşımlardan nasıl farklılıklar gösterir sorunlarını yanıtlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Demokratik barış paradigması aşağıdaki görüşlerden hangisini savunur?

Her koşulda mutlak barış iradesini.

Demokratik devletlerin birbirleriyle savaşamayacağını.

Demokrasinin barış için en önemli gereksinim olduğu.

Savaş durumunun yalnızca demokrasi ile sonlandırılabileceği.

Demokrasi ve barışın bir arada yürütülmesinin olanaksız olduğu.

Açıklama:

Araştırma kurgularının temel aşamaları nelerdir, temel kurgular nelerdir ve deneysel yaklaşımlar diğer yaklaşımlardan nasıl farklılıklar gösterir sorunlarını yanıtlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 64

1976'da kurulmuş olan bir komisyon tarafından oluşturulan, biyomedikal ve sosyal araştırmalarda katılımcıların haklarının korunmasına ilişkin kuralların yer aldığı Belmont Raporu, hangi etik sorunların bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır?

I. Dünya Savaşı savaş suçlarının incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda ortaya çıkmıştır.

İlaç araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin-deneylerinin hayvanlar üzerinde yapılmaya başlandığı ilk dönemlerde ortaya çıkmıştır.

Tuskegee frengi çalışması ve II. Dünya Savaşı sonrasında etik olmayan tıp deneyleri neticesinde ortaya çıkmıştır.

Kanser tedavisi gören hastalar üzerinde bilgileri dışında kemoterapi ilaçlarının kullanımı ve gerek olmamasına rağmen gerçekleştirilen cerrahi operasyonların anlaşılmasıyla ortaya çıkmıştır.

Bağışıklık serumlarının üretilmesi için atların kullanılması ve bunun sonucu olarak birçoğunun telef olması ile ortaya çıkmıştır.

Açıklama:

Deneysel kurguların çeşitleri hakkında bilgi sahibi olabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Deney katılımcılarının başlangıçta eşit olduğunu gösterecek bir test yapılmadığı, rastlantısal atamanın yapıldığı deney kurgusu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Deney öncesi test-deney sonrası test-kontrol grubu kurgusu

Deney öncesi test kurgusu

Solomon dörtlü grup kurgusu

Deney sonrası test- kontrol grubu kurgusu

Deney sonrası test kurgusu

Açıklama:

Deneysel kurguların çeşitleri hakkında bilgi sahibi olabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Belirli bir durumdan genele ulaşmaya ne ad verilir?

Nedensellik

Araştırma kurgusu

Tümevarım

Tümdengelim

e. Tasarı

Açıklama:

Araştırma kurgularının temel aşamaları nelerdir, temel kurgular nelerdir ve deneysel yaklaşımlar diğer yaklaşımlardan nasıl farklılıklar gösterir sorunlarını yanıtlayabileceksiniz.

Bilimsel bir çalışmada belirtilen sebebin (X), belirtilen sonuçla (Y) aynı zamanda değişmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Zaman sırası

Olgunlaşma

Beklenti etkisi

Eş zamanlı değişkenlik

Alternatif açıklamaların elenmesi

Açıklama:

Bilimsel çalışmalar, gerçek ve gerçek olmayan ilişkileri birbirinden ayırt etmeyi hedeflerler. Üç aşamada bu hedefe ulaşmak mümkündür:

Eş zamanlı değişkenlik (covariation): Yapılan araştırma belirtilen sebebin X, belirtilen sonuçla Y, aynı zamanda değiştiğini göstermelidir. Tablo 2.1 aslında seçim kampanyaları ve oy kullanma arasında böyle bir eş zamanlı değişiklik olduğunu saptamıştır ama nedensel bir bağ olup olmadığını anlayabilmek için kamuoyu yoklamasından fazlası gerekmektedir. Bu noktada araştırmacının kişisel yorumu önem kazanmaktadır. İki değişken arasında ilişki olduğu objektif bir şekilde saptanabilir fakat ilişkinin nedensel olup olmadığı araştırmacının yorumuna kalır.
Zaman sırası: Araştırma, sebebin sonuçtan önce geldiğini göstermelidir. Sebebin sonuçtan sonra oluşması mümkün değildir. Tablo 2.1’de mantıklı olarak seçim kampanyasının oy verme olayından önce gerçekleştiğini savunabiliriz. Fakat gözleme dayalı başka çalışmalarda bu durumu pratikte göstermek biraz zor olabilir. Zaman sırası şartı karşılanmış olsa bile, nedensel bir ilişkiden tam anlamıyla söz edebilmek için üçüncü maddede belirtilen şartın da karşılanmış olması gerekir.
Alternatif açıklamaların elenmesi: Araştırma aynı zamanda alternatif açıklamaları elemeli ve üçüncü bir faktörün iki değişkeni de etkilemediğini göstermelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Bilimsel bir araştırmada sebebin sonuçtan önce geldiğinin gösterilmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Olgunlaşma

Zaman sırası

Beklenti etkisi

Eş zamanlı değişkenlik

Alternatif açıklamaların elenmesi

Açıklama:

Bilimsel çalışmalar, gerçek ve gerçek olmayan ilişkileri birbirinden ayırt etmeyi hedeflerler. Üç aşamada bu hedefe ulaşmak mümkündür:

Eş zamanlı değişkenlik (covariation): Yapılan araştırma belirtilen sebebin X, belirtilen sonuçla Y, aynı zamanda değiştiğini göstermelidir. Tablo 2.1 aslında seçim kampanyaları ve oy kullanma arasında böyle bir eş zamanlı değişiklik olduğunu saptamıştır ama nedensel bir bağ olup olmadığını anlayabilmek için kamuoyu yoklamasından fazlası gerekmektedir. Bu noktada araştırmacının kişisel yorumu önem kazanmaktadır. İki değişken arasında ilişki olduğu objektif bir şekilde saptanabilir fakat ilişkinin nedensel olup olmadığı araştırmacının yorumuna kalır.
Zaman sırası: Araştırma, sebebin sonuçtan önce geldiğini göstermelidir. Sebebin sonuçtan sonra oluşması mümkün değildir. Tablo 2.1’de mantıklı olarak seçim kampanyasının oy verme olayından önce gerçekleştiğini savunabiliriz. Fakat gözleme dayalı başka çalışmalarda bu durumu pratikte göstermek biraz zor olabilir. Zaman sırası şartı karşılanmış olsa bile, nedensel bir ilişkiden tam anlamıyla söz edebilmek için üçüncü maddede belirtilen şartın da karşılanmış olması gerekir.
Alternatif açıklamaların elenmesi: Araştırma aynı zamanda alternatif açıklamaları elemeli ve üçüncü bir faktörün iki değişkeni de etkilemediğini göstermelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Bir veya birkaç olay ya da vaka incelenerek, röpörtaj, arşiv taraması ve gözlem yöntemleri kullanılarak detaylı verinin toplanmaya çalışıldığı araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Boylamsal analiz

Kesitsel analiz

Kısımlar-arası analiz

Küçük-n kurguları

İçerik analizi

Açıklama:

Küçük-n Kurguları (Small-n Designs): Bu tür araştırmalarda, bir veya bir kaç olay ya da vaka incelenerek, röpörtaj, arşiv taraması ve gözlem yöntemleri kullanılarak detaylı veri toplanmaya çalışılır. Sadece bir olay inceleniyorsa, örneğin Fransız Devrimi, bu yönteme tek vaka analizi denir. Birden fazla olay inceleniyorsa örneğin Bolşevik Devrimi, Mao Devrimi gibi, o yönteme karşılaştırmalı vaka analizi denir. Bu yöntemlerin hepsi ve çeşitli türleri 5. Ünite’de detaylı olarak anlatılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Hedef kitlenin türdeş (homojen) özelliklerine göre gruplandırıldığı kümeleme yöntemine verilen isim nedir?

Kota örnekleme

Küme örnekleme

Katmanlı örnekleme

Elverişlilik örneklemesi

Büyüklüğe orantılı olasılıklı örnekleme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 24

Türkiye’de yaygın olarak kullanılan örnek listeleri arasında yer alan hane adres listeleri nereden elde edilir?

Belediyelerden ve Muhtarlıklardan

Nüfus Müdürlüklerinden

Valiliklerden

Adrese dayalı nüfus kayıt sisteminden

İçişleri Bakanlığından

Açıklama:

Türkiye’de yaygın olarak kullanılan örnek listeleri arasında yer alan hane adres listeleri, adrese dayalı nüfus kayıt sistemi (ADNKS) içinden seçilir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Anket çalışmalarında müşteri, firma çalışanları, kulüp ya da dernek üye listeleri örnek listesi olarak kullanılmaktadır. Bu tür listelerin kullanılmasında en büyük sorun nedir?

Güncelleme sorunları

Mahremiyet sorunu

Yineleme olasılığı

Kümeleme sorunu

Temsiliyet sorunu

Açıklama:

Pek çok zaman anket çalışmalarında müşteri, firma çalışanları, kulüp ya da dernek üye listeleri örnek listesi olarak kullanılmaktadır. Bu tür listelerin en büyük sorunu güncelleme sorunlarıdır. Pek çok zaman bu tür listelere bir defa giren kişiler üyelikten ayrılsalar, artık müşteri olmasalar bile listeden silin(e)memekte ve bu şekilde listede olmaması gereken pek çok kişi listede görünmektedir. Benzer şekilde listeye giriş de farklı yönetimsel aşamalardan geçmeyi ya da onay süreçlerini gerektiriyorsa listede olması gereken bazı kişilerin listede görünmemeleri sonucu da ortaya çıkabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Kısıtlı sayıda ve rastsal olarak da seçilmemiş olabilecek birkaç denek ile başlayan ve örnek listesine katılan her yeni kişinin kendi sosyal ağlarından bulduğu yeni katılımcılarla genişleyen örnekleme yöntemine ne ad verilir?

Rastsal Örneklem

Kota Örneklemi

Denek güdümlü örneklem

Sistematik Örnekleme

Homojen Örneklem

Açıklama:

Denek güdümlü örneklem (respondent driven sampling) yöntemleri kısıtlı sayıda ve rastsal olarak da seçilmemiş olabilecek birkaç denek ile örnekleme başlar. Bu “tohum” deneklerden kendi sosyal ağları içinden yine kısıtlı sayıda birkaç yeni deneği daha örnekleme dahil etmeleri istenir. Örnek listesine katılan her yeni kişi kendi sosyal ağlarından yeni katılımcıları bulur ve böylelikle örnek listesi genişler.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Herhangi bir hedef kitlede, örneklem büyüklüğü ve seçiliş şekli hangi durumda hiçbir önem taşımaz?

Tüm ögeler homojen bir yapıya sahipse

Çalışma uzun bir zaman diliminde yürütülüyorsa

Rastgele görüşme yöntemi seçilmişse

Seçilme şanslarının eşitliği prensibine uyulmuşsa

Hedef kitlenin temsil gücü yüksekse

Açıklama:

Tüm örnek listesindeki ögeler birbirinin aynı özelliklere sahipseler buradan çekilecek örneklem büyüklüğü de tek bir örnekten oluşsa da yeterli olacaktır. Bu şekilde tüm ögelerin türdeş (homojen) bir yapıya sahip olduğu durumda ne örneklem büyüklüğünün ne de bu örneklemin seçiliş şeklinin bir önemi kalacaktır. Herhangi bir tek örnek tüm hedef kitleyi temsil edebilecektir.

Doğru Cevap: A

Çoğu zaman anket çalışmalarında müşteri, firma çalışanları, kulüp ya da dernek üye listeleri örnek listesi olarak kullanılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi, bu tür listelerin en büyük sorunudur?

İletişim kurma

Güncelleme

Onay süreçleri

Yinelenme

Kümeleme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Hedef kitle ya da çalışma evreni (target population) çalışmamızda üzerine eğildiğimiz ögelerin (units) toplamıdır
Hedef kitle içinde yer alan ögelerin seçilecek örnek içine dahil olma olasılığı olanlarının listesine örnek listesi (sampling frame) diyoruz
Hedef kitleyi temsil amacıyla araştırma amaçlarımıza uygun olarak seçilmiş ögelere örneklem ya da örnek grubu (sample) diyoruz
Üzerinde gözlem ve ölçümlerin yapılacağı örnek ögelerini seçme sürecine örnekleme (sampling) diyoruz

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I - II - III - IV

I - II - III

I - III - IV

I - II - IV

II - III - IV

Açıklama:

Hedef kitle ya da çalışma evreni (target population) çalışmamızda üzerine eğildiğimiz ögelerin (units) toplamıdır
Hedef kitle içinde yer alan ögelerin seçilecek örnek içine dahil olma olasılığı olanlarının listesine örnek listesi (sampling frame) diyoruz
Hedef kitleyi temsil amacıyla araştırma amaçlarımıza uygun olarak seçilmiş ögelere örneklem ya da örnek grubu (sample) diyoruz
Üzerinde gözlem ve ölçümlerin yapılacağı örnek ögelerini seçme sürecine örnekleme (sampling) diyoruz

Doğru Cevap: A

Soru 42

Covered - Eğer bir hedeflenen evren ögesi örnek listesinde yer alıyorsa bu öge listemiz tarafından kapsanıyor diyoruz.
Ineligible units - Örneğimize katılım hakkı olmayan ögelerin örnek listemizde olması.
Duplication - Örnek listemizde birden fazla ögenin aslında hedef kitlede aynı ögeye karşılık gelmesi olarak tanımlanabilecek yinelenme .
Clustering - Bazı örnek listelerinde tek bir ögeye tek bir hedef kitle ögesi karşılık gelirken bazı ögelerin kümelenmiş öge gruplarına karşılık gelmesi

Verilen eşleşmelerden hangileri doğrudur?

I - II - III - IV

I - II - III

I - III - IV

I - II - IV

II - III - IV

Açıklama:

Covered - Eğer bir hedeflenen evren ögesi örnek listesinde yer alıyorsa bu öge listemiz tarafından kapsanıyor diyoruz.
Ineligible units - Örneğimize katılım hakkı olmayan ögelerin örnek listemizde olması.
Duplication - Örnek listemizde birden fazla ögenin aslında hedef kitlede aynı ögeye karşılık gelmesi olarak tanımlanabilecek yinelenme .
Clustering - Bazı örnek listelerinde tek bir ögeye tek bir hedef kitle ögesi karşılık gelirken bazı ögelerin kümelenmiş öge gruplarına karşılık gelmesi

Doğru Cevap: A

Soru 43

eğer bir çalışma kısıtlı sayıda gözlem ile yapılmak durumundaysa rastsal örneklem ile çalışmanın pek bir anlamı yoktur
rastsal örneklemin mantığı hedef kitlenin özelliklerinin bilinmediği sadece örneklem temelinde istatistiki olarak çıkarsama yöntemiyle tahmin edilmeye çalıştığı durumlarda işleyecektir
rastsal seçilmiş bir örneklemin rastsal olmayan örneklemlerden daha doğru sonuçlar üreteceği de garanti değildir
tüm rastsallık gereklerinin yerine getirilmesi durumunda bile hedef kitle hakkında üretilen beklentiler ihtiyatla değerlendirilmek durumundadır

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I-II-III-IV

I-II-III

I-III-IV

I-II-IV

II-III-IV

Açıklama:

eğer bir çalışma kısıtlı sayıda gözlem ile yapılmak durumundaysa rastsal örneklem ile çalışmanın pek bir anlamı yoktur
rastsal örneklemin mantığı hedef kitlenin özelliklerinin bilinmediği sadece örneklem temelinde istatistiki olarak çıkarsama yöntemiyle tahmin edilmeye çalıştığı durumlarda işleyecektir
rastsal seçilmiş bir örneklemin rastsal olmayan örneklemlerden daha doğru sonuçlar üreteceği de garanti değildir
tüm rastsallık gereklerinin yerine getirilmesi durumunda bile hedef kitle hakkında üretilen beklentiler ihtiyatla değerlendirilmek durumundadır

Doğru Cevap: A

Soru 44

Verilen ikililerden hangisi yanlıştır?

seçilme şanslarının eşitliği prensibi - equal probability of selection method

örneklem dağılımı - sampling distribution

standart hata - standard error

istatistik - normal dağılım

merkezî limit teoremi - central limit theorem

Açıklama:

seçilme şanslarının eşitliği prensibi - equal probability of selection method
örneklem dağılımı - sampling distribution
standart hata - standard error
istatistik - statistic
merkezî limit teoremi - central limit theorem

Doğru Cevap: D

Soru 45

".............ortalamanın örneklem dağılımının normal dağılım olduğunu ve bu dağılımın ortalamasının hedef kitle ortalamasına eşit olduğunu söyler."
Verilen ifadede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Rastsal örnekleme

Örneklem dağılımı

Merkezî limit teoremi

Normal dağılım

Standart sapma

Açıklama:

Merkezî limit teoremi ortalamanın örneklem dağılımının normal dağılım olduğunu ve bu dağılımın ortalamasının hedef kitle ortalamasına eşit olduğunu söyler.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Basit rastsal örnekleme tüm rastsal örnekleme yöntemleri arasında bir referans noktası olarak kullanılan yöntemdir.
100 tane rastsal rakam seçimi uzun ve zahmetli geliyorsa daha basit yöntem basit sistematik örnekleme yöntemidir.
Basit sistematik örneklem eğer örnek listemiz baştan rastsal bir şekilde oluşturulmuş bir listeyse basit rastsal örneklem seçim yöntemiyle bir farklılık göstermez.
Eğer örnek listesinde dönemsellik (periodicity) varsa ve bu dönemsellik örnek listesinde örneklem oranı ile örtüşürse o zaman basit sistematik örneklem yöntemi sistematik yanlı örnekler seçebilir.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Basit rastsal örnekleme tüm rastsal örnekleme yöntemleri arasında bir referans noktası olarak kullanılan yöntemdir.
100 tane rastsal rakam seçimi uzun ve zahmetli geliyorsa daha basit yöntem basit sistematik örnekleme yöntemidir.
Basit sistematik örneklem eğer örnek listemiz baştan rastsal bir şekilde oluşturulmuş bir listeyse basit rastsal örneklem seçim yöntemiyle bir farklılık göstermez.
Eğer örnek listesinde dönemsellik (periodicity) varsa ve bu dönemsellik örnek listesinde örneklem oranı ile örtüşürse o zaman basit sistematik örneklem yöntemi sistematik yanlı örnekler seçebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

seçilen değişkenler temelinde hedef kitle alt gruplara bölünür
seçilecek örneklem içerisinde her alt grubun sahip olması gereken pay tespit edilir
her bir alt grup içinden de rastsal şekilde gerekli sayıda öge seçilir
daha sonra rastsal bir başlangıç noktasıyla sistematik olarak seçim yapıldığında ortaya çıkacak örneklemde her katman içinden elde edilmesi gerektiği kadar sayıda öge otomatik olarak seçilebilecektir

Katmanlama yapılırken izlenecek sıra dikkate alındığında, verilen ifadelerin doğru sırası aşağıdakilerden hangisidir?

I-II-III-IV

I-III-IV-II

I-II-IV-III

II-I-III-IV

II-I-IV-III

Açıklama:

Katmanlama yapılırken öncelikle seçilen değişkenler temelinde hedef kitle alt gruplara bölünür
seçilecek örneklem içerisinde her alt grubun sahip olması gereken pay tespit edilir
Her bir alt grup içinden de rastsal şekilde gerekli sayıda öge seçilir
Daha sonra rastsal bir başlangıç noktasıyla sistematik olarak seçim yapıldığında ortaya çıkacak örneklemde her katman içinden elde edilmesi gerektiği kadar sayıda öge otomatik olarak seçilebilecektir

Doğru Cevap: A

Soru 48

bir listeleme yapılır ardından da bu listeden bir seçim yapılır
birincil örnekleme birimleri (primary sampling units) oluşturulur
gerekli şekilde katmanlanır
bu birimlerden örnekler seçilir
bu birimlerden ikinci örneklem birimleri aynı şekilde bir listeleme sonrasında örnek ikincil örnekleme birimleri seçilir
bu şekilde bir aşamadan diğerine geçilerek nihai ölçümlerin yapılacağı birime kadar ilerlenir

Küme örneklemesi dikkate alındığında, verilen ifadelerin doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

I-II-III-IV-V-VI

I-II-III-VI-V-IV

VI-V-IV-I-II-III

VI-V-IV-III-II-I

VI-II-III-IV-V-I

Açıklama:

bir listeleme yapılır ardından da bu listeden bir seçim yapılır
birincil örnekleme birimleri (primary sampling units) oluşturulur
gerekli şekilde katmanlanır
bu birimlerden örnekler seçilir
bu birimlerden ikinci örneklem birimleri aynı şekilde bir listeleme sonrasında örnek ikincil örnekleme birimleri seçilir
bu şekilde bir aşamadan diğerine geçilerek nihai ölçümlerin yapılacağı birime kadar ilerlenir

Doğru Cevap: A

Soru 49

örneklem büyüklüğünü arttırmak

örnek çekilen kitleleri daha türdeş hâle getirmek

örneklem büyüklüğünü azaltmak

Verilenlerden hangileri/hangisi örneklem hatasını azaltmak için yapılabileceklerdendir?

III

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

Örneklem hatası iki etmen tarafından azaltılır. Birincisi örneklem büyüklüğünü arttırmak ikincisi de örnek çekilen kitleleri daha türdeş hâle getirmektir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi ölçüm hatalarındandır?

Kapsama hatası

Veri işlem hatası

Örnekleme hatası

Cevapsızlık hatası

Düzeltme hatası

Açıklama:

Geçerlilik
Veri işlem hatası
Ölçüm hatası

Doğru Cevap: B

Soru 51

Hedef evrende yer alan ögelerin örnek listede yer almamasına ne ad verilir?

Kapsam dışı kalan ögeler

Katılım hakkı olmayan ögeler

Yinelenme

Kümeleme

Örneklem

Açıklama:

Bazı ögeler hedef evrenimizde olabilirler ancak örnek listemize giremeyebilirler. Bu durumdaki ögelere “kapsam dışı” kalan ögeler diyoruz.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Hedef kitleyi temsil amacıyla araştırma amaçlarına uygun olarak seçilmiş ögelere ne ad verilir?

Küme

Hedef

Hedef kitle

Örneklem

Örnekleme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 53

Moser ve Kalton aşağıdakilerden hangisini hedef kitledeki tüm ögelerin örnekleme seçilme şanslarının eşit olduğu yöntem olarak tanımlamıştır?

Sınırlı rastsal örnekleme

Sınırlamasız rastsal örnekleme

Sınırlamalı rastsal örnekleme

Sınırlamalı rastsal olmayan örnekleme

Açıklama:

Moser ve Kalton sınırlamasız rastsal örnekleme (unrestricted randon sampling) yöntemini hedef kitledeki tüm ögelerin örnekleme seçilme şanslarının eşit olduğu yöntem olarak tanımlar.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Rastsal örnekleme ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Rastsal örnekleme “rastgele” örneklem demektir.

Rastsal örneklemde hedef kitledeki tüm ögelerin örnekleme seçilme şansları eşittir.

Sınırlamasız rastsal örnekleme yöntemi hedef kitledeki tüm ögelerin örnekleme seçilme şanslarının eşit olduğu yöntemdir.

Sınırlamasız rastsal örnekleme aynı zamanda ikameli bir örneklemedir.

Rastsal örneklem ile seçilmiş örneklerde olasılık teorisi yardımı ile örneğimizin ne derece hata payı olduğu ya da doğruluk derecesi hesaplanabilir.

Açıklama:

Rastsal örnekleme “rastgele” örneklem demek değildir.

Doğru Cevap: A

Çalışmalarda üzerine eğildiğimiz ögelerin toplamı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Örnek listesi

Hedef kitle

Örneklem

Örnekleme

Ağırlıklandırma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 97

Çalışmaya dahil olma olasılığı olan tüm ögelerin listesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Örnek listesi

Hedef kitle

Örneklem

Örnekleme

Ağırlıklandırma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Hangisi değişik bağımsız değişken kombinasyonlarının aynı bağımlı değişkene sebep olması durumudur?

Kapsam geçerliliği

Dış geçerlilik

Karşı akıl yürütme

Eşsonuçluluk

Güvenirlik

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 10

Birbirine çok benzeyen iki tarihi vaka bulunamazsa, kontrollü bir karşılaştırma yapabilmek için var olan bir vakayla icat edilen bir vaka eşleştirildiği yöntem hangisidir?

Karşı olgusal akıl yürütme deneyleri

Tam deneysel modeller

Yarı deneysel modeller

Doğal deney

Kritik vaka

Açıklama:

Karşı olgusal akıl yürütme deneylerinde, birbirine çok benzeyen iki tarihi vaka bulunamazsa, kontrollü bir karşılaştırma yapabilmek için var olan bir vakayla icat edilen bir vaka eşleştirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Emile Durkheim
Karl Marx
Alexis de Tocqueville
Max Weber

Verilenlerden hangileri sosyal bilimlerin kurucularından kabul edilen öncü bilim insanlarıdır?

I - II

I - III

II - IV

III - IV

I - II - III - IV

Açıklama:

Sadece siyaset bilimi ve uluslararası ilişkilerde değil, tarih boyunca sosyal bilimlerin değişik dallarında genel olarak çok yaygın biçimde kullanılan vaka analizleri, bugün sosyal bilimlerin kurucuları arasında kabul edilen Emile Durkheim, Karl Marx, Alexis de Tocqueville ve Max Weber gibi öncü bilim insanlarının sıkça başvurduğu ve en önemli eserlerinde takip ettikleri bir araştırma yöntemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

önemli olduğu düşünülen tüm bağımsız değişkenlerde birbirine benzeyen ama ilgilenilen bağımlı değişkende farklılık gösteren vakalar bir arada ele alınır
sonuçtaki farklılığa sebep olan etkenin ne olduğu aranır
birbirinden hemen her konuda çok farklı oldukları hâlde belli bir sonucun aynı olduğu vakalar birlikte incelenir
bağımsız ve bağımlı değişkenler arasında tam tersi bir tasarımı öngörmektedir

Verilenlerden hangileri "En Benzer Sistem Tasarımı" nın özelliklerindendir?

I - III

II - III

I - II

III - IV

I - IV

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 13

I. önemli olduğu düşünülen tüm bağımsız değişkenlerde birbirine benzeyen ama ilgilenilen bağımlı değişkende farklılık gösteren vakalar bir arada ele alınır
II. sonuçtaki farklılığa sebep olan etkenin ne olduğu aranır
III. birbirinden hemen her konuda çok farklı oldukları hâlde belli bir sonucun aynı olduğu vakalar birlikte incelenir
IV. bağımsız ve bağımlı değişkenler arasında tam tersi bir tasarımı öngörmektedir
Verilenlerden hangileri "En Farklı Sistem Tasarımı" nın özelliklerindendir?

I - II

I - III

II - III

III - IV

I - IV

Açıklama:

En farklı sistem tasarımı ise bağımsız ve bağımlı değişkenler arasında tam tersi bir tasarımı öngörmektedir. En farklı sistem tasarımında, birbirinden hemen her konuda çok farklı oldukları hâlde belli bir sonucun aynı olduğu vakalar birlikte incelenir

Doğru Cevap: D

Soru 14

"belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en yüksek olduğu vakanın incelenmesi"
Verilen tanım aşağıdakilerden hangi analiz türünün tanımıdır?

En az olası vaka

En olası vaka

En benzer sistem tasarımı

En farklı sistem tasarımı

Akılcı seçim

Açıklama:

En olası vaka (most likely case) belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en yüksek olduğu vakanın incelenmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

"belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en düşük olduğu vakanın incelenmesidir"
Verilen tanım aşağıdakilerden hangi analiz türünün tanımıdır?

Akıllı seçim

En benzer sistem tasarımı

En farklı sistem tasarımı

En az olası vaka

En olası vaka

Açıklama:

En olası vaka analizinin tam tersine ise “en az olası vaka” (least likely case) analizi denilmektedir. En az olası vaka analizi, belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en düşük olduğu vakanın incelenmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Sapkın vaka
Kritik vaka
En olası vaka
En az olası vaka analizi

belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramlar bütününe, bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında keşfedilmiş korelasyonlara, ters bir durum arz eden vakadır
belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramların birçoğu için açıklanması mutlak gerekli olan bir vakadır
belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en yüksek olduğu vakanın incelenmesidir
belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en düşük olduğu vakanın incelenmesidir

Verilen kavramlarla, tanımların doğru eşleşmeleri aşağıdakilerden hangisidir?

I - A
II - B
III - C
IV - D

I - D
II - B
III - C
IV - A

I - A
II - C
III - B
IV - D

I - B
II - A
III - C
IV - D

I - A
II - B
III - D
IV - C

Açıklama:

Sapkın vaka belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramlar bütününe, bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında keşfedilmiş korelasyonlara, ters bir durum arz eden vakadır.
Kritik vaka belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramların birçoğu için açıklanması mutlak gerekli olan bir vakadır
En olası vaka (most likely case) belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en yüksek olduğu vakanın incelenmesidir.
En az olası vaka analizi, belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en düşük olduğu vakanın incelenmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdaki yazarlardan hangisi eserinde bir "doğal deney" çalışmasına da yer vermiştir?

Keith Darden

Susan Peterson

James Lee Ray

Ruth Berins Collier

Alexander George ve Andrew Bennett

Açıklama:

Bir doğal deney çalışmasının da yer aldığı yeni eserinde, Amerikalı siyaset bilimci Keith Darden, 1940’lı yıllarda Ukrayna’nın batısında, Karpat dağları eteklerinde iki komşu il olan Transcarpathia ve Stanislaviv’i ele alır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

karşı olgusal akıl yürütme ancak nedensellik ilişkisinin bağımlı ve bağımsız değişkenleriyle birlikte kesin bir şekilde tespit edilerek açıklandığı gerçek bir vakaya nispetle yapılabilir
icat edilen karşı olgusal vakada değişkenler arasındaki ilişkinin gerçek vakadaki ilişki örgüsüne paralel ve güçlü kuramsal desteğe sahip olmasıdır
birden fazla değişkenin etken olduğu tarihsel vakaların açıklanmasında, tüm bağımsız değişkenlerin farklılığını sağlayacak bir karşı olgusal vaka üretmek mümkün olamayabilir
birden fazla değişkenin etken olduğu tarihsel vakaların açıklanmasında,bağımsız değişkenlerden birisi eksik olsa bile, bağımlı değişkende yine de değişim olabileceği çünkü eksik bağımsız değişkenin aynı sonuca sebep olabilecek başka bir değişkenle ikame edilebilir
karşı olgusal bir vaka icat edilirken değiştirilen bağımsız değişken, eğer varsa diğer bağımsız değişkenlerden özerk olmalıdır.

Verilenlerden hangileri George ve Bennett'in öne sürdükleri akıl yürütme deneylerini kullanırken uyulması gereken koşullardandır?

I - II - III - IV - V

I - II - III - IV

I - II - III - V

I - II - IV - V

III - IV - V

Açıklama:

Karşı olgusal akıl yürütme deneylerine yöneltilen eleştirilerin başında bu yöntemin disiplinsiz kullanımı, hangi hâllerde ve nasıl kullanılacağının yeterince kesin olarak belirtilmemiş olması gelmektedir. George ve Bennett, bu eleştirilere cevaben karşı olgusal akıl yürütme deneylerini kullanırken uyulması gereken pek çok koşul öne sürmüşlerdir (George ve Bennett, Case Studies, s.168-9).

karşı olgusal akıl yürütme ancak nedensellik ilişkisinin bağımlı ve bağımsız değişkenleriyle birlikte kesin bir şekilde tespit edilerek açıklandığı gerçek bir vakaya nispetle yapılabilir
icat edilen karşı olgusal vakada değişkenler arasındaki ilişkinin gerçek vakadaki ilişki örgüsüne paralel ve güçlü kuramsal desteğe sahip olmasıdır
birden fazla değişkenin etken olduğu tarihsel vakaların açıklanmasında, tüm bağımsız değişkenlerin farklılığını sağlayacak bir karşı olgusal vaka üretmek mümkün olamayabilir
birden fazla değişkenin etken olduğu tarihsel vakaların açıklanmasında,bağımsız değişkenlerden birisi eksik olsa bile, bağımlı değişkende yine de değişim olabileceği çünkü eksik bağımsız değişkenin aynı sonuca sebep olabilecek başka bir değişkenle ikame edilebilir
karşı olgusal bir vaka icat edilirken değiştirilen bağımsız değişken, eğer varsa diğer bağımsız değişkenlerden özerk olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Kısa sebep - Kısa sonuç = Tornado
Uzun sebep - Kısa sonuç = Deprem
Kısa sebep - Uzun sonuç = Göktaşı
Uzun sebep - Uzun sonuç = Küresel Isınma

Verilen eşleşmelerden hangileri Pierson'ın dört çeşit nedensellik örgüsününe göre doğrudur?

I - II

I - III

II - III

III - IV

I - II - III - IV

Açıklama:

Paul Pierson’ın Zamanda Siyaset (Politics in Time) adlı kitabında ve benzer konulu makalelerinde ısrarla bahsettiği gibi, siyaset ve uluslararası ilişkiler alanındaki nedensellik ilişkilerinin mahiyeti zaman boyutu açısından dört kategoride incelenmeyi gerektirmektedir. Araştırmacı incelediği konuda keşfettiği nedenselliğin bu dört çeşitten hangisine daha yakın olduğuna dikkat ederek araştırmasını sürdürmelidir. Pierson bu dört çeşit nedensellik örgüsünü, sebep ve sonuçlarıyla doğal afet çeşitlerinden esinlenerek, “tornado, göktaşı (meteor), deprem ve küresel ısınma” metaforlarıyla ifade etmektedir

Kısa sebep - Kısa sonuç = Tornado
Uzun sebep - Kısa sonuç = Deprem
Kısa sebep - Uzun sonuç = Göktaşı
Uzun sebep - Uzun sonuç = Küresel Isınma

Doğru Cevap: E

Soru 20

Uluslararası ilişkiler yazınında disiplinli oluşturulmuş en iyi tek vakalı analiz aşağıdakilerden hangi eserde yer almaktadır?

Devrim ve Savaş

Kararın Özü: Küba Füze Krizi’ni Açıklamak

Devletler ve Toplumsal Devrimler: Fransa, Rusya ve Çin’in Karşılaştırmalı Analiz

Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri

Soğuk Savaşı Hepimiz Kaybettik

Açıklama:

Arie Kacowicz’e göre (Sprinz ve Wolinsky-Nahmias, Methods for Studying International Relations, s.107-28), uluslararası ilişkiler yazınında disiplinli oluşturulmuş (disciplined-configurative) en iyi tek vakalı analiz Graham Allison’ın Kararın Özü: Küba Füze Krizi’ni Açıklamak (Essence of Decision: Explaining the Cuban Missile Crisis) adlı eseridir

Doğru Cevap: B

Soru 21

Charrad, enbenzer sistem tasarımı örneği olan çalışmasında hangi ülke vakalarını ele almıştır?

Cezayir, Tunu, Fas

İsrail, Tunus, Fas

İrlanda, Tunus, Fas

Fransa, İsrail, Fas

Tunus, İrlanda, İsrail

Açıklama:

Charrad, enbenzer sistem tasarımı örneği olan çalışmasında Cezayir, Tunus, Fas ülke vakalarını ele almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

John Stuart Mill' in müstakil bir yöntem olarak oluşturduğu yönteme ne ad verilir?

Mill' in uyuşma yöntemi

Mill' in kaynaşma yöntemi

Mill' in hazırlık yöntemi

Mill'in farklılık oluşturma yöntemi

Mill'in sistem tasarımı yöntemi

Açıklama:

John Stuart Mill' in müstakil bir yöntem olarak oluşturduğu yönteme Mill'in uyuşma yöntemi adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Devletler ve toplumsal devrimler adlı kitabda hangi ülkelerin karşılaştırmalı analizi yapılmıştır?

Fransa, İngiltere, İrlanda

Fransa, Rusya, Çin

İsrail, İrlanda, İngiltere

Çin, Fransa, İrlanda

İrlanda, Rusya, Çin

Açıklama:

Devletler ve toplumsal devrimler adlı kitabta Fransa, Rusya, Çin ülkelerinin karşılaştırmalı analizi yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en yüksek olduğu vakanın incelenmesine ne ad verilir?

En olası vaka

En az olası vaka

Tek vakalı analiz

En farklı sistem tasarımı

En benzer sistem tasarımı

Açıklama:

Belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en yüksek olduğu vakanın incelenmesine en olası vaka adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Modernleşme kuramı hangi yıllarda popülerdi?

1948

1950

1960

1965

1970

Açıklama:

Modernleşme kuramı 1960 lı yıllarda popülerdi.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramların birçoğu için açıklanması mutlak gerekli olan vakaya ne ad verilir?

Sapkın vaka

Kritik vaka

En az olası vaka

En olası vaka

En farklı sistem tasarımı

Açıklama:

Belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramların birçoğu için açıklanması mutlak gerekli olan vakaya kritik vaka adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Soğuk savaşı hepimiz kaybettik adlı eserde hangi ülkenin füze krizi incelenmiştir?

İran

İngiltere

Almanya

Küba

İsrail

Açıklama:

Soğuk savaşı hepimiz kaybettik adlı eserde Küba nın füze krizi incelenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Fransız devrimi kaç yılında gerçekleşmiştir?

1785

1789

1887

1979

1989

Açıklama:

Fransız devrimi 1789 yılında gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Demokrası ve diktatörlüğün kökenlerine ilişkin teori kaç yılında popüler olmuştur?

1980

1970

1960

1950

1940

Açıklama:

Demokrası ve diktatörlüğün kökenlerine ilişkin teori 1960 yılında popüler olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Siyasal olaylarda sebebin de sonucun da kısa süre içinde ve birbirine yakın olarak ortaya çıktığı nedensellik örgüsüne ne ad verilmiştir?

Tayfun

Deprem

Göktaşı

Tornado

Küresel ısınma

Açıklama:

Siyasal olaylarda sebebin de sonucun da kısa süre içinde ve birbirine yakın olarak ortaya çıktığı nedensellik örgüsüne tornado adı verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

"Önemli olduğu düşünülen tüm bağımsız değişkenlerde birbirine benzeyen ama ilgilenilen bağımlı değişkende farklılık gösteren vakalar bir arada ele alınır ve sonuçtaki farklılığa sebep olan etkenin ne olduğu aranır."
Tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

En benzer sistem tasarımı

En farklı sistem tasarımı

Tek vakalı analiz

En olasi vaka analizi

En az olası vaka analizi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

"Belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en düşük olduğu vakanın incelenmesidir."
Tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

En olası vaka analizi

En az olası vaka analizi

En benzer sistem tasarımı

En farklı sistem tasarımı

Eşsonuçluluk

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 36

"Belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramların birçoğu için açıklanması mutlak gerekli olan bir vakadır."
Tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kritik vaka

Eşsonuçluluk

En olası vaka analizi

En az olası vaka analizi

En farklı sistem tasarımı

Açıklama:

apkın vaka analizlerinin yanısıra, tek vakalı analizlerin en önemli türlerinden bir tanesi de ‘kritik vaka’ (crucial case) incelemesidir. Kritik vaka, belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramların birçoğu için açıklanması mutlak gerekli olan bir vakadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

"İlgilendiğimiz sonuca (bağımlı değişkene) neden olduğu sanılan bağımsız değişkenlerin adım adım nasıl o sonuca sebep olduğunun izlenmesidir."
Tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Süreç takibi yöntemi

Eşsonuçluluk

Mill's uyuşma yöntemi

En farklı sistem tasarımı

En benzer sistem tasarımı

Açıklama:

Süreç takibi, ilgilendiğimiz sonuca (bağımlı değişkene) neden olduğu sanılan bağımsız değişkenlerin adım adım nasıl o sonuca sebep olduğunun izlenmesidir. Süreç takibi, nedensellik sürecindeki neden-sonuç zincirini ve neden-sonuç mekanizmasını ortaya çıkarmakta kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

"Zaman ve mekân da dahil olmak üzere aynı çevresel ve bağlamsal etmenler tarafından kuşatılmış, sadece değişken etkisi araştırmanın odağında olan etmen söz konusu olduğunda birbirinden farklılaşan, iki ya da daha fazla vakanın karşılaştırmalı incelenmesidir."
Tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal deney

Süreç takibi yöntemi

En olası vaka analizi

En az olası vaka analizi

En farklı sistem tasarımı

Açıklama:

Doğal deney (natural experiment), siyaset bilimi ve uluslararası ilişkilerde pek az rastlanılan ve en benzer sistem analizinin uç noktası olarak tarif edilebilecek bir yöntemdir. Doğal deney, hemen her bakımdan birbirinin aynı olan, zaman ve mekân da dahil olmak üzere aynı çevresel ve bağlamsal etmenler tarafından kuşatılmış, sadece değişken etkisi araştırmanın odağında olan etmen söz konusu olduğunda birbirinden farklılaşan, iki ya da daha fazla vakanın karşılaştırmalı incelenmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

"Bu yöntemde, gerçek olan bir vakaya, etkisi ölçülmeye çalışılan bağımsız değişken eklenerek veya eğer hâlihazırda varsa, çıkarılarak, karşı olgusal bir vaka icat edilir."
Tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Karşı-olgusal akıl yürütme deneyleri

Uygunluk Yöntemi

En olası vaka analizi

En az olası vaka analizi

Süreç takibi yöntemi

Açıklama:

Doğal deneylere, siyaset bilimi ve uluslararası ilişkilerde pek az rastlandığı göz önünde bulundurularak, doğal deneyin kuramsal muadili olarak “karşı olgusal akıl yürütme deneyleri” (counterfactual thought experiments) diye adlandırılan bir yönteme başvurulmaktadır. “Birbirine çok benzeyen iki tarihî vaka bulunamazsa, kontrollü bir karşılaştırma yapabilmek için var olan bir vakayla icat edilen bir vaka eşleştirilir” (George ve Bennett, Case Studies, s.167). Bu yöntemde, gerçek olan bir vakaya, etkisi ölçülmeye çalışılan bağımsız değişken eklenerek veya eğer hâlihazırda varsa, çıkarılarak, karşı olgusal bir vaka icat edilir. Bu manipülasyondan hareketle, icat edilen bu yeni vakada bağımlı değişkenin değerinin nasıl veya ne kadar değişeceği üzerine akıl yürütülür.

Doğru Cevap: A

Soru 40

"Nedensellik zincirindeki hâlkaları oluşturan her bir ayrı nedensellik iddiasının, değişik vakalardaki gerçekliğe uygun olup olmadığı ........................ ile test edilebilir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Eşsonuçluluk

Uygunluk yöntemi

Süreç takibi yöntemi

Karşı-olgusal akıl yürütme deneyleri

Doğal deneyler

Açıklama:

Doğal deneyler bir yana, ele alınan her iddia için en benzer sistem analizi tasarlayabilmek ve hatta kritik veya sapkın vakalar bile bulabilmek çok zor ya da imkânsız olabilir. Bu durumda en azından nedensellik zincirindeki hâlkaları oluşturan her bir ayrı nedensellik iddiasının, değişik vakalardaki gerçekliğe uygun olup olmadığı uygunluk yöntemiyle (congruence method) test edilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

En benzer sistem tasarımı ve en farklı sistem tasarımı gibi çeşitleri barındıran ve uluslararası ilişkilerde sıklıkla kullanılan araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Odak grup

İçerik analizi

Vaka analizi

Anket çalışmaları

Görüşme

Açıklama:

Vaka analizleri işlevlerine göre çok değişik şekillerde tasarlanabilmekte, bir vaka analizinin tasarımını, cevabı aranan soru ya da sorular belirlemektedir. Vaka analizi uluslararası ilişkilerde en yoğun kullanılan araştırma yöntemlerinden birisidir. Vaka analizi tasarımlarının en yaygın olanları arasında en benzer sistem tasarımı (most similar systems design) ve en farklı sistem tasarımı (most different systems design) olarak bilinen tasarımlar gelmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ilişkilerde vaka analizi çeşitlerinden en benzer sistem tasarımının özelliklerinden birisidir?

Mill'in Uyuşma Yöntemi olarak da bilinmektedir

Önemli olduğu düşünülen tüm bağımsız değişkenlerde birbirine benzeyen ama ilgilenilen bağımlı değişkende farklılık gösteren vakalar bir arada ele alınır

Birbirinden bu kadar farklı olan vakalar arasında ilk bakışta görünmeyen ortak bir bağımsız değişkenin olduğu varsayılmakta ve araştırmacı işte bu bağımsız değişkeni aramaktadır

İlgilenilen sonuç için önemli olduğu varsayılan pek çok bağımsız değişkenin değerinin vakalar arasında birbirinden mümkün oldukça farklı olmasına dikkat edilir

Birbirinden hemen her konuda çok farklı oldukları hâlde belli bir sonucun aynı olduğu vakalar birlikte incelenir

Açıklama:

En benzer sistem tasarımında, önemli olduğu düşünülen tüm bağımsız değişkenlerde birbirine benzeyen ama ilgilenilen bağımlı değişkende farklılık gösteren vakalar bir arada ele alınır. En farklı sistem tasarımında ise tam tersine ilgilenilen sonuç için önemli olduğu varsayılan pek çok bağımsız değişkenin değerinin vakalar arasında birbirinden mümkün oldukça farklı olmasına dikkat edilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Harvard Üniversitesi’nden Barrington Moore’un öğrencisi de olan Theda Skocpol, en farklı sistem tasarımı örneği olan Devletler ve Toplumsal Devrimler: Fransa, Rusya ve Çin’in Karşılaştırmalı Analizi adlı çalışması aşağıdaki yöntemlerden hangisinin örneğidir?

Vaka analizi

İçerik analizi

Karşılaştırmalı analiz

Odak grup

Anket çalışması

Açıklama:

Siyaset biliminde vaka analizi çeşitlerinden en farklı sistem tasarımını kullanan çalışmalar pek çoktur. Harvard Üniversitesi’nden Barrington Moore’un öğrencisi de olan Theda Skocpol, en farklı sistem tasarımı örneği olan Devletler ve Toplumsal Devrimler: Fransa, Rusya ve Çin’in Karşılaştırmalı Analizi adlı meşhur kitabında, siyasal, demografik, ekonomik, sosyal, etnik, dinî, kültürel ve tarihi olarak birbirinden çok farklı özellikler gösteren Fransa, Rusya ve Çin vakalarını ele almış ve tüm bu farklılıklara karşın neden bu üç ülkede modern tarihin en önemli üç büyük devriminin yaşandığı sorusuna yanıt aramıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Graham Allison’ın "Kararın Özü: Küba Füze Krizi’ni Açıklamak" isimli çalışması aşağıdaki vaka analizi türlerinden hangisinin örneğidir?

Kritik vaka analizi

Çoklu vaka analizi

En olası vaka analizi

Sapkın vaka analizi

En az olası vaka analizi

Açıklama:

Uluslararası ilişkiler yazınında disiplinli oluşturulmuş (disciplined-configurative) en iyi tek vakalı analiz Graham Allison’ın Kararın Özü: Küba Füze Krizi’ni Açıklamak (Essence of Decision: Explaining the Cuban Missile Crisis) adlı eseridir. Bu kitabında Allison, Küba füze krizi vakasına ABD ve Sovyetler Birliği’nin verdiği tepkiler üzerinden karar alma süreçlerini açıkladığı iddiasında olan üç kavramsal modeli test etmiştir. Dahası, Allison Küba füze krizi sürecindeki üç ayrı kritik kararı ayrı ayrı inceleyerek bir anlamda tek vaka analizinden üç ayrı vaka çıkarmıştır. Bu kararlar, Sovyetler Birliği’nin Küba’ya füze yerleştirmesi, ABD’nin Küba’yı denizden ablukaya alması ve son olarak Sovyetler Birliği’nin füzeleri geri çekmeyi kabul etmesidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

.............. belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramlar bütününe, bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında keşfedilmiş korelasyonlara, ters bir durum arz eden vakadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi gerekmektedir?

Sapkın vaka

En olası vaka

En az olası vaka

Çoklu vaka

Kritik vaka

Açıklama:

Tek vakalı analizlerin en önemli türlerinden bir tanesi de ‘sapkın vaka’ (deviant case) incelemesidir. Sapkın vaka, belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramlar bütününe, bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında keşfedilmiş korelasyonlara, ters bir durum arz eden vakadır. Sapkın vakalar var olan hiçbir kuramın açıklayamadığı, yerleşmiş genelgeçer kuramların ve varlığı ispatlanmış ampirik kalıpların öngördüğü modelden belirgin bir şekilde sapmış olan vakalardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

"Demokrasinin sebebini ekonomik refah seviyesine, burjuvazinin gelişmesine, şehirleşmeye, Protestan Hristiyan geleneğe, İngiliz sömürge geçmişine, geçmiş demokrasi deneyimine ve demokratik komşuların etkisine bağlayan kuramların hiçbiri, komünizm sonrasında Moğolistan’da çok partili demokratik bir rejim kurulacağını tahmin etmezdi". Bu durum aşağıdaki vaka türlerinden hangisinin örneğidir?

En olası vaka

Kritik vaka

Sapkın vaka

En az olası vaka

Çoklu vaka

Açıklama:

Sapkın vakalar var olan hiçbir kuramın açıklayamadığı, yerleşmiş genelgeçer kuramların ve varlığı ispatlanmış ampirik kalıpların öngördüğü modelden belirgin bir şekilde sapmış olan vakalardır. Yine demokrasinin sebepleri üzerine ortaya konmuş kuramlardan ve keşfedilmiş korelasyonlardan yola çıkarak bir sapkın vaka örneği verebiliriz. Demokrasinin sebebini ekonomik refah seviyesine, burjuvazinin gelişmesine, şehirleşmeye, Protestan Hristiyan geleneğe, İngiliz sömürge geçmişine, geçmiş demokrasi deneyimine ve demokratik komşuların etkisine bağlayan kuramların hiçbiri, komünizm sonrasında Moğolistan’da çok partili demokratik bir rejim kurulacağını tahmin etmezdi. Moğolistan'ın durumu sapkın vakanın bir örneğidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Richard Ned Lebow ve Janice Gross Stein'in "Soğuk Savaşı Hepimiz Kaybettik" adlı eseri aşağıdaki vaka türlerinden hangisinin örneğidir?

Çoklu vaka

Sapkın vaka

En olası vaka

Kritik vaka

En az olası vaka

Açıklama:

Uluslararası ilişkilerde kritik vaka örneği çalışmalar arasında Richard Ned Lebow ve Janice Gross Stein’ın Soğuk Savaşı Hepimiz Kaybettik adlı eseri gelir. Bu eserde Lebow ve Stein, nükleer silahlar ve caydırıcılık stratejilerine ilişkin kuramlar için birer kritik vaka olarak Küba Füze Krizi ve Yom Kippur Savaşı’nı incelerler. Yazarlar ABD ve SSCB’nin her iki krizde de birbirlerini nükleer silahların desteğinde tehdit etmesinin iddia edildiği gibi başarılı bir caydırıcılık örneği olmadığını ve hatta tam tersine Soğuk Savaşı daha da uzatarak ve savunma harcamalarını muazzam seviyelere çıkararak her iki tarafa da büyük zarar verdiğini iddia etmişlerdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

............ hemen her bakımdan birbirinin aynı olan, zaman ve mekân da dahil olmak üzere aynı çevresel ve bağlamsal etmenler tarafından kuşatılmış, sadece değişken etkisi araştırmanın odağında olan etmen söz konusu olduğunda birbirinden farklılaşan, iki ya da daha fazla vakanın karşılaştırmalı incelenmesidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygundur?

Süreç takibi

Doğal deneyler

Kritik vaka

Sapkın vaka

Karşı-Olgusal akıl yürütme deneyleri

Açıklama:

Doğal deney (natural experiment), siyaset bilimi ve uluslararası ilişkilerde pek az rastlanılan ve en benzer sistem analizinin uç noktası olarak tarif edilebilecek bir yöntemdir. Doğal deney, hemen her bakımdan birbirinin aynı olan, zaman ve mekân da dahil olmak üzere aynı çevresel ve bağlamsal etmenler tarafından kuşatılmış, sadece değişken etkisi araştırmanın odağında olan etmen söz konusu olduğunda birbirinden farklılaşan, iki ya da daha fazla vakanın karşılaştırmalı incelenmesidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

.............'de “birbirine çok benzeyen iki tarihî vaka bulunamazsa, kontrollü bir karşılaştırma yapabilmek için var olan bir vakayla icat edilen bir vaka eşleştirilir”.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygundur?

Çoklu vaka analizleri

Tekli vaka analizleri

Doğal deneyler

Süreç takibi

Karşı-olgusal akıl yürütme deneyleri

Açıklama:

Karşı-olgusal deneylerde “birbirine çok benzeyen iki tarihî vaka bulunamazsa, kontrollü bir karşılaştırma yapabilmek için var olan bir vakayla icat edilen bir vaka eşleştirilir”. Bu yöntemde, gerçek olan bir vakaya, etkisi ölçülmeye çalışılan bağımsız değişken eklenerek veya eğer hâlihazırda varsa, çıkarılarak, karşı olgusal bir vaka icat edilir. Bu manipülasyondan hareketle, icat edilen bu yeni vakada bağımlı değişkenin değerinin nasıl veya ne kadar değişeceği üzerine akıl yürütülür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

"Aynı sebepler benzer koşullar çerçevesinde ve hatta aynı coğrafyada olsalar bile farklı zamanlarda farklı sonuçlar doğurabilirler".
Bu durum vaka analizleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

Vaka analizlerinin nicel bir yöntem olması

Vaka analizlerinin zaman boyutu

Vaka analizlerinin neden-sonuç ilişkisine dayalı olması

Vaka analizlerinin uygunluk yöntemiyle test edilmeye dayanması

Eşsonuçluluk

Açıklama:

Sosyal bilimlerde incelenen pek çok bağımlı ve bağımsız değişken ancak içinde bulundukları tarihsel bağlamda anlam ve değer kazanırlar. Örneğin 5. veya 15. yüzyılda siyasal yapıyı temelden etkilemeyecek bir kıtlık, 19. yüzyılda komünist devrime sebep olabilirken, benzer bir kıtlığın 20. yüzyıldaki sonucu ise sadece bir toprak reformuyla ya da uluslararası yardım paketiyle sınırlı kalabilir. Aynı sebepler benzer koşullar çerçevesinde ve hatta aynı coğrafyada olsalar bile farklı zamanlarda farklı sonuçlar doğurabilirler. Uluslararası ilişkilerin belirleyici olduğu nedensellik ilişkileri için “dünya tarihsel” (world historical) bağlamdan söz etmek daha anlamlı olacaktır. Bu durum vaka analizlerinin zaman boyutuyla ilgilidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Vaka analizinde en benzer sistem tasarımında kullanılan farklılık yöntemi hangi bilim insanıyla anılmaktadır?

John Stuart Mill

David Ricardo

Friedrich List

Alan Greenspan

Milton Friedman

Açıklama:

En benzer sistem tasarımında kullanılan yönteme John Stuart Mill’e istinaden “Mill’in farklılık yöntemi” (Mill’s method of difference) denilmektedir. İncelenen vakalarda pek çok bağımsız değişken aynı olduğu hâlde bağımlı değişken farklı olduğundan, araştırmacı ‘farklı’ olan ve dolayısıyla bağımlı değişkenin de farklılığının nedeni olan bağımsız değişkeni aramaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Hangisi vaka analizinde aynı bağımlı değişkene sebep olan farklı bağımsız değişkenler ve neden sonuç ilişkisi zincirlerin oluşması durumudur?

En benzer sistem tasarımı

Eşsonuçluluk

Geçerlilik

En farklı sistem tasarımı

Güvenirlik

Açıklama:

Vaka analizinde, aynı bağımlı değişkene sebep olan farklı bağımsız değişkenler ve neden sonuç ilişkisi zincirleri olabilir. Bu durum eşsonuçluluk (equifinality) olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en yüksek olduğu vakanın incelenmesidir?

En benzer sistem tasarımı

En farklı sistem tasarımı

En olası vaka analizi

En az olası vaka analizi

Fenomenolojik vaka analizi

Açıklama:

En olası vaka (most likely case) belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en yüksek olduğu vakanın incelenmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Hangisi belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en düşük olduğu vakanın incelenmesidir?

Kritik vaka

Sapkın vaka

Tek vaka

En az olası vaka

En olası vaka

Açıklama:

En az olası vaka analizi, belli bir konuda ele alınan bir kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en düşük olduğu vakanın incelenmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramlar bütününe, bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında keşfedilmiş korelasyonlara, ters bir durum arz eden vakadır?

Tanımlayıcı vaka

Tek denekli vaka

Olgusal vaka

Kritik vaka

Sapkın vaka

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Vaka analizinde ele alınan her iddia için en benzer sistem analizi tasarlayabilmek ve hatta kritik veya sapkın vakalar bile bulabilmek çok zor ya da imkânsız olduğunda hangi testi kullanmak gerekmektedir?

Analitik ağ süreci

Analitik hiyerarşi süreci

Güvenirlik analizi

Uygunluk testi

Geçerlilik testi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 60

Pierson'un hangi metaforu sebep (bağımsız değişken) kısa süre zarfında gerçekleşirken, sonucun (bağımlı değişken) ise çok uzun süreler zarfında gerçekleştiği süreçlere işaret eder?

Tornado

Deprem

Göktaşı

Fay hattı

Küresel ısınma

Açıklama:

Göktaşı metaforu ile ifade edilen süreçlerdeyse, sebep (bağımsız değişken) kısa süre zarfında gerçekleşirken (göktaşının yere düşüş anında olduğu gibi), sonucun (bağımlı değişken) ise çok uzun süreler zarfında gerçekleştiği (göktaşının düşmesiyle yaşanan iklim değişikleri dolayısıyla dinazorların neslinin tükenmesi gibi) süreçlere işaret eder.

Doğru Cevap: C

Hemen her bakımdan birbirinin aynı olan, zaman ve mekân da dahil olmak üzere aynı çevresel ve bağlamsal etmenler tarafından kuşatılmış, sadece değişken etkisi araştırmanın odağında olan etmen söz konusu olduğunda birbirinden farklılaşan, iki ya da daha fazla vakanın karşılaştırmalı incelenmesine ne denir?

Sapkın vaka analizi

Kritik vaka analizi

Karşı-olgusal düşünce deneyleri

En benzer sistem analizi

Doğal deney

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 68

Farklı bağımsız değişken kombinasyonlarının her biri için belli bir bağımlı değişkeni öngören kuramlara ne denir?

Tipolojik kuramlar

Doğal deney

Uygunluk testi

Karşı-olgusal düşünce deneyleri

En benzer sistem analizi

Açıklama:

Tipolojik kuramlar (typological theories) farklı bağımsız değişken kombinasyonlarının her biri için belli bir bağımlı değişkeni öngören kuramlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Uluslararası ilişkiler alanında tipolojik kuram örneği olarak hangi eser gösterilir?

Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri

Devletler ve Toplumsal Devrimler: Fransa, Rusya ve Çin’in Karşılaştırmalı Analizi

Devrim ve Savaş

Essence of Decision: Explaining the Cuban Missile Crisis

Deterrence in American Foreign Policy

Açıklama:

Uluslararası ilişkiler alanında tipolojik kuram örneği olarak Alexander George
ve Richard Smoke’un Deterrence in American Foreign Policy adlı eseri gösterilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Devrim kuramı kime aittir?

Paul Pierson

Alexander George

Richard Smoke

Theda Skocpo

Benedict Anderson

Açıklama:

Daha önce kullandığımız Theda Skocpol’un devrim kuramından örnek verecek olursak devletin askerî kanadının çökmüş olması ve büyük köylü isyanlarının gerçekleşmesi Fransız, Rus ve Çin devrimlerinin gerekli koşulları arasındaydı.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Süreç takibi açısından aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

İstatistiki olarak aralarında çok güçlü bir korelasyon olan ve dolayısıyla nedensellik ilişkisi olduğundan şüphelenilen değişkenlerin tam olarak nasıl birbirini tetiklediğini keşfetmeye yarar.

Nedensellik sürecindeki neden-sonuç zincirini ve neden-sonuç mekanizmasını ortaya çıkarmakta kullanılır.

İlgilendiğimiz sonuca (bağımlı değişkene) neden olduğu sanılan bağımsız değişkenlerin adım adım nasıl o sonuca sebep olduğunun izlenmesidir.

Nedensellik hikâyesi (causal story) de denilen ilişkiler zincirini ortaya koymak için gereklidir.

Tek bir vakadan yola çıkarak varılan sonuçların genellenebilir olup olmadığı konusundaki tartışma ve endişeler, bu yöntemin sosyal bilimlere katkısını sınırlayan en önemli etkendir.

Açıklama:

Vaka içi analizlerin ve süreç takibi yönteminin özelliklerini, işlevini ve uygulaması nı açıklayabileceksiniz.
Cevap E şıkkıdır. Çünkü E şıkkında verilen bilgi vaka içi analizlerin sosyal bilimlere katkısını sınırlayan etkenlerden biridir, süreç takibi ile doğrudan ilgili bir konu değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Çünkü ....................., neredeyse laboratuvar ortamındakine benzer bir şekilde, tek bir etmenin diğer tüm etmenlerden bağımsız etkisini izole ederek ölçmemize olanak sağlar.Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Vaka Analizi

Süreç Takibi

Doğal Deney

Sapkın vaka

Kritik Vaka

Açıklama:

Doğal deneylerin ve tipolojik kuramların işlevini ve faydasını söyleyebileceksiniz.
Aynı yörede yan yana yaşayan, sosyo-ekonomik, dinî, kültürel, dilsel, coğrafi ve diğer önemli özellikleri bakımdan birbirine benzeyen ve sadece etkisini ölçmek istediğimiz etmenin farklı olduğu toplumsal gruplar bulunabilirse, bu bize bir doğal deney fırsatı sunar. Çünkü doğal deney, neredeyse laboratuvar ortamındakine benzer bir şekilde, tek bir etmenin diğer tüm etmenlerden bağımsız etkisini izole ederek ölçmemize olanak sağlar. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşaıdakilerden hangisi George ve Bennet’e göre karşı olgusal akıl yürütme deneylerini kullanırken uyulması gereken koşullardan değildir?

Somut ve gerçek bir vakanın nedensellik ilişkisinin ortaya konması, sonra bu gerçek vakanın nedensellik ilişkisine göre karşı olgusal vakaların bulunması gerekmektedir.

İcat edilen karşı olgusal vakada değişkenler arasındaki ilişkinin gerçek vakadaki ilişki örgüsüne paralel ve güçlü kuramsal desteğe sahip olmasıdır.

Vakalar arasındaki ilişki incelenirken bağımsız değişken sabit tutulmalıdır.

Karşı olgusal bir vaka icat edilirken değiştirilen bağımsız değişken eğer varsa diğer bağımsız değişkenlerden özerk olmalıdır.

Birden fazla değişkenin etken olduğu tarihsel vakaların açıklanmasında tüm bağımsız değişkenlerin farklılıklarını sağlayacak bir karşı olgusal vaka üretmek mümkün değildir.

Açıklama:

Uygunluk yöntemini, karşı-olgusal akıl yürütmeyi ve vaka analizlerinde zaman boyutunun nedensellikle olan kritik bağlantısını açıklayabileceksiniz.
A,B,D ve E şıklarının tamamı George ve Bennet’e göre karşı olgusal akıl yürütme deneylerini kullanırken uyulması gereken koşullardandır ancak C şıkkında verilen bilginin konuyla doğrudan bir ilgisi bulunmamaktadır. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi, vaka analizi tasarımlarının en yaygın olanlarından biridir?

Nominal grup tekniği

En benzer sistem tasarımı

Akış diyagramı tasarımı

Beyin fırtınası

Kuvvet alanı analizi

Açıklama:

Vaka analizlerinin avantajlarını ve kullanım alanlarını açıklayabileceksiniz.
Vaka analizi tasarımlarının en yaygın olanları arasında en benzer sistem tasarımı (most similar systems design) ve en farklı sistem tasarımı (most different systems design) olarak bilinen tasarımlar gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Tüm bağımsız değişkenlerinin değerlerinin benzer, bağımlı değişken değerinin farklı olduğu karşılaştırmalı vaka analizi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Tipolojik vaka

Vaka içi analiz tasarımı

En farklı sistem tasarımı

Sapkın vaka analizi

En benzer sistem tasarımı

Açıklama:

Vaka analizlerinin avantajlarını ve kullanım alanlarını açıklayabileceksiniz.
Bir karşılaştırmalı vaka analizinde, neredeyse tüm bağımsız değişken değerleri benzer fakat bağımlı değişken değeri farklıysa bu vaka analizi tasarımı en benzer sistem tasarımı olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Vaka analizi tasarımlarından "en farklı sistem tasarımı"nın doğru tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Bir karşılaştırmalı vaka analizinde, neredeyse tüm bağımsız değişken değerlerinin farklı fakat bağımlı değişken değerinin aynı olduğu durumdur.

Bir karşılaştırmalı vaka analizinde, neredeyse tüm bağımsız değişken değerlerinin aynı fakat bağımlı değişken değerinin farklı olduğu durumdur.

Belli bir konuda ele alınan kuramın tahminlerinin gerçekleşme ihtimalinin en düşük olduğu vakanın incelenmesi durumudur.

Belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramlar bütününe, bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında keşfedilmiş korelasyonlara ters bir durum arz eden vakalardır.

Belli bir nedensellik ilişkisinin yerleşmiş kuramların birçoğu için açıklanması mutlak gerekli olan vakalardır.

Açıklama:

En benzer ve en farklı sistem, en olası ve en az olası, kritik ve sapkın vaka analizlerinin farkını, önemini, işlevini ve uygulamasını açıklayabileceksiniz.
En farklı sistem tasarımında: Neredeyse tüm bağımsız değişken değerleri farklı fakat bağımlı değişken değerinin aynıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Özellikle sosyal bilimlerde sık karşılaşılan "aynı sonuçlara farklı yollardan ulaşılması" hangi terimi ifade etmektedir?

Karşı olgusal akıl yürütme

Nedensellik hikayesi

Süreç takibi

Vaka içi analiz

Eşsonculuk

Açıklama:

Uygunluk yöntemini, karşı-olgusal akıl yürütmeyi ve vaka analizlerinde zaman boyutunun nedensellikle olan kritik bağlantısını açıklayabileceksiniz.
Değişik bağımsız değişken kombinasyonlarının aynı bağımlı değişkene sebep olmasıdır. Örneğin herhangi bir A sonucuna X ve Y değişkenleriyle ulaşılabileceği gibi Z ve T değişkenleriyle de ulaşılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Bağımsız değişkenin kısa süre zarfında gerçekleştiği, bağımlı değişkenin çok uzun süreler zarfında gerçekleştiği metafor aşağıdakilerden hangisidir?

Deprem

Tornado

Meteor (göktaşı)

Küresel ısınma

Sel

Açıklama:

Vaka içi analizlerin ve süreç takibi yönteminin özelliklerini, işlevini ve uygulaması nı açıklayabileceksiniz.
Bağımsız değişkenin kısa süre zarfında gerçekleştiği, bağımlı değişkenin çok uzun süreler zarfında gerçekleştiği metaforu Pierson meteor olarak tanımlamıştır. Bunun nedeni, sebebin (bağımsız değişken), göktaşının yere düşmesi gibi ani bir olgu olması ve sonucun (bağımlı değişken) göktaşının düşmesi sonucu çok uzun vadede gerçekleşen mevsim değişiklikleri gibi etkilere neden olmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Vaka analizi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Değişkenler arasında bir neden-sonuç ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesini amaçlar

Değişkenler arasında bir neden-sonuç ilişkisi varsa hangi doğrultuda olduğunun belirlenmesini amaçlar

Doğrudan bir veya birkaç vakadaki neden-sonuç ilişkilerine odaklanır

Bağımsız değişkenlerin nasıl bir mekanizmanın sonucu olarak bağımlı değişkendeki gelişmelere sebep olduğunun ortaya çıkarılmasını amaçlar

Hepsi

Açıklama:

Vaka içi analizlerin ve süreç takibi yönteminin özelliklerini, işlevini ve uygulaması nı açıklayabileceksiniz.
A,B,C ve D şıklarında belirtilenlerin hepsi de vaka analizlerini ve amaçlarını açıklamaktadır. Dolayısıyla cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

"Önemli olduğu düşünülen tüm bağımsız değişkenlerde birbirine benzeyen ama ilgilenilen bağımlı değişkende farklılık gösteren vakalar bir arada ele alınır ve sonuçtaki farklılığa sebep olan etkenin ne olduğu aranır". Verilen tanımdaki yöntem aşağıdakilerden hangisine aittir?

En benzer sistem tasarımı

En farklı sistem tasarımı

Eşsonuçluluk

Sapkın vaka

Kritik vaka

Açıklama:

Uygunluk yöntemini, karşı-olgusal akıl yürütmeyi ve vaka analizlerinde zaman boyutunun nedensellikle olan kritik bağlantısını açıklayabileceksiniz.
Verilen tanım en benzer sistem tasarımında uygulanan yöntemi açıklamaktadır. Dolayısıyla cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

"Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu" adllı eserinde kapitalizmin Kuzey Avrupa’da Güney Avrupa’ya göre daha gelişmiş olmasını bir vaka olarak ele alan sosyal bilimci kimdir?

Max Weber

Emile Durkheim

Alexis de Tocqueville

Karl Marx

Barrington Moore

Açıklama:

Alman sosyal bilimci Max Weber, Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu adllı eserinde kapitalizmin Kuzey Avrupa’da Güney Avrupa’ya göre daha gelişmiş olmasını bir vaka olarak ele alır ve bunu kuzeyin Protestan güneyin ise Katolik oluşuyla ilişkilendirerek, Protestanlığın kapitalizme daha meyilli bir ahlak öğretisini meşrulaştırarak sermaye birikimini teşvik ettiğini savunur.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Ekonomik kalkınmayla demokrasi arasında tespit edilen korelasyon dolayısıyla varsayılan ilişkinin anlamlı olup olmadığını incelemek üzere başlıca araştırma yöntemi olarak vaka analizini kullanan "Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri" adlı eserin yazarı kimdir?

Emile Durkheim

Karl Marx

Alexis de Tocqueville

Max Weber

Barrington Moore

Açıklama:

Ekonomik kalkınmayla demokrasi arasında tespit edilen korelasyon dolayısıyla varsayılan ilişkinin anlamlı olup olmadığını, eğer varsa da ekonomik kalkınmanın tam olarak neden ve nasıl demokrasiye sebep olduğunu incelemek üzere başlıca araştırma yöntemi olarak vaka analizini kullanan pek çok çalışma yapılmıştır. Bunların en eski ve ünlülerinden bir tanesi de Barrington Moore’un kaleme aldığı Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri adlı eserdir.

Doğru Cevap: E

En olası vaka

En az olası vaka

Sapkın vaka

Kritik vaka

Bağımsız vaka

Açıklama:

Sapkın vaka, belli bir nedensellik ilişkisinin işleyişine dair yerleşmiş kuramlar bütününe, bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında keşfedilmiş korelasyonlara, ters bir durum arz eden vakadır. Sapkın vakalar var olan hiçbir kuramın açıklayamadığı, yerleşmiş genelgeçer kuramların ve varlığı ispatlanmış ampirik kalıpların öngördüğü modelden belirgin bir şekilde sapmış olan vakalardır.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Neredeyse tüm bağımsız değişkenlerin benzer, bağımlı değişkenin ise farklı olduğu araştırmalar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Kritik vaka

Sapkın vaka

En olası vaka

En farklı sistem tasarımı

En benzer sistem tasarımı

Açıklama:

Neredeyse tüm bağımsız değişkenlerin benzer, bağımlı değişkenin ise farklı olduğu araştırmalara en benzer sistem tasarımı, neredeyse tüm bağımlı değişkenlerin farklı, bağımsız değişkenin ise aynı olduğu araştırmalara ise en farklı sistem tasarımı denilmektedir. İlkinde amaç, diğer tüm bağımsız değişkenleri aynı tutarak sonuçta farklılık yaratan bağımsız değişkeni keşfetmektir. İkincisinde amaç, birbirinden son derece farklı özelliklere sahip vakalarda aynı sonucu doğuran sebebi keşfetmektir. Kritik vaka bir kuram için doyurucu bir şekilde açıklanması zorunlu olan vakadır. Belli başlı kuramların inanılırlığını test etmek için kullanılır. Sapkın vaka ise herhangi bir faktörün tüm vakalarda gözlenen dağılımından belirgin bir şekilde saptığı bir vakanın incelenmesidir ki burada amaç kuramsal bir ilerleme sağlamaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Neredeyse tüm bağımlı değişkenlerin farklı, bağımsız değişkenin ise aynı olduğu araştırmalar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Kritik vaka

Sapkın vaka

En az olası vaka

En farklı sistem tasarımı

En benzer sistem tasarımı

Açıklama:

Neredeyse tüm bağımsız değişkenlerin benzer, bağımlı değişkenin ise farklı olduğu araştırmalara en benzer sistem tasarımı, neredeyse tüm bağımlı değişkenlerin farklı, bağımsız değişkenin ise aynı olduğu araştırmalara ise en farklı sistem tasarımı denilmektedir. İlkinde amaç, diğer tüm bağımsız değişkenleri aynı tutarak sonuçta farklılık yaratan bağımsız değişkeni keşfetmektir. İkincisinde amaç, birbirinden son derece farklı özelliklere sahip vakalarda aynı sonucu doğuran sebebi keşfetmektir. Kritik vaka bir kuram için doyurucu bir şekilde açıklanması zorunlu olan vakadır. Belli başlı kuramların inanılırlığını test etmek için kullanılır. Sapkın vaka ise herhangi bir faktörün tüm vakalarda gözlenen dağılımından belirgin bir şekilde saptığı bir vakanın incelenmesidir ki burada amaç kuramsal bir ilerleme sağlamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Bir kuram için doyurucu bir şekilde açıklanması zorunlu olan vakalar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Kritik vaka

Sapkın vaka

En az olası vaka

En farklı sistem tasarımı

En benzer sistem tasarımı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 94

Kritik vaka

Sapkın vaka

En olası vaka

En farklı sistem tasarımı

En benzer sistem tasarımı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 95

Hemen her bakımdan birbirinin aynı olan, zaman ve mekân da dahil olmak üzere aynı çevresel ve bağlamsal etmenler tarafından kuşatılmış, sadece değişken etkisi araştırma konusu olan etmende birbirinden farklılaşan, iki ya da daha fazla vakanın karşılaştırmalı incelendiği deneyler aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal deneyler

En olası vaka analizi

En az olası vaka analizi

Karşı-olgusal akıl yürütme deneyleri

Uygunluk yöntemi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 96

Değişik bağımsız değişken kombinasyonlarının aynı bağımlı değişkene sebep olması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Eşsonuçluluk

Uygunluk yöntemi

Süreç takibi yöntemi

En Farklı Sistem Tasarımı

En Benzer Sistem Tasarımı

Açıklama:

Eşsonuçluluk (equifinality) değişik bağımsız değişken kombinasyonlarının aynı bağımlı değişkene sebep olmasıdır ki niteliksel araştırmaların bazı taraftarlarına göre niceliksel araştırmalar böylesi nedensellik zincirlerini teşhis etmekten acizdir. Örneğin, A, B ve C bağımsız değişkenleri beraberce K bağımlı değişkenine sebep olsa bile, M ve N bağımsız değişkenleri de beraberce K bağımlı değişkenine sebep olabilir. Kısacası, aynı sonuca farklı yollardan varılabilir. Sosyal bilimlerde sıkça karşılaşılan işte bu durum eşsonuçluluk olarak ifade edilir.

Doğru Cevap: A

Odak grubu toplantısı en fazla 90 dakikada tamamlanması gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Metinlerdeki ifadelerin kuvvetini incelemeye odaklanan nicel içerik analizlerine ne ad verilir?

Değerlendirmeli ifade analizi

Koşulluluk analizi

Sıklık analizi

Sorgulama analizi

Verimlilik analizi

Açıklama:

Metinlerdeki ifadelerin kuvvetini incelemeye odaklanan nicel içerik analizlerine değerlendirilmeli ifade analizi adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Nitel alan araştırmalarını oluşturan metotlara ne denir?

Netnografik metotlar

Etnografik metotlar

İçerik analizi

Delfi metotu

Uzman görüşü

Açıklama:

Nitel alan araştırmalarını oluşturan metotlara genel olarak ‘etnografik metot lar’ adı da verilir. Bu metotlar, diğer araştırma metotlarında da olduğu gibi her araştırma konusunda kullanılmaya uygun olmayabilirler. Nitel alan araştırmaları özellikle en iyi doğal ortamında anlaşılacak olan tavır ve davranışların çalışılma sında kullanılırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Araştırmacının alan araştırması kapsamında iletişim kurmuş olduğu bir ya da birkaç kişi aracılığıyla daha geniş öznelere ulaşmasını sağlayan sürece verilen ad nedir?

Etnografik metot

Netnografik metot

Kartopu tekniği

Kelebek etkisi

Delfi metodu

Açıklama:

Kartopu tekniği/etkisi: Araştırmacının alan araştırması kapsamında iletişim kurmuş olduğu bir ya da birkaç kişi aracılığıyla daha geniş öznelere ulaşmasını sağlayan sürece verilen addır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Nitel alan araştırmalarında verilerin alan çalışmasını gerçekleştiren araştırmacının varlığından etkilenmesi durumuna verilen ad nedir?

Kartopu etkisi

Gözlemcinin çelişkisi

Bağımlı değişken etkisi

Bağımsız değişken etkisi

Anketin geçerliliği

Açıklama:

Gözlemcinin çelişkisi: Nitel alan araştırmalarında verilerin alan çalışmasını gerçekleştiren araştırmacının varlığından etkilenmesi durumuna verilen addır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Nitel bir metodun özellikle araştırmada güvenirliğin artırılması amacıyla bir ya da birden fazla nitel ya da nicel metotla bir arada kullanılmasına verilen ad nedir?

Gözlemcinin çelişkisi

Nirengi

Dönüşlülük

Anket geçerliliği

Anket güvenilirliği

Açıklama:

Nirengi: Nitel bir metodun özellikle araştırmada güvenirliğin artırılması amacıyla bir ya da birden fazla nitel ya da nicel metotla bir arada kullanılmasına verilen addır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Nitel alan araştırmalarında araştırmacıların tüm araştırma boyunca kendi ön yargılarının, yaşam deneyimlerinin, statülerinin, güç ve karakterlerinin araştırmanın bulgularını ve yorumlarını şekillendirmesinde oynadıkları role dair yaşadıkları farkındalık nedir?

Dönüşlülük

Nirengi

Gözlemcinin çelişkisi

Kartopu yöntemi

Anketin geçerliliği

Açıklama:

Dönüşlülük: Nitel alan araştırmalarında araştırmacıların tüm araştırma boyunca kendi ön yargılarının, yaşam deneyimlerinin, statülerinin, güç ve karakterlerinin araştırmanın bulgularını ve yorumlarını şekillendirmesinde oynadıkları role dair yaşadıkları farkındalıktır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Araştırmacının araştırma konusuna ilişkin belirli bir yer ya da alanda katılınabilecek faaliyetlere katılarak olayları gözlemlemesini ve bu göz lemleri yorumlamasını içeren gözlem nedir?

Katılımcı gözlem

Ayrıksı gözlem

Görüşme

Nirengi

Dönüşlülük

Açıklama:

Katılımcı gözlem, araştırmacının araştırma konusuna ilişkin belirli bir yer ya da alanda katılınabilecek faaliyetlere katılarak olayları gözlemlemesini ve bu göz lemleri yorumlamasını içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Araştırmacıların alan araştırması kapsamında sağlayacakları bulgulara ulaşmak amacıyla ilgili bireylere soru sormasını ve cevapları kaydetmesini gerektiren yöntem hangisidir?

Eksik görüşme

Yarıyapılandırılmış görüşme

Katılımcı gözlem

Nirengi

Dönüşlülük

Açıklama:

Nitel alan araştırmalarında en sık kullanılan görüşme yöntemi yarıyapılandı rılmış (semi-structured) görüşmelerdir. Bu görüşmeler en basit anlamıyla araştır macıların alan araştırması kapsamında sağlayacakları bulgulara ulaşmak amacıy la ilgili bireylere soru sormasını ve cevapları kaydetmesini gerektirir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Araştırmacının kendisiyle önceden bağlantısı olan ve araştırılacak alanda/ grupta kendisiyle iş birliği yapmak konusunda istekli ve iş birliğine açık kişilerle görüşmesine verilen ad nedir?

Fırsat Yoluyla Örnekleme

Muhakeme Yoluyla Örnekleme

Tabakalandırılmış Örnekleme

Nirengi

Dönüşlülük

Açıklama:

Fırsat Yoluyla Örnekleme: Araştırmacının kendisiyle önceden bağlantısı olan ve araştırılacak alanda/ grupta kendisiyle iş birliği yapmak konusunda istekli ve iş birliğine açık kişilerle görüşmesine verilen addır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Araştırmacının araştırma alanıyla birebir ve direkt ilgili olan kişilerle görüşmesine verilen ad nedir?

Muhakeme Yoluyla Örnekleme

Fırsat Yoluyla Örnekleme

Tabakalandırılmış Örnekleme

İkincil örnekleme

Tartışmalı örnekleme

Açıklama:

Muhakeme Yoluyla Örnekleme: Araştırmacının araştırma alanıyla birebir
ve direkt ilgili olan kişilerle görüşmesine verilen addır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Araştırmacının, etnik köken, yaş ya da güç gibi alandaki farklı unsurlar üzerinden var olduğunu düşündüğü katmanlar üzerinden grupladığı kişilerle görüşmesine verilen ad nedir?

Eksik örnekleme

Muhakeme yoluyla örnekleme

Fırsat yoluyla örnekleme

Eşitleme yoluyla örnekleme

Tabakalandırılmış örnekleme

Açıklama:

Tabakalandırılmış Örnekleme: Araştırmacının, etnik köken, yaş ya da güç gibi alandaki farklı unsurlar üzerinden var olduğunu düşündüğü katmanlar üzerinden grupladığı kişilerle görüşmesine verilen addır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Nitel alan araştırmalarında verilerin alan çalışmasını gerçekleştiren araştırmacının varlığından etkilenmesi durumuna ne ad verilir?

Kartopu etkisi

Gözlemcinin çelişkisi

Nirengi

Dönüşlülük

Kodlama

Açıklama:

Gözlemcinin çelişkisi: Nitel alan araştırmalarında verilerin alan çalışmasını gerçekleştiren araştırmacının varlığından etkilenmesi durumuna verilen addır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Katılımcı gözlemlerin başarılı olması için aşağıdakilerden hangisi şarttır?

Farklı bir dil konuşması

İyi bir dinleyici olması

Müdahaleci olması

Önyargı sahibi olması

Gündelik hayata karışmaması

Açıklama:

Katılımcı gözlemlerin başarılı olması için araştırmacının çalışmanın yapıldığı bölgede konuşulmakta olan dili konuşması, iyi bir dinleyici olması, fazla müdahaleci olmaması, kendi ön yargılarının farkında olması ve insanların gündelik hayatına karışması şart koşullardır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Araştırmacı, etnik köken, yaş ya da güç gibi alandaki farklı unsurlar üzerinden var olduğunu düşündüğü katmanlar üzerinden grupladığı kişilerle görüşmesi durumunda hangi örnekleme yöntemini kullanmış demektir?

Kartopu örnekleme

Fırsat Yoluyla Örnekleme

Muhakeme Yoluyla Örnekleme

Tabakalandırılmış Örnekleme

Küme örnekleme

Açıklama:

Araştırmacının, etnik köken, yaş ya da güç gibi alandaki farklı unsurlar üzerinden var olduğunu düşündüğü katmanlar üzerinden hazırla dığı “tabakalandırılmış örnekleme” (stratified sampling) yöntemidir. Böylece bazı kıyaslamalar yapmak da mümkün olabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Hangisi odak gruplarının en önemli avantajlarından biri değildir?

esnek olmaları

çabuk sonuç vermeleri

masraflı olmamaları

geçerliklerinin yüksek olması

kontrolünün kolay olması

Açıklama:

Odak gruplarının en önemli avantajları esnek olmaları, çabuk sonuç verme leri, masraflı olmamaları ve geçerliklerinin yüksek olmasıdır. Odak gruplarının bir diğer avantajı da grup dinamiklerinin araştırmacının öngöremeyeceği ya da birebir görüşmelerde ortaya çıkamayabilecek araştırmaya ilişkin bazı konuların ortaya çıkması için imkân sağlamasıdır. Grup normlarının ve grup algılarının araştırılmasında odak grup yönetiminin diğer yöntemlerden üstün olduğu iddia edilmektedir. Daha kolay ve masrafsız yapısıyla bu tip araştırmalarda katılımcı gözlemden bile daha etkili olabildiğini öne sürenler olmuştur. Ancak odak grup larının bazı zorlukları da mevcuttur. Araştırmacının kontrolünün birebir görüş melerden daha az olması, grup içi farklılıkların idaresinde sorunlar yaşanabilmesi ve grupları oluşturma süreçlerinin zor olabilmesi bunlardan bazılarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Belirli kelimelerin, ifadelerin ya da temaların bir arada görüldüğü durumlara odaklanılan nicel içerik analizi hangisidir?

Sıklık Analizi

Koşulluluk Analizi

Değerlendirmeli İfade Analizi

Sorgulama Analizi

Nitel Analiz

Açıklama:

Nicel içerik analizlerini üç ana gruba ayırmak mümkündür.
Sıklık Analizi: Metinlerdeki belirli kelimelerin ya da ifadelerin sıklığına odaklanan nicel içerik analizlerine verilen addır.
Koşulluluk Analizi: Belirli kelimelerin, ifadelerin ya da temaların bir arada görüldüğü durumlara odaklanılan bir nicel içerik analizi çeşididir.
Değerlendirmeli İfade Analizi: Metinlerdeki ifadelerin kuvvetini incelemeye odaklanan nicel içerik analizlerine verilen addır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Ham verinin analiz edilebilmesi amacıyla standardize edilmesi sürecine ne ad verilir?

Örnekleme

Analiz etme

Dönüştürme

Raporlama

Kodlama

Açıklama:

Analiz biriminin belirlenmesini ve örneklemin seçilmesini takiben içerik ana lizinde kodlama süreci başlar. Nicel içerik analizinde kodlama, ham verinin bil gisayar yoluyla analizini mümkün kılacak şekilde standardize edilmesi sürecine verilen addır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Bazı araştırma sorularında ise iletişimin arkasındaki anlamlara bakılır. Buna ............ adı da verilmektedir. Verilen ifadedeki boşluğa hangisi gelmelidir?

gizli içerik (latent content)

belirgin içerik (manifest content)

alt örneklem

olasılık değeri

küme örneklemesi

Açıklama:

Bazı araştırma sorularında ise iletişimin arkasındaki anlamlara bakılır. Buna ‘gizli içerik’ (latent content) adı da verilmektedir. Örneğin farklı gazetelerin siyasi duruşlarının incelendiği bir araştırmada başyazılar seçilerek araştırmacı tarafından subjektif olarak değerlendirilebilir. Araştırmacı, kategorilere ilişkin kavramsal literatürden hareketle yazıları örneğin ‘çok liberal’, ‘orta düzeyde liberal’, ‘ortada’, ‘orta düzeyde muhafazakâr’ ya da ‘çok muhafazakâr’ olarak kodlayabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Hangisi içerik analizinin özelliklerinden biridir?

Zaman ve para açısından masraflıdır

Büyük bir araştırma kadrosu gerektirmez

Hataların düzeltilmesi zordur

Geçerlik ve güvenirlik önemli değildir

Kayıtlı iletişimle sınırlı değildir

Açıklama:

Diğer tüm metotlarda olduğu gibi içerik analizinin de güçlü ve zayıf yanları vardır. İçerik analizinin en büyük avantajı zaman ve para açısından masraflı olmamasıdır. Büyük bir araştırma kadrosu gerektirmez, bir üniversite öğrencisi tarafından bile yapılabilir. İçerik analizinde hataların düzeltilmesi de daha kolay dır. Örneğin kodlamada hata yapıldığında geriye dönüp düzeltmek mümkündür. Oysa bir alan araştırmasında ya da ankette yapılan hataların telafisi çok daha zor olabilmektedir. İçerik analizi aynı zamanda uzun zaman aralıklarında gerçekleşen süreçlerin çalışılmasına da izin vermesi açısından avantajlıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

İçerik analizi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Aynı birimlere (cümle, paragraf vs.) aynı kategorilerin kodlanıyor olması güvenirliğin de yüksek olduğunu gösterir

Nicel içerik analizlerinde kodlamanın sözel olması gerekmektedir

Bir çok istatistik paketinde tek yönlü varyans analizi yapmak imkansızdır

İçerik analizi esasen bir kodlama işlemi değildir.

Her seçilen görüşme ve konuşmanın belirli bölümleri gözlem ve kodlama için seçilmemelidir

Açıklama:

Aynı birimlere (cümle, paragraf vs.) aynı kategorilerin kodlanıyor olması güvenirliğin de yüksek olduğunu gösterir. Geçerliğin artması ise bir kavramdaki farklılıkların kodlama kategorilerine yansıtılmasıyla mümkün olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Bir araştırmacı bir liderin ya da liderlerin skorlarının zaman, konu ya da konuşulan ortama göre değişip değişmediğini hangi analiz sonucunda değerlendirebilir?

Varyans Analizi (ANOVA)

Sıklık Analizi

Koşulluluk Analizi

Değerlendirmeli İfade Analizi

Nicel İçerik Analizi

Açıklama:

Bir araştırmacı bir liderin ya da liderlerin skorlarının zaman, konu ya da konuşulan ortama göre değişip değişmediğini varyans analizi (ANOVA) yaparak değerlendirebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerde hangisi nitel alan araştırmalarını gerçekleştirirken göz önünde tutulması gereken temel hususlardan biri değildir?

a) Araştırmaya başlamadan önce araştırma konusuyla ilgili literatürün taranmasıdır

b) Araştırmacının çalışılacak alana ne şekilde giriş yapacağına karar vermesidir

Nitel alan araştırmalarında verilerin objektif bir şekilde elde edilmiş olması ve yapılacak istatistiksel analizlerin önceden belirlenmesi gerekir.

c) Alan çalışması yapacak olan sosyal bilimcilerin alanda ırkları, sınıfları, cinsiyetleri, eğitim düzeyleri, milliyetleri ve diğer birtakım özellikleriyle var olduklarının bilincinde olmaları gerekmektedir

d) Alan çalışmasını gerçekleştirecek olan araştırmacının çalışacak alanda kullanılmakta olan dile hakim olmasıdır.

Açıklama:

Nitel alan araştırmalarının temel özelliklerini kavrayabileceksiniz.
Nitel alan araştırmalarında verilerin objektif olması beklenemez. Veriler alan çalışmasını gerçekleştiren araştırmacının varlığından etkilenirler.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi katılımcı gözlemlerin başarılı olabilmeleri için şart olan koşullardan biri değildir?

Bölgede konuşulmakta olan dili konuşmalıdır

İnsanların gündelik hayatlarına karışmamalıdır

Ön yargılarının farkında olmadır

Fazla müdahaleci olmamalıdır

İyi bir dinleyici olmalıdır

Açıklama:

Nitel amaçlı görüşme ve katılımcı gözlem yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
katılımcı gözlemelerin başarılı olabilmeleri için tam tersine katılımcılar insanların gündelik hayatlarına karışmalıdır. Onlardan biriymiş gibi davranmalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 33

Bir araştırmacı bir takım insanları ulusal kimlikler ve geç modernite döneminde ulusal kimliğin yaşadığı kriz üzerine konuşmak üzere bir odada bir araya getirmek istiyor. Bu araştırmacı aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanmalıdır?

Odak grup

Katılımcı gözlem

Görüşme

İçerik analizi

Etnografi

Açıklama:

Odak grup yönteminin gerçekleştirilme esaslarını tanımlayabileceksiniz.
Eğer bu tip bir araştırma yapılıyorsa odak grup yöntemi ile katılımcıların konuya ilişkin görüşmeleri belirli bir sınırlılıkta elde edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Belirli kelimelerin, ifadelerin ya da temaların bir arada görüldüğü durumlara odaklanılan nicel içerik analizine ne ad verilir?

Sıklık analizi

Koşulluluk analizi

Değerlendirmeli ifade analizi

Kodlama analizi

Söylem analizi

Açıklama:

Nicel içerik analizinin esaslarını tanımlayabileceksiniz.
Bir diğer nicel içerik analizi ise “koşulluluk analizi” olarak bilinir. Bu tip analizde belirli kelimelerin, ifadelerin ya da temaların bir arada görüldüğü durumlara odaklanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Bir çalışmada içerik analizi kullanılıp kullanılmayacağı aşağıdaki etkenlerden hangisine bağlıdır?

Araştırma sorusuna

Mevcut literatürün yeterliliğine

Araştırmada kullanılacak metinlerin niteliğine

Araştırmada kullanılacak metinlerin çeşitliliğine

Araştırmanın nitel olmasına

Açıklama:

Nitel amaçlı görüşme ve katılımcı gözlem yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Bir çalışmada içerik analizi kullanılıp kullanılmayacağı araştırma sorusuna bağlıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Araştırmacının araştırma konusuna ilişkin belirli bir yer ya da alanda katılınabilecek faaliyetlere katılarak olayları gözlemlemesini ve bu gözlemleri yorumlamasına ne ad verilir?

Görüşme

İçerik analizi

Odak grup

Etnografi

Katılımcı gözlem

Açıklama:

Nitel amaçlı görüşme ve katılımcı gözlem yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Katılımcı gözlem, araştırmacının araştırma konusuna ilişkin belirli bir yer ya da alanda katılınabilecek faaliyetlere katılarak olayları gözlemlemesini ve bu gözlemleri yorumlamasını içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi içerik analizi kapsamında incelenemez?

İnternet sayfaları

Şarkılar

Kanunlar

Filmler

Heykeller

Açıklama:

Nicel içerik analizinin esaslarını tanımlayabileceksiniz.
Heykeller metin içermediği için içerik analizi kapsamında incelenemez.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Ahmet Bey araştırmasında öncelikle bir kişiyle görüşmeler yürütmüş, ardından bu kişi aracılığıyla başka kişilere ulaşmış ve bu kişiler aracılığıyla da yeni kişilerle görüşmeler yapmıştır. Bu teknik aşağıdaki tekniklerden hangisidir?

Kartopu

Gözlem

Ölçek

Yapılandırılmış görüşme

Deney

Açıklama:

Sözü edilen teknik kartopu tekniği/etkisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Nitel metodun güvenirliğin artırılması amacıyla bir ya da birden fazla nitel ya da nicel metotla bir arada kullanılmasına ne ad verilir?

Etnografi

Kartopu

Nirengi

Gözlem

Karma

Açıklama:

Nitel metodun güvenirliğin artırılması amacıyla bir ya da birden fazla nitel ya da nicel metotla bir arada kullanılmasına nirengi adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Araştırmada dönüşlülükten yararlanan araştırmacı aşağıdakilerden hangisini gözetir?

Kendi önyargılarının farkına varır.

Uzman görüşü alır.

Araştırma katılımcılarının kalıplaşmış düşüncelerine odaklanır.

Yerli ve yabacı alanyazını tarar.

Araştırma sonuçlarının yararlarını hesaplar.

Açıklama:

Araştırmacıların tüm araştırma boyunca kendi önyargılarının, yaşam deneyimlerinin, statülerinin, güç ve karak terlerinin araştırmanın bulgularını ve yorumlarını nasıl şekillendirdiği konusunda düşünmeleri ve açık olmaları gerekmektedir. Nitel alan araştırmalarındaki bu sürece “dönüşlülük” (reflexivity) adı da verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Katılımlı gözlemin başarısı için araştırmacının aşağıdakilerden hangilerine uygun davranması gerekmektedir?
I- Bölgede konuşulan dili konuşması,
II- İyi bir dinleyici olması
III- Müdahaleci olması
IV- Günlük yaşama karışması

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Katılımlı gözlemlerin başarılı olması için araştırmacının çalışmanın yapıldığı bölgede konuşulmakta olan dili konuşması, iyi bir dinleyici olması, fazla müdahaleleci olmaması, kendi önyargılarının farkında olması ve insanların gündelik hayatına karışması şart koşullardır. Soru kökünde müdahaleci olması denilmektedir. Katılımcı gözlemde araştırmacının olabildiğince az müdahaleci mümkünse hiç müdahaleci olmaması gerekir. Bu denele sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Nitel alan araştırmasında en sık kullanılan görüşme yöntemi yarı yapılandırılmış görüşmelerdir. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Standart analizler yapabilmek

Esnek sorular yapabilmek

Daha çok sayıda kişiyle görüşebilmek

Objektif olmayı kolaylaştırmak

Soru sayısını azaltabilmek

Açıklama:

Nitel alan araştırmalarında esnek sorular sorulmasına olanak tanıyan yarı yapılandırılmış görüşmeler tercih edilmektedir. Bu bağlamda her görüşmeden sonra, sorular tekrar elden geçirilerek araştırma esnasında tekrar tasarlanabilir ya da görüşme esnasında verilen bir cevap önceden hazırlanmamış yeni soruları beraberinde getirebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Ekoloji konusunda alan araştırması yapan bir araştırmacı, ekoloji alanında uzman olarak gördüğü önemli paydaşları belirlemiş ve görüşmeyi bu uzmanlarla gerçekleştirmiştir. Araştırmacı yaptığı nitel araştırmada örnekleme tekniklerinden hangisine başvurmuştur?

Fırsat yoluyla örnekleme

Muhakeme yoluyla örnekleme

Tabakalandırılmış örnekleme

Tesadüfi örnekleme

Kotalı örnekleme

Açıklama:

Araştırmacının araştırma alanıyla birebir ve doğrudan ilgili kişilerle görüşmesi muhakeme yoluyla örneklemedir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Odak grup tekniğinde, grup ideal olarak kaç kişiden oluşmalıdır?

2-4

4-6

6-8

8-10

10-12

Açıklama:

Genelde odak odak gruplarının ideal katılımcı sayısının altı ile sekiz arasında olduğu iddia edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Bir ülkedeki siyasi liderlerin hangilerinin kısıtları kabul etmekten ziyade onlara meydan okumayı tercih ettiğinin araştırıldığı bir çalışmada analiz birimi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ülke

Siyasi liderler

Kısıtlar

Kabul

Meydan okuma

Açıklama:

Bir ülkedeki siyasi liderlerin hangilerinin kısıtları kabul etmekten ziyade onlara meydan okumayı tercih ettiğinin araştırıldığı bir çalışmada analiz birimi liderlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Bir araştırmacı bir liderin ya da liderlerin skorlarını zaman, konu ya da konuşulan ortama göre değişip değişmediğini analiz edebilir. Bu değerlendirmede aşağıdaki analizlerden hangisinin yapılması uygundur?

Varyans analizi

Kümeleme analizi

Doğrulayıcı faktör analizi

Açımlayıcı faktör analizi

Regresyon analizi

Açıklama:

Bir araştırmacı bir liderin ya da liderlerin skorlarını zaman, konu ya da konuşulan ortama göre değişip değişmediği varyans analizi (ANOVA) ile analiz edebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangileri içerik analizinin güçlü yanlarıdır?
I- Kayıtla sınırlı kalması
II- Ucuz olması
III- Görece kolay olması

Sunulan seçenekler 10-11’i aşmamalıdır.

Sorulan sorular tek boyutlu olmalıdır.

Cetvel üzerinde gösterilen düzenek mantıklı tek bir boyuta karşılık gelmelidir.

Değerlendirilmesi istenen ifadelerin soruluş şekli hep aynı yönde olmamalıdır.

Verilenlerden hangileri değerlendirme cetvelleriyle çalışırken uyulması gereken temel prensiplerdendir?

I - II

II - III

I - IV

II - IV

I - II - III - IV

Açıklama:

Değerlendirme cetvelleriyle çalışırken birkaç temel prensibe uymak gereklidir. Sunulan seçenekler 10-11’i aşmamalıdır. Sorulan sorular tek boyutlu olmalıdır ki kullanılan cetveller anlamlı bir şekilde kullanılabilsin. Cetvel üzerinde gösterilen düzenek mantıklı tek bir boyuta karşılık gelmelidir. Değerlendirilmesi istenen ifadelerin soruluş şekli hep aynı yönde olmamalıdır. Görüşülen kişilerin soruların soruluş mantığını anladıklarını düşünerek otomatik olarak hep benzer yönde cevaplar vermelerinin önüne geçmek için verilen ifadelerin uç noktalarının anlamı değiştirilerek sorulmalıdır

Doğru Cevap: E

Soru 16

kuramsal çerçeve ve kavramsallaştırma
cevaplayacak olan deneklerin ne düzeyde bir lisan hakimiyeti ve konuya dair bilgisi olduğu
soruların kısa, basit ve net bir şekilde anlaşılabilir olması
özel bilgi gerektiren, farklı anlamlar yüklenebilecek teknik kelime ya da deyimlerden kaçınılması
görüşülen kişinin sorulan soruyu istenilen şekilde ve tam olarak anlaması

Verilenlerden hangileri soruların dillendirilmesinde izlenecek ana prensiplerdendir?

I - II - III - IV - V

I - II - III - IV

II - III - IV - V

I - II - IV - V

I - III - IV - V

Açıklama:

Soruların Dillendirilmesinde İzlenecek Ana Prensipler Bir önceki bölümde araştırmamızı şekillendiren kuramsal çerçeve ve kavramsallaştırmanın sorularımızı şekillendirirken en önemli kısıt olarak düşünülmesi gerektiğini belirtmiştik. Açık ve kapalı uçlu soru formatlarının tercihini de bu çerçevede düşünmek gerekir. Ancak bu en kaba gruplandırmanın ötesine geçtiğimizde soruların dillendirilmesindeki ana prensiplerin sanatla bilimsellik arasında ince bir çizgi etrafında şekillendiğini görürüz.
Sorularımızı dile getirirken ilk düşünmemiz gereken bunları cevaplayacak olan deneklerin ne düzeyde bir lisan hakimiyeti ve konumuza dair bilgisi olduğudur. Görece olarak daha yüksek eğitimli, kullandıkları dil ve bu dilin kullanımı ve kelime hazinesi olarak daha zengin bir arka plana dayanan elitlerle yapılan görüşmelerde sorularımız için kullanılacak dil bu gözlemlere dayanarak halk geneli için kullanılandan daha sofistike bir farklılaşmaya gidebilir. Ancak bu saptamayı yapmakla beraber genel geçer kural olarak soruların kısa, basit ve net bir şekilde anlaşılabilir olması gerekir. Prensip olarak özel bilgi gerektiren, farklı anlamlar yüklenebilecek teknik kelime ya da deyimlerden kaçınılmalıdır. Bir bölgenin bir lehçenin, değişik eğitim düzeylerinin ya da mesleğin daha yoğun kullandığı kelime ya da deyimlerden kaçınılmalıdır. Soru sorarken en başta gelen amacımız görüşülen kişinin sorduğumuz soruyu istediğimiz şekilde ve tam olarak anlamasıdır. Ancak böylelikle görüşülen kişilerin verdikleri cevaplar kendi tercih, görüş, tutum ve değerlendirmelerini araştırma kapsamında görüşülen diğer deneklerle karşılaştırılabilir şekilde çözümlenebilecektir. Eğer sorularımız anlaşılamıyorsa alınan cevaplardaki bilgi de yanlış olabilecektir. Anlaşılamayan sorulardan oluşan araştırmalarda “bilmiyor”, “cevap yok” ya da “karar veremiyor” gibi cevaplar daha yüksek oranda olacaktır. Elbette tekrar tekrar anlaşılmaz sorulardan oluşan araştırmalara katılma oranlarının da düşük olması şaşırtıcı olmayacaktır. Bu tür anlaşılma sorunlarının olup olmadığının sınanması soruların sahada test edilmesi ve derinlemesine bilişsel görüşmeler (cognitive interviews) yapılması gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

araştırmacının sorularını hedef kitledeki farklı grupları ufak gruplar halinde de olsa yansıtan bir küçük örneklem ile görüşerek küçük ölçekli bir deneme yapmasıdır
farklı sosyo-ekonomik statü, temel demografik göstergeler ve kültürel grupların bu ön sınama grubuna dahil edilmesidir
öncelikle soruların anlaşılırlığına bakılır
sorulardaki belirsizliklerin de saptanmasına çalışılır
soruların ilgilenilen konuyla ilgili tüm dikkate alınmaya değer seçenekler ve farklı perspektifleri yansıyıp yansıtmadığı anlaşılmaya çalışılır

Verilenlerden hangileri soru cetvelindeki soruların sınanması ya da ön testlerin amaçlarındandır?

I - II - III - IV - V

I - II - III - IV

I - II - III

III - IV - V

I - II - IV - V

Açıklama:

Soru cetvelindeki soruların sınanması ya da ön testler (pre-testing) ile kastedilen araştırmacının sorularını hedef kitledeki farklı grupları ufak gruplar halinde de olsa yansıtan bir küçük örneklem ile görüşerek küçük ölçekli bir deneme yapmasıdır. Soru cetveline son şekli verildikten sonra sahaya çıkıldığında görüşmeler nasıl yapılacaksa aynı şekilde örneklem seçimi ölçütlerine bağlı olarak farklı yerleşim birimlerinde saha çalışması aynı saha ölçütlerine göre gerçekleştirilir. Burada amaç farklı sosyo-ekonomik statü, temel demografik göstergeler ve kültürel grupların bu ön sınama grubuna dahil edilmesidir. Bu farklı gruplar için değişik soruların anlaşılıp anlaşılmadığı farklı “cevap yok/bilmiyorum” cevapları alınıp alınmadığına bakılır. Ön sınamaları yapan görüşmecilerin soruları sorduklarında gelen tepki ve cevaplara bakarak dikkatle soruların anlaşılıp anlaşılmadığını tespit etmeye çalışmaları beklenir.
Bu küçük ölçekli sınamalarda öncelikle soruların anlaşılırlığına bakılır. Anlaşılmayan ya da yanlış anlaşılan soruların yanı sıra sorulardaki belirsizliklerin de saptanmasına çalışılır. Soruların ilgilenilen konuyla ilgili tüm dikkate alınmaya değer seçenekler ve farklı perspektifleri yansıyıp yansıtmadığı anlaşılmaya çalışılır. Konuyla çok da ilgili olmayan ya da eksik şekillendirilmiş sorular olup olmadığına bakılır. Soru cetvelinde araştırmacıların beklentilerinin aksine bazı soruların tepki alması söz konusu olabilir. Gerek hassas kişisel bilgilerin alınması, gerek sorunun dile getirilmesinde farklı gruplara rahatsızlık veren bir dil kullanılmış olması gibi sorunlar ancak sahada farklı denek gruplarına ulaşılarak anlaşılabilir. Araştırmacılar genelde kendileri ve çevrelerindeki akademik ve öğrenci çevresince tepki çekmeyen soruların daha geniş bir halk kitlesine ulaşıldığında tepki çekmesine şaşırırlar. Ancak bu her soru cetvelinde akılda tutulması gereken bir olasılıktır ve her defasında da ısrarla sınanarak gerçek saha çalışmasında karşılaşılabilecek zorluklar en aza indirilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

I. Soru sorma tekniklerindeki gelişmeler
II. Örneklem teknolojisindeki gelişmeler
III. Araştırma yöntem kurgularındaki gelişmeler
IV. Veri toplama tekniklerindeki gelişmeler
V. Bilgisayar destekli veri analizi tekniklerindeki gelişmeler
Yukarıdakilerden hangileri Jean M. Converse’in (1987) anket çalışmalarını betimlediği dört ana başlık arasında yer almaktadır?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve V

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Kamuoyu yoklamaları ya da anket çalışmaları olarak tarif ettiğimiz bu çalışmalar Jean M. Converse (1987) dört ana başlık altında betimlemekte ve tasnif etmektedir. Bunların birincisi kamuoyu/anket çalışmalarının hangi amaçlar için kullanıldığı temelinde şekillenmektedir. İkincisi, soru sorma tekniklerindeki gelişmelerdir. Üçüncüsü örneklem teknolojisindeki gelişmeler dördüncüsü ise veri toplama tekniklerindeki gelişmelerdir. Cevap I, II ve IV maddelerinin olduğu seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

kişilerin kendi kendilerine cevapladıkları anketler yoluyla yürütülen çalışmalarda görüşmeciler kullanılmadığı için maliyet avantajı oldukça yüksektir
herhangi bir şekilde görüşmeci ile deneğin bir araya gelmesi gerekmediğinden denekler sorulara gerek duydukları zamanı vererek düşünüp, hatta araştırıp istedikleri yanıtları verebilirler
posta yolu ile deneklerin kendi kendilerine cevapladıkları anketlerde görüşmecilerin kişileri ziyaret etmelerinin getirdiği ilgi ve cevaplama isteği eksik kalabilir
posta masrafı ve postanın alacağı zaman İnternet üzerinden yapılan çalışmada olmayacaktır

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I - II - III - IV

I - II - III

II - III - IV

I - III - IV

I - II - IV

Açıklama:

Kişilerin kendi kendilerine cevapladıkları anketler yoluyla yürütülen çalışmalarda görüşmeciler kullanılmadığı için maliyet avantajı oldukça yüksektir. Herhangi bir şekilde görüşmeci ile deneğin bir araya gelmesi gerekmediğinden denekler sorulara gerek duydukları zamanı vererek düşünüp, hatta araştırıp istedikleri yanıtları verebilirler. Herhangi bir zaman kısıtlaması olmaksızın soruları cevaplayabilirler. Benzer nedenlerle herhangi bir soruyu bir görüşmecinin önünde cevaplamanın getirebileceği çekinme ya da utanma duygusu olmadan sorular cevaplanabilir. Ancak posta yolu ile deneklerin kendi kendilerine cevapladıkları anketlerde görüşmecilerin kişileri ziyaret etmelerinin getirdiği ilgi ve cevaplama isteği eksik kalabilir. Tipik olarak eve ya da iş yerine ulaştırılan bu tür anketler kısa yoldan çöpe gidebilir. Dolayısıyla posta anketlerinde en önemli sorun cevap oranıdır (response rate).
Öncelikle soru cetveli bir kitapçık gibi düzenlenip kaliteli bir kağıda basılmalı ve göze çarpan kaliteli bir zarf ile birinci sınıf posta servisi kullanılarak kişilere iletilmelidir. Bu tür ayrıcalıklı bir görünüm cevap oranını yüksek tutmaya yardım edecektir. Soruların ulaştırıldığı deneklerce kendi başlarına cevaplanacağı düşünülerek soru cetvelinin tek başına her türlü pratik soruyu ya gereksiz kılacak kadar açık ya da ortaya çıkabilecek her tür soruya bir cevabı da soru cetveli üzerinde bulunduran bir formda olmalıdır. Bir sorudan bir diğerine geçişler ya da atlamalar gibi teknik olarak kafa karıştırıcı olabilecek düzenlemelerden kaçınılmalı ya da son derece açık bir şekilde soru cetveli üzerinde düzenlemeye gidilmelidir. Soru cetvelinde sorular arasında yeterli mesafe bırakılmalı sorular kolay okunur görünmelidir. Açıktır ki İnternet üzerinde yürütülen bu tür çalışmalarda, gerekli talimat ve açıklamalar ya da cevaba bağlı olarak atlamalar ve değişik yönlendirmeleri basit bir şekilde sorunsuz olarak her deneğe ulaştırmak mümkündür. Internet üzerinde posta ile yürütülen çalışmalarda olduğu gibi belli adreslere davet gönderilerek de anket kişilere ulaştırılabilir. Eğer hedef kitlede yer alanların email adresleri tam olarak var ise aynen posta yolu ile yürütülen çalışmaya benzer bir yapıya geri dönülmüş olunur. Hatta bu durumda İnternet üzerinden yürütülen çalışmanın doğal avantajları olacaktır. Posta masrafı ve postanın alacağı zaman İnternet üzerinden yapılan çalışmada olmayacaktır. Kişilere ulaşım masrafsız olacak, verilerin girişi ve kontrolünde önemli zaman kazanılmış olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi tarihsel gelişim içinde en eski anket çalışmaları olarak gösterilebilir?

Seçimler

Tüketici davranış anketleri

Genel nüfus sayımları

Siyasi davranış anketleri

Pazarlama anketleri

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 21

1939 yılında gerçekleştirilen ilk modern rastsal örneklem temelli anket çalışması aşağıdaki konuların hangisinde gerçekleştirilmiştir?

Ürün pazarlama

Seçim tahmini

Sağlıklı yaşam

İşsizlik oranları

Aile hayatı

Açıklama:

Yürütülen ilk modern rastsal örneklem temelli anket çalışması 1939 yılında aylık işsizlik istatistikleri elde etmek amacıyla kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

en büyük avantajı maliyettir
kişilerin kendi kendilerine soruları cevaplamalarının getirdiği bazı dezavantajları ortadan kaldırır
yüz yüze görüşmelerde ve tabi posta ya da web üzerinden yapılan görüşmelerde kullanılabilecek grafik ya da skala kullanılamaz
görüşmelerinin kısa sürmesi beklenir

Verilen ifadelerden hangileri telefonla yürütülen çalışmalar için geçerlidir?

I - II - III - IV

I - II - IV

II - III - IV

I - III - IV

I - II - III

Açıklama:

Telefonla yürütülecek görüşmelerin de yüz yüze yapılan çalışmalara olan en büyük avantajı yine maliyettir. Telefon anketlerinde örneklemle ilgili sorunlara Ünite 3’te değinmiştik. Bu sorunların bertaraf edilebildiği varsayımından hareket edersek telefon çalışmalarının en önemli avantajı tek bir yerden tüm görüşmecilerin yakından izlenebileceği bir ortamda görüşmelerin yapılmasının kişilerin kendi kendilerine soruları cevaplamalarının getirdiği bazı dezavantajları ortadan kaldırmaya yardımcı olmasıdır. Ancak akılda tutulmalıdır ki yüz yüze yapılacak görüşmelere oranla telefon görüşmelerinin kısa sürmesi beklenir. Yine yüz yüze görüşmelerde ve tabi posta ya da web üzerinden yapılan görüşmelerde kullanılabilecek grafik ya da skala kullanımının telefonda yapılamamasıdır. Bu yüzden kullanılacak cevap seçeneklerinin kısa ve skalaların da basit olması gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

I. Kişilerin cevapları araştırmacı tarafından verilmiş birkaç seçenek ile sınırlıdır.
II. Cevaplar görüşülen kişinin dile getirdiği şekilde alınır.
III. Soruya verilebilecek cevapların belli başlıları anımsatılarak aralarından birinin seçilmesi istenir.
IV. Cevapların dile getirilmesinde kişiden kişiye olabilecek farklılaşmalar olduğu gibi cevaba yansıtılır.
V. Araştırmacının gelen cevapları yorumlayarak basit kategorilere ayırmaya gitmesi gerekir.
Yukarıdakilerden hangileri açık uçlu soruların özelliklerini içermektedir?

I, II ve III

I, II ve V

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Kapalı uçlu sorularda görüşülen kişilerin cevapları araştırmacı tarafından verilmiş birkaç seçenek ile sınırlanmıştır. Görüşülen kişiye yöneltilen soruya verilebilecek cevaplarda birkaç farklı seçenek arasından biri olmak üzere kısıtlanmıştır. Açık uçlu sorularda ise cevaplar görüşülen kişinin dile getirdiği şekilde alınır ve sorunun anlaşılıp cevapların dile getirilmesinde kişiden kişiye olabilecek farklılaşmalar olduğu gibi cevaba yansıtılır. Bu tür açık uçlu cevaplarda çoğu zaman araştırmacının ikinci bir aşama olarak gelen cevapları yorumlaması ve istatistiki bir çözümleme içinde basit kategorilere ayırması gitmesi gerekir. Bu kapsamda cevap II, IV ve V maddelerinin olduğu seçenektir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Değerlendirme cetvellerinde sunulan seçenekler sayısı aşağıdakilerden hangisini aşmamalıdır?

4-5

6-7

8-9

10-11

12-13

Açıklama:

Değerlendirme cetvelleriyle çalışırken birkaç temel prensibe uymak gereklidir. Sunulan seçenekler 10-11’i aşmamalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

en kaliteli veri toplama yöntemidir.
görüşmeciler bir nedenle anlaşılmadan geçiştirilmeye çalışılan sorular hakkında bazı önceden tasarlanmış basit açıklamalar getirerek cevap alabilmektedirler.
en önemli sorun koordinasyon ve kontrol sorunlarıdır.
anketörlerin sahada gerek haneye erişim, gerek haneden görüşülecek kişinin seçimi, gerekse de görüşme sırasında kendilerinden beklenenleri yerine getirip getirmediklerinin kontrol edilmesi şarttır.

Verilenlerden hangileri yüz yüze görüşmelerle yürütülen çalışmalar için geçerlidir?

I - II - III - IV

I - II - III

I - II - IV

II - III - IV

I - III - IV

Açıklama:

Maliyet yüksekliğine rağmen yüz yüze görüşme yöntemi hâlâ anket verisinin toplanmasında en kaliteli veri toplama yöntemidir. Bu elbette görüşmecilerin iyi eğitilmiş ve kontrol edilmiş olmalarına da sıkı sıkıya bağlıdır. Batıda yarı zamanlı olarak ev kadınlarının çalıştığı bir iş alanı iken zamanla bu grubun tam zamanlı işlere geçmesi ve artan suç oranı anketör olarak çalışmak isteyenlerin arzını azaltmıştır.
Görüşmeciler bir nedenle anlaşılmadan geçiştirilmeye çalışılan sorular hakkında bazı önceden tasarlanmış basit açıklamalar getirerek cevap alabilmektedirler. Burada dikkat edilmesi gereken nokta görüşmecilerin yaptıkları açıklamalarla alınan cevapları bazı yönlere doğru şekillendirmeleridir ki bundan hassasiyetle kaçınmak gerektiği açıktır. Yine tecrübeli ve iyi eğitilmiş görüşmecilerin ciddiyetsiz, samimi olmayan denekleri ve açıkça tutarsız ve yanlış olan cevapları ortaya çıkarmaları da beklenir. Bu tür aksamalar görüşmeci kullanılmayan yöntemlerde ya hiç anlaşılamamakta ya da basit mantık hataları bulunsa bile bu ancak veri toplama süreci bittikten sonra olabilmektedir. Buna bir yeni teknoloji olarak web üzerinden yürütülen çalışmalarda oluşturulan veri toplama amaçlı web sitesindeki mantık kontrolleri ile cevaplayan denekleri uyararak bir çözüm bulunsa bile bu yöntemlerin tam olarak işlemesi zordur. Yüz yüze yürütülen çalışmalarda en önemli sorun kimi zaman 50-150 arası görüşmecinin birkaç hafta içerisinde aynı çalışmada çalışmasıyla oluşan koordinasyon ve kontrol sorunlarıdır. Sahaya sadece eğitimden geçmiş görüşmecilerin çıkmasını sağlamak bir sorun olabilmekte, çalışma sürerken anketör eğitimi verilmesi gerekebilmektedir. Anketörlerin sahada gerek haneye erişim, gerek haneden görüşülecek kişinin seçimi, gerekse de görüşme sırasında kendilerinden beklenenleri yerine getirip getirmediklerinin kontrol edilmesi şarttır. Aksi taktirde her aşamada pek çok sorunla karşılaşılabilir ve bu da örneklemin hem temsil yeteneğini düşürecek hem de alınan cevapların istenilen ölçüm standartlarında olmaması sonucunu oluşturabilecektir. Dolayısıyla yüz yüze görüşmelerle yürütülen çalışmalarda önemli bir çaba görüşmecilerin sahada görüşmeler sürerken kontrolü için harcanmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 26

Anket sorularının dile getirilmesinde ilk düşünülmesi gereken nokta aşağıdakilerden hangisidir?

Anket sorularının farklı özellikleri ölçebilecek düzeyde olması

Anket sorularında özel bilgi gerektiren, farklı anlamlar yüklenebilecek teknik kelime ya da deyimlerden kaçınılması

Anket sorularının hangi türden sorulardan (açık veya kapalı uçlu) oluşacağına karar verilmesi

Cevap kategorilerinin sıralanmasının doğru biçimde gerçekleştirilmesi

Anketi cevaplayacak olan deneklerin lisan hakimiyeti ve konuya ilişkin bilgisi

Açıklama:

Sorularımızı dile getirirken ilk düşünmemiz gereken bunları cevaplayacak olan deneklerin ne düzeyde bir lisan hakimiyeti ve konumuza dair bilgisi olduğudur. Görece olarak daha yüksek eğitimli, kullandıkları dil ve bu dilin kullanımı ve kelime hazinesi olarak daha zengin bir arka plana dayanan elitlerle yapılan görüşmelerde sorularımız için kullanılacak dil bu gözlemlere dayanarak halk geneli için kullanılandan daha sofistike bir farklılaşmaya gidebilir.

Doğru Cevap: E

Soru sorma tekniklerindeki günümüzde Türkiyedeki gelişmeler ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

Günümüze gelindiğinde soru cetvellerinin kurgulanması ve soruların dillendirilmesinde Türkiye’deki pratik oldukça gelişime muhtaç bir alandır.
Tipik olarak sorular değişik yurtdışı çalışmaların Türkçeleştirilmesi ya da uyarlanmasından ibarettir.
Bu alanda Türkçenin kullanımındaki farklılıkların etkilerinin ölçümü üzerine pek çalışma yoktur.
Soruların uzmanlarca gözden geçirimi, odak grup tartışmaları, bilişsel görüşmeler ya da rastsal ayrışma deneyleriyle test edilip değerlendirilmesi nadirdir.
Genel pratik soru cetvellerinin sahaya çıktıktan sonra ufak bir grup görüşme ile sahada pilot teste tabi tutulmasıdır.

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Günümüze gelindiğinde soru cetvellerinin kurgulanması ve soruların dillendirilmesinde Türkiye’deki pratik oldukça gelişime muhtaç bir alandır. Tipik olarak sorular değişik yurtdışı çalışmaların Türkçeleştirilmesi ya da uyarlanmasından ibarettir. Bu alanda Türkçenin kullanımındaki farklılıkların etkilerinin ölçümü üzerine pek çalışma yoktur. Soruların uzmanlarca gözden geçirimi, odak grup tartışmaları, bilişsel görüşmeler (cognitive interviews) ya da rastsal ayrışma deneyleriyle (randomized / split ballot experiments) test edilip değerlendirilmesi nadirdir. Genel pratik soru cetvellerinin sahaya çıkmadan önce ufak bir grup görüşme ile sahada pilot teste tabi tutulmasıdır. Ancak açıktır ki bu uygulamanın Türkçenin kullanımı temelinde karşı karşıya olunan sorunlar ve belirsizliklerin anlaşılmasında ancak kısıtlı bir yardımı olabilmektedir.

Herhangi bir soruda görüşülen kişilerin değerlendirmeye bırakılan seçenekler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Herhangi bir soruda görüşülen kişilerin değerlendirmesine bırakılan seçeneklerin sayılarına dikkat etmek gerekir.

Seçenek sayısının çok geniş olması önerilir.

Seçenekler 6-7 taneden fazla olduğunda sıradan bir deneğin verilen seçenekler arasından çıkmasını beklemek çok şey beklemek olacaktır.

Seçenekler görüşülen kişilerin uzmanlık ya da ilgi alanları dikkate alındığında en çok 10-15 tane de yapılabilir.

Mutlaka yüz yüze görüşmeler sırasında görüşülen kişilere seçenekleri görüp okuyabilecekleri bir kart vermek doğru olacaktır.

Açıklama:

Herhangi bir soruda görüşülen kişilerin değerlendirmesine bırakılan seçeneklerin sayılarına da dikkat etmek gerekir. Bu seçenek sayısının çok geniş olmaması önerilir. Seçenekler 6-7 taneden fazla olduğunda sorunun konusuna herhangi bir yakınlığı olmayan sıradan bir deneğin verilen seçenekler arasından çıkmasını beklemek çok şey beklemek olacaktır. Bu seçenekler görüşülen kişilerin uzmanlık ya da ilgi alanları dikkate alındığında en çok 10-15 tane de yapılabilir. Ancak bu zaman da mutlaka yüz yüze görüşmeler sırasında görüşülen kişilere seçenekleri görüp okuyabilecekleri bir kart vermek doğru olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Değerlendirme cetvelleri ile çalışırken uyulması gereken prensipler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sorulan sorular tek boyutlu olmalıdır ki kullanılan cetveller anlamlı bir şekilde kullanılabilsin.

Cetvel üzerinde gösterilen düzenek mantıklı tek bir boyuta karşılık gelmelidir.

Sunulan seçenekler 14-15’i aşmamalıdır.

Değerlendirilmesi istenen ifadelerin soruluş şekli hep aynı yönde olmamalıdır.

Görüşülen kişilerin soruların soruluş mantığını anladıklarını düşünerek otomatik olarak hep benzer yönde cevaplar vermelerinin önüne geçmek için verilen ifadelerin uç noktalarının anlamı değiştirilerek sorulmalıdır.

Açıklama:

Değerlendirme cetvelleriyle çalışırken birkaç temel prensibe uymak gereklidir.Sunulan seçenekler 10-11’i aşmamalıdır. Sorulan sorular tek boyutlu olmalıdır ki kullanılan cetveller anlamlı bir şekilde kullanılabilsin. Cetvel üzerinde gösterilen düzenek mantıklı tek bir boyuta karşılık gelmelidir. Değerlendirilmesi istenen ifadelerin soruluş şekli hep aynı yönde olmamalıdır. Görüşülen kişilerin soruların soruluş mantığını anladıklarını düşünerek otomatik olarak hep benzer yönde cevaplar vermelerinin önüne geçmek için verilen ifadelerin uç noktalarının anlamı değiştirilerek sorulmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Ön sınama ile yapılan çalışmanın temel fikri üzerine daha geniş bir sorgulamaya gidilerek yapılan soru türü aşağıdakilerden hangisidir?

Ön test

Bilişsel görüşmeler

Açık olmayan soru

Çok anlamlı soru

Yönlendirici soru

Açıklama:

Bilişsel görüşmeler (cognitive interviews) ön sınama ile yapılan çalışmanın temel fikri üzerine daha geniş bir sorgulamaya gidilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

”Günlük yaşantınızı düşündüğünüzde sizi kişi olarak en fazla meşgul edip zorlayan ve üzen en önemli sorun nedir?” sorusu aşağıdakilerden hangisine örnek olarak verilebilir?

Ön test

Açık olmayan soru

Çok anlamlı sorular

Yönlendirici soru

Bilişsel görüşme

Açıklama:

Çok anlamlı sorulara örnek olarak şu sorudur : ”Günlük yaşantınızı
düşündüğünüzde sizi kişi olarak en fazla meşgul edip zorlayan ve üzen en önemli
sorun nedir?”

Doğru Cevap: C

Soru 50

Kişilerin kendi kendilerine cevapladıkları anketler ile aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

Görüşmeciler kullanılmadığı için maliyet avantajı oldukça yüksektir.
Denekler sorulara gerek duydukları zamanı vererek düşünüp, hatta araştırıp istedikleri yanıtları verebilirler.
Herhangi bir zaman kısıtlaması olmaksızın soruları cevaplayabilirler.
Herhangi bir soruyu bir görüşmecinin önünde cevaplamanın getirebileceği çekinme ya da utanma duygusu olmadan sorular cevaplanabilir.
Tipik olarak eve ya da iş yerine ulaştırılan bu tür anketler kısa yoldan etkili olmaktadır.

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 51

kamuoyu/anket çalışmalarının hangi amaçlar için kullanıldığı
soru sorma tekniklerindeki gelişmeler
örneklem teknolojisindeki gelişmeler
veri toplama tekniklerindeki gelişmeler

Verilenlerden hangileri Jean M. Converse'in kamuoyu yoklamaları ya da anket çalışmaları için yaptığı tasniflerdendir?

I - II - III - IV

I - II - III

I - II - IV

II - III - IV

I- III -IV

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi öncelikli olarak bir sosyal sorunun doğasını anlamak bu soruna dair çözümleme ve siyasa önerileri üretmek amacıyla şekillendirilmiş öncü anket çalışmalarındandır?

Charles Booth

Louis L. Thurstone

Ali Çarkoğlu ve Andre Krouwell

Putnam

Gönlübol

Açıklama:

Daha sonraları anket çalışmaları öncelikli olarak bir sosyal sorunun doğasını anlamak bu soruna dair çözümleme ve siyasa önerileri üretmek amacıyla şekillendirilmiştir. Charles Booth tarafından 14 yıl boyunca Londra yaşayan yoksul nüfusun özellikleri ve yoksulluk nedenleri üzerine yürütülen çalışma modern dönemin bu tür çalışmalarının öncülerinden biri olarak verilebilir. Her ne kadar bu öncü çalışma bugün anlaşıldığı şekliyle bir örneklem ve yapılandırılmış bir soru cetveli temelinde yürütülmemiş olsa da Booth elde ettiği sistematik ölçümleri nicel özetler haline dönüştürerek bu temel sosyal sorunun çözümlemesini 17 ciltlik bir çalışma çerçevesinde özetlemiştir. (Bakınız http://booth.lse.ac.uk/.)

Doğru Cevap: A

İlk modern rastsal örneklem temelli anket çalışması kaç yılında yapılmıştır?

1936

1937

1938

1939

1940

Açıklama:

ilk modern rastsal örneklem temelli anket çalışması 1939 yılında aylık işsizlik istatistikleri elde etmek amacıyla kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

görüşülen kişilerin cevapları araştırmacı tarafından verilmiş birkaç seçenek ile sınırlanmıştır
nicel araştırmalarda çoğu soru bu yapıdadır
görüşülen kişiye yöneltilen soruya verilebilecek cevaplarda birkaç farklı seçenek arasından biri olmak üzere kısıtlanmıştır
cevaplar görüşülen kişinin dile getirdiği şekilde alınır

Verilenlerden hangileri kapalı uçlu soru özelliklerindendir?

I - II - III - IV

I - II - III

I - II - IV

I - III - IV

II - III - IV

Açıklama:

Nicel araştırmalarda çoğu soru kapalı uçlu denilen bir yapıdadır. Kapı uçlu sorularda görüşülen kişilerin cevapları araştırmacı tarafından verilmiş birkaç seçenek ile sınırlanmıştır. Görüşülen kişiye yöneltilen soruya verilebilecek cevaplarda birkaç farklı seçenek arasından biri olmak üzere kısıtlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

cevaplar görüşülen kişinin dile getirdiği şekilde alınır
sorunun anlaşılıp cevapların dile getirilmesinde kişiden kişiye olabilecek farklılaşmalar olduğu gibi cevaba yansıtılır
çoğu zaman araştırmacının ikinci bir aşama olarak gelen cevapları yorumlaması ve istatistiki bir çözümleme içinde basit kategorilere ayırması gerekir
görüşülen kişiye yöneltilen soruya verilebilecek cevaplarda birkaç farklı seçenek arasından biri olmak üzere kısıtlanmıştır

Verilenlerden hangileri açık uçlu soru özelliklerindendir?

I - II - III - IV

I - II - III

I - II - IV

I - III - IV

II - III - IV

Açıklama:

Açık uçlu sorularda ise cevaplar görüşülen kişinin dile getirdiği şekilde alınır ve sorunun anlaşılıp cevapların dile getirilmesinde kişiden kişiye olabilecek farklılaşmalar olduğu gibi cevaba yansıtılır. Bu tür açık uçlu cevaplarda çoğu zaman araştırmacının ikinci bir aşama olarak gelen cevapları yorumlaması ve istatistiki bir çözümleme içinde basit kategorilere ayırması gitmesi gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

denekler herhangi bir cevabı kafadan atarak ya da rastsal bir şekilde seçebilmektedir
A seçeneği yerine soru cetveli üzerinde B seçeneğinin işaretlenmesi
cevaplar bilgisayarda veri setine aktarılırken A yerine B seçeneğinin girilmesi
sunulan seçeneklerin sorulan soruya verilebilecek cevap yelpazesini tümüyle yansıtmaması

Verilenlerden hangileri kapalı uçlu sorulardaki sorunlu alanlardandır?

I - II - III

I - III - IV

II - III - IV

I - II - IV

I - II - III - IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 60

Soru cetvelindeki soruların sınanması ya da ön testler (pre-testing) ile kastedilen araştırmacının sorularını hedef kitledeki farklı grupları ufak gruplar halinde de olsa yansıtan bir küçük örneklem ile görüşerek küçük ölçekli bir deneme yapmasıdır.
Bilişsel görüşmeler (cognitive interviews) ile kastedilen ön sınama ile yapılan çalışmanın temel fikri üzerine daha geniş bir sorgulamaya gidilmesidir.
Çoğu zaman sorunun anlaşılmasını kolaylaştırmak amacıyla soru hakkında açıklayıcı bilgiler verilir. Bu bilgilerin soruya verilen cevapları bir yöne doğru çekmemesi gerekir.
Kişilerin kendi kendilerine cevapladıkları anketler yoluyla yürütülen çalışmalarda görüşmeciler kullanılmadığı için maliyet avantajı oldukça yüksektir.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I - II - III - IV

I - II - III

I - II - IV

I - III - IV

II - III - IV

Açıklama:

Soru cetvelindeki soruların sınanması ya da ön testler (pre-testing) ile kastedilen araştırmacının sorularını hedef kitledeki farklı grupları ufak gruplar halinde de olsa yansıtan bir küçük örneklem ile görüşerek küçük ölçekli bir deneme yapmasıdır.
Bilişsel görüşmeler (cognitive interviews) ile kastedilen ön sınama ile yapılan çalışmanın temel fikri üzerine daha geniş bir sorgulamaya gidilmesidir.
Çoğu zaman sorunun anlaşılmasını kolaylaştırmak amacıyla soru hakkında açıklayıcı bilgiler verilir. Bu bilgilerin soruya verilen cevapları bir yöne doğru çekmemesi gerekir.
Kişilerin kendi kendilerine cevapladıkları anketler yoluyla yürütülen çalışmalarda görüşmeciler kullanılmadığı için maliyet avantajı oldukça yüksektir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi yüz yüze görüşmelerle yürütülen çalışmalar için söylenemez?

Maliyet diğer veri toplama yöntemleri ile karşılaştırıldığında düşüktür.

Anket verisinin toplanmasında en kaliteli veri toplama yöntemidir.

Görüşmecilerin iyi eğitilmiş olması gerekir.

Görüşmecilerin sahada ve görüşme sırasında kendilerinden beklenenleri yerine getirip getirmediklerinin kontrol edilmesi gerekir.

Görüşmeler bitirildikten sonra da belli oranda deneğe kontrol amaçla yeniden ziyaret ya da telefonla ulaşılarak kontrolden geçirilmesi gerekmektedir.

Açıklama:

Nicel amaçlı temel veri toplama süreçleri hakkında anket çalışmaları çerçevesinde bilgi edinebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Kişilere sorulan sorular temelinde sistematik bilgi toplanmasına ne ad verilir?

Açık uçlu sorular

Kapalı uçlu sorular

Anket

Hedef Kitle

Örneklem

Açıklama:

Nicel amaçlı temel veri toplama süreçleri hakkında anket çalışmaları çerçevesinde bilgi edinebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Soru cetveline son şekli verildikten sonra soruların anlaşılıp anlaşılmadığının belirlenmesi amacıyla hedef kitledeki farklı grupları yansıtan bir örneklem ile yapılan çalışmaya ne ad verilir?

Bilişsel Görüşmeler

Kapalı uçlu sorular

Anket

Soru cetvelinin ön testleri

Örneklem

Açıklama:

Nicel amaçlı temel veri toplama süreçleri hakkında anket çalışmaları çerçevesinde bilgi edinebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Tarihsel gelişim içinde en eski anket çalışmaları olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

Reklamların etkinliğini ölçmek için yapılan çalışmalar

Mal ve servislerin pazar paylarını ölçmeye yönelik çalışmalar

Siyasetçilere gösterilen tepkileri ölçmeye yönelik çalışmalar

Nüfus sayımları

Siyasi partilere yönelik kamuoyu desteğini belirlemeye yönelik çalışmalar

Açıklama:

Nicel amaçlı temel veri toplama süreçleri hakkında anket çalışmaları çerçevesinde bilgi edinebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi soruların dillendirilmesinde izlenecek ana prensipler arasında görülmez?

Soruların kısa ve basit olması tercih edilir.

Soruların net bir şekilde anlaşılır olması gerekir.

Sorular dile getirilirken deneklerin dile hâkimiyeti, eğitim seviyesi, konuya ilişkin bilgi düzeyleri gibi etmenler dikkate alınır.

Sorularda özel bilgi gerektiren, farklı anlamlar yüklenebilecek kelime ya da deyimlere mutlaka yer verilir.

Deneklerin sorulan soruyu istediğimiz şekilde anlaması temel amaçlarımızdan biridir.

Açıklama:

Nicel amaçlı temel veri toplama süreçleri hakkında anket çalışmaları çerçevesinde bilgi edinebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifadedir?

İnternet üzerinden yürütülen çalışmalarda karşılaşılan ana zorluk verilen cevapların gizliliğinin sağlanmasıdır.

Telefonla yürütülen çalışmalar yüz yüze yapılan çalışmalara göre daha masraflıdır.

Kişilerin kendi kendilerine cevapladıkları anketler yoluyla veri toplanması en kaliteli veri toplama yöntemidir.

Deneklerin isteksizliği posta anketlerinde düşük cevap oranlarının önemli bir nedeni olarak saylamaz.

Anket çalışmalarının yer aldığı araştırmanın amacı hedef kitle hakkında betimleyici ya da nedensel bazı çıkarımlarda bulunmaktır.

Açıklama:

Nicel amaçlı temel veri toplama süreçleri hakkında anket çalışmaları çerçevesinde bilgi edinebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış bir ifadedir?

Anket çalışmalarına Türkiye’de gösterilen ilgi son yıllarda hızla artmaktadır.

Temel olarak anket çalışmalarından kişilere sorulan sorular temelinde sistematik bilgi toplanmasına karşılık gelir.

Anket çalışmalarında genellikle soruların sorulduğu kişiler bir örneklem grubudur.

Anket çalışmalarında sadece kapalı uçlu sorular kullanılır.

Anket çalışmalarının yer aldığı araştırmanın amacı hedef kitle hakkında betimleyici ya da nedensel bazı çıkarımlarda bulunmaktır.

Açıklama:

Nicel amaçlı temel veri toplama süreçleri hakkında anket çalışmaları çerçevesinde bilgi edinebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 68

En önemli sorunun cevap oranı olduğu veri toplama süreci hangisidir?

Telefonla yürütülen çalışmalar

Yüz yüze görüşmelerle yürütülen çalışmalar

Klasik posta yolu ile yürütülen çalışmalar

İnternet üzerinde yürütülen çalışmalar

Bilişsel görüşmeler

Açıklama:

Anket çalışmalarının kurgulanması ve soru sorma tekniklerini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Soru sorma tekniklerindeki gelişmeleri besleyen en önemli etmen nedir?

Kişilerin içselleştirmiş oldukları ve doğrudan gözleme olanak vermeyen öznel (subjective) durumların ölçümüne duyulan ilgi

Sorgulamalarda neyin nasıl sorulması gerektiğini iyi bildikleri varsayımıyla hareket etmek

pek de tecrübeli olmayan pek çok anketörün pazarlama ve siyasi araştırmalarda kullanılması

soruların nasıl sorulması gerektiğine dair ayrıntılı bir düşünme sürecinden geçilmesi

Olgusal bilgilerin toplanması aşamasında görüşmeciler doğrudan basit bir yaş, meslek, eğitim ve benzeri olgulardan oluşan bir liste ile seçilen kişilere gitmekte ve basit sorularla bu bilgiler toplanması

Açıklama:

Anket çalışmalarının tarihsel gelişimi Türkiye’deki pratiğin değerlendirmesiyle tartışabileceksiniz.
Kişilerin içselleştirmiş oldukları ve doğrudan gözleme olanak vermeyen öznel
(subjective) durumların ölçümüne duyulan ilgi soru sorma tekniklerindeki gelişmeleri besleyen en önemli etmendir

Doğru Cevap: A

Soru 70

Anket çalışmalarının gelişiminin temeli aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?

Veri toplama yöntemlerinin hassasiyeti

Veri toplama yöntemlerinin standardizasyonu ve hızlandırılması

Verilerin kolay elde edilebilmesi

Veri toplama aşamasında, kullanılan yöntemin sık kullanılan bir yöntem olması

Verinin üzerinde oynanmamış, ham veri olması

Açıklama:

Anket çalışmalarının tarihsel gelişimi Türkiye’deki pratiğin değerlendirmesiyle tartışabileceksiniz.
Anket çalışmalarının gelişimi özünde veri toplama yöntemlerinin standardizasyonu, hızlandırılması ve dolayısıyla da ucuzlaştırılması temelinde gelişmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Anket çalışmalarının kurgulanma aşamasında "tehdit algılarının dış politika tercihlerine etkisi üzerine" yapılan bir çalışmada bağımlı ve bağımsız değişkenler aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımlı değişken: Dış politika tercihleriBağımsız değişken: tehdit algıları

Dış politika tercihleri ve tehdit algıları, her ikisi de bağımlı değişken

Dış politika tercihleri ve tehdit algıları, her ikisi de bağımsız değişken

Bağımlı değişken:tehdit algılarıBağımsız değişken: Dış politika tercihleri

bağımlı ve bağımsız değişken bulunmamaktadır.

Açıklama:

Nicel amaçlı temel veri toplama süreçleri hakkında anket çalışmaları çerçevesinde bilgi edinebileceksiniz.
Örneğin tehdit algılarının dışı politika tercihlerine etkisi üzerine bir araştırma sorumuz olduğunu varsayarsak, dış politika tercihlerini bağımlı değişkenimiz ve tehdit algılarını da bağımsız değişkenlerden biri olarak hangi düzeyde bir ölçüm ile çözümlememiz içinde kullanacağımıza araştırmanın başında karar vermek gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Açık uçlu soruların kullanılmasını gerektiren sebepler aşağıdakilerden hangisidir?

sorulan sorunun tam anlaşılması durumu

cevap seçeneklerinin tam olarak belirli olması durumu

soruları istenildiği gibi anlaşıldığı

sunulan seçeneklerin tüm olası durumları kapsadığı

sorulan sorular tam anlaşılamıyorsa veya cevap seçeneklerinin ne olduğu tam bilinemiyorsa

Açıklama:

Nicel amaçlı temel veri toplama süreçleri hakkında anket çalışmaları çerçevesinde bilgi edinebileceksiniz.
Yani eğer soru tam anlaşılamayabilirse ya da cevap seçeneklerinin ne olduğu tam olarak bilinemiyorsa açık uçlu sorular daha avantajlı bir soru formatı olarak karşımıza çıkarlar.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Bilimsel makalelerin değerlendirilmesi sürecine konu olan "kör değerlendirme"nin koşullarının sağlanabilmesi için makalede aşağıdaki bilgilerden hangisinin yer almaması gerekmektedir?

Makalenin başlığı

Makalenin sonuç bölümü

Makalenin bölüm başlıkları

Yazar adı

Doğru Cevap: C

Soru 6

Bir markete bir ay içinde giriş yapan çocuk sayısı ile markette aynı ay içerisinde satılan pamuk şeker sayısı arasındaki ilişkiyi ortaya koyan regresyon denklemi şu şekildedir:
Satılan pamuk şeker sayısı=25+0.5 (çocuk sayısı)
Bir ay içerisinde markete kaç çocuğun geldiğini hesaplamak isteyen market sahibinin, aşağıdaki bilgilerden hangisine ihtiyacı vardır?

Marketin toplam geliri

Marketin günlük gelirleri

Markete girişi yapılan pamuk şeker sayısı

Markette satışı yapılan pamuk şeker sayısı

Markete giriş yapan toplam müşteri sayısı

Açıklama:

Market sahibi, satışı yapılan pamuk şeker sayısını bilmesi durumunda regresyon denkleminde bilinmeyen yalnızca çocuk sayısı kalacaktır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bir ülkeye gelen turist sayısındaki artışın, ülkeye giren döviz miktarındaki varyansın %95'ini oluşturduğu bilinmektedir. Bu ülke ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

Ülkede ihracatı yapılan çok sayıda ürün vardır.

Ülkedeki bireylerin refah seviyeleri yüksektir.

Ülkede eğitim seviyesi yüksektir.

Ülkede değerli madenler bulunmaktadır.

Ülkedeki bireylerin çoğunluğu hizmet sektöründe çalışmaktadır.

Açıklama:

Ülkeye giren döviz miktarının yalnızca %5'inin turizm faaliyetleri dışındaki iş ya da ürünlerden elde edildiği bir ülkede, çalışanlarının büyük çoğunluğunun turizm faaliyetleri içerisinde, yani hizmet sektöründe çalışmaları söz konusudur. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Bir ülkeye belli bir yılda giriş yapan yabancı turist sayısı ile o ülkenin yıllık döviz gelirleri arasında nasıl bir ilişkinin bulunması beklenir?

Yüksek düzeyde pozitif

Düşük düzeyde negatif

Pozitif

Negatif

Yayın

Açıklama:

“Bilimsel yazının paylaşıma sunulduğu en “değerli” mecralar iki taraflı kör hakemlik sürecinden geçirilmiş makale ve kitaplardır.” Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Başlıkta gereksiz yere teknik terminoloji de kullanmaktan kaçınılmalı
Başlık metin içerisinde takibi kolaylaştıracak şekilde numaralanmalı
Başlık daima içerdiği veri hakkında kısaca bilgi vermeli

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tablo veya grafiklere başlık verilirken dikkat edilmesi gereken noktalardandır?

II ve III

I, II ve III

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Her grafiğin mutlaka bir başlık ile birlikte okura sunulmasıdır. Bu başlık daima içerdiği veri hakkında kısaca bilgi vermeli ve metin içerisinde takibi kolaylaştıracak şekilde numaralanmalıdır. Aynı prensibi tablolar için de izlemek en doğrusudur. Herhangi bir başlığın bir özet olduğu unutulmamalı ancak gereksiz yere teknik terminoloji de kullanmaktan kaçınmalıdır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Dağılımın şekli üzerinde bir basit gözlem üretme
Dağılımdaki gözlemlerin etrafında yoğunlaştığı bir temsili değer bulmaya çalışma
Temsili değer etrafındaki dağılımın ne derece olduğunu gözlemleme

Frekans dağılımlarını temsil eden bir özet bilgi ihtiyacını karşılamak isteyen bir araştırmacı bu işi yukarıdakilerden hangisi/hangileriyle yapabilir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Frekans dağılımlarını temsil eden bir özet bilgi ihtiyacı duyarız. Bunu da aslında temelde üç değişik şekilde yaparız. Birincisi dağılımın şekli üzerinde bir basit gözlem üretebiliriz. İkinci olarak dağılımdaki gözlemlerin etrafında yoğunlaştığı bir temsili değer bulmaya çalışırız. Üçüncü olarak da bu temsili değer etrafındaki dağılımın ne derece olduğunu gözleriz. bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

"Eldeki dağılımda en yoğun olarak gözlenen değere..........denir."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Yoğunluk

Ortanca

Ortalama

Mod

Medyan

Açıklama:

Eldeki dağılımda en yoğun olarak gözlenen değere “en sık değer” ya da mod (Xesd) denir. bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Türkiye’de haftalık ortalama su tüketimine
Bu ailenin standart z skoruna
Yunanistan’ın haftalık ortalama su tüketimine
Türkiye’de haftalık su tüketiminin ortancasına

Bir hafta için su tüketimi 20 litre olan bir ailenin Türkiye genelindeki konumunu saptamak için yukarıdakilerden hangisine ihtiyacımız vardır?

Yalnız I

II ve IV

I, II ve III

III ve IV

I ve II

Açıklama:

Haftalık süt tüketimi 5 litre olan bir ailenin Türkiye genelinde ne konumda olduğunu saptamak için yukarıda verilenlerden
Türkiye’de haftalık ortalama su tüketimine
Bu ailenin standart z skoruna ihtiyacımız vardır. bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi frekans analizi örneği değildir?

Bireylerin ziyaret etme sıklıkları

Araştırmaya katılanların meslekleri

Seyahatlerinde en çok tercih ettikleri konaklama şekli

Tatile gittikleri bölgeler

Tercih edilen otele karşı geliştirilen bağlılık ve tekrar ziyaret etme niyetleri

Açıklama:

Cevap: Frekans analizi bireylerin tanımlayıcı ya da demografik özelliklerini açıklayan bir veri analizidir. Bu analizde ziyaret sıklığı, yaş, meslek, bölgesel dağılım, konaklama şekli gibi unsurlar belirli bir dağılıma göre ayrılarak ortaya konulur. Bağlılık ve ziyaret niyeti bu tür bir tanımlayıcı bulgu içermez. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Yukarıda yer alan formül ile aşağıdakilerden hangisinin hesaplaması yapılabilir?

Basit aritmetik ortalama

Mod

Medyan

Kapsamlı ortalama

Range

Açıklama:

Dağılımların merkezî eğiliminin ne olduğu konusunda birkaç ölçüt kullanılabilir. Bunların en yaygın kullanımı olanı basit aritmetik ortalamadır.yukarıda yer alan formül bu değeri hesaplamak için kullanılabilir. bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Yukarıdaki formül kullanılarak aşağıdaki değerlerden hangisi hesaplanabilir?

Ortalamanın hesaplanması

Gözlemlerin standart z skorlarına dönüştürülmesi

Sonuçların medyanlarının bulunması

Ortalama f değerinin hesaplanması

Verilerin ranj değerinin hesaplanması

Açıklama:

Gözlemlerin standart z skorlarına dönüştürülmesi olarak bilinir ve yukarıdaki formüle göre hesaplanır. bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

"Uç gözlemlerin bu yanıltıcı etkisinden kurtulmak amacıyla değişken dağılımlarının üst ve alt uçları dışarıda bırakılarak bir aralık hesaplamak amacıyla................kullanılabilir."
yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelecektir?

Ortanca değeri

Medyan değeri

Dörde bölenler aralığı

Standart sapma aralığı

Örtüşmeyen veri yüzdesi

Açıklama:

Uç gözlemlerin bu yanıltıcı etkisinden kurtulmak amacıyla değişken dağılımlarının üst ve alt uçları dışarıda bırakılarak bir aralık hesaplanabilir. Bu amaçla dörde bölenler aralığı kullanılabilir. bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Ortalaması 50 ve standart sapması ise 20 olan bir normal dağılım gösteren sınav için standart z değeri aşağıdakilerden hangisidir?

2,40

3,20

1,38

Açıklama:

Şimdi varsayalımki elimizde normal dağılan sınav notları var. Bu sınavda gözlenen ortalama 50 standart sapma da 20 olsun. Bu sınavda 70 almış bir öğrenci toplamın yüzde ne kadarını geride bırakmış olacaktır? Bu soruyu cevaplamak için öncelikle elimizdeki gözlenen sınav sonuçlarını standart z skorları haline dönüştürmemiz gerekir. Formül uygulandıktan sonra z değeri 1 olarak bulunur. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Sonuçları normal dağılan bir sınavda ortalama 60 standart sapma da 10 dur. Sınavdan 50 alan bir öğrencinin geride bıraktığı öğrencilerin oranı yaklaşık kaçtır?

%30

%13

%45

%17

%15,9

Açıklama:

%15,9'dur. bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Dağılımın şekli üzerinde basit bir gözlem üretilebilir
Karmaşık modellerin yorumlanmasına olanak sağlar
Frekans dağılımı sonsuz değişik şekilde olabilir
Dağılımdaki gözlemlerin etrafında yoğunlaştığı bir temsili değer bulmayı amaçlar
İki bağıntı arasındaki ilişkileri belirler

Yukarıda Frekans dağılımlarına ilişkin verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I-III ve IV

II, IV ve V

I, II ve III

IV ve V

I, IV ve V

Açıklama:

Frekans dağılımı karmaşık modellerin yorumlanmasına ve iki bağıntı arasındaki ilişkilerin test edilmesine olanak sağlamamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Simetrik dağılımın tanımı en doğru şekilde verilmiştir?

Tanımlayıcı bulguların eşit ölçüm düzeylerinde değerlendirilmesi

Anket ifadelerinin her bir boyut için eşit miktarda ölçüm düzeyi içermesidir

Ağırlıklı gözlem değerlerinin aşırı uç gözlemlere kaymadan sağa ve sola eşit dağılması

Kısmi regresyon ve ki kare değerleri arasında ölçüm düzeyi eşitliğinin sağlanmasıdır

Dağılım ölçütlerinin merkezi eğilimler üzerinde dereceli artışının sağlanması

Açıklama:

Simetrik dağılım; ağırlıklı gözlem değerlerinin aşırı uç gözlemlere kaymadan sağa ve sola eşit dağılmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisinin tablo gösterimlerinde yer alması gereksiz görülmektedir?

Başlık

Tablo sayısı

İçerik bilgisi

Kullanılan tekniğin bilgisi

Nedenselliği ortaya çıkartan değişkenler

Açıklama:

Tabloların gösteriminde terminolojik kavramların ve kullanılan tekniğin bilgisinin verilmesi gereksiz görülmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Frekans analiziyle verilerin dağılımını resmeden bir araştırmacı, tipik bir gözleminin özelliklerinden hangisini belirlemek ister?

Değişkenler arasındaki bağıntıları

Olağan dışı dağılımları belirlemeyi

Araştırma kuramının test edilmesini

Araştırmadaki karışıklıkları çözümleme

Aralık değerlerin belirlenmesi

Açıklama:

Frekans analizlerinde araştırmanın kuramı ve değişkenler arasındaki bağıntılar test edilemediği gibi karışıklıkların çözümü ile aralık değerlerin belirlenmesi de mümkün değildir. Dolayısıyla bu verilerin dağılımını analiz eden bir araştırmacı olağan dışı dağılımları belirlemeye çalışmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Bir araştırmacı Antalya'nın ziyaretçiler tarafından ne şekilde değerlendirildiğini belirlemek amacıyla araştırma yürütmektedir. Ankette yer alan "Antalya, kalabalık bir şehir olması nedeniyle canlı görünmektedir" ifadesi bir kişi tarafından "katılmıyorum" iki kişi tarafından ise "katılmıyorum" şeklinde cevaplanmıştır. Araştırmaya katılan 20 kişi ise kesinlikle katılıyorum şıkkını işaretlemiştir. Bu durumda aritmetik ortalamanın dağılımı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Simetrik dağılım vardır

İfade üç kişi tarafından anlaşılamamıştır

Asimetrik dağılım vardır

Lineer dağılım vardır

Ortogonal dağılım vardır

Açıklama:

Üç kişiden elde edilen sonuçlar nedeniyle aritmetik ortalama dağılımında uç değerler olduğu ve dağılımın asimetrik olduğu söylenebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Eldeki verilerin dağılımında en yoğun olarak gözlenen değer ne şekilde adlandırılır?

Mod

Mean

Medyan

Standart sapma

Daha geniş ve dolayısıyla da çift taraflı “kör” değerlendirmenin daha
kolay olduğu alanların dergileri genelde daha çok okura ulaşır, daha çok referans
alır ve dolayısıyla da daha “etkili” dergiler olarak ........ faktörü yüksek olur.

Etki

Bilim

Niteliksel

Niceliksel

Tam

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 43

Bir nicel veri analizine genelde ne ile başlanır?

İkilş karşılaştırmalar

Korelasyon araştırmaları

Bağıntısal araştırmalar

Frekans tablosu

Varyans analizleri

Açıklama:

Bir nicel veri analizine genelde basit bir frekans tablosuyla başlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

........ölçekte değişik aralıkların birbirleriyle matematiksel olarak karşılaştırılabilmesi söz konusudur. Verilen boşluğa gelecek seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Sıralı

Sınıflamalı

Aralıklı

Oranlı

Değişken

Açıklama:

Oransal ölçekte değişik aralıkların birbirleriyle matematiksel olarak karşılaştırılabilmesi söz konusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Ağırlıklı gözlemlerin ne yönde oluştuğu ya da aşırı uç gözlemlerin ne yöne doğru kaydığı hangi dağılım tipini düşündürmektedir?

Simetrik dağılım

Merkezi dağılım

Simetrik olmayan dağılım

Parametrik dağılım

Parametrik olmayan dağılım

Açıklama:

Simetrik dağılımlar ile asimetrik dağılımları da birbirinden ayırt etmek gerekir. Simetrik olmayan bir dağılıma baktığımızda ilk akla gelen ağırlıklı gözlemlerin ne yönde oluştuğu ya da aşırı uç gözlemlerin ne yöne doğru kaydığıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Eldeki dağılımda en yoğun olarak gözlenen değere “en sık değer” ya da ...... denir. Boşluğu dolduracak ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Medyan

Mod

Ortalama

Frekans

Uç değer

Açıklama:

Eldeki dağılımda en yoğun olarak gözlenen değere “en sık değer” ya da mod (X_esd) denir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

.............. düzeyde ölçülen iki değişken arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek mümkün değildir. Verilen ifade hangi ilişki derecesinin tanımıdır?

Ordinal

Oransal

Değişken

Sıralama

Nominal

Açıklama:

İlişkilerin derecelerinin ölçülmesi eldeki değişkenlerin hangi düzeyde ölçüldüğüyle yakından ilgilidir. İsimlendirme (nominal) düzeyinde ölçülen değişkenler arasındaki ilişkilerin derecesi ile sıralama (ordinal) düzeyinde ölçülen değişkenlerin arasındaki ilişkinin derecesini ölçmek farklı yaklaşımlar gerektirecektir.
Nominal düzeyde ölçülen iki değişken arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek
mümkün değilken daha ileri düzeylerde hem yön hem ilişki derecesini veren
ölçümler geliştirilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Bağımlı değişkendeki toplam varyansın yüzde kaçının bağımsız değişken tarafından açıklanabildiğine karşılık gelen sonucu bulmamızda yardımcı analiz aşağıdakilerden hangisidir?

Standart sapma

Korelasyon araştırmaları

Regresyon analizi

Varyans analizi

Uç değer analizi

Açıklama:

R² değeri temel regresyon denklemlerinden elde edilir ve bağımlı değişkendeki
toplam varyansın yüzde kaçının bağımsız değişken tarafından açıklanabildiğine
karşılık gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Her dağılım değerinin ortalamadan sapmasının karelerinin toplamı hangi hesaplamayı vermektedir?

Standart sapma

Varyans

Mod

Medyan

Ortalama

Ortalaması 50 ve standart sapması da 5 olan bir normal dağılım için 60’ın standart z değeri aşağıdakilerden hangisidir?

1,8

1,5

1,2

Açıklama:

Tablo analizi, standart normal tabloyu kullanabilecek regresyon analizinin temel kavramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Bilimsel çalışmaların sonuçları pek çok farklı ortamda paylaşılabilir.

Bilim insanları öncelikle çalışmalarını bilimsel dergilerde makaleler olarak yayınlarlar.

İki taraflı “kör” değerlendirmede değerlendirmelerin hangi hakemler tarafından yapıldığı yazar(lar) tarafından bilinmektedir.

Ne tür bir veri çözümlemesi yaparsak yapalım ne tür bir mecrada bu sonuçları paylaştığımız çözümlemelerin sunumu ya da raporlanmasını değiştirebilecektir.

Nicel veri analizi ile bu analizlerin raporlanmasının her aşaması araştırmanın amacıyla yakından ilgilidir.

Açıklama:

Nicel veri analizinin temel özelliklerini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Eldeki dağılımda en yoğun olarak gözlenen değere ne ad verilir?

Aritmetik ortalama

Mod

Medyan

Standart sapma

Aralık değeri

Açıklama:

Merkezi eğilim ve buradan sapma ölçütlerini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdaki ölçütlerden hangisi eldeki verilerin ne derece toplu ya da yaygın bir şekilde dağılmış oldukları hakkında bilgi sağlar?

Varyans

Mod

Medyan

Aritmetik ortalama

Kümülatif pay

Açıklama:

Merkezi eğilim ve buradan sapma ölçütlerini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi yazın taraması amacını en iyi şekilde ifade eder?

Yazın taramasında amaç konuyla ilgili ne kadar çok yayın olduğunu ortaya koymaktır.

Yazın taramasında amaç yazar(lar)ın konuyla ilgili ne kadar çok yayını okuduğunu göstermektir.

Yazın taramasında amaç analiz öncesinde konuyu ana hatlarıyla açıklamak ve takip eden analize neden ihtiyaç olduğunu göstermecek bir tarama yapmaktır.

Yazın taramasında amaç çalışmanın amaçlarını uzun uzun ifade etmektir.

Bir yazın taraması uzunluğu makale için önemlidir ve çalışmada kullanılan analiz etraflıca açıklanır.

Açıklama:

Nicel veri analizinin temel özelliklerini kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nicel veri analizi ile bu analizlerin raporlanmasının bazı aşamaları araştırmanın amacıyla ilgilidir.

Araştırmacıların amacı sadece veri toplamaktır.

Veri çözümleme sonuçlarının paylaşıldığı mecra, çözümlemelerin sunumu veya raporlanmasını değiştirmez.

Bilimsel yazının paylaşıma sunulduğu en değerli mecralar, iki taraflı kör hakemlik sürecinden geçen makale ve kitaplardır.

Araştırma sonuçlarının web siteleri üzerinden farklı makale ve kitaba ulaşım linki vererek paylaşılması, dinamik veri analiz yapma olanağını ortadan kaldırmaktadır.

Açıklama:

Nicel veri analizinin temel özelliklerini kavrayabileceksiniz.
Doğru seçenek D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Her grafik mutlaka içerdiği veri hakkında bilgi veren ve metin içerisinde takibi kolaylaştıracak biçimde numaralanmış bir başlıkla okura sunulmalıdır.

Herhangi bir başlık teknik terminolojilerle yoğunlaşan bir anlatımdır.

İstatistiki bir nedensellik analizi sunan bir tabloda öne çıkması gereken hangi tekniğin kullanıldığıdır.

Verilerin resmedilmesinde veriye ait bilgi geri planda kalmalıdır.

Çizim ve rakamsal veri arasında istenilen amaca yönelik bir bağ kurulması ve çizim üzerinde gerekli ek bilgilerin yer almaması gerekir.

Açıklama:

Nicel veri analizinin temel özelliklerini kavrayabileceksiniz.
A doğru seçenektir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Herhangi bir nicel veri analizinde en başta yer alan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Okur kitlesinin niteliklerini belirlemek

Merkezi eğilim ölçütlerini oluşturmak

Her ölçütün avantaj ve kısıtlarını vurgulamak

Okur kitlesinin beklentilerini belirlemek

Verinin resminin çizilmesi

Açıklama:

Nicel veri analizinin temel özelliklerini kavrayabileceksiniz.
E seçeneği doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdaki tanımlamalardan hangisi doğrudur?

Frekans dağılımı elde edip bunları değişik grafiklerle resmetmeye çalışmak bu dağılımları temsil etmeyi sağlar.

Elde bulunan birden fazla frekans dağılımı, bunların birbirleriyle karşılaştırılmasını kolaylaştırır.

Ortalamalar, bir dağılımdaki merkezi eğilimin ne olduğunu özetlemeye ya da bu dağılımlardan tipik bir gözlemin ne olacağına ilişkin bir kestirmedir.

Frekans dağılımlarını temsil eden bir özet bilgi ihtiyacı bulunmaz.

Frekans dağılımları tek bir biçimde olur.

Açıklama:

Merkezi eğilim ve buradan sapma ölçütlerini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Normal dağılım soyut bir matematiksel dağılımdır.

Normal dağılım her zaman X aksına değer

Normal dağılım asimetriktir.

Dağılımların her zaman alt e üst sınırları yoktur.

Uç değerler bazen sıfıra eşitlenir.

Açıklama:

Değişik nicel veri grafiklerini yapabileceksiniz.
Normal dağılım sürekli bir dağılımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Bilimsel yazının paylaşıma sunulduğu en “değerli” mecralar ne tür süreçten geçirilmiş makale ve kitaplardır?

a. Tek taraflı kör hakemlik sürecinden

b. Süreçten geçirilmemiş

c. İki taraflı kör hakemlik sürecinden

d. Tek kişinin hakemliğinden geçirilmiş

e. Konusunu en iyi bilen bir kişinin görüşünden

Açıklama:

Nicel veri analizinin temel özelliklerini kavrayabileceksiniz.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Verilerin resmedilmesinde de daha sonraki veri çözümlemelerinde de anaamaçların başında ne gelir?

a. Eldeki çok sayıda gözlemi en basit şekilde özetleyen bir kestirme gösterge bulabilmek,

b. Resmin kitapta daha fazla yer kaplaması

c. Örnekleme teknolojisindeki gelişmeler,

d. Raporlama tekniğindeki gelişmeler,

e. Seçilen alan hakkında bilgi edinebilme için toplanan sayısal verilerin istatistiksel metotla değerlendirilmesi,

Açıklama:

Değişik nicel veri grafiklerini yapabileceksiniz.
A seçeneği doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel verilerin resmedilmesi ile ilgili ana prensiplerden biri değildir?

Her grafik mutlaka bir başlık ile okura sunulmalıdır

Başlıklar içerdiği veri hakkında uzun bilgiler vermelidir

Başlıklar metin içerisinde takibi kolaylaştıracak şekilde numaralanmalıdır

Herhangi bir başlığın bir özet olduğu unutulmamalı ancak gereksiz yere teknik terminoloji kullanmaktan da kaçınılmalıdır

Verideki bilgi ön plana çıkarılmalı ve bu bilginin istenilen özelliğinin yanlışsız bir şekilde yansıtılmasına özen gösterilmelidir

Açıklama:

Nicel veri analizinin temel özelliklerini kavrayabileceksiniz.
Doğru seçenek B dir

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi asimetrik dağılımların özelliklerinden biri değildir?

Asimetrik bir dağılımda ağırlıklı gözlemlerin ne yönde oluştuğuna dikkat edilir

Asimetrik bir dağılımda aşırı uç gözlemlerin ne yöne doğru kaydığına dikkat edilir

Asimetrik bir dağılımda, dağılımın kuyruğunun sağa doğru olduğu durumda birkaç nadir gözlemin dağılımın pozitif uçlarında olduğu anlaşılır

Asimetrik bir dağılımda, dağılımın kuyruğunun sola doğru olduğu durumda birkaç nadir gözlemin negatif uçta gözlendiği anlaşılır

Asimetrik bir dağılımda bir orta noktanın sağında ve solunda aynı şekilde değer dağılımları görülür

Açıklama:

Değişik nicel veri grafiklerini yapabileceksiniz.
E seçeneği doğru yanıttır.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Görece olarak çok sayıda seçenek içeren bir deneyde hangi grafik yöntemi daha çok kolaylık sağlamaktadır?

3 boyutlu çubuk grafiği

Pasta dilimi grafiği

Alan grafiği

Çizgi grafiği

Yüzey grafikleri

Açıklama:

Değişik nicel veri grafiklerini yapabileceksiniz.
Hem seçenekler oldukça fazladır hem de her bir seçene¤in tek başına okunması daha zordur. Bu durumda çizgi grafiği yerine bir çubuk çizimi daha kolay algılanacak bir sunum vermektedir. Bu doğrultuda sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Regresyon sonucu olarak bulunan R kare değeri ne ifade etmektedir?

Rkare sıfır ile 1 arasında değişir ve bire yaklaştıkça bağımsız değişkenin açıklayıcı kuvvetinin azaldığı şeklinde yorumlanır.

Rkare 1 ile 2 arasında değişir ve ikiye yaklaştıkça bağımsız değişkenin açıklayıcı kuvvetinin arttığı şeklinde yorumlanır.

Rkare sıfır ile 2 arasında değişir ve ikiye yaklaştıkça bağımsız değişkenin açıklayıcı kuvvetinin arttığı şeklinde yorumlanır.

Rkare -1 ile 1 arasında değişir ve bire yaklaştıkça bağımsız değişkenin açıklayıcı kuvvetinin arttığı şeklinde yorumlanır.

Rkare sıfır ile 1 arasında değişir ve bire yaklaştıkça bağımsız değişkenin açıklayıcı kuvvetinin arttığı şeklinde yorumlanır.

Açıklama:

Tablo analizi, standart normal tabloyu kullanabilecek regresyon analizinin temel kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Rkare sıfır ile 1 arasında değişir ve bire yaklaştıkça bağımsız değişkenin açıklayıcı kuvvetinin arttığı şeklinde yorumlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Bir nicel veri analizinde genelde en basit hani analiz tablosuyla başlanır?

Frekans

Regresyon

Varyans

Betimsel

Medyan

Açıklama:

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Nicel yöntemler;

İstatistiksel yöntemlerdir.
İki değişken arasındaki ilişkiyi ölçebilirler.

Nitel yöntemlerse neden-sonuç ilişkilerinin ispatlanması açısından üstündür.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Nitel yöntemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Neden-sonuç ilişkilerinin ispatlanması açısından üstün olan yöntemlerdir.

Birden fazla yöntemin entegre edilerek araştırmanın yürütüldüğü çalışmalardır.

İstatistiksel yöntemlerdir.

İki değişken arasındaki ilişkiyi ölçebilirler.

Bağımsız değişken üzerinde gözlemlenen etkinin ne kadarının farklı bağımsız değişkenler tarafından belirlendiğini gösterebilirler.

Açıklama:

Neden-sonuç ilişkilerinin ispatlanması açısından üstün olan yöntemler nitel yöntemlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Mantıklılık incelemesi

Disiplinli-Yapılandırıcı Çalışmalar

Kuram oluşturucu çalışmalar

Kuram test edici çalışmalar

Nicel çalışmalar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 24

Bir vakayı ya da istatistiksel olarak gözlemlenen ilişkiyi açıklamak için bir kuramın kullanılmasını içeren çalışma aşağıdakilerden hangisidir?

Disiplinli-Yapılandırıcı Çalışmalar

Mantıklılık İncelemesi

Kuram oluşturucu çalışmalar

Kuram test edici çalışmalar

Nicel çalışmalar

Açıklama:

Disiplinli-yapılandırıcı çalışmalar, bir vakayı ya da istatistiksel olarak gözlemlenen ilişkiyi açıklamak için bir kuramın kullanılmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Formel modelleme, istatistiki inceleme ve nitel vaka analizi bir arada kullanılır.
Önce tümdengelim yaklaşımıyla bir formel model inşa edilmelidir.
Tüm aşamalardan sonra araştırmacının tekrar en başa dönerek formel modelini yeniden yapılandırması gerekir.

Üçleme yöntemine ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Üçleme yönteminde;
Formel modelleme, istatistiki inceleme ve nitel vaka analizi bir arada kullanılır.
Önce tümdengelim yaklaşımıyla bir formel model inşa edilmelidir.
İstatistiki analiz ve vaka incelemelerinin sonuçları doğrultusunda araştırmacının tekrar en başa dönerek formel modelini yeniden yapılandırması gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Tatbik edilmesi imkânsız olan idealist bir yöntem olması
Her araştırma sorusunda mutlaka üç yöntemin bir arada kullanılmasının daha iyi sonuçlar vermeyeceği
Bazı soruların cevaplanmasında sadece tek bir yöntemin derinlemesine kullanılmasının daha verimli olacağı

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Laitin'in üçleme yöntemine getirilen eleştirilerden biridir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Aşağıda Laitin in üçleme yöntemine yapılan eleştiriler yer almaktadır.

Tatbik edilmesi imkânsız olan idealist bir yöntem olması
Her araştırma sorusunda mutlaka üç yöntemin bir arada kullanılmasının daha iyi sonuçlar vermeyeceği
Bazı soruların cevaplanmasında sadece tek bir yöntemin derinlemesine kullanılmasının daha verimli olacağı

Doğru Cevap: E

Soru 27

İki birim arasında bir ilişki olup olmadığını, ilişkinin niteliğini ve boyutunu inceleyen araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal ağ analizi

Anket Çalışması

Vaka analizi

Etnografi

Söylem analizi

Açıklama:

Sosyal ağ analizi; iki birim arasında bir ilişki olup olmadığını, ilişkinin niteliğini ve boyutunu inceleyen bir nicel araştırma yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Öznellik
Seçilim önyargısına düşmek
Somut gerçeklikten kopuk, kitle iletişim araçlarının yansıttığı şekilde algıladıkları bir konu hakkında araştırma yapmak

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri nitel yöntemlere getirilen eleştirilerden biridir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Öznellik
Seçilim önyargısına düşmek
Somut gerçeklikten kopuk, kitle iletişim araçlarının yansıttığı şekilde algıladıkları bir konu hakkında araştırma yapmak konularında eleştiri alabilir . Bu nedenle farklı nitel yöntemleri bir arada kullanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Formel modelleme
Yoğun tasvir
Vaka analizi
Sosyal ağ analizi

İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde ABD kaynaklı olarak siyaset bilimi ve sosyoloji başta olmak üzere sosyal bilimleri etkisi altına alan modernizasyon kuramı yukarıdakilerden hangisi/hangilerini bir araya getirir?

I ve III

II ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Modernizasyon teorisi; formel modelleme ile yoğun tasvir ve vaka analizini kapsar.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Tümdengelim ya da tümevarım yöntemlerini kullanarak çalışmanın dışında bırakılmış fakat bağımlı değişken üzerinde olası etkisi olacak faktörleri yeniden ele almak için yapılan çalışmalar aşağıdakilerden hangisidir?

Mantıklılık İncelemesi

Disiplinli-Yapılandırıcı Çalışmalar

Kuram oluşturucu çalışmalar

Kuram test edici çalışmaları

Vaka analizi

Açıklama:

Kuram oluşturucu çalışmalar tümdengelim ya da tümevarım yöntemlerini kullanarak çalışmanın dışında bırakılmış fakat bağımlı değişken üzerinde olası etkisi olacak faktörleri yeniden ele almak, kuramı gözden geçirmek ve yeni bir kuram tanımlamak için yapılan çalışmalardır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

“Formel modelleme yönteminin üstünlüğü, son derece titiz ve dikkatli bir çalışma gerektiren ……….. yönteminde saklıdır.”
Yukarıda boş bırakılan yer aşağıdaki kavramlardan hangisiyle tamamlanması gerekmektedir?

Tümdengelim

Nitel

Araştırmacı

Nicel

Tümevarım

Açıklama:

Formel modelleme yönteminin üstünlüğü, son derece titiz ve dikkatli bir çalışma gerektiren tümdengelim yönteminde saklıdır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi çoklu yöntemlerde hangi yöntemlerin ne amaçla yan yana getirilebileceğini belirlemek için kullanılan araştırma türü ve amaçlarından biri değildir?

Disiplinli- Yapılandırıcı Çalışmalar

Sorumluluk Çalışmaları

Kuram Test Edici Çalışmaları

Kuram Oluşturucu Çalışmalar

Mantıklılık İncelemesi

Açıklama:

mümkündür:
1- Mantıklılık İncelemesi
2- Disiplinli- Yapılandırıcı Çalışmalar
3- Kuram oluşturucu çalışmalar
4- Kuram test edici çalışmaları
Çoklu yöntemlerin hangi karışımlarının bu amaçlara hizmet ettiğini tanımlamak, hangi yöntemlerin ne amaçla yan yana getirilebileceği konusunda da fikir sağlayacaktır. bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Formel Model
Nicel Süreç İncelemesi
Nicel Analiz
Sistematik Analiz
Nitel Vaka İncelemesi

Laitin’in üçleme yöntemi doğru sıralanışı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

V- II- I

II- I- V

I-III- V

IV- V- II

III- II- V

Açıklama:

Formel modelle başlayan, nicel analizle devam eden, nitel vaka incelemesiyle sona eren Laitin’in üçleme yöntemi bir anlamda en üst kuramsal seviyeden (soyut tümdengelim hipotezleri) kademeli olarak ampirik verilere (tüm vakalar evrenini kapsayan istatistiki analize) ve nihayet mikro seviyede bir nedensellik incelemesi (bir veya birkaç vaka incelemesi) ile tamamlanmaktadır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdaki örneklerden hangisi niceliksel verilerle nitel bir doğal deneyin ve içerik analizinin beraberce kullanıldığı örneklerden biridir?

Marc Morje Howard, Post-Komünist Avrupa’da Sivil Toplumun Zayıflığı

Thad Dunning, Ham Demokrasi: Doğal Kaynak Zenginliği ve Siyasi Rejimler

Berry Baybeck, Coğrafi Bilgi Sistemleri

Keith Darden, İşgale Direniş: Kitlesel Okuryazarlık ve Kalıcı Ulusal Aidiyetlerin Yaratılması

Thomas Jeferson, Post-Zalim Dünyada Bergen Sürrealizmin Yeri

Açıklama:

Keith Darden, İşgale Direniş: Kitlesel Okuryazarlık ve Kalıcı Ulusal Aidiyetlerin Yaratılması adlı kitabında, niceliksel verilerle (Stanislaviv ve Transcarpathia’nın sosyo ekonomik, fiziki ve coğrafi niceliksel verileri), nitel bir doğal deneyin ve içerik analizinin (karşılaştırmalı okul müfredatı) beraberce kullanıldığı bir örnektir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

“Formel modelleme ve nicel yaklaşımların karışık kullanılma şekillerinden biri……..….. çalışmalarıdır.”
Yukarıda boş bırakılan yere gelebilecek doğru kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İşlevsel analiz

Süreç değerlendirme

İstatistiksel analiz

Nitel veri analizi

Kuram oluşturma

Açıklama:

Formel modelleme ve nicel yaklaşımların karışık kullanılma şekillerinden biri kuram oluşturma yönündeki çalışmalardır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

“Bazı araştırmacılar yaptıkları çalışmalar sonucunda devlet liderlerinin kararlarını verirken diğer devletlerin itibarlarına her zaman önem vermediklerini göstermiştir.”
Yukarıdaki bilgiyi destekleyen çalışma aşağıdaki araştırmacılardan hangisi/hangileri tarafından gerçekleştirilmiştir?

Tingley ve Walter

Dunning

Howard

Darden

Berry ve Baybeck

Açıklama:

Bazı araştırmacılar ise devlet liderlerinin kararlarını verirken diğer devletlerin itibarlarına her zaman önem vermediklerini göstermiştir. Tingley ve Walter (2011) formel modelleme ve laboratuvar deneyleri kullanarak itibarın hangi şartlar altında önem kazandığını tespit etmeye çalışmışlardır. Diğer etkenlerin kontrol edildiği laboratuvar ortamında, kişilerin ne zamana itibarlarını arttırmak için çaba sarfettiklerini ve itibarın davranışların üzerindeki etkisini ayırt etmek daha kolay olabilir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Schultz (1999)’un, formel modelleme ve istatistiksel analiz içeren çalışmasında ele aldığı ve demokrasilerin kurumsal, kültürel ve geleneksel uygulamalar alanlarında paylaşımları olduğu için, birbirleri ile savaşmalarının neredeyse imkânsız olduğunu öngördüğü kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Sistematik Demokrasi Kuramı

Demokratik Barış Kuramı

Savaşsız Hayat Kuramı

Birbirine Dokunmama Kuramı

Kazan Kazan Kuramı

Açıklama:

Schultz (1999), formel modelleme ve istatistiksel analiz içeren çalışmasında, ‘demokratik barış’ kuramını ele almıştır. Demokratik barış kuramı, demokrasilerin kurumsal, kültürel ve geleneksel uygulamalar alanlarında paylaşımları olduğu için, birbirleri ile savaşmalarının neredeyse imkânsız olduğunu öngörmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Şeffaflık Kuramı
Demokratik Barış Kuramı
Kurumsal Kısıtlama Kuramı

Yukarıdakilerden hangisi Schultz’un çalışmasında formel modelleme yöntemi ile geliştirdiği kriz durumu pazarlık modelinde ortaya koyduğu kuramlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Schultz önce formel modelleme yöntemi ile bir kriz durumu pazarlık modeli geliştirmiştir. Model, demokrasiler tarafından tehdit edilen devletlerin yukarıda bahsedilen kurumsal kısıtlama ve şeffaflık kuramları açısından nasıl tepki göstereceğini tahmin etmiştir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

David Laitin’in formel modelleme, etnografi, söylem analizi ve derinlemesine mülakat yöntemlerini birlikte kullandığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Halkların Dille İmtihanı

Kimliğini Arayan Halklar

Savaşların Derin Tarihi

Teşekkül Eden Kimlik

Yeryüzü Hanedanlığı

Açıklama:

David Laitin, kariyerinin daha önceki bir döneminde de çoklu yöntemlerin bir başka örneğini, formel modelleme, etnografi, söylem analizi ve derinlemesine mülakat yöntemlerini birlikte kullandığı, Teşekkül eden Kimlik (Identity in Formation: The Russian-speaking Populations in the Near Abroad) adlı meşhur eserinde vermiştir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

“İki birim arasında bir ilişki olup olmadığını, ilişkinin niteliğini ve boyutunu inceleyen bir nicel araştırma yöntemi ………. analizidir.”
Yukarıda boş bırakılan yere gelmesi gereken analiz türü aşağıdakilerden hangisidir?

Söylev

Anlatı

İstatistiksel

İçerik

Sosyal ağ

Açıklama:

Sosyal ağ analizi (Social Network Analysis -SNA) iki birim arasında bir ilişki olup olmadığını, ilişkinin niteliğini ve boyutunu inceleyen bir nicel araştırma yöntemidir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisine aynı zamanda istatistiksel yöntemlerde denilmektedir?

Formel Yöntemler

Nicel Yöntemler

Modelleme Yöntemler

Nitel Yöntemler

İnvitro Yöntemler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi kuramın geniş ya da kısıtlı bir gruba hitap edip etmediğini ve genellenebilir olup olmadığını belirlemeye yönelik çalışmalardır?

Disiplinli çalışmalar

Kuram-testine yönelik çalışmalar

Yapılandırıcı çalışmalar

Mantıklılık incelemesi

Kuram oluşturucu çalışmalar

Açıklama:

Kuram-testine yönelik çalışmalar ise kuramın geniş ya da kısıtlı bir gruba hitap edip etmediğini ve genellenebilir olup olmadığını belirlemeye yönelik çalışmalardır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Bir siyaset bilimci en mükemmel sonuçlara ancak formel modelleme, istatistiki inceleme ve nitel vaka analizini bir arada kullanarak ulaşabileceğini iddia eden yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Üçleme yöntemi

Dört ve üzeri yöntemin karışımı

İstatistiksel analiz ve derinlemesine mülakat

Nicel analiz, nitel doğal deneyler ve içerik analizi

Coğrafi analiz - istatistiksel analiz

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 44

Kalyvas iç savaşlarda sivillere ve silahsız kişilere karşı yöneltilen şiddeti çalıştığı “İç Savaş’ta Şiddetin Mantığı (The Logic of Violence in Civil War)” kitabında aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanmamıştır?

İnvivo Yöntem

Formel modelleme yöntemi

Nitel Yöntem

Etnografik çalışma

Nicel Yöntem

Açıklama:

Kalyvas iç savaşlarda sivillere ve silahsız kişilere karşı yöneltilen şiddeti çalıştığı kitabında, formel modelleme yöntemi ile İkinci Dünya Savaşı’nda işgal altında olan Yunanistan’daki iç savaşı araştırmıştır. Arşiv taraması ve tarihsel analiz kullanarak iç savaşa dair detayları belirlemiştir. Nicel, nitel ve formel modelleme içeren ve ayrıca etnografik çalışma ve arşiv taraması gibi farklı yöntemlerini kullanarak çok zengin hâle gelmiş olan bu çalışma iç
savaş çalışmak isteyenlerin mutlaka okumaları gereken bir kitaptır.

Doğru Cevap: A

Komşuluk, arkadaşlık, devletlerarası güvenlik ve ticari ittifaklar hangi tip sosyal ağdır?

Müttefik ağ

Dengeli ağ

Dengesiz ağ

İlişkisel ağ

Bağlantısal ağ

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 49

Demokratik barış ile ilgili çalışmasında varolan istatistiksel bulgulara dayanarak, birbiri ile rekâbet hâlinde olan iki kuramsal yaklaşımı formel modelleme kullanarak geliştirmiş ve yeniden test etmiş olan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Marc Morje Howard

Barbara Walter

Kenneth Schultz

Dusting Tigley

Duncan Snidal

Açıklama:

Dusting Tigley ve Barbara Walter (2011), devletlerarası ilişkilerde itibar inşa etme çabalarını inceledikleri çalışmalarında, önce bilinen formel modellerin labaratuvar deneyleri ile testini yapıp, daha sonra model tarafından açıklanamayan gözlemleri inceleyerek, kuramı yeniden düzenlemişlerdir. Bu çalışma teori oluşturucu araştırmaya bir örnektir. Kenneth Schultz (1999) demokratik barış ile ilgili çalışmasında varolan istatistiksel bulgulara dayanarak, birbiri ile rekâbet hâlinde olan iki kuramsal yaklaşımı formel modelleme kullanarak geliştirmiş ve yeniden test etmiştir.

Doğru Cevap: C

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi istatistiksel yöntem olarak adlandırılmaktadır ?

Karma Yöntem

Nitel Yöntem

Nicel Yöntem

Tümevarımlı Yöntem

Mikro Yöntem

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 54

"Öğretmenlerin öz-yeterlik algılarında cinsiyet değişkeni bağlamında kadın öğretmenler lehine .05 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı" fark bulan bir araştırmacının aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullandığı söylenebilir?

Nitel Yöntem

Mikro Yöntem

Heptengelimli Yöntem

Nicel Yöntem

Tümevarımlı Yöntem

Açıklama:

Nicel yöntemlerin üstünlükleri arasında öne çıkanlar, iki değişken arasındaki ilişkiyi ölçebilmeleri ve bağımsız değişken üzerinde gözlemlenen etkinin ne kadarının farklı bağımsız değişkenler tarafından belirlendiğini gösterebilmeleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi farklı bağımsız değişkenlerin, bir bağımsız değişken üzerinde yarattıkları etkilere verilen isimdir?

İstatistiksel etkiler

Makro etkiler

Mikro etkiler

Tümel etkiler

Kısmi etkiler

Açıklama:

Farklı bağımsız değişkenlerin, bir bağımsız değişken üzerinde yarattıkları etkilere, kısmi etkiler (partial effects) denir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Nitel yöntemler neden-sonuç ilişkilerinin ispatlanması açısından aşağıda ifade edilen hangi yöntemden üstündür ?

Mikro yöntem

Tümevarımsal yöntem

Nicel yöntem

Makro yöntem

İstatistiksel yöntem

Açıklama:

Nitel yöntemler, nicel yöntemlerin tersine, neden-sonuç ilişkilerinin ispatlanması
açısından üstün olan yöntemlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Bilimsel araştırmalarda normal ölçülerin dışına çıkmış gözlemleri açıklamak için aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmaktadır?

Vaka analizi

Etnometodojik analiz

Nicel analiz

Fenomenolojik analiz

Betimsel analiz

Açıklama:

Süreç takibi yöntemi, nedensel ilişkinin yönünü belirlemek açısından da gereklidir. Ayrıca, istatistiksel yöntemlerin açıklayamadığı, sapkın ya da normal ölçülerin dışına çıkmış (outlier or deviant cases) gözlemleri de açıklamak için vaka analizi yöntemine ihtiyaç vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi "birden fazla yöntemin entegre edilerek araştırmanın yürütüldüğü" çalışmalara verilen isimdir?

Çoklu durum araştırmaları

Çoklu yöntem araştırmaları

Çoklu nicel araştırmalar

Çok değişkenli araştırmalar

Çoklu olgusal araştırmalar

Açıklama:

Genelde, birden fazla yöntemin entegre edilerek araştırmanın yürütüldüğü çalışmalara çoklu yöntem kullanan çalışmalar denir

Doğru Cevap: B

Aşağıdakilerden hangisi Andrew Bennett’e göre ‘Çoklu Yöntem Karışım Çeşitlerini’ sırasıyla doğru biçimde açıklamaktadır?

Mantıklılık İncelemesi, Ampirik Bilgiler, Harcanan Çaba, İstatistiksel Gözlem

Mantıklılık İncelemesi, Disiplinli- Yapılandırıcı Çalışmalar, Kuram Oluşturucu Çalışmalar, Kuram Test Edici Çalışmaları Çoklu Yöntemlerin hangi karışımlarının bu amaçlara hizmet ettiğini tanımlamak

Tümdengelim ve tümevarım yöntemlerini kullanmak

Var olan kuramı gözden geçirmek ve yeni bir kuram oluşturmak

Açıklama:

Çeşitli yöntemlerin nasıl en iyi şekilde entegre edilip araştırma sorularına uygulayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Formel Modelleme, aşağıdaki hangi seçenekte doğru biçimde tanımlanmaktadır?

Formel Modelleme, iki bağımsız değişkenin etkisini ölçer

Formel Modelleme, iki bağımsız değişkenin ampirik gerçeklikle ne kadar ilişkili olduğunu ölçer

Formel Modelleme, çeşitli sorulara açıklama olarak kullanılan kuramların mantıksal güçlerini artırmak için kullanılır

Formel Modelleme, birden fazla yöntemin aynı çalışmada kullanıldığı durumlarda sıralamayı belirler

Formel Modelleme, çoklu çalışmalarda yöntemsel sıralamayı belirler

Açıklama:

Çeşitli karışımların hangi bilimsel amaca hizmet ettiğini uygulayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sadece mülakat yöntemi doğru sonuç verir

Sadece istatistiksel sonuçlar yeterlidir

Anket çalışmaları doğru sonuç verir

Sosyal ağ analizleri doğru sonucu sağlar

Sadece çoklu yöntem araştırmalarında çoklu yöntem kullanımı, öznellik riskini en aza indirir

Açıklama:

Çeşitli karışımların hangi bilimsel amaca hizmet ettiğini uygulayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Uluslararası İlişkilerde Araştırma Yöntemleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler