Türkiye Ekonomisi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Türkiye yüzölçümü bakımından dünyanın kaçıncı ülkesidir?
Seçenekler
A
35
B
37
C
40
D
43
E
48
Açıklama:
Türkiye’nin yüzölçümü 783.577 km2, izdüşüm alanı ise 779.452 km2’dir. Göller ve adalar da yüzölçümüne dâhil edildiğinde, toplam yüzölçümü 814.578 km2’ye yükselmektedir. Türkiye yüzölçümü bakımından dünyanın 37’nci ülkesidir.
Soru 2
Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk nüfus sayımı kimin döneminde yapılmıştır?
Seçenekler
A
I. Ahmed
B
IV. Murad
C
II. Mahmud
D
I. Abdülhamid
E
III. Selim
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk nüfus sayımı II. Mahmut döneminde 1830-1831 arasında yapılmıştır.
Soru 3
Aşağıda verilen yerlerden hangileri bor rezervinin bulunduğu bölgelerdir?
I- Eskişehir-Kırka
II- Kütahya-Emet
III- Ankara-Polatlı
IV- Bursa-Kestelek
V- Balıkesir-Bigadiç
I- Eskişehir-Kırka
II- Kütahya-Emet
III- Ankara-Polatlı
IV- Bursa-Kestelek
V- Balıkesir-Bigadiç
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-III-IV
C
I-II-III-V
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Dünyada 8 ülkede bulunan bor rezervinin yaklaşık %73 (yüzde yetmişüç)’ü Türkiye’dedir (http://www.enerji.gov.tr/trTR/Sayfalar/Bor Erişim 12.12.2018). Türkiye’deki başlıca bor yatakları Eskişehir-Kırka, Kütahya-Emet, Bursa-Kestelek ve Balıkesir-Bigadiç’te bulunmaktadır (Eti Maden, 2015, s. 20). Bor ve kimyasal bor bile- şikleri 500’e yakın alanda kullanılan stratejik bir üründür
Soru 4
Türkiye'de bulunan su kaynakları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerin hangileri doğrudur?
I-Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili olmasına karşılık deniz ürünleri ve deniz taşımacılığından yeterince faydalanamamaktadır.
II-Nehirlerin düzensiz akışları ve eğimlerinin fazla olması gibi nedenlerle akarsularda taşımacılık yapılamamaktadır.
III-Akarsular kuvvetli eğimleri ve gömük yataklarıyla büyük bir hidroelektrik potansiyeline sahiptirler.
IV-Türkiye’nin sahip olduğu su kaynaklarının önemli bir kısmı buharlaşmayı ve yeraltı su kaynaklarını beslediği için kullanılamamaktadır.
V-Türkiye, kullanılabilir su açısından zengin bir ülkedir.
I-Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili olmasına karşılık deniz ürünleri ve deniz taşımacılığından yeterince faydalanamamaktadır.
II-Nehirlerin düzensiz akışları ve eğimlerinin fazla olması gibi nedenlerle akarsularda taşımacılık yapılamamaktadır.
III-Akarsular kuvvetli eğimleri ve gömük yataklarıyla büyük bir hidroelektrik potansiyeline sahiptirler.
IV-Türkiye’nin sahip olduğu su kaynaklarının önemli bir kısmı buharlaşmayı ve yeraltı su kaynaklarını beslediği için kullanılamamaktadır.
V-Türkiye, kullanılabilir su açısından zengin bir ülkedir.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III-V
C
II-III-IV-V
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Su Kaynakları Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili olmasına karşılık deniz ürünleri ve deniz taşımacılığından yeterince faydalanamamaktadır. Aynı şekilde akarsular açısından sahip olunan zenginlik nehir taşımacılığına yansımamaktadır. Nehirlerin düzensiz akışları ve eğimlerinin fazla olması gibi nedenlerle akarsularda taşı- 5 Türkiye Ekonomisi macılık yapılamamaktadır. Buna karşılık akarsular kuvvetli eğimleri ve gömük yataklarıyla bü- yük bir hidroelektrik potansiyeline sahiptirler. Türkiye’nin önemli yeraltı su rezervlerine sahip olduğu tahmin edilmektedir (http://www.dsi.gov.tr/ toprak-ve-su-kaynaklari Erişim 12.11.2018). Türkiye durgun sular (göller) açısından da zengindir. Türkiye’nin sahip olduğu su kaynaklarının önemli bir kısmı buharlaşmayı ve yeraltı su kaynaklarını beslediği için kullanılamamaktadır. Diğer yandan göllerin bir kısmı da tuzlu ve sodalı olduğu için, bu durum kullanılabilir su rezervleri açısından olumsuzluk yaratmaktadır. Türkiye’de kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarı 1.519 m3 civarındadır. Türkiye, kullanılabilir su açısından zengin bir ülke değil, aksine su azlığı yaşayan bir ülkedir
Soru 5
Demografik yatırımlar ile ilgili aşağıda verilen bilgilerin hangileri doğrudur?
I-Eğitim, sağlık, beslenme, barınma (konut) gibi alanlar için yapılan harcamalardır.
II-Demografik yatırımlar özellikle hızlı nüfus artışı ile birlikte ekonomideki sınırlı kaynakları emer. Böylece daha hızlı kalkınma için gerekli yatırımlara ayrılan kaynaklar azalır.
III-Hızlı nüfus artışı, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, sınırlı kaynakların önemli bir kısmı demografik yatırımlar için harcanması demektir.
IV-Ekonomik kalkınmanın başarılması ve sürdürülebilmesi için de demografik yatırımlardan uzak durulması gerekir.
I-Eğitim, sağlık, beslenme, barınma (konut) gibi alanlar için yapılan harcamalardır.
II-Demografik yatırımlar özellikle hızlı nüfus artışı ile birlikte ekonomideki sınırlı kaynakları emer. Böylece daha hızlı kalkınma için gerekli yatırımlara ayrılan kaynaklar azalır.
III-Hızlı nüfus artışı, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, sınırlı kaynakların önemli bir kısmı demografik yatırımlar için harcanması demektir.
IV-Ekonomik kalkınmanın başarılması ve sürdürülebilmesi için de demografik yatırımlardan uzak durulması gerekir.
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Hızlı nüfus artışı, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, sınırlı kaynakların önemli bir kısmı demografik yatırımlar için harcanması demektir. Artan nüfusa bağlı olarak eğitim ve sağlık harcamalarına daha fazla ihtiyaç duyulur, konut talebi artar ve hızlı bir şehirleşme yaşanır. Hızlı nüfus artışı, ülkenin daha verimli yatırımlarına gidecek kaynaklarını emer, dolayısıyla hızlı ekonomik kalkınma açısından, kısa vadede, olumsuzluk yaratır. Diğer yandan ekonomik kalkınmanın başarılması ve sürdürülebilmesi için de demografik yatırımların mutlaka yapılması gerekir.
Soru 6
Ülkenin doğal kaynaklarının mevcut sermaye ile en iyi şekilde kullanılabileceği nüfus miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genç nüfus
B
Aktif nüfus
C
Optimal Nüfus
D
Kurumsal olmayan nüfus
E
Kurumsal nüfus
Açıklama:
Optimal Nüfus
Ülkenin doğal kaynaklarının mevcut sermaye ile en iyi şekilde kullanılabileceği nüfus miktarıdır.
Ülkenin doğal kaynaklarının mevcut sermaye ile en iyi şekilde kullanılabileceği nüfus miktarıdır.
Soru 7
Cumhuriyet döneminde ilk nüfus sayımı hangi yılda yapılmıştır?
Seçenekler
A
1924
B
1925
C
1926
D
1927
E
1928
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapılmıştır. Bu sayımda toplam nüfus, yaklaşık 13,7 milyon kişidir.
Soru 8
I.1940-1945 döneminde ortalama yıllık nüfus artışı Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine inmiştir.
II. 1955-1960 döneminde nüfus artışı rekor düzeye ulaşmıştır.
III. Nüfus artış hızında ciddi düşüş 1975’ten sonra gerçekleşmiştir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. 1955-1960 döneminde nüfus artışı rekor düzeye ulaşmıştır.
III. Nüfus artış hızında ciddi düşüş 1975’ten sonra gerçekleşmiştir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Ülke nüfusu 1975 yılı sonrasında sınırlı ölçüde de olsa azalma eğilimine girmiştir. Nüfus artış hızında ciddi düşüş ise 1985’ten sonra gerçekleşmiştir.
Soru 9
Nüfusun işgücü olan kısmının kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfusa (15 ve üstü yaş grubuna) oranına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
İşgücüne katılma oranı
B
Bağımlılık oranı
C
İstihdam oranı
D
İşsizlik oranı
E
Aktif nüfus oranı
Açıklama:
İşgücüne katılma oranı (İKO), nüfusun işgücü olan kısmının kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfusa (15 ve üstü yaş grubuna) oranıdır. İKO, nüfusun yaş gruplarına göre dağılımının yanı sıra okullaşma oranı, emeklilik yaşı, kişi başına gelir düzeyi gibi pek çok ekonomik ve sosyal değişkene bağlıdır.
Soru 10
I. Bağımlılık oranı gençler ve yaşlılar için birlikte hesaplanmaktadır.
II. Aktif çağdaki nüfus ne kadar çok üretim sürecine katılırsa, bağımlılık oranı o derece düşer.
III.Ülkede işgücüne katılım oranı düştükçe, işsizlik de artmaktadır.
Yukarıda verilen bilgilerdne hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Aktif çağdaki nüfus ne kadar çok üretim sürecine katılırsa, bağımlılık oranı o derece düşer.
III.Ülkede işgücüne katılım oranı düştükçe, işsizlik de artmaktadır.
Yukarıda verilen bilgilerdne hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Bağımlılık oranı, ülkede çalışan (15- 64 yaş arası) her 100 kişinin bakmakla yükümlü olduğu çalışmayan (0-14 ile 65+) kişi sayısı ile ölçülmektedir. Bu oran gençler ve yaşlılar için ayrı ayrı hesaplanmaktadır.
Soru 11
Amele Birliği kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1920
B
1921
C
1922
D
1923
E
1924
Açıklama:
1921’deki 151 sayılı Ereğli Havzai Fahmiyesi Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun (4. madde) ile kurulan Amele Birliği, Cumhuriyet’in kanun ile kurulan ilk sosyal güvenlik kuruluşudur.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden daha önce kurulmuştur?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Kurumu
B
Bağkur
C
Emekli Sandığı
D
Sosyal Sigortalar Kurumu
E
İşçi Sigortaları Kurumu
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu 2006'da, Bağkur 1972'de, Emekli Sandığı 1950'de, Sosyal Sigortalar Kurumu 1965'te, İşçi Sigortaları Kurumu ise 1946'da kurulmuştur.
Soru 13
Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk nüfus sayımı ne zaman yapılmıştır?
Seçenekler
A
1904 yılında
B
1878-1879 yılları arasında
C
1830-1831 yılları arasında
D
1871 yılında
E
1918
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk nüfus sayımı II. Mahmut döneminde 1830-1831 arasında yapılmıştır.
Soru 14
AB Müktesebatına uyum kapsamında AB’nin bölgesel politikasının önemli bir unsuru olan İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) sistemine geçilmiştir. Bu sınıflandırmada bulunan Düzey 2’ye göre belirlenmiş kaç bölge merkezi vardır?
Seçenekler
A
20
B
22
C
24
D
26
E
28
Açıklama:
AB Müktesebatına uyum kapsamında AB’nin bölgesel politikasının önemli bir unsuru olan İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) sistemine geçilmiştir. İBBS’ye (NUTS) göre üç farklı bölge sınıflandırması (Düzey 1, Düzey 2 ve Düzey 3) yapılmıştır. Düzey 1 bölgeleri kendi içlerinde Düzey 2 ve Düzey 3 alt bölgelerine ayrılmaktadır. Düzey 2’ye göre belirlenmiş 26 bölge merkezinde ise bölgesel kalkınma ajansları oluşturulmuştur. Yeni bölgesel kalkınma politikalarında yerel aktörler giderek daha fazla ön plana çıkmaktadır.
Soru 15
İşverenin ücretli çalışanlara yaptığı toplam ödemelere (kazanç) ek olarak sosyal güvenlik ödemeleri ve diğer işgücü maliyeti ödemelerini kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşgücü maliyeti
B
Bağımlılık oranı
C
Gelir testi
D
Sosyal güvenlik reformu
E
Reel ücret
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. İşgücü maliyeti, işverenin ücretli çalışanlara yaptığı toplam ödemelere (kazanç) ek olarak sosyal güvenlik ödemeleri ve diğer işgücü maliyeti ödemelerini kapsar.
Soru 16
Dünyada bulunan bor rezervinin yaklaşık % 73 (Yüzde 73)’ü hangi ülkede bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Japonya
B
Rusya
C
Macaristan
D
Almanya
E
Türkiye
Açıklama:
Dünyada 8 ülkede bulunan bor rezervinin yaklaşık % 73 (Yüzde 73)’ü Türkiye’dedir.
Soru 17
Cumhuriyet tarihinin ilk geniş kapsamlı sosyal güvenlik kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu (BAĞ-KUR)
B
İşçi Sigortaları Kurumu
C
Sosyal Güvenlik Kurumu
D
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
E
Emekli Sandığı
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. II. Dünya Savaşı’ndan sonra çıkarılan 4792 sayılı İşçi Sigortaları Kurumu Kanunu (1945) ile Cumhuriyet tarihinin ilk geniş kapsamlı sosyal güvenlik kurumu, İşçi Sigortaları Kurumu kurulmuştur.
Soru 18
I. UNDP tarafından yayınlanan bir raporda kullanılan endekstir.
II. Pakistanlı iktisatçı ve maliye bakanı Mahbub ul Haq ve Nobel ödüllü Hintli iktisatçı Amartya Sen liderliğindeki ekip tarafından geliştirilmiştir.
III. Endeksin en düşük değeri 0 iken, en yüksek değeri 1’dir.
Yukarıda verilen bilgiler hangi endeksle ilgilidir?
II. Pakistanlı iktisatçı ve maliye bakanı Mahbub ul Haq ve Nobel ödüllü Hintli iktisatçı Amartya Sen liderliğindeki ekip tarafından geliştirilmiştir.
III. Endeksin en düşük değeri 0 iken, en yüksek değeri 1’dir.
Yukarıda verilen bilgiler hangi endeksle ilgilidir?
Seçenekler
A
Küresel Rekabetçilik Endeksi
B
İnsani Gelişme Endeksi
C
Kırılganlık endeksi
D
Dünya Ekonomik Özgürlük Endeksi
E
Katılım Endeksi
Açıklama:
İnsani Gelişme Endeksi (Human Development Index): UNDP tarafından yayınlanan İnsani Gelişme Raporu’nda kullanılan endekstir. İnsanî Gelişme Endeksi (İGE) Pakistanlı iktisatçı ve maliye bakanı Mahbub ul Haq ve Nobel ödüllü Hintli iktisatçı Amartya Sen liderliğindeki ekip tarafından geliştirilmiştir. Endeksin en düşük değeri 0 iken, en yüksek değeri 1’dir.
Soru 19
Bir sosyal güvenlik sisteminin sağlıklı bir finansman yapısına sahip olması için aktüeryal dengenin .................... (1 emekli başına düşen çalışan kişi sayısı) olması gerekmektedir.
Yukarıda cümle aşağıdakilerden hangisi ile doğru bir şekilde tanımlanır?
Yukarıda cümle aşağıdakilerden hangisi ile doğru bir şekilde tanımlanır?
Seçenekler
A
15
B
12
C
En az 4
D
En çok 6
E
En az 10
Açıklama:
Bir sosyal güvenlik sisteminin sağlıklı bir finansman yapısına sahip olması için aktüeryal dengenin en az 4 (1 emekli başına düşen çalışan kişi sayısı) olması gerekmektedir.
Soru 20
Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), 2011 yılında .......................... dönüştürülmüş, cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçiş birlikte bu bakanlık da, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı adı altında yeniden yapılandırılmıştır.
Yukarıdaki cümledeki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanırsa eksiksiz ve tam bilgi verilmiş olur?
Yukarıdaki cümledeki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanırsa eksiksiz ve tam bilgi verilmiş olur?
Seçenekler
A
Dışişleri Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Maliye Bakanlığı
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Kalkınma Bakanlığı
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), 2011 yılında Kalkınma Bakanlığına dönüştürülmüş, cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçiş birlikte Kalkınma Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı adı altında yeniden yapılandırılmıştır.
Soru 21
510 sayılı Kanun tüm hükümleri ile birlikte Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1 Ekim 2008
B
30 Temmuz 2012
C
2 Ağustos 2018
D
25 Nisan 2006
E
1 Ocak 2012
Açıklama:
5510 sayılı Kanun tüm hükümleri ile birlikte Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 1 Ekim 2008’de yürürlüğe girmiştir.
Soru 22
SSK, Emekli Sandığı ve BAĞ-KUR, hangi kanun ile tek çatı altında toplanmıştır?
Seçenekler
A
5490 sayılı kanun
B
5395 sayılı kanun
C
151 sayılı kanun
D
5502 sayılı kanun
E
5434 sayılı kanun
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. 16 Mayıs 2006’da kabul edilen 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile SSK, Emekli Sandığı ve BAĞ-KUR, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında toplanmıştır.
Soru 23
Temel fiyatlar üzerinden çıktı ile alış fiyatı üzerinden ara tüketim (ham madde ve diğer ara girdiler) arasındaki farka ne denir?
Seçenekler
A
Merkezi Yönetim Bütçe Giderleri
B
Gayri Safi Katma Değer
C
Bölgesel Kalkınma
D
İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması
E
Prim Oranları
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Gayri Safi Katma Değer, temel fiyatlar üzerinden çıktı ile alış fiyatı üzerinden ara tüketim (ham madde ve diğer ara girdiler) arasındaki farktır.
Soru 24
Ülke nüfusunun çalışma çağındaki nüfusu için kullanılır ve 15-64 yaş arasındaki bireylerden oluşan gruba ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genç nüfus
B
Aktif nüfus
C
Optimal nüfus
D
Kurumsal olmayan nüfus
E
Kurumsal nüfus
Açıklama:
Aktif Nüfus Ülke nüfusunun üretici konumunda olan kesimi, 15-64 yaş arası bireylerden oluş- maktadır. Hastalar, yaşlılar, engelliler, askerler ve mahkûmların yanı sıra üniversite yurtları ve yetiştirme yurtlarında kalanlar, üretim sürecine katılma imkânı olmadığı için aktif nüfus içinde yer almazlar.
Soru 25
Aşağıda Sosyal Güvenliğin Kapsamı ile ilgili bilgilerden hangileri doğrudur?
I- Sosyal güvenliğin temeli, bireylerin yaşamlarında karşılaşabilecekleri muhtemel risklere karşı önceden tedbir almalarına dayanır.
II- Sosyal güvenliğin kapsamında kısa ve uzun vadeli ekonomik ve sosyal risklere karşı sigorta oluşturulması ve belirlenen hak sahiplerine aylık bağlanması ya da diğer ödemelerin yapılması yer almaktadır.
III- Geniş anlamda sosyal güvenlik kapsamına sosyal hizmetler ve sosyal yardımlar da girmektedir.
IV- Sosyal güvenlik kavramı her ne kadar sosyal yardım ve sosyal hizmetleri de içeren geniş bir anlama sahip olsa da sosyal güvenlik sistemleri ağırlıklı olarak sosyal sigortalar temelinde oluşmuştur.
I- Sosyal güvenliğin temeli, bireylerin yaşamlarında karşılaşabilecekleri muhtemel risklere karşı önceden tedbir almalarına dayanır.
II- Sosyal güvenliğin kapsamında kısa ve uzun vadeli ekonomik ve sosyal risklere karşı sigorta oluşturulması ve belirlenen hak sahiplerine aylık bağlanması ya da diğer ödemelerin yapılması yer almaktadır.
III- Geniş anlamda sosyal güvenlik kapsamına sosyal hizmetler ve sosyal yardımlar da girmektedir.
IV- Sosyal güvenlik kavramı her ne kadar sosyal yardım ve sosyal hizmetleri de içeren geniş bir anlama sahip olsa da sosyal güvenlik sistemleri ağırlıklı olarak sosyal sigortalar temelinde oluşmuştur.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
II-III-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Sosyal Güvenliğin Kapsamı Sosyal güvenliğin temeli, bireylerin yaşamlarında karşılaşabilecekleri muhtemel risklere karşı önceden tedbir almalarına dayanır. Bireyler yaşamları boyunca kendi iradeleriyle (analık ve aile sahibi olma) ya da iradeleri dışında çeşitli mesleki (iş kazası, meslek hastalığı ve malullük), fizyolojik (hastalık, yaşlılık, ölüm gibi) ve sosyoekonomik (işsizlik, yoksulluk) risklerle karşı karşıyadırlar. Bireylerin giderek artan sosyal güvenlik ihtiyaçlarına cevap vermek, onlara insan onuruna yaraşır huzurlu ve mutlu bir yaşam sunmak sosyal refah devletinin temel yükümlülükleri arasındadır. Uluslararası standartlar bakımından sosyal güvenliğin kapsamında kısa ve uzun vadeli ekonomik ve sosyal risklere karşı sigorta oluşturulması ve belirlenen hak sahiplerine aylık bağlanması ya da diğer ödemelerin yapılması yer almaktadır. Geniş anlamda sosyal güvenlik kapsamına sosyal hizmetler ve sosyal yardımlar da girmektedir. Sosyal hizmetler daha çok bakıma muhtaç durumdaki bireylere yönelik verilen ve onların onurlu bir yaşam için gerekli tüm ihtiyaçlarının karşılanmasını kapsamaktadır. Sosyal yardımlar ise yoksulluğu ortadan kaldırmaya yönelik yardımlardır. Sosyal güvenlik kavramı her ne kadar sosyal yardım ve sosyal hizmetleri de içeren geniş bir anlama sahip olsa da sosyal güvenlik sistemleri ağırlıklı olarak sosyal sigortalar temelinde oluşmuştur. Artık sosyal güvenlik ihtiyacının yalnızca sosyal sigortalarla karşılanması olanaklı değildir (DPT, 2007a, s. 2). Günümüzde aile bağları başta olmak üzere geleneksel dayanışmanın giderek zayıflaması, özellikle sosyal dışlanmayla mücadele açısından sosyal hizmetlere duyulan gereksinimi artırmaktadır (DPT, 2007a, s. 3). Dolayısıyla, sosyal güvenliğin kapsamı da genişlemektedir. Sosyal güvenlik ihtiyacı çağdaş toplum için bir zorunluluk hâline gelmiştir. Geniş açıdan bakıldığında, sosyal güvenlik toplumun refahının artırılması ve yaşam standartlarının yükseltilmesi için sosyal ve ekonomik politikaların hayata geçirilmesini kapsamaktadır.
Soru 26
Türkiye’nin dünya ekonomisindeki yeri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye’nin insani gelişmişlik sıralamasındaki yeri, GSYH sıralaması ile doğru orantılıdır.
B
2017 yılında GSYH büyüklüğü açısından Türkiye dünyanın 17’inci büyük ekonomisidir.
C
2017 yılında Türkiye en az kırılgan ekonomiler arasında ilk sıralardadır.
D
Türkiye’nin tasarruf eğilimi gelişmiş ülkelerdeki oranlardan daha yüksektir.
E
2003’ten sonra Türkiye’de kamu kesimi tasarruf eğilimi azalmaktadır.
Açıklama:
Türkiye, IMF’nin 2017 yılı verilerine göre, cari fiyatlarla, 851,5 milyar dolar GSYH büyüklüğü ile
dünyanın 17’nci büyük ekonomisidir. 2017 verilerine göre, Türkiye nüfus büyüklüğü bakımından dünyanın en kalabalık 19’uncu ülkesidir (http://worldpopulationreview.com/countries/ Erişim: 15.11.2018).
GSYH büyüklüğü bakımından dünyanın ilk 20 ülkesi arasında yer alan Türkiye, nispeten kalabalık ve artan nüfusu nedeniyle kişi başına GSYH sıralamasında orta sıralara gerilemektedir. 2018’in ikinci yarısında
Türk lirasında yaşanan ciddi değer kaybını da dikkate alırsak kişi başına gelir (dolar cinsinden) artmak yerine azalma
eğilimine girmiştir. Dolar cinsinden millî geliri artırmak
için pozitif ekonomik büyümenin yanı sıra T’nin dolar karşısındaki değerini koruması da gerekmektedir.
dünyanın 17’nci büyük ekonomisidir. 2017 verilerine göre, Türkiye nüfus büyüklüğü bakımından dünyanın en kalabalık 19’uncu ülkesidir (http://worldpopulationreview.com/countries/ Erişim: 15.11.2018).
GSYH büyüklüğü bakımından dünyanın ilk 20 ülkesi arasında yer alan Türkiye, nispeten kalabalık ve artan nüfusu nedeniyle kişi başına GSYH sıralamasında orta sıralara gerilemektedir. 2018’in ikinci yarısında
Türk lirasında yaşanan ciddi değer kaybını da dikkate alırsak kişi başına gelir (dolar cinsinden) artmak yerine azalma
eğilimine girmiştir. Dolar cinsinden millî geliri artırmak
için pozitif ekonomik büyümenin yanı sıra T’nin dolar karşısındaki değerini koruması da gerekmektedir.
Soru 27
Türkiye’de bölgesel kalkınma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Günümüzde yerel aktörler bölgesel kalkınma süreçlerine planlama aşamalarında daha fazla katılmaktadır.
B
1923-1950 döneminde Marmara Bölgesi’nin kalkınmasına ağırlık verilmiştir.
C
1950-1960 döneminde özel sektör yatırımları Ankara ve çevresinde toplanmıştır.
D
Türkiye’de 32 adet Düzey 2 bölgesi oluşturulmuştur.
E
Bölgesel kalkınma için kalkınma ajansları 1960’lı yıllarda kurulmuştur.
Açıklama:
Türkiye’de Bölgesel Gelişmişlik Farklılıkları Türkiye’de bölgeler arasında kişi başına gelir, iş- sizlik oranları, nüfus artış hızı, net göç hızı, bebek ölüm oranları, doğumda anne ölüm oranları, üniversite sayıları, kişi başına düşen uzman hekim ve hemşire sayıları gibi birçok ekonomik, sosyal, demografik ve sağlıkla ilgili değişkende önemli farklılıklar mevcuttur. Düzey 2 bölgesi sosyoekonomik gelişmişliğe (kalkınmışlığa) göre sıralandığında, ilk 14 bölge Türkiye ortalamasının üstünde, 15.sırada yer alan Samsun’un ise Türkiye ortalamasında bir gelişmişliğe sahip olduğu görülmektedir (Tablo 1.6). Ülke nüfusunun yaklaşık %30’unun bulunduğu geri kalan 11 bölge ise Türkiye ortalamasının altında bir sosyoekonomik gelişmişliğe sahiptir. Sosyoekonomik gelişmişlik farklılıkları, az gelişmiş bölgelerden gelişmiş bölgelere doğru göçü hızlandıran etkenlerin başında gelmektedir. Türkiye’de bölgelerin (Düzey 2’ye göre) gayri safi katma değere (GSKD) katkılarına bakıldığında (2014 verilerine göre) en yüksek paya %30,5 ile İstanbul, en düşük paya %0,6 Ağrı bölgesi sahiptir. İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa bölgelerin ülke gayri safi katma de- ğerinin yarıdan fazlasını gerçekleştirdiği görülmektedir.
Soru 28
Nüfus ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi mutlak doğrudur?
Seçenekler
A
Ülke nüfusu ekonominin işgücü kaynağını oluşturur.
B
Günümüzde Türkiye’de nüfus sayımı de facto yönteme göre yapılmaktadır.
C
Nüfus artışının yüksek olması demografik yatırımların azalmasına neden olur.
D
Türkiye’de genç nüfusun toplam nüfus içindeki payı giderek artmaktadır.
E
Genç nüfusun yüksek oranda olduğu Türkiye’de tasarruf eğilimi yüksektir
Açıklama:
Ülke nüfusu ekonominin işgücü kaynağını oluşturur.
Soru 29
Dünyada 8 ülkede bulunan bor rezervinin yüzde kaçı Türkiye’dedir?
Seçenekler
A
Yüzde 73
B
Yüzde 30
C
Yüzde 90
D
Yüzde 50
E
Yüzde 20
Açıklama:
Dünyada 8 ülkede bulunan bor rezervinin yaklaşık Yüzde 73’ü Türkiye’dedir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi nüfusun sayısal olarak yetersiz olmasının sonucudur?
Seçenekler
A
Konut talebindeki artış
B
Elde edilen gelirin daha çok kişi tarafından tüketilmesi
C
Refah kaybı
D
İşsizlik
E
Üretim gücünün atıl kalması
Açıklama:
Diğer taraftan nüfusun sayısal olarak yetersiz olması, ülkenin ekonomik kaynakları ve üretim gücünün atıl kalması başta olmak üzere birçok başka olumsuzluğa da yol açmaktadır. Diğer yandan nüfusun ülkenin ekonomik kaynaklarına ve potansiyeline göre fazla olması da işsizliğe, elde edilen gelirin daha çok kişi tarafından tüketilmesine, refah kaybına ve buna bağlı olarak pek çok ekonomik ve sosyal soruna neden olabilmektedir (Karluk, 2007, s. 8).
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 1985 sonrası nüfus artışının azalmasında etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Gençlerin kendi işlerinin sahibi olma çabaları
B
Anne babaların gençler üzerindeki sigortalı iş sahibi olmaları yönündeki baskıları
C
Kentleşmenin artması
D
TV’de İzlenen dizilerin etkisi
E
Bireylerin kendi ayakları üzerinde durma çabaları
Açıklama:
Türkiye’de eğitim seviyesinde artış, kentleşme, kadının çalışma hayatına daha fazla katılımı, evlenme yaşının giderek yükselmesi, doğurganlığın azalması ve diğer sosyoekonomik şartlar ailelerde çocuk sayısının azalmasında etkili olmuştur
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de, gelişmiş ülkelere kıyasla daha hızlı artan nüfusun sonucudur?
Seçenekler
A
İşgücü sıkıntısının yaşanmaması
B
Eğitimde daha fazla kaynağa ihtiyaç duyulması
C
İşletme sayılarındaki artış
D
Sanayileşmenin artması
E
Üretimde dışa bağımlılığın azalması
Açıklama:
Türkiye’de, gelişmiş ülkelere kıyasla daha hızlı artan nüfus, eğitim açısından yeni derslik, öğretmen, personel, araç-gereç vb. ihtiyacını artırmaktadır. Bir taraftan artan nüfusun eğitim ihtiyacını karşılamak, diğer taraftan eğitim kalitesini yükseltmek daha fazla kaynak gerektirmektedir
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi, işverenin ücretli çalışanlara yaptığı toplam ödemelere (kazanç) ek olarak işgücü maliyeti içinde yer alır?
Seçenekler
A
Yılbaşında verdiği hediye paketleri
B
Sosyal güvenlik ödemeleri
C
Bayramlarda verdiği harçlıklar
D
Ödüller
E
Teşvikler
Açıklama:
İşgücü maliyeti, işverenin ücretli çalışanlara yaptığı toplam ödemelere (kazanç) ek olarak sosyal güvenlik ödemeleri ve diğer işgücü maliyeti ödemelerini kapsar. İşgücünün emeği karşılığında işverenin ödediği ücretin dışında, işveren istihdam ettiği bireyler için başka çeşitli ödemeler de yapmaktadır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi 2000-2018 dönemine ait toplam istihdam verileri içinde payı gittikçe azalan sektördür?
Seçenekler
A
Kamu sektörü
B
Hizmet sektör
C
Sanayi sektörü
D
Eğitim sektörü
E
Tarım sektörü
Açıklama:
2000-2018 döneminde toplam istihdamda tarımdaki istihdamın payı hızla azalarak, %36’dan %19,4’e inmiştir. Tarımdan ayrılan işgücünün çoğunluğu hizmetler sektöründe istihdam edilmektedir. Tarımın istihdamdaki payı azalırken, hizmetler sektörünün payı %46,3’ten %54’e yükselmiştir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi G7 ülkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
ABD
B
İspanya
C
İngiltere
D
Kanada
E
Japonya
Açıklama:
G7 ülkeleri
Dünyanın en gelişmiş yedi ülkesidir: Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Kanada, Almanya, Fransa, İtalya ve Japonya
Dünyanın en gelişmiş yedi ülkesidir: Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Kanada, Almanya, Fransa, İtalya ve Japonya
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası standartlar bakımından sosyal güvenliğin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Yeni fikri olanların fikirlerinin çalınmasının engellenmesi
B
Yeni işe açacak bireylere mikro kredilerin verilmesi
C
Nüfus artışı ile ilgili eğitimlerin verilmesi
D
Ekonomik ve sosyal risklere karşı sigorta yapılması
E
Bireylere eğitim hakkının sağlanması
Açıklama:
Uluslararası standartlar bakımından sosyal güvenliğin kapsamında kısa ve uzun vadeli ekonomik ve sosyal risklere karşı sigorta oluşturulması ve belirlenen hak sahiplerine aylık bağlanması ya da diğer ödemelerin yapılması yer almaktadır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi en düşük gelir grubunda negatif tasarrufun sebebidir?
Seçenekler
A
Bireyler borçlanma yoluyla gelecekteki tasarruflarını bugünden tüketmektedirler.
B
Bireyler nispi yoksulluk ile karşı karşıyadır
C
Gelirlerinin büyük kısmını eğitim harcamaları almaktadır
D
Kendi işlerini kuramamaktadırlar.
E
Banklarda minimum tasarrufu yapmalarına yetecek gelirleri yoktur
Açıklama:
Türkiye’deki üst gelir gruplarında tasarruf eğiliminin yüksek iken, en düşük gelir grubunda ise negatif tasarruf söz konusudur. Bu gelir grubunda bireyler borçlanma yoluyla gelecekteki tasarruflarını bugünden tüketmektedirler.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi “bağımlılık oranı”nın tanımıdır?
Seçenekler
A
Bir ülke nüfusunun 15-64 yaş arasındaki bireylerinin miktarıdır
B
Bir ülkede çalışan her 100 kişinin bakmakla yükümlü olduğu çalışmayan kişi sayısıdır
C
Bir ülke nüfusunun 50-64 yaş arasındaki bireylerinin miktarıdır
D
Bir ülkenin 15 yaş altındaki nüfusun 15 yaş üstü nüfusa oranıdır
E
Bir ülkenin 65 yaş üstü nüfusuna 15 yaş üstü nüfusa oranıdır
Açıklama:
Bağımlılık oranı, bir ülkede çalışan (15- 64 yaş arası) her 100 kişinin bakmakla yükümlü olduğu çalışmayan (0-14 ile 65+) kişi sayısıdır
Soru 39
I. ABD
II. Rusya
III. İtalya
IV. Japonya
V. Çin
Yukarıdakilerden hangileri G7 olarak tanımlanan ülkelerdendir?
II. Rusya
III. İtalya
IV. Japonya
V. Çin
Yukarıdakilerden hangileri G7 olarak tanımlanan ülkelerdendir?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, III ve V
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
G7 kavramı ilk olarak; 1975 yılında dönemin Fransa Cumhurbaşkanı Giscard d’Estaing’in Japonya, ABD, Almanya, İngiltere ve İtalya liderlerini güncel ekonomik sorunlarından olan petrol krizini tartışmak üzere Rambouillet’ye davet etmesiyle ortaya çıkmıştır. 1976’da Kanada Başbakanı G7’ye Amerika Birleşik Devletleri Başkanı tarafından davet edilmiş ve ilk olarak G6 olarak anılan grup G7 olarak anılmaya başlanmıştır.
Dünyanın gelişmiş yedi ülkesi birlikte hareket etmeye başlayınca oluşan gruba verilen isim olarak G7, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Kanada, Almanya, Fransa, İtalya ve Japonya’dan oluşmaktadır.
Dünyanın gelişmiş yedi ülkesi birlikte hareket etmeye başlayınca oluşan gruba verilen isim olarak G7, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Kanada, Almanya, Fransa, İtalya ve Japonya’dan oluşmaktadır.
Soru 40
II. Dünya Savaşı’ndan sonra ...... yılında, 4792 sayılı İşçi Sigortaları Kurumu Kanunu ile Cumhuriyet tarihinin ilk geniş kapsamlı sosyal güvenlik kurumu, İşçi Sigortaları Kurumu kurulmuştur. ..... yılında ise 5434 sayılı Kanun ile Emekli Sandığı kurulmuştur. ..... yılında da 1479 sayılı Kanun ile Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu (BAĞ-KUR) kurulmuştur. Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yerlere gelmesi gereken sosyal güvenlik kurumlarının kuruluş tarihleri, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
1945, 1950 ve 1972
B
1950, 1955 ve 1980
C
1940, 1946 ve 1960
D
1942, 1657 ve 1969
E
1940, 1955 ve 1975
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’ndan sonra 1945’de, 4792 sayılı İşçi Sigortaları Kurumu Kanunu (1945) ile Cumhuriyet tarihinin ilk geniş kapsamlı sosyal güvenlik kurumu, İşçi Sigortaları Kurumu kurulmuştur. 1950’de ise 5434 sayılı Kanun ile Emekli Sandığı kurulmuştur. 1972 yılında 1479 sayılı Kanun ile Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu (BAĞ-KUR) kurulmuştur.
İşçi Sigortaları Kurumu, Temmuz 1945’te kabul edilen ve 1 Ocak 1946’da yürürlüğe giren 4792 sayılı Kanun’la kurulmuştur.
İşçi Sigortaları Kurumu, Temmuz 1945’te kabul edilen ve 1 Ocak 1946’da yürürlüğe giren 4792 sayılı Kanun’la kurulmuştur.
Soru 41
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde BAĞKUR’un hizmet sunduğu kesim doğru olarak belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Bütün devlet görevlileri
B
İşçi olarak çalışan kesim
C
Esnaf, sanatkâr ve diğer bağımsız çalışanlar
D
Askerler
E
Mülteci ve yurt dışından gelen göçmenler
Açıklama:
1972 yılında 1479 sayılı Kanun ile Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu (BAĞ-KUR) kurulmuştur. 1479 sayılı Kanun ile (Bağ-Kur ile) esnaf, sanatkâr ve diğer bağımsız çalışanlar sosyal güvence kapsamına alınmıştır.
Soru 42
Türkiye’deki sosyal güvenlik sisteminin finansman dengesi iyi olmamasının nedenleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Aktif sigortalı (prim ödeyenler)/ pasif sigortalı (aktif sigortalının yakını olarak hizmetten yararlananlar) oranının (aktüeryal dengenin) düşük olması
B
Kayıtdışı istihdam ve işsizlik oranlarının yüksek olması
C
Emekliliğe hak kazanma yaşının nispeten düşük tutulması (erken emeklilik)
D
Prim tahsilat oranlarının istenilen düzeyde olmaması
E
Genç nüfusun fazla yaşlı nüfusun az olması (nüfusun genç olması)
Açıklama:
Nüfusun genç olması aslında sosyal güvenlik sisteminin iyi çalışması için gereken özelliklerdendir. Bu nedenle sistemin finans dengesinin bozukluğu için neden değildir. fakat diğer seçenekler sistemin Türkiye'de iyi çalışmama nedenleri arasında sayılabilir.
Soru 43
Bir sosyal güvenlik sisteminin sağlıklı bir finansman yapısına sahip olması için aktüeryal dengenin yani 1 emekli başına düşen çalışan kişi sayısının aşağıdakilerden hangisi olması gerekir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Bir sosyal güvenlik sisteminin sağlıklı bir finansman yapısına sahip olması için aktüeryal dengenin en az 4 (1 emekli başına düşen çalışan kişi sayısı) olması gerekmektedir.
Soru 44
I. Bölgesel kalkınma için projeleri desteklemek
II. Merkezî ve yerel otorite arasında işbirliği sağlamak
III. Ülkenin para politikasında aktif rol oynamak
Yukarıdakilerden hangisi kalkınma ajanslarının işlevleri arasındadır?
II. Merkezî ve yerel otorite arasında işbirliği sağlamak
III. Ülkenin para politikasında aktif rol oynamak
Yukarıdakilerden hangisi kalkınma ajanslarının işlevleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yanlız I
E
Yanlız III
Açıklama:
Kalkınma Ajansları, bölgesel kalkınma için projeleri destekleyerek ve finansman sağlamanın yanı sıra bölgesel kalkınmada merkezî ve yerel otorite arasında uyumlaştırıcı ve işbirliğini sağlayıcı işlev de görmektedir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi tarımın istihdama en fazla katkı yaptığı iller arasında bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
Ağrı
B
Kastamonu
C
Van
D
Erzurum
E
Gaziantep
Açıklama:
Soruda TARIMın katkısının daha fazla olduğu iller arasında OLMAYAN il sorulmaktadır. Sektörlerin istihdama katkısı açısından bakıldığında tarımın istihdama en fazla katkı yaptığı ilk beş il Ağrı, Kastamonu, Trabzon, Van, Erzurum ve Samsun şeklindedir. Sanayinin istihdama en fazla katkı yaptığı ilk beş il Bursa, Kocaeli, Tekirdağ, Gaziantep ve İstanbul olarak sıralanmaktadır. Gaziantep, istihdamınında daha çok sanayinin olması nedeniyle, il ekonomisinde sanayinin ağırlıklı olduğu illler arasından seçilmiştir. Bu nedenle soru da istenen tarım ağırlıklı olmayan il sorusunun doğru cevabıdır.
Soru 46
I. Bursa
II. Antalya
III. Konya
K.Tarım
L. Sanayi
M.Hizmetler
Yukarıdaki illeri bölgesel gayri safi katma değere en fazla katkı sağlayan endüstri ile eşleyiniz.
II. Antalya
III. Konya
K.Tarım
L. Sanayi
M.Hizmetler
Yukarıdaki illeri bölgesel gayri safi katma değere en fazla katkı sağlayan endüstri ile eşleyiniz.
Seçenekler
A
I-K; II-L; III-M
B
I-L; II-K; III-M
C
I-L; II-M; III-K
D
I-K; II-M; III-L
E
I-M; II-L; III-K
Açıklama:
Tarımın bölgesel GSKD’ye en fazla katkı sağladığı ilk üç bölge sırasıyla Ağrı, Kırıkkale ve Konya’dır. Sanayi sektörünün bölgesel GSKD’ye en fazla katkı sağladığı ilk üç bölge Tekirdağ, Kocaeli ve Bursa; hizmetler sektörünün bölgesel GSKD’de en fazla paya sahip olduğu bölgeler Antalya, İstanbul ve Ankara’dır.
I-L; II-M; III-K
I-L; II-M; III-K
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi “İnsani Gelişmişlik Endeksi"nin ülkeleri değerlendirmekte kullandığı kriterler arasında bulunmaz?
Seçenekler
A
Uzun yaşam
B
Sağlıklı yaşam
C
Eğitim
D
Gelir
E
Mülkiyet hakları
Açıklama:
Mülkiyet hakları, Dünya Ekonomik Özgürlük Endeksi’nin değerlendirme kriterleri arasında bulunmaktadır.
Soru 48
İnsani gelişme endeksine (2017) göre, Türkiye aşağıdaki sınıflardan hangisine dahildir?
Seçenekler
A
Çok yüksek insani gelişme
B
Yüksek insani gelişme
C
Orta insani gelişme
D
Düşük insani gelişme
E
Çok düşük insani gelişme
Açıklama:
Türkiye’de nüfusun ülke ekonomisi açısından önemini analiz edebileceksiniz.
2017 verilerine göre, Türkiye insani gelişmişlikte 178 ülke arasında 64’üncü sırada olup, yüksek insani gelişme grubunda yer almaktadır.
2017 verilerine göre, Türkiye insani gelişmişlikte 178 ülke arasında 64’üncü sırada olup, yüksek insani gelişme grubunda yer almaktadır.
Soru 49
Türkiye’nin ekonomik yapısına ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
2002-2011 arasında ortalama büyüme oranı Yüzde 6,5 kadardır.
B
SGP ile hesaplandığında en büyük 15. ekonomidir.
C
İnsani kalkınma endeksinde 187 ülke içinde 92. sıradadır.
D
Tasarruf oranı Yüzde 15’in altında seyretmektedir.
E
Düşük gelir gruplarında tasarruf oranı görece daha fazladır.
Açıklama:
Türkiye ekonomisine ilişkin bazı göstergeleri diğer ülkeler ile karşılaştırabileceksiniz.
Soru 50
Dünya genelinde ticareti yapılan kaç maden Türkiye’de bulunmaktadır?
Seçenekler
A
90
B
77
C
81
D
45
E
67
Açıklama:
Türkiye’nin coğrafi konumunu ve doğal kaynaklarını ekonomik açıdan değerlendirebileceksiniz.
Soru 51
1946 yılında kurulan Türk Sosyal Güvenlik Sistemi’nin ilk kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşçi Sigortaları Kurumu
B
Emekli Sigortaları Kurumu
C
Çalışan Sigortaları Kurumu
D
Memur Sigortaları Kurumu
E
İşçi Sendikası
Açıklama:
Türkiye’de sosyal güvenlik sistemini, bölgesel gelişme farklılıklarını ve tasarruf eğilimini açıklayabileceksiniz.
Soru 52
16 Mayıs 2006’ da kabul edilen 5502 sayılı kanun ile SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığının tek çatı altında toplanmasıyla oluşturulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşçi Sigortaları Kurumu
B
Türkiye İş Kurumu
C
Türkiye İstatistik Kurumu
D
Sosyal Güvenlik Kurumu
E
Rekabet Kurumu
Açıklama:
Türkiye’de sosyal güvenlik sistemini, bölgesel gelişme farklılıklarını ve tasarruf eğilimini açıklayabileceksiniz.
Bu devir, 16 Mayıs 2006’da kabul edilen 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Türkiye Cumhuriyeti Sosyal Güvenlik Kurumu’na devredilmiştir. Bağ-kur, SSK ve Emekli Sandığı tek çatı altına toplanmıştır.
Bu devir, 16 Mayıs 2006’da kabul edilen 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Türkiye Cumhuriyeti Sosyal Güvenlik Kurumu’na devredilmiştir. Bağ-kur, SSK ve Emekli Sandığı tek çatı altına toplanmıştır.
Soru 53
Bir ülkede toplumu oluşturan fertlerin hangi özellikleri o ekonominin üretim gücünü ortaya koymaktadır?
I. Bireylerin sayısı
II. Bireylerin mesleği
III. Bireylerin medeni hali
IV. Bireylerin cinsiyeti
V. Bireylerin yaşı
I. Bireylerin sayısı
II. Bireylerin mesleği
III. Bireylerin medeni hali
IV. Bireylerin cinsiyeti
V. Bireylerin yaşı
Seçenekler
A
Yalnız I ve II
B
I, II, III ve IV
C
II, III ve V
D
I, III ve IV
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Türkiye’de nüfusun ülke ekonomisi açısından önemini analiz edebileceksiniz.
Soru 54
I. Türkiye coğrafyasının yarıdan fazlası dağlarla ve engebeli arazilerle kaplıdır. II. Türkiye topraklarının yarıdan fazlası Avrupa kıtasındadır. III. Türkiye'nin yedi farklı coğrafi bölgesinde benzer iklim koşulları yaşanır. IV. Türkiye'nin en uzun kara sınırı Irak iledir. V. Sınai üretim faaliyetleri genelde Türkiye'nin batı ve iç kesimlerinde yoğunlaşmıştır. Türkiye’nin coğrafi konumuyla ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
III, IV, V
D
I, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Türkiye’nin coğrafi konumunu ve doğal kaynaklarını ekonomik açıdan değerlendirebileceksiniz.
Türkiye coğrafyasının yarıdan fazlası dağlarla ve engebeli arazilerle kaplıdır. Türkiye topraklarının yarıdan fazlası Asya kıtasındadır. Coğrafi bölgelerdeki ekonomik faaliyetlere bakıldığında coğrafi yapı, doğa ve iklim şartlarının bölgelerdeki tüm üretim faaliyetlerini etkilediği görülmektedir. Yüksek, engebeli, ısı farkının fazla olduğu ve kış şartlarının uzun sürdüğü bölgelerde hayvansal üretime dayalı tarım faaliyetleri yoğunlaşmakta, buna karşılık bitkisel üretime dayalı tarım ile sanayi faaliyetleri sınırlı kalmaktadır. Sınai üretim faaliyetlerinin genelde ülkenin batı ve iç kesimlerinde, ulaşım olanaklarının fazla olduğu, pazara yakın ve nitelikli işgücünün yoğun olduğu bölgelerde yoğunlaştığı görülmektedir. Türkiye'nin en uzun kara sınırı Suriye iledir.
Türkiye coğrafyasının yarıdan fazlası dağlarla ve engebeli arazilerle kaplıdır. Türkiye topraklarının yarıdan fazlası Asya kıtasındadır. Coğrafi bölgelerdeki ekonomik faaliyetlere bakıldığında coğrafi yapı, doğa ve iklim şartlarının bölgelerdeki tüm üretim faaliyetlerini etkilediği görülmektedir. Yüksek, engebeli, ısı farkının fazla olduğu ve kış şartlarının uzun sürdüğü bölgelerde hayvansal üretime dayalı tarım faaliyetleri yoğunlaşmakta, buna karşılık bitkisel üretime dayalı tarım ile sanayi faaliyetleri sınırlı kalmaktadır. Sınai üretim faaliyetlerinin genelde ülkenin batı ve iç kesimlerinde, ulaşım olanaklarının fazla olduğu, pazara yakın ve nitelikli işgücünün yoğun olduğu bölgelerde yoğunlaştığı görülmektedir. Türkiye'nin en uzun kara sınırı Suriye iledir.
Soru 55
I. Sosyal güvenlik sistemi, belirli sosyal risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan muhtelif zararların, ilave maliyetlerin veya gelir kayıplarının kısmen veya bütünüyle telafisine yönelik oluşturulan ekonomik güvence sistemidir.
II. Modern anlamda sosyal güvenlik sistemi I. Dünya Savaşı’ndan sonra oluşturulmuştur.
III. 1 Ocak 1946’da yürürlüğe giren 4792 sayılı Kanun ile birlikte o tarihe kadar kurulan çok sayıda işçi sandığı Emekli Sandığı çatısı altında birleştirilmiştir.
IV. Mayıs 2006’da kabul edilen 5502 sayılı Kanun ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kurulmuştur.
V. 1 Ocak 1950’de yürürlüğe giren 5434 sayılı Kanun ile Bağkur kurulmuştur.
Türkiye’de yer alan sosyal güvenlik sistemi ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
II. Modern anlamda sosyal güvenlik sistemi I. Dünya Savaşı’ndan sonra oluşturulmuştur.
III. 1 Ocak 1946’da yürürlüğe giren 4792 sayılı Kanun ile birlikte o tarihe kadar kurulan çok sayıda işçi sandığı Emekli Sandığı çatısı altında birleştirilmiştir.
IV. Mayıs 2006’da kabul edilen 5502 sayılı Kanun ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kurulmuştur.
V. 1 Ocak 1950’de yürürlüğe giren 5434 sayılı Kanun ile Bağkur kurulmuştur.
Türkiye’de yer alan sosyal güvenlik sistemi ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
III, IV, V
D
I, IV
E
IV, V
Açıklama:
Türkiye’de sosyal güvenlik sistemini, bölgesel gelişme farklılıklarını ve tasarruf eğilimini açıklayabileceksiniz.
I. Sosyal güvenlik sistemi, belirli sosyal risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan muhtelif zararların, ilave maliyetlerin veya gelir kayıplarının kısmen veya bütünüyle telafisine yönelik oluşturulan ekonomik güvence sistemidir.
IV. Mayıs 2006’da kabul edilen 5502 sayılı Kanun ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kurulmuştur.
I. Sosyal güvenlik sistemi, belirli sosyal risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan muhtelif zararların, ilave maliyetlerin veya gelir kayıplarının kısmen veya bütünüyle telafisine yönelik oluşturulan ekonomik güvence sistemidir.
IV. Mayıs 2006’da kabul edilen 5502 sayılı Kanun ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kurulmuştur.
Soru 56
Hızlı ekonomik büyüme (geniş anlamda kalkınma) için ülkenin daha fazla yatırıma dolayısıyla tasarrufa ihtiyacı vardır. Ekonominin mantığında ise yatırımların tasarruflara eşit olması gerekir. Aşağıdaki sebeplerden hangisi 1988-2001 döneminde tasarruf oranının azalmasında etken değildir?
Seçenekler
A
Kamu tasarruflarındaki düşüş önemli rol oynamıştır
B
Özel sektördeki tasarruf eğilimindeki düşüş
C
Artan sosyal güvenlik açıkları
D
Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) zararları
E
Bütçe açıkları
Açıklama:
Türkiye ekonomisine ilişkin bazı göstergeleri diğer ülkeler ile karşılaştırabileceksiniz.
Özel sektördeki tasarruf eğilimindeki düşüş 2001-2011 dönemindeki tasarruf oranlarının azalmasında belirleyici olmuştur.
Özel sektördeki tasarruf eğilimindeki düşüş 2001-2011 dönemindeki tasarruf oranlarının azalmasında belirleyici olmuştur.
Soru 57
2011'de UNDP, İGE değerleine göre ülkeler aşağıdaki gruplardan hangisini içermez?
Seçenekler
A
Çok yüksek insanı gelişme
B
Yüksek insani gelişme
C
Orta insani gelişme
D
Düşük insani gelişme
E
Orta düşük insani gelişme
Açıklama:
Türkiye ekonomisine ilişkin bazı göstergeleri diğer ülkeler ile karşılaştırabileceksiniz.
2011’de UNDP, İGE değerlerine göre ülkeleri 4 gruba ayırmaktadır. Bunlar; çok yüksek insani gelişme, yüksek insani gelişme, orta insani gelişme ve düşük insani gelişme şeklindedir.
2011’de UNDP, İGE değerlerine göre ülkeleri 4 gruba ayırmaktadır. Bunlar; çok yüksek insani gelişme, yüksek insani gelişme, orta insani gelişme ve düşük insani gelişme şeklindedir.
Soru 58
Türkiye'deki işgücü piyasası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
2000-2012 döneminde istihdamda tarımın payı hızla azalmıştır.
B
2000-2012 döneminde hizmetler sektörünün istihdamdaki payı yükselmiştir.
C
Türkiye'de kırsal kesimdeki işsizlik oranı kentlerdeki işsizlik oranından daha yüksektir.
D
İşgücüne katılım oranı düştükçe, bağımlılık oranının yanı sıra işsizlik de artmaktadır.
E
Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde genç bağımlılık oranı daha fazladır.
Açıklama:
Türkiye’de nüfusun ülke ekonomisi açısından önemini analiz edebileceksiniz.
Kentlerdeki işsizlik oranı (Mayıs 2012’de %10,1) kırsal kesimdeki işsizlik oranından (%4,5) daha yüksektir.
Kentlerdeki işsizlik oranı (Mayıs 2012’de %10,1) kırsal kesimdeki işsizlik oranından (%4,5) daha yüksektir.
Soru 59
2018 verilerine göre, Türkiye'de hizmetler sektörünün istihdam içindeki payı yüzde (%) kaçtır?
Seçenekler
A
30
B
36
C
46
D
50
E
54
Açıklama:
Türkiye’de nüfusun ülke ekonomisi açısından önemini analiz edebileceksiniz.
2000-2018 döneminde istihdamda hizmetler sektörünün payı %46,3’ten %54’3 yükselmiştir.
2000-2018 döneminde istihdamda hizmetler sektörünün payı %46,3’ten %54’3 yükselmiştir.
Soru 60
Cumhuriyet tarihinin ilk geniş kapsamlı sosyal güvenlik kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Kurumu
B
İşçi Sigortaları Kurumu
C
Bağ-Kur
D
Darülaceze
E
Darüşşafaka
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. II. Dünya Savaşı’ndan sonra çıkarılan 4792 sayılı İşçi Sigortaları Kurumu Kanunu (1945) ile Cumhuriyet tarihinin ilk geniş kapsamlı sosyal güvenlik kurumu, İşçi Sigortaları Kurumu kurulmuştur.
Soru 61
Türkiye haritası düşünüldüğünde en kısa sınır hangi ülkeyle paylaşılmaktadır?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Güney Kıbrıs
C
Bulgaristan
D
Nahçıvan
E
Gürcistan
Açıklama:
Türkiye'nin en kısa sınırı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'yledir. Sınır 18 km'dir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yıllarca yaşanmış iç göçün nedenlerinden biri olarak gösterilemez?
Seçenekler
A
Üretim faaliyetlerinin belli bölgelerde toplanması
B
Coğrafi ve iklimsel zorluklar
C
Bazı kamu hizmetlerinin yetersizliği
D
Kentlerde yaşamanın maliyetinin daha düşük olması
E
Terk edilen bölgenin içindeki ulaşım olanaklarının yetersizliği
Açıklama:
Türkiye'de üretim faaliyetlerinin belli bölgelerde toplanması iç göçü hep tetikler olmuştur. Coğrafi ve iklimsel zorlukların yanı sıra bazı kamu hizmetlerinin (eğitim, sağlık vb.) yetersizliği, ulaşım olanaklarının yetersizliği, kentlerin çekici yönü ile kırsal yaşamın itici yönü ve üretim ve istihdam olanaklarının sınırlı olması, dezavantajlı bölgelerden diğer bölgelere göçü hızlandırmıştır. Kentlerde yaşamın daha düşük maliyetli olması ise söz konusu değildir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 63
Türkiye'nin enerji talebindeki dışa bağımlılığı Türkiye Petrolleri'nin verilerine göre 2000-2016 yılları arasında nasıl bir grafik ortaya koymuştur?
Seçenekler
A
Dışa bağımlılık %10 civarında artmıştır
B
Dışa bağımlılık %20 civarında artmıştır
C
Dışa bağımlılık %10 civarında azalmıştır
D
Dışa bağımlılık %20 civarında azalmıştır
E
Dışa bağımlılık sabit kalmıştır
Açıklama:
Türkiye Petrolleri'nin verilerine göre 2000 yılından 2016 yılına gelindiğinde enerjide dışa bağımlılığın %10 civarında arttığı görülmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 64
Aşağıdakiler kıyaslandığında, hangisi için Türkiye'nin dünyada önde gelen ülkelerden biri olduğu düşünülemez?
Seçenekler
A
Bor
B
Bentonit
C
Doğal gaz
D
Mermer
E
Kalsit
Açıklama:
Türkiye yakıt madenlerinde dışa bağımlı olmasına karşın, başta bor olmak üzere trona, bentonit, mermer, feldspat, manyezit, alçıtaşı, pomza, perlit, stronsiyum ve kalsit gibi madenlerde dünyanın sayılı ülkeleri arasındadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 65
Ülkenin doğal kaynaklarının mevcut sermaye ile en iyi şekilde kullanılabileceği nüfus miktarına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Optimal nüfus
B
Maksimum nüfus
C
Minimum nüfus
D
Nüfus fazlası
E
Nüfus yetersizliği
Açıklama:
Bir ülkenin doğal kaynakları ve mevcut sermaye yapısının büyüklüğüyle uyum içinde olan ve toplumun ihtiyaçlarının karşılanabildiği nüfus oranına optimum nüfus denir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk nüfus sayımı olarak bilinen ve II. Mahmut döneminde gerçekleşen nüfus sayımının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kadın nüfusu belirleyebilmek
B
Asker potansiyelini belirleyebilmek
C
Vergi kaynaklarını tespit etmek
D
Müslüman nüfusu ortaya çıkarmak
E
Gayrimüslim nüfusu ortaya çıkarmak
Açıklama:
İlgili dönemki nüfus sayımı askerlik, vergi ve dinle ilgili sayılara odaklanmıştır. Kadınlar nüfus sayımına dahil edilmemiştir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 67
Ülke nüfusunun üretici konumunda olan kesimi, 15-64 yaş arası bireylerden oluşmaktadır. Hastalar, yaşlılar, engelliler, askerler ve mahkûmların yanı sıra üniversite yurtları ve yetiştirme yurtlarında kalanlar, üretim sürecine katılma imkânı olmadığı için ilgili grup içinde yer almazlar. İşgücü piyasası çerçevesinde düşünüldüğünde burada bahsedilen gruba ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Demografik geçiş nüfusu
B
Aktif nüfus
C
Pasif nüfus
D
Yetişkin nüfus
E
Üretken nüfus
Açıklama:
Aktif nüfus, ülke nüfusunun çalışma çağındaki nüfusuna denir. 15-64 yaş arasındaki bireylerden oluşur. Doğru yanıt B'dir.
Soru 68
Piyasa ekonomisinin başarısızlıklarını ve yetersizliklerini ortadan kaldırma amacıyla devletin toplum ve ekonomik hayata müdahalede bulunmasını ifade eden kavrama ne denir?
Seçenekler
A
Liberal ekonomi
B
Kapitalizm
C
Devletçilik
D
Monopol devlet
E
Refah devleti
Açıklama:
Refah devleti yaklaşımına göre, en genel anlamda piyasa ekonomisinin başarısız ve yetersiz olduğu durumlarda devletin toplumsal ve ekonomik hayata müdahalesi mümkün kılınmalıdır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk sosyal güvenlik kurumudur?
Seçenekler
A
Amele Birliği
B
SSK
C
Darülaceze
D
Darüşşafaka
E
BAĞKUR
Açıklama:
Amele Birliği, Cumhuriyet’in kanun ile kurulan ilk sosyal güvenlik kuruluşudur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 70
AB Müktesebatına uyum kapsamında AB’nin bölgesel politikasının önemli bir unsuru olan İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) sistemine geçilmiştir. Bu sistemdeki gruplandırmaya göre Eskişehir hangi bölgede yer almaktadır?
Seçenekler
A
İç Anadolu
B
Batı Anadolu
C
Doğu Marmara
D
Ankara bölgesi
E
Eskişehir-Kütahya bölgesi
Açıklama:
Türkiye’de Düzey 1’e (NUTS 1) göre 12, Düzey 2’ye (NUTS 2) göre 26 ve Düzey 3’e (NUTS 3) göre 81 bölge mevcuttur. Doğu Marmara (TR4) Bölgesi Bursa ve Kocaeli alt bölgeleri ve bunlara bağlı 8 ilden oluşur. Bu 8 ilden biri Eskişehir'dir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 71
Dönemler itibarıyla tasarruf eğilimindeki gelişmelere baktığımızda 1989-2017 döneminde aşağıdaki gelişmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
1989-2017 döneminde yurt içi tasarruflar/GSYH oranı artmıştır.
B
Yüksek reel faiz özel tasarrufların yatırıma dönüşmesini olumsuz etkilemiştir.
C
2000'li yıllara kadar kamu tasarruf açığı özel tasarruf fazlası ile kapatılmıştır.
D
2000'li yıllarda mali disiplin sayesinde kamunun tasarruf açığı azalma eğilimine girmiştir.
E
1989 yılında sermaye hareketleri serbestleştirilmiştir
Açıklama:
1989-2017 döneminde yurt içi tasarruflar/ GSYH oranı azalma eğilimindedir.
Yüksek faiz oranları özel tasarrufları yatırıma dönüştürmekten çok kamu açıklarını finanse etmeye yöneltmiştir.
1989 yılında sermaye hareketleri serbestleştirilmiştir.
2000'li yıllarda mali disiplin sayesinde kamunun tasarruf açığı azalma eğilimine girmiştir.
2000'li yıllara kadar kamu tasarruf açığı özel tasarruf fazlası ile kapatılmıştır.
Yüksek faiz oranları özel tasarrufları yatırıma dönüştürmekten çok kamu açıklarını finanse etmeye yöneltmiştir.
1989 yılında sermaye hareketleri serbestleştirilmiştir.
2000'li yıllarda mali disiplin sayesinde kamunun tasarruf açığı azalma eğilimine girmiştir.
2000'li yıllara kadar kamu tasarruf açığı özel tasarruf fazlası ile kapatılmıştır.
Soru 72
Aşağıda verilen bilgilerden hangileri Türkiyenin nüfus ve demografik göstergeleri bakımından doğrudur?
I.Türkiye nüfusu, ekonomideki emek arzının kaynağını oluşturmakta, toplam tüketimi belirlemektedir.
II.Türkiye gibi genç nüfusa sahip ülkelerde tüketim eğilimi yüksektir.
III.Nüfus artışı ülkenin net ekonomik büyümesini, sermaye birikimini, işgücü ve istihdam düzeyini, doğal kaynakları, teknolojik gelişmesini, milli gelirini, kamu harcamalarını, konut talebini, beslenmeyi, iç göç ve kentleşme gibi ekonomik ve sosyal pek çok değişkeni etkilemektedir.
IV.Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ülkenin elindeki sınırlı kaynaklar, hızlı nüfus artışı nedeniyle demografik yatırımlar için harcanır.
V.Türkiye'de ki yüksek nüfus artış hızının beraberinde getirdiği olumsuzlukları azaltmak için yüksek oranda ekonomik büyümeyi sağlaması gerekmektedir.
I.Türkiye nüfusu, ekonomideki emek arzının kaynağını oluşturmakta, toplam tüketimi belirlemektedir.
II.Türkiye gibi genç nüfusa sahip ülkelerde tüketim eğilimi yüksektir.
III.Nüfus artışı ülkenin net ekonomik büyümesini, sermaye birikimini, işgücü ve istihdam düzeyini, doğal kaynakları, teknolojik gelişmesini, milli gelirini, kamu harcamalarını, konut talebini, beslenmeyi, iç göç ve kentleşme gibi ekonomik ve sosyal pek çok değişkeni etkilemektedir.
IV.Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ülkenin elindeki sınırlı kaynaklar, hızlı nüfus artışı nedeniyle demografik yatırımlar için harcanır.
V.Türkiye'de ki yüksek nüfus artış hızının beraberinde getirdiği olumsuzlukları azaltmak için yüksek oranda ekonomik büyümeyi sağlaması gerekmektedir.
Seçenekler
A
I-II-III-V
B
I-III-IV-V
C
I-II-IV-V
D
II-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Ülke nüfusu, ekonomideki emek arzının kaynağını oluşturmakta, toplam tüketimi belirlemektedir. Türkiye gibi genç nüfusa sahip ülkelerde tüketim eğilimi yüksektir. Nüfus artışı ülkenin net ekonomik büyümesini, sermaye birikimini, işgücü ve istihdam düzeyini, doğal kaynakları, teknolojik gelişmesini, milli gelirini, kamu harcamalarını, konut talebini, beslenmeyi, iç göç ve kentleşme gibi ekonomik ve sosyal pek çok değişkeni etkilemektedir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ülkenin elindeki sınırlı kaynaklar, hızlı nüfus artışı nedeniyle demografik yatırımlar için harcanır. Bu ülkelerin yüksek nüfus artış hı- zının beraberinde getirdiği olumsuzlukları azaltmak için yüksek oranda ekonomik büyümeyi sağlamaları gerekir.
Soru 73
Nüfusun işgücü olan kısmının kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfusa oranı ne ad verilir?
Seçenekler
A
İşgücü maliyeti
B
Aktif nüfus oranı
C
Mali krizi oranı
D
İşgücüne katılım oranı
E
Bağımlılık oranı
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. İşgücüne katılım oranı, nüfusun işgücü olan kısmının kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfusa oranına denir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de tasarrufları artırmaya yönelik tedbirler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bireysel emeklilikteki devlet katkısının kaldırılması
B
Altyapı harcamalarına ağırlık verilmesi
C
Tüketimi artırmaya yönelik kampanyalara ağırlık verilmesi
D
Kredi kartı limitlerinin artırılması
E
Kredi kartı taksitlerine sınırlama getirilmesi
Açıklama:
Tarım sektörüne yönelik olarak 1925 yılında Aşar Vergisi kaldırılmış, sanayi sektörüne yönelik olarak ise 1927 yılında Teşvik-i Sanayi Kanunu yeniden düzenlenerek yürürlüğe konmuştur.
Kredi kartı taksitlerine sınırlama getirilmesi
Kredi kartı taksitlerine sınırlama getirilmesi
Soru 75
Türkiye ekonomisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye, 2017 verilerine göre, insani gelişme endeksinde ilk 30 ülke arasındadır.
B
2017 yılı verilerine göre, Türkiye düşük insani gelişmişlik düzeyindedir.
C
Türkiye’nin en uzun kara sınırına sahip olduğu ülke Bulgaristan’dır.
D
Türkiye GSYH büyüklüğü sıralamasında ilk 5 ekonomi arasındadır.
E
Türkiye’de 1970’lerden sonra enflasyonun giderek artması yurt içi tasarruf eğilimini negatif etkilemiştir.
Açıklama:
2017 verilerine göre, Türkiye insani gelişmede 178 ülke arasında 64 sırada olup, yüksek insani gelişme grubunda yer almaktadır.
Türkiye’de 1970’lerden sonra enflasyonun giderek artması yurt içi tasarruf eğilimini negatif etkilemiştir.
Türkiye GSYH büyüklüğü sıralamasında ilk 20 ekonomi arasındadır.
Türkiye’nin en uzun kara sınırına sahip olduğu ülke Suriye'dir.
Türkiye’de 1970’lerden sonra enflasyonun giderek artması yurt içi tasarruf eğilimini negatif etkilemiştir.
Türkiye GSYH büyüklüğü sıralamasında ilk 20 ekonomi arasındadır.
Türkiye’nin en uzun kara sınırına sahip olduğu ülke Suriye'dir.
Ünite 2
Soru 1
Türkiye Cumhuriyeti 1934 yılında Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı uygulamaya koymuştur. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yukarıda bahsi geçen planla hedeflenenin ne olduğu açık bir şekilde dile getirilmiştir?
Seçenekler
A
Döviz gelirlerinin artırılması
B
İthal ürünlerinin değer kazanması
C
Farklı pazarlara girilmesi
D
Yurtiçi üretimin artırılması
E
İhracatın yaygınlaşması
Açıklama:
Planın temel stratejisi, halkın ihtiyaç duyduğu temel malların yurt içinde üretilmesi olmuştur. Böylece döviz tasarrufu sağlanması, dış ticaret açığının küçültülmesiyle birlikte ulusal paranın değer kaybetmesinin önüne geçilmesi hedeflenmiştir.
Soru 2
Türkiye Cumhuriyetinin 1930-1939 döneminde % 11,6’lık büyüme hızı ile Cumhuriyet tarihinin rekorunun hangi alanda gerçekleştiği aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Madencilik
B
Sanayi
C
Tarım
D
Teknoloji
E
Hizmet sektörü
Açıklama:
1930-39 döneminde sanayinin yakaladığı %11,6’lık büyüme hızı Cumhuriyet tarihimizde rekordur.
Soru 3
Aşağıda verilenlerden hangisi Türkiye Cumhuriyetinin 1940-1945 yılları arasında uygulamaya koymuş olduğu programlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Milli Koruma Kanunu
B
Varlık Vergisi
C
Toprak Mahsulleri Vergisi
D
Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu
E
İktisadi Savunma Planı
Açıklama:
iktisadi savunma planı 1930-1939 yılları arasında uygulamaya konmuştur.
Soru 4
Dünyada en güçlü ekonomik yapıya sahip ülkeler arasında Türkiye’nin yeri aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Dünyanın en büyük ekonomiye sahip 10 ülkesinden biri
B
Dünyanın en büyük ekonomiye sahip 40 ülkesinden biri
C
Dünyanın en büyük ekonomiye sahip 30 ülkesinden biri
D
Dünyanın en büyük ekonomiye sahip 50 ülkesinden biri
E
Dünyanın en büyük ekonomiye sahip 20 ülkesinden biri
Açıklama:
Dünyanın en büyük 20 ve Avrupa’nın ise 10 büyük ekonomisi arasında yer alan Türkiye, en güçlü ekonomilerin temsil edildiği G-20’nin de faal bir üyesidir.
Soru 5
GSYH büyüklüğü açısından ilk 20 ekonomi arasında yer alan Türkiye, sıralama kişi başına GSYH açısından yapıldığında 189 ülke arasında orta sıralara gerilemektedir. Bu sıralamayı etkileyen en önemli faktör aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Nüfusun yüksek olması
B
Sanayinin gelişmemiş olması
C
Tarımdan istenilen verimin elde edilememesi
D
Uygulanan planların olumlu neticeler vermemesi
E
Dış politikada yaşanan sıkıntılar
Açıklama:
GSYH büyüklüğü açısından ilk 20 ekonomi arasında yer alan Türkiye, sıralama kişi başına GSYH açısından yapıldığında 189 ülke arasında orta sıralara gerilemektedir. Nüfusun yüksek olması, bu sıralamayı etkileyen en önemli faktördür
Soru 6
Türkiye’de ülke ekonomisine en büyük katkı sağlayan sektör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Hizmetler sektörü
C
Sanayi
D
Otomotiv
E
Maden
Açıklama:
Türkiye’de GSYH’nın sektörel dağılımına bakıldığında, hizmetler sektörünün payının günümüzde %60 seviyesine kadar yükseldiği görülmektedir
Soru 7
Ulusal gelir artışında ortaya çıkan fayda ve fırsatların toplumun farklı kesimlerine dengeli şekilde dağıtıldığı bir ekonomik büyüme, ‘_____________’ olarak adlandırılır. Yandaki boşluğa gelmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bütünleştirici büyüme
B
Sağlıklı büyüme
C
Kapsayıcı büyüme
D
Köklü büyüme
E
Genel büyüme
Açıklama:
Ulusal gelir artışından ortaya çıkan fayda ve fırsatların toplumun farklı kesimlerine dengeli şekilde dağıtıldığı bir ekonomik büyüme, kapsayıcı büyüme olarak adlandırılır.
Soru 8
Soru 9. Aşağıdaki seçeneklerde gösterilen görevlerden hangisi Türkiye İstatistikler Kurumunun yapması gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı eşitsizliği olarak Gini katsayısı yayımlamaktdır
B
Yüzdelik gelir dilimlerini yayımlamaktadır
C
Yüzde payları yayımlamaktadır
D
Enflasyon değerlerini yıllık olarak yayımlamaktadır
E
Lorenz eğrisini yayımlamaktadır
Açıklama:
TÜİK, gelir dağılımı eşitsizlik ölçüsü olarak Gini katsayısı, yüzdelik gelir dilimleri, yüzde payları (P80/P20) ve Lorenz eğrisini yayımlamaktadır.
Soru 9
Aşağıdaki seçeneklerde verilen durumların hangisi dar anlamda yoksulluk olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Açlıktan ölme
B
Gıda
C
Giyim
D
Eğlence
E
Barınma
Açıklama:
Yoksulluğu iki türlü tanımlamak olasıdır. Bunlardan dar anlamda yoksulluk; açlıktan ölme ve barınacak yeri olmama durumu iken, geniş anlamda yoksulluk; gıda, giyim ve barınma gibi olanakları yaşamlarını devam ettirmeye yettiği hâlde, toplumun genel düzeyinin gerisinde kalmayı ifade eder.
Soru 10
Türkiye'de 1923-2017 periyodunda büyüme hızının en düşük olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1923-1929
B
1930-1939
C
1940-1945
D
1946-1953
E
1954-1962
Açıklama:
Dönemlere göre ortalama büyüme hızları (1923-2017)
Dönem Ortalama Büyüme (%)
1923-1929 10,8
1930-1939 6,0
1940-1945 -6,6
1946-1953 11,6
1954-1962 4,0
1963-1977 6,0
1980-1989 4,1
1990-2001 3,4
2002-2017 5,9
1923-2017 5,1
Dönem Ortalama Büyüme (%)
1923-1929 10,8
1930-1939 6,0
1940-1945 -6,6
1946-1953 11,6
1954-1962 4,0
1963-1977 6,0
1980-1989 4,1
1990-2001 3,4
2002-2017 5,9
1923-2017 5,1
Soru 11
Türkiye'nin ilk sanayileşme dönemi olarak nitelenebilecek dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1930-1939
B
1940-1945
C
1946-1953
D
1954-1962
E
1963-1977
Açıklama:
1930-1939 dönemini Türkiye’nin ilk sanayileşme dönemi olarak nitelemek mümkündür. (Sanayinin toplam ulusal gelir içindeki payı 1929 yılında %9,9 iken, 1939 yılında %18,3’e çıkmıştır).
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin 2001 yılında 8. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte 2001-2023 dönemini kapsayan Uzun Vadeli Stratejisi'nde belirlenen hedeflerinden biri değildir?
Seçenekler
A
2001-2023 döneminde yıllık ortalama büyüme hızının %7 dolayında olması
B
Büyümenin yaklaşık %30'unun toplam faktör verimliliğinden kaynaklanması
C
1998 yılında 3.200 dolar olan kişi başı gelirin 2023 yılında AB ülkeleri düzeyine yaklaşması
D
Dönem sonunda ulaşacağı 1,9 trilyon civarında hasıla ile dünyanın ilk on ekonomisi arasına girmesi
E
İthal ikameci sanayileşme stratejisinden vazgeçilmesi
Açıklama:
Türkiye, 2001 yılında 8. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte 2001-2023 dönemini kapsayan Uzun Vadeli Stratejisi’ni (Vizyon 2023) belirlemiştir. Bu kapsamda 2001-2023 döneminde yıllık ortalama büyüme hızının %7 dolayında olması ve büyümenin yaklaşık %30’unun toplam faktör verimliliğinden kaynaklanması, böylece 1998 yılında 3.200 dolar olan kişi başına gelirin 2023 yılında AB ülkeleri düzeyine yaklaştırılması hedeflenmiştir. Türkiye’nin, dönem sonunda ulaşacağı 1,9 trilyon dolar civarında hasıla düzeyi ile dünyanın ilk on ekonomisi arasına gireceği öngörülmüştür.
Soru 13
Türkiye'de GSYH hesaplamalarında hangi yöntem uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Üretim yöntemi
B
Harcama yöntemi
C
Gelir yöntemi
D
Gider yöntemi
E
Hizmet yöntemi
Açıklama:
GSYH hesaplamasında üretim, harcama ve gelir olmak üzere üç yöntem vardır. Türkiye’de GSYH hesaplamalarında üretim
yöntemi esas alınmaktadır.
yöntemi esas alınmaktadır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi 0,40 Gini katsayısı değeri (OECD, 2015 yılı) ile gelir eşitsizliğinin yüksek olduğu ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Ukrayna
C
İsrail
D
Arjantin
E
ABD
Açıklama:
Türkiye, 0,40 Gini katsayısı değeri (OECD,2015 yılı) ile İsrail, Arjantin, ABD, Meksika ve Uruguay gibi gelir eşitsizliğinin yüksek olduğu ülkeler arasındadır. Diğer taraftan Ukrayna, Slovenya, Çekya gibi Merkezî Doğu Avrupa ülkelerinde ise 0,25 seviyelerindeki Gini katsayısı değerleri ile gelir eşitsizliğinin en az olduğu ülkeler konumundadır.
Soru 15
Lorenz eğrisi ile köşegen (mutlak eşitlik doğrusu) arasında kalan alanın, köşegenin (mutlak eşitlik doğrusunun) altında kalan
toplam alana oranlanmasıyla elde edilen değer aşağıdakilerden hangisidir?
toplam alana oranlanmasıyla elde edilen değer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yüzdelik hanehalkı/fert grupları
B
Yüzde paylar analizi
C
Gelir payı
D
Gini katsayısı
E
Yüzde payları göstergesi
Açıklama:
Gini katsayısı, Lorenz eğrisi ile köşegen (mutlak eşitlik doğrusu) arasında kalan alanın, köşegenin (mutlak eşitlik doğrusunun) altında kalan toplam alana oranlanmasıyla elde edilir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi faaliyet dışı gelirlerin kapsamında değildir?
Seçenekler
A
Gayrimenkul (kira geliri)
B
Mülk geliri
C
Müteşebbis gelirleri
D
Sosyal transferler
E
Haneler arası karşılıksız transferler
Açıklama:
Hanehalkı ya da fert açısından gelir, üretime yapılan katkı karşılığında belirli bir sürede elde edilen değerlerin toplamı olarak tanımlanabilir. Bu gelirler faaliyet gelirleri (maaş, ücret, yevmiye ve müteşebbis gelirleri) veya faaliyet dışı gelirleri (gayrimenkul (kira geliri), mülk geliri, sosyal transferler ve haneler arası karşılıksız transferler) kapsamaktadır.
Soru 17
2017 yılı verileri esas alındığında en düşük ortalama gelire sahip bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Batı Anadolu Bölgesi
B
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
C
Kuzeydoğu Anadolu bölgesi
D
Doğu Marmara Bölgesi
E
Batı Marmara Bölgesi
Açıklama:
2017 yılı verileri esas alındığında ortalama gelirin en yüksek olduğu bölge İstanbul’dur. Ardından sırasıyla, Batı Anadolu, Doğu Marmara, Batı Marmara ve Ege bölgeleri Türkiye ortalamasının üzerinde ortalama gelire sahip bölgelerdir. En düşük ortalama gelire sahip bölge ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi’dir. Bu bölgeyi Ortadoğu ve Kuzeydoğu Anadolu Bölgeleri takip etmektedir.
Soru 18
Hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal yoksulluk
B
Göreli yoksulluk
C
Fonksiyonel yoksulluk
D
Ferdi yoksulluk
E
Mutlak yoksulluk
Açıklama:
Mutlak yoksulluk, hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumudur.
Soru 19
Düzey 2 bölgelerine göre yoksulluk oranlarına baktığımızda, yoksulluk oranları hangi bölgede yüksektir?
Seçenekler
A
Doğu Marmara
B
Doğu Karadeniz
C
Ege
D
Akdeniz
E
Orta Anadolu
Açıklama:
Düzey 2 bölgelerine göre yoksulluk oranlarına baktığımızda, yoksulluk oranlarının Batı Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yüksek olduğu görülmektedir. Doğu Marmara, Doğu Karadeniz ve Ege bölgeleri ise yoksulluğun düşük olduğu bölgelerdir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi, 1923-1929 döneminde ekonomik faaliyetleri düzenleme amacıyla yapılmış yasal düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın kurulması
B
Aşar Vergisi'nin kaldırılması
C
Teşvik-i Sanayi Kanunu yeniden düzenlenmesi
D
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk banknotlarının basılıp dolaşıma çıkarılması
E
Geçimini tarımdan sağlayanların reel gelirlerinin artırılması
Açıklama:
1923-1929 döneminde ekonomik faaliyetleri düzenleme amacıyla birçok yasal düzenleme yapılmıştır. Tarım sektörüne yönelik olarak 1925 yılında Aşar Vergisi kaldırılmış, sanayi sektörüne yönelik olarak ise 1927 yılında Teşvik-i Sanayi Kanunu yeniden düzenlenerek yürürlüğe konmuştur. 1927 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk banknotları basılarak dolaşıma çıkarılmıştır. Nüfusun büyük bir kesimini oluşturan ve geçimini tarımdan sağlayanların reel gelirleri artırılarak, yurt içi talep yaratılmaya çalışılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası 1930 yılında kurulmuş ve artık ülke para politikasını kendisi yürütmeye başlamıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 21
Türkiye ekonomisinin büyüme performansı aşağıda verilen dönemlerden hangisinde en yüksektir?
Seçenekler
A
1923-1929
B
1930-1939
C
1946-1953
D
1990-2001
E
2002-2017
Açıklama:
Dönemler itibarıyla bakıldığında, Türkiye ekonomisinin büyüme performansı 1923- 1929 (%10,8) ile 1946-1953 (%11,5) dönemlerinde en yüksek olmuştur. Tüm Dönemlere ilişkin büyüme performansları da aşağıdaki gibidir:
Dönem Ortalama Büyüme (%)
1923-1929 10,8
1930-1939 6,0
1940-1945 -6,6
1946-1953 11,6
1954-1962 4,0
1963-1977 6,0
1980-1989 4,1
1990-2001 3,4
2002-2017 5,9
1923-2017 5,1
Doğru cevap C'dir.
Dönem Ortalama Büyüme (%)
1923-1929 10,8
1930-1939 6,0
1940-1945 -6,6
1946-1953 11,6
1954-1962 4,0
1963-1977 6,0
1980-1989 4,1
1990-2001 3,4
2002-2017 5,9
1923-2017 5,1
Doğru cevap C'dir.
Soru 22
Türkiye ekonomisinin uzun dönemde büyüme hızı ortalaması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
%4
B
%5
C
%6
D
%7
E
%8
Açıklama:
Türkiye ekonomisinin uzun dönemde büyüme hızı ortalaması (potansiyel büyüme
hızı) %5 seviyesindedir. Doğru cevap B'dir.
hızı) %5 seviyesindedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Türkiye GSYH büyüklüğü bakımından 1980 yılında dünyanın 21. büyük ekonomisi iken, 2017 yılında dünyanın kaçıncı büyük ekonomisi olmuştur?
Seçenekler
A
14
B
15
C
16
D
17
E
18
Açıklama:
Türkiye GSYH büyüklüğü bakımından 1980 yılında dünyanın 21. büyük ekonomisi iken, 2017 yılında 17. büyük ekonomi konumuna gelmiştir. IMF’nin Ekim 2018’de yaptığı projeksiyona göre, 2023 yılında Türkiye ekonomisi 1 trilyon doları aşan GSYH’sıyla Hollanda’nın üzerinde 17. büyük ekonomi olacaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 24
Türkiye, hangi yılda 8. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile bu yıldan 2023'e kadar olan dönemi kapsayan Uzun Vadeli Stratejisi’ni (Vizyon 2023) belirlemiştir?
Seçenekler
A
1997
B
1998
C
1999
D
2000
E
2001
Açıklama:
Türkiye, 2001 yılında 8. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte 2001-2023 dönemini kapsayan Uzun Vadeli Stratejisi’ni (Vizyon 2023) belirlemiştir. Bu kapsamda 2001-2023 döneminde yıllık ortalama büyüme hızının %7 dolayında olması ve büyümenin yaklaşık %30’unun toplam faktör verimliliğinden kaynaklanması, böylece 1998 yılında 3.200 dolar olan kişi başına gelirin 2023 yılında AB ülkeleri düzeyine yaklaştırılması hedeflenmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 25
Türkiye’de GSYH hesaplamalarında esas alınan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretim
B
Tüketim
C
Harcama
D
Gelir
E
Gider
Açıklama:
GSYH hesaplamasında üretim, harcama ve gelir olmak üzere üç yöntem vardır. Türkiye’de GSYH hesaplamalarında üretim yöntemi esas alınmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) ülkeleri arasında gelir eşitsizliğinin en yüksek olduğu ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Meksika
B
İzlanda
C
Şili
D
Türkiye
E
ABD
Açıklama:
Dünya ekonomisi içinde sanayileşmiş ve gelişmiş 36 ülkenin üye olduğu OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) ülkeleri arasında gelir eşitsizliğinin en yüksek olduğu ülkeler sırasıyla Meksika, Şili, Türkiye ve ABD’dir (Şekil 2.9). 2017 verilerine göre İzlanda, gelir eşitsizliği en az olan ülke konumundadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
Türkiye’de 2006-2017 döneminde gelir eşitsizliğin en çok arttığı il aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Ankara
B
İzmir
C
Konya
D
İstanbul
E
Diyarbakır
Açıklama:
Tablo 2.11’de Türkiye’de 2006-2017 döneminde bölgesel düzeyde Gini değerleri sunulmuştur. Gelir eşitsizliğin en çok arttığı bölge İstanbul’dur. Akdeniz bölgesi Gini katsayısının en yüksek olduğu ikinci bölgedir. 2017 yılında Kuzeydoğu Anadolu, Doğu ve Batı Karadeniz bölgeleri Gini katsayısının en düşük olduğu bölgelerdir.Doğru cevap D'dir.
Soru 28
Türkiye'de yoksulluk oranlarının en fazla olduğu bölge aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Doğu Marmara
B
Doğu Karadeniz
C
Batı Marmara
D
Antalya
E
İç Batı Anadolu
Açıklama:
Düzey 2 bölgelerine göre yoksulluk oranlarına baktığımızda, yoksulluk oranlarının Batı Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yüksek olduğu görülmektedir. Doğu Marmara, Doğu Karadeniz ve Ege bölgeleri ise yoksulluğun düşük olduğu bölgelerdir (Tablo 2.16). İç Batı Anadolu bölümü Ege bölgesinde, Antalya bölümü ise Akdeniz bölgesindedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 29
Türkiye’de yoksulluk ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Açlık sınırının altında kalan nüfusun oranı oldukça düşük seviyelerdedir.
B
Kişi başına günlük harcaması, cari satın alma gücü paritesine göre, 1 doların altında kalan fert bulunmamaktadır.
C
Eğitim seviyesi arttıkça, yoksulluk oranlarının düştüğü görülmektedir.
D
Toplam nüfusun önemli bir kesimini oluşturan lise altı eğitimliler için yoksulluk oranı %12 seviyesindedir.
E
Hanehalkı büyüklüğü arttıkça yoksulluk oranı azalmaktadır.
Açıklama:
Genel olarak Türkiye’de açlık sınırının altında kalan nüfusun oranı oldukça düşük seviyelerdedir. Kişi başına günlük harcaması, cari satın alma gücü paritesine göre, 1 doların altında kalan fert bulunmamaktadır. Ülkemiz açısından eğitim seviyesi arttıkça, yoksulluk oranlarının düştüğü görülmektedir. Bir okul bitirmeyen ve okur-yazar olmayan kesimlerde yoksulluk oranının oldukça yüksek olduğu, her 4 kişiden birinin yoksul olduğu görülmektedir. Toplam nüfusun da önemli bir kesimini oluşturan lise altı eğitimliler için yoksulluk oranı %12 seviyesindedir. Toplam nüfus içinde payı artan yükseköğrenim mezunları arasında da yoksulluk oranı %1,5 seviyesindedir. Ayrıca hanehalkı büyüklüğü arttıkça yoksulluk oranının arttığı dikkat çekmektedir Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Türkiye'de 2002-2017 döneminde ortalama büyüme oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5,1
B
5,9
C
6,0
D
4,0
E
4,1
Açıklama:
Dönem Ortalama Büyüme (%)
1923-1929 10,8
1930-1939 6,0
1940-1945 -6,6
1946-1953 11,6
1954-1962 4,0
1963-1977 6,0
1980-1989 4,1
1990-2001 3,4
2002-2017 5,9
1923-2017 5,1
1923-1929 10,8
1930-1939 6,0
1940-1945 -6,6
1946-1953 11,6
1954-1962 4,0
1963-1977 6,0
1980-1989 4,1
1990-2001 3,4
2002-2017 5,9
1923-2017 5,1
Soru 31
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk banknotları kaç yılında basılmıştır?
Seçenekler
A
1916
B
1923
C
1927
D
1928
E
1929
Açıklama:
1927 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk banknotları basılarak dolaşıma çıkarılmıştır.
Soru 32
Türkiye GSYH büyüklüğü bakımından 2017 yılında dünyanın kaçıncı büyük ekonomisi durumuna gelmiştir?
Seçenekler
A
17.
B
18.
C
19.
D
20.
E
21.
Açıklama:
Türkiye GSYH büyüklüğü bakımından 1980 yılında dünyanın 21. büyük ekonomisi iken, 2017 yılında 17. büyük ekonomi konumuna gelmiştir
Soru 33
Türkiye'de GSYH’ya en çok katkı yapan ikinci sektör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Sanayi
C
İnşaat
D
Toptan ve perakende ticaret
E
Oteller ve lokantalar
Açıklama:
GSYH’ya en çok katkı yapan ikinci sektör, %20 ile sanayi sektörüdür.
Soru 34
Türkiye’de ulusal gelir hesaplarına harcamalar yönünden baktığımızda, GSYH'de "I" kalemini aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Nihai iç talep
B
Devletin nihai tüketim harcamaları ve yatırım harcamaları toplamı
C
Net dış talepteki değişim
D
Özel sektörün yatırım harcamaları
E
Stok değişimi
Açıklama:
Türkiye’de ulusal gelir hesaplarına harcamalar yönünden baktığımızda, GSYH; nihai iç talep (yurt içi yerleşik hanehalklarının tüketimi (C), devletin nihai tüketim harcamaları ve yatırım harcamaları toplamı (G), özel sektörün yatırım harcamaları (I)), net dış talepteki değişim (X-M) ve stok değişimi kalemlerinden oluşmaktadır.
Soru 35
Gelir eşitsizliği göstergelerinden Dünya Bankasının derlediği Gini katsayısı verilerine göre; 0,55’in üzerinde Gini katsayısı değeri olan ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Güney Afrika
B
Botsvana
C
Namibya
D
Zambiya
E
Çekya
Açıklama:
Gelir eşitsizliği göstergelerinden Dünya Bankasının derlediği Gini katsayısı verileri aracılığıyla ülkelere baktığımızda, Güney Afrika, Botsvana, Namibya, Zambiya gibi birçok Afrika ülkesinin 0,55’in üzerinde Gini katsayısı değerine sahip olduğu görülecektir. Diğer taraftan Ukrayna, Slovenya, Çekya gibi Merkezî Doğu Avrupa ülkelerinde ise 0,25 seviyelerindeki Gini katsayısı değerleri ile gelir eşitsizliğinin en az olduğu ülkeler konumundadır
Soru 36
OECD 2015 verilerine göre; İsrail, Arjantin, ABD, Meksika ve Uruguay gibi gelir eşitsizliğinin yüksek olduğu ülkelerden biri olan Türkiye'de, gini katsayı değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0,10
B
0,20
C
0,30
D
0,40
E
0,55
Açıklama:
Türkiye, 0,40 Gini katsayısı değeri (OECD, 2015 yılı) ile İsrail, Arjantin, ABD, Meksika ve Uruguay gibi gelir eşitsizliğinin yüksek olduğu ülkeler arasındadır.
Soru 37
2017 yılı Türkiye’de ortalama yıllık eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri toplamı kaçtır?
Seçenekler
A
10.887 TL
B
21.577 TL
C
11.500 TL
D
25.125 TL
E
15.250 TL
Açıklama:
Tablo 2.9'daki verilere bakıldığında, Türkiye’de ortalama yıllık eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirin 2017 yılında 21.557 TL, medyan gelir ise 15.887 TL'dir.
Soru 38
TÜİK (2017) verilerine göre; hanehalkı tipine göre yoksulluk oranının en düşük olduğu grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İki yetişkinli; yetişkinlerin ikisi de 65 yaşın altında
B
İki yetişkinli; yetişkinlerden en az biri 65 yaş üstü
C
Tek yetişkinli, en az bir bağımlı çocuğu olan
D
İki yetişkinli, iki bağımlı çocuğu olan
E
İki yetişkinli, üç ve daha fazla bağımlı çocuğu olan
Açıklama:
Tablo 2.15'teki verilere göre;
İki yetişkinli; yetişkinlerin ikisi de 65 yaşın altında yoksulluk oranı %4,4
İki yetişkinli; yetişkinlerden en az biri 65 yaş üstünde yoksulluk oranı %9,9
Tek yetişkinli, en az bir bağımlı çocuğu olanda yoksulluk oranı %26,3
İki yetişkinli, iki bağımlı çocuğu olanda yoksulluk oranı %13,4
İki yetişkinli, üç ve daha fazla bağımlı çocuğu olanda yoksulluk oranı %47,3'tür.
Dolayısıyla doğru cevap, iki yetişkinli; yetişkinlerin ikisi de 65 yaşın altında olan hanehalkı tipinde yoksulluk oranı diğerlerine göre düşüktür.
İki yetişkinli; yetişkinlerin ikisi de 65 yaşın altında yoksulluk oranı %4,4
İki yetişkinli; yetişkinlerden en az biri 65 yaş üstünde yoksulluk oranı %9,9
Tek yetişkinli, en az bir bağımlı çocuğu olanda yoksulluk oranı %26,3
İki yetişkinli, iki bağımlı çocuğu olanda yoksulluk oranı %13,4
İki yetişkinli, üç ve daha fazla bağımlı çocuğu olanda yoksulluk oranı %47,3'tür.
Dolayısıyla doğru cevap, iki yetişkinli; yetişkinlerin ikisi de 65 yaşın altında olan hanehalkı tipinde yoksulluk oranı diğerlerine göre düşüktür.
Soru 39
TÜİK verileri bağlamında; bölgelere (Düzey 1) göre yoksulluk oranının 2017 yılında en yüksek olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TR2 Batı Marmara
B
TR3 Ege
C
TR8 Batı Karadeniz
D
TRA Kuzeydoğu Anadolu
E
TR7 Orta Anadolu
Açıklama:
TÜİK verileri bağlamında; bölgelere (Düzey 1) göre yoksulluk oranının 2017 yılında en yüksek olduğu bölge; 13,1 ile TR2 Batı Marmara bölgesidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi 1923-1929 yılları için Türkiye ekonomisi büyüme rakamını vermektedir?
Seçenekler
A
%10 (Yüzde 10)
B
%3 (Yüzde 3)
C
%7 (Yüzde 7)
D
%5 (Yüzde 5)
E
%2 (Yüzde 2)
Açıklama:
1923-1929 döneminde ekonomik faaliyetleri düzenleme amacıyla birçok yasal düzenleme yapılmıştır. Tarım sektörüne yönelik olarak 1925 yılında Aşar Vergisi kaldırılmış, sanayi sektörüne yönelik olarak ise 1927 yılında Teşvik-i Sanayi Kanunu yeniden düzenlenerek yürürlüğe konmuştur. 1927 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk banknotları basılarak dolaşıma çıkarılmıştır. Nüfusun büyük bir kesimini oluşturan ve geçimini tarımdan sağlayanların reel gelirleri artırılarak, yurt içi talep yaratılmaya çalışılmıştır. Bu uygulamalara rağmen, özel sektörün imalat sanayisinde yatırımlarını artıramadığı görülmüştür. Dönemin ortalama büyüme hızı, Tablo 2.1’de görüldüğü gibi, yaklaşık %11 (yüzde onbir) seviyesindedir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi 1929 Bunalımının yıkıcı etkilerinden kurtulmaya çalışan Türkiye’nin aldığı önlemlerdendir?
Seçenekler
A
Tarımda reform yaratmaya çalışmıştır
B
Tüketiciyi organize etmeye çalışmıştır.
C
Dışa kapanarak devlet eliyle ulusal sanayileşmeye önem vermiştir.
D
Özel sektörü desteklemek için kredi imkânlarını arttırmıştır
E
Sürdürülebilir kalkınmaya önem vermiştir.
Açıklama:
1930-1939 dönemini Türkiye’nin ilk sanayileşme dönemi olarak nitelemek mümkündür (Sanayinin toplam ulusal gelir içindeki payı 1929 yılında %9,9 iken, 1939 yılında %18,3’e çıkmıştır). Dünya ekonomisinin 1929 Bunalımı’nın yıkıcı etkileriyle uğraştığı bu dönemde, Türkiye dışa kapanarak, devlet eliyle ulusal sanayileşme hamlesini başlatmıştır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi 1961 yılından sonra başlaya Planlı kalkınma döneminde lokomotif sektör olmuştur?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Kamu
C
Hizmetler
D
Tarım
E
Sanayi
Açıklama:
Türkiye’de 1950’den sonra uygulanan liberal ekonomi politikaları yerini, 1961 yılından sonra planlı kalkınma hareketi ile devletin geniş ölçüde denetim önlemleri aldığı müdahaleci bir politikaya bırakmıştır. Planlı kalkınma döneminde, sanayi lokomotif sektör olarak belirlenmiş ve ekonomik dengenin kurulması, ekonomik ve sosyal kalkınmanın birlikte gerçekleştirilmesi, hızlı bir büyüme ve sanayileşmeye öncelik verilmesi gibi uzun vadeli hedefler belirlenmiştir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi 1963 yılında uygulanmaya başlanan beş yıllık kalkınma planları ile kamunun uygulamaya çalıştığı stratejidir?
Seçenekler
A
Ticarette adaleti sağlama
B
İthal ikameci sanayileşme
C
Eğitimin kalitesini arttırma
D
Yurt içi üreticiyi koruma
E
Tarımda sübvansiyon uygulamasını kısıtlama
Açıklama:
1963 yılında uygulanmaya başlanan beş yıllık kalkınma planları, kamunun ithal ikameci sanayileşme stratejisini (1980 yılına kadar olan dönemde) uygulamasına aracılık etmiştir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisinin 2001 yılında 8. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte 2001-2023 döneminde büyümenin %30’unun temeli olması hedeflenmiştir?
Seçenekler
A
İşgücü
B
Toplam faktör verimliliği
C
Tarımda gerçekleşen reformlar
D
Sanayileşme
E
Eğitim
Açıklama:
Türkiye, 2001 yılında 8. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte 2001-2023 dönemini kapsayan Uzun Vadeli Stratejisi’ni (Vizyon 2023) belirlemiştir. Bu kapsamda 2001-2023 döneminde yıllık ortalama büyüme hızının %7 dolayında olması ve büyümenin yaklaşık %30’unun toplam faktör verimliliğinden kaynaklanması, böylece 1998 yılında 3.200 dolar olan kişi başına gelirin 2023 yılında AB ülkeleri düzeyine yaklaştırılması hedeflenmiştir. Türkiye’nin, dönem sonunda ulaşacağı 1,9 trilyon dolar civarında hasıla düzeyi ile dünyanın ilk on ekonomisi arasına gireceği öngörülmüştür
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi 1968-2017 yılları arasındaki dönemde GSYH’dan aldığı paylar göz önünde bulundurularak giderek büyümüştür?
Seçenekler
A
Kamu sektörünün payı
B
Hizmetler sektörünün payı
C
Sanayi sektörünün payı
D
Eğitim sektörünün payı
E
Tarım sektörünün payı
Açıklama:
Tablo 2.6 ve 2.7’de, 1968 yılından 2017 yılına kadar olan dönemde, Türkiye’de üç temel sektörün (tarım, sanayi ve hizmetler) GSYH’dan aldıkları payların gelişimi gösterilmektedir. Türkiye ekonomisinin yapısındaki değişime bakıldığında, hizmetler sektörünün giderek büyüdüğü görülmektedir. Buna karşılık, tarım sektörünün özellikle 1980 sonrasındaki politika değişikliklerine bağlı olarak giderek küçüldüğü, adeta yapısal çözülme yaşadığını söyleyebiliriz. Söz konusu dönemde, Türkiye’de sanayi sektörünün üretim gücü artmasına rağmen, GSYH’daki payı neredeyse değişmemiştir. Buna karşılık hizmetler sektörünün GSYH’daki payı giderek artmaktadır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi her çağda gelir eşitsizliği ile birbirini besleyen diğer toplumsal sorundur?
Seçenekler
A
Tarımda yeterli gelişimin sağlanamaması
B
Bilinçli tüketicinin olmaması
C
Sanayi sektörünün önde gitmesi
D
Devletin toplumun her kesimine yeterli hizmet götürememesi
E
Yoksulluğun baş göstermesi
Açıklama:
Gelir eşitsizliği ve yoksulluk birbirlerini besleyen iki önemli sorun olarak her çağda toplumların gündeminde yer almalarına rağmen, Sanayi Devrimi sonrası ortaya çıkan sanayi kapitalizmi döneminde özel bir önem kazanmıştır
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi gelirin hanehalkı veya fert yüzdelik gruplarına göre dağılımındaki eşitsizliği göstermekte kullanılan grafikti?
Seçenekler
A
Üretim imkanları eğrisi
B
Lorenz eğrisi
C
Marshallyan talep eğrisi
D
Kayıtsızlık eğrileri
E
Laffer eğrisi
Açıklama:
Lorenz Eğrisi: Gelirin hanehalkı veya fert yüzdelik gruplarına göre dağılımındaki eşitsizliği göstermekte kullanılan grafiktir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 2006-2017 döneminde bölgesel düzeyde Gini değerleri ile gelir eşitsizliğinin en çok arttığı bölgedir?
Seçenekler
A
Sinop
B
Diyarbakır
C
Mersin
D
İstanbul
E
Adana
Açıklama:
Türkiye’de 2006-2017 döneminde bölgesel düzeyde Gini değerleri sunulmuştur. Gelir eşitsizliğin en çok arttığı bölge İstanbul’dur. Akdeniz bölgesi Gini katsayısının en yüksek olduğu ikinci bölgedir. 2017 yılında Kuzeydoğu Anadolu, Doğu ve Batı Karadeniz bölgeleri Gini katsayısının en düşük olduğu bölgelerdir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumunu ifade eder?
Seçenekler
A
Mutlak yoksulluk
B
Nispi yoksulluk
C
Büyük yoksulluk
D
Net yoksulluk
E
Tam yoksulluk
Açıklama:
Mutlak yoksulluk, hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumudur. Bir insanın hayatta kalabilmesi için gerekli minimum kalori miktarını almaya yönelik harcamayı gerçekleştiremeyen kişiler mutlak yoksul olarak tanımlanır
Soru 50
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk banknotları hangi tarihte basılmıştır?
Seçenekler
A
1923
B
1927
C
1930
D
1938
E
1941
Açıklama:
1927 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk banknotları basılarak dolaşıma çıkarılmıştır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi 1934 yılında uygulamaya konulan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın sanayi yatırımı için seçtiği sektörlerden değildir?
Seçenekler
A
Dokuma
B
Maden
C
Kâğıt ve selüloz
D
Eğiitim
E
Toprak ve seramik
Açıklama:
Birinci Beş Yıllık Sanayi Plan kapsamında dokuma, maden, kâğıt ve selüloz, toprak ve seramik ve kimya sanayilerinde faaliyet gösterecek 23 fabrika ülkenin çeşitli bölgelerinde kurulmuştur.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın
temel stratejileri arasında bulunmamaktadır?
temel stratejileri arasında bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
Halkın ihtiyaç duyduğu temel malların yurt içinde üretilmesi
B
Döviz tasarrufu sağlanması, dış ticaret açığının küçültülmesi
C
Ulusal paranın değer kaybetmesinin önüne geçilmesi
D
Sanayileşme için gerekli olan nitelikli işgücü ve mühendislerin yetiştirilmesi
E
Ekonominin devinimi ve ailelerin konut ihtiyaçlarının temini için inşaat sektörüne yatırım yapılması
Açıklama:
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın temel stratejisi, halkın ihtiyaç duyduğu temel malların yurt içinde üretilmesi olmuştur. Böylece döviz tasarrufu sağlanması, dış ticaret açığının küçültülmesiyle birlikte ulusal paranın değer kaybetmesinin önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca, sanayileşme için gerekli olan nitelikli işgücü ve mühendislerin yetiştirilmesi hedeflenmiştir.
İnşaat sektörü temel hedefler arasında bulunmamaktadır.
İnşaat sektörü temel hedefler arasında bulunmamaktadır.
Soru 53
Bireysel girişimin yanı sıra kamu yararının söz konusu olduğu alanlarda devlete de görev yükleyen Atatürk’ün devletçilik ilkesi, ekonomik alanda aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Karma ekonomi
B
Liberal ekonomi
C
Kamunun düzenleyici gücü
D
Kumanda ekonomisi
E
Sosyalist ekonomi
Açıklama:
Kalkınma süreci içinde durum ve şartlara göre, bireysel girişimin yanı sıra kamu yararının söz konusu olduğu alanlarda devlete de görev yükleyen Atatürk’ün devletçilik ilkesi, ekonomik alanda “karma ekonomi” kavramıyla ifade edilebilir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi 2001-2013 dönemini kapsayan Uzun Vadeli Stratejisi’nin (Vizyon 2023) hedefleri arasındadır?
I. Yıllık ortalama büyüme hızının % 7 (Yüzde 7) dolayında olması
II. Büyümenin yaklaşık % 30 (Yüzde 30)’unun toplam faktör verimliliğinden kaynaklanması
III. Kişi başına gelir üzerinden sınıflandırmaya göre, 2023'de üst-orta gelir grubunda yer alması
I. Yıllık ortalama büyüme hızının % 7 (Yüzde 7) dolayında olması
II. Büyümenin yaklaşık % 30 (Yüzde 30)’unun toplam faktör verimliliğinden kaynaklanması
III. Kişi başına gelir üzerinden sınıflandırmaya göre, 2023'de üst-orta gelir grubunda yer alması
Seçenekler
A
I ve III
B
Yalnız I
C
I ve II
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
Türkiye, 2001 yılında 8. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte 2001-2023 dönemini kapsayan Uzun Vadeli Stratejisi’ni (Vizyon 2023), 2001-2023 döneminde yıllık ortalama büyüme hızının %7 (yüzde yedi) dolayında olmasını ve büyümenin yaklaşık %30 (yüzde otuz)’unun toplam faktör verimliliğinden kaynaklanmasını, böylece 1998 yılında 3.200 dolar olan kişi başına gelirin 2023 yılında AB ülkeleri düzeyine yaklaştırılması hedeflenmiştir. Türkiye’nin, dönem sonunda ulaşacağı 1,9 trilyon dolar civarında hasıla düzeyi ile dünyanın ilk on ekonomisi arasına gireceği öngörülmüştür.
Türkiye hali hazırda Dünya Bankasının kişi başına gelir üzerinden yaptığı sınıflandırmaya göre, üst-orta gelir grubunda yer almaktadır.
Türkiye hali hazırda Dünya Bankasının kişi başına gelir üzerinden yaptığı sınıflandırmaya göre, üst-orta gelir grubunda yer almaktadır.
Soru 55
Ulusal gelir artışından ortaya çıkan fayda ve fırsatların toplumun farklı kesimlerine dengeli şekilde dağıtıldığı bir ekonomik büyüme, ......... olarak adlandırılır.
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğu doğru olarak dolduracak kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğu doğru olarak dolduracak kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapsayıcı büyüme
B
Adil Büyüme
C
Potansiyel büyüme
D
Eşit maliyetli büyüme
E
Eşit büyüme
Açıklama:
Ulusal gelir artışından ortaya çıkan fayda ve fırsatların toplumun farklı kesimlerine dengeli şekilde dağıtıldığı bir ekonomik büyüme, kapsayıcı büyüme olarak adlandırılır.
Soru 56
Türkiye'nini Gini katsayısının, 2015'de 0,386; 2016'da 0,396 ve 2017'de 0,400 olmasının anlamı aşağıdaki cümlelerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Gini katsayısı 1'e yaklaşan ve büyüyen değerler almaktadır; eşitsizliğin arttığını göstermektedir.
B
Gini katsayısı 1'e yaklaşan ve büyüyen değerler almaktadır, eşitsizliğin azaldığını göstermektedir.
C
Gini katsayısı 0 (sıfır)'a yaklaşan ve küçülen değerler almaktadır; eşitsizliğin arttığını göstermektedir.
D
Gini katsayısı 0 (sıfır)'a yaklaşan ve küçülen değerler almaktadır; eşitliğin arttığını göstermektedir.
E
Gini katsayısı büyüyen değerler almaktadır; eğitim düzeyinin arttığını göstermektedir.
Açıklama:
Gini katsayısı, Lorenz eğrisi ile köşegen (mutlak eşitlik doğrusu) arasında kalan alanın, köşegenin (mutlak eşitlik doğrusunun) altında kalan toplam alana oranlanmasıyla elde edilir. Bu oran büyüdükçe (1’e yaklaştıkça), dağılımdaki eşitsizlik artmaktadır. Bazı çalışmalarda, okuma kolaylığı açısından, Gini katsayısı yüzde ile ifade edilir, 0 ile 100 arasında bir değer alır. Bu oranın büyük çıkması eşitsizliğin giderek arttığını, küçük çıkması ise azaldığını ifade etmektedir.
Türkiye değerleri için ise 1'e çok yaklaşılmış olmamasına rağmen, değerler büyümektedir ve eşitsizliğin arttığını göstermektedir.
Türkiye değerleri için ise 1'e çok yaklaşılmış olmamasına rağmen, değerler 1'e doğru büyümektedir ve eşitsizliğin arttığını göstermektedir. Verilen değerler şekil 2.12'den alınmıştır.
Türkiye değerleri için ise 1'e çok yaklaşılmış olmamasına rağmen, değerler büyümektedir ve eşitsizliğin arttığını göstermektedir.
Türkiye değerleri için ise 1'e çok yaklaşılmış olmamasına rağmen, değerler 1'e doğru büyümektedir ve eşitsizliğin arttığını göstermektedir. Verilen değerler şekil 2.12'den alınmıştır.
Soru 57
Gelirin emek gelirleri (ücret, maaş, yevmiye) ile emek dışı gelirler (kâr, faiz, kira gelirleri) arasındaki gelirin bölüşümüne verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hanehalkı Kullanılabilir Net Geliri
B
Fonksiyonel Gelir Dağılımı
C
Ortalama Gelir
D
Medyan geliri
E
Eşdeğer Hanehalkı Kullanılabilir Fert Geliri
Açıklama:
Fonksiyonel gelir dağılımı, gelirin sosyoekonomik gruplar veya sosyal sınıflar arasındaki dağılımındaki eşitsizlik düzeyini gösterir. Gelirin emek gelirleri (ücret, maaş, yevmiye) ile emek dışı gelirler (kâr, faiz, kira gelirleri) arasındaki bölüşümüdür.
Soru 58
Bazı bireylerin, toplumun ortalama refah düzeyinin belli bir oranının altında olması durumuna verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutlak yoksulluk
B
Açlık sınırı
C
Yoksulluk sınırı
D
Göreli (nispi) yoksulluk
E
Gelir eşitsizliği
Açıklama:
Göreli (nispi) yoksulluk, bireylerin, toplumun ortalama refah düzeyinin belli bir oranının altında olması durumudur. Buna göre, toplumun genel düzeyine göre belli bir sınırın altında gelir ve harcamaya sahip olan birey veya hanehalkı göreli yoksul olarak tanımlanır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yoksulluk oranı ile ilgili doğru ifadelerdir? I. Türkiye'de eğitim seviyesi arttıkça, yoksulluk oranları düşmektedir. II. Türkiye'de hanehalkı büyüklüğü arttıkça, yoksulluk oranı yükselmektedir. III. Türkiye'de, genel olarak 2006 ve 2017 arasında yoksulluk oranı artmıştır. IV. Türkiye'de yoksulluk oranı Batı Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yüksektir.
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
I ve II
Açıklama:
Soru Türkiye'de Göreli yoksulluk başlığının altındaki verilerden derlenmiştir: Ülkemiz açısından da Tablo 2.14’te eğitim seviyesi arttıkça, yoksulluk oranlarının düştüğü görülmektedir... Tablo 2.15’teki verilere bakıldığında, hanehalkı büyüklüğü arttıkça, yoksulluk oranının yükseldiği dikkat çekmektedir. (Yetişkin sayısının az, bağımlı çocuk sayısının fazla olduğu hanelerde yoksulluk oranı da yükselmektedir.)... 2006 yılında %18,6 olan yoksulluk, 2017 yılında %13,5 seviyesine gerilemiştir. Yoksulluk sınırını medyan gelirin %60’ı olarak aldığımızda ise bu oranlar yükselmekte, 2017 yılı için %20,1 değerini almaktadır.... Düzey 2 bölgelerine göre yoksulluk oranlarına baktığımızda, yoksulluk oranlarının Batı Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yüksek olduğu görülmektedir. Doğu Marmara, Doğu Karadeniz ve Ege bölgeleri ise yoksulluğun düşük olduğu bölgelerdir (Tablo 2.16).
"Türkiye'de, genel olarak 2006 ve 2017 arasında yoksulluk oranı artmıştır" ifadesi yanlıştır. 2006-2017 karşılaştırmasında medyan gelir %60 alındığında yoksulluk arttığı görülmektedir. Soruda kullanılan "genel olarak" ifadesi tablo değerlereine göre doğru değildir. Seçeneklerde kullanılan diğer ifadeler doğrudur.
"Türkiye'de, genel olarak 2006 ve 2017 arasında yoksulluk oranı artmıştır" ifadesi yanlıştır. 2006-2017 karşılaştırmasında medyan gelir %60 alındığında yoksulluk arttığı görülmektedir. Soruda kullanılan "genel olarak" ifadesi tablo değerlereine göre doğru değildir. Seçeneklerde kullanılan diğer ifadeler doğrudur.
Soru 60
I. Sermaye birikimi
II. Sıcak para
III. Teknolojik gelişme
IV. İstihdam artışı
V. Sermaye çıkışı
Genel olarak bir ülkenin üretim kapasitesinin artışı “büyüme” olarak adlandırılır. Yukarıda yer alan faktörlerden hangileri ekonomik büyümenin temel belirleyicileridir?
II. Sıcak para
III. Teknolojik gelişme
IV. İstihdam artışı
V. Sermaye çıkışı
Genel olarak bir ülkenin üretim kapasitesinin artışı “büyüme” olarak adlandırılır. Yukarıda yer alan faktörlerden hangileri ekonomik büyümenin temel belirleyicileridir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
I, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Türkiye’de yaratılan milli gelirin gelişimini değerlendirebileceksiniz.
Sermaye birikimi, teknolojik gelişme ve istihdam artışı ekonomik büyümenin temel belirleyicileridir, sıcak para ve sermaye çıkışı ekonomik büyümeye negatif katkı sağlar dolayısıyla yanlıştır.
Sermaye birikimi, teknolojik gelişme ve istihdam artışı ekonomik büyümenin temel belirleyicileridir, sıcak para ve sermaye çıkışı ekonomik büyümeye negatif katkı sağlar dolayısıyla yanlıştır.
Soru 61
Sadece üretilen mal ve hizmetlerin miktarının artmış olması aşağıdakilerden hangisinin mutlaka gerçekleşeceği anlamına gelmez?
Seçenekler
A
Hizmet sektörünün büyümesi
B
Finansal enstrümanların kullanımının artması
C
Sanayi üretiminde artış
D
İthalat ve ihracatta canlılık
E
Refah toplumunun tesisi
Açıklama:
Sadece üretilen mal ve hizmetlerin miktarının artmış olması, bir başka ifadeyle büyüme, tek başına gelişmiş bir ekonomi, refah toplumu olmak için yeterli koşul değildir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 62
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve TÜİK verilerine göre Cumhuriyet tarihinin en düşük büyüme oranı hangi döneme denk gelmiştir?
Seçenekler
A
1923-1929
B
1940-1945
C
1946-1953
D
1980-1989
E
2002-2017
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Ekonomik ve Sosyal Göstergeler, TÜİK verileriyle uyumlaştırılmış GSYH rakamlarına göre Cumhuriyet tarihindeki en düşük büyüme yüzde eksi 6.6 ile 1940-1945 döneminde görülmüştür. Doğru yanıt B'dir.
Soru 63
Türkiye Cumhuriyeti tarafından basılan ilk banknotlar hangi yıl dolaşıma çıkmıştır?
Seçenekler
A
1923
B
1925
C
1927
D
1930
E
1935
Açıklama:
1927 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk banknotları basılarak dolaşıma çıkarılmıştır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 64
Örnek olarak tekstil endüstrisinde kullanılan bir makinanın ithal edilmesi yerine yurt içinde bu makinanın üretimini teşvik eden, bu sayede döviz tasarrufu sağlayan sanayileşme stratejisine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Yerli sanayileşme
B
İthalat ekonomisi
C
Hızlı büyüme
D
Hızlı sanayileşme
E
İthal ikameci sanayileşme
Açıklama:
Bir malın ithal edilmesi yerine yurt içinde üretimini teşvik eden, bu sayede döviz tasarrufu sağlayan sanayileşme stratejisine ithal ikameci sanayileşme denir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 65
Bir insanın hayatta kalabilmesi için gerekli minimum kalori miktarını almaya yönelik harcamayı gerçekleştiremeyen kişileri tanımlamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutlak yoksulluk
B
Yoksulluk sınırı
C
Minimum gelir
D
Göreli yoksulluk
E
Gıda dışı yoksulluk
Açıklama:
Mutlak yoksulluk, hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumudur. Bir insanın hayatta kalabilmesi için gerekli minimum kalori miktarını almaya yönelik harcamayı gerçekleştiremeyen kişiler mutlak yoksul olarak tanımlanır. Dünya Bankasının yaptığı yoksulluk analizlerinde 2011 yılı baz alınarak satın alma gücü paritesine göre, günlük kişi başına harcama açısından 1,90$ gelir, uluslararası yoksulluk sınırı olarak tanımlanmıştır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 66
1923-2017 periyodunda ortalama büyüme hızının en düşük olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1990-2001
B
2002-2017
C
1954-1962
D
1940-1945
E
1980-1989
Açıklama:
En düşük büyüme hızı 1940-1945 döneminde gerçekleşmiştir.Ünite 3
Soru 1
2013-2016 döneminde kamu gelirlerinin GSYH'ye oranı aşağıdaki ülkelerin hangisinde en yüksektir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Yunanistan
C
Türkiye
D
İngiltere
E
ABD
Açıklama:
2013-2016 döneminde kamu gelirlerinin GSYH'ye oranının dünya ortalaması ilgili dönemde (2013-2016) %23,3 ile %24,7 arasında değişmektedir. Türkiye dünya ortalamasının üzerinde yer alırken, sosyal devletin ağırlığının olduğu AB üyesi ülkelerden İngiltere ve Yunanistan’da bu oranlar çok daha yüksektir. ABD ve Brezilya’da ise kamu gelirlerinin GSYH’ye oranı %20’ler civarındadır. Türkiye'de %32 civarında olan bu oran İngiltere'de %35'ler ve Yunanistan'da ise %47 civarındadır.
Soru 2
2014-2017 döneminde merkezî hükûmet borçlarının GSYH’ya oranı aşağıdaki ülkelerin hangisinde en fazladır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
İngiltere
C
ABD
D
Japonya
E
Rusya
Açıklama:
Giderek artan borç taksitleri ve faiz ödemeleri ülke ekonomilerini kısır döngü içine sokmaktadır. 2008 krizinden sonraki dönemde, ülkelerin büyük bölümünde borç oranları aşırı yükselmiştir. Ancak, Japonya’nın borç oranı %200’ler düzeyinde olmakla birlikte, sürdürülebilirlik sorunu yaşamamaktadır. Rusya son dönemde borç oranı açısından dünyanın en düşük oranına sahiptir. Türkiye de merkezi hükûmet borçlarının GSYH’ya oranı açısından düşük ülkeler grubundadır. İngiltere'de %110'lar civarında olan bu oran ABD'de ise %105'ler civarındadır
Soru 3
Türkiye'de 1999-2018 döneminde, kamu harcamaları ve kamu gelirlerinin GSYH’ye oranı aşağıdaki dönemlerin hangisinde en fazladır?
Seçenekler
A
1999-2004
B
2005-2008
C
2009-2011
D
2012-2014
E
2015-2018
Açıklama:
Kamu harcamaları ile kamu gelirleri arasındaki fark, 1999-2004 döneminde oldukça yüksektir. 2001’in ortasından itibaren uygulanan ekonomik istikrar politikaları ile harcama ve gelir arasındaki fark belirgin olarak azalmıştır. 2008’de başlayan küresel mali krizin etkileri ile 2008-2010 döneminde, kamu harcamaları ile gelirleri arasındaki fark açılmış fakat daha sonra tekrar düşmüştür.
Soru 4
Fonksiyonel sınıflandırmaya göre kamu harcamalarının merkezi yönetim bütçesindeki payı aşağıdaki kalemlerin hangisinde en düşüktür?
Seçenekler
A
Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri
B
Ekonomik İşler ve Hizmetler
C
Çevre Koruma Hizmetleri
D
İskân ve Toplum Refahı Hizmetleri
E
Sağlık Hizmetleri
Açıklama:
2017 yılı itibari ile,
- Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri: %7,9
- Ekonomik İşler ve Hizmetler: %13,4
- Çevre Koruma Hizmetleri: %0,1
- İskân ve Toplum Refahı Hizmetleri: %1,3
- Sağlık Hizmetleri: %5,2
Soru 5
Kamu gelirlerinin merkezî yönetim bütçesindeki paylarına bakıldığında 1980'lerde %50'ler civarında olan ....... vergileri 2017'de %22'lere kadar düşerken; 1980'lerde %20'ler civarında olan ........ vergileri 2017'de %44'lere kadar yükselmiştir.
Yukarıdaki boşluklara hangileri gelmelidir?
Yukarıdaki boşluklara hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
Servet - mal ve hizmet
B
Gelir - mal ve hizmet
C
Servet - gelir
D
Mal ve hizmet - gelir
E
Mal ve hizmet - servet
Açıklama:
Kamu gelirlerinin merkezî yönetim bütçesindeki paylarına bakıldığında 1980'lerde %50'ler civarında olan gelir vergileri 2017'de %22'lere kadar düşerken; 1980'lerde %20'ler civarında olan mal ve hizmet vergileri 2017'de %44'lere kadar yükselmiştir. Gelir vergileri için 1980'de 50,8 olan bu oran, 2017'de 22,8; mal ve hizmet vergileri için 1980'de 22,6 olan oran, 2017'de %44,4'tür.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi dahilde alınan mal ve hizmet vergileri arasında sayılır?
Seçenekler
A
Gelir vergisi
B
Kurumlar vergisi
C
Motorlu taşıtlar vergisi
D
Şans oyunları vergisi
E
Damga vergisi
Açıklama:
Dahilde alınan mal ve hizmet vergileri:
- Katma değer vergisi
- Özel tüketim vergisi
- Banka ve sigorta muameleleri vergisi
- Şans oyunları vergisi
- Özel iletişim vergisi
Soru 7
Kamu-özel sağlık harcamalarının GSYH’ye oranı aşağıdaki ülkelerin hangisinde en düşüktür?
Seçenekler
A
Çekya
B
Meksika
C
Türkiye
D
Şili
E
Kore
Açıklama:
Yukarıdakileri ülkeler ile kamu-özel sağlık harcamalarının GSYH’ye oranı açısından en yüksekten düşüğe doğru bir sıralama yapıldığında ilk sırada Şili ardından Kore, Çekya, Meksika ve son olarak Türkiye gelir.


Soru 8
2018 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi ile birlikte Türkiye’de kamu borçlanmasından sorumlu olan birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hazine Müsteşarlığı
B
Hazine ve Maliye Bakanlığı
C
Kalkınma Bakanlığı
D
İçişleri Bakanlığı
E
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Türkiye’de kamu borçlanmasından sorumlu olan birim, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminden önce Başbakanlığa bağlı Hazine Müsteşarlığı iken, 2018 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi ile birlikte kamu borçlanmasında sorumlu birim artık Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.
Soru 9
- Kamu mülkiyetindeki ekonomik kuruluşların (KİT’lerin) yönetim ve mülkiyetinin özel sektöre devredilmesi
- KİT’lerin sermayesinin en az %50’sinin özel sektöre devri gerekmektedir.
- Özelleştirmede ilk şart mülkiyet devrinin gerçekleşmesidir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamu mülkiyetindeki ekonomik kuruluşların (KİT’lerin) yönetim ve mülkiyetinin özel sektöre devredilmesidir. Burada KİT’lerin sermayesinin en az Yüzde 51’inin özel sektöre devri gerekmektedir. KİT çatısı altında yer alan fakat devletin Yüzde 50’den daha az paya sahip olduğu iştiraklerdeki kamu payının özel sektöre devrini ise kamunun elindeki menkul değerlerin satılarak paraya dönüştürülmesi olarak ifade edebiliriz. Özelleştirmede ilk şart mülkiyet devrinin gerçekleşmesidir. Çünkü bu sayede söz konusu kuruluş, devlet kontrolünden çıkmakta ve bütçe üzerindeki yükü (varsa) azalmaktadır. Yönetim devri de özelleştirmenin ikinci koşuludur.
Soru 10
Mahalli idareler bütçeleri denildiğinde belediyeler, il özel idareleri, İller Bankası ve su ve kanalizasyon idareleri bütçeleri anlaşılmaktadır.
Mahalli idare bütçelerinin ne kadarını belediye bütçeleri oluşturmaktadır?
Mahalli idare bütçelerinin ne kadarını belediye bütçeleri oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Yüzde 10
B
Yüzde 30
C
Yüzde 50
D
Yüzde 70
E
Yüzde 90
Açıklama:
Kamu ekonomisinde içinde mahalli idareler, gerek bütçeleri gerekse ekonomik etkileri açısından önemlidir. Mahalli idareler bütçeleri denildiğinde belediyeler, il özel idareleri, İller Bankası ve su ve kanalizasyon idareleri bütçeleri anlaşılmaktadır. Mahalli idare bütçelerinin %90’ı belediye bütçelerinden oluşmaktadır.
Soru 11
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan günümüze kadar olan süreçte, kamu harcamalarının GSYH’ya oranında genel eğilim, tüm dünyada olduğu gibi, artış yönündedir. Kamu harcamaları ve kamu gelirleri arasındaki farkın iyice açıldığı yıllar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1930
B
1940
C
1950
D
1970
E
1990
Açıklama:
Kamu harcamaları ile kamu gelirlerinin gelişimi için Cumhuriyet dönemindeki gelişmelere kısaca göz attığımızda, 1930’lu yıllarda devletçi sanayileşme politikaları neticesinde kamu harcamaları hızla artmıştır. 1939-1945 döneminde (II. Dünya Savaşı döneminde) kamu harcamalarının GSYH’ya oranı giderek düşmüştür. Dolayısıyla devletçi politikaların uygulandığı 1930’lu yıllar ile II. Dünya Savaşı döneminde kamu harcamalarında ani dalgalanmalar mevcuttur. Savaştan sonraki dönemde kamu harcamalarının GSYH’ya oranında tekrar bir artış trendi söz konusudur. 1950’li yıllarda ise ciddi dalgalanmalar olmamıştır. Bu dönemde, kamu gelirleri de harcamalarla benzer bir seyir izlemiştir. 1970’lerin ilk yıllarına kadar bütçe denkliği genel olarak önemsenirken, bu tarihlerden sonra belirgin bir şekilde açık veren bütçeler söz konusudur. 1990’lı yıllar, kamu harcamaları ve kamu gelirleri arasındaki farkın iyice açıldığı yıllardır.
Soru 12
Kamu harcamalarının sınıflandırılması devlet hizmetlerinin yapısını, biçimini ve ekonomik kaynakların kullanımını belirlemek açısından önemlidir. Bu amaçla kamu harcamaları idari (kurumsal), işlevsel (fonksiyonel) ve ekonomik sınıflandırmalara tabi tutulur. Türkiye’de kamu harcamalarında idari sınıflandırma ne zamana kadar yapılmıştır?
Seçenekler
A
1930
B
1940
C
1950
D
1960
E
1970
Açıklama:
Türkiye’de kamu harcamalarında 1950’lere kadar sadece idari sınıflandırma yapılmıştır. Bu tarihten sonra ekonomik sınıflandırma mevcuttur.
Soru 13
2010-2018 döneminde fonksiyonel sınıflandırmaya göre, merkezi yönetim bütçesinden en yüksek payı aşağıdaki hangi harcama kalemi almıştır?
Seçenekler
A
Sağlık Hizmetleri
B
Eğitim Hizmetleri
C
Savunma Hizmetleri
D
Genel Kamu Hizmetleri
E
Çevre Koruma Hizmetleri
Açıklama:

Genel kamu hizmetleri bütçeden en yüksek payı almakla birlikte, oransal olarak düşme eğilimi göstermektedir.
Soru 14
2010-2018 döneminde ekonomik sınıflandırmaya göre kamu harcamalarının merkezî yönetim bütçesindeki en yüksek payı aşağıdaki harcama kalemlerinden hangisi almıştır?


Seçenekler
A
Borç Verme
B
Faiz Giderleri
C
Cari Transferler
D
Personel Giderleri
E
Mal ve Hizmet Alımları
Açıklama:

Soru 15
Tanımı “Emekli ve muhtaçlara yapılan ödemeler ile tarım kesimine yönelik destekleme alım ödemeleri, öğrencilere yapılan aktarımlar gibi olan harcamaları ifade eder.” olan terim aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Kamu Açığı
B
Cari harcamalar
C
Transfer harcamaları
D
Yarı Kamusal Mal / Hizmet
E
Tam Kamusal Mal / Hizmet
Açıklama:
Açıklama: Kamu Açığı : Toplam kamu harcamalarının toplam kamu gelirlerini aşan kısmıdır. Cari harcamalar : Yatırım harcamaları dışında kalan, ağırlıklı olarak personel harcamaları ile yönetim giderlerinden oluşan harcamalardır. Transfer harcamaları : Emekli ve muhtaçlara yapılan ödemeler ile tarım kesimine yönelik destekleme alım ödemeleri, öğrencilere yapılan aktarımlar gibi transferleri ifade eder. Yarı Kamusal Mal / Hizmet : Tüketimleri sonucu topluma yoğun dışsal faydalar sağlarken, kişilere de ayrıca özel fayda sağlayan mal ve hizmetlerdir. Tam Kamusal Mal / Hizmet : Bireylerden herhangi birisinin tüketimi nedeniyle, diğerlerinin aynı malı tüketme olanağında herhangi bir azalışın olmadığı, birlikte ve eşit biçimde tüketilen mal ve hizmetlerdir.
Soru 16
Kamu bütçesinde harcamaların finansmanında kullanılan kamu gelirlerinin en önemlisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel Gelirler
B
Fon Gelirleri
C
Vergi Gelirleri
D
Katma Bütçe Gelirleri
E
Vergi Dışı Normal Gelirler
Açıklama:
Kamu bütçesinde harcamaların finansmanında kullanılan kamu gelirlerinin en önemlisi vergi gelirleridir. Bunun dışındaki gelirler ise vergi dışı normal gelirler, özel gelirler ve fon gelirleri, diğer gelirler ve katma bütçe gelirleri olarak sınıflandırılmaktadır. Saydığımız bu gelirler, dar anlamda kamu gelirlerini oluşturur.
Soru 17
Türkiye’de kamu mali yönetimine ilişkin ilk düzenleme 1927 yılında çıkarılan 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’dur. Bu kanun kaç yılına kadar uygulanmıştır?
Seçenekler
A
1996
B
2000
C
2002
D
2006
E
2010
Açıklama:
Türkiye’de kamu mali yönetimine ilişkin ilk düzenleme 1927 yılında çıkarılan 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’dur. Bu kanun 2006 yılına kadar uygulanmıştır. 2006 yılından itibaren bütçeler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre hazırlanmaktadır.
Soru 18
2006 yılından itibaren bütçeler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre hazırlanmaktadır. Mali yapıdaki bu önemli değişiklik kamu maliyesinin temel ilkeleri bakımından birçok yeniliği de beraberinde getirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu bakımdan yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Büyük ölçüde kamu idarelerinin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerde yer alması sağlanmıştır.
B
Harcamalar konusunda esneklikler sağlanmıştır ve harcama öncesi vize ve tesciller kaldırılmıştır.
C
Bütçe türleri, ulusal normlarca benimsenen biçimde yeniden tanımlanmış ve sınıflandırılmıştır.
D
Kamuda uygulanan muhasebe geliştirilmiş ve aynı muhasebe sistemi kullanma zorunluluğu getirilmiştir.
E
Mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumlarının bütçe büyüklüklerinin TBMM’nin bilgisine sunulması sağlanmıştır.
Açıklama:
Bütçe türleri, ulusal değil uluslararası normlarca benimsenen biçimde yeniden tanımlanmış ve sınıflandırılmıştır.
Soru 19
5018 sayılı Kanun’dan önce yıllık bütçeler yapılmaktaydı. Bu durum, uzun dönemli hedeflerde kesintilere neden olmaktadır. Bir yıldan fazla süren kamu yatırımlarının ve hizmetlerinin yıllık bütçelerde finansmanının gösterilmesi sorunlu olup, uzun vadeli projeksiyonları imkânsız hâle getirmekteydi. Aynı zamanda özel kesimin orta vadeli plan yaparken, devletin mali davranışlarına ilişkin öngörüde bulunması mümkün değildi. Buna karşın 5018 sayılı Kanun, orta vadeli yaklaşım adı altında kaç yıllık bütçe uygulamalarını zorunlu hale getirmiştir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
5018 sayılı Kanun, orta vadeli yaklaşım adı altında üç yıllık bütçe uygulamalarını zorunlu hale getirmiştir. Orta vadeli harcama sistemi, öngörülen bütçe yılı ile onu takip eden iki veya daha fazla yılı kapsadığı için geleceğe yönelik sağlıklı projeksiyon yapma imkânını artırmakta ve harcamaları disiplin altına almaktadır. Bu nedenlerle orta vadeli harcama sisteminin bütçe disiplini açısından olumlu etkileri görülmektedir.
Soru 20
Kamu ekonomisinde içinde mahalli idareler, gerek bütçeleri gerekse ekonomik etkileri açısından önemlidir. Mahalli idareler bütçeleri denildiğinde belediyeler, il özel idareleri, İller Bankası ve su ve kanalizasyon idareleri bütçeleri anlaşılmaktadır. Mahalli idare bütçelerinin %90 (yüzde doksan)’ı hangi bütçelerden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Su idareleri
B
Belediyeler
C
İller Bankası
D
İl özel idareleri
E
Kanalizasyon idareleri
Açıklama:
Kamu ekonomisinde içinde mahalli idareler, gerek bütçeleri gerekse ekonomik etkileri açısından önemlidir. Mahalli idareler bütçeleri denildiğinde belediyeler, il özel idareleri, İller Bankası ve su ve kanalizasyon idareleri bütçeleri anlaşılmaktadır. Mahalli idare bütçelerinin %90 (yüzde doksan)’ı belediye bütçelerinden oluşmaktadır. Merkezî yönetimin ağırlık kazandığı ülkelerde mahalli idarelerin etkisi sınırlıdır.
Soru 21
Bireylerden herhangi birisinin tüketimi nedeniyle, diğerlerinin aynı malı tüketme olanağında herhangi bir azalışın olmadığı, birlikte ve eşit biçimde tüketilen mal ve hizmetler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tam Kamusal Mal/Hizmet
B
Yarı Kamusal Mal/Hizmet
C
Kamu Açığı
D
Gayrı Safi Yurt İçi Hasıla
E
Özel Mal
Açıklama:
Tam Kamusal Mal / Hizmet Bireylerden herhangi birisinin tüketimi nedeniyle, diğerlerinin aynı malı tüketme olanağında herhangi bir azalışın olmadığı, birlikte ve eşit biçimde tüketilen mal ve hizmetlerdir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi dar anlamda kamu gelir kalemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Merkezi yönetim gelirleri
B
İl özel idareleri gelirleri
C
Belediyelerin gelirleri
D
Sosyal güvenlik kuruluşlarının gelirleri
E
Fon gelirleri
Açıklama:
Kamu kesiminin büyüklüğünü dar anlamda merkezî yönetim bütçesi içinde görebiliriz. Dolayısıyla merkezi yönetim gelirleri dar anlamda kamu gelirlerini oluşturur.
Geniş anlamda kamu kesimi ise yerel yönetimleri (mahalli idareleri), kamu iktisadi teşebbüsleri, fonları, düzenleyici ve denetleyici kurumları, sosyal güvenlik kuruluşları ve döner sermayeli kuruluşlarını da kapsamaktadır.
Geniş anlamda kamu kesimi ise yerel yönetimleri (mahalli idareleri), kamu iktisadi teşebbüsleri, fonları, düzenleyici ve denetleyici kurumları, sosyal güvenlik kuruluşları ve döner sermayeli kuruluşlarını da kapsamaktadır.
Soru 23
I- Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri
II- Ceza gelirleri
III- Motorlar taşıtlar vergisi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri vergi dışı gelirlerdendir?
II- Ceza gelirleri
III- Motorlar taşıtlar vergisi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri vergi dışı gelirlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Vergi dışı (diğer) gelirler; teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, faiz, pay, ceza gelirleri ve sermaye gelirlerinden oluşur
Soru 24
"Belirli bir amacın veya birbirine yakın amaçlar grubunun gerçekleştirilmesi için belirli kaynakların toplandığı ve harcandığı, bütçe içi veya bütünüyle bütçe dışı kamusal nitelikli özel bir hesaptır." şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fon
B
Gelir
C
Gider
D
Bütçe açığı
E
Cari harcama
Açıklama:
Fon: Belirli bir amacın veya birbirine yakın amaçlar grubunun gerçekleştirilmesi için belirli kaynakların toplandığı ve harcandığı, bütçe içi veya bütünüyle bütçe dışı kamusal nitelikli özel bir hesaptır.
Soru 25
Bir ülkede ödenen vergilerin toplum gelirine (millî gelire) oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireysel gelir yükü
B
Net vergi yükü
C
Toplam vergi yükü
D
Gayrı safi milli hasıla
E
Gayrı safi yurt içi hasıla
Açıklama:
Toplam Vergi Yükü: Bir ülkede ödenen vergilerin toplum gelirine (millî gelire) oranıdır (Ödenen vergiler/ Millî gelir).
Soru 26
Türkiye’de kamu mali yönetimine ilişkin ilk düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tanzimat Fermanı
B
Muhasebe-i Umumiye Kanunu
C
Kanunname-i Âli Osman
D
Kanun-i Esasi
E
Mecelle
Açıklama:
Türkiye’de kamu mali yönetimine ilişkin ilk düzenleme 1927 yılında çıkarılan 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’dur. Bu kanun 2006 yılına kadar uygulanmıştır.
Soru 27
Ülkemizde kamu borçlanmasından sorumlu birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ticaret Bakanlığı
B
Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi
C
İçişleri Bakanlığı
D
Hazine ve Maliye Bakanlığı
E
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı
Açıklama:
Türkiye’de kamu borçlanmasından sorumlu olan birim, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminden önce Başbakanlığa bağlı Hazine Müsteşarlığı iken, 2018 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi ile birlikte kamu borçlanmasında sorumlu birim artık Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.
Soru 28
KİT’leri düzenleyen 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye göre iktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşlarının veya bağlı ortaklıklarının, sermayelerinin en az Yüzde 15’ine, en çok Yüzde 50’sine sahip bulundukları anonim şirketler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İktisadi Devlet Teşekkülü
B
Regülasyon
C
Deregülasyon
D
Kamu İktisadi Teşebbüsü
E
İştirak
Açıklama:
İştirak; KİT’leri düzenleyen 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye göre iktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşlarının veya bağlı ortaklıklarının, sermayelerinin en az Yüzde 15’ine, en çok Yüzde 50’sine sahip bulundukları anonim şirketlerdir.
Soru 29
"Devletin ekonomik faaliyetlerinin azaltılması amacıyla kamu sektörünün denetimi altındaki kuruluşların özel sektöre devredilmesidir." şeklinde de tanımlanabilecek kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yetki devri
B
Özelleştirme
C
Kamulaştırma
D
Mülkiyet Devri
E
Regülasyon
Açıklama:
Geniş anlamda özelleştirme ise devletin ekonomik faaliyetlerinin azaltılması amacıyla kamu sektörünün denetimi altındaki kuruluşların özel sektöre devredilmesidir (Karluk, 2007, s. 297). Özelleştirmenin başarısında rekabet ortamının yaratılması önemlidir. Eğer özelleştirme ile kamu tekeli yerine özel sektör tekeli yaratılıyorsa, söz konusu ekonomide etkinlikten ve serbest rekabetten bahsedemeyiz.
Soru 30
Kamu gelirlerinden faiz ödemeleri dışındaki kamu harcamalarının çıkarılması sonucu ulaşılan denge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bütçe açığı
B
Bütçe fazlası
C
Faiz dışı denge
D
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği
E
Konkordato
Açıklama:
Faiz Dışı Denge Kamu gelirlerinden faiz ödemeleri dışındaki kamu harcamalarının çıkarılması sonucu ulaşılan dengedir.
Soru 31
Bireylerden herhangi birisinin tüketimi nedeniyle, diğerlerinin aynı malı tüketme olanağında herhangi bir azalışın olmadığı, birlikte ve eşit biçimde tüketilen mal ve hizmetlere ne denir?
Seçenekler
A
Tam Kamusal Mal / Hizmet
B
Yarı Kamusal Mal / Hizmet
C
Kamu ekonomisi
D
Kamu harcaması
E
Kamu kesimi
Açıklama:
Tam Kamusal Mal / Hizmet: Bireylerden herhangi birisinin tüketimi nedeniyle, diğerlerinin aynı malı tüketme olanağında herhangi bir azalışın olmadığı, birlikte ve eşit biçimde tüketilen mal ve hizmetlerdir.
Soru 32
Ülkemizdeki kamu harcamaları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye'de kamu harcamaları sadece idari sınıflandırmaya tabi tutulur.
B
Kamu harcamalarının sınıflandırılması devlet açısından önemlidir.
C
Fonksiyonel sınıflandırmada sağlık ve savunma dikkate alınır.
D
Ekonomik sınıflandırma uluslararası sistemle uyumsuzdur.
E
Ülkemizde cari transferler ise bütçenin en küçük harcama kalemidir
Açıklama:
Türkiye'de kamu 1950'lere kadar harcamaları sadece idari sınıflandırmaya tabi tutulur.
Kamu harcamalarının sınıflandırılması devlet açısından önemlidir.
Fonksiyonel sınıflandırmada sağlık ve savunma dikkate alınmaz.
Ekonomik sınıflandırma uluslararası sistemle oldukça uyumludur.
Ülkemizde cari transferler ise bütçenin en büyük harcama kalemidir.
Kamu harcamalarının sınıflandırılması devlet açısından önemlidir.
Fonksiyonel sınıflandırmada sağlık ve savunma dikkate alınmaz.
Ekonomik sınıflandırma uluslararası sistemle oldukça uyumludur.
Ülkemizde cari transferler ise bütçenin en büyük harcama kalemidir.
Soru 33
Belirli bir amacın veya birbirine yakın amaçlar grubunun gerçekleştirilmesi için belirli kaynakların toplandığı ve harcandığı, bütçe içi veya bütünüyle bütçe dışı
kamusal nitelikli özel hesaba ne ad verilir?
kamusal nitelikli özel hesaba ne ad verilir?
Seçenekler
A
Cari Harcamalar
B
Transfer harcamaları
C
Fon
D
Vergi geliri
E
Vergi dışı gelir
Açıklama:
Fon: Belirli bir amacın veya birbirine yakın amaçlar grubunun gerçekleştirilmesi için belirli kaynakların toplandığı ve harcandığı, bütçe içi veya bütünüyle bütçe dışı
kamusal nitelikli özel bir hesaptır.
kamusal nitelikli özel bir hesaptır.
Soru 34
Yukarıdaki tabloya göre verilen ifadelerden hangisi doğrudur?Seçenekler
A
Kanada'da vergi gelirleri sürekli artış eğilimindedir.
B
En yüksek vergi geliri 2005 yılında İsveç'e aittir.
C
İrlanda'nın 1975 ve 2010 yıllarındaki vergi geliri birbirine eşittir.
D
1995 yılına kadar Türkiye çok düşük vergi gelirine sahip bir ülkedir.
E
Kanada'nın 1985 yılındaki vergi geliri ve 2016'dan fazladır.
Açıklama:
Kanada'da vergi gelirleri sürekli artış eğiliminde değildir.
En yüksek vergi geliri 2005 yılında Danimarka'ya aittir.
1995 yılına kadar Türkiye çok düşük vergi gelirine sahip bir ülkedir.
İrlanda'nın 1975 ve 2010 yıllarındaki vergi geliri birbirine eşit değildir.
Kanada'nın 1985 yılındaki vergi geliri ve 2016'ya denktir.
En yüksek vergi geliri 2005 yılında Danimarka'ya aittir.
1995 yılına kadar Türkiye çok düşük vergi gelirine sahip bir ülkedir.
İrlanda'nın 1975 ve 2010 yıllarındaki vergi geliri birbirine eşit değildir.
Kanada'nın 1985 yılındaki vergi geliri ve 2016'ya denktir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi "kamunun toplam nakdi harcamamaları ile toplam nakdi gelirleri arasındaki farkı belirten" kamu kesimi borçlanma gereği kalemlerinde biri değildir?
Seçenekler
A
Merkezi Yönetim Bütçe Açığı
B
Sosyal Güvenlik Kurumları Bütçe Açığı
C
Genel Yönetim Bütçe Açığı
D
Döner Sermaye İşletmeleri Bütçe Açığı
E
Mahalli İdareler Bütçe Açığı
Açıklama:

Soru 36
İktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşlarının veya bağlı ortaklıklarının, sermayelerinin en az Yüzde 15’ine, en çok Yüzde 50’sine sahip bulundukları anonim şirketlere ne denir?
Seçenekler
A
Regülasyon
B
İktisadi devlet teşekkülü
C
Kamu iktisadi teşebbüsü
D
İştirak
E
Kurumsal serbestleşme
Açıklama:
İştirak; KİT’leri düzenleyen 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye göre iktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşlarının veya bağlı ortaklıklarının, sermayelerinin en az Yüzde 15’ine, en çok Yüzde 50’sine sahip bulundukları anonim şirketlerdir.
Soru 37
Türkiye'deki özelleştirmelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
2017'de Şeker fabrikaları özelleştirilmiştir.
B
Özelleştirme sadece satış olarak gerçekleştirilmiştir.
C
Özelleştirme ile devletin ekonomideki ticari faaliyetleri arttırılmıştır.
D
Türkiye’de özelleştirmeler 1994 yılında sona ermiştir.
E
İlk adımlar 24 Ocak 1980 kararları sonrasında atılmıştır.
Açıklama:
2018'de Şeker fabrikaları özelleştirilmiştir.
Özelleştirme “satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ile gelir ortaklığı ve sair hukuki tasarruf” olarak beş gruba ayrılmaktadır.
Özelleştirme ile devletin ekonomideki ticari faaliyetleri azaltılmıştır.
Türkiye’de özelleştirmeler ile ilgili 1994 yılında kapsamlı düzenlemeler yapılmıştır.
İlk adımlar 24 Ocak 1980 kararları sonrasında atılmıştır.
Özelleştirme “satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ile gelir ortaklığı ve sair hukuki tasarruf” olarak beş gruba ayrılmaktadır.
Özelleştirme ile devletin ekonomideki ticari faaliyetleri azaltılmıştır.
Türkiye’de özelleştirmeler ile ilgili 1994 yılında kapsamlı düzenlemeler yapılmıştır.
İlk adımlar 24 Ocak 1980 kararları sonrasında atılmıştır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi mahalli idareler bütçeleri kapsamında değerlendirilmez?
Seçenekler
A
Elektrik dağıtım şirketleri
B
Su ve kanalizasyon idareleri
C
İller bankası
D
Belediyeler
E
İl özel idareleri
Açıklama:
Kamu ekonomisinde içinde mahalli idareler, gerek bütçeleri gerekse ekonomik etkileri açısından önemlidir. Mahalli idareler bütçeleri denildiğinde belediyeler, il özel idareleri, İller Bankası ve su ve kanalizasyon idareleri bütçeleri anlaşılmaktadır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi devletin harcamaları, gelirleri ve borçları ile ilgili uygulamaların nedenleri, sonuçları ve etkilerini inceler?
Seçenekler
A
Kamu ekonomisi
B
Kamu açıkları
C
Hizmetler ekonomisi
D
Kamusal mallar
E
Özel sektör
Açıklama:
Kamu ekonomisi, devletin harcamaları, gelirleri ve borçları ile ilgili uygulamaların nedenleri, sonuçları ve etkilerini inceler. Kamu kesiminin büyüklüğü ve ölçülmesi kamu ekonomisinin analizi açısından önemlidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi 1999-2004 döneminde oldukça yüksek olan kamu harcamaları ile kamu gelirleri arasındaki farkın belirgin olarak azaltılmasında etkilidir?
Seçenekler
A
Tarımın kendi kendine yeterliliğindeki artış
B
Organizasyonel değişimlerin uygulamaya koyulması
C
2001’in ortasından itibaren uygulanan ekonomik istikrar politikaları
D
Gelişmiş sanayi sektörlerinin kamuya desteği
E
Özelleştirmelerdeki artış
Açıklama:
Kamu harcamaları ile kamu gelirleri arasındaki fark, 1999-2004 döneminde oldukça yüksektir. 2001’in ortasından itibaren uygulanan ekonomik istikrar politikaları ile harcama ve gelir arasındaki fark belirgin olarak azalmıştır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi 1950’lili yıllara kadar Türkiye’deki kamu harcamalarının sınıflandırılma çeşidini ifade eder?
Seçenekler
A
Ekonomik sınıflandırma
B
Çoklu sınıflandırma
C
Yalın sınıflandırma
D
İşlevsel sınıflandırma
E
Kurumsal sınıflandırma
Açıklama:
Kamu harcamalarının sınıflandırılması devlet hizmetlerinin yapısını, biçimini ve ekonomik kaynakların kullanımını belirlemek açısından önemlidir. Bu amaçla kamu harcamaları idari (kurumsal), işlevsel (fonksiyonel) ve ekonomik sınıflandırmalara tabi tutulur. Türkiye’de kamu harcamalarında 1950’lere kadar sadece idari sınıflandırma yapılmıştır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Türk vergi sisteminde dolaysız vergilerin payının azalmasından olumsuz etkilenir?
Seçenekler
A
Ülke ihracatı
B
GSYH
C
Gelir dağılımı
D
Hane halkı yapısı
E
Kamu harcamaları
Açıklama:
Gelir vergileri dolaysız vergilerin en önemli bölümünü oluşturmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, Türk vergi sisteminde dolaysız vergilerin payı düşerken, dolaylı vergilerin payı artmıştır. Bu, bizi gelir dağılımı tartışmalarına götürecektir. Dolaysız vergilerin vergi gelirleri içindeki payının giderek azalması, gelir dağılımını olumsuz etkilemektedir
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi 2018 yılı için kurumsal vergisi payını gösterir?
Seçenekler
A
Yüzde 10
B
Yüzde 30
C
Yüzde 22
D
Yüzde 18
E
Yüzde 16
Açıklama:
2018 yılı için kurumlar vergisi payı Yüzde 22’dir.
Soru 44
Aşağıdaki yıllardan hangisinden itibaren bütçeler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre hazırlanmaktadır?
Seçenekler
A
1927
B
2006
C
1958
D
1998
E
1974
Açıklama:
2006 yılından itibaren bütçeler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre hazırlanmaktadır. Mali yapıdaki bu önemli değişiklik kamu maliyesinin temel ilkeleri bakımından birçok yeniliği de beraberinde getirmiştir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de sağlık sisteminin finansman yapısını belirtmektedir?
Seçenekler
A
Destekli yapı
B
Gelişen yapı
C
Özel yapı
D
Kamusal yapı
E
Karma yapı
Açıklama:
Sağlık hizmetlerinin finansmanı konusunda üç yöntem (kamusal, özel ve karma finansman) söz konusudur. Türkiye’de sağlık sisteminin finansman yapısı karma özellik göstermektedir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 2018 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi ile birlikte kamu borçlanmasında sorumlu birimdir?
Seçenekler
A
Ticaret Bakanlığı
B
Hazine Müsteşarlığı
C
Hazine ve Maliye Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Açıklama:
Türkiye’de kamu borçlanmasından sorumlu olan birim, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminden önce Başbakanlığa bağlı Hazine Müsteşarlığı iken, 2018 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi ile birlikte kamu borçlanmasında sorumlu birim artık Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi ile gelir ortaklığı senedi ve hisse senedi çıkarılması ve işletme hakkı devredilmesi öngörülmüş ve Türkiye’de özelleştirmenin geniş anlamda ilk adımları atılmıştır?
Seçenekler
A
1984 yılında 2983 sayılı Kanun
B
24 Ocak 1980 Kararları
C
1995 yılında 4105 ve 4108 sayılı Kanunlar
D
1999, 2000, 2003, 2004 ve 2005 yıllarında 4046 sayılı Kanun
E
2005 yılında, 5398 sayılı Kanun ile
Açıklama:
Özelleştirme çalışmaları 1983 seçimleri sonrasında Anavatan Partisi’nin (ANAP) iktidara gelmesi ile başlamıştır. 1984 yılında 2983 sayılı Kanun (Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun) ile yapılan düzenleme ile gelir ortaklığı senedi ve hisse senedi çıkarılması ve işletme hakkı devredilmesi öngörülmüştür. Bunlar geniş anlamda özelleştirmenin ilk adımlarını oluşturmuştur.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi mahalli idare bütçelerinin %90’ını oluşturur?
Seçenekler
A
Maliye bakanlığı
B
Belediye bütçeleri
C
Hazine müsteşarlığı
D
Ticari bakanlıklar
E
Sanayi bakanlığı
Açıklama:
Mahalli idare bütçelerinin %90’ı belediye bütçelerinden oluşmaktadır.
Soru 49
Borç yönetiminin temel amacı aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Seçenekler
A
Borç yükünü arttırmak
B
Borç yükünü azaltmak
C
Faiz oranlarını azaltmak
D
Likite dalgalanmaları azaltmak
E
Döviz kurlarını azaltmak
Açıklama:
Türkiye’de iç borçlanma ve borç yönetimi ile ilgili gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 50
2006-2009 döneminde sosyal harcamaların en yüksek olduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
ABD
C
Brezilya
D
Hindistan
E
İngiltere
Açıklama:
Kamu ekonomisi ve Türkiye’de kamu ekonomisinin gelişimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 51
Kamu harcamalarının fonksiyonel sınıflandırması dikkate alındığında son yıllarda en yüksek pay aşağıdaki seçeneklerde verilen hangi harcama kalemindedir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Sağlık
C
Savunma
D
Sosyal güvenlik
E
Genel kamu hizmetleri
Açıklama:
Türkiye’de kamu harcamalarının gelişimini açıklayabileceksiniz.
Genel kamu hizmetleri
Genel kamu hizmetleri
Soru 52
Kamu harcamaları ile kamu gelirleri arasındaki oluşan fark kamu harcamalarının daha yüksek olması şeklinde geliştiğinde oluşan kamu açığı ne yolla karşılanmaktadır?
Seçenekler
A
Borçlanma
B
Vergiler
C
Bağışlar
D
Hibeler
E
Yardımlar
Açıklama:
Türkiye’de iç borçlanma ve borç yönetimi ile ilgili gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 53
Kamu harcamalarının sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki yöntemlerden hangisi devlet hizmetlerinin ekonomik faaliyet düzeyi üzerindeki etkilerini ölçmeye yardımcı olur?
Seçenekler
A
İdari Sınıflandırma
B
Fonksiyonel Sınıflandırma
C
İşlevsel Sınıflandırma
D
Ekonomik Sınıflandırma
E
Kurumsal Sınıflandırma
Açıklama:
Türkiye’de kamu harcamalarının gelişimini açıklayabileceksiniz.
Ekonomik Sınıflandırma
Ekonomik Sınıflandırma
Soru 54
Türkiye’de kamu borçlanmasından sorumlu olan birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maliye Bakanlığı
B
Hazine ve maliye bakanlığı
C
TBMM
D
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
E
Dış İşleri Bakanlığı
Açıklama:
Türkiye’de iç borçlanma ve borç yönetimi ile ilgili gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 55
Türkiye ekonomisinde kamu borçlanmasından sorumlu olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Sermaye Piyasası Kurumu
C
BDDK
D
TMSF
E
Hazine ve Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Türkiye’de iç borçlanma ve borç yönetimi ile ilgili gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Türkiye’de kamu borçlanmasından sorumlu olan birim, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminden önce Başbakanlığa bağlı Hazine Müsteşarlığı iken, 2018 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi ile birlikte kamu borçlanmasında sorumlu birim artık Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.
Türkiye’de kamu borçlanmasından sorumlu olan birim, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminden önce Başbakanlığa bağlı Hazine Müsteşarlığı iken, 2018 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi ile birlikte kamu borçlanmasında sorumlu birim artık Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi kamu gelirlerinden vergi dışı gelirler içinde sayılamaz?
Seçenekler
A
Teşebbüs
B
Mülkiyet
C
Faiz
D
Ceza
E
Katma değer
Açıklama:
Türkiye’de kamu gelirlerinin gelişimini değerlendirebileceksiniz.
Kamunun en temel geliri vergi gelirleridir. Kamu verginin dışında teşebbürlerinden, mülkiyetlerinden, cezalardan ve faizlerden gelir elde eder. Katma değer ise bir mal veya hizmetin üretim aşamalarında kullanılan ara malların değerine yapılan ilavelerdir. Katma değer kamunun vergi dışında elde ettiği bir gelir değildir. Kamu, katma değer üzerinden de vergi almaktadır (KDV). Ancak şıklarda katma değer vergisinden bahsedilmemekte ve kamunın vergi dışı gelirleri arasında sayılamaz diye sormakta olduğundan doğru cevap E şıkkı, katma değerdir.
Kamunun en temel geliri vergi gelirleridir. Kamu verginin dışında teşebbürlerinden, mülkiyetlerinden, cezalardan ve faizlerden gelir elde eder. Katma değer ise bir mal veya hizmetin üretim aşamalarında kullanılan ara malların değerine yapılan ilavelerdir. Katma değer kamunun vergi dışında elde ettiği bir gelir değildir. Kamu, katma değer üzerinden de vergi almaktadır (KDV). Ancak şıklarda katma değer vergisinden bahsedilmemekte ve kamunın vergi dışı gelirleri arasında sayılamaz diye sormakta olduğundan doğru cevap E şıkkı, katma değerdir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi özelleştirmenin amaçları dışındadır?
Seçenekler
A
Rekabete dayalı olmayan piyasa ekonomisinin oluşturulması
B
Devlet bütçesi üzerindeki KİT finansman yükünün azaltılması
C
Sermaye piyasasının geliştirilmesi
D
Atıl tasarrufların ekonomiye kazandırılması
E
Devletin ekonomide işletmecilik alanından tümüyle çekilmesi
Açıklama:
Türkiye’de özelleştirmenin amaçlarını tanımlayabileceksiniz.
Özelleştirme ile devletin ekonomideki ticari
faaliyetlerinin en aza indirilmesi hedeflenmektedir.
Sonuçta, rekabete dayalı piyasa ekonomisinin oluşturulması, devlet bütçesi üzerindeki KİT finansman yükünün azaltılması, sermaye piyasasının
geliştirilmesi ve atıl tasarrufların ekonomiye kazandırılması amaçlanmaktadır. Özelleştirmenin temel
amacı, nihai olarak devletin ekonomide işletmecilik alanından tümüyle çekilmesini sağlamaktır. Bu durumda rekabete dayalı olmayan piyasa ekonomisinin oluşturulması özelleştirmenin amacı dışında bir durum olmktadır. Eğer seçenek rekabete dayalı piyasa ekonomisinin oluşturulması olsa idi özelleştirmenin amaçlarından birisi olarak doğrudur. Fakat soru özelleştirmenin amaçları dışında olanı sorduğu için cevep A dır.
Özelleştirme ile devletin ekonomideki ticari
faaliyetlerinin en aza indirilmesi hedeflenmektedir.
Sonuçta, rekabete dayalı piyasa ekonomisinin oluşturulması, devlet bütçesi üzerindeki KİT finansman yükünün azaltılması, sermaye piyasasının
geliştirilmesi ve atıl tasarrufların ekonomiye kazandırılması amaçlanmaktadır. Özelleştirmenin temel
amacı, nihai olarak devletin ekonomide işletmecilik alanından tümüyle çekilmesini sağlamaktır. Bu durumda rekabete dayalı olmayan piyasa ekonomisinin oluşturulması özelleştirmenin amacı dışında bir durum olmktadır. Eğer seçenek rekabete dayalı piyasa ekonomisinin oluşturulması olsa idi özelleştirmenin amaçlarından birisi olarak doğrudur. Fakat soru özelleştirmenin amaçları dışında olanı sorduğu için cevep A dır.
Soru 58
Tüketimleri sonucu topluma yoğun dışsal faydalar sağlarken, kişilere de ayrıca özel fayda sağlayan mal ve hizmetlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yarı kamusal mal
B
Tam kamusal mal
C
Özel mal
D
Klup malı
E
Fakir mal
Açıklama:
Yarı Kamusal Mal / Hizmet: Tüketimleri sonucu topluma yoğun dışsal faydalar sağlarken, kişilere de ayrıca özel fayda sağlayan mal ve hizmetlerdir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik sınıflandırmaya göre merkezi yönetim bütçesinde yer alan harcama başlıklarından değildir?
Seçenekler
A
Personel giderleri
B
Mal ve hizmet alımları
C
Faiz giderleri
D
Savunma hizmetleri
E
Sosyal güvenlik kurumları devlet primi
Açıklama:
Merkezi Yönetim Bütçe Harcamaları, personel giderleri, sosyal güvenlik kurumları devlet primi, mal ve hizmet alımları, fazi giderleri, cari transferler, sermaye giderleri, sermaye transferleri, borç verme başlıklarını taşımaktadır. Savunma hizmetleri fonksiyonel sınıflandırmaya göre kamu harcamalarının merkezi yönetim bütçesi harcama başlıkları arasında yer almaktadır.
Soru 60
- Gelir ve kazanç üzerinden alınan vergiler
- Mülkiyet üzerinden alınan vergiler
- Dahilde alınan mal ve hizmet vergileri
- Uluslararası ticaret ve muamelerden alınan vergiler
- Merkezi yönetim bütçe gelirinin yaklaşık %40'ını oluşturmaktadır.
- Merkezi yönetim bütçe gelirinin yaklaşık yaklaşık %25'ini oluşturmaktadır.
- Merkezi yönetim bütçe gelirinin yaklaşık yaklaşık %2'sini oluşturmaktadır.
- Merkezi yönetim bütçe gelirinin yaklaşık yaklaşık %16'sını oluşturmaktadır.
Yukarıda verilen merkezî yönetim bütçesi gelir kalemleri ile bunların kamu gelirlerine oranları hangi seçenekte doğru olarak eşleştirilmiştir?
Seçenekler
A
I-A; II-B; III-C; IV-D
B
I-B; II-C; III-A; IV-D
C
I-A; II-C; III-D; IV-B
D
I-D; II-A; III-B; IV-C
E
I-C; II-D; III-B; IV-A
Açıklama:
Tablo 3.8 2011-2017 döneminde kamu gelir türlerinin toplam gelirlere oranı (Yüzde) tablosunun değerlendirilmesi..

I-B; II-C; III-A; IV-D
Merkezi yönetim bütçe gelirinin yaklaşık %25'i gelir ve kazanç üzerinden alınan vergilerden; yaklaşık %2'si mülkiyet üzerinden alınan vergilerden; yaklaşık %40'ı dahilde alınan mal ve hizmet vergilerden; yaklaşık %16'sı uluslararası ticaret ve muamelerden alınan vergilerden elde edilmektedir.

I-B; II-C; III-A; IV-D
Merkezi yönetim bütçe gelirinin yaklaşık %25'i gelir ve kazanç üzerinden alınan vergilerden; yaklaşık %2'si mülkiyet üzerinden alınan vergilerden; yaklaşık %40'ı dahilde alınan mal ve hizmet vergilerden; yaklaşık %16'sı uluslararası ticaret ve muamelerden alınan vergilerden elde edilmektedir.
Soru 61
Bir kişinin geliri 2000 TL ise, bireyin ödediği tüm vergi 700 TL ve bu kişinin kamu hizmetlerinden sağladığı yarar da 100 TL ise bu kişi üzerindeki net vergi yükü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%70 (yüzde yetmiş)
B
%60 (yüzde altmış)
C
%50 (yüzde elli)
D
%40 (yüzde kırk)
E
%30 (yüzde otuz)
Açıklama:
Net Vergi Yükü= (Ödenen tüm vergiler - Kamu hizmetlerinden sağlanan yarar) / Gelir olarak hesaplanmaktadır. Bu nedenle Net Vergi Yükü= ((700-100)/2000)= 30/100=%30 dur. (yüzde otuz)
Soru 62
Türkiye’de kamu mali yönetimine ilişkin ilk düzenleme olan 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’nun tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1924
B
1925
C
1926
D
1927
E
1928
Açıklama:
Türkiye’de kamu mali yönetimine ilişkin ilk düzenleme 1927 yılında çıkarılan 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’dur.
Soru 63
Kamu sektörünün mali görünümü hakkında kamuya açık olmak ya da kamu kesimi ile sivil toplum arasındaki asimetrik bilginin azaltılması olarak açıklanabilecek kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamuda stratejik planlama
B
Hesap verme sorumluluğu
C
Kamuda mali saydamlık
D
Sosyal devlet anlayışı
E
Kamu Mali Yönetimi
Açıklama:
Kamuda mali saydamlık, kamu sektörünün mali görünümü hakkında kamuya açık olmak ya da kamu kesimi ile sivil toplum arasındaki asimetrik bilginin azaltılması anlamına gelir
Soru 64
Aşağıdaki vergilerden hangisi artan oranlı tarfifeye göre alınmaktytadır?
Seçenekler
A
Kişisel Gelir Vergisi
B
Kurumlar Vergisi
C
Katma Değer Vergisi (KDV)
D
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)
E
Veraset ve İntikal Vergisi
Açıklama:
Kişisel gelir vergisi artan oranlı tarifeye tabi iken, harcamalar üzerinden alınan vergiler ise sabit oranlı tarifeye göre alınmaktadır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının iç borçlanmayla finanse edilmesinin yan etkileri arasında düşünülebilir?
I. Kamu borçlanması yurt içinde faiz oranlarının artmasına neden olabilir
II. Faiz oranları, paranın kullanılması ile oluşan büyümeden yüksekse, gelir dağılımını bozabilir
III. Reel faiz oranı yüksekse, özel sektörün yatırım yerine devlete borç vermesine neden olabilir.
I. Kamu borçlanması yurt içinde faiz oranlarının artmasına neden olabilir
II. Faiz oranları, paranın kullanılması ile oluşan büyümeden yüksekse, gelir dağılımını bozabilir
III. Reel faiz oranı yüksekse, özel sektörün yatırım yerine devlete borç vermesine neden olabilir.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yanlız II
Açıklama:
Kamu finansmanında vergileme yerine iç borçlanmanın tercih edilmesi, belirli kesimlere kaynak transferi sağlamıştır. Diğer yandan kamuya borç verenler zenginleşirken, borç vermeyenler fakirleşmiştir. Borçlanmanın gelir dağılımını bozmaması için reel faiz oranının büyüme hızının üzerine çıkmaması gerekir. Türkiye’de özellikle yüksek enflasyonist dönemlerde kamunun daha rahat borçlanması için yüksek tutulan reel faiz oranları, özel sektörü yatırım yapmak yerine, kamuya borç vererek risksiz ve yüksek getiri sağlamaya yönlendirmiştir.
Soru 66
Kamu gelirlerinden faiz ödemeleri dışındaki kamu harcamalarının çıkarılması sonucu ulaşılan dengeye verilen isim aşağıdaklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu kesimi borçlanma gereği
B
Faiz dışı denge
C
Kamu sektörü borç geri ödemesi
D
Genel yönetim bütçe fazlası
E
Maliye politikası
Açıklama:
Kamu gelirlerinden faiz ödemeleri dışındaki kamu harcamalarının çıkarılması sonucu ulaşılan denge Faiz Dışı Denge'dir.
Soru 67
Sermayesinin tamamı devlete ait olup, tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan ve bu nedenle imtiyazlı sayılan kamu iktisadi teşebbüsüne verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu İktisadi Kuruluşu (KİK)
B
İktisadi Devlet Teşekkülü (İDT)
C
İştirak
D
İşletme
E
Hazine idaresi
Açıklama:
Kamu İktisadi Kuruluşu (KİK); sermayesinin tamamı devlete ait olup, tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan ve bu nedenle imtiyazlı sayılan kamu iktisadi teşebbüsüdür.
Soru 68
2006 yılından itibaren başlayan yeni bütçe ve sınıflandırma sistemine göre kamu harcamalarına baktığımızda personel harcamalarının payı yüzde kaçlar civarında seyretmektedir?
Seçenekler
A
%10
B
%15
C
%25
D
%30
E
%35
Açıklama:
2006 yılından itibaren başlayan yeni bütçe ve sınıflandırma sistemine göre kamu harcamalarına baktığımızda personel harcamalarının payı %25’ler civarında seyretmektedir. Faiz giderleri düşüş eğilimindedir (2017’de %8,4). Sosyal güvenlik harcamaları devlet primi payı %4 civarında bir dengeye oturmuştur. Kamu personelinin sağlık hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna devri ve genel sağlık sigortası uygulamasının da etkisiyle Merkezî Yönetim Bütçesindeki sağlık harcamaları azalırken, sosyal güvenlik harcamalarında artışlar olmuştur. Cari transferler ise bütçenin en büyük harcama kalemi olmuştur (2017’de yaklaşık %40).
Soru 69
2010 yılından günümüze Türkiyede merkezi yönetim bütçe harcamaları içinde en yüksek paya aşağıdakilerden hangisi sahiptir?
Seçenekler
A
Personel giderleri
B
Faiz giderleri
C
Cari transferler
D
Mal ve hizmet alımları
E
Sosyal Güvenlik Kurumları Devlet Primi
Açıklama:
Kamu Harcamalarının Sınıflandırılması ve Türkiye’deki Durum
Cari transferler ise bütçenin en büyük harcama kalemidir.
Cari transferler ise bütçenin en büyük harcama kalemidir.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi geniş anlamda tarım kapsamına giren faaliyetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ormancılık ve balıkçılık
B
Bitkisel ve hayvansal ürün üretiminin yanı sıra bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından işlenmesi
C
Tarımsal ürünlerin taşınması ve saklanması
D
Üreticiler tarafından satılması
E
Arazide ekim
Açıklama:
Geniş anlamda tarım, bitkisel ve hayvansal ürün üretiminin yanı sıra bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından işlenmesini, ormancılık ve balıkçılık faaliyetlerini, tarımsal ürünlerin taşınmasını ve saklanmasını, üreticiler tarafından satılmasını ve tarım alet ve makinelerinin üretim faaliyetlerinde bir bedel karşılığında kullandırılmasını kapsar.
Soru 2
Türkiye'de 2017 yılı itibari ile toplam işlenen tarımsal alanın %66 (yüzde altmışaltı)'sını aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Tahıllar
B
Nadas
C
Meyveler
D
Zeytin
E
Sebzeler
Açıklama:
2017 yılı itibarıyla Türkiye’de tarım ve orman arazilerinin büyüklüğü 60.345 bin hektar olup; bunun %63 (yüzde altmışüç)’ü (38.002 bin hektarı) tarımsal, kalan %37’(yüzde otuzyedi)si ise orman alanıdır. Toplam tarımsal alanın %62 (yüzde altmışiki)’si işlenen tarımsal alan, kalan %38 (yüzde otuzsekiz)’i çayır ve mera arazisi konumundadır. Toplam işlenen tarımsal alanın %66 (yüzde altmışaltı)’sı ekilen tahıl alanı, %16 (yüzde onaltı)’sı nadas, %9 (yüzde dokuz)’u meyveler, içecek ve baharat, %4 (yüzde dört)’ü zeytin, %3 (yüzde üç)’ü sebzeler ve %2 (yüzde iki)’si bağ olarak kullanılmaktadır.
Soru 3
Toplam tahıl üretiminin yaklaşık Yüzde 60'ını aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Arpa
B
Buğday
C
Mısır
D
Çavdar
E
Çeltik
Açıklama:
Toplam tahıl üretiminin yaklaşık Yüzde 60’ı buğday, Yüzde 20’si arpa ve %16’sı da mısırdan oluşmaktadır. Pazara dönük üretim bakımından ise mısır en yüksek orana sahip iken, buğday ve arpa ikinci ve üçüncü sırada gelmektedir.
Soru 4
Türk tarım sektörü içerisinde tahıllar dışındaki diğer bitkisel ürünlere bakıldığında; üretim miktarları bakımından aşağıdakilerden hangisi en büyük değere sahiptir?
Seçenekler
A
Patates
B
Pamuk
C
Şeker pancarı
D
Ayçiçeği
E
Kuru baklagiller
Açıklama:
Türk tarım sektörü içerisinde bitkisel ürünler arasında tahıllar dışındaki diğer bitkisel ürünlere bakıldığında; Türkiye’nin bu alanda da önemli bir ürün profili ve üretim gücüne sahip olduğu anlaşılmaktadır. Üretim miktarları bakımından bunlardan en önemlileri; şeker pancarı, patates, pamuk, ayçiçeği ve kuru baklagillerdir. Şeker pancarı bunlar içerisinde en büyük yere sahip olup, yıllık üretim hacmi son yıllarda hızla artarak 30 milyon tonu aşmıştır.
Soru 5
2017'de üretilen meyvelerin toplam meyve üretimindeki payları büyükten küçüğe doğru sıralandığında, ilk sırayı aşağıdakilerden hangisi almaktadır?
Seçenekler
A
Turunçgiller
B
Üzüm
C
Yumuşak çekirdekli meyveler
D
Taş çekirdekli meyveler
E
Zeytin
Açıklama:
2017’de üretilen meyvelerin toplam meyve üretimindeki payları büyükten küçüğe doğru sıraladığımızda, ilk sırayı turunçgiller almaktadır.
Soru 6
2017 yılı itibarıyla, Türkiye’nin tohumluk ihracatında en büyük kalem aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Ayçiçeği
D
Pamuk
E
Mısır
Açıklama:
2017 yılı itibarıyla, Türkiye’nin tohumluk ithalatında en büyük kalem sebzecilik, tohumluk ihracatında ise ayçiçeği olmuştur.
Soru 7
Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı Hayvancılık Özel İhtisas Komisyonu Raporuna göre, sığır ve koyun etinin talebi ile arzı arasında giderek artan büyük bir arz yetersizliği bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi özellikle küçükbaş hayvancılık sektöründe ortaya çıkan bu arz yetersizliğinde etkili olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Üretimde ölçeğin çok küçük, etkinsiz, dolayısıyla maliyetlerin yüksek olması
B
Üretici ile tüketici arasındaki aracıların rekabetçi bir yapıya sahip olmamasından ötürü, yüksek rantı ellerinde bulundurmaları
C
Tarımsal nüfusun hızla şehre göç etmesinden dolayı, köyde yetiştirici nüfusun azalması
D
Mera arazilerinin giderek azalması ve kalitesinin zayıflaması
E
Türkiye’de koyun ve keçi eti üretiminin genellikle modern işletmecilik usullerine uygun olarak yapılması,
Açıklama:
Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı Hayvancılık Özel İhtisas Komisyonu Raporuna göre, sığır ve koyun etinin talebi ile arzı arasında giderek artan büyük bir talep fazlalığı (arz yetersizliği) bulunmaktadır. Özellikle küçükbaş hayvancılık sektöründe ortaya çıkan bu arz yetersizliğinin oluşmasında etkili olan faktörler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Türkiye’de koyun ve keçi eti üretiminin genellikle modern işletmecilik usullerine uygun olarak yapılmaması,
• Buna bağlı olarak (biraz da doğası gereği), hastalıkların yıldan yıla hayvan sayılarını ve üretimi sık sık değiştirmesi,
• Üretimde ölçeğin çok küçük, etkinsiz, dolayısıyla maliyetlerin yüksek olması,
• Üretici ile tüketici arasındaki aracıların rekabetçi bir yapıya sahip olmamasından ötürü, yüksek rantı ellerinde bulundurmaları,
• Tarımsal nüfusun hızla şehre göç etmesinden dolayı, köyde yetiştirici nüfusun azalması,
• Mera arazilerinin giderek azalması ve kalitesinin zayıflaması; buna karşılık ciddi bir ıslah politikasının devreye sokulamamış olması,
• Çoğunlukla aile işletmeciliği şeklinde yürüdüğü ve kayıtların itinalı bir şekilde tutulmadığı için, istatistiklerin güvenilirlik düzeyinin zayıf olması
• Türkiye’de koyun ve keçi eti üretiminin genellikle modern işletmecilik usullerine uygun olarak yapılmaması,
• Buna bağlı olarak (biraz da doğası gereği), hastalıkların yıldan yıla hayvan sayılarını ve üretimi sık sık değiştirmesi,
• Üretimde ölçeğin çok küçük, etkinsiz, dolayısıyla maliyetlerin yüksek olması,
• Üretici ile tüketici arasındaki aracıların rekabetçi bir yapıya sahip olmamasından ötürü, yüksek rantı ellerinde bulundurmaları,
• Tarımsal nüfusun hızla şehre göç etmesinden dolayı, köyde yetiştirici nüfusun azalması,
• Mera arazilerinin giderek azalması ve kalitesinin zayıflaması; buna karşılık ciddi bir ıslah politikasının devreye sokulamamış olması,
• Çoğunlukla aile işletmeciliği şeklinde yürüdüğü ve kayıtların itinalı bir şekilde tutulmadığı için, istatistiklerin güvenilirlik düzeyinin zayıf olması
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektöründe devlet müdahalesinin gerekçelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarım doğa koşullarına fazlasıyla bağımlı olduğu için negatif arz şoklarına ziyadesiyle açıktır, o nedenle risk ve belirsizlik fazladır
B
Arazi yapısı genellikle çok parçalıdır ve dağınıktır, dolayısıyla üretimde ölçek dezavantajı vardır
C
Tarımsal ürünlerin arz ve talep esneklikleri genel olarak düşüktür
D
Tarıma dayalı sanayinin, tarımsal girdi ihtiyacını yurt içinden karşılamak
E
Tarımsal ürünlerin saklanması ve pazarlanması hem daha zor hem de daha maliyetlidir
Açıklama:
Tarım sektöründe devlet müdahalesinin gerekçelerini şu şekilde sıralayabiliriz:
• Tarım doğa koşullarına fazlasıyla bağımlı olduğu için negatif arz şoklarına ziyadesiyle açıktır, o nedenle risk ve belirsizlik fazladır.
• Arazi yapısı genellikle çok parçalıdır ve dağınıktır, dolayısıyla üretimde ölçek dezavantajı vardır.
• Tarımsal ürünlerin arz ve talep esneklikleri genel olarak düşüktür.
• Tarımsal ürünlerin saklanması ve pazarlanması hem daha zor hem de daha maliyetlidir.
• Tarım doğa koşullarına fazlasıyla bağımlı olduğu için negatif arz şoklarına ziyadesiyle açıktır, o nedenle risk ve belirsizlik fazladır.
• Arazi yapısı genellikle çok parçalıdır ve dağınıktır, dolayısıyla üretimde ölçek dezavantajı vardır.
• Tarımsal ürünlerin arz ve talep esneklikleri genel olarak düşüktür.
• Tarımsal ürünlerin saklanması ve pazarlanması hem daha zor hem de daha maliyetlidir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de tarım sektörüne uygulanan destek kategorilerinden olan fiyat desteklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Primler
C
Pazarlama
D
Araştırma-geliştirme
E
Dağıtım ve yayım
Açıklama:
Fiyat destekleri içerisinde teşvikler, primler, kota ve tarifeler, vergiler ve ihracat iadeleri sayılabilir.
Soru 10
İthal ikameci bir anlayış içerisinde, öncelikle AB’ye üye ülkelerin tarım ürünlerinin tüketilmesi ve söz konusu yerli ürünlerin ithalata karşı korunması sağlanarak, AB tarım ürünleri ihracatının geliştirilmesi hedeflenen Ortak Tarım Politikası ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tek tarım pazarı ilkesi
B
Ortak mali sorumluluk ilkesi
C
Kalkınma pazarı ilkesi
D
Topluluk tercihi ilkesi
E
Dolaşım ilkesi
Açıklama:
Topluluk tercihi ilkesi: Bu ilke ile ithal ikameci bir anlayış içerisinde, öncelikle AB’ye üye ülkelerin tarım ürünlerinin tüketilmesi
ve söz konusu yerli ürünlerin ithalata karşı korunması sağlanarak, AB tarım ürünleri ihracatının geliştirilmesi hedeflenmektedir.
ve söz konusu yerli ürünlerin ithalata karşı korunması sağlanarak, AB tarım ürünleri ihracatının geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Soru 11
Tüm ekonomilerde iktisadi kalkınmanın başlangıç aşamasında öncelikli olarak tanımlanan sektör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ticaret
B
Tarım
C
Ulaştırma
D
Haberleşme
E
Turizm
Açıklama:
İktisat literatüründe üç temel sektör arasında “tarım” birincil, “sanayi” ikincil, “hizmetler” ise üçüncül sektör olarak tanımlanır. Hemen hemen tüm ekonomilerde iktisadi kalkınmanın başlangıç aşamasında öncelikli sektör tarımdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün asıl unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Aracılar
B
Arazi
C
Makine aksamı
D
Tüketiciler
E
Üreticiler
Açıklama:
Tarımın sektöründe mal arz ve talep edenler, üreticiler ve tüketiciler, üretimin yapıldığı mekân (arazi), makine aksamı, işletmeler ve bu işletmelerin sahipleri ve nihayet yönetenler ve çalışanlar sektörün unsurlarını oluşturur.
Soru 13
Tarım sektöründe üretilen fazlalık aşağıdaki işlevlerden hangisi için kullanılabilir?
Seçenekler
A
Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına yardımcı olmak
B
Çevre sağlığı ve toplumun ruhsal dengesini korumak
C
Tarım dışı sektörlerde üretilen mal ve hizmetlere talep yaratmak
D
Sanayi sektörüne hammadde sağlamak
E
Tarım dışı sektörlere istihdam sağlamak
Açıklama:
Sanayi sektörüne hammadde sağlamak: Tarım sektöründe yaratılan fazlalık, hem tarım dışı sektörlerde faaliyet gösteren insanların besin gereksinimlerinin karşılanması hem de sanayi sektöründe üretim girdisi olarak kullanan hammaddelerin teminine yardımcı olmaktadır. Özellikle gıda ve tekstil gibi tarıma dayalı sanayi işletmeleri için bu ihtiyaç oldukça önemlidir.
Soru 14
Tarım sektöründe iş bölümü ve uzmanlaşmanın sağlayabileceği verimlilik avantajının kullanılamamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarımsal üretim iklim şartlarına bağlıdır
B
Tarımsal üretim mevsimlerin ritmine bağlıdır
C
Tarımsal üretim teknikleri geliştirme imkânları sınırlıdır
D
Tarım sektöründe üretim alanları dağınıktır
E
Tarımsal ürün fiyatları istikrarsızdır
Açıklama:
Tarım sektöründe üretim alanları dağınıktır: Tarım sektöründe faaliyet gösteren firmalar dağınık bir yapı içerisinde şekillenmiştir. Bunlar, genellikle küçük aile şirketleri olduğu için birleşmekte zorluk çekmekte ve iş bölümü ile uzmanlaşmanın sağlayabileceği verimlilik avantajından yoksun kalmaktadırlar.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Tarım ve Orman Bakanlığı’nın merkez birimleri arasında yer alan müdürlüklerden biridir?
Seçenekler
A
Su Yönetimi
B
Çay işletmeleri
C
Meteoroloji
D
Eğitim ve Kontrol
E
Tarım İşletmeleri
Açıklama:
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın merkez birimleri arasında Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü (GM), Çölleşme ve Erozyonla Mücadele GM, Gıda ve Kontrol GM, Hayvancılık GM, Su Yönetimi GM, Şeker Dairesi Başkanlığı ve Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı sayılabilir.
Soru 16
Türkiye’de orman arazileri toplam tarım arazisinin yüzde kaçlık kısmını oluşturur?
Seçenekler
A
% 63
B
% 37
C
% 21
D
% 16
E
% 9
Açıklama:
2017 yılı itibarıyla Türkiye’de tarım ve orman arazilerinin büyüklüğü 60.345 bin hektar olup; bunun %63’ü (38.002 bin hektarı) tarımsal, kalan %37’si ise orman alanıdır.
Soru 17
Türkiye’de tarım arazileriyle ilgili en önemli sorun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
düşük verimlilik
B
talep değişiklikleri
C
aşırı parçalılık
D
iklim koşulları
E
istikrarsız fiyatlar
Açıklama:
Türkiye’de tarım arazileriyle ilgili en önemli sorun, çoğunlukla arazilerin oldukça küçük birimlerden oluşması ve aşırı parçalılık durumudur.
Soru 18
Türkiye’deki ortalama tarımsal işletme büyüklüğü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
54 hektar
B
24 hektar
C
22 hektar
D
12,6 hektar
E
6,1 hektar
Açıklama:
Türkiye’de ortalama işletme büyüklüğü 6,1 hektar iken, AB-27 ortalaması 12,6 hektar, AB-15 ortalaması 22 hektar, Polonya ortalaması 6,5 hektar, İngiltere ortalaması 54 hektar ve İspanya ortalaması ise 24 hektardır.
Soru 19
Türkiye’de bitkisel tarım üretiminde en büyük paya sahip olan tahıl ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Buğday
C
Çavdar
D
Çeltik
E
Mısır
Açıklama:
Türkiye’de tahılların ve diğer bitkisel ürünlerin ekilen alan ve üretim bakımından dağılımına bakıldığında; en fazla ekili alanı bulunan bitkisel ürünlerin buğday, arpa, mısır, çavdar ve çeltik gibi bitki türlerini bünyesinde barındıran tahıllar olduğu (%73,6) anlaşılmaktadır. Nitekim toplam tahıl üretiminin yaklaşık %60’ı buğday, %20’si arpa ve %16’sı da mısırdan oluşmaktadır.
Soru 20
Tarımın OECD ülkelerindeki istihdam payı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
% 36
B
% 19
C
% 10
D
% 5
E
% 1,5
Açıklama:
Tarımın OECD ülkelerindeki istihdam payı OECD ülkeleri için ortalama %5, AB ülkeleri için ortalama %4,2 ve ABD için %1,5’tir). Türkiye’de söz konusu dönemde, tarımın GSYH’daki payı yaklaşık, istihdamdaki payı yaklaşık %36-%19 bandında seyretmiştir.
Soru 21
Tarım sektörünün İnsanların besin gereksinimlerini karşılamak, Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına yardımcı olmak, Sanayi sektörüne hammadde sağlamak, Tarım dışı sektörlere istihdam sağlamak, Tarım dışı sektörlerde üretilen mal ve hizmetlere talep yaratmak, Çevre sağlığı ve toplumun ruhsal dengesini koruma gibi bazı işlevleri vardır. Tanımı, “Gelecekte yaşayacak insanların refah düzeylerini azaltmadan, günümüzde yaşayan insanların refah düzeylerini artırma şeklinde tanımlanan bir kalkınma modelidir.” şeklinde verilen işlev aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsanların besin gereksinimlerini karşılamak
B
Sanayi sektörüne hammadde sağlamak
C
Tarım dışı sektörlere istihdam sağlamak
D
Çevre sağlığı ve toplumun ruhsal dengesini koruma
E
Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına yardımcı olmak
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına yardımcı olmak: Sürdürülebilir kalkınma, gelecekte yaşayacak insanların refah düzeylerini azaltmadan, günümüzde yaşayan insanların refah düzeylerini artırma şeklinde tanımlanan bir kalkınma modelidir. Bu anlamda, tarımsal ihtiyaçlar büyük bir öneme sahiptir.
Soru 22
“Bazı tarımsal üretim faaliyetlerinin mutlaka belirli mevsimsel şartlar altında yapılması gerekir.” açıklaması tarım sektörünün hangi genel özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Tarım sektörü, diğer sektörlere kıyasla, daha ziyade emek yoğundur.
B
Tarım sektöründe üretim alanları dağınıktır
C
Tarımsal üretim mevsimlerin ritmine bağlıdır
D
Tarımsal mallara yönelik talebin gelir esnekliği düşüktür
E
Tarım kesiminde üretim tekniklerini geliştirebilme imkânları sınırlıdır
Açıklama:
- Tarımsal üretim iklim şartlarına bağlıdır: Alınacak birtakım önlemlerle iklim koşullarının sebep olacağı birtakım olumsuzlukları azaltmak mümkün olsa da doğa koşulları tarımsal üretim üzerinde hâlâ belirleyici bir unsurdur. •Tarım sektöründe üretim alanları dağınıktır: Tarım sektöründe faaliyet gösteren firmalar dağınık bir yapı içerisinde şekillenmiştir. Bunlar, genellikle küçük aile şirketleri olduğu için birleşmekte zorluk çekmekte ve iş bölümü ile uzmanlaşmanın sağlayabileceği verimlilik avantajından yoksun kalmaktadırlar. •Tarımsal üretim mevsimlerin ritmine bağlıdır: Bazı tarımsal üretim faaliyetlerinin mutlaka belirli mevsimsel şartlar altında yapılması gerekir. •Tarımsal mallara yönelik talebin gelir esnekliği düşüktür: Tarımsal mallar genellikle temel / zorunlu mal statüsünde olduğu için, bu malların talebindeki değişme tüketicilerin gelirlerindeki değişmeden fazla etkilenmez. Buna göre, kişilerin gelirleri arttıkça tarımsal mal ve hizmetlere yaptıkları harcamalar, gelire oranla daha az artar. Hatta bazı mallara yönelik talep, gelir arttıkça azalır; ki bu tür mallara iktisat literatüründe düşük mal denir. •Tarım kesiminde üretim tekniklerini geliştirebilme imkânları sınırlıdır: Tarım sektörü, diğer sektörlere kıyasla, daha ziyade emek yoğundur ve çok ileri olmayan teknolojileri kullanır. Bu durum bölgeler, aileler ve ürünler arasındaki verimlilik farklılıklarının altında yatan en önemli etmenlerden biridir.
Soru 23
Yeni ismiyle Tarım ve Orman Bakanlığı sektörün her alanını düzenleme ve denetleme görevini merkez ve taşra birimlerinin yanı sıra bağlı ve ilgili kuruluşlarıyla yürütmektedir. Bakanlığın merkez birimleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunur?
Seçenekler
A
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
B
Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü
C
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü
D
Toprak Mahsulleri Genel Müdürlüğü
E
Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Yeni ismiyle Tarım ve Orman Bakanlığı sektörün her alanını düzenleme ve denetleme görevini merkez ve taşra birimlerinin yanı sıra bağlı ve ilgili kuruluşlarıyla yürütmektedir. Bakanlığın merkez birimleri arasında Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü (GM), Çölleşme ve Erozyonla Mücadele GM, Gıda ve Kontrol GM, Hayvancılık GM, Su Yönetimi GM, Şeker Dairesi Başkanlığı ve Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı sayılabilir. Taşra birimleri arasında ise daha ziyade araştırma, eğitim ve kontrol birimleri yer almaktadır. İlgili kuruluşlar olarak Çay İşletmeleri GM, Et ve Süt Kurumu GM, Tarım İşletmeleri GM, Toprak Mahsulleri GM ve Tarım ve Kırsal kalkınmayı Destekleme GM yer almaktadır. Bağlı kuruluşlar olan Atatürk Orman Çiftliği, Devlet Su İşleri GM, Meteoroloji GM, Orman GM ve Türkiye Su Enstitüsü aracılığıyla da daha genel çerçevede tarımsal faaliyetlerin yürütülmesine katkı sağlanmaktadır (www.tarimorman.gov.tr, Erişim 08.01.2019).
Soru 24
2017 yılı itibarıyla Türkiye’de tarım ve orman arazilerinin büyüklüğü 60.345 bin hektar olup; bunun %63’ü (38.002 bin hektarı) tarımsal, kalan %37’si ise orman alanıdır. Toplam tarımsal alanın %62’si işlenen tarımsal alan, kalan %38’i çayır ve mera arazisi konumundadır. Toplam işlenen tarımsal alanın %66’sını aşağıdaki ürünlerden hangisi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Tahıl
B
Üzüm
C
Zeytin
D
Sebzeler
E
Meyveler, içecek ve baharat
Açıklama:
2017 yılı itibarıyla Türkiye’de tarım ve orman arazilerinin büyüklüğü 60.345 bin hektar olup; bunun %63’ü (38.002 bin hektarı) tarımsal, kalan %37’si ise orman alanıdır. Toplam tarımsal alanın %62’si işlenen tarımsal alan, kalan %38’i çayır ve mera arazisi konumundadır. Toplam işlenen tarımsal alanın %66’sı ekilen tahıl alanı, %16’sı nadas, %9’u meyveler, içecek ve baharat, %4’ü zeytin, %3’ü sebzeler ve %2’si bağ olarak kullanılmaktadır.
Soru 25
Türkiye’de tahılların ve diğer bitkisel ürünlerin ekilen alan ve üretim bakımından dağılımına bakıldığında; en fazla ekili alanı bulunan bitkisel ürünlerin buğday, arpa, mısır, çavdar ve çeltik gibi bitki türlerini bünyesinde barındıran tahıllar olduğu (%73,6) (yüzde yetmişüç virgül altı) anlaşılmaktadır. Bu bağlamda toplam tahıl üretiminin yaklaşık %60 (yüzde altmış)’nı aşağıdaki ürünlerden hangisi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Arpa
B
Mısır
C
Çeltik
D
Çavdar
E
Buğday
Açıklama:
Türkiye’de tahılların ve diğer bitkisel ürünlerin ekilen alan ve üretim bakımından dağılımına bakıldığında; en fazla ekili alanı bulunan bitkisel ürünlerin buğday, arpa, mısır, çavdar ve çeltik gibi bitki türlerini bünyesinde barındıran tahıllar olduğu (%73,6) (yüzde yetmişüç virgül altı) anlaşılmaktadır. Nitekim toplam tahıl üretiminin yaklaşık %60 (yüzde altmış)’ı buğday, %20 (yüzde yirmi)’si arpa ve %16 (yüzde onaltı)’sı da mısırdan oluşmaktadır. Pazara dönük üretim bakımından ise mısır en yüksek orana sahip iken, buğday ve arpa ikinci ve üçüncü sırada gelmektedir.
Soru 26
Türk tarım sektörü içerisinde bitkisel ürünler arasında tahıllar dışındaki diğer bitkisel ürünlere bakıldığında; Türkiye’nin bu alanda da önemli bir ürün profili ve üretim gücüne sahip olduğu anlaşılmaktadır. Şeker pancarı, patates, pamuk, ayçiçeği ve kuru baklagiller bu ürünler arasında ayer almaktadır. Bu ürünlerden hangisi üretim bakımından önde gelmektedir?
Seçenekler
A
Pamuk
B
Patates
C
Ayçiçeği
D
Şeker pancarı
E
Kuru baklagiller
Açıklama:
Türk tarım sektörü içerisinde bitkisel ürünler arasında tahıllar dışındaki diğer bitkisel ürünlere bakıldığında; Türkiye’nin bu alanda da önemli bir ürün profili ve üretim gücüne sahip olduğu anlaşılmaktadır. Üretim miktarları bakımından bunlardan en önemlileri; şeker pancarı, patates, pamuk, ayçiçeği ve kuru baklagillerdir. Şeker pancarı bunlar içerisinde en büyük yere sahip olup, yıllık üretim hacmi son yıllarda hızla artarak 30 milyon tonu aşmıştır. Ağırlıklı olarak Niğde ve Nevşehir bölgesinde üretilen patates yıllık 5 milyon tonluk üretimiyle uzun yıllardır yatay bir seyir takip etmektedir.
Soru 27
Yıllık 5 milyon tonluk üretimiyle uzun yıllardır yatay bir seyir takip eden patates ağırlıklı olarak aşağıdaki illerden hangisinde üretilmektedir?
Seçenekler
A
Aydın
B
Niğde
C
Adana
D
Şanlıurfa
E
Diyarbakır
Açıklama:
Ağırlıklı olarak Niğde ve Nevşehir bölgesinde üretilen patates yıllık 5 milyon tonluk üretimiyle uzun yıllardır yatay bir seyir takip etmektedir.
Soru 28
Ülkemizde sebze üretimine uygun yaklaşık 7 milyon dekarlık tarım alanı bulunmaktadır. Söz konusu alanda 2017 yılı itibarıyla yaklaşık toplam 31 milyon tonluk sebze üretimi yapılmaktadır. Sebze üretiminin yaklaşık %90’ı ulusal ve uluslararası piyasalarda pazarlanabilmektedir. 2017 yılı sonu itibarıyla Türkiye’de sebze üretiminin %83’ü meyvesi için yetiştirilen sebzelerden oluşmuş olup aşağıdaki ürünlerden hangisi ön sıralarda yer almıştır?
Seçenekler
A
Biber
B
Kavun
C
Karpuz
D
Patlıcan
E
Domates
Açıklama:
Türkiye’de sebze üretiminin %83’ü meyvesi için yetiştirilen sebzelerden; bunun da yarısı (%41) domates üretimine ait olup, onu karpuz (%13), biber (%8,5), kavun (%6), hıyar (%6) ve patlıcan (%3) izlemektedir.
Soru 29
Türkiye’de 2017 yılı itibarıyla 800 milyondan fazla meyve ağacı bulunmaktadır. Bu ağaçlardan toplam 21 milyon ton meyve üretilmektedir. 2017’de üretilen meyvelerin toplam meyve üretimindeki payları büyükten küçüğe doğru sıraladığımızda, ilk sırayı hangi ürün almaktadır?
Seçenekler
A
Turunçgiller (portakal, mandalina, limon vb.)
B
Tropikal meyveler (incir, muz, kivi, avokado vb.)
C
Baharat bitkileri (kırmızı biber, anason, kimyon vb
D
Yumuşak çekirdekli meyveler (elma, armut, ayva vb.)
E
Taş çekirdekli meyveler (şeftali, erik, kayısı, kiraz, vişne vb.)
Açıklama:
Açıklama: Turunçgiller (portakal, mandalina, limon vb.) %22, Üzüm %19, Yumuşak çekirdekli meyveler (elma, armut, ayva vb.) %16, Taş çekirdekli meyveler (şeftali, erik, kayısı, kiraz, vişne vb.) %13, Zeytin %10, Çay %6, Diğer sert kabuklu meyveler (badem, fındık, ceviz, kestane, Antep fıstığı vb.) %5, Diğer meyveler (çilek, dut, nar, ahududu, keçiboynuzu gibi) %5, Tropikal meyveler (incir, muz, kivi, avokado vb.) %3, Baharat bitkileri (kırmızı biber, anason, kimyon vb) %1.
Soru 30
Son 30 yıllık döneminde meyve üretimindeki gelişmeye bakıldığında neredeyse tüm meyvelerde üretimin büyük ölçüde artış kaydettiği görülmektedir. Bu durum, aslında ülkenin meyvecilikte rekabet gücünü daha da artırabileceğini göstermektedir. Aşağıdakilerden hangisi son yıllarda meyvecilikte üretim ve rekabet gücünde sağlanan artışın sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bu kişilerin uluslararası pazarların ihtiyaçlarını iyi analiz edebilmeleri
B
Meyve üretimine eğitim ve girişimcilik düzeyi yüksek, daha nitelikli üreticilerin girmesi
C
Üreticilerin özellikle AB ülkeleri başta olmak üzere, satın alma gücü yüksek ülkelere yönelmeleri
D
Asya ve tropikal bölgelerde üretilebilen meyvelerin üretilmesine başlanması ile ürün çeşitlemesine gidilmesi
E
Genel olarak kentlilik ve gelir düzeyindeki artışa bağlı olarak, bir ürünü mevsiminde tüketme alışkanlığının yaygınlaşmasıdır
Açıklama:
Genel olarak kentlilik ve gelir düzeyindeki artışa bağlı olarak, aynı ürünü dört mevsim tüketme alışkanlığının yaygınlaşmasıdır.
Soru 31
İktisadi gelişme sürecinde tarım sektörünün önemine ilk kez sistematik olarak değinen iktisat ekolü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyokrasi
B
Keynesyen İktisadı
C
ORDO İktisadı
D
Davranışsal İktisat
E
Monetarizm
Açıklama:
İktisadi gelişme sürecinde tarım sektörünün önemine ilk kez sistematik olarak değinen iktisat ekolü, Fizyokrasi’dir. Fizyokrasi’nin kurucusu Fransız iktisatçı Quesnay’e göre, bir ekonomide tarım sektörü gelişmeden diğer üretim unsurlarının gelişmesi mümkün değildir. Serbest rekabet ve kişisel çıkar üzerine kurulu Fizyokrasi’ye göre, kıymetli madenler ve ticaret, iktisadi gelişme için o kadar önemli değildir. Çünkü, bu alanlarda malın malla değişimi söz konusudur. Oysa, tarımsal faaliyet, bir üretim ve değer yaratılmasını içerir ve bu alanda oluşan katma değer daha yüksektir
Soru 32
I- Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına yardımcı olmak
II- Sanayi sektörüne hammadde sağlamak
III- İnsan ilişkilerini geliştirmek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tarım sektörünün işlevleri arasındadır?
II- Sanayi sektörüne hammadde sağlamak
III- İnsan ilişkilerini geliştirmek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tarım sektörünün işlevleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Tarım sektörünün işlevleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• İnsanların besin gereksinimlerini karşılamak
• Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına yardımcı olmak
• Sanayi sektörüne hammadde sağlamak
• Tarım dışı sektörlere istihdam sağlamak
• Tarım dışı sektörlerde üretilen mal ve hizmetlere talep yaratmak
• Çevre sağlığı ve toplumun ruhsal dengesini korumak
• İnsanların besin gereksinimlerini karşılamak
• Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına yardımcı olmak
• Sanayi sektörüne hammadde sağlamak
• Tarım dışı sektörlere istihdam sağlamak
• Tarım dışı sektörlerde üretilen mal ve hizmetlere talep yaratmak
• Çevre sağlığı ve toplumun ruhsal dengesini korumak
Soru 33
Tarım sektörünün genel özelliklerine ilişkin aşağıda yer alan bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tarımsal üretim iklim şartlarına bağlıdır
B
Tarımsal üretim mevsimlerin ritmine bağlıdır
C
Tarım kesiminde üretim tekniklerini geliştirebilme imkânları sınırlıdır
D
Tarımsal mallara yönelik talebin gelir esnekliği yüksektir
E
Tarım sektöründe üretim alanları dağınıktır
Açıklama:
Tarım sektörünün genel özelliklerini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:
• Tarımsal üretim iklim şartlarına bağlıdır
• Tarımsal üretim mevsimlerin ritmine bağlıdır
• Tarım kesiminde üretim tekniklerini geliştirebilme imkânları sınırlıdır
• Tarımsal mallara yönelik talebin gelir esnekliği düşüktür
• Tarım sektöründe üretim alanları dağınıktır
• Tarımsal işletmelerin içerisinde bulundukları piyasa koşulları farklılık arz eder
• Tarım sektöründe “azalan verimler kanunu” geçerlidir
• Tarımsal üretim canlı varlıkları konu alır
• Tarımsal ürün fiyatları istikrarsızdır.
• Tarımsal üretim iklim şartlarına bağlıdır
• Tarımsal üretim mevsimlerin ritmine bağlıdır
• Tarım kesiminde üretim tekniklerini geliştirebilme imkânları sınırlıdır
• Tarımsal mallara yönelik talebin gelir esnekliği düşüktür
• Tarım sektöründe üretim alanları dağınıktır
• Tarımsal işletmelerin içerisinde bulundukları piyasa koşulları farklılık arz eder
• Tarım sektöründe “azalan verimler kanunu” geçerlidir
• Tarımsal üretim canlı varlıkları konu alır
• Tarımsal ürün fiyatları istikrarsızdır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Tarım ve Orman Bakanlığının merkez birimleri arasındadır?
Seçenekler
A
Atatürk Orman Çiftliği
B
Meteoroloji Genel Müdürlüğü
C
Türkiye Su Enstitüsü
D
Et ve Süt Kurumu
E
Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın merkez birimleri arasında yer alır. Et ve Süt Kurumu GM ise Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ilgili kuruluşları arasında yer alır. Atatürk Orman Çiftliği, Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve Türkiye Su Enstitüsü ise Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bağlı kuruluşlardandır.
Soru 35
Türkiyede tarımda bitkisel üretimde en büyük pay aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler
B
Sebzeler
C
Meyveler
D
İçecek bitkileri
E
Baharat bitkiler
Açıklama:
Bitkisel üretimde en büyük pay %41 ile tahıllar ve diğer bitkisel ürünlere aittir, burada sadece tahılların payı ise yaklaşık %26’dır.
Soru 36
2017 yılında Türkiye’de sebze türüne göre üretim oranları incelendiğinde en çok üretilen sebze aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patlıcan
B
Domates
C
Biber
D
Hıyar
E
Soğan
Açıklama:
2017 yılı sonu itibarıyla Türkiye’de sebze üretiminin %83’ü meyvesi için yetiştirilen sebzelerden; bunun da yarısı (%41) domates üretimine ait olup, onu karpuz (%13), biber (%8,5), kavun (%6), hıyar (%6) ve patlıcan (%3) izlemektedir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi küçükbaş hayvancılık sektöründe ortaya çıkan yetersizliğinin oluşmasında etkili olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye’de koyun ve keçi eti üretiminin genellikle modern işletmecilik usullerine uygun olarak yapılmaması
B
Üretimde ölçeğin çok küçük, etkinsiz, dolayısıyla maliyetlerin yüksek olması
C
Üretici ile tüketici arasındaki aracıların rekabetçi bir yapıya sahip olmamasından ötürü, yüksek rantı ellerinde bulundurmaları
D
Hayvancılıkla uğraşan bireylerde sağlık sorunlarının artması
E
Tarımsal nüfusun hızla şehre göç etmesinden dolayı, köyde yetiştirici nüfusun azalması
Açıklama:
Özellikle küçükbaş hayvancılık sektöründe ortaya çıkan bu arz yetersizliğinin oluşmasında etkili olan faktörler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Türkiye’de koyun ve keçi eti üretiminin genellikle modern işletmecilik usullerine uygun olarak yapılmaması,
• Buna bağlı olarak (biraz da doğası gereği), hastalıkların yıldan yıla hayvan sayılarını ve üretimi sık sık değiştirmesi,
• Üretimde ölçeğin çok küçük, etkinsiz, dolayısıyla maliyetlerin yüksek olması,
• Üretici ile tüketici arasındaki aracıların rekabetçi bir yapıya sahip olmamasından ötürü, yüksek rantı ellerinde bulundurmaları,
• Tarımsal nüfusun hızla şehre göç etmesinden dolayı, köyde yetiştirici nüfusun azalması,
• Mera arazilerinin giderek azalması ve kalitesinin zayıflaması; buna karşılık ciddi bir ıslah politikasının devreye sokulamamış olması,
• Çoğunlukla aile işletmeciliği şeklinde yürüdüğü ve kayıtların itinalı bir şekilde tutulmadığı için, istatistiklerin güvenilirlik düzeyinin zayıf olması.
• Türkiye’de koyun ve keçi eti üretiminin genellikle modern işletmecilik usullerine uygun olarak yapılmaması,
• Buna bağlı olarak (biraz da doğası gereği), hastalıkların yıldan yıla hayvan sayılarını ve üretimi sık sık değiştirmesi,
• Üretimde ölçeğin çok küçük, etkinsiz, dolayısıyla maliyetlerin yüksek olması,
• Üretici ile tüketici arasındaki aracıların rekabetçi bir yapıya sahip olmamasından ötürü, yüksek rantı ellerinde bulundurmaları,
• Tarımsal nüfusun hızla şehre göç etmesinden dolayı, köyde yetiştirici nüfusun azalması,
• Mera arazilerinin giderek azalması ve kalitesinin zayıflaması; buna karşılık ciddi bir ıslah politikasının devreye sokulamamış olması,
• Çoğunlukla aile işletmeciliği şeklinde yürüdüğü ve kayıtların itinalı bir şekilde tutulmadığı için, istatistiklerin güvenilirlik düzeyinin zayıf olması.
Soru 38
I- Tarımsal üretim seviyesini ve verimliliği artırmak, sektörün gelişme hızını sürdürülebilir kılmak II- Tarımsal üretimde mümkün olduğunca kendine yeterli bir düzeye ulaşmak ve toplumun dengeli bir şekilde beslenmesini sağlamak III- Tarıma dayalı sanayinin, tarımsal girdi ihtiyacını yurt dışından karşılamak Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kalkınma planlarında tarım politikaları ile gerçekleştirilmek istenen amaçlar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Kalkınma planlarında tarım politikaları ile gerçekleştirilmek istenen amaçlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Tarımsal üretim seviyesini ve verimliliği artırmak, sektörün gelişme hızını sürdürülebilir kılmak,
• Tarımsal üretimde mümkün olduğunca kendine yeterli bir düzeye ulaşmak ve toplumun dengeli bir şekilde beslenmesini sağlamak,
• Tarıma dayalı sanayinin, tarımsal girdi ihtiyacını yurt içinden karşılamak,
• Sektörde gelir düzeyini yükselterek, sektörler arasındaki gelir farklılıklarını gidermek,
• Tarımsal istihdamı verimli hâle getirmek ve buradan başka sektörlere işgücü göçünü kontrol etmek,
• Sektörün teknoloji düzeyini yükselterek, tarımsal üretimin doğal koşullara bağımlılığını azaltmak.
• Tarımsal üretim seviyesini ve verimliliği artırmak, sektörün gelişme hızını sürdürülebilir kılmak,
• Tarımsal üretimde mümkün olduğunca kendine yeterli bir düzeye ulaşmak ve toplumun dengeli bir şekilde beslenmesini sağlamak,
• Tarıma dayalı sanayinin, tarımsal girdi ihtiyacını yurt içinden karşılamak,
• Sektörde gelir düzeyini yükselterek, sektörler arasındaki gelir farklılıklarını gidermek,
• Tarımsal istihdamı verimli hâle getirmek ve buradan başka sektörlere işgücü göçünü kontrol etmek,
• Sektörün teknoloji düzeyini yükselterek, tarımsal üretimin doğal koşullara bağımlılığını azaltmak.
Soru 39
- Tarım doğa koşullarına fazlasıyla bağımlı olduğu için negatif arz şoklarına ziyadesiyle açıktır, o nedenle risk ve belirsizlik fazladır.
- Arazi yapısı genellikle düzdür, dolayısıyla üretimde ölçek avantajı vardır
- Tarımsal ürünlerin arz ve talep esneklikleri genel olarak düşüktür.
- Tarımsal ürünlerin saklanması ve pazarlanması hem daha kolay hem de ekonomik olarak uygundur.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Tarım sektöründe devlet müdahalesinin gerekçelerini şu şekilde sıralayabiliriz:
• Tarım doğa koşullarına fazlasıyla bağımlı olduğu için negatif arz şoklarına ziyadesiyle açıktır, o nedenle risk ve belirsizlik fazladır.
• Arazi yapısı genellikle çok parçalıdır ve dağınıktır, dolayısıyla üretimde ölçek dezavantajı vardır.
• Tarımsal ürünlerin arz ve talep esneklikleri genel olarak düşüktür.
• Tarımsal ürünlerin saklanması ve pazarlanması hem daha zor hem de daha maliyetlidir.
• Tarım doğa koşullarına fazlasıyla bağımlı olduğu için negatif arz şoklarına ziyadesiyle açıktır, o nedenle risk ve belirsizlik fazladır.
• Arazi yapısı genellikle çok parçalıdır ve dağınıktır, dolayısıyla üretimde ölçek dezavantajı vardır.
• Tarımsal ürünlerin arz ve talep esneklikleri genel olarak düşüktür.
• Tarımsal ürünlerin saklanması ve pazarlanması hem daha zor hem de daha maliyetlidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliğine üye ülkelerin tarım politikalarını siyasal ve ekonomik anlamda bütünleştirmeyi hedefleyen politikaların amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Üretim standartlarını ve tarım teknolojisini geliştirmek
B
Tarımsal üretim araçlarının etkili kullanımını sağlamak
C
Avrupa’daki tarımsal üretimin verimliliğini artırmak
D
Fiyata dayalı rekabet yaratmak
E
Piyasalarda istikrarı sağlamak
Açıklama:
Üye ülkelerin tarım politikalarını siyasal ve ekonomik anlamda bütünleştirmeyi hedefleyen bu politika demetinin amaçları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Üretim standartlarını ve tarım teknolojisini geliştirmek,
• Tarımsal üretim araçlarının etkili kullanımını sağlamak,
• Avrupa’daki tarımsal üretimin verimliliğini artırmak,
• Piyasalarda istikrarı sağlamak,
• Ürün arzının güvenliğini sağlamak,
• İşgücünün optimal kullanımını sağlamak,
• Gelir artışı sağlamak,
• Fiyata dayalı haksız rekabetin önüne geçmek.
• Üretim standartlarını ve tarım teknolojisini geliştirmek,
• Tarımsal üretim araçlarının etkili kullanımını sağlamak,
• Avrupa’daki tarımsal üretimin verimliliğini artırmak,
• Piyasalarda istikrarı sağlamak,
• Ürün arzının güvenliğini sağlamak,
• İşgücünün optimal kullanımını sağlamak,
• Gelir artışı sağlamak,
• Fiyata dayalı haksız rekabetin önüne geçmek.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi iktisat literatüründe üç temel sektör arasında birincil sektör olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Tarım
B
Sanayi
C
Hizmetler
D
Kamu
E
Özel
Açıklama:
İktisat literatüründe üç temel sektör arasında “tarım” birincil, “sanayi” ikincil, “hizmetler” ise üçüncül sektör olarak tanımlanır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi bitkisel ve hayvansal ürün üretiminin yanı sıra bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından işlenmesini, ormancılık ve balıkçılık faaliyetlerini, ürünlerin taşınmasını ve saklanmasını, üreticiler tarafından satılmasını ve alet ve makinelerinin üretim faaliyetlerinde bir bedel karşılığında kullandırılmasını kapsar?
Seçenekler
A
Tarım
B
Organizasyon
C
Kurum
D
Sanayi
E
Yaklaşım
Açıklama:
Geniş anlamda tarım ise bitkisel ve hayvansal ürün üretiminin yanı sıra bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından işlenmesini, ormancılık ve balıkçılık faaliyetlerini, tarımsal ürünlerin taşınmasını ve saklanmasını, üreticiler tarafından satılmasını ve tarım alet ve makinelerinin üretim faaliyetlerinde bir bedel karşılığında kullandırılmasını kapsar.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün işlevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İnsanların besin gereksinimlerini karşılamak,
B
Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına yardımcı olmak
C
Sanayi sektörüne hammadde sağlamak,
D
Çevre sağlığı ve toplumun ruhsal dengesini korumak
E
Tarım sektöründeki davranışlar kurumlar tarafından şekillendirilir
Açıklama:
Tarım sektörünün işlevleri aşağıdaki gibi sıralanabilir: İnsanların besin gereksinimlerini karşılamak, Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına yardımcı olmak, Sanayi sektörüne hammadde sağlamak, Tarım dışı sektörlere istihdam sağlamak, Tarım dışı sektörlerde üretilen mal ve hizmetlere talep yaratmak, Çevre sağlığı ve toplumun ruhsal dengesini korumak
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de tarım sektörünün organizasyonel yapısına bakıldığında, tarım sektöründe doğrudan ve dolaylı olarak faaliyette bulunan iktisadi birimler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kamu iktisadi teşekkülleri
B
Tarım satış kooperatif birlikleri
C
Arazi yapı işletme müdürlüğü
D
Ticaret borsaları
E
Bazı tarımsal aracı kuruluşlar
Açıklama:
Türkiye’de tarım sektörünün organizasyonel yapısına bakıldığında, tarım sektöründe doğrudan ve dolaylı olarak faaliyette bulunan iktisadi birimler arasında özel sektör firma ve kuruluşları, ilgili bakanlık, kamu iktisadi teşekkülleri, tarım satış kooperatif birlikleri, ticaret borsaları ve bazı tarımsal aracı kuruluşlar yer almaktadır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimin temelde iki alt bileşenidir?
Seçenekler
A
Hayvansal- sebze üretimi
B
Sebze-meyve üretimi
C
Canlı hayvan-küçükbaş üretimi
D
Bitkisel- hayvansal üretim
E
Bitkisel-tahıl üretimi
Açıklama:
Tarımsal üretimi, temelde, bitkisel üretim ve hayvansal üretim olarak iki alt bileşene ayırabiliriz.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Türk tarım sektörü açısından tahılların önemini vurgular?
Seçenekler
A
Bitkisel üretimde besin değeri en yüksek olandır
B
Hem ara hem nihai maldır
C
Pazarlaması en kolay olandır
D
Talebi en çok olandır
E
Üretimi en kolay olandır
Açıklama:
Tahıllar, Türk tarım sektörü açısından son derece önemlidir. Bu önem, tahılların hem ara hem de nihai mal olarak kullanılmasından ileri gelmektedir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de tarımsal GSYH payı ile tarımsal istihdam payının birbirine uzak değerlerde seyretmesinin sebebidir?
Seçenekler
A
Gelişen piyasaların tarımı desteklememesi
B
Bilinçli tüketicinin olmaması
C
Tarım arazilerinin tek bir bölgede toplanmamış olması
D
Yeterli finansmanın sektöre aktarılamaması
E
Sektördeki yapısal geri kalmışlık
Açıklama:
Arzu edilen tarımsal GSYH payı ile tarımsal istihdam payının birbirine yakın seyretmesidir. Türkiye’de bunu engelleyen faktörlere bakıldığında, sektörün yapısal geri kalmışlığının belirleyici olduğu anlaşılmaktadır. Zira tarımsal işgücünün düşük vasıf (nitelik) birikimi, çok düşük verimlilik düzeyi, sektörde yetersiz sermaye birikimi, görece zayıf teknolojiden yararlanma ve teşebbüs kapasitesi, arazi yapısının bir kısmının modern tarıma elverişli olmayacak kadar küçük parçalara ayrılmış olması ile arazinin dağlık, kurak, verimsiz, bakımsız ve dağınık bir görünüm arz etmesi yapısal geri kalmışlıkta rol oynayan başlıca faktörlerdir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi kalkınma planlarında tarım politikaları ile gerçekleştirilmek istenen amaçlardandır?
Seçenekler
A
Tarım doğa koşullarına fazlasıyla bağımlı olduğu için negatif arz şoklarına ziyadesiyle açıktır, o nedenle risk ve belirsizlik fazladır.
B
Tarımsal üretim seviyesini ve verimliliği artırmak, sektörün gelişme hızını sürdürülebilir kılmak gereklidir.
C
Arazi yapısı genellikle çok parçalıdır ve dağınıktır, dolayısıyla üretimde ölçek dezavantajı vardır.
D
Tarımsal ürünlerin arz ve talep esneklikleri genel olarak düşüktür.
E
Tarımsal ürünlerin saklanması ve pazarlanması hem daha zor hem de daha maliyetlidir.
Açıklama:
Kalkınma planlarında tarım politikaları ile gerçekleştirilmek istenen amaçlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Tarımsal üretim seviyesini ve verimliliği artırmak, sektörün gelişme hızını sürdürülebilir kılmak,
- Tarımsal üretimde mümkün olduğunca kendine yeterli bir düzeye ulaşmak ve toplumun dengeli bir şekilde beslenmesini sağlamak,
- Tarıma dayalı sanayinin, tarımsal girdi ihtiyacını yurt içinden karşılamak,
- Sektörde gelir düzeyini yükselterek, sektörler arasındaki gelir farklılıklarını gidermek,
- Tarımsal istihdamı verimli hâle getirmek ve buradan başka sektörlere işgücü göçünü kontrol etmek,
- Sektörün teknoloji düzeyini yükselterek, tarımsal üretimin doğal koşullara bağımlılığını azaltmak,
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de kullanılan tarımsal destekleme türleri ve ödemelerinden çay budama desteğini içerir?
Seçenekler
A
Alan bazlı tarımsal destekler
B
Fark ödemesi destekleri
C
Hayvancılık destekleri
D
Telafi edici ödemeler
E
Tarımsal sigorta hizmetleri
Açıklama:
Telafi edici ödemelere çay budama destekleri ve şeker pancarı telafi ödemeleri
örnek gösterilebilir.
örnek gösterilebilir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikaları çerçevesinde, Türkiye ile AB’nin tarım politikaları karşılaştırıldığında gözlemlenen yapısal farklılıklardandır?
Seçenekler
A
Türkiye’de destek sisteminin dağınık yapılı olması
B
Türkiye’de tarımsal alanlarda faaliyet gösteren ailelerin küçük olması
C
Türkiye’de teknolojiden yeterince yararlanılmaması
D
Türkiye’de şehre göçün yoğun olması
E
Türkiye’de tarımda hayvancılığın payının düşük olması
Açıklama:
Avrupa Birliği OTP çerçevesinde, Türkiye ile AB’nin tarım politikaları karşılaştırıldığında yapısal birçok farklılık görülmektedir. Bunlardan ilki demografik farklılıklardır. İlk olarak, Türkiye’de işgücünün yaklaşık %19’u, AB’de ise %5’i tarım sektöründe istihdam edilmektedir. İkinci farklılık, Türkiye’nin tarımsal destek sisteminin çok dağınık yapılı ve yüksek maliyetli olması, AB’nin ise doğrudan ödeme yöntemini kullanıyor olmasıdır. Yine, AB destek mekanizmalarını, ürünlerin kalitesi ve bölgenin gelişmişlik düzeyine göre ayarlayabilirken, Türkiye’de böyle bir ayarlama söz konusu değildir (Örnek, 2007: 342). Türkiye’deki üretici örgütleri de AB’deki örnekleri kadar organize değildir. Bunun yanı sıra, AB’nin kapsamlı kırsal kalkınma çalışmalarına karşılık, Türkiye’de hem devlet hem de özel sektör tarafından kırsal kalkınma ile ilgili kapsamlı yapısal politika uygulamaları yoktur.
Soru 51
Tarımsal faaliyetler hangi nedenle bir kaç alt üretim sektörü ve analizi ile incelenmelidir?
Seçenekler
A
Çok fazla yan dalı olduğu için
B
Rekabet avantajlarını analiz etmek için
C
Destek politikası geliştirmek için
D
Sektörün üretimini daraltmak için
E
sektörün gelenekselliğini korumak için
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 52
Aşagıdaki yargılardan hangisi tarımın iktisadi bir sektör olduğu yargısına destek olarak gösterilemez?
Seçenekler
A
Hayvan ve hayvansal ürünlerle ilgili olması
B
Ürünlerin yetiştiricileri tarafından işlenmesiyle ilgili olması
C
Tarımsal alet ve makinaların üretim faaliyetlerinde bir bedel karşılığında kullanılmasıyle ilgili olması
D
Tarımsal ürünlerin taşınması ve saklanmasıyla ilgili olması
E
Sadece toprakla ilgili olması
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 53
İnsanların dingin, stresten uzak kalarak sağlıklı bir şekilde yaşayabilecekleri ortamlar hazırlamak tarım sektörünün hangi işlevi içinde incelenmelidir?
Seçenekler
A
İnsanların besin gereksinimlerini sağlamak
B
Sanayi sektörüne hammadde sağlamak
C
Çevre sağlığı ve toplumun ruhsal dengesini korumak
D
Tarım dışı sektörlerde üretilen mal ve hizmetlere talep yaratmak
E
Tarım dışı sektörlere istihdam yaratmak
Açıklama:
Tarım sektörünün fonksiyonlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 54
Dünya üzerinde sadece belli bölgelerde yetişen tropikal ürünlerin Türkiye topraklarında da yetişebiliyor olması aşağıdakilerden hangisiyle alakalıdır?
Seçenekler
A
Tarımsal hacmin küçük olması
B
Elverişli iklim ve doğa yapısına sahip olması
C
Tarımsal nüfüsun fazla olması
D
devlet müdahalesinin olması
E
Tarımda iktidarsız dönemler geçirmesi
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 55
Gelir arttıkça talebi düşen mallara nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Düşük Mallar
B
Zorunlu Mallar
C
Yüksek Mallar
D
Normal Mallar
E
Lüks Mallar
Açıklama:
Türkiye’de tarım sektörünün temel sorunlarını analiz edebileceksiniz.
Soru 56
Türkiye’nin sebze üretiminde rekabet gücü yüksek olan ürünleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Domates-Karpuz
B
Elma- yerfıstığı
C
Kahve- fındık
D
Salatalık-Enginar
E
Patlıcan-Yerelması
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 57
Türkiye’de tarım sektörüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ekilen toplam tarım arazilerinin her yıl yaklaşık dörtte üçü nadasa bırakılır.
B
Tarımsal üretim bitkisel ve hayvansal üretim olmak üzere iki büyük alt sektörden oluşur.
C
Hayvansal üretim canlı hayvanlar, süt, et, yumurta, bal ve deri gibi ürünleri kapsar.
D
Türkiye’de tarım arazileriyle ilgili en önemli sorun arazilerin küçük ve parçalı olmasıdır.
E
Türkiye’de tarım işletmeleri genellikle küçük geleneksel aile işletmeleri şeklindedir.
Açıklama:
Türkiye’de tarım sektörünün temel sorunlarını analiz edebileceksiniz.
Soru 58
Ülke ekonomilerinin ekonomik performanslarının karşılaştırılmasında kullanılan gösterge aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Reel Döviz Kuru
C
GSYH
D
TÜFE
E
KKBG/Milli gelir
Açıklama:
Tarım sektörünün fonksiyonlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de kullanılan tarım destekleme araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Fiyat müdahaleleri
B
Vergi politikaları
C
Genel hizmetler
D
Enflasyon destekleri
E
Girdi destekleri
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 60
İktisadi gelişme sürecinde tarım sektörünün önemine ilk kez sistematik olarak değinen iktisat ekolü aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyokrasi
B
Merkantilizm
C
Neo Klasik
D
Klasik
E
Keynes
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal istihdamda sıkça görülen işsizlik türüdür?
Seçenekler
A
Gizli işsizlik
B
Yapısal işsizlik
C
Doğal işsizlik
D
Friksiyonel işsizlik
E
Konjonktürel işsizlik
Açıklama:
Tarım sektörünün fonksiyonlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 62
Aşağıdaki bitkisel ürünlerden hangisinin üretim miktarı en yüksektir?
Seçenekler
A
Haşaş
B
Buğday
C
İncir
D
Antep Fıstığı
E
Kestane
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 63
Fizyokrasi nedir?
Seçenekler
A
İktisadi gelişme sürecinde tarım sektörünün önemine ilk kez sistematik olarak değinen iktisat ekolü
B
İktisadi gelişme sürecinde inşaat sektörünün önemine ilk kez sistematik olarak değinen iktisat ekolü
C
İktisadi gelişme sürecinde maden sektörünün önemine ilk kez sistematik olarak değinen iktisat ekolü
D
İktisadi gelişme sürecinde hizmetler sektörünün önemine ilk kez sistematik olarak değinen iktisat ekolü
E
İktisadi gelişme sürecinde sanayi sektörünün önemine ilk kez sistematik olarak değinen iktisat ekolü
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 64
İktisat literatüründe temel sektörler arasında birincil sektör olarak hangisi anılır?
Seçenekler
A
İnşaat
B
Maden
C
Hizmetler
D
Sanayi
E
Tarım
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 65
2010 yılı verileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi süt üretimde yıllık 100 bin tonun üzerinde üretimin yapıldığı şehirlerarasında yer almaz?
Seçenekler
A
İzmir
B
Konya
C
İstanbul
D
Balıkesir
E
Erzurum
Açıklama:
Türkiye’de tarım ve tarımsal destekleme politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de en fazla üretilen tarımsal üründür?
Seçenekler
A
Karpuz
B
Çilek
C
Üzüm
D
Kiraz
E
Muz
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 67
İktisat literatüründe temel sektörler arasında ikincil sektör olarak hangisi anılır?
Seçenekler
A
Maden
B
İnşaat
C
Hizmetler
D
Sanayi
E
Tarım
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 68
Aşağıdaki tarımsal ürünlerin hangisinin üretiminde Türkiye dünya ikincisi konumundadır?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Karpuz
C
İncir
D
Üzüm
E
Nohut
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 69
Son yıllarda tarımsal üretimde ve rekabet gücünde yaşanan artışın nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?
Seçenekler
A
Meyve üretimine nitelikli üreticilerin girmesi
B
Sera üretiminde yaşanan artışlar
C
Uluslararası pazarların iyi analiz edilmesi
D
Küresel sağlık ve tüketim kalıplarına yaklaşılması
E
Üretilen ürün çeşitliliğinin azaltılması
Açıklama:
Türkiye’de tarım ve tarımsal destekleme politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 70
Türkiye ekonomisinin ilk sanayileşme dönemi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Planlı kalkınma dönemine kadar olan dönem içerisinde 1930-1939
B
Planlı kalkınma dönemi
C
Dışa açılma ve ihracata dayalı büyüme dönemi
D
İthal ikâme stratejisinin olduğu dönem
E
Devletçilik yılları
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 71
Fizyokrasi’nin kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Quesnay
B
Ricardo
C
Schumpeter
D
Keynes
E
Malthus
Açıklama:
Tarım sektörünün fonksiyonlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 72
Bir ekonomide tarım sektörü gelişmeden diğer üretim unsurlarının gelişmesinin mümkün olmadığını savunan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Quesnay
B
Malthus
C
Simith
D
Weber
E
Hicks
Açıklama:
Tarım sektörünün fonksiyonlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 73
2010 yılı itibariyle toplam tarım alanı içerisinde en düşük paya aşağıdaki alanlardan hangisi sahiptir?
Seçenekler
A
Sebze Bahçeleri alanı
B
Meyve-Zeytin - Bağ alanı
C
Nadas alanı
D
Çayır ve Mera arazisi
E
Orman Alanı
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 74
Türkiye’de hayvancılık faaliyetleri ile üretilen et ürünlerinin büyük çoğunluğu aşağıdaki hayvan tiplerinden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sığır
B
Koyun
C
Keçi
D
Manda
E
Tavuk
Açıklama:
Türkiye’de tarım sektörünün temel sorunlarını analiz edebileceksiniz.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi TÜİK’in tarımsal üretim değeri verilerine göre 2010 yılında bitkisel üretimde en yüksek payı almıştır?
Seçenekler
A
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler
B
Sebzeler
C
Meyveler
D
İçecekler
E
Baharat bitkileri
Açıklama:
Türkiye’de tarım ve tarımsal destekleme politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 76
Türkiye’de tarım arazilerine ilişkin en önemli sorun aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Tarım arazilerinin küçük birimlerden oluşması ve aşırı parçalılık durumu
B
Tarım arazilerinin çok büyük ve bölünemeyen arazilerden oluşması
C
Tarım arazilerinde mevsimlik işçinin az olması
D
Tarım arazilerinin birbirine yakın olması
E
Tarım arazilerinde üretilen ürünlerin çeşitliliğinin az olması
Açıklama:
Türkiye’de tarım sektörünün temel sorunlarını analiz edebileceksiniz.
Soru 77
Aşağıdaki ifadelerden hangisi tarım sektörünün temel karakteristiğine aykırıdır?
Seçenekler
A
Tarım insan için ekonomik değer yaratan besinlerin üretimini olanaklı hale getirir.
B
Sektör, bitkisel ve hayvansal ürünün bakım, besleme, yetiştirme, koruma ile ilgili faaliyet alanlarını kapsar.
C
Durgun sularda veya özel alanlarda yapılan balıkçılık faaliyetleri de sektör kapsamına girmektedir.
D
Ülkelerin ekonomik gelişme düzeyi yükseldikçe, tarım yarattığı katma değer sanayi ve hizmetler sektörünü geçer.
E
Tarım sektörü ormancılık faaliyetlerini de kapsar.
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 78
İktisat literatüründe temel sektörler arasında üçüncül sektör olarak hangisi anılır?
Seçenekler
A
Tarım
B
İnşaat
C
Hizmetler
D
Sanayi
E
Maden
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarımsal üretim iklim şartlarına bağlıdır.
B
Tarımsal üretimin tekniklerini geliştirmenin sınırları vardır.
C
Tarımsal malların gelir esnekliği düşüktür.
D
Tarım sektöründe artan verimler yasası geçerlidir.
E
Tarımsal üretimde üretim alanları dağınıktır.
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün genel özellikleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Tarımsal üretim iklim şartlarına bağlıdır
B
Tarımsal üretim mevsimlerin ritmine bağlıdır
C
Tarımsal mallar talebinin gelir esnekliği yüksektir
D
Tarım kesiminde üretim tekniklerini geliştirebilme imkânları sınırlıdır
E
Tarım sektöründe üretim alanları dağınıktır
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi kalkınma planlarında tarım politikaları ile gerçekleştirmek istenen amaçlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tarımsal üretim seviyesini ve verimliliği arttırmak, sektörün gelişme hızını sürdürülebilir kılmak
B
Tarıma dayalı sanayinin, tarımsal girdi ihtiyacını yurtiçinden karşılamak
C
Tarımda destekleme politikasını etkin bir araç olarak kullanma
D
Sektörde gelir düzeyini yükselterek, sektörler arasındaki gelir farklılıklarını gidermek
E
Tarımda destekleme politikasının etkinliğini azaltmak
Açıklama:
Türkiye’de tarım ve tarımsal destekleme politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi tarım politikaları ile gerçekleştirilmek istenen amaçlar arasındadır?
Seçenekler
A
Tarımsal üretim seviyesini ve verimliliğini artırmak
B
Tarımsal nüfusun kente göçünü hızlandırmak
C
Tarım sektörünün toplam üretimdeki payını düşürmek
D
Tarım sektöründe ar-ge harcamalarını sınırlamak
E
Tarıma dayalı sanayinin hammaddesini ithalatla karşılamak
Açıklama:
Türkiye’de tarım ve tarımsal destekleme politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi AB Ortak Tarım Politikası'na yönelik olarak Ortak Mali Sorumluluk İlkesi'nin kapsamındadır?
Seçenekler
A
Tarımsal üretimin ülkeler arasında pay edilmesi
B
Tarımsal üretim miktarının tek bir kurum tarafından planlanması
C
Üye ülkelerde tarımsal ürün fiyatlarının aynı olmasını sağlanması
D
Üye ülkelerin tarımsal tüketim kalıplarının yakınlaştırılması
E
Ortak tarım politikalarına ilişkin tüm harcamaların AB bütçesinden ortaklaşa karşılanması
Açıklama:
Türkiye’de tarım ve tarımsal destekleme politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 84
I. Bitkisel üretim II. Hayvansal üretim III. Balıkçılık Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tarımsal faaliyetin konusudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 85
2010 yılı itibariyle toplam tarım alanı içerisinde en düşük paya aşağıdaki alanlardan hangisi sahiptir?
Seçenekler
A
Orman alanı
B
Çayır ve mera arazisi
C
Nadas alanı
D
Sebze bahçeleri alanı
E
Meyve-Zeytin-Bağ alanı
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 86
FAO verilerine göre, tarım sektörü dünya GSYH’sının yüzde (%) kaçını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
9
E
11
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
FAO verilerine göre, tarım sektörünün dünya GSYH’sının %3’ünü, hayvancılık sektörü
ise tarımsal GSYH’nın %37’sini oluşturmaktadır.
FAO verilerine göre, tarım sektörünün dünya GSYH’sının %3’ünü, hayvancılık sektörü
ise tarımsal GSYH’nın %37’sini oluşturmaktadır.
Soru 87
Aşağıdaki bitkisel ürünlerden hangisinin üretim miktarı en yüksektir?
Seçenekler
A
Kestane
B
Antep Fıstığı
C
İncir
D
Buğday
E
Haşhaş
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 88
Tarımsal faaliyet aşağıdakilerden hangisi veya hangilerinden oluşur?
Seçenekler
A
Bitkisel ve Hayvansal üretim
B
Balıkçılık faaliyetleri
C
Hayvansal üretim
D
Bitkisel üretim
E
Bitkisel ve hayvansal üretim ile balıkçılık faaliyetleri
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 89
2010 yılı verileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi süt üretimde yıllık 100 bin tonun üzerinde üretimin yapıldığı şehirler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Balıkesir
C
İstanbul
D
İzmir
E
Konya
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 90
İktisadi gelişme sürecinde tarım sektörünün önemine ilk kez sistematik olarak değinen iktisat ekolü fizyokrasinin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Barro
B
Keynes
C
Quesnay
D
Ricardo
E
Smith
Açıklama:
Tarım sektörünün tanımı ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi TÜİK’in tarımsal üretim değeri verilerine göre ,2010 yılında bitkisel üretimde en yüksek payı almıştır?
Seçenekler
A
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler
B
Sebzeler
C
Meyveler
D
İçecekler
E
Baharat bitkileri
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörüne uygulanan desteklerden birisi olan
‘Fiyat Destekleri’ içerisinde yer almaz?
‘Fiyat Destekleri’ içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Teşvikler
B
Primler
C
Pazarlama
D
Kota ve tarifeler
E
Vergiler
Açıklama:
Türkiye’de tarım ve tarımsal destekleme politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Türkiye'de tarım sektörüne uygulanan desteklerden birisi olan ‘Fiyat Destekleri’, teşvikler, primler, kota ve tarifeler ile vergilerdir.
Türkiye'de tarım sektörüne uygulanan desteklerden birisi olan ‘Fiyat Destekleri’, teşvikler, primler, kota ve tarifeler ile vergilerdir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi Fizyokrasi’nin kurucusu Fransız iktisatçı François Quesnay’in görüşlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bir ekonomide tarım sektörü gelişmeden diğer üretim unsurlarının gelişmesi mümkün değildir.
B
Fizyokrasi serbest rekabet ve kişisel çıkar üzerine kuruludur.
C
Kıymetli madenler ve ticaret, iktisadi gelişme için o kadar önemli değildir.
D
Tarımsal faaliyet, bir üretim ve değer yaratılmasını içerir.
E
Tarımsal faaliyet alanında oluşan katma değer daha düşüktür.
Açıklama:
Tarım sektörünün fonksiyonlarını ifade edebileceksiniz.
Fizyokrasi’nin kurucusu Fransız iktisatçı François Quesnay,in görüşlerişu şekilde sıralanabilir; 1. Bir ekonomide tarım sektörü gelişmeden diğer üretim unsurlarının gelişmesi mümkün değildir. 2. Fizyokrasi serbest rekabet ve kişisel çıkar üzerine kuruludur. 3. Kıymetli madenler ve ticaret, iktisadi gelişme için o kadar önemli değildir. 4. Tarımsal faaliyet, bir üretim ve değer yaratılmasını içerir. 5. Tarımsal faaliyet alanında oluşan katma değer daha yüksektir.
Fizyokrasi’nin kurucusu Fransız iktisatçı François Quesnay,in görüşlerişu şekilde sıralanabilir; 1. Bir ekonomide tarım sektörü gelişmeden diğer üretim unsurlarının gelişmesi mümkün değildir. 2. Fizyokrasi serbest rekabet ve kişisel çıkar üzerine kuruludur. 3. Kıymetli madenler ve ticaret, iktisadi gelişme için o kadar önemli değildir. 4. Tarımsal faaliyet, bir üretim ve değer yaratılmasını içerir. 5. Tarımsal faaliyet alanında oluşan katma değer daha yüksektir.
Soru 94
Bir ekonomide tarım sektörü gelişmeden diğer üretim unsurlarının gelişmesinin mümkün olmadığını söyleyen iktisat düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Quesnay
B
Keynes
C
Smith
D
Ricardo
E
Marx
Açıklama:
Fizyokrasi’nin kurucusu Fransız iktisatçı Quesnay’e göre, bir ekonomide tarım sektörü gelişmeden diğer üretim unsurlarının gelişmesi mümkün değildir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi geniş anlamada tarım sektörünün tanımı içine GİRMEZ?
Seçenekler
A
Bitkisel ve tarımsal ürünlerin üretilmesi
B
Hayvan ve hayvansal ürünlerin üretilmesi
C
Tarım alet ve makinelerinin üretilmesi
D
Ormancılık faaliyetleri
E
Balıkçılık faaliyetleri
Açıklama:
Tarım sektörü dar anlamda tarım; ekim, dikim, bakım ve yetiştirme yoluyla bitki ve bitkisel ürünler, hayvan ve hayvansal ürünler üretilmesi veya bunların üreticileri tarafından işlenip değerlendirilmesi faaliyetlerini kapsar. Geniş anlamda tarım ise bitkisel ve hayvansal ürün üretiminin yanı sıra bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından işlenmesini, ormancılık ve balıkçılık faaliyetlerini, tarımsal ürünlerin taşınmasını ve saklanmasını, üreticiler tarafından satılmasını ve tarım alet ve makinelerinin üretim faaliyetlerinde bir bedel karşılığında kullandırılmasını kapsar.
Tarım alet ve makinelerinin üretilmesi, sanayi sektörünün faaliyet alanıdır.
Tarım alet ve makinelerinin üretilmesi, sanayi sektörünün faaliyet alanıdır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki tarımsal işletmelerin sahip olduğu ortalama arazi büyüklüğünü göstermektedir?
Seçenekler
A
24 hektar
B
6 hektar
C
12 hektar
D
22 hektar
E
54 hektar
Açıklama:
Türkiye’de ortalama işletme büyüklüğü 6,1 hektar iken, AB-27 ortalaması 12,6 hektar, AB-15 ortalaması 22 hektar, Polonya ortalaması 6,5 hektar, İngiltere ortalaması 54 hektar ve İspanya ortalaması ise 24 hektardır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de tahıl ürünleri içinde en çok üretilenidir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Mısır
C
Çavdar
D
Buğday
E
Çeltik
Açıklama:
Türkiye’de tahılların ve diğer bitkisel ürünlerin ekilen alan ve üretim bakımından dağılımına bakıldığında; en fazla ekili alanı bulunan bitkisel ürünlerin buğday, arpa, mısır, çavdar ve çeltik gibi bitki türlerini bünyesinde barındıran tahıllar olduğu (%73,6) anlaşılmaktadır. Nitekim toplam tahıl üretiminin yaklaşık %60’ı buğday, %20’si arpa ve %16’sı da mısırdan oluşmaktadır
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi meyvecilikte Türkiye'nin son yıllarda artan rekabet gücü nedenleri arasında YER ALMAMAKTADIR?
Seçenekler
A
Meyve üretimine eğitim ve girişimcilik düzeyi yüksek, daha nitelikli üreticilerin girmesi
B
Asya ve tropikal bölgelerde üretilebilen meyvelerin üretilmesine başlanması ile ürün çeşitlemesine gidilmesi
C
Üreticilerin özellikle AB ülkeleri başta olmak üzere, satın alma gücü yüksek ülkelere yönelmeleri
D
Kentlilik ve gelir düzeyindeki artışa bağlı olarak, aynı ürünü dört mevsim tüketme alışkanlığının yaygınlaşması
E
Doğu Anadolu bölgesinin pek çok meyve türünün üretimine müsait olması
Açıklama:
.Son yıllarda meyvecilikte üretim ve rekabet gücünde sağlanan artışın sebeplerinden bazıları aşağıdaki gibi sıralanabilir: • Meyve üretimine eğitim ve girişimcilik düzeyi yüksek, daha nitelikli üreticilerin girmesi, • Bu kişilerin uluslararası pazarların ihtiyaçlarını iyi analiz edebilmeleri, • Asya ve tropikal bölgelerde üretilebilen meyvelerin üretilmesine başlanması ile ürün çeşitlemesine gidilmesi, • Üreticilerin özellikle AB ülkeleri başta olmak üzere, satın alma gücü yüksek ülkelere yönelmeleri, • İç pazarda da halkın eğitim ve gelir seviyesinin yükselmesi ile birlikte, daha sağlıklı ürün tüketme ihtiyacının artması, • Küreselleşme olgusunun hızla yayılmasıyla birlikte, küresel sağlık ve tüketim kalıplarına yaklaşılması, • Akdeniz- Ege havzasının pek çok meyve türünün üretimine müsait olması, • Bazı ürünlerde örtü-altı (sera) üretim imkânlarının artması ve • Genel olarak kentlilik ve gelir düzeyindeki artışa bağlı olarak, aynı ürünü dört mevsim tüketme alışkanlığının yaygınlaşmasıdır.
Doğu Anadolu bölgesi tarımdan çok hayvancılığı ile ön plandadır.
Doğu Anadolu bölgesi tarımdan çok hayvancılığı ile ön plandadır.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi küçükbaş hayvancılık sektöründe ortaya çıkan arz yetersizliğinin oluşmasında etkili olan faktörler arasında SAYILAMAZ?
Seçenekler
A
Türkiye’de koyun ve keçi eti üretiminin genellikle modern işletmecilik usullerine uygun olarak yapılmaması
B
Tarımsal nüfusun hızla şehre göç etmesinden dolayı, köyde yetiştirici nüfusun azalması
C
Mera arazilerinin giderek azalması ve kalitesinin zayıflaması
D
Hastalıkların yıldan yıla hayvan sayılarını ve üretimi sık sık değiştirmesi
E
Üretimini çoğunlukla büyük işletmeler şeklinde yürütülmesi
Açıklama:
Küçükbaş hayvancılık sektöründe ortaya çıkan bu arz yetersizliğinin oluşmasında etkili olan faktörler aşağıdaki gibi sıralanabilir: • Türkiye’de koyun ve keçi eti üretiminin genellikle modern işletmecilik usullerine uygun olarak yapılmaması, • Buna bağlı olarak (biraz da doğası gereği), hastalıkların yıldan yıla hayvan sayılarını ve üretimi sık sık değiştirmesi, • Üretimde ölçeğin çok küçük, etkinsiz, dolayısıyla maliyetlerin yüksek olması, • Üretici ile tüketici arasındaki aracıların rekabetçi bir yapıya sahip olmamasından ötürü, yüksek rantı ellerinde bulundurmaları, • Tarımsal nüfusun hızla şehre göç etmesinden dolayı, köyde yetiştirici nüfusun azalması, • Mera arazilerinin giderek azalması ve kalitesinin zayıflaması; buna karşılık ciddi bir ıslah politikasının devreye sokulamamış olması, • Çoğunlukla aile işletmeciliği şeklinde yürüdüğü ve kayıtların itinalı bir şekilde tutulmadığı için, istatistiklerin güvenilirlik düzeyinin zayıf olması.
Soru 100
Türkiye’de tarımın istihdamdaki payı 2000-2017 döneminde .....I....... dan ......II... seviyesine ............III.....
Yukarıdaki boşlukları doğru olarak dolduran kelimeler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bulunmaktadır?
Yukarıdaki boşlukları doğru olarak dolduran kelimeler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
%36 (Yüzde 36, %19 (Yüzde 19), gerilemiştir
B
(540 (Yüzde 40, %50 (Yüzde 50), artmıştır
C
%16 (Yüzde 16, %25 (Yüzde 25), artmıştır
D
%60 (Yüzde 60, %30 (Yüzde 30), gerilemiştir
E
%50 (Yüzde 50, %28 (Yüzde 28), gerilemiştir
Açıklama:
Türkiye’de tarımın istihdamdaki payı 20002017 döneminde %36 (yüzde otuzaltı)’dan %19,4 (yüzde ondokuz virgül dört) seviyesine gerilemiştir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal desteklemede kullanılan "Alan Bazlı Tarımsal Destekler ve Doğrudan Gelir Desteği" ödemeleri arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Yem bitkileri üretim desteği
B
Organik tarım desteği
C
Bitkisel ürün sigorta desteği,
D
Sertifikalı tohum üretim ve kullanım destekleri
E
Hanehalkına kırsal kalkınma yatırımlar
Açıklama:
Alan Bazlı Tarımsal Destekler ve Doğrudan Gelir Desteklemeleri, Doğrudan gelir desteği, Mazot desteği, Gübre desteği, Organik tarım, İyi tarım, Toprak analizi desteği vb. başlıkları içermektedir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörüne uygulanan fiyat destekleri arasında SAYILAMAZ?
Seçenekler
A
Teşvikler
B
Primler
C
Kota ve tarifeler
D
Vergiler
E
Pazarlama
Açıklama:
Türkiye’de tarım sektörüne uygulanan destekler; gelir, fiyat ve diğer destekler olarak üç temel kategoriye ayrılır. Gelir destekleri, kendi içerisinde dolaylı ve doğrudan gelir desteği olarak ikiye ayrılmaktadır. Fiyat destekleri içerisinde teşvikler, primler, kota ve tarifeler, vergiler ve ihracat iadeleri sayılabilir. Doğal afetler karşılığında yapılan bitkisel ve hayvansal zarar ödemeleri doğrudan gelir desteği kapsamında yer alırken, tarımsal hammadde alımı, tarımsal üretim kredileri, hayvan sigortası ve depolama gibi üretim maliyetlerini azaltan destekler dolaylı gelir destekleri içerisinde sayılabilir. Son destek kalemi olan diğer destekler içerisinde ise eğitim, araştırma-geliştirme (Ar-Ge), pazarlama, dağıtım ve yayım gibi destekler bulunmaktadır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi üye ülkelerin tarım politikalarını siyasal ve ekonomik anlamda bütünleştirmeyi hedefleyen Avrupa Birliği (AB) Ortak Tarım Politikasının (OTP) temel ilkelerinden Ortak Mali Sorumluluk İlkesinin anlamıdır?
Seçenekler
A
Bu ilke öncelikle AB’ye üye ülkelerin tarım ürünlerinin tüketileceğini ve söz konusu yerli ürünlerin ithalata karşı korunacağını ifade etmektedir.
B
Bu ilke, AB’ye üye ülkeler arasında tarım ürünlerinin serbest dolaşımının önündeki tüm engellerin kaldırılacağını ifade etmektedir
C
Bu ilke OTP'ye ilişkin tüm harcamaların üye ülkeler tarafından ortaklaşa karşılanacağını ifade etmektedir
D
AB’ye üye ülkeler arasında tarım ürünlerinin piyasa koşulları içerisinde alınıp satılabileceği tek bir pazarın oluşturulmasını ifade etmektedir
E
Bu ilke, tarımsal ürünlerin AB üyeleri dışındaki ülkelerin ithalatına karşı korunacağını ifade etmektedir
Açıklama:
Ortak mali sorumluluk ilkesi doğrultusunda AB’de OTP’ye ilişkin tüm harcamalar, üye ülkeler tarafından ortaklaşa karşılanacaktır. Bu amaçla, 1962 yılında AB bütçesi içerisinde Tarımsal Yönlendirme ve Garanti Fonu (FEOGA) oluşturulmuştur
Soru 104
2017 yılında Türkiye'de canlı hayvan üretiminde ilk üç sırada hangi hayvan türleri yer alır?
Seçenekler
A
Koyun-sığır-keçi
B
Sığır-Keçi-Koyun
C
Keçi-Koyun-Sığır
D
Koyun-Keçi-Sığır
E
Sığır-Koyun-Keçi
Açıklama:
Türk tarım sektörünü ve bu sektörün özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Tabloya bakıldığında, 2017 yılında canlı hayvan üretiminde ilk sırada koyun, ikinci sırada sığır ve üçüncü sırada keçinin yer aldığı görülmektedir.
Tabloya bakıldığında, 2017 yılında canlı hayvan üretiminde ilk sırada koyun, ikinci sırada sığır ve üçüncü sırada keçinin yer aldığı görülmektedir.

Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi dar anlamda tarım kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
Bitkisel ürünlerin ekimi
B
Hayvan ve hayvansal ürünlerin üretimi
C
Bitkisel ürünlerin bakımı
D
Bitkisel ürünlerin dikimi
E
Tarım alet ve makinelerinin üretim faaliyetlerinde bir bedel karşılığında kullandırılması
Açıklama:
Dar anlamda tarım; ekim, dikim, bakım ve yetiştirme yoluyla bitki ve bitkisel ürünler, hayvan ve hayvansal ürünler üretilmesi veya bunların üreticileri tarafından işlenip değerlendirilmesi faaliyetlerini kapsar.
Geniş anlamda tarım ise bitkisel ve hayvansal ürün üretiminin yanı sıra bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından işlenmesini, ormancılık ve balıkçılık faaliyetlerini, tarımsal ürünlerin taşınmasını ve saklanmasını, üreticiler tarafından satılmasını ve tarım alet ve makinelerinin üretim faaliyetlerinde bir bedel karşılığında kullandırılmasını kapsar.
Geniş anlamda tarım ise bitkisel ve hayvansal ürün üretiminin yanı sıra bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından işlenmesini, ormancılık ve balıkçılık faaliyetlerini, tarımsal ürünlerin taşınmasını ve saklanmasını, üreticiler tarafından satılmasını ve tarım alet ve makinelerinin üretim faaliyetlerinde bir bedel karşılığında kullandırılmasını kapsar.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi kalkınma planlarında tarım politikasının gerçekleştirmeye çalıştığı amaçlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tarımsal üretim seviyesini arttırmak
B
Tarım ürünlerinin uluslararası rekabet gücünü artırmak
C
Tarımsal üretimde mümkün olduğunca kendi kendine yeterli düzeye ulaşmak
D
Tarımsal üretim doğal koşullara bağımlılığı azaltmak
E
Tarıma dayalı sanayinin tarımsal girdi ihtiyacını yurt dışından karşılamak
Açıklama:
Kalkınma planlarında tarım politikasının gerçekleştirmeye çalıştığı amaçlardan bazıları şu şekildedir:
Tarıma dayalı sanayinin tarımsal girdi ihtiyacını yurt dışından karşılamak
- Tarımsal üretim seviyesini arttırmak
- Tarım ürünlerinin uluslararası rekabet gücünü artırmak
- Tarıma dayalı sanayinin, tarımsal girdi ihtiyacını yurt içinden karşılamak
- Tarımsal üretim doğal koşullara bağımlılığı azaltmak
- Tarımsal üretimde mümkün olduğunca kendi kendine yeterli düzeye ulaşmak
Tarıma dayalı sanayinin tarımsal girdi ihtiyacını yurt dışından karşılamak
Soru 107
I. Bitkisel üretim
II. Madencilik
III. Hayvansal üretim
IV. Balıkçılık
V. İklimlendirme ve soğutma
Yukarıdakilerden hangileri ana yapı olarak tarımsal faaliyet kapsamındadır?
II. Madencilik
III. Hayvansal üretim
IV. Balıkçılık
V. İklimlendirme ve soğutma
Yukarıdakilerden hangileri ana yapı olarak tarımsal faaliyet kapsamındadır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
I, III, IV
C
I, III, V
D
III, IV, V
E
I, II, III
Açıklama:
Tarımsal faaliyet, ana yapı olarak bitkisel ve hayvansal üretimle balıkçılık faaliyetlerinden ibarettir.
I, III, IV
I, III, IV
Ünite 5
Soru 1
Teşvik-i Sanayi Kanunu kapsamına giren kuruluşların sayım sonuçları hangi yıl yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1913
B
1914
C
1915
D
1917
E
1920
Açıklama:
Teşvik-i Sanayi Kanunu kapsamına giren kuruluşların sayım sonuçları 1917 yılında yayımlanmıştır.
Soru 2
İthalattan alınan tüm vergilerin oranı Ekim 1929'da Yüzde 26 iken, bir yıl sonra bu oran kaça yükseltilmiştir?
Seçenekler
A
Yüzde 28
B
Yüzde 29
C
Yüzde 30
D
Yüzde 33
E
Yüzde 38
Açıklama:
İthalattan alınan tüm vergilerin oranı Ekim 1929’da Yüzde 26 iken, bu oran bir yıl sonra Yüzde 38’e yükseltilmiştir.
Soru 3
Türkiye Cumhuriyeti'nde ilk defa sanayi sayımı hangi yıl yapılmıştır?
Seçenekler
A
1925
B
1926
C
1927
D
1928
E
1929
Açıklama:
1927 yılında, Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk defa sanayi sayımı yapılmıştır.
Soru 4
1942 yılı başında Ankara ve İstanbul’da karne uygulamasına gidilmiş, başlangıçta günlük 300 gram, daha sonra kişi başına 175
gram ekmek verilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi karne uygulamasına son verilen tarihtir?
gram ekmek verilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi karne uygulamasına son verilen tarihtir?
Seçenekler
A
1943
B
1944
C
1945
D
1946
E
1947
Açıklama:
1942 yılı başında Ankara ve İstanbul’da karne uygulamasına gidilmiş, başlangıçta günlük 300 gram, daha sonra kişi başına 175
gram ekmek verilmiştir. Karne uygulaması 1 Eylül 1944 tarihine kadar devam etmiştir.
gram ekmek verilmiştir. Karne uygulaması 1 Eylül 1944 tarihine kadar devam etmiştir.
Soru 5
Cumhuriyet tarihinde bir daha ulaşılamayan, sanayi sektöründeki %19,2’lik büyüme hangi yıl gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1952
B
1953
C
1954
D
1960
E
1962
Açıklama:
1953 yılında sanayi sektöründeki %19,2’lik büyümeye Cumhuriyet tarihinde bir daha ulaşılamamıştır.
Soru 6
1963 yılında başlayan planlı ekonomi döneminden günümüze (2019) kadar Türkiye’de kaç adet kalkınma planı hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
9
B
10
C
11
D
12
E
13
Açıklama:
1963 yılında başlayan planlı ekonomi döneminden günümüze (2019) kadar Türkiye’de 11 adet kalkınma planı hazırlanmıştır.
Soru 7
Avrupa Birliği (AB) Ekonomik Faaliyetler Sınıflaması’na (NACE) göre sanayi sektörü aşağıdakilerden hangisini kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Ulaştırma sanayisi
B
Enerji sanayisi
C
Teknoloji sanayisi
D
Gaz ve su sanayileri
E
İhracat sanayisi
Açıklama:
Avrupa Birliği (AB) Ekonomik Faaliyetler Sınıflaması’na (NACE) göre sanayi sektörü; madencilik ve taş ocakçılığı sanayisi, imalat sanayisi ile elektrik, gaz ve su sanayilerini kapsamaktadır.
Soru 8
2008-2015 yılları arasında birincil enerji tüketiminde en büyük paya sahip enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kömür
B
Petrol
C
Yenilenebilir kaynaklar
D
Güneş
E
Doğal gaz
Açıklama:
Doğal gaz, 2008-2015 yılları arasında birincil enerji tüketiminde en büyük paya sahip olup, 2015 yılında ülkemiz birincil enerji tüketimindeki payı %31 seviyesindedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Dördüncü Sanayi Devrimi'nin dört ana kavramından biri değildir?
Seçenekler
A
Makroekonomik ortam
B
Esneklik
C
Çeviklik
D
İnovasyon ekosistemleri
E
İnsan odaklı yaklaşım
Açıklama:
Dördüncü Sanayi Devrimi’nin dört ana kavramı; esneklik (resilience), çeviklik (agility), inovasyon (yenilik) ekosistemleri (innovation ecosystems) ve insan odaklı yaklaşım.
Soru 10
1915 sayımına göre Osmanlı sanayisinde sermayedar ve işçi olarak aşağıdakilerden hangisi en çok orana sahiptir?
Seçenekler
A
Rumlar
B
Türkler
C
Ermeniler
D
Yahudiler
E
Sırplar
Açıklama:
1915 sayımına göre Osmanlı sanayisinde Türkler, sermayedar ve işçi olarak %15’er oranında yer tutarken, sırasıyla Rumlar %50 ve %60, Ermeniler %20 ve %18 ve Yahudiler %15 ve %7 oranında paya sahiptir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi imalat sanayi kapsamına giren ürünler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Madenler
B
Taşlar
C
Elektrik
D
Tüketim malları
E
Gaz
Açıklama:
Türkiye’de sanayi sektörü, Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından madencilik, imalat sanayisi ve enerji (elektrik, gaz ve su) olarak sınıflandırılmıştı. Günümüzde TÜİK’in temel aldığı NACE Rev.2 sınıflandırma sisteminde, sanayi sektörünün kapsamı madencilik ve taş ocakçılığı (B), imalat (C) ile elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı (D) şeklindedir. İmalat sanayi alt sektörü ise tüketim malları, ara malları ve yatırım malları olarak üçe bölünmüş ve her biri kendi içinde alt sanayi dallarına ayrılmıştır.
Soru 12
Türkiye İktisat Kongresi hangi yılda gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1923
B
1924
C
1925
D
1926
E
1927
Açıklama:
Türkiye İktisat Kongresi, Cumhuriyet ilan edilmeden önce 17 Şubat 1923’te İzmir’de toplanmıştır.
Soru 13
Cumhuriyetin ilk yıllarında hayata geçirilen kamu girişimciliği faaliyetleri hangi sektörde yoğunlaşmıştır?
Seçenekler
A
Tarım sektörü
B
Hizmet sektörü
C
Bankacılık sektörü
D
Sanayi sektörü
E
Hayvancılık sektörü
Açıklama:
Kamu girişimciliği, daha çok sanayi sektöründe yoğunlaşmış, tarım ve hizmetler sektöründeki faaliyetleri sınırlı kalmıştır.
Soru 14
Türkiye’de 1947 Kalkınma Planı (Vaner Planı) ile başlatılan ve 1958 İstikrar Kararlarının yürürlüğe girmesine kadar devam eden ekonomideki liberal dönem için aşağıdakilerden hangisinin söylenmesi doğru olmaz?
Seçenekler
A
İç talep yüksektir.
B
Sanayi yerine tarımı teşvik edilmiştir.
C
İthal ikamesi yerine ihracatı teşvik edilmiştir.
D
Kamu kesimi yerine özel kesimi tercih edilmiştir.
E
Sanayi sektöründe kamunun payı azalmıştır.
Açıklama:
Türkiye’de 1947 Kalkınma Planı (Vaner Planı) ile başlatılan; ithal ikamesi yerine ihracatı teşvik, sanayi yerine tarımı teşvik ve kamu kesimi yerine özel kesimi tercih edilen liberal dönemde, sanayi sektörü, 1958 yılına kadar iç talebin canlı olması sebebiyle hızla büyümüştür. Kamuya ait sanayi kuruluşları da büyüdüğü için sanayi sektöründe kamunun payı azalmamıştır.
Soru 15
Türkiye’deki tüm kalkınma planları için aşağıdakilerden hangisini söylemek doğrudur?
Seçenekler
A
Sanayileşmeye öncelik verilmiş ve ekonomik kalkınma ile özdeş sayılmıştır.
B
Tarım teşvik edilmiştir.
C
İthal ikameci politikalar tavizsiz uygulanmıştır.
D
Özel sektör kamu sektörünün lokomotifi görevini yüklenmiştir.
E
Dışa bağımlı sanayi modeli uygulanmıştır.
Açıklama:
Türkiye’de tüm kalkınma planlarında sanayileşmeye öncelik verilmiş ve ekonomik kalkınma ile özdeş sayılmıştır.
Soru 16
İthal ikameci sanayileşme stratejisi terk edilerek, ihracata ağırlık ve öncelik veren sanayileşme modelinin benimsendiği kararların alındığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
12 Eylül 1980
B
24 Ocak 1980
C
12 Mart 1971
D
27 Mayıs 1960
E
11 Kasım 1938
Açıklama:
1980'de alınan 24 Ocak Kararları ile ithal ikameci sanayileşme stratejisi terk edilerek, ihracata ağırlık ve öncelik veren sanayileşme modeli benimsenmiştir. Böylece, ihracata dönük stratejiye göre sanayileşmemenin yarattığı sıkıntılar giderilmeye çalışılmıştır. Aslında 24 Ocak Kararları’nın özünde, sanayileşme stratejisindeki değişiklik yatar. Yatırım ve ara malları üretimine öncelik veren anlayış bırakılmış, sanayinin dışa açılmasına önem verilmiş ve ithalatta liberalizasyona (serbestleşme) gidilerek Türk sanayisi terbiye edilmeye çalışılmıştır.
Soru 17
Kalkınma planlarında sanayide yapısal değişim aşağıdakilerden hangisine bağlanmıştır?
Seçenekler
A
İthal ikameci politikanın terkedilmesine
B
Sanayi kuruluşlarına yapılan sübvansiyonların arttırılmasına
C
Sanayi üretimi içinde ara ve yatırım mallarının payının artmasına
D
Ara sanayi sektörlerinin desteklenmesine
E
Yabancı sermayenin ülkeye gelişinin kolaylaştırılmasına
Açıklama:
Kalkınma planlarında sanayide yapısal değişim, sanayi üretimi içinde ara ve yatırım mallarının payının artmasına bağlanmıştır. Planlı dönemde, izlenen ithal ikameci politikalar sonucunda, İBYKP dönemi içinde dayanıklı tüketim mallarında yerli üretim büyük ölçüde sağlanmıştır.
Soru 18
Türkiye'de sanayi sektöründeki sorunlar kapsamında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dışa bağımlılığı devam etmektedir.
B
Enerji maliyetlerinin yüksekliği devam etmektedir.
C
Çevre ve insan sağlığına uygun üretimdeki eksiklikler devam etmektedir.
D
Kayıtdışı hala önemli bir sorundur.
E
Vergi oranları düşüktür.
Açıklama:
Türkiye sanayileşme anlamında önemli adımlar atmış olmasına karşılık, dışa bağımlılığı devam etmektedir. İmalat sanayisinin sorunları ve eksikliklerine genel olarak baktığımızda, ara ve yatırım mallarında dışa bağımlı yapı, enerji maliyetlerinin yüksekliği devam etmektedir. Çevre ve insan sağlığına uygun üretimdeki eksiklikler devam etmekte, kayıtdışı hala önemli bir sorun, vergi oranları yüksek, teşvikler ve piyasa düzenlemesinde yaşanan aksaklıklar tam anlamıyla giderilmemiştir. Girişimciliğin yeterince gelişmemiş olması ve Ar Ge ve buna bağlı olarak yenilikçilikte (inovasyon) yeterince ilerleme sağlanmamış olması sorunlardan bazılarıdır.
Soru 19
Türkiye'de sanayi sektöründeki sorunlardan hangisi 1980-2019 dönemini 1960-1980 döneminden ayırmaktadır?
Seçenekler
A
Rekabet gücünün zayıflığı
B
Yüksek maliyetli üretim
C
Dış pazarın hedeflenmemesi
D
Küreselleşmeyle artan rekabet
E
İmalat sanayisinde ölçeğin optimumun altında kalması
Açıklama:
Türkiye'de sanayi sektöründeki sorunlardan küreselleşmeyle artan rekabet karşısında düşük katma değerli sektörlerin gelişmesi 1980-2019 dönemini 1960-1980 döneminden ayırmaktadır.
Soru 20
İttihat ve Terakki Hükûmeti sanayileşmeyi teşvik etmek amacıyla Teşvik-i Sanayi Kanunu Muvakkatını (Geçici Sanayi Yasasını) kaç yılında yürürlüğe koymuştur?
Seçenekler
A
1913
B
1914
C
1917
D
1919
E
1927
Açıklama:
Aralık 1913 tarihinde iktidardaki İttihat ve Terakki Hükûmeti sanayileşmeyi teşvik etmek amacıyla Teşvik-i Sanayi Kanunu Muvakkatını (Geçici Sanayi Yasasını) yürürlüğe koymuştur. 1914 yılında yasanın tüzüğü, 1917’de ise yönetmeliği çıkarılarak kapsamlı bir mevzuat hazırlanmış fakat araya giren Birinci Dünya Savaşı dolayısıyla bu düzenlemelerden yeterince yararlanılamamıştır. Bu mevzuat, daha sonra 1927 yılında Türkiye Cumhuriyeti hükûmetince yeniden düzenlenerek yürürlüğe konmuştur.
Soru 21
Teşvik-i Sanayi Kanunu kapsamına giren kuruluşların sayım sonuçları 1917 yılında yayımlanmıştır. Buna göre Osmanlı sanayi, tüketim malları üretmekte, ara ve yatırım malları üreten sanayi dallarına sahip bulunmamaktadır. Sanayinin hammaddesi tarıma dayanmaktadır. Sanayi kuruluşları aşırı derecede Batı Anadolu’da yoğunlaşmış; bunlardan %55 (yüzde ellibeş)’i İstanbul’da, %22 (yüzde yirmiiki)’si İzmir’de toplanmıştır. Sayımlarda yer alan 264 kuruluştan %19 (yüzde ondokuz)’u devlet veya anonim şirketler gibi tüzel kişilere aitken, %81 (yüzde seksenbir)’i ise gerçek kişilerindir. Söz konusu 264 sanayi kuruluşunun %20 (yüzde yirmi)’si kimlere aittir?
Seçenekler
A
Rum
B
Yahudi
C
Ermeni
D
Türk ve Müslümanlara
E
Yabancı olarak gayri Müslimler
Açıklama:
Teşvik-i Sanayi Kanunu kapsamına giren kuruluşların sayım sonuçları 1917 yılında yayımlanmıştır. Buna göre Osmanlı sanayi, tüketim malları üretmekte, ara ve yatırım malları üreten sanayi dallarına sahip bulunmamaktadır. Sanayinin hammaddesi tarıma dayanmaktadır. Sanayi kuruluşları aşırı derecede Batı Anadolu’da yoğunlaşmış; bunlardan %55 (yüzde ellibeş)’i İstanbul’da, %22 (yüzde yirmiiki)’si İzmir’de toplanmıştır. Sayımlarda yer alan 264 kuruluştan %19 (yüzde ondokuz)’u devlet veya anonim şirketler gibi tüzel kişilere aitken, %81 (yüzde seksenbir)’i ise gerçek kişilerindir. Söz konusu 264 sanayi kuruluşunun %20 (yüzde yirmi)’si Türk ve Müslümanlara ve %80 (yüzde seksen)’i Rum, Ermeni, Yahudi ve yabancı olarak gayri Müslimlere aittir.
Soru 22
Osmanlı sanayisinde, yabancı sermayenin payı düşük, çevirici güç yetersiz ve teknoloji geriydi. 264 sanayi kuruluşunda toplam 20.977 beygir gücünde çevirici güç kullanılmıştı. Bu gücün %76’sı buhar makinelerinden, %13’ü petrol kullanan içten yanmalı motorlardan ve %6,5’i de elektrik motorlarından sağlanıyordu. Enerji daha çok kol gücüne dayanıyordu. Osmanlı Devleti’nde ilk elektrik enerjisi üretim birimi, 1902’de nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
İzmir
B
Bursa
C
Adana
D
Ankara
E
İstanbul
Açıklama:
Osmanlı sanayisinde, yabancı sermayenin payı düşük, çevirici güç yetersiz ve teknoloji geriydi. 264 sanayi kuruluşunda toplam 20.977 beygir gücünde çevirici güç kullanılmıştı. Bu gücün %76’sı buhar makinelerinden, %13’ü petrol kullanan içten yanmalı motorlardan ve %6,5’i de elektrik motorlarından sağlanıyordu. Enerji daha çok kol gücüne dayanıyordu. Osmanlı Devleti’nde ilk elektrik enerjisi üretim birimi, 1902’de Adana’da kurulmuş ve 1913 yılında İstanbul’da bir benzeri faaliyete geçmiştir.
Soru 23
Osmanlı’dan devralınan az sayıda sanayi kuruluşunun, yüksek düzeydeki rekabetten korunması ve sanayi sektörünün gelişebilmesi için, Türkiye İktisat Kongresi’ne katılan sanayiciler sanayinin dış rekabetten korunmasını istemişlerdir. Bunun için birtakım tedbirler alınmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu tedbirlerden değildir?
Seçenekler
A
Bir sanayi bankasının kurulması
B
Makine araç ve gereç ithaline vergi bağışıklığı sağlanması
C
Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun yeniden düzenlenerek yürürlüğe konulması
D
24 Ağustos 1928’e kadar gümrük tarifelerinin 1 Eylül 1916 tarihinde olduğu seviyede tutulması
E
İhracata dönük sanayilerin kullandıkları ithal hammaddelerin gümrük vergisinden muaf tutulması
Açıklama:
Lozan Barış Anlaşması’nın Türkiye Cumhuriyeti’nin gümrük tarifelerini 5 yıl süreyle 24 Ağustos 1928’e kadar, 1 Eylül 1916 tarihinde olduğu seviyede tutma yükümlülüğü Gümrük korumasına geç başlanılmasının sebebidir.
Soru 24
Tarımda Aşar Vergisi Birinci İktisat Kongresi’nin önerileri doğrultusunda kaldırılınca, devlet önemli bir gelir kaybına uğramıştır. Çünkü devlet gelirlerinin ortalama %25’ini aşar vergisi sağlamaktaydı. Aşar (onda biri) vergisi, ürünün değeri üzerinden %12,5 oranında “ayni” veya “nakdi” olarak alınmakta ve iltizam usulüyle tahsil edilmekteydi. Aşar Vergisi kaç yılında kaldırılmıştır?
Seçenekler
A
1923
B
1924
C
1925
D
1926
E
1927
Açıklama:
17 Şubat 1925 tarihinde tarımda Aşar Vergisi Birinci İktisat Kongresi’nin önerileri doğrultusunda kaldırılınca, devlet önemli bir gelir kaybına uğramıştır. Çünkü 1924 yılındaki devlet gelirlerinin ortalama %25’ini aşar vergisi sağlamaktaydı. Aşar (onda biri) vergisi, ürünün değeri üzerinden %12,5 oranında “ayni” veya “nakdi” olarak alınmakta ve iltizam usulüyle tahsil edilmekteydi.
Soru 25
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk 10 yılında özel girişime dayanan liberal ekonomi politikası izlenmiş, özel sektör korunarak teşvik edilmiş ve sanayileşmede bu kesime öncelik verilmiştir. Kamu kesimi 10 yıllık süre içinde, piyasa ekonomisinin çalışması için gerekli olan kurumsal ve yasal düzenlemeleri yapmış, demiryolu gibi önemli altyapı projelerinin gerçekleştirilmesini sağlamıştır. Fakat sanayileşme diğer sektörlerin gerisinde kalmıştır. Bu durumda devlet, bizzat kendisi kalkınma hamlesini başlatmak istemiştir. Devletçilik politikası, sanayileşmeyi hızlandırmak için bir alternatif olarak doğmuş ve devlet öncülüğünde planlı sanayileşme hedef alınmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu geri kalmanın sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İç rekabet
B
Girişimci azlığı
C
Sermaye yetersizliği
D
Nitelikli işgücü eksikliği
E
O günkü ekonomik şartlar
Açıklama:
İç rekabet değil dış rekabet sebebiyle başarılı olunmamıştır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Elektrik enerjisi üretimine öncelik verilmiş
B
Liman yapımı gibi yatırımlara öncelik verilmiş
C
Maden ve hammaddelerin işlenerek ihracı amaçlanmış
D
Ara ve yatırım mallarını kapsayan ağır sanayiye ağırlık verilmiş
E
İthal edilmekte olan tüketim malları üretiminde belli artışlar sağlanmış
Açıklama:
"İthal edilmekte olan tüketim malları üretiminde belli artışlar sağlanmış" ifadesi İBYSP'nın değil BBYSP’nin amacıdır.
Soru 27
Meclis’te bir tasarının görüşülmesi sırasında baş gösteren parti içi muhalefet sonucunda, Adnan Menderes ve Fuat Köprülü CHP’den ihraç edilmişlerdir. Bu karara karşı çıkan Refik Koraltan ve Celal Bayar’ın da Parti’den (CHP’den) istifa etmesiyle oluşan muhalefet, çok partili hayata geçiş izninin verilmesiyle 7 Ocak 1946 tarihinde Demokrat Parti’yi kurmuşlardır. Çok partili hayata geçişe zemin hazırlayan bu tasarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık
B
Millî Korunma
C
Teşvik-i Sanayi Kanunu
D
Çiftçiyi Topraklandırma Yasaları
E
Toprak Mahsulleri Vergisi uygulamaları
Açıklama:
Çiftçiyi Topraklandırma Kanun tasarısının Meclis’te görüşülmesi sırasında baş gösteren parti içi muhalefet sonucunda, Adnan Menderes ve Fuat Köprülü CHP’den ihraç edilmişlerdir.
Soru 28
Türkiye, Güney Kore, Tayvan, Hong Kong ve Singapur gibi uzak doğu ülkelerinin ihracata dönük sanayileşme stratejilerini 1960’lı yıllarda benimseyip uygulamaya koymuş olsaydı, bugün sanayileşme konusunda karşılaştığı sıkıntıların büyük bir kısmından uzak kalacaktı. 1963 yılında başlayan planlı ekonomi döneminden günümüze (2019) kadar Türkiye’de 11 adet kalkınma planı hazırlanmıştır. Planların iktisadi felsefeleri ve yaklaşımları kapsamında planları “devletçi, kısmi” olan yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
Planların iktisadi felsefeleri ve yaklaşımları kapsamında; 1960 öncesi planları devletçi, kısmi, 1960-1980 planları karma ekonomi, bütüncül, 1980-2000 planları liberal, stratejik olarak nitelendirilebilir. Sanayileşmede 1980 öncesinde ithalat ikamesi politikaları, 1980 sonrasında ise açık ekonomiye geçiş, yönlendirici olmuştur. Birinci plan (BBYKP) ve ikinci plan (İBYKP), 15 yıllık (1963-1977) perspektif plana göre hazırlanmıştır. BBYKP temel altyapı yatırımlarına, istihdam sorununa ve yeniden düzenleme konularına ağırlık verirken, İBYKP özellikle sanayi sektörünün ekonomide sürükleyici sektör niteliği kazanması ilkesini benimsemiştir.
Soru 29
Sanayi sektöründeki sorunlar kapsamında, Türkiye’nin Küresel Rekabet Endeksi’ndeki yerinin gerilemesi, sanayi sektörü açısından bir sorundur. Türkiye sanayileşme anlamında önemli adımlar atmış olmasına karşılık, dışa bağımlılığı devam etmektedir. İmalat sanayisinin sorunları ve eksikliklerine genel olarak baktığımızda sorunların devam ettiğini görüyoruz. Aşağıdakilerden hangisi bu sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kayıtdışı hala önemli bir sorundur.
B
Enerji maliyetlerinin yüksekliği devam etmektedir.
C
Ara ve yatırım mallarında içe bağımlı yapı devam etmektedir.
D
Çevre ve insan sağlığına uygun üretimdeki eksiklikler devam etmektedir.
E
Teşvikler ve piyasa düzenlemesinde yaşanan aksaklıklar tam anlamıyla giderilmemiştir.
Açıklama:
Ara ve yatırım mallarında dışa bağımlı yapı, devam etmektedir.
Soru 30
İttihat ve Terakki Hükûmeti sanayileşmeyi teşvik etmek amacıyla Teşvik-i Sanayi Kanunu Muvakkatını hangi yıl yürürlüğe koymuştur?
Seçenekler
A
1909
B
1910
C
1911
D
1912
E
1913
Açıklama:
Aralık 1913 tarihinde iktidardaki İttihat ve Terakki Hükûmeti sanayileşmeyi teşvik etmek amacıyla Teşvik-i Sanayi Kanunu Muvakkatını (Geçici Sanayi Yasasını) yürürlüğe koymuştur.
Soru 31
1915 sayımına göre Osmanlı sanayisinde Rumlar sermayedar olarak yüzde kaçlık paya sahipti?
Seçenekler
A
Yüzde 30
B
Yüzde 35
C
Yüzde 40
D
Yüzde 45
E
Yüzde 50
Açıklama:
1915 sayımına göre Osmanlı sanayisinde Türkler, sermayedar ve işçi olarak Yüzde 15’er oranında yer tutarken, sırasıyla Rumlar Yüzde 50 ve Yüzde 60, Ermeniler Yüzde 20 ve Yüzde 18 ve Yahudiler Yüzde 15 ve Yüzde 7 oranında paya sahiptir.
Soru 32
I. İnhisarlar Umum Müdürlüğünün kurulması
II. Sanayi ve Maadin Bankasının kurulması
III. Türkiye İş Bankasının kurulması
Yukarıdaki olaylar hangi sırayla gerçekleşmiştir?
II. Sanayi ve Maadin Bankasının kurulması
III. Türkiye İş Bankasının kurulması
Yukarıdaki olaylar hangi sırayla gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-I
C
I-III-II
D
III-II-I
E
II-I-III
Açıklama:
1924 yılında Türkiye İş Bankası, 1925 yılında Sanayi ve Maadin Bankası kurulmuştur. 1932 yılında İnhisarlar Umum Müdürlüğü kurulmuştur.
Soru 33
Aşağıdaki ürünlerden hangisi üzerindeki tekel diğerlerinden daha önce kaldırılmıştır?
Seçenekler
A
Şarap
B
Kahve
C
Kibrit
D
Bira
E
Barut
Açıklama:
1942’de şarap, 1946’da kahve, 1952’de kibrit ve bira, 1956’da barut ve patlayıcı maddeler üzerindeki tekeller kaldırılarak, bu maddelerin üretim ve satışı serbest bırakılmıştır.
Soru 34
Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk defa sanayi sayımı hangi yıl yapılmıştır?
Seçenekler
A
1926
B
1927
C
1928
D
1929
E
1930
Açıklama:
1927 yılında, Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk defa sanayi sayımı yapılmıştır.
Soru 35
I. Türk sanayi planları, merkezi planlı ekonomilerdeki gibi doktriner değil pragmatikti.
II. Türk sanayi planları kolektivist sisteme geçiş için bir aşama niteliği taşımıştır.
III. Sovyetler Birliği’ndeki ekonominin her sektörünü kapsayan merkezi planlar ile benzeşmiştir.
Cumhuriyet Dönemi’nde devletçilik politikası çerçevesinde hazırlanan Türk Sanayi Planları ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Türk sanayi planları kolektivist sisteme geçiş için bir aşama niteliği taşımıştır.
III. Sovyetler Birliği’ndeki ekonominin her sektörünü kapsayan merkezi planlar ile benzeşmiştir.
Cumhuriyet Dönemi’nde devletçilik politikası çerçevesinde hazırlanan Türk Sanayi Planları ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi’nde devletçilik politikası çerçevesinde hazırlanan ve dünya kapitalist sistemi içinde ilk uygulamaya konulan Türk Sanayi Planları’nın, Sovyetler Birliği’ndeki ekonominin her sektörünü kapsayan merkezi planlar ile hiçbir benzerliği yoktur. Türk planları, merkezi planlı ekonomilerdeki gibi “doktriner” değil, aksine “pragmatik” idi. Bu sebeple Türkiye’de devletçilik ve planlı ekonomi uygulaması, hiçbir zaman kolektivist sisteme geçiş için bir aşama niteliği taşımamıştır.
Soru 36
İktisadi Savunma Planı hangi yıl yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1938
B
1939
C
1940
D
1941
E
1942
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı’nın çıkmasından üç ay önce, İBYSP’den de vazgeçilerek yerine 5 Nisan 1939 tarihinde İktisadi Savunma Planı konulmuştur.
Soru 37
Aşağıdaki olaylardan hangisi diğerlerinden daha sonra gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Millî Müdafaa Kanunu
B
Dünya Ekonomik Krizi
C
Varlık Vergisi Kanunu
D
İktisadi Savunma Planı
E
Dünya Bankası Barker Raporu
Açıklama:
1950’de Dünya Bankası Barker Raporu hazırlanmıştır.
12 Kasım 1942 tarihinde 4305 sayılı Varlık Vergisi Kanunu çıkarılmıştır.
1940 yılı başında Hükûmete sınırsız yetkiler veren Millî Müdafaa Kanunu kabul edilmiştir.
5 Nisan 1939 tarihinde İktisadi Savunma Planı kabul edilmiştir.
1929-1930 yıllarında Dünya Ekonomik Krizi (Büyük Buhran) yaşanmıştır.
12 Kasım 1942 tarihinde 4305 sayılı Varlık Vergisi Kanunu çıkarılmıştır.
1940 yılı başında Hükûmete sınırsız yetkiler veren Millî Müdafaa Kanunu kabul edilmiştir.
5 Nisan 1939 tarihinde İktisadi Savunma Planı kabul edilmiştir.
1929-1930 yıllarında Dünya Ekonomik Krizi (Büyük Buhran) yaşanmıştır.
Soru 38
I. PTT
II. Türkiye Demir Çelik İşletmeleri
III. Et ve Balık Kurumu
Yukarıdakilerden hangisi 1950’de yapılan seçimler sonucunda iktidar olan Demokrat Parti zamanında kurularak kamu iktisadi teşebbüsü (KİT) kapsamında yer almıştır?
II. Türkiye Demir Çelik İşletmeleri
III. Et ve Balık Kurumu
Yukarıdakilerden hangisi 1950’de yapılan seçimler sonucunda iktidar olan Demokrat Parti zamanında kurularak kamu iktisadi teşebbüsü (KİT) kapsamında yer almıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Demokrat Parti, devletin ekonomideki payının küçültülmesini ilke olarak benimsemesine rağmen, bu dönemde T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi, PTT, Denizcilik Bankası ve Devlet Malzeme Ofisi, kamu iktisadi teşebbüsü (KİT) hâline dönüştürülmüştür. Et ve Balık Kurumu, Türkiye Demir Çelik İşletmeleri ile SEKA ve T.C. Turizm Bankası kurularak KİT kapsamı daha da genişletilmiştir.
Soru 39
I. 1980 yılına kadar özellikle dayanıklı tüketim malları sanayisinde büyük ölçüde ithal ikamesi gerçekleştirilmiştir. II. 1970’li yıllarda iç pazarın dış rekabete karşı korunması sonucunda özellikle montaj sanayisi dalında etkinliği düşük, iç piyasada tekel yaratan bir sanayi yapısı meydana gelmiştir. III. 1980 sonrasında izlenen politikalar ve plan hedefleri çerçevesinde tüketim mallarının payında artışara ve yatırım mallarının payında düşüş meydana gelmiştir. Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
1980 sonrasında izlenen politikalar ve plan hedefleri çerçevesinde tüketim mallarının payında düşüş gözlenirken, ara ve yatırım mallarının payında artış olmuştur.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi ile sanayileşme olmadan ülkenin kalkınamayacağını ileri süren devlet adamlarının sayısı artmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
İkinci Meşrutiyet
B
Birinci Dünya Savaşı
C
İkinci Dünya Savaşı
D
Milli İktisat Dönemi
E
Osmanlı Bankasının kurulması
Açıklama:
İkinci Meşrutiyet’in 1908’de ilan edilmesiyle, sanayileşme olmadan ülkenin kalkınamayacağını ileri süren devlet adamlarının sayısı artmaya başlamıştır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi 17 Şubat 1923’te İzmir’de toplanan Türkiye İktisat Kongresi’nde Mustafa Kemal ‘in “Siyasi ve askerî zaferler ne kadar büyük olursa olsun iktisadi zaferlerle taçlandırılmazlarsa meydana gelen zaferler kalıcı olamaz, az zamanda söner. Bu sebeple en kuvvetli, en parlak zaferlerimizin dahi temin edebileceği faydalı sonuçları temin etmek için iktisadiyatımızın, iktisadi egemenliğimizin sağlanması, kuvvetlendirilmesi zorunludur... Yeni Türkiye’mizi layık olduğu mertebeye çıkarmak için vakit geçirmeden iktisadiyatımıza önem vermek zorundayız”. Konuşmasında geçen “İktisadiyatımıza önem vermek zorundayız” ile belirtmek istediği gerçektir?
Seçenekler
A
Tarımsallaşma
B
Sanayileşme
C
Kurumsallaşma
D
Okullaşma
E
Uzmanlaşma
Açıklama:
17 Şubat 1923’te İzmir’de toplanan Türkiye İktisat Kongresi’nde Mustafa Kemal şöyle demektedir:
“Siyasi ve askerî zaferler ne kadar büyük olursa olsun iktisadi zaferlerle taçlandırılmazlarsa meydana gelen zaferler kalıcı olamaz, az zamanda söner. Bu sebeple en kuvvetli, en parlak zaferlerimizin dahi temin edebileceği faydalı sonuçları temin etmek için iktisadiyatımızın, iktisadi egemenliğimizin sağlanması, kuvvetlendirilmesi zorunludur... Yeni Türkiye’mizi layık olduğu mertebeye çıkarmak için vakit geçirmeden iktisadiyatımıza önem vermek zorundayız”.
Mustafa Kemal’in “İktisadiyatımıza önem vermek zorundayız” derken belirtmek istediği gerçek, sanayileşmeydi.
“Siyasi ve askerî zaferler ne kadar büyük olursa olsun iktisadi zaferlerle taçlandırılmazlarsa meydana gelen zaferler kalıcı olamaz, az zamanda söner. Bu sebeple en kuvvetli, en parlak zaferlerimizin dahi temin edebileceği faydalı sonuçları temin etmek için iktisadiyatımızın, iktisadi egemenliğimizin sağlanması, kuvvetlendirilmesi zorunludur... Yeni Türkiye’mizi layık olduğu mertebeye çıkarmak için vakit geçirmeden iktisadiyatımıza önem vermek zorundayız”.
Mustafa Kemal’in “İktisadiyatımıza önem vermek zorundayız” derken belirtmek istediği gerçek, sanayileşmeydi.
Soru 42
Sanayiciler, gümrük tarifeleri artırılarak sanayinin dış rekabetten korunmasını, bir sanayi bankasının kurulmasını, Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun yeniden düzenlenerek yürürlüğe konulmasını, makine araç ve gereç ithaline vergi bağışıklığı sağlanmasını aşağıdakilerden hangisinde talep etmişlerdir?
Seçenekler
A
İkinci Meşrutiyet döneminde
B
Milli iktisat döneminde
C
Osmanlı Bankasının kuruluşunda
D
İnhisarlar Umum Müdürlüğü kuruluşunda
E
Türkiye İktisat Kongresinde
Açıklama:
Osmanlı’dan devralınan az sayıda sanayi kuruluşunun, yüksek düzeydeki rekabetten korunması ve sanayi sektörünün gelişebilmesi için, Türkiye İktisat Kongresi’ne katılan sanayiciler, gümrük tarifeleri artırılarak sanayinin dış rekabetten korunmasını istemişlerdir. Ayrıca, Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun yeniden düzenlenerek yürürlüğe konulmasını, bir sanayi bankasının kurulmasını, makine araç ve gereç ithaline vergi bağışıklığı sağlanmasını da talep etmişlerdir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisinde özel girişime dayanan liberal ekonomi politikası izlenmiş, özel sektör korunarak teşvik edilmiş ve sanayileşmede bu kesime öncelik verilmiştir?
Seçenekler
A
Kamu iktisadi teşekküllerinin yerinin ekonomide arttığı dönemde
B
Tarım satış kooperatif birlikleri kurulmaya karar verilmesi aşamasında
C
Türkiye Cumhuriyetinin ilk 10 yılında
D
Türkiye İktisat Kongresinde alınan kararlarla
E
İnhisarlar Umum Müdürlüğü gözetiminde
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk 10 yılında özel girişime dayanan liberal ekonomi politikası izlenmiş, özel sektör korunarak teşvik edilmiş ve sanayileşmede bu kesime öncelik verilmiştir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği (AB) Ekonomik Faaliyetler Sınıflaması’na (NACE) göre sanayi sektörü içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Madencilik
B
Taş ocakçılığı
C
Elektrik-gaz-su sanayileri
D
Canlı hayvan-küçükbaş üretimi
E
İmalat sanayi
Açıklama:
Avrupa Birliği (AB) Ekonomik Faaliyetler Sınıflaması’na (NACE) göre sanayi sektörü; madencilik ve taş ocakçılığı sanayisi, imalat sanayisi ile elektrik, gaz ve su sanayilerini kapsamaktadır.
Soru 45
Günümüzde, hammaddeye dayanan, klasik üretim teknolojisi kullanan ve çevre kirliliğine yol açan tekstil, demir-çelik ve gemi inşa gibi sanayiler emeğin ucuz olduğu gelişmekte olan ülkelere kaymaktadır. Buna karşılık gelişmiş ülkeler, bilgi ve beceri gerektiren, araştırma ve geliştirmeye dayanan, ileri teknolojili sanayi dallarına yönelmektedir. Dünyada sanayi sektöründe uluslararası karşılaştırmalı üstünlükler, doğal kaynak zenginliğinden çok, sahip olunan teknoloji seviyesine bağlı bir duruma gelmiştir. Bu paragraftan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Seçenekler
A
Gelişmiş ülkeler kendi ülkelerinde hava kirliliğine yol açacak sanayileri istememektedirler.
B
Sanayi sektöründe karşılaştırmalı üstünlükler teknoloji seviyesine bağlı duruma gelmiştir.
C
Emek yoğun sektörlerde üretilen malların talebi daha fazladır
D
Tüketiciler teknoloji yoğun ürünlere daha çok para harcamaya hazırdır.
E
Teknoloji yoğun piyasalar genellikle büyük metropollerde yer almaktadır.
Açıklama:
Günümüzde, hammaddeye dayanan, klasik üretim teknolojisi kullanan ve çevre kirliliğine yol açan tekstil, demir-çelik ve gemi inşa gibi sanayiler emeğin ucuz olduğu gelişmekte olan ülkelere kaymaktadır. Buna karşılık gelişmiş ülkeler, bilgi ve beceri gerektiren, araştırma ve geliştirmeye dayanan, ileri teknolojili sanayi dallarına yönelmektedir. Dünyada sanayi sektöründe uluslararası karşılaştırmalı üstünlükler, doğal kaynak zenginliğinden çok, sahip olunan teknoloji seviyesine bağlı bir duruma gelmiştir.
Soru 46
Aşağıdaki sektörlerden hangisinin ekonomi içindeki yeri ve büyüklüğü ülkenin gelişme sürecindeki temel göstergelerinden biridir?
Seçenekler
A
Madencilik
B
Tarım sektörü
C
Eğitim sektörü
D
Hizmet sektörü
E
İmalat sektörü
Açıklama:
Bir ülkede imalat sanayisinin ekonomi içindeki yeri, ülkenin gelişme sürecindeki temel göstergelerden biridir. Ülkeler geliştikçe sektörlerin ekonomi içindeki payları da değişim gösterir. Önceleri tarım gibi doğal kaynaklara dayalı sektörler ekonomi içinde önemli bir paya sahipken, ülke geliştikçe bu pay yerini imalat sanayisine bırakır ve hizmet sektörünün payı da artmaya başlar.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin sanayileşme anlamında karşı karşıya kaldığı en önemli sorundur?
Seçenekler
A
Eğitimsiz iş gücü
B
Düşük verimlilik
C
Dışa bağımlılık
D
Tarım sektörüne olan bağımlılığın hala yüksek olması
E
Ürün kalitesinin giderek düşmesi
Açıklama:
Türkiye sanayileşme anlamında önemli adımlar atmış olmasına karşılık, dışa bağımlılığı devam etmektedir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de imalat sanayaisinin sorun ve eksiklikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Enerji maliyetlerinin yüksekliği
B
Kayıt dışılık
C
Yüksek vergi oranları
D
Vasıfsız emek sayısının fazlalığı
E
Teşvikler ve piyasa düzenlemesinde yaşanan aksaklıklar
Açıklama:
İmalat sanayisinin sorunları ve eksikliklerine genel olarak baktığımızda, ara ve yatırım mallarında dışa bağımlı yapı,
enerji maliyetlerinin yüksekliği devam etmektedir. Çevre ve insan sağlığına uygun üretimdeki eksiklikler devam
etmekte, kayıtdışı hala önemli bir sorun, vergi oranları yüksek, teşvikler ve piyasa düzenlemesinde yaşanan
aksaklıklar tam anlamıyla giderilmemiştir. Girişimciliğin yeterince gelişmemiş olması ve Ar-Ge ve buna
bağlı olarak yenilikçilikte (inovasyon) yeterince ilerleme sağlanmamış olması sorunlardan bazılarıdır
enerji maliyetlerinin yüksekliği devam etmektedir. Çevre ve insan sağlığına uygun üretimdeki eksiklikler devam
etmekte, kayıtdışı hala önemli bir sorun, vergi oranları yüksek, teşvikler ve piyasa düzenlemesinde yaşanan
aksaklıklar tam anlamıyla giderilmemiştir. Girişimciliğin yeterince gelişmemiş olması ve Ar-Ge ve buna
bağlı olarak yenilikçilikte (inovasyon) yeterince ilerleme sağlanmamış olması sorunlardan bazılarıdır
Soru 49
Türkiye ekonomisinde gerek sanayi sektörü ve gerekse imalat sanayisi, 1960’lı yıllardan sonra önemli gelişim göstermiş, imalat sanayisinin ulusal gelir içindeki payı yükselmiştir. İmalat sanayii bu gelişim sürecinde iki önemli aşamadan geçmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu iki aşamanın tarihlerini verir?
Seçenekler
A
1960-1980
B
1970-1980
C
1970-1990
D
1980-1990
E
1990-2000
Açıklama:
Türkiye ekonomisinde gerek sanayi sektörü ve gerekse imalat sanayisi, 1960’lı yıllardan sonra önemli gelişim göstermiş, imalat sanayisinin ulusal gelir içindeki payı yükselmiştir. İmalat sanayisi bu gelişim sürecinde birincisi 1960’larda, ikincisi 1980’lerde olmak üzere iki önemli aşamadan geçmiştir. 1960’larda ithal ikameci ve devletin aktif rol aldığı politikalar sanayileşmeye katkıda bulunmuş, ancak bu süreç 1970’lerde krizle karşılaşmıştır. 24 Ocak 1980 Kararları’nın temellerinden birini oluşturan ihracata dayalı sanayileşme stratejisiyle birlikte, imalat sanayisi hızla gelişmiştir. Bu gelişim, 1990’lardaki makroekonomik istikrarsızlıklar sonucu yerini tekrar duraklamaya bırakmakla birlikte, 1980’de başlayan dışa açık ekonomi modeli günümüzde de uygulanmaya devam etmektedir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet'in ilk 10 yılında hükümetin yerli sanayicinin üretimini korumada kullandığı bir yöntem değildir?
Seçenekler
A
İç vergilerden muaf tutarak
B
Prim ödeyerek
C
Ucuz kredi sağlayarak
D
İthal mallarına tüketim vergisi koyarak
E
Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planını uygulayarak
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soru 51
1925 yılında devletin şeker sanayisine yatırım yapacak girişimcilere önemli ayrıcalıklar tanımasının nedeni ne olabilir?
Seçenekler
A
Devletin şeker üretimini karlı bulmaması
B
Ülkenin şeker ihtiyacının bir an önce karşılanması
C
Şeker ihtiyacında dışa bağımlılığın azaltılması
D
Devletin özel sektörün yetersiz kaldığı alanlara müdahale isteği
E
Devletçilik anlayışının yaygınlaşması
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında izlenen temel ekonomi politikası ilke olarak, özel girişim eliyle serbest piyasa şartlarında sanayileşmeyi esas almaktadır. Devlet, özel girişimi desteklemiş, fakat özel sektörün yetersiz kaldığı, karlı bulmadığı alanlarda ekonomiye müdahale ederek yatırım yapmıştır. Bunun tipik örneği, 5 Nisan 1925 tarihinde çıkarılan 601 sayılı Yasa ile şeker sanayisine yatırım yapacak özel girişimcilere önemli ayrıcalıklar sağlanmasıdır.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında izlenen temel ekonomi politikası ilke olarak, özel girişim eliyle serbest piyasa şartlarında sanayileşmeyi esas almaktadır. Devlet, özel girişimi desteklemiş, fakat özel sektörün yetersiz kaldığı, karlı bulmadığı alanlarda ekonomiye müdahale ederek yatırım yapmıştır. Bunun tipik örneği, 5 Nisan 1925 tarihinde çıkarılan 601 sayılı Yasa ile şeker sanayisine yatırım yapacak özel girişimcilere önemli ayrıcalıklar sağlanmasıdır.
Soru 52
Osmanlı döneminde “Teşvik-i Sanayi Kanunu Muvakkatı" hangi yıl çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
1913
B
1917
C
1911
D
1918
E
1912
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Aralık 1913 tarihinde iktidardaki İttihat ve Terakki Hükümeti sanayileşmeyi teşvik etmek amacıyla Teşvik-i Sanayi Kanunu Muvakkatını (Geçici Sanayi Yasasını) yürürlüğe koymuştur. 1914 yılında yasanın tüzüğü, 1917’de ise yönetmeliği çıkarılarak kapsamlı bir mevzuat hazırlanmış fakat araya giren I’inci Dünya Savaşı dolayısıyla bu düzenlemelerden yeterince yararlanılamamıştır. Bu mevzuat, daha sonra 1927 yılında Türkiye Cumhuriyeti hükümetince yeniden düzenlenerek yürürlüğe konmuştur.
Aralık 1913 tarihinde iktidardaki İttihat ve Terakki Hükümeti sanayileşmeyi teşvik etmek amacıyla Teşvik-i Sanayi Kanunu Muvakkatını (Geçici Sanayi Yasasını) yürürlüğe koymuştur. 1914 yılında yasanın tüzüğü, 1917’de ise yönetmeliği çıkarılarak kapsamlı bir mevzuat hazırlanmış fakat araya giren I’inci Dünya Savaşı dolayısıyla bu düzenlemelerden yeterince yararlanılamamıştır. Bu mevzuat, daha sonra 1927 yılında Türkiye Cumhuriyeti hükümetince yeniden düzenlenerek yürürlüğe konmuştur.
Soru 53
İhracata dönük sanayi politikasına hangi dönemde geçilmiştir?
Seçenekler
A
Devletçi Sanayi Dönemi
B
Liberal Dönem
C
Planlı Yatırım Dönemi
D
1980 Sonrası Dönem
E
1970 Sonrası Dönem
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
24 Ocak 1980 tarihinde ekonomide köklü bir değişim olmuştur. İthal ikameci sanayileşme stratejisi terkedilmiş ve ihracata ağırlık veren sanayileşme modeli benimsenmiştir.
24 Ocak 1980 tarihinde ekonomide köklü bir değişim olmuştur. İthal ikameci sanayileşme stratejisi terkedilmiş ve ihracata ağırlık veren sanayileşme modeli benimsenmiştir.
Soru 54
Sovyetler Birliği kaç yılında merkezi planlamayı uygulamaya koymuştur?
Seçenekler
A
1918
B
1921
C
1930
D
1933
E
1944
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
O dönemde bu uygulama, kapitalist sisteme bir alternatif olmustur
O dönemde bu uygulama, kapitalist sisteme bir alternatif olmustur
Soru 55
Türkiye’de korumacı dış ticaret politikalarından biri olan ithal ikameci sanayileşme stratejisi ilk olarak hangi dönemde kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1929 öncesi
B
1935
C
1945
D
1980
E
1989
Açıklama:
Sanayi sektöründeki yapısal değişimi değerlendirebileceksiniz.
1930 lu yılların ortalarından sonra
1930 lu yılların ortalarından sonra
Soru 56
Türkiye tarihinde senelik sanayi sektörü büyümesinin maksimum olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1929-1938
B
1944-1950
C
1952-1957
D
1974-1980
E
1984-1992
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
Sanayi sektörü, 1958 yılına kadar iç talebin canlı olması sebebiyle hızla büyümüş, özellikle 1952-1957 döneminde sektörün ortalama büyüme hızı %12,5 gibi rekor bir seviyeye ulaşmıştır.
Sanayi sektörü, 1958 yılına kadar iç talebin canlı olması sebebiyle hızla büyümüş, özellikle 1952-1957 döneminde sektörün ortalama büyüme hızı %12,5 gibi rekor bir seviyeye ulaşmıştır.
Soru 57
İthal ikameci ve korumacı politikalara ağırlık verilmeye hangi yıllarda başlanmıştır?
Seçenekler
A
1930’lu yılların ortalarından sonra
B
1940’lu yılların ortalarından sonra
C
1950’lu yılların ortalarından sonra
D
1960’lu yılların ortalarından sonra
E
1970’lu yılların ortalarından sonra
Açıklama:
Sanayi sektöründeki yapısal değişimi değerlendirebileceksiniz.
Yerli sanayi yetersiz
Yerli sanayi yetersiz
Soru 58
Planlı dönemin sonunda ithal ikameci yaklaşımın terk edilerek yerine ihracat yönelik sanayileşme stratejisinin konulduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1930
B
1945
C
1952
D
1980
E
2002
Açıklama:
Sanayi sektöründeki yapısal değişimi değerlendirebileceksiniz.
İstikrar kararları
İstikrar kararları
Soru 59
Aşağıdaki dönemlerden hangisi Türkiye Ekonomisi için altyapı yatırımları dönemi olarak bilinir?
Seçenekler
A
1930-1940
B
1940-1950
C
1950-1960
D
1960-1970
E
1970-1980
Açıklama:
Sanayi sektöründeki yapısal değişimi değerlendirebileceksiniz.
Karayolları liman su enerji
Karayolları liman su enerji
Soru 60
Birinci beş yıllık sanayi planı hangi tarihte yürürlüğe konmuştur?
Seçenekler
A
1934
B
1935
C
1936
D
1937
E
1938
Açıklama:
Sanayi sektöründeki yapısal değişimi değerlendirebileceksiniz.
planlı dönem
planlı dönem
Soru 61
Planlı ekonomiye geçiş döneminin başlangıcı aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
1975
B
1963
C
1980
D
1923
E
2001
Açıklama:
Sanayi sektöründeki yapısal değişimi değerlendirebileceksiniz.
beş yıllık kalkınma planları
beş yıllık kalkınma planları
Soru 62
Dış ticarete dayalı büyüme stratejisine hangi yıl geçilmiştir?
Seçenekler
A
1977
B
1963
C
1980
D
1945
E
2001
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
ihracata dayalı büyüme
ihracata dayalı büyüme
Soru 63
Dokuzuncu kalkınma planı hangi tarihler arasındaki dönemi kapsamaktadır?
Seçenekler
A
2007-2013
B
2002-2006
C
1996-2001
D
1990-1995
E
1984-1989
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
yıllık ortalama % 7 büyüme
yıllık ortalama % 7 büyüme
Soru 64
Döviz dar boğazını genişletmek ve ekonomide köklü değişimleri sağlamak için yürürlüğe konan; en kapsamlı istikrar programı hangi yıl yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
24 Ocak 1979
B
24 Ocak 1980
C
24 Ocak 1981
D
24 Ocak 1982
E
24 Ocak 1983
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
İstikrar programı
İstikrar programı
Soru 65
Cumhuriyetin ilk on yılı içinde sanayi sektörünün Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH), diğer adıyla Gayri Safi Ulusal Gelir (GSUG), içindeki payı yüzde kaçlar seviyesinde seyretmiştir?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
Cumhuriyetin ilk on yılı
Cumhuriyetin ilk on yılı
Soru 66
Osmanlı devletinde ilk elektrik enerjisi üretim birimi hangi ilde kurulmuştur?
Seçenekler
A
Adana
B
Kayseri
C
Malatya
D
Manisa
E
Bursa
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
Osmanlı Devleti’nde ilk elektrik enerjisi üretim birimi
Osmanlı Devleti’nde ilk elektrik enerjisi üretim birimi
Soru 67
1950-1960 dönemi ne dönemi olarak bilinir?
Seçenekler
A
Altyapı yatırımcılığı
B
Üstyapı yatırımcılığı
C
Sanayi yatırımcılığı
D
İhracat yatırımcılığı
E
Maden yatırımcılığı
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
1950-1960 dönemi altyapı yatırımcılığı dönemi olarak bilinir. Önemli karayolları, su, liman ve enerji projeleri bu dönemde gerçekleştirilmiştir.
1950-1960 dönemi altyapı yatırımcılığı dönemi olarak bilinir. Önemli karayolları, su, liman ve enerji projeleri bu dönemde gerçekleştirilmiştir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi sanayileşmiş ekonominin diğer adıdır?
Seçenekler
A
Az gelişmiş ekonomi
B
Gelişmiş ekonomi
C
Gelişmekte olan ekonomi
D
Ultra gelişmiş ekonomi
E
Gelişebilecek yapılan olan ekonomi
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
ekonomik gelişme ile sanayileşme
ekonomik gelişme ile sanayileşme
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi 1980 öncesinde uygulanan politikaların neticesinde ortaya çıkan sınai yapının özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Büyük ölçekli işletmelerden oluşan sanayi yapısı
B
Düşük kapasite kullanımı ve geri teknoloji kullanımı
C
Rekabet eksikliğine dayalı kalitesiz üretim
D
Aşırı korumanın etkisiyle etkinlikten uzak üretim
E
Pazarlarda tekelleşme ve yüksek maliyet yapısı
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
Büyük ölçekli işletmelerden oluşan sanayi yapısı
Büyük ölçekli işletmelerden oluşan sanayi yapısı
Soru 70
Avrupa Birliği Ekonomik Faaliyetler Sınıflaması’na (NACE) göre sanayi sektörü aşağıdakilerden hangisini kapsamamaktadır?
Seçenekler
A
Bitkisel üretim
B
Madencilik
C
Taş ocakçılığı
D
İmalat sanayi
E
Elektrik, gaz ve su alt sektörlerini
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
Ekonomik Faaliyetler SInIflamasI
Ekonomik Faaliyetler SInIflamasI
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi 1933-1946 arasındaki ekonomi politikalarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Devletçi politikalar olması
B
Yerli sanayinin desteklenmesi
C
Kamu işletmeciliğinin artması
D
Özel girişimin özendirilmesi
E
Sıkça devalüasyon yapılması
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
1933’ten itibaren ekonomi
1933’ten itibaren ekonomi
Soru 72
Osmanlı döneminde yapılan sanayi sayımı sonuçlarına göre, Teşvik-i Sanayi Kanunu kapsamına giren kuruluşlar ağırlıklı olarak hangi bölgede yoğunlaşmıştır?
Seçenekler
A
Doğu Anadolu
B
Ege
C
Batı Anadolu
D
Güney Doğu Anadolu
E
İç Anadolu
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
Teşvik-i Sanayi Kanunu kapsamına giren kuruluşların sayım sonuçları 1917 yılında yayımlanmıştır. Buna göre, sanayi kuruluşları aşırı derecede Batı Anadolu’da yoğunlaşmış; bunlardan %55’i İstanbul’da, %22’si İzmir’de toplanmıştır.
Teşvik-i Sanayi Kanunu kapsamına giren kuruluşların sayım sonuçları 1917 yılında yayımlanmıştır. Buna göre, sanayi kuruluşları aşırı derecede Batı Anadolu’da yoğunlaşmış; bunlardan %55’i İstanbul’da, %22’si İzmir’de toplanmıştır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi G-20 üyesi ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
İran
B
Irak
C
Mısır
D
İsrail
E
Türkiye
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
Gelişmiş Ülkeler
Gelişmiş Ülkeler
Soru 74
Türkiye tarihinde hangi hükümet döneminde “ithal ikamesi yerine” “ihracatı teşvik” politikaları uygulanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
İsmet İnönü
B
Recep Peker
C
Şükrü Saraçoğlu
D
Adnan Menderes
E
Fuat Köprülü
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
Demokrat Parti
Demokrat Parti
Soru 75
24 Ocak 1980 kararları ile temel dönüşüm aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
İthal ikâmeci strateji terk edilerek, dış ticarete dayalı büyüme stratejisi benimsenmiştir
B
Ülke ekonomisinde sermaye yoğun alanlara yatırım yapılması öngörülmüştür.
C
Emek mobilitesine izin verilmiştir.
D
Dışarıda üretilen mal ve hizmetlerin ülke içi üretimleri teşvik edilmiştir.
E
Döviz giriş - çıkışı serbest bırakılmıştır.
Açıklama:
Sanayi sektöründeki yapısal değişimi değerlendirebileceksiniz.
24 Ocak 1980 istikrar kararları
24 Ocak 1980 istikrar kararları
Soru 76
Türkiye cumhuriyetinde 1980 yılına kadar olan sürede sanayileşme nasıl olmuştur?
Seçenekler
A
İthal ikameci
B
Dışa Dönük
C
İhracata yönelik
D
İhracat temelli
E
Otomotiv odaklı
Açıklama:
Sanayi sektöründeki yapısal değişimi değerlendirebileceksiniz.
Kalkınma Planları
Kalkınma Planları
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Demokrat Parti dönemi uygulamalarına ilişkin yanlış bir önermedir?
Seçenekler
A
Liberal politikalar benimsenmiş ve uygulanmaya çalışılmıştır.
B
Ekonomik devletçiliğe soğuk bakılmıştır.
C
Yeni KİT’ler kurulmuş ve KİT kapsamı genişletilmiştir.
D
Altyapı yatırımlarına önem verilmiştir.
E
Sanayi sektörü küçülme yoluna gitmiştir.
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
TÜRKİYE’DE EKONOMİK İSTİKRAR PROGRAMLARI
TÜRKİYE’DE EKONOMİK İSTİKRAR PROGRAMLARI
Soru 78
15-18. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nda sanayinin gelişimine önemli katkısı olan örgütlü birlik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lonca teşkilâtı
B
Medreseler
C
Müderrishaneler
D
Mektepler
E
Tersaneler birliği
Açıklama:
Sanayi sektöründeki yapısal değişimi değerlendirebileceksiniz.
Lonca örgütlenmesi
Lonca örgütlenmesi
Soru 79
Devlet planlama teşkilatı tarafından Türkiye’deki sanayi sektörü nasıl sınıflandırılmıştır?
Seçenekler
A
Madencilik, imalat sanayi, enerji
B
Tarım, hayvancılık, enerji
C
Tarım, madencilik, enerji
D
Madencilik, hayvancılık, enerji
E
Madencilik, tarım enerji
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
Sanayi Sektörü
Sanayi Sektörü
Soru 80
Türkiye ekonomisinde “İthal İkamesi” yerine “İhracatı Teşvik” aşağıdaki seçeneklerde verilen planlardan hangisi ile gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Marshall Planı
B
Vaner Planı
C
Rostow Planı
D
Planlı ekonomiye geçiş planı
E
Yenilik planı
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
Türkiye’de 1947 Kalkınma Planı (Vaner Planı) ile başlatılan; ithal ikamesi yerine ihracatı teşvik, sanayi
yerine tarımı teşvik ve kamu kesimi yerine özel kesimi tercih eden liberal dönem, 1958 İstikrar
Kararlarının yürürlüğe girmesine kadar devam etmiştir.
Türkiye’de 1947 Kalkınma Planı (Vaner Planı) ile başlatılan; ithal ikamesi yerine ihracatı teşvik, sanayi
yerine tarımı teşvik ve kamu kesimi yerine özel kesimi tercih eden liberal dönem, 1958 İstikrar
Kararlarının yürürlüğe girmesine kadar devam etmiştir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi 1960-1980 arası dönemde sanayide ortaya çıkan sorunlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Rekabet edememe sebebiyle verimsizlik
B
Merkezi planlamaya dayalı kamu yatırımları
C
Faizde darboğaz
D
İhracata dayalı sanayileşme
E
KİT’lerin özelleştirilmesi
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
Sanayide ortaya ç›kan sorunlar
Sanayide ortaya ç›kan sorunlar
Soru 82
Türkiye’de tüm kalkınma planlarında neye öncelik verilmiş ve ekonomik kalkınma ile özdeş sayılmıştır?
Seçenekler
A
Tarım
B
Madencilik
C
Bankacılık
D
Hizmetler
E
Sanayi
Açıklama:
Sanayi sektörünün Türkiye ekonomisi içindeki yerini kavrayabileceksiniz.
Sanayileşme
Sanayileşme
Soru 83
I. Çinicilik
II. Gemi yapımı
III. Dokumacılık
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 15.-18. Yüzyıllar arasında Osmanlı Devleti’nin Dünyada öncü konumunda olduğu alanlardandır?
II. Gemi yapımı
III. Dokumacılık
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 15.-18. Yüzyıllar arasında Osmanlı Devleti’nin Dünyada öncü konumunda olduğu alanlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
5.-18. Yüzyıllar arasında Osmanlı Devleti’nin Dünyada öncü konumunda olduğu alanlar; Çinicilik , Gemi yapımı, Dokumacılık'tır.
5.-18. Yüzyıllar arasında Osmanlı Devleti’nin Dünyada öncü konumunda olduğu alanlar; Çinicilik , Gemi yapımı, Dokumacılık'tır.
Soru 84
15 yıl boyunca yürürlükte kalan Teşvik-i Sanayi Kanunu için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Yerli sanayiyi korumuş ve teşvik etmiştir.
B
Sanayi mallarının serbest ticaretini öngörmüştür.
C
Sanayi malı ithalatını serbest bırakmıştır.
D
Özel girişim yerine devlet girişimini desteklemiştir.
E
Dönemin devletçilik anlayışını yansıtmıştır.
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
Teşvik-i Sanayi
Teşvik-i Sanayi
Soru 85
Devlet Planlama Teşkilatı hangi yılda çıkarılan yasa ile kurulmuştur?
Seçenekler
A
1920
B
1923
C
1924
D
1961
E
1982
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
DPT
DPT
Soru 86
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ne zaman yürürlüğe konmuştur?
Seçenekler
A
1933
B
1934
C
1935
D
1936
E
1937
Açıklama:
Sektördeki sorunları, sanayi politikalarını ve sanayi stratejisini analiz edebileceksiniz.
Kalkınma Planları
Kalkınma Planları
Soru 87
Türkiye’de sanayi sektörü madencilik, imalat sanayi ve enerji (elektrik, gaz ve su) olarak aşağıdaki kurumların hangisi tarafından sınıflandırılmıştır?
Seçenekler
A
Devlet Planlama Teşkilatı
B
Devlet Malzeme Ofisi
C
Devlet İstatistik Enstitüsü
D
Dış Ticaret Müsteşarlığı
E
Sermaye Piyasası Kurulu
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Türkiye’de sanayi sektörü, Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından madencilik, imalat sanayi ve enerji (elektrik, gaz ve su) olarak sınıflandırılmıştır.
Türkiye’de sanayi sektörü, Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından madencilik, imalat sanayi ve enerji (elektrik, gaz ve su) olarak sınıflandırılmıştır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi başlıca imalat sanayi dalları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gıda
B
Turizm
C
Giyim
D
Elektronik ürünler
E
Kimya
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Türkiye ekonomisinde başlıca imalat sanayi dalları aras›nda gıda, dokuma, deri, giyim, kimya, ilaç, kauçuk ve plastik, bilgisayar, elektronik ve optik ürünler, elektrikli teçhizat, otomotiv, kok ve petrol ürünleri, maden, orman, makine, madeni eşya, taşa ve toprağa dayalı sanayi dalları sayılabilir.
Türkiye ekonomisinde başlıca imalat sanayi dalları aras›nda gıda, dokuma, deri, giyim, kimya, ilaç, kauçuk ve plastik, bilgisayar, elektronik ve optik ürünler, elektrikli teçhizat, otomotiv, kok ve petrol ürünleri, maden, orman, makine, madeni eşya, taşa ve toprağa dayalı sanayi dalları sayılabilir.
Soru 89
Osmanlı İmparatorluğu'nun Lonca örgütlenmesiyle ileri durumda olduğu sektörler aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Tarım-Gıda-Maden
B
Orman-Deri-Kimya
C
Çinicilik-Dokumacılık-Gemi yapımı
D
Madeni eşya-Kauçuk-İlaç
E
Maden-Orman-İlaç
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Batıda sanayileşme devrimi başlamadan önce 15-18’inci yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu dünyanın en gelişmiş ülkelerinden biri idi. Lonca örgütlenmesiyle çinicilik, dokumacılık, gemi yapımı alanlarında oldukça ileri bir durumdaydı.
Batıda sanayileşme devrimi başlamadan önce 15-18’inci yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu dünyanın en gelişmiş ülkelerinden biri idi. Lonca örgütlenmesiyle çinicilik, dokumacılık, gemi yapımı alanlarında oldukça ileri bir durumdaydı.
Soru 90
Teşvik-i Sanayi Kanunu kapsamına giren kuruluşların sayım sonuçları kaç yılında yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1914
B
1915
C
1916
D
1917
E
1918
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Teşvik-i Sanayi Kanunu kapsamına giren kuruluşların sayım sonuçları 1917 yılında yayınlanmıştır. Buna göre Osmanlı sanayi, tüketim malları üretmekte, ara ve yatırım malları üreten sanayi dallarına sahip bulunmamaktadır.
Teşvik-i Sanayi Kanunu kapsamına giren kuruluşların sayım sonuçları 1917 yılında yayınlanmıştır. Buna göre Osmanlı sanayi, tüketim malları üretmekte, ara ve yatırım malları üreten sanayi dallarına sahip bulunmamaktadır.
Soru 91
Osmanlı Devleti’nde ilk elektrik enerjisi üretim birimi nerede ve ne zaman kurulmuştur?
Seçenekler
A
1900-İstanbul
B
1901-Ankara
C
1902-Adana
D
1903-İzmir
E
1904-Samsun
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Osmanlı Devleti’nde ilk elektrik enerjisi üretim birimi, 1902’de Adana’da kurulmuş ve 1913 yılında İstanbul’da bir benzeri faaliyete geçmiştir.
Osmanlı Devleti’nde ilk elektrik enerjisi üretim birimi, 1902’de Adana’da kurulmuş ve 1913 yılında İstanbul’da bir benzeri faaliyete geçmiştir.
Soru 92
Türkiye İş Bankası hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1924
B
1925
C
1926
D
1927
E
1928
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
9 Nisan 1924 tarihinde çıkarılan bir yasa ile ihracata dönük sanayilerin kullandıkları ithal hammaddeleri gümrük vergisinden muaf tutulmuş, 1924 yılında Türkiye İş Bankası, 1925 yılında Sanayi ve Maadin Bankası kurulmuş, 1929 yılında da etkili bir gümrük korumacılığı başlatılmıştır.
9 Nisan 1924 tarihinde çıkarılan bir yasa ile ihracata dönük sanayilerin kullandıkları ithal hammaddeleri gümrük vergisinden muaf tutulmuş, 1924 yılında Türkiye İş Bankası, 1925 yılında Sanayi ve Maadin Bankası kurulmuş, 1929 yılında da etkili bir gümrük korumacılığı başlatılmıştır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin ilk 10 yılında sanayileşmede başarılı olunamamasının sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik şartlar
B
Devletçilik politikası
C
Girişimci azlığı
D
Dış rekabet
E
Nitelikli işgücü eksikliği
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Kamu kesimi 10 yıllık süre içinde, piyasa ekonomisinin çalışması için gerekli olan kurumsal ve yasal düzenlemeleri yapmış, demiryolu gibi önemli altyapı projelerinin gerçekleştirilmesini sağlamıştır. Fakat o günkü ekonomik şartlar, sermaye yetersizliği, girişimci azlığı, nitelikli işgücü eksikliği, dış rekâbet gibi sebeplerle özel sektör eliyle sanayileşmede başarıya ulaşılamamış ve sektördeki büyüme, diğer sektörlerin gerisinde kalmıştır.
Kamu kesimi 10 yıllık süre içinde, piyasa ekonomisinin çalışması için gerekli olan kurumsal ve yasal düzenlemeleri yapmış, demiryolu gibi önemli altyapı projelerinin gerçekleştirilmesini sağlamıştır. Fakat o günkü ekonomik şartlar, sermaye yetersizliği, girişimci azlığı, nitelikli işgücü eksikliği, dış rekâbet gibi sebeplerle özel sektör eliyle sanayileşmede başarıya ulaşılamamış ve sektördeki büyüme, diğer sektörlerin gerisinde kalmıştır.
Soru 94
Demokrat Parti'nin ekonomik politikası hangi anlayışa sahipti?
Seçenekler
A
Devletçi
B
Liberal
C
Sosyalist
D
Merkantalist
E
Deflasyonist
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Demokrat Parti, liberal politikalar izlenmesinden yana bir programa sahip idi ve ekonomik kalkınmanın özel sektöre dayanacağını öne sürmekteydi.
Demokrat Parti, liberal politikalar izlenmesinden yana bir programa sahip idi ve ekonomik kalkınmanın özel sektöre dayanacağını öne sürmekteydi.
Soru 95
Osmanlı Devleti'nde ilk elektrik enerjisi üretim birimi nerede ve hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
İstanbul 1913
B
Adana 1902
C
Ankara 1920
D
İstanbul 1902
E
Ankara 1913
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Adana 1902
Adana 1902
Soru 96
1930’lu yıllarda merkezi planlı bir ekonomiye sahip olan Sovyetler Birliği’nin, Dünya Ekonomik Krizini (1929 Buhranı) fazla hissetmemesi ve bu krizi Batılı ülkelerden daha rahat atlatması, Türkiye’de aşağıdakilerden hangisinin oluşmasına yol açmıştır?
Seçenekler
A
Sovyet uzmanlar grubuna sanayi program planı hazırlattırılmıştır.
B
17 Şubat 1925 tarihinde tarımda Aşar Vergisi kaldırılmıştır.
C
Atatürk ve İnönü'yü devletçilik politikasını izlemeye yöneltmiştir.
D
1927 yılında Türkiye’de ilk defa sanayi sayımı yapılmıştır.
E
1927 yılında Teşvik-i sanayi Kanunu yeniden yürürlüğe konmuştur.
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Atatürk ve İnönü'yü devletçilik politikasını izlemeye yöneltmiştir.
Atatürk ve İnönü'yü devletçilik politikasını izlemeye yöneltmiştir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrası dönemde ortaya çıkan dışa kapalı ve rekabetçi olmayan sınai yapının başlıca özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ölçek ekonomilerinden yararlanmayan küçük ölçekli işletme birimleri
B
Rekâbet eksikliğinden kaynaklanan düşük ve kalitesiz üretim
C
Pazarlarda tekelleşme
D
Yüksek kapasite kullanımı ve ileri teknoloji
E
Yerli girdi payını arttırmaya yönelik fakat aynı zamanda uzmanlaşmadan uzaklaşan üretim
Açıklama:
Türk sanayisinin gelişimini açıklayabileceksiniz.
Yüksek kapasite kullanımı ve ileri teknoloji
Yüksek kapasite kullanımı ve ileri teknoloji
Soru 98
Üretim faktörlerinden emek ve sermayeyi kullanarak, hammadde ve yarı mamul
maddeleri işleyerek mamul madde hâline getiren tüm üretim faaliyetlerine ekonomi bilimi içinde verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
maddeleri işleyerek mamul madde hâline getiren tüm üretim faaliyetlerine ekonomi bilimi içinde verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dar anlamda sanayi sektörü
B
Dar anlamda tarım sektörü
C
Dar anlamda hizmetler sektörü
D
Geniş anlamda tarım sektörü
E
Geniş anlamda hizmetler sektörü
Açıklama:
Dar anlamda sanayi, üretim faktörlerinden emek ve sermayeyi kullanarak, hammadde ve yarı mamul maddeleri işleyerek mamul madde hâline getiren tüm üretim faaliyetlerini kapsamaktadır. Sanayi bu bakımdan bir bakıma imalatçılıktır. Geniş anlamda tanımlamak gerekirse sanayi, müteşebbisin kurduğu, mal ve hizmet üreten ve gelir getiren faktörlerin bileşimidir.
Soru 99
I. Tüketim malları
II. Madencilik
III. Ara malları
IV. Elektrik Üretimi
Yukarıdakilerden hangisi TÜİK'in sınıflandırmasında imalat sektörü içinde yer almaktadır?
II. Madencilik
III. Ara malları
IV. Elektrik Üretimi
Yukarıdakilerden hangisi TÜİK'in sınıflandırmasında imalat sektörü içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Türkiye’de sanayi sektörü, Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından madencilik, imalat sanayisi ve enerji (elektrik, gaz ve su) olarak sınıflandırılmıştı. Günümüzde TÜİK’in temel aldığı NACE Rev.2 sınıflandırma sisteminde, sanayi sektörünün kapsamı madencilik ve taş ocakçılığı (B), imalat (C) ile elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı (D) şeklindedir. İmalat sanayi alt sektörü ise tüketim malları, ara malları ve yatırım malları olarak üçe bölünmüş ve her biri kendi içinde alt sanayi dallarına ayrılmıştır.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti’ndeki ilk sanayi sayımının tarihidir?
Seçenekler
A
1920
B
1923
C
1927
D
1930
E
1933
Açıklama:
1927 yılında, Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk defa sanayi sayımı yapılmıştır.
Soru 101
T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi, PTT, Denizcilik Bankası ve Devlet Malzeme Ofisi, kamu iktisadi teşebbüsü (KİT) hâline .................. döneminde dönüştürülmüştür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
CHP iktidarı
B
Demokrat Parti iktidarı
C
Adalet parti iktidarı
D
Milliyetçi cephe iktidarı
E
ANAP iktidarı
Açıklama:
Demokrat Parti, devletin ekonomideki payının küçültülmesini ilke olarak benimsemesine rağmen, bu dönemde T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi, PTT, Denizcilik Bankası ve Devlet Malzeme Ofisi, kamu iktisadi teşebbüsü (KİT) hâline dönüştürülmüştür.
Soru 102
DPT (Devlet Planlama Teşkliatı) ne zaman kurulmuştur?
Seçenekler
A
1940
B
1954
C
1961
D
1962
E
1974
Açıklama:
1961 yılında çıkarılan kanun ile Devlet Planlama Teşkilatı kurulmuş ve kalkınma planlarını hazırlamak ve yürütmekle görevlendirilmiştir.
Soru 103
Öncelikle iç talebi karşılamak ve daha önce ithal edilen malları, ülke içinde üretip yurt içinde satmayı amaçlamak olarak ifade edilebilecek sanayileşme politikasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İhracatı teşvik yöntemiyle sanayileşem
B
İç talebi destekleme politikası
C
Ara malları üretme politikası
D
Yatırım malalrını üretme politikası
E
İthal ikameci sanayileşem politikası
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti’nde 1980 yılına kadar geçen sürede (57 yıl) sanayileşme, ithal ikamesi yönünde olmuştur. Türk sanayisi, öncelikle iç talebi karşılamak ve daha önce ithal edilen malları, ülke içinde üretip yurt içinde satmayı amaçlamıştır.
Soru 104
Aşağıdaklierden hangisi 24 Ocak (1980) Kararları'nın özelliklerinden DEĞİLDİR?
Seçenekler
A
İthal ikameci sanayileşme stratejisi terk edilmiştir
B
ihracata ağırlık ve öncelik veren sanayileşme modeli benimsenmiştir
C
İthalatta liberalizasyona (serbestleşme) gidilmiştir
D
Kaçakçılık ve karaborsaya, ve haksız rekabete yol açmıştır
E
Yatırım ve ara malları üretimine öncelik veren anlayış bırakılmıştır
Açıklama:
24 Ocak Kararları ile ithal ikameci sanayileşme stratejisi terk edilerek, ihracata ağırlık ve öncelik veren sanayileşme modeli benimsenmiştir. Böylece, ihracata dönük stratejiye göre sanayileşmemenin yarattığı sıkıntılar giderilmeye çalışılmıştır. Aslında 24 Ocak Kararları’nın özünde, sanayileşme stratejisindeki değişiklik yatar. Yatırım ve ara malları üretimine öncelik veren anlayış bırakılmış, sanayinin dışa açılmasına önem verilmiş ve ithalatta liberalizasyona (serbestleşme) gidilerek Türk sanayisi terbiye edilmeye çalışılmıştır. Özellikle 1984’ten sonra ithalatın libere edilmesi (serbestleştirilmesi), kaçakçılık ve karaborsayı büyük ölçüde engelleyerek haksız rekabeti ortadan kaldırmış, yabancı sermaye girişleri üzerinde olumlu etki yaratmış ve sanayinin dinamik karşılaştırmalı üstünlükler teorisi içinde yeniden yapılanmasını sağlamıştır.
Soru 105
1960 öncesi planları ....I...... , 1960-1980 planları .......II...... , 1980-2000 planları ........III...... olarak nitelendirilebilir.
K. liberal, stratejik,
L. karma, bütüncül
M. devletçi, kısmi
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
K. liberal, stratejik,
L. karma, bütüncül
M. devletçi, kısmi
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
1-K, 2-L, 3-M
B
1-L, 2-M, 3-K
C
1-M, 2-K, 3-L
D
1-L, 2-M, 3-K
E
1-M, 2-L, 3-K
Açıklama:
1960 öncesi planları devletçi, kısmi, 1960-1980 planları karma ekonomi, bütüncül,
1980-2000 planları liberal, stratejik olarak nitelendirilebilir.
1980-2000 planları liberal, stratejik olarak nitelendirilebilir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi 1960-1980 arası dönemde uygulanan sanayileşme politikasının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Fiyat ve faiz denetimlerine son verilmesi
B
KİT’lerin özelleştirilmesi
C
KİT’ler (kamu bankaları) yoluyla özel sektöre ucuz girdi verilmesi
D
Parasal teşvikler yerine vergi indirimi muafiyeti gibi uygulamaların öne çıkması
E
Ara malı ve yatırım malı ithalatında hızlı artış
Açıklama:
KİT’ler (kamu bankaları) yoluyla özel sektöre ucuz girdi verilmesi, 1960-1980 arası dönemde uygulanan sanayileşme politikasının özelliklerindendir. Diğer seçenekler 1980 sonrası uygulanan sanayileşme politikasının özelliklerindendir.
Soru 107
1980 sonrası sanayileşmede ortaya çıkan sorunlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rekabet edememe sebebiyle verimsiz üretim yapan imalat sanayi
B
Çin’in rekabeti sonucunda emek-yoğun sektörlerde pazar kaybı
C
Dış pazarın hedeflenmemesi
D
Uluslararası düzeyden yüksek fiyatla üretim yapan bir imalat sanayisi
E
İmalat sanayisinde ölçeğinin optimumun altında kalması
Açıklama:
1980 sonrası, başlangıçta verimlilik ve ihracat artışına karşılık, özel sektörün rekabet gücünü zamanla kaybetmesi, küreselleşmeyle artan rekabet karşısında düşük katma değerli sektörlerin gelişmesi, küresel pazarda Çin’in rekabeti sonucunda emek-yoğun sektörlerde pazar kaybı gibi sanayileşme sorunları gelişmiştir. Diğer seçenekler 1960-80 arası sanayileşme politikası sonucu oluşmuş sonuçlardır.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin ilk on yılında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
İlke olarak merkezi planlı ekonomi politikaları izlenmiş
B
Yeni gelişmekte olan yerli sanayilere rakip ithal malları üzerindeki nominal vergi oranları düşürülmüş
C
Şeker sanayisine yatırım yapacak özel girişimcilere önemli ayrıcalıklar sağlanmış
D
İthalattan alınan tüm vergilerin oranı Ekim 1929’dan sonra düşürülmüş
E
Tekstil, gıda, deri çimento, ağaç ürünleri, nihai tüketim malları üzerindeki nominal vergi oranları düşürülmüş
Açıklama:
Cumhuriyet’in ilk yıllarında izlenen temel ekonomi politikası ilke olarak, özel girişim eliyle serbest piyasa şartlarında sanayileşmeyi esas almaktadır.
Yeni gelişmekte olan yerli sanayilere rakip ithal malları üzerindeki nominal vergi oranları yükseltilmiş
Şeker sanayisine yatırım yapacak özel girişimcilere önemli ayrıcalıklar sağlanmış
İthalattan alınan tüm vergilerin oranı Ekim 1929’dan sonra artırılmış
Tekstil, gıda, deri çimento, ağaç ürünleri, nihai tüketim malları üzerindeki nominal vergi oranları yükseltilmiş
Yeni gelişmekte olan yerli sanayilere rakip ithal malları üzerindeki nominal vergi oranları yükseltilmiş
Şeker sanayisine yatırım yapacak özel girişimcilere önemli ayrıcalıklar sağlanmış
İthalattan alınan tüm vergilerin oranı Ekim 1929’dan sonra artırılmış
Tekstil, gıda, deri çimento, ağaç ürünleri, nihai tüketim malları üzerindeki nominal vergi oranları yükseltilmiş
Ünite 6
Soru 1
Hizmetler sektörü içinde ulusal gelire katkı açısından en hızlı gelişen alt sektör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ticaret
B
Ulaştırma
C
Banka
D
Depolama
E
Taşımacılık
Açıklama:
Ticaret Sektörü
Hizmetler alt sektörleri içinde ulusal gelire katkı bakımından en hızlı gelişen alt sektör ticarettir.
Hizmetler alt sektörleri içinde ulusal gelire katkı bakımından en hızlı gelişen alt sektör ticarettir.
Soru 2
Türkiye’de ulaştırma sektöründe yolcu ve yük taşımacılığında en çok hangi yol kullanılır?
Seçenekler
A
Karayolu
B
Havayolu
C
Demiryolu
D
Denizyolu
E
Toplu taşıma
Açıklama:
Ulaştırma sektörü
Türkiye’de ulaştırma sektörü yolcu ve yük taşıma esasına göre analiz edildiğinde, karayolu taşımacılığının baskın bir ağırlığının olduğu görülmektedir.
Türkiye’de ulaştırma sektörü yolcu ve yük taşıma esasına göre analiz edildiğinde, karayolu taşımacılığının baskın bir ağırlığının olduğu görülmektedir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’den geçen boru hatları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Trans-Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı
B
Bakü-Tiflis-Ceyhan
C
Mavi Akım
D
Türkiye-Irak Petrol Boru Hattı
E
Türkiye-Suriye Petrol Boru Hattı
Açıklama:
Ulaştırma sektörü
Türkiye-Suriye Petrol Boru Hattı yoktur.
Türkiye-Suriye Petrol Boru Hattı yoktur.
Soru 4
Türkiye’de GSYH’da ve toplam istihdamda payı en yüksek olan sektör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Sanayi
C
Hizmetler
D
İnşaat
E
İmalat sanayi
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN KAPSAMI VE TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
Hizmetler, diğer iki sektöre (tarım ve sanayi) göre en fazla istihdamın sağlandığı sektördür.
Hizmetler, diğer iki sektöre (tarım ve sanayi) göre en fazla istihdamın sağlandığı sektördür.
Soru 5
Türkiye’de toplam istihdamda payı en yüksek olan sektör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Sanayi
C
İnşaat
D
Hizmetler
E
İmalat sanayi
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN KAPSAMI VE TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
Hizmetler sektörünün istihdam içindeki payı 2017 yılında %54,1 olmuştur, bu orana inşaatı da eklediğimizde hizmetler sektörünün istihdamdaki payı %61,5’e yükselmektedir. Hizmetler, diğer iki sektöre (tarım ve sanayi) göre en fazla istihdamın sağlandığı sektördür.
Hizmetler sektörünün istihdam içindeki payı 2017 yılında %54,1 olmuştur, bu orana inşaatı da eklediğimizde hizmetler sektörünün istihdamdaki payı %61,5’e yükselmektedir. Hizmetler, diğer iki sektöre (tarım ve sanayi) göre en fazla istihdamın sağlandığı sektördür.
Soru 6
Osmanlı Dönemi’nde bugünkü Türkiye Cumhuriyeti millî sınırları içindeki coğrafyadaki ilk demiryolu hattı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İzmit-Ankara
B
İzmir-Aydın
C
İstanbul-Bağdat
D
Ankara-İstanbul
E
Ankara-Eskişehir
Açıklama:
ULAŞTIRMA SEKTÖRÜ
Osmanlı Dönemi’nde bugünkü Türkiye Cumhuriyeti millî sınırları içindeki coğrafyadaki ilk demiryolu hattı İzmir-Aydın demiryolu hattıdır.
Osmanlı Dönemi’nde bugünkü Türkiye Cumhuriyeti millî sınırları içindeki coğrafyadaki ilk demiryolu hattı İzmir-Aydın demiryolu hattıdır.
Soru 7
I. Türkiye’de turizm sektörünün gelişimi 1980’li yıllarla birlikte ivme kazanmıştır.
II. Türkiye’ye gelen turist sayısında 1990’lardan sonra hızlı bir artış gözlenmiştir.
III. 2015 yılından itibaren turizm gelirleri hızla artmaya başlamıştır.
IV. 1990’lı yıllarda, Türkiye uluslararası bir turizm merkezi olmayı başarmıştır.
Türkiye’de turizm sektörü ile ilgili ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Türkiye’ye gelen turist sayısında 1990’lardan sonra hızlı bir artış gözlenmiştir.
III. 2015 yılından itibaren turizm gelirleri hızla artmaya başlamıştır.
IV. 1990’lı yıllarda, Türkiye uluslararası bir turizm merkezi olmayı başarmıştır.
Türkiye’de turizm sektörü ile ilgili ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, II, III ve IV
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
TURİZM SEKTÖRÜ
2015 yılında artan terör olayları, iç karışıklık ve Rusya ile yaşanan uçak krizi gibi nedenlerden dolayı, gerek ülkeye gelen turist sayısında gerekse ülkeye giren döviz miktarında büyük bir azalma yaşanmıştır.
2015 yılında artan terör olayları, iç karışıklık ve Rusya ile yaşanan uçak krizi gibi nedenlerden dolayı, gerek ülkeye gelen turist sayısında gerekse ülkeye giren döviz miktarında büyük bir azalma yaşanmıştır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası hizmet sunumu yollarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Hizmetlerin sınır ötesi dolaşımı
B
Tüketicinin ihracatçı ülkeye hareketi
C
Hizmetin sağlanacağı ülkede ticari varlık oluşturulması
D
Gerçek kişilerin hizmet vermek üzere başka bir ülkede geçici dolaşımı
E
Hizmetlerin depolanması
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN KAPSAMI VE TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
Uluslararası hizmetler ticareti, hizmetlerin doğasından kaynaklanan nedenlerden dolayı dört farklı şekilde yapılmaktadır. Bunlar; hizmetlerin sınır ötesi dolaşımı, tüketicinin ihracatçı ülkeye hareketi, hizmetin sağlanacağı ülkede ticari varlık oluşturulması ve gerçek kişilerin hizmet vermek üzere başka bir ülkede geçici dolaşımıdır.
Uluslararası hizmetler ticareti, hizmetlerin doğasından kaynaklanan nedenlerden dolayı dört farklı şekilde yapılmaktadır. Bunlar; hizmetlerin sınır ötesi dolaşımı, tüketicinin ihracatçı ülkeye hareketi, hizmetin sağlanacağı ülkede ticari varlık oluşturulması ve gerçek kişilerin hizmet vermek üzere başka bir ülkede geçici dolaşımıdır.
Soru 9
Türkiye’de ulaştırma sektörü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye’de karayolu yoğunluğu AB ülkeleri ile aynı düzeydedir.
B
Osmanlı döneminde ilk demiryolu hattı, İzmir-Aydın hattıdır.
C
Türkiye’de demiryolu yoğunluğu AB ülkeleri ortalamasından daha fazladır.
D
Ülke içinde yük taşımalarında ağırlık demiryollarındadır.
E
1950’li yıllardan sonra demiryolu yatırımlarına ağırlık verilmeye başlanmıştır.
Açıklama:
ULAŞTIRMA SEKTÖRÜ
Osmanlı Dönemi’nde bugünkü Türkiye Cumhuriyeti millî sınırları içindeki coğrafyadaki ilk demiryolu hattı, İzmir-Aydın demiryolu hattıdır.
Osmanlı Dönemi’nde bugünkü Türkiye Cumhuriyeti millî sınırları içindeki coğrafyadaki ilk demiryolu hattı, İzmir-Aydın demiryolu hattıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisinin artması Türkiye’ye gelen turist sayısını olumsuz yönde etkiler?
Seçenekler
A
Nitelikli personel sayısı
B
Konaklama ve ulaşım fiyatları
C
Tesis ve yatak kapasitesi
D
Ulaşım olanakları
E
Tanıtım ve reklam çalışmaları
Açıklama:
TURİZM SEKTÖRÜ
Genel ekonomideki gelişme ve turizm sektöründeki alt yapının (yol, yat limanı, ulaşım, arıtma tesisleri, haberleşme, tanıtım, personel yetiştirme) hızlı gelişimi, turist sayısındaki artışta belirleyici olmuştur. Konaklama ve ulaşım fiyatlarının artması olumsuz etki yaratacaktır.
Genel ekonomideki gelişme ve turizm sektöründeki alt yapının (yol, yat limanı, ulaşım, arıtma tesisleri, haberleşme, tanıtım, personel yetiştirme) hızlı gelişimi, turist sayısındaki artışta belirleyici olmuştur. Konaklama ve ulaşım fiyatlarının artması olumsuz etki yaratacaktır.
Soru 11
"Hizmetler,yaratıldığı anda varlık bulan mallardır"tanımını yapan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
J.B.Say
B
A.Marshall
C
A.Smith
D
C.G.Clark
E
D.Ricardo
Açıklama:
Hizmetler Sektörünün Tanım ve Kapsamı
"Hizmetler,yaratıldığı anda varlık bulan mallardır"tanımını yapan iktisatçı A.Marshall'dır.
"Hizmetler,yaratıldığı anda varlık bulan mallardır"tanımını yapan iktisatçı A.Marshall'dır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi hizmetlerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hizmetlerin maddi bir yapısı yoktur.
B
Hizmetler depolanamaz.
C
Hizmetler transfer edilemez.
D
Hizmetler doğası gereği homojen bir yapıdadır.
E
Hizmetler üretici ve tüketici arasında doğrudan bir etkileşim yaratır.
Açıklama:
Hizmetlerin Özellikleri ve Uluslararası Hizmetler Ticareti Biçimleri
Hizmetler doğası gereği homojen bir yapıda olmadığı için tanımlanması zor faaliyetlerdir
Hizmetler doğası gereği homojen bir yapıda olmadığı için tanımlanması zor faaliyetlerdir
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşen dünyada hizmetler sektörünü etkileyen eğilimler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hizmetler sektöründe yeni hizmet alanları ve mesleklerin ortaya çıkması
B
Hizmetler sektöründe teknoloji kullanımının yaygınlaşması
C
Hizmet sunumunun yaygınlaşması
D
Hizmetlerin dış kaynaklardan temininin önem kazanması
E
Üretim ve hizmet alanlarının ayrışması
Açıklama:
Türkiye Ekonomisinde Hizmetler Sektörü
Üretim ve hizmet alanlarının ayrışması değil bütünleşmesi bu sektörü etkileyen eğilimler arasındadır.
Üretim ve hizmet alanlarının ayrışması değil bütünleşmesi bu sektörü etkileyen eğilimler arasındadır.
Soru 14
"Bir ülkenin kendi karasuları içinde kalan deniz çevresini kullanması ya da kullandırtması hakkıdır"tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Kabotaj
B
Elleçleme
C
Konteyner taşımacılığı
D
Transit ticaret
E
Mavi akım
Açıklama:
Denizyolları
"Bir ülkenin kendi karasuları içinde kalan deniz çevresini kullanması ya da kullandırtması hakkıdır"tanımı kabotaja aittir.
"Bir ülkenin kendi karasuları içinde kalan deniz çevresini kullanması ya da kullandırtması hakkıdır"tanımı kabotaja aittir.
Soru 15
Türk Hava Yolları ilk dış hat seferini 1947 yılında Ankara ile aşağıdaki şehirlerden hangisi arasında gerçekleştirmiştir?
Seçenekler
A
Cenevre
B
Lizbon
C
Lefkoşe
D
Atina
E
New York
Açıklama:
Havayolları
Türk Hava Yolları ilk dış hat seferini 1947 yılında İstanbul aktarmalı Ankara ile Atina arasında gerçekleştirmiştir.
Türk Hava Yolları ilk dış hat seferini 1947 yılında İstanbul aktarmalı Ankara ile Atina arasında gerçekleştirmiştir.
Soru 16
Türkiye'de toplam yapı üretiminde konut üretiminin payı hangi orandadır?
Seçenekler
A
%20
B
%35
C
%50
D
%65
E
%90
Açıklama:
İnşaat Sektörü ve İnşaat Sanayisi
Türkiye'de toplam yapı üretiminde konut üretiminin payı%90dır.
Türkiye'de toplam yapı üretiminde konut üretiminin payı%90dır.
Soru 17
Aşağıdaki ülke grublarından hangisi yurtdışı müteahhitlik hizmetleri açısındanTürk Müteahhitlerin en fazla iş aldığı ilk 3 ülkedir?
Seçenekler
A
Rusya Federasyonu-Türkmenistan-Libya
B
Mısır -Katar -Suriye
C
Irak- Suriye-Katar
D
Katar-Suudi Arabistan-Libya
E
Rusya Federasyonu-Özbekistan-Suriye
Açıklama:
İnşaat Sektörü ve İnşaat Sanayisi
Rusya Federasyonu-Türkmenistan-Libya yurtdışı müteahhitlik hizmetleri açısından Türk Müteahhitlerin en fazla iş aldığı ilk 3 ülkedir.
Rusya Federasyonu-Türkmenistan-Libya yurtdışı müteahhitlik hizmetleri açısından Türk Müteahhitlerin en fazla iş aldığı ilk 3 ülkedir.
Soru 18
Türkiye’nin dış ticaret ve cari açıklarının dengelenmesinde öne çıkan hizmetler sektörü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
AR-GE hizmetleri
B
Emlak hizmetleri
C
Kira hizmetleri
D
Telekomünikasyon hizmetleri
E
Turizm
Açıklama:
Türkiye’nin dış ticaret ve cari açıklarının dengelenmesinde özellikle turizm ve yurt dışı müteahhitlik ve inşaat hizmetleri gibi sektörlerden elde edilen döviz gelirleri, bu açıkların kapanmasına önemli katkı sağlamaktadır.
Turizm, Türkiye’nin dış ticaret ve cari açıklarının dengelenmesinde öne çıkan hizmetler sektöründen biridir.
Turizm, Türkiye’nin dış ticaret ve cari açıklarının dengelenmesinde öne çıkan hizmetler sektöründen biridir.
Soru 19
Türkiye’de hizmetler sektörünün gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payı zamanla ..........., sektörün istihdam içindeki payı da .................
Seçenekler
A
azalmıştır - yükselmiştir
B
azalmıştır - düşmüştür
C
artmıştır - yükselmiştir.
D
azalmıştır - aynı kalmıştır
E
artmıştır - değer kaybetmiştir.
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerde, hizmetler sektörüne ait ihracatın toplam ihracat içindeki payı daha düşüktür. Türkiye’de hizmetler sektörünün gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payı zamanla artmış, sektörün istihdam içindeki payı da yükselmiştir.
Soru 20
Ekonomik faaliyetlerin sınıflanmasında hizmetler sektörü kaçıncı sıradadır?
Seçenekler
A
Birinci sektör
B
İkinci sektör
C
Üçüncü sektör
D
Dördüncü sektör
E
Beşinci sektör
Açıklama:
İngiliz Klasik iktisatçısı Colin Grant Clark ve Fransız iktisatçısı Jean Fourastie’den bu yana ekonomik faaliyetler birincil (primary) sektör olarak tarım, ikincil (secondary) sektör olarak sanayi ve üçüncül (tertiary) sektör olarak hizmetler şeklinde sınıflandırılmaktadır.
Ekonomik faaliyetlerin sınıflanmasında hizmetler sektörü üçüncü sıradadır.
Ekonomik faaliyetlerin sınıflanmasında hizmetler sektörü üçüncü sıradadır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası hizmetler ticaretinin yapılma şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gerçek kişilerin hizmet vermek üzere başka bir ülkede geçici dolaşımı
B
Hizmetlerin sınır ötesi dolaşımı
C
Tüketicinin ihracatçı ülkeye hareketi
D
Hizmetin sağlanacağı ülkede ticari varlık oluşturulması
E
İthalat üzerinden mal alımı
Açıklama:
Uluslararası hizmetler ticareti, hizmetlerin doğasından kaynaklanan nedenlerden dolayı dört farklı şekilde yapılmaktadır. Bunlar; hizmetlerin sınır ötesi dolaşımı, tüketicinin ihracatçı ülkeye hareketi, hizmetin sağlanacağı ülkede ticari varlık oluşturulması ve gerçek kişilerin hizmet vermek üzere başka bir ülkede geçici dolaşımıdır.
İthalat üzerinden mal alımı bunlardan biri değildir.
İthalat üzerinden mal alımı bunlardan biri değildir.
Soru 22
Türkiye'de hizmetler alt sektörleri içinde ulusal gelire katkı bakımından en hızlı gelişen alt sektör .............
Seçenekler
A
Ticaret sektörüdür
B
Ulaştırma sektörüdür.
C
Depolama sektörüdür.
D
Bilişim sektörüdür.
E
Finansal sektördür.
Açıklama:
Hizmetler alt sektörleri içinde ulusal gelire katkı bakımından en hızlı gelişen alt sektör ticarettir. Ticaret sektörünün büyümesinde sektör içinde yer alan turizmin son yıllardaki hızlı gelişimi önemli rol oynamıştır. Devlet hizmetlerinin katkısının azalması ise 1980’den sonra devletin ekonomideki yerinin küçülmesine bağlanabilir. Hizmetler sektörünün ikinci önemli alt sektörü ulaştırma ve depolamadır (2016). İnşaat, mali aracı kuruluşlar, konut, serbest meslek hizmetleri ile izafi banka hizmetleri alt sektörlerinin payında son 10 yılda önemli bir gelişme gözlenmemiştir.
Türkiye'de hizmetler alt sektörleri içinde ulusal gelire katkı bakımından en hızlı gelişen alt sektör ticaret sektörüdür.
Türkiye'de hizmetler alt sektörleri içinde ulusal gelire katkı bakımından en hızlı gelişen alt sektör ticaret sektörüdür.
Soru 23
Turistlerin dövizlerini döviz bürolarında bozdurabilmeleri hangi tarihten sonra mümkün olabilmiştir?
Seçenekler
A
1960
B
1965
C
1984
D
1988
E
2000
Açıklama:
Turizm Sektörü
Turistlerin dövizlerini döviz bürolarında bozdurabilmeleri1988 tarihten sonra mümkün olabilmiştir.
Turistlerin dövizlerini döviz bürolarında bozdurabilmeleri1988 tarihten sonra mümkün olabilmiştir.
Soru 24
Türkiye'ye gelen turistlerin yarıdan fazlası ve gecelemelerin dörtte üçü aşağıdaki bölgelerden hangisinden gelmektedir?
Seçenekler
A
Rusya Federasyonu
B
Arap ülkeleri
C
Doğu Asya Ülkeleri
D
Avrupa Birliği Ülkeleri
E
Afrika Ülkeleri
Açıklama:
Turizm Sektörü
Türkiye'ye gelen turistlerin yarıdan fazlası ve gecelemelerin dörtte üçü Avrupa Birliği ülkelerinden gelmektedir.
Türkiye'ye gelen turistlerin yarıdan fazlası ve gecelemelerin dörtte üçü Avrupa Birliği ülkelerinden gelmektedir.
Soru 25
Ulusal gelire katkı açısından bütün hizmetler sektörleri arasında en hızlı gelişen alt hizmet sektörü hangisidir?
Seçenekler
A
Toptan ve perakende ticaret
B
Genel kamu hizmetleri
C
Kişisel hizmetler
D
İletişim hizmetleri
E
Mühendislik hizmetleri
Açıklama:
Toptan ve perakende ticaret,ulusal gelire katkı açısından bütün hizmetler sektörleri arasında en hızlı gelişen alt hizmet sektörüdür.
Soru 26
Ekonominin büyümesi ve pazar için üretim yapabilmesi, ........... ile ........... hizmet alt sektörlerinin gelişimine bağlıdır.
Seçenekler
A
Turizm - finans
B
ulaştırma - haberleşme
C
turizm - haberleşme
D
ulaştırma - turizm
E
iletişim - finans
Açıklama:
Ulaştırma sektöründeki amaç, gelişen ekonomik ve sosyal yaşamın ihtiyacı olan ulaştırma altyapısının zamanında, ekonomik ve güvenli bir şekilde inşa edilmesidir. Ekonominin pazara açılması ve bölgesel fiyat farklılıklarının ortadan kalkması, sektörün büyümesiyle mümkündür.
Ekonominin büyümesi ve pazar için üretim yapabilmesi, ulaştırma ile haberleşme hizmet alt sektörlerinin gelişimine bağlıdır.
Ekonominin büyümesi ve pazar için üretim yapabilmesi, ulaştırma ile haberleşme hizmet alt sektörlerinin gelişimine bağlıdır.
Soru 27
Türkiye’de ulaştırma sektörü yolcu ve yük taşıma esasına göre analiz edildiğinde,aşağıdakilerden hangisinin yükünün azaltılması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Denizyolu taşımacılığı
B
Demiryolu taşımacılığı
C
Havayolu taşımacılığı
D
Karayolu taşımacılığı
E
Yük taşımacılığı
Açıklama:
Türkiye’de ulaştırma sektörü yolcu ve yük taşıma esasına göre analiz edildiğinde, karayolu taşımacılığının baskın bir ağırlığının olduğu görülmektedir. Son dönemde yeni karayolu inşaatlarının yanı sıra ulaşımda standartları yükseltmeye yönelik yenileme yatırımları artmıştır. Fakat karayollarındaki araç yoğunluğu ve trafiğe yeni çıkan araç sayısının hızla artması, çözüm arayışlarını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle ulaştırmada ağırlığın karayollarından diğer ulaştırma kanallarına kaydırılması gerekmektedir.
Karayolu taşımacılığının yükünün azaltılması gerekmektedir.
Karayolu taşımacılığının yükünün azaltılması gerekmektedir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisini yetersizliği nedeniyle Türkiye’deki limanlara yeterli yük çekilememekte, Türkiye deniz yolunda transit bir ülke olamamaktadır?
Seçenekler
A
Altyapı
B
Ölçek ekonomisi
C
İhracat
D
Denizyolu
E
Liman
Açıklama:
Türkiye, denizle iç içe yaşayan bir ülkedir, bu nedenle deniz ulaşımı Türkiye için çok önemlidir. Kıyılarımızın uzunluğu Akdeniz’in boyunun 2,5 katı kadardır. Türkiye’de şehirlerin %40’ının deniz kıyısı vardır. Buna karşılık, ölçek ekonomisi yakalanamadığı için Türkiye’deki limanlara yeterli yük çekilememekte, Türkiye deniz yolunda transit bir ülke olamamaktadır. Bu sebeple Türkiye’de liman başına elleçlenen (handling) yük miktarları AB’nin Akdeniz limanlarındaki ortalamalardan düşük kalmaktadır.
Ölçek ekonomisi yakalanamadığı için Türkiye’deki limanlara yeterli yük çekilememekte, Türkiye deniz yolunda transit bir ülke olamamaktadır.
Ölçek ekonomisi yakalanamadığı için Türkiye’deki limanlara yeterli yük çekilememekte, Türkiye deniz yolunda transit bir ülke olamamaktadır.
Soru 29
Rusya’dan başlayıp Karadeniz üzerinden Türkiye’ye aktarılması planlanan doğal gaz boru hattı projesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC)
B
Trans-Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP)
C
Türk Akımı (TürkAkım)
D
Karadeniz Boru Hattı
E
Yeşil Akım
Açıklama:
Türkiye, Türk Akımı Projesi ile yılda 15,75 milyar metreküp doğal gaz alacak ve geriye kalan doğal gaz Avrupa’ya ihraç edilecektir.
ürk Akımı (TürkAkım), Rusya’dan başlayıp Karadeniz üzerinden Türkiye’ye aktarılması planlanan doğal gaz boru hattı projesidir.
ürk Akımı (TürkAkım), Rusya’dan başlayıp Karadeniz üzerinden Türkiye’ye aktarılması planlanan doğal gaz boru hattı projesidir.
Soru 30
İnşaat sektörünün genişlemesi ekonomideki büyümeyi neden olumsuz yönde etkileyebilir?
Seçenekler
A
Emek-yoğun sektör olması nedeniyle
B
Üretken yatırımları olumsuz etkilemesi nedeniyle
C
Düşük katma değer yaratması nedeniyle
D
Finansal sektöre bağımlı olması nedeniyle
E
Konjonktürel hareket etmesi nedeniyle
Açıklama:
Türkiye’deki inşaat yoğunluğunun olduğu yapılaşmanın özellikleri dikkate alındığında, inşaat; emek-yoğun, fazla nitelikli elaman gerektirmeyen, dışa ve ithalata bağımlılığı
çok düşük bir sektördür. Geriye doğru ve ileriye doğru ilişkileri kuvvetli olduğu için, inşaat diğer sanayi kollarını uyarır ve bu alanlarda da üretim ve istihdam artışına yol açar. Buna karşılık bir sanayi yatırımı gibi ekonomide devamlı üretim kapasitesi ve istihdam yaratmaz. Üretken yatırımlara gidecek kaynağın inşaat sektörüne gitmesi nedeniyle, inşaat sektörünün genişlemesi ekonomideki büyümeyi olumsuz yönde etkileyebilir.
çok düşük bir sektördür. Geriye doğru ve ileriye doğru ilişkileri kuvvetli olduğu için, inşaat diğer sanayi kollarını uyarır ve bu alanlarda da üretim ve istihdam artışına yol açar. Buna karşılık bir sanayi yatırımı gibi ekonomide devamlı üretim kapasitesi ve istihdam yaratmaz. Üretken yatırımlara gidecek kaynağın inşaat sektörüne gitmesi nedeniyle, inşaat sektörünün genişlemesi ekonomideki büyümeyi olumsuz yönde etkileyebilir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi hizmet(ler)i somut bir ürünle sonuçlanmayan tüm faaliyetler olarak tarif etmiştir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
Colin Grant Clark
C
J.B. Say
D
Alfred Marshall
E
Jean Fourastie
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN KAPSAMI VE TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
Adam Smith,hizmet(ler)i somut bir ürünle sonuçlanmayan tüm faaliyetler olarak tarif etmiştir.
Adam Smith,hizmet(ler)i somut bir ürünle sonuçlanmayan tüm faaliyetler olarak tarif etmiştir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi hizmet(ler) i ürünlere fayda ekleyen, tüm imalat dışı faaliyetler olarak tanımlamıştır?
Seçenekler
A
J.B. Say
B
Adam Smith
C
Colin Grant Clark
D
Alfred Marshall
E
Jean Fourastie
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN KAPSAMI VE TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
J.B. Say, hizmet(ler) i ürünlere fayda ekleyen, tüm imalat dışı faaliyetler olarak tanımlamıştır.
J.B. Say, hizmet(ler) i ürünlere fayda ekleyen, tüm imalat dışı faaliyetler olarak tanımlamıştır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi hizmetleri yaratıldığı anda varlık bulan mallar olarak tarif etmiştir?
Seçenekler
A
Alfred Marshall
B
J.B. Say
C
Adam Smith
D
Colin Grant Clark
E
Jean Fourastie
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN KAPSAMI VE TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
Alfred Marshall ise hizmetleri yaratıldığı anda varlık bulan mallar olarak tarif etmiştir.
Alfred Marshall ise hizmetleri yaratıldığı anda varlık bulan mallar olarak tarif etmiştir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi yada hangileri hizmetlerin özelliklerindendir?
I-Hizmetlerin maddi bir yapısı yoktur,
II-Depolanamaz ve transfer edilemez.
III-Hizmetler üretici ve tüketici arasında doğrudan bir etkileşim yaratır.
I-Hizmetlerin maddi bir yapısı yoktur,
II-Depolanamaz ve transfer edilemez.
III-Hizmetler üretici ve tüketici arasında doğrudan bir etkileşim yaratır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
HİZMETLERİN ÖZELLİKLERİ VE ULUSLARARASI HİZMETLER TİCARETİ BİÇİMLERİ
Hizmetlerin maddi bir yapısı yoktur, depolanamaz ve transfer edilemez. Hizmetler üretici ve tüketici arasında doğrudan bir etkileşim yaratır.
Hizmetlerin maddi bir yapısı yoktur, depolanamaz ve transfer edilemez. Hizmetler üretici ve tüketici arasında doğrudan bir etkileşim yaratır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangi yılda limanlar arasında yolcu taşıma hakkı, özel teşebbüsten alınarak devlete bırakılmıştır.
Seçenekler
A
1933
B
1938
C
1939
D
1952
E
1960
Açıklama:
DENİZYOLLARI
1933 yılında limanlar arasında yolcu taşıma hakkı, özel teşebbüsten alınarak devlete bırakılmıştır
1933 yılında limanlar arasında yolcu taşıma hakkı, özel teşebbüsten alınarak devlete bırakılmıştır
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi yada hangileri Birleşmiş Milletlerin (BM) yapmış olduğu ayırıma göre hizmetler sektörü kapsamındadır?
I-Hükûmet hizmetleri
II-Genel kamu hizmetleri,
III-Teşebbüs ve özel kuruluşların hizmetleri,
IV- Dinlenme, eğlence ve benzeri hizmetler
V-Kişisel hizmetleri kapsamaktadır
I-Hükûmet hizmetleri
II-Genel kamu hizmetleri,
III-Teşebbüs ve özel kuruluşların hizmetleri,
IV- Dinlenme, eğlence ve benzeri hizmetler
V-Kişisel hizmetleri kapsamaktadır
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-III-IV
D
II-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNE İLİŞKİN SINIFLANDIRMALAR
Birleşmiş Milletlerin (BM) yapmış olduğu ayırıma göre hizmetler sektörü; hükûmet hizmetleri, genel kamu hizmetleri, teşebbüs ve özel kuruluşların hizmetleri, dinlenme, eğlence ve benzeri hizmetler ile kişisel hizmetleri kapsamaktadır.
Birleşmiş Milletlerin (BM) yapmış olduğu ayırıma göre hizmetler sektörü; hükûmet hizmetleri, genel kamu hizmetleri, teşebbüs ve özel kuruluşların hizmetleri, dinlenme, eğlence ve benzeri hizmetler ile kişisel hizmetleri kapsamaktadır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yada hangileri Dünya Ticaret Örgütü (WTO) de hizmetler sektörünün ekonomik faaliyetlerindendir?
I-Ticari (işle ilgili) hizmetler kapsamına meslek hizmetleri
II-Bilgisayar hizmetleri
III-Ar-Ge hizmetleri
IV- Emlak hizmetleri
V- Kira hizmetleri
I-Ticari (işle ilgili) hizmetler kapsamına meslek hizmetleri
II-Bilgisayar hizmetleri
III-Ar-Ge hizmetleri
IV- Emlak hizmetleri
V- Kira hizmetleri
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III-V
D
III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNE İLİŞKİN SINIFLANDIRMALAR
Dünya Ticaret Örgütü (WTO) de hizmetler sektörünü 12 alt başlığa ayırmıştır. Bu 12 ekonomik faaliyete detaylı baktığımızda, ticari (işle ilgili) hizmetler kapsamına meslek hizmetleri, bilgisayar hizmetleri, Ar-Ge hizmetleri, emlak hizmetleri, kira hizmetleri, diğer ticari hizmetler girer.
Dünya Ticaret Örgütü (WTO) de hizmetler sektörünü 12 alt başlığa ayırmıştır. Bu 12 ekonomik faaliyete detaylı baktığımızda, ticari (işle ilgili) hizmetler kapsamına meslek hizmetleri, bilgisayar hizmetleri, Ar-Ge hizmetleri, emlak hizmetleri, kira hizmetleri, diğer ticari hizmetler girer.
Soru 38
THY hangi yılda özel hava yollarına da ulaşım hizmeti sunma hakkının verilmesiyle, tekel olma konumunu kaybetmiştir?
Seçenekler
A
1990
B
1991
C
1992
D
1993
E
1994
Açıklama:
HAVAYOLLARI
THY, 1990’lı yılların başlarında özel hava yollarına da ulaşım hizmeti sunma hakkının verilmesiyle, tekel olma konumunu kaybetmiştir
THY, 1990’lı yılların başlarında özel hava yollarına da ulaşım hizmeti sunma hakkının verilmesiyle, tekel olma konumunu kaybetmiştir
Soru 39
2015 yılında yurt içi yük taşımacılığında ucuz ve güvenli demiryollarının payı kaçtır?
Seçenekler
A
%3,6
B
%89,1
C
%6,1
D
%17,4
E
%8,3
Açıklama:
ULAŞTIRMA SEKTÖRÜ
Türkiye’de yük taşımalarında ağırlık karayollarındadır. 2015 yılında yurt içi yük taşımacılığında Ucuz ve güvenli demiryollarının payı %3,6dır.
Türkiye’de yük taşımalarında ağırlık karayollarındadır. 2015 yılında yurt içi yük taşımacılığında Ucuz ve güvenli demiryollarının payı %3,6dır.
Soru 40
2015 yılında yurt içi yük taşımacılığında, denizyollarının payı kaçtır?
Seçenekler
A
%6,1
B
%3,6
C
%89,1
D
%17,4
E
%8,3
Açıklama:
ULAŞTIRMA SEKTÖRÜ
Türkiye’de yük taşımalarında ağırlık karayollarındadır. 2015 yılında yurt içi yük taşımacılığında denizyollarının payı ise %6,1’dir.
Türkiye’de yük taşımalarında ağırlık karayollarındadır. 2015 yılında yurt içi yük taşımacılığında denizyollarının payı ise %6,1’dir.
Soru 41
Cumhuriyet’in ilk yıllarında daha çok ………………….., 1950’li yıllardan sonra ise ………………. önem verilmiştir.
Yukarıdaki boşluklara gelmesi gereken ulaştırma türleri aşağıdaki hangi seçenekte sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?
Yukarıdaki boşluklara gelmesi gereken ulaştırma türleri aşağıdaki hangi seçenekte sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Karayollarına - Havayollarına
B
Demiryollarına - Havayollarına
C
Denizyollarına - Karayollarına
D
Karayollarına- Demiryollarına
E
Demiryollarına - Karayollarına
Açıklama:
Ulaştırma Sektörü
Cumhuriyet’in ilk yıllarında daha çok demiryollarına, 1950’li yıllardan sonra ise karayollarına önem verilmiştir.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında daha çok demiryollarına, 1950’li yıllardan sonra ise karayollarına önem verilmiştir.
Soru 42
Ekonominin büyümesi ve pazar için üretim yapabilmesi, ……………… ile haberleşme hizmet alt sektörlerinin gelişimine bağlıdır.
Yukarıdaki boşluğa hangi ifade gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa hangi ifade gelmelidir?
Seçenekler
A
Ulaştırma
B
Bankacılık
C
Sigortacılık
D
Turizm
E
Kamu hizmetleri
Açıklama:
ULAŞTIRMA SEKTÖRÜ
Ekonominin büyümesi ve pazar için üretim yapabilmesi, ulaştırma ile haberleşme hizmet alt sektörlerinin gelişimine bağlıdır.
Ekonominin büyümesi ve pazar için üretim yapabilmesi, ulaştırma ile haberleşme hizmet alt sektörlerinin gelişimine bağlıdır.
Soru 43
Türkiye’de ulaştırma sektörü yolcu ve yük taşıma esasına göre analiz edildiğinde, ……………………. taşımacılığının baskın bir ağırlığının olduğu görülmektedir.
Yukarıdaki boşluğa hangi ifade gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa hangi ifade gelmelidir?
Seçenekler
A
Denizyolu
B
Karayolu
C
Havayolu
D
Demiryolu
E
Toplu taşıma
Açıklama:
ULAŞTIRMA SEKTÖRÜ
Türkiye’de ulaştırma sektörü yolcu ve yük taşıma esasına göre analiz edildiğinde, karayolu taşımacılığının baskın bir ağırlığının olduğu görülmektedir.
Türkiye’de ulaştırma sektörü yolcu ve yük taşıma esasına göre analiz edildiğinde, karayolu taşımacılığının baskın bir ağırlığının olduğu görülmektedir.
Soru 44
- Hizmetlerin sınır ötesi dolaşımı,
- Tüketicinin ihracatçı ülkeye hareketi,
- Hizmetin sağlanacağı ülkede ticari varlık oluşturulması
- Gerçek kişilerin hizmet vermek üzere başka bir ülkede geçici dolaşımı
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN KAPSAMI VE TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
Uluslararası hizmetler ticareti, hizmetlerin doğasından kaynaklanan nedenlerden dolayı dört farklı şekilde yapılmaktadır. Bunlar; hizmetlerin sınır ötesi dolaşımı, tüketicinin ihracatçı ülkeye hareketi, hizmetin sağlanacağı ülkede ticari varlık oluşturulması ve gerçek kişilerin hizmet vermek üzere başka bir ülkede geçici dolaşımıdır.
Uluslararası hizmetler ticareti, hizmetlerin doğasından kaynaklanan nedenlerden dolayı dört farklı şekilde yapılmaktadır. Bunlar; hizmetlerin sınır ötesi dolaşımı, tüketicinin ihracatçı ülkeye hareketi, hizmetin sağlanacağı ülkede ticari varlık oluşturulması ve gerçek kişilerin hizmet vermek üzere başka bir ülkede geçici dolaşımıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi dağıtım hizmetleri ile ilgili bir alt sektördür?
Seçenekler
A
Perakende satış
B
Sigorta
C
Posta
D
İletişim
E
Emlak
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN KAPSAMI VE TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
Dağıtım hizmetleri; toptan satış ticareti hizmetleri, perakende hizmetleri, franchising ve diğerlerini kapsar.
Dağıtım hizmetleri; toptan satış ticareti hizmetleri, perakende hizmetleri, franchising ve diğerlerini kapsar.
Soru 46
Türkiye’de toptan ticaret yapan işletmeler arasında ilk sırada yer alan işletmeler hangi ürünlerin ticaretini yapmaktadır?
Seçenekler
A
Dokuma, giyim eşyası
B
Mobilyai
C
Yapı malzemesi
D
Kereste
E
Gıda maddeleri
Açıklama:
Ticaret Sektörü
Gıda maddeleri
Toptan ticaret yapan işletmeler arasında ilk sırada gıda maddeleri, ikinci sırada dokuma-giyim eşyası ve mobilya, üçüncü sırada ise kereste ve yapı malzemesi ticareti yapan işyerleri gelmektedir. Benzer sıralama, perakende ticaret işyerleri için geçerli değildir.
Gıda maddeleri
Toptan ticaret yapan işletmeler arasında ilk sırada gıda maddeleri, ikinci sırada dokuma-giyim eşyası ve mobilya, üçüncü sırada ise kereste ve yapı malzemesi ticareti yapan işyerleri gelmektedir. Benzer sıralama, perakende ticaret işyerleri için geçerli değildir.
Soru 47
Azerbaycan doğalgazının Türkiye üzerinden Avrupaya taşıyan boru hattı projesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türk Akımı
B
Mavi Akım
C
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC)
D
Güney Kafkasya
E
Trans-Anadolu (TANAP)
Açıklama:
Ulaştırma Sektörü
Trans-Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi TANAP Azerbaycan gazını Türkiye ve Avrupa’daki alıcılara etkin bir biçimde taşıyabilmeyi hedeflemektedir.
Trans-Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi TANAP Azerbaycan gazını Türkiye ve Avrupa’daki alıcılara etkin bir biçimde taşıyabilmeyi hedeflemektedir.
Soru 48
Hazar havzasındaki ülkelerde üretilen ham petrolün Akdeniz üzerinden dünya pazarlarına açılmasını sağlayan boru hattı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türk Akımı
B
Mavi Akım
C
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC)
D
Güney Kafkasya
E
Trans-Anadolu (TANAP)
Açıklama:
Ulaştırma Sektörü
Hazar havzasındaki ülkelerde üretilen ham petrolü boru hattı ile Akdeniz üzerinden dünya pazarlarına ulaştıran Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattıdır.
Hazar havzasındaki ülkelerde üretilen ham petrolü boru hattı ile Akdeniz üzerinden dünya pazarlarına ulaştıran Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattıdır.
Soru 49
Osmanlı Dönemi’nde, bugünkü Türkiye Cumhuriyeti millî sınırları içindeki coğrafyadaki ilk demiryolu hattı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İzmit-Ankara
B
İstanbul-Bağdat
C
İzmir-Aydın
D
Ankara-İstanbul
E
Ankara-Eskişehir
Açıklama:
ULAŞTIRMA SEKTÖRÜ
Osmanlı Dönemi’nde bugünkü Türkiye Cumhuri yeti millî sınırları içindeki coğrafyadaki ilk demiryolu hattı İzmir-Aydın demiryolu hattıdır.
Osmanlı Dönemi’nde bugünkü Türkiye Cumhuri yeti millî sınırları içindeki coğrafyadaki ilk demiryolu hattı İzmir-Aydın demiryolu hattıdır.
Soru 50
Üçüncül sektör olarak tanımlanan aşağıdaki sektörlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Sanayi
C
Hizmetler
D
İnşaat
E
İletişim
Açıklama:
HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN KAPSAMI VE TÜRKİYE’DEKİ DURUMU
Ekonomik faaliyetler birincil (primary) sektör olarak tarım, ikincil (secondary) sektör olarak sanayi ve üçüncül (tertiary) sektör olarak hizmetler şeklinde sınıflandırılmaktadır.
Ekonomik faaliyetler birincil (primary) sektör olarak tarım, ikincil (secondary) sektör olarak sanayi ve üçüncül (tertiary) sektör olarak hizmetler şeklinde sınıflandırılmaktadır.
Soru 51
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ekonomik faaliyetlerin en doğru sınıflandırmasını içermektedir?
Seçenekler
A
Birincil sektör=Tarım, İkincil sektör=Sanayi, Üçüncül sektör=Hizmetler
B
Birincil sektör=Hizmetler, İkincil sektör=Sanayi, Üçüncül sektör=Tarım
C
Birincil sektör=Sanayi, İkincil sektör=Hizmetler, Üçüncül sektör=Tarım
D
Birincil sektör=Tarım, İkincil sektör=Hizmetler, Üçüncül sektör=Sanayi
E
Birincil sektör=Hizmetler, İkincil sektör=Tarım, Üçüncül sektör=Sanayi
Açıklama:
İngiliz Klasik iktisatçısı Colin Grant Clark ve Fransız iktisatçısı Jean Fourastie’den bu yana ekonomik faaliyetler birincil (primary) sektör olarak tarım, ikincil (secondary) sektör olarak sanayi ve üçüncül (tertiary) sektör olarak hizmetler şeklinde sınıflandırılmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 52
Dünya Ticaret Örgütü'nün (WTO) hizmetler sektörü sınıflamasına göre perakende hizmetleri aşağıdaki hangi başlık altında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ticari (işle ilgili) hizmetler
B
İletişim hizmetleri
C
Dağıtım hizmetleri
D
Eğitim hizmetleri
E
Mali hizmetler
Açıklama:
Toptan satış ticareti hizmetleri, perakende hizmetleri, franchising ve diğerlerini kapsayan hizmetler dağıtım hizmetleri başlığına aittir. Doğru cevap C'dir.
Soru 53
Hizmet türlerinin istihdam paylarına ilişkin aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
2011 yılından 2016 yılına kadar tarım sektörü istihdamı iki kat artmıştır.
B
Sanayi sektöründe son on yılda istihdam oranında değişiklik olmamıştır.
C
Hizmetler sektörü istihdamı 2016 yılında 2011 yılına göre yaklaşık 4 milyon kişi artmıştır.
D
Tarım, diğer iki sektöre göre en fazla istihdamın sağlandığı sektördür.
E
Sanayi sektöründe istihdamın payı her geçen gün artmaktadır.
Açıklama:
Hizmetler, diğer iki sektöre (tarım ve sanayi) göre en fazla istihdamın sağlandığı sektördür. 2011-2016 döneminde tarım sektörü istihdamı aynı seviyede kalırken, sanayi sektöründe az da olsa artış olmuştur. Buna karşılık hizmetler sektörü istihdamı 2011 yılında 13,0 milyon kişiden 2016’da 16,6 milyon kişiye çıkmıştır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 54
Türkiye ve AB’de ulaştırma alt sektörlerinin 2015 yılı genel ulaştırma içindeki paylarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye’de yük taşımalarında ağırlık demiryollarındadır.
B
AB'de yük taşımalarında ağırlık deniz yollarındadır.
C
Yolcu taşımacılığında havayolu, AB’de Türkiye'ye göre nerdeyse iki kat daha fazla bir paya sahiptir.
D
Yolcu taşımacılığında demiryolu, AB’de Türkiye'ye göre ortalama 8 kat daha fazla bir paya sahiptir.
E
Yolcu taşımacılığında havayolu, AB’de en büyük paya sahiptir.
Açıklama:
Türkiye’de yük taşımalarında ağırlık karayollarındadır. 2015 yılında yurt içi yük taşımacılığında karayollarının payı %89,1’dir. Ucuz ve güvenli demiryollarının payı %3,6, denizyollarının payı ise %6,1’dir. Oysa, üye olmak istediğimiz Avrupa Birliği’nde demiryollarının payı %17,4’tür. Yolcu taşımacılığında demiryolunun payı AB’de %8,3 iken, bu oran Türkiye’de %1,1’dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 55
Osmanlı Devleti’nde demiryolu ulaşımı ilk defa aşağıdaki şehirlerden hangileri arasında gerçekleşerek başlamıştır?
Seçenekler
A
İstanbul-Edirne
B
Bursa-İzmir
C
Bursa-İstanbul
D
Antalya-Adana
E
İzmir-Aydın
Açıklama:
Demiryolu ulaşımı, Osmanlı Devleti’nde ilk defa İzmir-Aydın hattının (130 km) açılmasıyla gerçekleşmiştir.
Soru 56
Günümüzde dış ticarete konu olan malların büyük bölümünün taşıması aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Demiryolu
B
Karayolu
C
Havayolu
D
Denizyolu
E
Karayolu ve demiryolu birlikte
Açıklama:
Günümüzde dış ticarete konu olan malların %80’inin taşınması denizyolu ile yapılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 57
1972-2018 döneminde Türk müteahhitlerin en fazla iş aldığı ilk üç ülke aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Azerbaycan, Türkmenistan ve Lübnan
B
Rusya Federasyonu, Türkmenistan ve Libya
C
Azerbaycan, Kırgızistan ve Türkmenistan
D
Kırgızistan, Kazakistan ve Bulgaristan
E
Kazakistan, Rusya Federasyonu ve Irak
Açıklama:
1972-2018 döneminde Türk müteahhitlerin en fazla iş aldığı ilk üç ülke; Rusya Federasyonu, Türkmenistan ve Libya’dır. Doğru cevap B'dir.
Soru 58
OECD ülkeleri içinde yabancı turist girişi bakımından son 5 yılda %20,6 artışla en hızlı gelişen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meksika
B
Türkiye
C
Polonya
D
Macaristan
E
Çek Cumhuriyeti
Açıklama:
OECD ülkeleri içinde yabancı turist girişi bakımından son 5 yılda %20,6 artışla en hızlı gelişen ülke Türkiye’dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) tahminlerine göre, 2020 yılında en fazla turist çeken bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa
B
Afrika
C
Amerika
D
Doğu Asya ve Pasifik
E
Orta Doğu
Açıklama:
UNWTO’nun tahminlerine göre, 2020 yılında en fazla turist çeken bölge Avrupa’dır. Doğru cevap A'dır.
Soru 60
Türkiye, dünya turizm pazarında turizm gelirleri açısından kaçıncı sıradadır?
Seçenekler
A
1
B
5
C
10
D
15
E
20
Açıklama:
Türkiye, dünya turizm pazarında turist girişleri açısından %3, turizm gelirleri açısından ise %2,3 pay ile en büyük 20 turizm varış noktası içinde turist girişleri açısından 7’nci, turizm gelirleri açısından ise 10’uncu sıradadır. Doğru cevap C'dir.
Ünite 7
Soru 1
Merkez bankacılığı Dünya'da ilk kez ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1694
B
1700
C
1715
D
1800
E
1863
Açıklama:
Dünya’da ilk kez 1694 yılında İngiltere’de ortaya çıkan merkez bankacılığı, olgunluğa 1800’lü yıllarda ulaşmıştır
Soru 2
Temel faaliyet alanı, para ve paranın ikamesi olarak menkul değerlerin alım ve satımı olan bankalar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkez Bankaları
B
Mevduat Bankaları
C
Katılım Bankaları
D
Kalkınma Bankaları
E
Yatırım Bankaları
Açıklama:
Temel faaliyet alanı, para ve paranın ikamesi olarak menkul değerlerin alım ve satımı olan bankalara mevduat (ticaret) bankaları adı verilir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi bankacılık krizlerinin çıkmasında, bankacılık sektöründen kaynaklanan nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yasal düzenleme ve denetlemelerdeki yetersizlikler
B
Zayıf muhasebe standartları
C
Düşük kamu açıkları
D
Bankaların varlık ve yükümlülüklerinin vade yapısındaki dengesizlikler
E
Ahlaki tehlike (istismar riski) ve ters seçim sorunları
Açıklama:
Bankacılık sektöründen kaynaklanan nedenlerin başında; yasal düzenleme ve denetlemelerdeki yetersizlikler, zayıf muhasebe standartları, bankaların varlık ve yükümlülüklerinin vade yapısındaki dengesizlikler, ahlaki tehlike (istismar riski) ve ters seçim
sorunları, bankaların sermaye yetersizliği ve ölçek sorunu, risk yönetiminin zayıflığı, kredi yoğunlaşması ile yüksek kamu açıkları gelmektedir.
sorunları, bankaların sermaye yetersizliği ve ölçek sorunu, risk yönetiminin zayıflığı, kredi yoğunlaşması ile yüksek kamu açıkları gelmektedir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi IMF türü geleneksel daraltıcı ortodoks istikrar politikalarının uygulanmasında genel olarak tercih edilen
araçlardan biri değildir?
araçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sıkı para politikası
B
Devalüasyon
C
Sıkı gelirler politikası
D
Faiz oranlarının düşürülmesi
E
Sıkı maliye politikası
Açıklama:
IMF türü geleneksel daraltıcı ortodoks istikrar politikalarının uygulanmasında genel olarak tercih edilen araçlar şunlardır: Sıkı para politikası, faiz oranlarının yükseltilmesi, devalüasyon, sıkı maliye politikası, sıkı gelirler politikası, fiyat kontrollerinin kaldırılması ve uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi.
Soru 5
Türkiye'de ilk devalüasyon hangi yıl gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1940
B
1946
C
1958
D
1963
E
1965
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrası uluslararası ekonomik dengelerin yerine oturmaya başladığı dönemde, Türkiye’de 7 Eylül 1946’da gerçekleştirilen ilk devalüasyon bir yana bırakılırsa; 1958, 1970, 1980, 1994, 2000-2001 ve 2008 yılından itibaren devam
eden geniş çaplı istikrar programları yürürlüğe konmuştur.
eden geniş çaplı istikrar programları yürürlüğe konmuştur.
Soru 6
Türkiye'de ilk kapsamlı istikrar kararları aşağıdaki tarihlerden hangisinde alınmıştır?
Seçenekler
A
7 Eylül 1946
B
4 Ağustos 1958
C
10 Ağustos 1970
D
24 Ocak 1980
E
5 Nisan 1994
Açıklama:
Türkiye’de ilk kapsamlı istikrar programı 4 Ağustos 1958’de alınan kararlardır.
Soru 7
İthal ikameci sanayileşmenin terk edilerek ihracata dayalı sanayinin benimsenmesi görüşüyle, diğer istikrar tedbirlerinden farklılaşan karar aşağıdaki istikrar tedbirlerinden hangisinde alınmıştır?
Seçenekler
A
4 Ağustos 1958 İstikrar Kararları
B
10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları
C
24 Ocak 1980 İstikrar Kararları
D
5 Nisan 1994 Kararları
E
1 Ocak 1996 İstikrar Kararları
Açıklama:
24 Ocak Kararlarının daha önceki istikrar tedbirlerinden önemli bir farkı, ithal ikameci sanayileşmenin terk edilerek ihracata dayalı sanayileşmenin benimsenmesidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Kasım 2000 krizinin ortaya çıkışında önemli bir role sahip olan bankacılık sektöründe yaşanan sıkıntılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bankaların pasiflerindeki yabancı para ağırlığı (döviz pozisyon açığı)
B
Bankaların kaynaklarını yoğun olarak kamu iç borç senetlerinde kullanması
C
Aktif ve pasif kalemleri arasında vade uyumsuzluğu
D
Özel bankaların önemli kısmının holding ya da grup bankası olması
E
Bankaların büyük ölçekli olması ve öz kaynaklarının yeterli olması
Açıklama:
Krizin ortaya çıkışında bankacılık sektöründe yaşanan sıkıntılar önemli role sahiptir. Söz konusu sıkıntılar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Bankaların pasiflerindeki yabancı para ağırlığı (döviz pozisyon açığı),
• Bankaların kaynaklarını yoğun olarak kamu iç borç senetlerinde kullanması,
• Aktif ve pasif kalemleri arasında vade uyumsuzluğu,
• Yasal altyapının finansal serbestleşmeyi takip edememesi,
• Bankaların küçük ölçekli olması ve öz kaynaklarının yeterli olmaması,
• Kamu bankalarının görev zararlarının artması ve
• Özel bankaların önemli kısmının holding ya da grup bankası olması.
• Bankaların pasiflerindeki yabancı para ağırlığı (döviz pozisyon açığı),
• Bankaların kaynaklarını yoğun olarak kamu iç borç senetlerinde kullanması,
• Aktif ve pasif kalemleri arasında vade uyumsuzluğu,
• Yasal altyapının finansal serbestleşmeyi takip edememesi,
• Bankaların küçük ölçekli olması ve öz kaynaklarının yeterli olmaması,
• Kamu bankalarının görev zararlarının artması ve
• Özel bankaların önemli kısmının holding ya da grup bankası olması.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi krizin ortaya çıkmasını tetikleyen temel dinamiklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mikroekonomik arka plan
B
Menkul kıymetleştirme
C
Derecelendirme kurumlarının rolü
D
Asimetrik bilgi sorunu
E
Makroekonomik arka plan
Açıklama:
Krizin ortaya çıkmasını tetikleyen temel dinamikler dört ana grupta toplanabilir:
i. Menkul kıymetleştirme
ii. Derecelendirme kurumlarının rolü
iii. Asimetrik bilgi sorunu
iv. Makroekonomik arka plan
i. Menkul kıymetleştirme
ii. Derecelendirme kurumlarının rolü
iii. Asimetrik bilgi sorunu
iv. Makroekonomik arka plan
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi 2008 krizinde maliye politikası kapsamında atılan adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hisse senedi kazançlarında yerli yatırımcıya uygulanan %10’luk stopaj sıfıra indirilmiş
B
Vergi borçlarına taksitlendirme imkânı getirilmiş
C
Yurt dışı tedarikçilerden sağlanan kredilerde stopaj oranı %5’e indirilmiş
D
Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Sitelerine yönelik teşvikler arttırılmış
E
Gelişmişlik düzeyine göre iller düzeyinde farklı vergi indirimleri uygulanmış
Açıklama:
Maliye politikası kapsamında atılan adımların bazıları aşağıdaki gibi özetlenebilir:
• Hisse senedi kazançlarında yerli yatırımcıya uygulanan %10’luk stopaj sıfıra indirilmiş,
• Vergi borçlarına taksitlendirme imkânı getirilmiş,
• Yabancı fonların portföy yönetim şirketlerine bu fonlarını Türkiye’de değerlendirmeleri için bazı vergi avantajları sağlanmış,
• Menkul Kıymet Yatırım Fonları ile Menkul Kıymet Yatırım Ortaklıklarının sermaye piyasasında yaptıkları işlemler nedeniyle elde
ettikleri gelirlere Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) muafiyeti getirilmiş,
• Yurt dışı tedarikçilerden sağlanan kredilerde stopaj oranı %5’e indirilmiş,
• Gelişmişlik düzeyine göre iller düzeyinde farklı vergi indirimleri uygulanmış,
• Belli özellikleri taşıyan konutlarda, araçlarda, beyaz eşyada, elektronik eşyada, internet ve haberleşmede vergi indirimine gidilmiştir.
• Hisse senedi kazançlarında yerli yatırımcıya uygulanan %10’luk stopaj sıfıra indirilmiş,
• Vergi borçlarına taksitlendirme imkânı getirilmiş,
• Yabancı fonların portföy yönetim şirketlerine bu fonlarını Türkiye’de değerlendirmeleri için bazı vergi avantajları sağlanmış,
• Menkul Kıymet Yatırım Fonları ile Menkul Kıymet Yatırım Ortaklıklarının sermaye piyasasında yaptıkları işlemler nedeniyle elde
ettikleri gelirlere Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) muafiyeti getirilmiş,
• Yurt dışı tedarikçilerden sağlanan kredilerde stopaj oranı %5’e indirilmiş,
• Gelişmişlik düzeyine göre iller düzeyinde farklı vergi indirimleri uygulanmış,
• Belli özellikleri taşıyan konutlarda, araçlarda, beyaz eşyada, elektronik eşyada, internet ve haberleşmede vergi indirimine gidilmiştir.
Soru 11
Aşağıdakilerden açıklamalardan hangisi merkez bankasının ne tür bir banka olduğunu gösterir?
Seçenekler
A
Nihai ödünç mercii ya da likiditenin son kaynağı olarak faaliyette bulunur.
B
Ekonomiyi fonlayan ilk merciidir.
C
Özel sermaye ile kurulur.
D
Fiyat istikrarı konusunda yetkisi yoktur.
E
Enflasyonu kontrol altında tutma görevi yoktur.
Açıklama:
Ülke bankası olarak da nitelendirilen merkez bankaları, ekonomide parayı ve para politikasını
kontrol eden, büyük ölçüde kamu kurumu niteliğinde yapılanan ve ekonomide nihai ödünç mercii ya da likiditenin son kaynağı olarak faaliyette bulunan bir banka türüdür. Merkez bankalarının en temel niteliği, ekonomiyi fonlayacak en son merci olmasıdır.
kontrol eden, büyük ölçüde kamu kurumu niteliğinde yapılanan ve ekonomide nihai ödünç mercii ya da likiditenin son kaynağı olarak faaliyette bulunan bir banka türüdür. Merkez bankalarının en temel niteliği, ekonomiyi fonlayacak en son merci olmasıdır.
Soru 12
Kriz dönemlerinde borç senetlerine talebin artmasının nedeni nedir?
Seçenekler
A
Faiz oranlarındaki artışa bağlı olarak getirinin yükselmesi
B
Mevduatın ve hisse senetlerinin payları ciddi oranda düşmesi
C
Faiz oranındaki düşüşe bağlı olarak getirinin sağlamlaşması
D
Gecelik faizlerin belirsizleşmesi
E
Devlet tahvillerine talebin artması
Açıklama:
Kriz dönemlerinde mevduatın ve hisse senetlerinin payları ciddi oranda düşse de istikrarın sağlandığı yıllarda bu kalemlerde hızlı bir yükselme yaşanmıştır. Bono ve tahvilin payında ise tersi olmuştur. Zira kriz dönemlerinde faiz oranlarındaki artışa bağlı olarak borç senetlerinin getirisi yükseldiği için talep artmakta, ardından istikrarlı dönemlerde faiz oranındaki düşüşe bağlı olarak talep gerilemektedir.
Soru 13
2000'li yıllarda aktifler ve pasiflerdeki para ikamesinın azalmasının nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enflasyonun artması
B
Kurun istikrarsızlaşması
C
TL'nin güçlenmesi
D
Yabancı sermaye girişinin azalması
E
Kredi faiz oranlarının yükselmesi
Açıklama:
2000’li yıllarda enflasyonun düşmesi, kurun nispeten istikrarlı bir seyir izlemesi ve TL’nin güçlenmesine bağlı olarak, aktifler ve pasiflerdeki para ikamesi azalmıştır.
Soru 14
Aşağıdaki zaman aralıklarından hangisi sermaye yeterlilik %20’nin üzerinde kalmıştır?
Seçenekler
A
2001-2006
B
2003-2007
C
2004-2010
D
2005-2009
E
2010-2012
Açıklama:
Sermaye yeterlilik oranı 2001 krizinden sonra sürekli olarak yasal hedefin (%8) çok üzerinde seyretmiştir. Özellikle 2001’deki krizi takip eden 5 yıl %20’nin üzerinde kalmıştır.
Soru 15
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi finansal krizlerin ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Arz ve talepteki ani dalgalanmalar
B
Sürdürülemeyen büyüme ve belirsizliğin artması
C
Enflasyon ve enflasyonu düşürmeye dönük yanlış politikalar
D
Firma bilançolarının düzelmesi
E
Finansal serbestleşmeye erken geçiş ve deregülasyon
Açıklama:
Firma bilançolarının düzelmesi değil, bozulması finansal krizlerin ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden biridir.
Soru 16
Ulusal paranın değerinde ortaya çıkan büyük çaplı dalgalanmaları ifade eden kriz türü hangisidir?
Seçenekler
A
Borç krizleri
B
Bankacılık krizleri
C
Borsa krizleri
D
Para krizleri
E
Mortage krizleri
Açıklama:
Para krizleri, ulusal paranın değerinde ortaya çıkan büyük çaplı dalgalanmaları ifade eder. Uygulanan kur rejimi ile doğrudan bağlantılı olan para krizlerini ve krizin gelişimindeki süreçleri açıklayan farklı kriz modelleri geliştirilmiştir.
Soru 17
Türkiye’de ilk kapsamlı istikrar programı denilen kararlar ne zaman alınmıştır?
Seçenekler
A
1950
B
1954
C
1958
D
1960
E
1961
Açıklama:
Türkiye’de ilk kapsamlı istikrar programı 4 Ağustos 1958’de alınan kararlardır.
Soru 18
24 Ocak 1980’de Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilen 17 adet karar ve Haziran 1980’de ek olarak uygulamaya konan 33 adet karardan oluşan 24 Ocak kararlarının ardından 1981'de yaşanan büyüme oranı kaç olmuştur?
Seçenekler
A
4.5
B
4.8
C
5.1
D
5.5
E
6.0
Açıklama:
24 Ocak Kararları’nın yürürlüğe girmesinin ardından 1979-1980 yıllarındaki küçülmenin aksine, ekonomide 1981 yılında %4,8’lik büyüme sağlanmıştır. Büyüme oranında en büyük pay âtıl kapasitenin harekete geçmesi sonrası sanayi sektöründe kaydedilen %9,9’luk üretim artışına aittir.
Soru 19
Şubat 2001’de krizin patlak vermesinin ardından, Nisan 2001’de yeni Merkez Bankası Kanunu çıkarılarak ekonomide asıl hedeflenen ne olmuştur?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarı
B
Kurun düşürülmesi
C
Dış borç alımı
D
İhracatın arttırılması
E
İthalatın azaltılması
Açıklama:
Şubat 2001’de krizin patlak vermesinin ardından, Nisan 2001’de yeni Merkez Bankası Kanunu çıkarılarak Merkez Bankasının temel amacının fiyat istikrarı olduğu açıklanmıştır.
Soru 20
Dünya'da ilk kez İngiltere'de ortaya çıkan merkez bankacılığı sistemi hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1694
B
1705
C
1750
D
1800
E
1810
Açıklama:
Dünya’da ilk kez 1694 yılında İngiltere’de ortaya çıkan merkez bankacılığı, olgunluğa 1800’lü yıllarda ulaşmıştır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın temel görevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri yapmak
B
Hükûmetle birlikte Türk Lirası’nın iç ve dış değerini korumak ve kur rejimini belirlemek
C
Zorunlu karşılıklar ve genel disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek
D
Reeskont ve avans işlemleri yapmak
E
Özel bankacılık sistemini düzenlemek
Açıklama:
TCMB’nin temel görevleri şunlardır:
• Açık piyasa işlemleri yapmak,
• Hükûmetle birlikte Türk Lirası’nın iç ve dış değerini korumak ve kur rejimini belirlemek,
• Zorunlu karşılıklar ve genel disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek,
• Reeskont ve avans işlemleri yapmak,
• Ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek,
• TL’nin hacim ve tedavülünü düzenlemek,
• Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı para ve döviz piyasalarını yürütmek,
• Mali piyasaları izlemek,
• Mevduatların vade ve türleri ile katılım hesaplarının vadelerini belirlemektir.
• Açık piyasa işlemleri yapmak,
• Hükûmetle birlikte Türk Lirası’nın iç ve dış değerini korumak ve kur rejimini belirlemek,
• Zorunlu karşılıklar ve genel disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek,
• Reeskont ve avans işlemleri yapmak,
• Ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek,
• TL’nin hacim ve tedavülünü düzenlemek,
• Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı para ve döviz piyasalarını yürütmek,
• Mali piyasaları izlemek,
• Mevduatların vade ve türleri ile katılım hesaplarının vadelerini belirlemektir.
Soru 22
Merkez bankaları tarafından para arzının arttıtılması veya azaltılması uygulamasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faiz
B
Asli para
C
Enflasyon
D
Devülasyon
E
Tedarik parası
Açıklama:
Bir ekonomide merkez bankaları para basmak ve bunu piyasaya sürmek ve çekmek suretiyle para arzını artırır ve azaltır. Asli para olarak bilinen bu emisyon yoluyla parasal genişleme veya daralma sürecine, ticaret bankaları hesaptan hesaba devir yaparak, kaydî para üretmek suretiyle katkı sağlarlar.
Soru 23
Türk finansal sisteminde önemli bir ağırlığı olan bankacılık sektörü önemli ilerlemeler kaydettiği ekonomik kriz hangi yılda olmuştur?
Seçenekler
A
1999
B
2000
C
2001
D
2002
E
2003
Açıklama:
Türk finansal sisteminde önemli bir ağırlığı olan bankacılık sektörü 2001 krizinden sonra önemli ilerlemeler kaydetmiştir.
Soru 24
Kriz dönemlerinde bono ve tahvile ilgi değişim hangi boyutta yaşanmaktadır?
Seçenekler
A
Talep artar
B
Talep azalır
C
Talep stabil kalır
D
Talep olmaz
E
Hisse senetlerine kayış yaşanır
Açıklama:
Kriz dönemlerinde faiz oranlarındaki artışa bağlı olarak borç senetlerinin getirisi yükseldiği için talep artmaktadır
Soru 25
2017 yılı itibarıyla Türkiye'deki mevduat bankalarının sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
31
B
32
C
33
D
34
E
35
Açıklama:
2017 yılı itibarıyla, Türkiye’de faaliyet gösteren 34 mevduat bankası bulunmaktadır
Soru 26
2017 yılı itibariyle Türkiye'deki ilk beş bankanın toplam aktiflerdeki, mevduatlardaki ve kredilerdeki payları ne kadardır?
Seçenekler
A
%30-35
B
%40-50
C
%55-60
D
%65-70
E
%75-80
Açıklama:
Yoğunlaşma oranlarına bakıldığında, 2017 yılı itibarıyla ilk 5 ve 10 bankanın toplam aktiflerdeki, mevduatlardaki ve kredilerdeki payları fazla değişmemiştir. İlk 5 bankanın bu alanlardaki payları yaklaşık %55-60 aralığındadır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi finansal krizlerin ortaya çıkmasında etkili olan faktörler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Ülkedeki para hacminin artması
B
Arz ve talepteki ani dalgalanmalar
C
Enflasyon ve enflasyonu düşürmeye dönük yanlış politikalar
D
Firma bilançolarının bozulması
E
Finansal serbestleşmeye erken geçiş ve deregülasyon
Açıklama:
• Arz ve talepteki ani dalgalanmalar
• Sürdürülemeyen büyüme ve belirsizliğin artması
• Enflasyon ve enflasyonu düşürmeye dönük yanlış politikalar
• Firma bilançolarının bozulması
• Finansal serbestleşmeye erken geçiş ve deregülasyon
• Aşırı borçlanma, faiz oranlarının yükselmesi ve uluslararası sermaye hareketleri
• Kurdaki aşırı oynaklıklar ve yanlış kur politikaları
• Sürdürülemeyen büyüme ve belirsizliğin artması
• Enflasyon ve enflasyonu düşürmeye dönük yanlış politikalar
• Firma bilançolarının bozulması
• Finansal serbestleşmeye erken geçiş ve deregülasyon
• Aşırı borçlanma, faiz oranlarının yükselmesi ve uluslararası sermaye hareketleri
• Kurdaki aşırı oynaklıklar ve yanlış kur politikaları
Soru 28
Bir ülkenin kamu veya özel kesime ait dış borçlarıyla kamunun iç borçlarını ödeyememe durumu hangi borç türünü işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Bankacılık krizi
B
Para krizi
C
Borç krizi
D
Borsa krizi
E
Bireysel kriz
Açıklama:
Borç krizleri, bir ülkenin kamu veya özel kesime ait dış borçlarıyla kamunun iç borçlarını ödeyememe durumudur.
Soru 29
Sıkı para ve maliye politikaları ile sabit kur sistemine ek olarak ücret ve fiyat kontrolleri şeklinde uygulanan gelirler politikası yer aldığı istikrar politikasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Heteredoks
B
Ortodoks
C
ABD tipi
D
Çin tipi
E
Uzak doğu tipi
Açıklama:
Heterodoks istikrar politikalarının temelinde ise, sıkı para ve maliye politikaları ile sabit kur sistemine ek olarak ücret ve fiyat kontrolleri şeklinde uygulanan gelirler politikası yer alır.
Soru 30
Merkez bankacılığı Dünya’da ilk kez 1694 yılında nerede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
İngiltere
C
Fransa
D
Rusya
E
ABD
Açıklama:
Dünya’da ilk kez 1694 yılında İngiltere’de ortaya çıkan merkez bankacılığı, olgunluğa 1800’lü yıllarda ulaşmıştır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)' nın görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek
B
Mali piyasaları izlemek
C
Reeskont ve avans işlemleri yapmak
D
Kapalı piyasa işlemleri yapmak
E
Zorunlu karşılıklar ve genel disponibilite ile ÖDEM ilgili usul ve esasları belirlemek
Açıklama:
- TCMB’nin temel görevleri şunlardır:
• Açık piyasa işlemleri yapmak,
• Hükûmetle birlikteTürk Lirası’nın (T) iç ve
dış değerini korumak ve kur rejimini belirlemek,
• Zorunlu karşılıklar ve genel disponibilite ile ÖDEM
ilgili usul ve esasları belirlemek, - Reeskont ve avans işlemleri yapmak,
• Ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek,
• TL’nin (T) hacim ve tedavülünü düzenlemek,
• Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı para ve
döviz piyasalarını yürütmek,
• Mali piyasaları izlemek,
• Mevduatların vade ve türleri ile katılım hesaplarının vadelerini belirlemektir.
Soru 32
2017 yılı itibarıyla, Türkiye’de faaliyet gösteren 34 mevduat bankasından kaç tanesi kalkınma ve yatırım bankasıdır?
Seçenekler
A
21
B
13
C
9
D
5
E
3
Açıklama:
2017 yılı itibarıyla, Türkiye’de faaliyet gösteren 34 mevduat bankasından 3’ü kamu sermayeli, 9’u özel
sermayeli, 21’i yabancı sermayeli, 1’i Fon’a (TMSF) devredilmiş banka, 13’ü kalkınma ve yatırım bankası,
5’i ise katılım bankasıdır
sermayeli, 21’i yabancı sermayeli, 1’i Fon’a (TMSF) devredilmiş banka, 13’ü kalkınma ve yatırım bankası,
5’i ise katılım bankasıdır
Soru 33
Eylül 2018 itibarıyla kredilerin dağılımında %54'lük pay aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ticari ve kurumsal kredilerin payı
B
KOBİ kredilerinin payı
C
Tüketici kredilerinin payı
D
Bireysel konut kredisinin payı
E
Bireysel kredi kartlarının payı
Açıklama:
Kredilerin dağılımına bakıldığında, Eylül 2018 itibarıyla, krediler içerisinde ticari ve kurumsal kredilerin payı %54, KOBİ kredilerinin payı %26 ve tüketici kredilerinin (kredi kartları dâhil) payı %26’dır. Bireysel krediler içerisinde ihtiyaç ve diğer tüketici kredilerinin payı %41, konut kredisinin payı %38 ve kredi kartlarının payı ise %20 olarak gerçekleşmiştir. Öte yandan, menkul kıymetlerin %64’ü devlet tahvili, %26’sı Hazinece ihraç edilmiş eurobond ve %3’ü de sukuktan oluşmaktadır
Soru 34
1929 Dünya Bunalımı (Büyük Buhran) aşağıdakilerden krizlerden hangisinin iyi bir örneğidir?
Seçenekler
A
Borç krizleri
B
Para krizleri
C
Borsa krizleri
D
Bankacılık krizleri
E
İkiz kriz
Açıklama:
Borsa krizleri için verilebilecek en iyi örnek ise 1929 Dünya Bunalımıdır (Büyük Buhran).
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi 10 Ağustos 1970 tarihinde alınan istikrar kararlarından biridir?
Seçenekler
A
Bütçe dengesinin sağlanması amacıyla kamu harcamalarında kısıntı yapılmış, KİT ürünlerine zam yapılmış ve KİT’lerin Merkez Bankası kaynaklarıyla finansmanına sınırlamalar getirilmiştir
B
Emisyon hacmi kısıtlanmıştır
C
Döviz alım işlemlerinde 1 dolar başına 6,22 TL vergi alınması kararlaştırılmıştır
D
422 milyon dolar düzeyindeki dış borçlar ertelenmiş ve yeni bir ödeme planına bağlanmıştır
E
%67 (yüzde altmışyedi) oranında devalüasyon yapılmış, dolar kuru 15 TL olarak belirlenmiştir
Açıklama:
Bu ortamda hükûmet 10 Ağustos 1970 tarihinde istikrar kararlarını açıklamıştır. Program kapsamında;
• %67 (yüzde altmışyedi) oranında devalüasyon yapılmış, dolar kuru 15 T olarak belirlenmiştir.
• Mali disiplin kapsamında vergiler yükseltilmiş, maaş ve ücretler dondurulmuş, KİT
ürünlerine zam yapılmıştır.
• Ekonomideki arz daralmasını gidermek maksadıyla ithalatta teminat oranları düşürülmüş, miktar kısıtlamaları da azaltılmıştır.
Diğer şıklarda yer alan maddeler 4 Ağustos 1958 İstikrar Kararlarıdır.
• %67 (yüzde altmışyedi) oranında devalüasyon yapılmış, dolar kuru 15 T olarak belirlenmiştir.
• Mali disiplin kapsamında vergiler yükseltilmiş, maaş ve ücretler dondurulmuş, KİT
ürünlerine zam yapılmıştır.
• Ekonomideki arz daralmasını gidermek maksadıyla ithalatta teminat oranları düşürülmüş, miktar kısıtlamaları da azaltılmıştır.
Diğer şıklarda yer alan maddeler 4 Ağustos 1958 İstikrar Kararlarıdır.
Soru 36
Temelinde ortodoks nitelikli politikalara dayanan istikrar programı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
24 Ocak 1980 istikrar programı
B
10 Ağustos 1970 istikrar programı
C
4 Ağustos 1958 istikrar programı
D
1978 ve 1979 yıllarındaki istikrar kararları
E
5 Nisan 1994 kararları
Açıklama:
Ekonomideki kötüye gidişi önlemek amacıyla 24 Ocak 1980 tarihinde kapsamlı bir istikrar programı yürürlüğe konulmuştur. Program, temelinde ortodoks nitelikli politikalara dayanmaktadır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi küresel kriz karşısında Türkiye’de üretim ve ihracata yönelik alınan tedbirlerden biridir?
Seçenekler
A
Vergi borçlarına taksitlendirme imkânı getirilmiş
B
Hisse senedi kazançlarında yerli yatırımcıya uygulanan %10’luk stopaj sıfıra indirilmiş
C
Gelişmişlik düzeyine göre iller düzeyinde farklı vergi indirimleri uygulanmış
D
Organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitelerine yönelik teşvikler artırılmış
E
Yurt dışı tedarikçilerden sağlanan kredilerde stopaj oranı %5’e indirilmiş
Açıklama:
Küresel krizde Türkiye'de Üretim ve ihracata yönelik alınan tedbirlerin bazıları ise aşağıdaki gibidir:
• KOBİ’lere 6 milyar T’nin üzerinde kredi desteği verilmiş,
• Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Sitelerine yönelik teşvikler artırılmış,
• Eximbank tarafından ihracatçılara kullandırılan kredilerin hacmi performans esasına göre önemli ölçüde artırılmış ve kolaylaştırılmıştır.
Diğer şıklarda yer alan ifadeler Maliye politikası kapsamında atılan adımlardır.
• KOBİ’lere 6 milyar T’nin üzerinde kredi desteği verilmiş,
• Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Sitelerine yönelik teşvikler artırılmış,
• Eximbank tarafından ihracatçılara kullandırılan kredilerin hacmi performans esasına göre önemli ölçüde artırılmış ve kolaylaştırılmıştır.
Diğer şıklarda yer alan ifadeler Maliye politikası kapsamında atılan adımlardır.
Soru 38
Mal ve hizmet piyasalarında ortaya çıkan, enflasyon veya durgunluk şeklinde kendini gösteren dengesizlikler ile üretim faktörleri piyasalarında meydana gelen ve istihdam düzeyini de etkileyen dengesizliklerden oluşan krizlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Finansal krizler
B
Reel krizler
C
Para krizleri
D
Borsa krizleri
E
Borç krizleri
Açıklama:
Reel krizler, mal ve hizmet piyasalarında ortaya çıkan, enflasyon veya durgunluk şeklinde kendini
gösteren dengesizlikler ile üretim faktörleri piyasalarında meydana gelen ve istihdam düzeyini de
etkileyen dengesizliklerden oluşmaktadır.
gösteren dengesizlikler ile üretim faktörleri piyasalarında meydana gelen ve istihdam düzeyini de
etkileyen dengesizliklerden oluşmaktadır.
Soru 39
I. Hesaptan hesaba devir yaparak kaydi para oluşturmak,
II. Kambiyo işlemleri yapmak,
III. Tahvil ve hisse senedi emisyonuna aracılık etmek.
Verilen ifadelerden hangisi/hangileri ticaret bankalarının temel işlevlerindendir?
II. Kambiyo işlemleri yapmak,
III. Tahvil ve hisse senedi emisyonuna aracılık etmek.
Verilen ifadelerden hangisi/hangileri ticaret bankalarının temel işlevlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Ticaret bankalarının temel işlevleri şunlardır:
Hesaptan hesaba devir yaparak kaydi para oluşturmak,- ticari ve diğer alanlara kredi vermek,
- kambiyo işlemleri yapmak,
- kasa kiralamak,
- tahvil ve hisse senedi emisyonuna aracılık etmek,
- kefalet mektubu ve kabul kredisi vermek ve
- diğer bankacılık işlemlerini yapmak.
Soru 40
4651 sayılı Kanun’la TCMB’nin temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
fiyat istikrarını sağlamak ve enflasyonu kontrol altında tutmak
B
parayı ve para politikasını kontrol etmek
C
ekonomide nihai ödünç mercii olmak
D
likiditenin son kaynağı olarak faaliyette bulunmak
E
ekonomiyi fonlayacak en son merci olmak
Açıklama:
4651 sayılı Kanun’la TCMB’nin temel görevi, fiyat istikrarını sağlamak ve enflasyonu kontrol altında tutmak şeklinde tanımlanmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi TCMB'nın kullandığı geleneksel para politikası araçlarından değildir?
Seçenekler
A
politika faiz oranı
B
açık piyasa işlemleri
C
devlet iç borçlanma senetleri
D
döviz müdahaleleri
E
reeskont kredileri
Açıklama:
Merkez Bankası, politika faiz oranı (haftalık repo faiz oranı) ile birlikte açık piyasa işlemleri, döviz müdahaleleri, reeskont kredileri ve zorunlu karşılıklardan oluşan geleneksel para politikası araçları kullanılmakta idi. Doğru cevap C'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankasını açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Parayı esas olarak ticarette mübadelenin yapılmasına imkân tanıyan bir araç olarak ele alırlar.
B
Büyük sanayi firmalarının yatırımlarına yardım sağlayarak kalkınmayı hızlandırma amacı güderler.
C
İşletmelerin orta ve uzun vadeli fon gereksinimlerini karşılayan finansal aracılardır.
D
Temel faaliyet alanı para ve paranın ikamesi olarak menkul değerlerin alım ve satımı olan bankalardır.
E
Nakdi kredilendirme yerine ayni kredilendirme söz konusu olan bankalardır.
Açıklama:
Temel faaliyet alanı, para ve paranın ikamesi olarak menkul değerlerin alım ve satımı olan bankalara mevduat (ticaret) bankaları adı verilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi 2002 ile 2017 arasında finansal derinlik bağlamında Türk bankacılık sektörünün durumu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Borç senetlerinin getirisi yükselmiştir.
B
Faizlerde yükselme söz konusudur.
C
Bono ve tahvilin payı yükselmiştir.
D
Mevduatın ve hisse senetlerinin milli gelir içindeki payları düşmüştür.
E
Finansal varlıkların milli gelir içindeki payında yükseliş görüşmüştür.
Açıklama:
Finansal varlıkların milli gelir içindeki payına bakıldığında, 2002-2017 yılları arasında toplamda %87’den %110’a yükseldiği görülmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
Türk bankaları ile AB bankaları karşılaştırıldığında aşağıda yer alanlardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
AB ülkeleri ile karşılaştırıldığında 11’inci sırada yer almaktadır.
B
Türkiye’deki banka aktiflerinin GSYH’ya oranı AB ortalamasının yaklaşık dörtte biri kadardır.
C
Kredilerin GSYH’ye oranı bakımından AB ortalamasının üzerindedir.
D
Türkiye’de hem personel başına hem de şube başına hizmet verilen kişi sayısı AB ortalamasının oldukça üzerindedir.
E
Mevduatların GSYH’ye oranı açısından ise %48’ine karşılık gelmektedir.
Açıklama:
Türk bankacılık sektörü 2016 yılı itibarıyla 736 milyar Avroluk aktif büyüklüğü ile AB ülkeleri ile karşılaştırıldığında 13’üncü sırada yer almaktadır. Türkiye’deki banka aktiflerinin GSYH’ya oranı %105 ile AB ortalamasının yaklaşık üçte biri kadardır. Yine, kredilerin GSYH’ye oranı bakımından AB ortalamasının
%42’sine, mevduatların GSYH’ye oranı açısından ise %38’ine karşılık gelmektedir. Türkiye’de hem personel başına hem de şube başına hizmet verilen kişi sayısı AB ortalamasının oldukça üzerindedir. Doğru cevap D'dir.
%42’sine, mevduatların GSYH’ye oranı açısından ise %38’ine karşılık gelmektedir. Türkiye’de hem personel başına hem de şube başına hizmet verilen kişi sayısı AB ortalamasının oldukça üzerindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi borsa krizlerinin temel sebeplerindendir.
Seçenekler
A
Dış ticaret dengesindeki açıklar
B
Spekülatif davranışlar
C
Güven sorunu
D
Kısa vadede büyük çaplı sermaye çıkışı
E
Dünya piyasalarındaki hammadde ve emtia fiyatlarında aşırı hareketlilik
Açıklama:
Dalgalanmaların kaynağı, mikro düzeyde borsada faaliyet gösteren firmaların yapılarındaki bozulmalar olabileceği gibi, siyasi krizler veya dünya piyasalarındaki hammadde ve emtia fiyatlarında aşırı hareketlilik gibi makroekonomik faktörler de olabilir. Dış ticaret dengesindeki açıklar, spekülatif davranışlar ve güven sorunu para krizlerinin temel sebepleridir. Söz konusu kriz, ekonomide uygulanan kur rejimine de bağlı olarak kurda aşırı oynaklıklar, döviz rezervlerinde hızlı düşüş, faizlerde yükselme, kısa vadede büyük çaplı sermaye çıkışı ulusal paranın değerinde ortaya çıkan büyük çaplı dalgalanmalara neden olan parasal krizlerin göstergeleridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Ortodoks istikrar politikalarına dair doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarını sağlamak temel amaçtır.
B
Temel amaç üretimi artırmaktır.
C
Fiyat kontrolleri uygular.
D
Ücret kontrolleri uygular.
E
İstihdam düzeyini arttırmak temel amaçtır.
Açıklama:
Ortodoks istikrar politikaları fiyat istikrarının sağlanmasında sıkı para, sıkı maliye ve sabit kur politikalarını kullanır. Doğru cevap A'dır.
Soru 47
Heterodoks istikrar politikaları ile hedeflenen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu harcamalarının kısılması
B
Reel ücretlerin düşürülmesi
C
Üretim ve istihdam düzeyine zarar vermeden enflasyonla mücadele edilmesi
D
Para arzının daraltılması
E
Kamu yardımlarının azaltılması
Açıklama:
Bu şekilde üretim ve istihdam düzeyine zarar vermeden enflasyonla mücadele edilmesi hedeflenir. Doğru cevap C'dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi 2008'de yaşanan krizde Para politikası kapsamında alınan tedbirlerden biridir?
Seçenekler
A
KOBİ’lere 6 milyar TL'nin üzerinde kredi desteği verilmiş olması
B
Bankaların birbirlerinden dolar ve Avro üzerinden borç alıp vermelerine imkân sağ- lanmış olması
C
Vergi borçlarına taksitlendirme imkânı getirilmiş olması
D
Hisse senedi kazançlarında yerli yatırımcıyauygulanan %10’luk stopaj sıfıra indirilmiş olması
E
Yurt dışı tedarikçilerden sağlanan kredilerde stopaj oranı %5’e indirilmiş olması
Açıklama:
2008 krizi bağlamında Para politikası kapsamında alınan tedbirler aşağıda özetlenmiştir.
- Bankaların birbirlerinden dolar ve Avro üzerinden borç alıp vermelerine imkân sağlanmış,
- Bankaların bilanço büyüklükleri dikkatealınarak döviz ve efektif piyasalarında işlem yapma limitleri yükseltilmiş,
- MB döviz alım yerine, döviz satım ihalelerine başlamış ve bankalararası döviz piyasasında, döviz likiditesi akışının artırılması sağlanarak finansal sistemdeki akışkanlığı ve kredi piyasalarının etkin çalışmasını des- tekleyici uygulamalara başlanmış,
- Yabancı para zorunlu karşılık oranı%11’den %9’a indirilmiş, T mevduatlarını ve kredileri teşvik etmek amacıyla yabancı para zorunlu karşılıklarına faiz ödenmesine son verilmiş, T zorunlu karşılıklarının faiz oranı ise artırılmış,
- Bankacılık sektörünün öz kaynak yapısını daha da güçlendirmek amacıyla bankaların kâr dağıtımına sınırlama getirilmiş ve bankaların kâr dağıtabilmesi BDDK onayına bağlanmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi 2008 yılında yaşanan küresel krizin belirtileri arasında değildir?
Seçenekler
A
Küresel ekonomide büyümenin hızla düşmesi
B
Gelişmekte olan ekonomilere yönelik sermaye hareketlerinin yavaşlaması
C
Büyük ülkelerin dünya çapındaki bankalarının büyük kayıplar ve zararlar yazmaya başlaması ve krize doğru büyük sorunlar yaşaması
D
Menkul kıymetler borsalarında ciddi düşüşlerin yaşanmaya başlaması
E
Döviz kurlarında dış ülkelerden kaynaklı olarak gerçekleşen yükselişler
Açıklama:
Yaşanan küresel krizin belirtilerini ana hatlarıyla şu şekilde özetlenebiliriz:
• Küresel ekonomide büyümenin hızla düşmesi,
• Gelişmekte olan ekonomilere yönelik sermaye hareketlerinin yavaşlaması,
• Büyük ülkelerin dünya çapındaki bankalarının büyük kayıplar ve zararlar yazmaya başlaması ve krize doğru büyük sorunlar yaşaması,
• Menkul kıymetler borsalarında ciddi düşüşlerin yaşanmaya başlaması,
• 2000’li yılların başından beri uluslararası para piyasalarında aşırı bollaşan likiditenin küresel çapta kurumaya başlaması. Doğru cevap E'dir.
• Küresel ekonomide büyümenin hızla düşmesi,
• Gelişmekte olan ekonomilere yönelik sermaye hareketlerinin yavaşlaması,
• Büyük ülkelerin dünya çapındaki bankalarının büyük kayıplar ve zararlar yazmaya başlaması ve krize doğru büyük sorunlar yaşaması,
• Menkul kıymetler borsalarında ciddi düşüşlerin yaşanmaya başlaması,
• 2000’li yılların başından beri uluslararası para piyasalarında aşırı bollaşan likiditenin küresel çapta kurumaya başlaması. Doğru cevap E'dir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi ekonomide nihai ödünç mercii ya da likiditenin son kaynağı olarak faaliyette bulunur?
Seçenekler
A
Merkez bankası
B
Özel bankalar
C
Devlet bankaları
D
Katılım bankaları
E
Sermaye kuruluşları
Açıklama:
Ülke bankası olarak da nitelendirilen merkez bankaları, ekonomide parayı ve para politikasını kontrol eden, büyük ölçüde kamu kurumu niteliğinde yapılanan ve ekonomide nihai ödünç mercii ya da likiditenin son kaynağı olarak faaliyette bulunan bir banka türüdür.
Soru 51
Seçeneklerden hangisi aşağıda sıralanan yetkilere sahiptir?
- Banknot ihracı imtiyazını tek elden yürütmek,
- Hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit etmek ve bununla uyumlu olarak para politikasını belirlemek,
- Fiyat istikrarını sağlamak için gerekli para politikası araçlarını kullanmak,
- Nihai kredi mercii olarak bankalara kredi (reeskont) vermek.
- Bankaların ödünç para verme ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını bankalardan istemeyebilmek,
- Gerek duyulduğunda, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF’ye) avans vermek,
Seçenekler
A
Mali kuruluşlar
B
Merkez bankaları
C
Özel bankalar
D
Devlet bankaları
E
Sermaye kuruluşları
Açıklama:
TCMB’nin temel yetkileri ise şunlardır:
- Banknot ihracı imtiyazını tek elden yürütmek,
- Hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit etmek ve bununla uyumlu olarak para politikasını belirlemek,
- Fiyat istikrarını sağlamak için gerekli para politikası araçlarını kullanmak,
- Nihai kredi mercii olarak bankalara kredi (reeskont) vermek.
- Bankaların ödünç para verme ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını bankalardan istemeyebilmek,
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisinin temel faaliyet alanı, para ve paranın ikamesi olarak menkul değerlerin alım ve satımıdır ve bu sayede bireyler, firmalar ve resmî kurumlardan sağladıkları fonları, ihtiyacı olanlara kredi, plasman (yatırım) ve menkul değer olarak transfer eder?
Seçenekler
A
Sermaye kuruluşları
B
Katılım bankaları
C
Tüketici bankaları
D
Merkez bankaları
E
Mevduat bankaları
Açıklama:
Temel faaliyet alanı, para ve paranın ikamesi olarak menkul değerlerin alım ve satımı olan bankalara mevduat (ticaret) bankaları adı verilir. Bu çerçevede ticaret bankaları; bireyler, firmalar ve resmî kurumlardan sağladıkları fonları, ihtiyacı olanlara kredi, plasman (yatırım) ve menkul değer olarak transfer eder. Bu transfer işlemi esnasında fon temini ve aktarımından doğan maliyet ile getiri arasındaki fark ise, ticaret bankalarının temel gelirlerini oluşturur.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Türk bankacılık sektörünün gelişmesinde ciddi etkiye sahiptir?
Seçenekler
A
2000’li yılarda artan enflasyon
B
Banka şube sayısındaki artış
C
Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı
D
Banka çalışan sayısındaki artış
E
Ticaret sektöründe rekabetin artması
Açıklama:
Türk bankacılık sektörünün gelişmesinde Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı’nda alınan tedbirlerin ciddi etkisi söz konusudur.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi mal ve hizmet piyasalarında ortaya çıkan, enflasyon veya durgunluk şeklinde kendini gösteren dengesizlikler ile üretim faktörleri piyasalarında meydana gelen ve istihdam düzeyini de etkileyen dengesizliklerden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Siyasi krizler
B
Mali krizler
C
Bankacılık krizleri
D
Reel krizler
E
Finansal krizler
Açıklama:
Reel krizler, mal ve hizmet piyasalarında ortaya çıkan, enflasyon veya durgunluk şeklinde kendini gösteren dengesizlikler ile üretim faktörleri piyasalarında meydana gelen ve istihdam düzeyini de etkileyen dengesizliklerden oluşmaktadır. Finansal krizler ise, finansal piyasalarda finansal ataklarla ortaya çıkan ve ülkelerin para, bankacılık, borsa ve diğer finansal piyasalarındaki büyük çaplı dalgalanmaları ifade eder.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi ekonomide istikrarın sağlanmasında kullanılan temel unsurlardandır?
Seçenekler
A
Bankalar
B
Tam istihdam
C
Dolarizasyon
D
Faiz makası
E
Milli gelir
Açıklama:
Ekonomide istikrarın sağlanmasında temel iki unsur, fiyat istikrarı ve tam istihdamın sağlanmasıdır. Bu çerçevede uygulanabilecek istikrar politikaları ortodoks ve heterodoks politikalar olarak iki grupta sınıflandırılır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi ile kamu harcamalarının kısılması, reel ücretlerin düşürülmesi, kamu yardımlarının azaltılması, para arzının daraltılması ve bu yolla toplam talebin kontrol altına alınması hedeflenmektedir?
Seçenekler
A
Fiyat kontrolleri
B
Tam istihdamın yaratılması
C
Faiz makası uygulaması
D
Dolarizasyon
E
Sıkı politikalar
Açıklama:
Ortodoks istikrar politikaları fiyat istikrarının sağlanmasında sıkı para, sıkı maliye ve sabit kur politikalarını kullanır. Sıkı politikaların içeriğinde kamu harcamalarının kısılması, reel ücretlerin düşürülmesi, kamu yardımlarının azaltılması, para arzının daraltılması bulunmakta ve bu yolla toplam talebin kontrol altına alınması hedeflenmektedir. Ancak, bu yönde uygulanan daraltıcı politikalar bütçe disiplinini sağlamak konusunda başarılı olsa da ekonomide durgunluğu beraberinde getirir.
Soru 57
Devalüasyon yapılmış (Dolar 2.8TL’den 9TL’ye çıkarılmış, dolar başına 6.22TL vergi alınması planlanmıştır.), bütçe dengesinin sağlanması amacıyla kamu harcamalarında kısıntı yapılmış, dış borçlar ertelenmiş, dış ticarette serbestleşmeye gidilmiş, emisyon hacmi kısıtlanmıştır. IMF desteği ile oluşturulan istikrar programı kapsamında yapılan düzenlemeler aşağıdaki istikrar kararlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
1978
B
1970
C
1958
D
1980
E
1994
Açıklama:
4 Ağustos 1958 İstikrar Kararları yürürlüğe konmuştur. IMF desteği ile oluşturulan istikrar programı kapsamında yapılan düzenlemeler şunlardır:
- Dolar kuru 2,8 T’den 9 T’ye çıkarılarak devalüasyon yapılmış, döviz alım işlemlerinde 1 dolar başına 6,22 T vergi alınması kararlaştırılmıştır.
- Bütçe dengesinin sağlanması amacıyla kamu harcamalarında kısıntı yapılmış, KİT ürünlerine zam yapılmış ve KİT’lerin Merkez Bankası kaynaklarıyla finansmanına sınırlamalar getirilmiştir.
- 422 milyon dolar düzeyindeki dış borçlar ertelenmiş ve yeni bir ödeme planına bağlanmıştır (moratoryum). Buna ek olarak, IMF, ABD ve Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütünden (OEEC’den) toplam 359 milyon dolarlık yeni kredi sağlanmıştır.
- Dış ticarette serbestleşmeye gidilmiş, bu kapsamda ithalat üçer aylık programlara bağlanmış, hammadde ve ara malı ithalatına öncelik verilmiş, ihracatta ise fiyat kontrollerinde bürokratik işlemlerin hafifletilmesine yönelik düzenlemeler yapılmıştır.
- Emisyon hacmi kısıtlanmıştır.
Soru 58
%67 oranında devalüasyon yapılmış, dolar kuru 15 T olarak belirlenmiştir. Mali disiplin kapsamında vergiler yükseltilmiş, maaş ve ücretler dondurulmuş, KİT ürünlerine zam yapılmıştır. Ekonomideki arz daralmasını gidermek maksadıyla ithalatta teminat oranları düşürülmüş, miktar kısıtlamaları da azaltılmıştır. Sıralanan tedbirler aşağıdaki istikrar kararlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
1978
B
1970
C
1958
D
1980
E
1994
Açıklama:
10 Ağustos 1970 tarihinde istikrar kararlarını alınmıştır. Program kapsamında;
- %67 oranında devalüasyon yapılmış, dolar kuru 15 T olarak belirlenmiştir.
- Mali disiplin kapsamında vergiler yükseltilmiş, maaş ve ücretler dondurulmuş, KİT ürünlerine zam yapılmıştır.
- Ekonomideki arz daralmasını gidermek maksadıyla ithalatta teminat oranları düşürülmüş, miktar kısıtlamaları da azaltılmıştır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi 24 Ocak Kararlarının daha önceki istikrar tedbirlerinden önemli bir farkını oluşturur?
Seçenekler
A
İhracata sayalı sanayi benimsenmiştir
B
İlk defa develüasyona gidilmiştir
C
Vergiler yükseltilmiştir
D
Kamu harcamalarında kısıntı yapılmıştır
E
Maaş ve ücretler dondurulmuştur.
Açıklama:
24 Ocak Kararlarının daha önceki istikrar tedbirlerinden önemli bir farkı, ithal ikameci sanayileşmenin terk edilerek ihracata dayalı sanayileşmenin benimsenmesidir. Artık piyasa ekonomisine dayalı, dışa açık ve ihracata yönelik üretimi esas alan bir kalkınma politikası söz konusudur.
Soru 60
2001 krizinde Türkiye ekonomisi yüzde kaç oranında daralmıştır?
Seçenekler
A
9,5
B
8.5
C
7.5
D
6.5
E
5,5
Açıklama:
Türk ekonomisine ilişkin ekonomik krizler, 2008 Küresel Krizi ve bunlara yönelik istikrar politikaları ile bu süreçte çeşitli makro değişkenlerin seyrini yorumlayabileceksiniz.
2001’de ekonomik büyüme -%9,5 olarak gerçeklemiş, ekonomi ciddi bir şekilde daralmıştır.
2001’de ekonomik büyüme -%9,5 olarak gerçeklemiş, ekonomi ciddi bir şekilde daralmıştır.
Soru 61
Türkiye’de ilk kapsamlı istikrar programı kararları kaç yılında alınmıştır?
Seçenekler
A
1920
B
1933
C
1945
D
1950
E
1958
Açıklama:
Türk ekonomisine ilişkin ekonomik krizler, 2008 Küresel Krizi ve bunlara yönelik istikrar politikaları ile bu süreçte çeşitli makro değişkenlerin seyrini yorumlayabileceksiniz.
Türkiye’de ilk kapsamlı istikrar programı 4 Ağustos 1958’de alınan kararlardır.
Türkiye’de ilk kapsamlı istikrar programı 4 Ağustos 1958’de alınan kararlardır.
Soru 62
T.C. Merkez bankasının fiilen göreve başladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1923
B
1932
C
1956
D
1920
E
1938
Açıklama:
Türkiye’de genel olarak finansal yapıyı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görev ve yetkileri ile para politikası uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Haziran 1930 tarih ve 1715 sayılı kanun uyarınca bugünkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kurulmuş ve 1 Ocak 1932 tarihinde fiilen görevine başlamıştır.
Haziran 1930 tarih ve 1715 sayılı kanun uyarınca bugünkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kurulmuş ve 1 Ocak 1932 tarihinde fiilen görevine başlamıştır.
Soru 63
Türkiye’de ilk devalüasyon kaç yılında gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1923
B
1930
C
1946
D
1960
E
1965
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Türkiye’de ilk devalüasyon 7 Eylül 1946'da gerçekleştirilmiştir?
Türkiye’de ilk devalüasyon 7 Eylül 1946'da gerçekleştirilmiştir?
Soru 64
Bugünkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1930
B
1940
C
1950
D
1960
E
1970
Açıklama:
Türkiye’de genel olarak finansal yapıyı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görev ve yetkileri ile para politikası uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Millî bir merkez bankası kurulması fikri ise ilk olarak 1923 İzmir İ‹ktisat Kongresi’nde ortaya atılmış ve Haziran 1930 tarih ve 1715 sayılı kanun uyarınca bugünkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kurulmuş ve 1 Ocak 1932 tarihinde fiilen görevine başlamıştır.
Millî bir merkez bankası kurulması fikri ise ilk olarak 1923 İzmir İ‹ktisat Kongresi’nde ortaya atılmış ve Haziran 1930 tarih ve 1715 sayılı kanun uyarınca bugünkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kurulmuş ve 1 Ocak 1932 tarihinde fiilen görevine başlamıştır.
Soru 65
Beş yıllık kalkınma planları kaç yılından itibaren uygulamaya konulmuştur?
Seçenekler
A
1955
B
1960
C
1963
D
1977
E
1980
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Beş yıllık kalkınma planları 1963 yılından itibaren uygulamaya konulmuştur.
Beş yıllık kalkınma planları 1963 yılından itibaren uygulamaya konulmuştur.
Soru 66
Güçlü ekonomiye geçiş programı aşağıdaki krizlerin hangisinden sonra yürürlüğe konmuştur?
Seçenekler
A
1958
B
1994
C
2001
D
2008
E
1978
Açıklama:
Türk ekonomisine ilişkin ekonomik krizler, 2008 Küresel Krizi ve bunlara yönelik istikrar politikaları ile bu süreçte çeşitli makro değişkenlerin seyrini yorumlayabileceksiniz.
Şubat 2001’de krizinin patlak vermesinin ardından 14 Nisan 2001’de Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı yürürlüğe konmuştur.
Şubat 2001’de krizinin patlak vermesinin ardından 14 Nisan 2001’de Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı yürürlüğe konmuştur.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de finansal yapı ve para politikası uygulamaları ile ilgili gelişmelerde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununda köklü değişikliklerin yapıldığı yıldır?
Seçenekler
A
1980
B
1984
C
1989
D
1994
E
2001
Açıklama:
Türk ekonomisine ilişkin ekonomik krizler, 2008 Küresel Krizi ve bunlara yönelik istikrar politikaları ile bu süreçte çeşitli makro değişkenlerin seyrini yorumlayabileceksiniz.
Şubat 2001’de krizin patlak vermesinin ardından, Nisan 2001’de yeni Merkez Bankası Kanunu ç›karılarak Merkez Bankası’nın temel amacının fiyat istikrarı olduğu açıklanmıştır.
Şubat 2001’de krizin patlak vermesinin ardından, Nisan 2001’de yeni Merkez Bankası Kanunu ç›karılarak Merkez Bankası’nın temel amacının fiyat istikrarı olduğu açıklanmıştır.
Soru 68
Finansal veya reel sektörlerdeki dengesizliklerin giderilmesi amacıyla hükümetlerin uyguladıkları istikrar politikaları kaç grupta sınıflandırılır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Finansal veya reel sektörlerdeki dengesizliklerin giderilmesi amacıyla hükümetlerin uyguladıkları istikrar politikaları ortodoks ve heterodoks politikalar olarak iki grupta sınıflandırılır.
Finansal veya reel sektörlerdeki dengesizliklerin giderilmesi amacıyla hükümetlerin uyguladıkları istikrar politikaları ortodoks ve heterodoks politikalar olarak iki grupta sınıflandırılır.
Soru 69
Mart 2012 itibariyle Türkiye’de faaliyet gösteren 31 mevduat bankasından kaçı yabancı sermayelidir?
Seçenekler
A
3
B
6
C
9
D
16
E
20
Açıklama:
Bankacılık sektörüne ilişkin temel verileri, performans göstergelerini ve genel olarak bankaların faaliyetlerini ifade edebileceksiniz.
Mart 2012 itibariyle Türkiye’de faaliyet gösteren 31 mevduat bankasından 16'sı yabancı sermayelidir.
Mart 2012 itibariyle Türkiye’de faaliyet gösteren 31 mevduat bankasından 16'sı yabancı sermayelidir.
Soru 70
2018 yılında banka kredilerinin GSYH’ya oranı % kaç olarak gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
34
B
45
C
51
D
60
E
68
Açıklama:
Bankacılık sektörüne ilişkin temel verileri, performans göstergelerini ve genel olarak bankaların faaliyetlerini ifade edebileceksiniz.
Kredilerin GSYH’ya oranı 2000’li yılların başında %15’ten (katılım bankaları dâhil iken), 2018’e gelindiğinde %68’e yükselmiştir.
Kredilerin GSYH’ya oranı 2000’li yılların başında %15’ten (katılım bankaları dâhil iken), 2018’e gelindiğinde %68’e yükselmiştir.
Soru 71
Türkiye ekonomisinde alınan ilk kapsamlı istikrar programı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
4 Ağustos 1958
B
10 Ağustos 1970
C
24 Ocak 1980
D
5 Nisan 1994
E
14 Nisan 2001
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Türkiye ekonomisinde alınan ilk kapsamlı istikrar programı 4 Ağustos 1958’de alınan kararlardır.
Türkiye ekonomisinde alınan ilk kapsamlı istikrar programı 4 Ağustos 1958’de alınan kararlardır.
Soru 72
İthal ikameci sanayileşmenin terk edilerek ihracata dayalı sanayileşmenin benimsenmesi hangi istikrar kararlarından sonra olmuştur?
Seçenekler
A
4 Ağustos 1958
B
10 Ağustos 1970
C
24 Ocak 1980
D
5 Nisan 1994
E
14 Nisan 2001
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
İthal ikameci sanayileşmenin terk edilerek ihracata dayalı sanayileşmenin benimsenmesi 24 Ocak 1980 istikrar kararlarından sonra olmuştur.
İthal ikameci sanayileşmenin terk edilerek ihracata dayalı sanayileşmenin benimsenmesi 24 Ocak 1980 istikrar kararlarından sonra olmuştur.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri yapmak
B
Paranın değerinin korunmasına yönelik tedbirler almak
C
Reeskont karşılık oranları ve/veya disponibilite tutma oranlarına ilişkin kararlarda belirleyici olmak
D
Reeskont ve avans işlemleri yapmak
E
Ekonomik büyüme hedeflerini belirlemek
Açıklama:
Türkiye’de genel olarak finansal yapıyı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görev ve yetkileri ile para politikası uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Ekonomik büyüme hedeflerini belirlemek Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın görevleri arasında yer almaz.
Ekonomik büyüme hedeflerini belirlemek Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın görevleri arasında yer almaz.
Soru 74
Dünyada ilk merkez bankacılığı hangi ülkede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
ABD
B
İngiltere
C
Almanya
D
Japonya
E
Türkiye
Açıklama:
Türkiye’de genel olarak finansal yapıyı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görev ve yetkileri ile para politikası uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Dünyada ilk merkez bankacılığı İngiltere'de ortaya çıkmıştır.
Dünyada ilk merkez bankacılığı İngiltere'de ortaya çıkmıştır.
Soru 75
Türkiye'de bankacılık sektörüne ilişkin aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Aktif/GSYİH oranı AB ortalamasının gerisindedir.
B
Kredi/GSYİH oranı AB ortalamasının gerisindedir.
C
Nüfus/Personel oranı AB ortalamasının üzerindedir.
D
Nüfus/Şube oranı AB ortalamasının üzerindedir.
E
Sektörün büyüklüğü GOÜ ortalamasından küçüktür.
Açıklama:
Bankacılık sektörüne ilişkin temel verileri, performans göstergelerini ve genel olarak bankaların faaliyetlerini ifade edebileceksiniz.
Sektörün büyüklüğü GOÜ ortalamasından büyüktür.
Sektörün büyüklüğü GOÜ ortalamasından büyüktür.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi finansal krizlerin ortaya çıkmasına yol açan sebeplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Arz ve talepteki ani dalgalanmalar
B
Sürdürülemeyen büyüme ve belirsizliğin artması
C
Firma bilançolarının bozulması
D
Kurdaki aşırı oynaklıklar ve yanlış kur politikaları
E
Ödemeler dengesinde verilen açıklar
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Ödemeler dengesinde verilen açıklar finansal krizlerin ortaya çıkmasına yol açan sebeplerden biri değildir.
Ödemeler dengesinde verilen açıklar finansal krizlerin ortaya çıkmasına yol açan sebeplerden biri değildir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi finansal krizlerin ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Arz ve talepteki ani dalgalanmalar
B
Sürdürülemeyen büyüme ve belirsizliğin artması
C
Enflasyon ve enflasyonu düşürmeye dönük yanlış politikalar
D
Firma bilançolarının bozulması
E
İhracatın artması
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
İhracatın artması finansal krizlerin ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden biri değildir.
İhracatın artması finansal krizlerin ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden biri değildir.
Soru 78
Krizler kaynağına göre sınıflandırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu sınıflandırmanın dışında kalır?
Seçenekler
A
Borç krizi
B
Borsa krizi
C
Para krizi
D
Bankacılık krizi
E
Mortgage (ipotekli konut) krizi
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Krizler kaynağına göre sınıflandırıldığında, Mortgage (ipotekli konut) krizi bu sınıflandırmanın dışında kalır.
Krizler kaynağına göre sınıflandırıldığında, Mortgage (ipotekli konut) krizi bu sınıflandırmanın dışında kalır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi finansal krizlerin nedenlerine bağlı olarak ortaya çıkan türleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Borç krizleri
B
Borsa krizleri
C
Para krizleri
D
Bankacılık krizleri
E
Ekonomik krizler
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Ekonomik krizler finansal krizlerin nedenlerine bağlı olarak ortaya çıkan türleri arasında yer almaz.
Ekonomik krizler finansal krizlerin nedenlerine bağlı olarak ortaya çıkan türleri arasında yer almaz.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi finansal krizlerin kaynağına göre sınıflandırılmasında kullanılan gruplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Borç krizleri
B
Borsa krizleri
C
Para krizleri
D
Bankacılık krizleri
E
Politik krizler
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Politik krizler finansal krizlerin kaynağına göre sınıflandırılmasında kullanılan gruplardan biri değildir.
Politik krizler finansal krizlerin kaynağına göre sınıflandırılmasında kullanılan gruplardan biri değildir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi 5 Nisan 1994 istikrar programının kısa vadeli hedeflerinden biridir?
Seçenekler
A
Döviz piyasası istikrarının sağlanması
B
Faizin düşürülmesi
C
Bütçe açığının azaltılması
D
İthalatın kısıtlanması
E
Enflasyonun kontrol altına alınması
Açıklama:
Türk ekonomisine ilişkin ekonomik krizler, 2008 Küresel Krizi ve bunlara yönelik istikrar politikaları ile bu süreçte çeşitli makro değişkenlerin seyrini yorumlayabileceksiniz.
Döviz piyasası istikrarının sağlanması 5 Nisan 1994 istikrar programının kısa vadeli hedeflerinden biridir.
Döviz piyasası istikrarının sağlanması 5 Nisan 1994 istikrar programının kısa vadeli hedeflerinden biridir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi 14 Nisan 2001 yılında yürürlüğe konan Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı çerçevesinde hedeflenen durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Dalgalı kur sistemi içerisinde enflasyonla mücadelenin sürdürülmesi
B
Kamu finansman dengesinin kalıcı şekilde güçlendirilmesi
C
Bankacılık ve reel sektör arasında sağlıklı bir ilişkinin kurulması
D
Toplumsal uzlaşma ile enflasyon hedefi doğrultusunda gelirler politikasının sürdürülmesi
E
Vergi oranlarının düşürülmesi ve kamu harcamalarının artırılması
Açıklama:
Türk ekonomisine ilişkin ekonomik krizler, 2008 Küresel Krizi ve bunlara yönelik istikrar politikaları ile bu süreçte çeşitli makro değişkenlerin seyrini yorumlayabileceksiniz.
Vergi oranlarının düşürülmesi ve kamu harcamalarının artırılması 14 Nisan 2001 yılında yürürlüğe konan Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı çerçevesinde hedeflenen durumlardan biri değildir.
Vergi oranlarının düşürülmesi ve kamu harcamalarının artırılması 14 Nisan 2001 yılında yürürlüğe konan Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı çerçevesinde hedeflenen durumlardan biri değildir.
Soru 83
24 Ocak Kararlarını diğer istikrar tedbirlerinden ayrıştıran en önemli nokta aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faiz oranlarının serbest bırakılması
B
Bütçe açığının azaltılması
C
Enflasyonun düşürülmesi
D
Yapılan devalüasyonun büyüklüğü
E
Sanayileşme stratejisinin değiştirilmesi
Açıklama:
Türk ekonomisine ilişkin ekonomik krizler, 2008 Küresel Krizi ve bunlara yönelik istikrar politikaları ile bu süreçte çeşitli makro değişkenlerin seyrini yorumlayabileceksiniz.
24 Ocak Kararları’nın daha önceki istikrar tedbirlerinden önemli bir farkı, ithal ikameci sanayileşmenin terk edilerek ihracata dayalı sanayileşmenin benimsenmiş olmasıdır.
24 Ocak Kararları’nın daha önceki istikrar tedbirlerinden önemli bir farkı, ithal ikameci sanayileşmenin terk edilerek ihracata dayalı sanayileşmenin benimsenmiş olmasıdır.
Soru 84
Aşağıdaki bankalardan hangisi ödeme sisteminde aksamalara sebep olabilecek geçici likidite sıkışıklıklarını ve finansal piyasaların etkin bir şekilde çalışmasını engelleyebilecek teknik kaynaklı ödeme sorunlarını gidermek amacıyla, sisteme teminat karşılığında gün içi veya gün sonu kredi imkânı sağlayabilir.
Seçenekler
A
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
B
Mevduat Bankaları
C
Katılım Bankaları
D
Kalkınma Bankaları
E
Yatırım Bankaları
Açıklama:
Türkiye’de genel olarak finansal yapıyı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görev ve yetkileri ile para politikası uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Ülke bankası olarak da nitelendirilen merkez bankaları, ekonomide parayı ve para politikasını kontrol eden, büyük ölçüde kamu kurumu niteliğinde yapılanan ve ekonomide nihai ödünç mercii ya da likiditenin son kaynağı olarak faaliyette bulunan bir banka türüdür.
Ülke bankası olarak da nitelendirilen merkez bankaları, ekonomide parayı ve para politikasını kontrol eden, büyük ölçüde kamu kurumu niteliğinde yapılanan ve ekonomide nihai ödünç mercii ya da likiditenin son kaynağı olarak faaliyette bulunan bir banka türüdür.
Soru 85
Bireyler, firmalar ve resmi kurumlardan sağladıkları fonları, ihtiyacı olanlara kredi, plasman ve menkul değer olarak transfer eden ve temel gelirlerini bu transfer işlemi esnasında fon temini ve aktarımından doğan maliyet ile getiri arasındaki farktan elde eden bankalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kalkınma bankaları
B
Yabancı sermayeli bankalar
C
Kamu sermayeli bankalar
D
Mevduat bankaları
E
Katılım bankaları
Açıklama:
Türkiye’de genel olarak finansal yapıyı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görev ve yetkileri ile para politikası uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Bu bankaların temel faaliyet alanı, para ve paranın ikamesi olarak menkul değerlerin alım ve satımı işlemleridir.
Bu bankaların temel faaliyet alanı, para ve paranın ikamesi olarak menkul değerlerin alım ve satımı işlemleridir.
Soru 86
Parayı ticarete doğrudan konu olan bir meta şeklinde görmeyen, onu ticarette mübadelenin yapılmasına imkân tanıyan bir araç olarak ele alan bir finansal aracı türü olan bankalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Özel Sermayeli Bankalar
C
Fondaki Bankalar
D
Mevduat Bankaları
E
Katılım Bankaları
Açıklama:
Türkiye’de genel olarak finansal yapıyı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görev ve yetkileri ile para politikası uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Bu bankalar hizmet tanımını faizsiz bankacılık olarak yaparlar
Bu bankalar hizmet tanımını faizsiz bankacılık olarak yaparlar
Soru 87
Borç krizleri içerisinde yer alan ülkenin dış borçlarını ödeyemeyeceğini ilan etmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Konsolidasyon
B
Moratoryum
C
Disponibilite
D
Tersine dolarizasyon
E
Leasing
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Konsolidasyon : Borç ertelemesi (sayfa 197)Disponibilite: Mevduat kabul eden bankaların taahhütlerine karşılık olarak nakit veya kolaylıkla nakde çevrilebilir (likiditesi yüksek) değerler bulundurma zorunluluğuna denir. (sayfa 190)Tersine dolarizasyon: Yabancı paraların mevduattaki payının düşmesi (sayfa 192)Leasing: Finansal kiralama (sayfa 193)
Konsolidasyon : Borç ertelemesi (sayfa 197)Disponibilite: Mevduat kabul eden bankaların taahhütlerine karşılık olarak nakit veya kolaylıkla nakde çevrilebilir (likiditesi yüksek) değerler bulundurma zorunluluğuna denir. (sayfa 190)Tersine dolarizasyon: Yabancı paraların mevduattaki payının düşmesi (sayfa 192)Leasing: Finansal kiralama (sayfa 193)
Soru 88
Bir ülkenin kamu veya özel kesime ait dış borçlarıyla kamunun iç borçlarını ödeyememe durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Borç krizleri
B
Borsa krizleri
C
Bankacılık krizleri
D
Para krizleri
E
İkiz kriz
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Borsa krizleri, menkul kıymet borsalarında görülen aşırı dalgalanmalardır.Bankacılık krizleri, genellikle “banka paniği” şeklinde bir ya da birkaç bankada ortaya çıkan yoğun fon çekilişleri şeklinde başlayıp kısa sürede diğer bankalara da sirayet ederek sistemik bir hâl alan bunalım durumudur.Para krizleri, ulusal paranın değerinde ortaya çıkan büyük çaplı dalgalanmaları ifade eder.İkiz kriz kavramı ise para veya bankacılık krizlerinden birinin ortaya çıkmasının ardından her iki krizin birlikte yaşandığı durumu ifade etmek için kullanılır.
Borsa krizleri, menkul kıymet borsalarında görülen aşırı dalgalanmalardır.Bankacılık krizleri, genellikle “banka paniği” şeklinde bir ya da birkaç bankada ortaya çıkan yoğun fon çekilişleri şeklinde başlayıp kısa sürede diğer bankalara da sirayet ederek sistemik bir hâl alan bunalım durumudur.Para krizleri, ulusal paranın değerinde ortaya çıkan büyük çaplı dalgalanmaları ifade eder.İkiz kriz kavramı ise para veya bankacılık krizlerinden birinin ortaya çıkmasının ardından her iki krizin birlikte yaşandığı durumu ifade etmek için kullanılır.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi ulusal paranın değerinde ortaya çıkan büyük çaplı dalgalanmaları ifade eder?
Seçenekler
A
Borç krizleri
B
Borsa krizleri
C
Para krizleri
D
Bankacılık krizleri
E
İkiz kriz
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Borç krizleri, bir ülkenin kamu veya özel kesime ait dış borçlarıyla kamununiç borçlarını ödeyememe durumudur.Borsa krizleri, menkul kıymet borsalarında görülen aşırı dalgalanmalardır.Bankacılık krizleri, genellikle “banka paniği” şeklinde bir ya da birkaç bankada ortaya çıkan yoğun fon çekilişleri şeklinde başlayıp kısa sürede diğer bankalara da sirayet ederek sistemik bir hâl alan bunalım durumudur.İkiz kriz kavramı ise para veya bankacılık krizlerinden birinin ortaya çıkmasının ardından her iki krizin birlikte yaşandığı durumu ifade etmek için kullanılır.
Borç krizleri, bir ülkenin kamu veya özel kesime ait dış borçlarıyla kamununiç borçlarını ödeyememe durumudur.Borsa krizleri, menkul kıymet borsalarında görülen aşırı dalgalanmalardır.Bankacılık krizleri, genellikle “banka paniği” şeklinde bir ya da birkaç bankada ortaya çıkan yoğun fon çekilişleri şeklinde başlayıp kısa sürede diğer bankalara da sirayet ederek sistemik bir hâl alan bunalım durumudur.İkiz kriz kavramı ise para veya bankacılık krizlerinden birinin ortaya çıkmasının ardından her iki krizin birlikte yaşandığı durumu ifade etmek için kullanılır.
Soru 90
IMF tarafından da desteklenen ortodoks politikaların milli gelir, istihdam ve reel ücretler üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle kamuoyu tarafından desteklenme oranı düşüktür. Bu ifadeden yola çıkılarak ortodoks istikrar politikaları kapsamında aşağıdakilerden hangisi tercih edilen politika araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sıkı para politikası uygulanması
B
Faiz oranlarının düşürülmesi
C
Sıkı maliye politikası uygulanması
D
Sıkı gelirler politikası uygulanması
E
Fiyat kontrollerinin kaldırılması
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Piyasayı olumlu etkiler.
Piyasayı olumlu etkiler.
Soru 91
1950 yılında iktidara gelen Demokrat Parti Hükümeti 1954 yılına kadar yüksek büyüme oranları yakalamıştır. Ancak 1954 yılında iklim koşullarının değişmesi ve dış yardımların azalmasıyla birlikte yıllık büyüme oranları düşmeye başlamış, enflasyon oranları yükselmiş ve döviz sıkıntısı baş göstermiştir. Diğer yandan döviz rezervlerindeki azalmanın ithalat üzerindeki daraltıcı etkisi ve para arzını artırıcı politikalar, yüksek fiyat artışları yaşanmasına yol açmıştır. Özellikle 1957 yılından itibaren büyüme oranındaki sert düşüş etkisiyle 4 Ağustos 1958 İstikrar Kararları yürürlüğe konmuştur. Bu ifadeden yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisi yapılan düzenlemenin dışında kalır?
Seçenekler
A
Dolar kuru 2.8 TL’den 9 TL’ye çıkarılarak devalüasyon yapılmıştır.
B
Bütçe dengesinin sağlanması amacıyla kamu harcamalarında kısıntı yapılmıştır.
C
KİT ürünlerine zam yapılmıştır.
D
Dış borçlar ödenmeye devam edilmiştir.
E
Dış ticarette serbestleşmeye gidilmiştir.
Açıklama:
Türk ekonomisine ilişkin ekonomik krizler, 2008 Küresel Krizi ve bunlara yönelik istikrar politikaları ile bu süreçte çeşitli makro değişkenlerin seyrini yorumlayabileceksiniz.
Dış borçların ödenmeye devam edilmesi bu program çerçevesinde hiç bir şekilde mümkün değildir.
Dış borçların ödenmeye devam edilmesi bu program çerçevesinde hiç bir şekilde mümkün değildir.
Soru 92
İç ve dış kaynak yetersizliği nedeniyle, hemen her alanda üretim kapasitesi sınırlanmıştır. Hızla artan maliyet baskısı altında ekonominin üretim ve rekabet gücü düşmüştür. Yükselen fiyatlar genel düzeyi nedeniyle yaşam maliyeti sürekli olarak artmıştır. Bu şartlar altında, önemli ölçüde dışa kapalı, katı devletçi bir ithal-ikameci ekonomik yapı çeşitli zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Bu durum karşısında uygulanan 24 Ocak Kararları ekonomide istikrarı sağlayamamış ve 1998 yılında ekonomide yeni bir kriz yaşanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunun nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yetersiz büyüme oranları
B
Azalan işsizlik
C
Yükselen kamu açıkları
D
Sürekli büyüyen dış borçlar
E
Döviz talebinde artış
Açıklama:
Türk ekonomisine ilişkin ekonomik krizler, 2008 Küresel Krizi ve bunlara yönelik istikrar politikaları ile bu süreçte çeşitli makro değişkenlerin seyrini yorumlayabileceksiniz.
Azalan işsizlik ekonomik istikrarsızlığın bir göstergesi değildir. Aksine gelişmiş ekonomilerde yer alan olumlu bir unsurdur.
Azalan işsizlik ekonomik istikrarsızlığın bir göstergesi değildir. Aksine gelişmiş ekonomilerde yer alan olumlu bir unsurdur.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi Küresel Kriz karşısında maliye politikası kapsamında atılan adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bankaların birbirlerinden dolar ve Avro üzerinden borç alıp vermelerine imkân sağlanmıştır.
B
Vergi borçlarına taksitlendirme imkanı getirilmiştir.
C
Yabancı fonların portföy yönetim şirketlerine bazı vergi avantajları sağlanmıştır.
D
Yurt dışı tedarikçilerden sağlanan kredilerde stopaj oranı % 5'e indirilmiştir.
E
İller düzeyinde farklı vergi indirimi uygulamasına gidilmiştir.
Açıklama:
Türk ekonomisine ilişkin ekonomik krizler, 2008 Küresel Krizi ve bunlara yönelik istikrar politikaları ile bu süreçte çeşitli makro değişkenlerin seyrini yorumlayabileceksiniz.
Bu madde "para politikası" kapsamında alınan tedbirlerden olduğu için burada kabul edilemez.
Bu madde "para politikası" kapsamında alınan tedbirlerden olduğu için burada kabul edilemez.
Soru 94
Para veya bankacılık krizlerinden birinin ortaya çıkmasının ardından her iki krizin birlikte yaşandığı durumu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Borsa Krizleri
B
Para Krizleri
C
Borç Krizleri
D
İkiz Krizler
E
Bankacılık Krizleri
Açıklama:
Ekonomik istikrar politikalarını açıklayabileceksiniz.
Para veya bankacılık krizlerinden birinin ortaya çıkmasının ardından her iki krizin birlikte yaşandığı durumu ifade etmek için İkiz Kriz kavramı kullanılır.
Para veya bankacılık krizlerinden birinin ortaya çıkmasının ardından her iki krizin birlikte yaşandığı durumu ifade etmek için İkiz Kriz kavramı kullanılır.
Soru 95
I. Banka, nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütür. II. Türkiye’de banknot ihracı imtiyazı tek elden Banka’ya (TCMB) aittir. III. TCMB, olağanüstü hâllerde ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) kaynaklarının ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul ve esaslara göre bu Fon’a avans vermeye yetkilidir. IV. TCMB, hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit eder, buna uyumlu olarak para politikasını belirler. Yukardakilerden hangileri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) temel yetkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Türkiye’de genel olarak finansal yapıyı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görev ve yetkileri ile para politikası uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi ticari bankaların işlevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Hesaptan hesaba devir yaparak kaydi para oluşturmak
B
Para politikasını belirlemek
C
Reeskont kredisi vermek
D
Hükümetin haznedarlığını yapmak
E
Munzam karşılık oranını belirlemek
Açıklama:
Türkiye’de genel olarak finansal yapıyı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görev ve yetkileri ile para politikası uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Bir ekonomide merkez bankaları para basmak ve bunu piyasaya sürmek ve çekmek suretiyle para arzını artırır ve azaltır. Asli para olarak bilinen bu emisyon yoluyla parasal genişleme veya daralma sürecine, ticaret bankaları hesaptan hesaba devir yaparak, kaydî para üretmek suretiyle katkı sağlarlar.
Bir ekonomide merkez bankaları para basmak ve bunu piyasaya sürmek ve çekmek suretiyle para arzını artırır ve azaltır. Asli para olarak bilinen bu emisyon yoluyla parasal genişleme veya daralma sürecine, ticaret bankaları hesaptan hesaba devir yaparak, kaydî para üretmek suretiyle katkı sağlarlar.
Soru 97
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) aşağıdaki tarihlerden hangisinde fiilen faaliyete başlamıştır?
Seçenekler
A
1932
B
1923
C
1950
D
1960
E
1963
Açıklama:
1930 yılında 1715 sayılı Kanun uyarınca bugünkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kurulmuş, TCMB 1 Ocak 1932 tarihinde fiilen faaliyete başlamıştır
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi Merkez bankasının görevleri arasında bulunmaz?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarını korumak
B
Enflasyonu kontrol altında tutmak
C
Ülke altın ve döviz reservlerini yönetmek
D
Ülke parasının hacim ve tedavülünü düzenlemek
E
Vergi gibi mali araçları yönetmek
Açıklama:
Vergi maliye politikası aracıdır ve maliyeden sorumlu bakan tarafından yönelendirilir
Soru 99
Bankalar ellerindeki ticari senetleri merkez bankasına iskonto ettirmek suretiyle kısa vadeli olarak temin ettikleri kredi olup, bu krediye uygulanan iskonto ya da faiz oranına da ........ denir.
Seçenekler
A
faiz oranı
B
reeskont oranı
C
hazine kesintisi
D
enflasyon oranı
E
yatırım faiz oranı
Açıklama:
Bankalar ellerindeki ticari senetleri merkez bankasına iskonto ettirmek suretiyle kısa vadeli olarak temin ettikleri kredi olup, bu krediye uygulanan iskonto ya da faiz oranına da reeskont oranı denir.
Soru 100
TCMB’nin hükûmetle olan ilişkileri ve bununla ilgili müşavirlik görevleri arasında bulunan ........... , bankanın hükûmet adına her nevi devlet iç borçlanma senetlerinin ödemesini, kambiyo denetlemesini ve dış ticaret rejimi uygulamasını veya benzeri işlemleri yapmasına verilen isimdir.
Seçenekler
A
mali ve ekonomik müşavirlik
B
haznedarlık
C
mali ajanlık
D
tahsilat
E
para nakil
Açıklama:
TCMB’nin hükûmetle olan ilişkileri ve bununla ilgili müşavirlik görevleri ise mali ve ekonomik müşavirlik, mali ajanlık ve haznedarlık şeklindedir. Mali ajanlık, bankanın hükûmet adına her nevi devlet iç borçlanma senetlerinin ödemesini, kambiyo denetlemesini ve dış ticaret rejimi uygulamasını veya benzeri işlemleri yapmasını ifade eder.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi finansal krizlerin etkili olan faktörler arasında sayılabilir?
I. Sürdürülemeyen büyüme
II. Finansal serbestleşmeye erken geçiş
III. Uluslararası sermaye hareketleri
IV. İstihdamın düşmesi
I. Sürdürülemeyen büyüme
II. Finansal serbestleşmeye erken geçiş
III. Uluslararası sermaye hareketleri
IV. İstihdamın düşmesi
Seçenekler
A
I, III ve IV
B
II, III ve IV
C
Yanlız I
D
I, II ve III
E
Yanlız IV
Açıklama:
Finansal krizlerin ortaya çıkmasında etkili olan faktörler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Arz ve talepteki ani dalgalanmalar
• Sürdürülemeyen büyüme ve belirsizliğin artması
• Enflasyon ve enflasyonu düşürmeye dönük yanlış politikalar
• Firma bilançolarının bozulması
• Finansal serbestleşmeye erken geçiş ve deregülasyon
• Aşırı borçlanma, faiz oranlarının yükselmesi ve uluslararası sermaye hareketleri
• Kurdaki aşırı oynaklıklar ve yanlış kur politikaları
• Arz ve talepteki ani dalgalanmalar
• Sürdürülemeyen büyüme ve belirsizliğin artması
• Enflasyon ve enflasyonu düşürmeye dönük yanlış politikalar
• Firma bilançolarının bozulması
• Finansal serbestleşmeye erken geçiş ve deregülasyon
• Aşırı borçlanma, faiz oranlarının yükselmesi ve uluslararası sermaye hareketleri
• Kurdaki aşırı oynaklıklar ve yanlış kur politikaları
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi finansal kriz türleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Borç krizleri
B
Reel krizleri
C
Borsa krizleri
D
Para krizleri
E
Bankacılık krizleri
Açıklama:
Finansal krizleri kaynağına göre borç krizleri, borsa krizleri, para krizleri ve bankacılık krizleri olmak üzere dört alt gruba ayırabiliriz: Borç krizleri, Borsa krizleri, Para krizleri, Bankacılık krizleri.
Soru 103
Dış ticaret dengesindeki açıklardan, spekülatif davranışlar ve güven sorunundan kaynaklanan ulusal paranın değerinde büyük çaplı dalgalanmalarla gözlenen finansal aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Borç krizleri
B
Borsa Krizleri
C
Reel krizler
D
Para krizleri
E
Bankacılık krizleri
Açıklama:
Para krizleri, ulusal paranın değerinde ortaya çıkan büyük çaplı dalgalanmaları ifade eder. Uygulanan kur rejimi ile doğrudan bağlantılı olan para krizlerini ve krizin gelişimindeki süreçleri açıklayan farklı kriz modelleri geliştirilmiştir. Dış ticaret dengesindeki açıklar, spekülatif davranışlar ve güven sorunu para krizlerinin temel sebepleridir.
Soru 104
Finansal kriz türlerinden ikisinin bir arada yaşandığı durumu ifade etmek için .... kavramı kullanılmaktadır.
Yukarıda boşluğu doğru olarak dolduracak ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda boşluğu doğru olarak dolduracak ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İkiz kriz
B
Çoklu kriz
C
İkili kriz
D
Borç krizi
E
Para krizi
Açıklama:
Finansal kriz türlerinden ikisinin birlikte yaşandığı durumu ifade etmek için ikiz kriz, birden fazlası birlikte görüldüğünde ise çoklu kriz kavramı kullanılmaktadır.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi IMF türü geleneksel daraltıcı ortodoks istikrar politikalarının uygulanmasında önerilen araçlardan değildir?
Seçenekler
A
Sıkı para politikası
B
Faiz oranlarının yükseltilmesi
C
Sıkı maliye politikası
D
Sıkı gelirler politikası
E
Uluslararası ticaretin kontrol altına alınması
Açıklama:
IMF türü geleneksel daraltıcı ortodoks istikrar politikalarının uygulanmasında genel olarak tercih edilen araçlar şunlardır: Sıkı para politikası, faiz oranlarının yükseltilmesi, devalüasyon, sıkı maliye politikası, sıkı gelirler politikası, fiyat kontrollerinin kaldırılması ve uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi 24 ocak 1980 "İstikrar kararları"nın uygulamaları arasında bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
Devalüasyon yapılması
B
Faiz oranlarının serbest bırakılması
C
Destekleme alımlarının serbest sınırlandırılması
D
Kamu sektörünün büyütülmesi
E
Dış ticaretin serbestleştirilmesi
Açıklama:
Kamu sektörünün küçültülmesi, bu istikrar tedbirlerinde uygulanmıştır. Bu amaçla, özelleştirme politikası gündeme alınmış, kamu tarafından üretilen malların kapsamı daraltılmış, tarımsal ürünlerde destekleme alımlarının sınırlandırılmış ve kamu harcamalarında kesintiye gidilmiştir.
Ünite 8
Soru 1
1980’li yıllardan sonra Türkiye’de hangi politika uygulanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
İthal ikameci sanayileşme politikası
B
İhracata dayalı sanayileşme politikası
C
Sabit kur politikası
D
Dalgalı kur politikası
E
Dışa açık ekonomi politikası
Açıklama:
1980 yılından başlayarak ithal ikameci sanayileşme politikaları terk edilmiş ihracata dayalı sanayileşme stratejisi uygulamaya konulmuştur.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi IMF’ye göre ödemeler dengesinin tutulduğu sürelerden biridir?
Seçenekler
A
3 ay
B
5 ay
C
6 ay
D
7 ay
E
9 ay
Açıklama:
IMF’ye göre ödemeler dengesi (bilançosu), belli bir süre (1 ay, 3 ay veya 1 yıl) içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılar oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgedir.
Soru 3
Ödemeler bilançosunda denge gerçekleşmediğinde, denge sağlamak için kullanılan hesap aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cari işlemler hesabı
B
Finans hesabı
C
Resmi rezervler hesabı
D
Sermaye hesabı
E
Döviz hesabı
Açıklama:
Ödemeler bilançosunda denge gerçekleşmediğinde, denkleştirici özelliği olan resmî rezervler hesabı aracılığıyla ödemeler bilançosunda denge sağlanır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Cari işlemler hesabına kaydedilir?
Seçenekler
A
Portföy yatırımları
B
Doğrudan yatırımlar
C
Rezerv varlıkları
D
Mal ve hizmet ticareti
E
Finansal türevler
Açıklama:
Cari işlemler hesabına dönem içerisinde gerçekleştirilen mal ve hizmet ticareti kaydedilir.
Soru 5
Aşağıdaki politikaların hangisinde resmî rezervlere duyulan ihtiyaç en üst düzeyde gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
İthal ikameci sanayileşme politikası
B
İhracata dayalı sanayileşme politikası
C
Sabit kur politikası
D
Dalgalı kur politikası
E
Dışa açık ekonomi politikası
Açıklama:
Sabit kur sisteminin takip edildiği bir ekonomide resmî rezervlere duyulan ihtiyaç en üst düzeyde olurken, dalgalı kur sisteminde rezervlere daha az ihtiyaç duyulmaktadır.
Soru 6
Osmanlı dış ticaret politikasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ürün bolluğunu esas almaktaydı
B
İthalatta tarım ürünleri ağırlıklıydı
C
Temel ihracat ürünleri gıda maddeleriydi
D
İhracatı arttırıcı bir özelliğe sahipti
E
İthalatı engelleyici bir özelliğe sahipti
Açıklama:
Osmanlı dış ticaret politikası, ürün bolluğunu esas alan bir anlayışa sahip idi. Osmanlı dış ticaret anlayışı klasik tarım imparatorluğu anlayışına paralel olarak temelde ihracatı engelleyici, ithalatı artırıcı bir özelliğe sahip idi. İhracatta tarım ürünleri ve madenler ağırlıklı kısmı oluşturmakta idi. Tarım ürünleri de genelde işlenmiş tarım ürünleri şeklinde değil de pamuk, tütün, fındık, ipek, incir, afyon gibi daha çok işlenmemiş ürünlerden oluşmaktaydı. Osmanlının ithalatında ise dokuma ve giyim eşyası, şeker, un, diğer gıda maddeleri ve yakıtlar başta gelmekteydi.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Dış Ticaret dengesi açısından Cumhuriyetin ilk on yıllık döneminin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Korumacı bir hammadde ekonomisi
B
Türk lirasının değer kazanması
C
İç piyasalarda rahatlama
D
Yüksek dış ticaret fazlası
E
Sınai üretimde korumacılık
Açıklama:
Türk ekonomisinin 1923-29 döneminde korumasız olarak dışa açık fakir bir hammadde ekonomisi olduğu söylenebilir. Beş yıllık bir geçiş sürecinin ardından çıkarılan bir yasa sayesinde 1929 yılından yerli üretimi artırmak, özellikle sınaî üretimini dış rekabete karşı korumak için gümrük vergileri yükseltilmiştir. Bu yasal düzenlemeden sonra ilk kez dış ticaret fazlası meydana gelmiştir; ancak 1929 yılından itibaren, ülke giderek dışarıya kapanmıştır. Türk lirasının diğer paralar karşısındaki değer kaybı, özel kesimde iflaslara yol açmıştır.
Soru 8
Cumhuriyetin hangi döneminde dış ticaret ikili anlaşmalarla yürütülmeye başlanmıştır?
Seçenekler
A
1923-1932 Dönemi
B
1933-1945 Dönemi
C
1946-1962 Dönemi
D
1963-1979 Dönemi
E
1980-1990 Dönemi
Açıklama:
1933-45 Döneminde dış ticaret açığından olabildiğince kaçınılmış ve dış ticaret daha ziyade ikili anlaşmalarla yürütülmüştür. Bir yandan ikili anlaşmalara konu olan malların dış ticareti serbest bırakılırken, diğer yandan yurt içi üretimi yapılan malların ithalatı sınırlandırılmıştır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yabancı yatırımların avantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sermaye girişi sağlar
B
Teknoloji ve işletme bilgisi getirir
C
İstihdam ve rekabeti arttırır
D
Dış ticaret dengesini geliştirir
E
İç pazardaki mal arzını arttırır
Açıklama:
Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yarattığı ekonomik ve sosyal etkiler ülkelerin kalkınmasında önemli katkı sağlamaktadır. Doğrudan yabancı yatırımlar, giriş yaptığı ülkeye sermayenin yanı sıra teknoloji ve işletme bilgisi de getirmektedir. Ayrıca ülkede yaratılan katma değer ile birlikte istihdam ve rekabete önemli ölçüde katkılar sağlayabilmektedir. Söz konusu yatırımlar ihracata dönük sektörlere yapıldığında, dış ticaret dengesinde olumlu gelişmeler olabilir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı’da dış borç ödemelerini güvence altına alacak vergi ve harç gibi gelirlerin toplanması için kurulmuştur?
Seçenekler
A
Moratoryum
B
Hazine i Hassa
C
Cemiyet-i Akvam
D
Düyun-u Umumiye
E
Bank-ı Osmani-i Şahane
Açıklama:
1881 tarihindeki Muharrem Kararnamesi ile dış borçlarda yeniden yapılanmaya gidilmiş ve Düyun-u Umumiye İdaresi kurulmuştur. Bu İdare, dış borç ödemelerini güvence altına alacak vergi ve harç gibi gelirlerin toplanması yetkisini almıştır.
Soru 11
Türkiye ekonomisinde cari işlemler hesabındaki açığın temel kaynağı nedir?
Seçenekler
A
Dış ticaret işlemlerinden (mal dengesinden) doğan açık
B
Kur farklarından doğan açık
C
Hizmetler ticaretinden doğan açık
D
Yurt içi yerleşikler ile yurt dışı yerleşikler arasındaki farktan doğan açık
E
Ülkeler arasında bağış ve hibe şeklinde yapılan işlemlerden doğan açık
Açıklama:
Türkiye ekonomisinde cari işlemler hesabındaki açığın temel kaynağı, dış ticaret işlemlerinden (mal dengesinden) doğan açıktır.
Soru 12
Bir ülkenin belli süre içinde diğer ülkelerle yapmış olduğu ekonomik işlemlerin ne yönde değiştiğini gösteren ödemeler bilançosunun özelliklerinden biri aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Belli bir süreyi kapsaması
B
ekonominin yerleşiklerini dikkate alması
C
Yabancılar oluşan ekonomik akımları dikkate alması
D
Transfer ödemelerini hesaba katması
E
Rezervlerde meydana gelen değişiklikleri kayda almaması
Açıklama:
IMF’ye göre ödemeler dengesi (bilançosu), belli bir süre (1 ay, 3 ay veya 1 yıl) içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılar oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgedir. Ödemeler bilançosu ülkenin belli bir andaki borç ve alacaklarını değil, ülkenin belli süre (genellikle 1 yıl) içinde diğer ülkelerle yapmış olduğu ekonomik işlemlerin ne yönde değiştiğini göstermektedir.
Soru 13
Osmanlı'nın klasik tarım imparatorluğu açısından dış ticaret anlayışı için hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İhracat ve ithalatı arttırıcı
B
İhracat ve ithalatı engelleyici
C
İhracatı engelleyici, ithalatı arttırıcı
D
İhracatı arttırıcı, ithalatı engelleyici
E
İhracatı ve ithalatı serbest bırakıcı
Açıklama:
Osmanlı dış ticaret anlayışı klasik tarım imparatorluğu anlayışına paralel olarak temelde ihracatı engelleyici, ithalatı artırıcı bir özelliğe sahip idi.
Soru 14
Cumhuriyetin ilanından 1929 yılına kadar Türkiye'de devletin dış ticaret politikası belirleme yetkisinin sınırlı olmasının sebebi nedir?
Seçenekler
A
Uluslararası Ticaret Anlaşması
B
Lozan Antlaşması
C
Merkez Bankasının olmaması
D
Osmanlı'dan devralınan borçlar
E
TL'nin değersiz oluşu
Açıklama:
Türk ekonomisinin 1923-29 döneminde korumasız olarak dışa açık fakir bir hammadde ekonomisi olduğu söylenebilir. Lozan Antlaşması hükümleri gereği, 1929 yılına kadar devletin dış ticaret politikası belirleme yetkisi sınırlıdır.
Soru 15
Bir ülkenin ithal ettiği malları çok fazla fiziki değişikliğe uğratmadan başka ülkelere satması demek olan yeniden ihracatta kendisinden yararlanılan faktör hangisidir?
Seçenekler
A
Ülkeler arası fiyat farkları
B
Ekonomik belirsizlikler
C
Kayıt dışı ekonomi sahası
D
Ülkeler arası ikili anlaşmalar
E
Kur farkları
Açıklama:
Bir ülkenin ithal ettiği malları çok fazla fiziki değişikliğe uğratmadan başka ülkelere satmasıdır. İthalatçı ülke, küçük değişiklikler yaptığı ve yeniden ambalajladığı malı diğer ülkelere ihraç eder. Yeniden ihracatta amaç ülkeler arasındaki fiyat farklılıklarından faydalanmaktır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan yabancı yatırımların ülke ekonomisine katkılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sermaye girişi
B
Teknoloji getirmesi
C
İşletme bilgisi getirmesi
D
İstihdam artışı
E
Rekabetin önlenmesi
Açıklama:
Doğrudan yabancı yatırımlar, giriş yaptığı ülkeye sermayenin yanı sıra teknoloji ve işletme bilgisi de getirmektedir. Ayrıca ülkede yaratılan katma değer ile birlikte istihdam ve rekabete önemli ölçüde katkılar sağlayabilmektedir.
Soru 17
Türk ekonomisinin borçlanmadan yaşayamayacak bir işleyişe evrildiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1950'ler
B
1960'lar
C
1970'ler
D
1980'ler
E
1990'lar
Açıklama:
Menderes Hükûmetleri döneminde (1950- 1960) dış borçlanmaya âdeta yegâne çare olarak başvurulmuştur. 1950 yılında 776 milyon dolar olan dış borç toplamı, 1956 yılında 1,2 milyar dolara ve 1960 yılında 5 milyar dolara yükselmiştir. Devlet dış borç faizlerini dahi ödeyemeyecek hâle gelince moratoryum ilan etmiştir. 4 Ağustos 1958 tarihinde IMF önerileri doğrultusunda alınan istikrar tedbirleri ile TL devalüe edilmiş ve OECD, IMF ve ABD ile anlaşmalar imzalanarak 600 milyon dolarlık dış borç ertelenmiş, 350 milyon dolarlık yeni bir kredi alınmıştır. Bu aşamadan sonra Türk ekonomisi adeta borçlanabildikçe yaşayabilen bir işleyişe sahip olmuştur.
Soru 18
Türkiye’nin dış borcu ağırlıklı olarak hangi para birimi üzerinden yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Çin Yuanı
B
ABD Doları
C
Avro
D
İngiliz Sterlini
E
İsviçre Frangı
Açıklama:
Türkiye’nin dış borcu ağırlıklı olarak dolar üzerinden yapılmaktadır. Nitekim 2002 yılında dış borç stokunda avronun (euro) payı %31, doların payı %46 ve IMF alacaklarını gösteren ve bir sepete dayalı hesap birimi olan IMF parası SDR’nin payı %17’dir. 2017 yılında ise dış borç içinde sırasıyla doların payı %58, avronun payı %33, TL’nin payı %6 ve SDR’nin payı ise %0,3’tür.
Soru 19
Türkiye'de sabit kur rejimi hangi yıllara kadar uygulanmıştır?
Seçenekler
A
1960'lı
B
1970'li
C
1980'li
D
1990'lı
E
2000'li
Açıklama:
Türkiye 1980’li yıllara kadar sabit kur rejimi uygulamış, karaborsa döviz piyasası oluşmuş ve 1980’e gelindiğinde dış ticaret politikası ve kur rejimi politikası iflas etmiş bir ekonomi ortaya çıkmıştır.
Soru 20
Tasarruf aracı, işlem aracı, ölçü birimi olarak ulusal paradan yabancı paraya doğru bir yönelmeyi ifade eden para ikamesi özellikle hangi dönemlerde gerçekleşir?
Seçenekler
A
İhracatın arttığı dönemler
B
İhracatın azaldığı dönemler
C
Kriz dönemleri
D
İthalatın arttığı dönemler
E
İthalatın azaldığı dönemler
Açıklama:
Tasarruf aracı, işlem aracı, ölçü birimi olarak ulusal paradan yabancı paraya doğru bir yönelmeyi ifade eden para ikamesi özellikle kriz dönemlerinde gerçekleşir.
Soru 21
Aşağıdaki hangisi belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılar arasında oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki bir rapordur?
Seçenekler
A
Ödemeler Dengesi
B
Uluslararası Yatırım Pozisyonu
C
Gayrisafi Yurtiçi Hasıla
D
Gayrisafi Milli Hasıla
E
Bütçe Dengesi
Açıklama:
Ödemeler Dengesi, belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılar arasında oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgedir.
Soru 22
Türkiye’de ödemeler bilançosu istatistiklerini hangi kurum hazırlamaktadır?
Seçenekler
A
Türkiye İstatistik Kurumu
B
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
C
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı
D
Ticaret Bakanlığı
E
Hazine ve Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Kitapta 220. sayfada Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yazımı yanlıştır. Türkiye Cumhuriyet"i" Merkez Bankası olarak yazılmış olup doğrusu Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'dır.
Türkiye’de ödemeler bilançosu verilerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hazırlamaktadır.
Türkiye’de ödemeler bilançosu verilerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hazırlamaktadır.
Soru 23
Aşağıdaki uluslararası ekonomik işlemlerden hangisi ödemeler dengesinde cari işlemler hesabında kaydedilir?
Seçenekler
A
Doğrudan yatırımlar
B
Portföy yatırımları
C
Rezerv varlıklar
D
Diğer yatırımlar
E
Hizmet ticareti
Açıklama:
Hizmet ticareti, cari işlemler hesabı altında kaydedilir. Diğer seçenekler finans hesabı altında kayıt edilen alt hesaplardır.
Soru 24
Aşağıdaki uluslararası ekonomik işlemlerden hangisi ödemeler dengesinde sermaye hesabında kaydedilir?
Seçenekler
A
Üretilmeyen ve finansal olmayan varlıkların edinimi ve elden çıkarılması
B
Mal ticareti
C
Hizmet ticareti
D
Doğrudan yatırımlar
E
Portföy yatırımları
Açıklama:
Sermaye hesabında iki grup işlem kayda alınmaktadır: (i) Üretilmeyen ve finansal olmayan varlıkların edinimi ve elden çıkarılması (kara parçası gibi maddi olmayan varlıklar ile bayilikler, ticari marka ve kira ile lisans gibi transfer edilebilir sözleşmeler gibi maddi olmayan varlıklar), (ii) Sermaye transferleri (borç affı ve diğer sermaye transferleri gibi).
Soru 25
Türkiye ekonomisinde cari işlemler hesabındaki açığın temel kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dış ticaret açığı
B
Hizmetler dengesi açığı
C
Birincil gelir dengesi açığı
D
İkincil gelir dengesi açığı
E
Sermaye hesabı açığı
Açıklama:
Türkiye ekonomisinde cari işlemler hesabındaki açığın temel kaynağı, dış ticaret işlemlerinden (mal dengesinden) doğan açıktır.
Soru 26
Uluslararası düzeyde gerçekleşen turizm, uluslararası taşımacılık ve transit ticaret, inşaat gibi işlemler ödemeler dengesinde hangi hesap altında kaydedilir?
Seçenekler
A
Mal ticareti
B
Hizmet ticareti
C
Birincil gelir dengesi
D
İkincil gelir dengesi
E
Doğrudan yatırımlar
Açıklama:
Cari işlemler hesabının bir diğer alt hesap grubu da hizmet(ler) ticaretidir. Hizmet(ler) hesabına turizm, uluslararası taşımacılık ve transit ticaret, inşaat gibi işlemler kaydedilir.
Soru 27
Ülkeler arasında bağış ve hibe şeklinde yapılan karşılıksız transferler ödemeler dengesinde hangi hesap altında kaydedilir?
Seçenekler
A
Dış ticaret dengesi
B
Hizmetler ticareti dengesi
C
Birincil gelir dengesi
D
İkincil gelir dengesi
E
Finans hesabı
Açıklama:
İkincil gelir hesabı ülkeler arasında bağış ve hibe şeklinde yapılan karşılıksız transferler, uluslararası kuruluşlara yapılan aidat ödemeleri, yurt dışında çalışan işçilerin gönderdikleri dövizler, sürekli oturmak üzere ülkeye göç edenlerin beraberinde getirdikleri paraların kaydının tutulduğu hesaptır.
Soru 28
Cari işlemler hesabında açık oluşuyorsa ve sermaye girişleri ile bu açık giderilemiyorsa ödemeler bilançosunda denkleşme aşağıdakilerden kullanılarak sağlanır?
Seçenekler
A
Kısa vadeli hazine borçlanma senetleri
B
Finansman bonosu
C
Merkez bankası rezervleri
D
Uluslararası krediler
E
Uzun vadeli hazine borçlanma senetleri
Açıklama:
Cari işlemler hesabında açık oluşuyorsa ve sermaye girişleri ile bu açık giderilemiyorsa, merkez bankasının resmî rezervleri kullanılarak ödemeler bilançosu denkleştirilecektir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi olarak bir ülkenin dışa açıklık derecesinin göstergesi niteliğindedir?
Seçenekler
A
Dış ticaret hacminin milli gelire oranı
B
Enflasyon
C
Büyüme oranı
D
Devlet iç borçlarının milli gelire oranı
E
İşsizlik oranı
Açıklama:
Toplam dış ticaret hacminin millî gelire oranı bir ülkenin iktisaden dışa açıklık derecesinin bir ölçütüdür.
Soru 30
Yurt dışında yerleşikler veya yabancılar olarak nitelenen kesimin Türkiye’deki hisse senedi, tahvil ve bono şeklindeki menkul kıymetlerden oluşan yatırımları ödemeler bilançosunda hangi kalem altında kaydedilir?
Seçenekler
A
Doğrudan yatırımlar
B
Portföy yatırımları
C
Diğer yatırımlar
D
Türev varlıklar
E
Resmi rezervler
Açıklama:
Yurt dışında yerleşikler veya yabancılar olarak nitelenen kesimin Türkiye’deki hisse senedi, tahvil ve bono şeklindeki menkul kıymetlerden oluşan yatırımları ödemeler bilançosunda Finans Hesabı içerisinde "Portföy Yatırımları" altında kaydedilir.
Soru 31
Türkiye’nin dış borçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Büyük kısmı kısa vadeli borçlardan oluşur.
B
Büyük kısmı Merkez Bankası tarafından yapılır.
C
Büyük kısmı hanehalkı sektörü tarafından yapılır.
D
Büyük kısmı kamu iktisadi teşebbüsleri tarafından yapılır.
E
Üçte birinden daha azı kısa vadelidir.
Açıklama:
Üçte birinden daha azı kısa vadelidir.
Soru 32
Türkiye’nin tasarruf ve yatırım dengesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yurt içi tasarruflar yetersizdir.
B
Özel kesim ve hanehalkı tasarrufları yetersizdir
C
Kamu kesimi tasarrufları yetersizdir.
D
Kamu tasarrufları aşırıdır.
E
Yatırım harcamaları tasarrufları aşmaktadır.
Açıklama:
Kamu tasarrufları aşırıdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’nin ihracatında en yüksek paya sahip ilk üç kalem arasında yer alır?
Seçenekler
A
Motorlu kara taşıtları
B
Mobilya
C
Pamuk ve mensucat
D
Metal cevheri
E
Tuz, kükürt, toprak, taş
Açıklama:
Motorlu kara taşıtları
Soru 34
Aşağıdaki ülke gruplarından hangisi, Türkiye’nin ihracatında en büyük paya sahiptir?
Seçenekler
A
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD)
B
İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT)
C
Kuzey Amerika Birliği (NAFTA)
D
Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ)
E
Ekonomik İşbirliği Örgütü (ECO)
Açıklama:
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD)
Soru 35
Türkiye’de ihracatın ithalatı karşılama oranı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İhracat sürekli olarak ithalattan yüksektir.
B
İhracat ağırlıklı olarak ileri teknoloji ürünlerine dayalıdır.
C
İhracat sürekli olarak ithalattan düşüktür.
D
İthalatta lüks tüketim ağırlıklı paya sahiptir.
E
İhracat tanım gereği ithalatla aynı düzeydedir.
Açıklama:
İhracat sürekli olarak ithalattan düşüktür.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi finans hesabı altında yer almaz?
Seçenekler
A
Yurt içinde doğrudan yatırım
B
Portföy hesabı-yükümlülükler
C
Yurt dışı doğrudan yatırım
D
Hizmetler dengesi
E
Portföy hesabı-varlıklar
Açıklama:
Hizmetler dengesi
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi cari işlemler hesabının alt kalemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İhracat
B
İthalat
C
Hizmetler
D
İkincil yatırım kaynaklı gelirler
E
Portföy hareketleri
Açıklama:
Portföy hareketleri
Soru 38
Aşağıdaki döviz kuru rejimlerinin hangisinde resmi döviz rezervine daha az ihtiyaç duyulur?
Seçenekler
A
Yönetimli kur rejimi
B
Sabit kur rejimi
C
Yarı sabit kur rejimi
D
Esnek veya dalgalı kur rejimi
E
Bant aralıklı kur rejimi
Açıklama:
Esnek veya dalgalı kur rejimi
Soru 39
Yıl içerisinde yabancı ülkelerle yapılan bütün ekonomik faaliyetlerin kaydedildiği bilanço aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dış ticaret bilançosu
B
Ulusal bilanço
C
Envanter ve bilanço
D
Milli gelir bilançosu
E
Ödemeler bilançosu
Açıklama:
Ödemeler bilançosu
Soru 40
1960’lı ve 1970’li yıllarda, Türkiye’nin dünya ekonomisiyle bütünleşmesini engelleyen en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İthal ikameci politika uygulaması
B
Dönemin yöneticilerinin başarısızlığı
C
İş adamları
D
Öğrenci hareketleri
E
Yabancı devletler
Açıklama:
İthal ikameci politika uygulaması
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi belli bir süre (1 ay, 3 ay veya 1 yıl) içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılardan oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgedir?
Seçenekler
A
Ödemeler dengesi
B
Banka mevduatları
C
İşletme kasası
D
Sermaye payları
E
Hisse senedi değerleri
Açıklama:
IMF’ye göre ödemeler dengesi (bilançosu), belli bir süre (1 ay, 3 ay veya 1 yıl) içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılar oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgedir.
Soru 42
(i) Üretilmeyen ve finansal olmayan varlıkların edinimi ve elden çıkarılması (kara parçası gibi maddi olmayan varlıklar ile bayilikler, ticari marka ve kira ile lisans gibi transfer edilebilir sözleşmeler gibi maddi olmayan varlıklar), (ii) Sermaye transferleri (borç affı ve diğer sermaye transferleri gibi) şeklindeki işlem kayıtları aşağıdaki hesaplardan hangisi altında toplanmaktadır?
Seçenekler
A
Finans hesabı
B
Sermaye hesabı
C
Bankacılık hesabı
D
Yurtdışı üretim hesabı
E
Cari işlemler hesabı
Açıklama:
Ödemeler bilançosunda yer alan sermaye hesabında iki grup işlem kayda alınmaktadır: (i) Üretilmeyen ve finansal olmayan varlıkların edinimi ve elden çıkarılması (kara parçası gibi maddi olmayan varlıklar ile bayilikler, ticari marka ve kira ile lisans gibi transfer edilebilir sözleşmeler gibi maddi olmayan varlıklar), (ii) Sermaye transferleri (borç affı ve diğer sermaye transferleri gibi).
Soru 43
Sabit kur sisteminin takip edildiği bir ekonomide resmî rezervlere duyulan ihtiyaç hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Dalgalı kurdan daha azdır.
B
Minimum seviyededir.
C
Resmi rezervler bu kurda yer almaz
D
İhtiyaç duyulmaz
E
En üst düzeydedir
Açıklama:
Sabit kur sisteminin takip edildiği bir ekonomide resmî rezervlere duyulan ihtiyaç en üst düzeyde olurken, dalgalı kur sisteminde rezervlere daha az ihtiyaç duyulmaktadır. Dolayısıyla uygulanan kur politikası sabit kur sistemine yaklaştıkça rezervlere duyulan ihtiyaç artmakta, buna karşın dalgalı kur sitemine yaklaştıkça rezervlere duyulan ihtiyaç azalmaktadır
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi bir yandan dış ticaret ve hizmet dengesini diğer yandan ise transferleri kapsadığı için, bir ülkede ekonominin rekabetçilik düzeyi, ulusal düzeyde kaynak ihtiyacı, dış ticaret ortakları ve dış ticaret ürünlerinin yapısı itibarıyla karşılaştırmalı üstünlükleri konusunda kapsamlı bilgiler vermektedir?
Seçenekler
A
Borç senetleri
B
Rezerv varlıkları
C
Cari işlemler açığı
D
Sıcak para mevduatı
E
Ödemeler bilançosu
Açıklama:
Cari işlemler açığı bir yandan dış ticaret ve hizmet dengesini diğer yandan ise transferleri kapsadığı için, bir ülkede ekonominin rekabetçilik düzeyi, ulusal düzeyde kaynak ihtiyacı, dış ticaret ortakları ve dış ticaret ürünlerinin yapısı itibarıyla karşılaştırmalı üstünlükleri konusunda kapsamlı bilgiler vermektedir.
Soru 45
Aşağıdaki dönemlerden hangisinde dış ticaret açığından olabildiğince kaçınılmış ve dış ticaret daha ziyade ikili anlaşmalarla yürütülmüş bir yandan ikili anlaşmalara konu olan malların dış ticareti serbest bırakılırken, diğer yandan yurt içi üretimi yapılan malların ithalatı sınırlandırılmıştır?
Seçenekler
A
1880-1913 dönemi
B
1923-32 dönemi
C
1933-45 dönemi
D
1946-62 dönemi
E
19663-79 dönemi
Açıklama:
Bu dönemde dış ticaret açığından olabildiğince kaçınılmış ve dış ticaret daha ziyade ikili anlaşmalarla yürütülmüştür. Bir yandan ikili anlaşmalara konu olan malların dış ticareti serbest bırakılırken, diğer yandan yurt içi üretimi yapılan malların ithalatı sınırlandırılmıştır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi giriş yaptığı ülkeye sermayenin yanı sıra teknoloji ve işletme bilgisi de getirmekte, ayrıca ülkede yaratılan katma değer ile birlikte istihdam ve rekabete önemli ölçüde katkılar sağlayabilmekte ve ihracata dönük sektörlere yapıldığında, dış ticaret dengesinde olumlu gelişmeler yaratabilmektedir?
Seçenekler
A
Portföy yatırımları
B
Doğrudan yabancı yatırımlar
C
Krediler
D
Cari açık
E
Milli gelir
Açıklama:
Doğrudan yabancı yatırımlar, giriş yaptığı ülkeye sermayenin yanı sıra teknoloji ve işletme bilgisi de getirmektedir. Ayrıca ülkede yaratılan katma değer ile birlikte istihdam ve rekabete önemli ölçüde katkılar sağlayabilmektedir. Söz konusu yatırımlar ihracata dönük sektörlere yapıldığında, dış ticaret dengesinde olumlu gelişmeler olabilir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi ulusal düzeyde fon açığının göstergelerindendir?
Seçenekler
A
Rezerv varlıkları
B
Sıcak para mevduatı
C
Ödemeler bilançosu
D
Dolarizasyon
E
Tasarruf-yatırım dengesi
Açıklama:
Ulusal düzeyde fon açığının temel iki göstergesi tasarruf-yatırım dengesi ile cari işlemler açığıdır.
Soru 48
Osmanlı aşağıdaki tarihlerden hangisinde moratoryum(dış borç ödemesini yapamayacağını) ilan etmiştir?
Seçenekler
A
1538
B
1770
C
1875
D
1980
E
1994
Açıklama:
Osmanlı, 1875 yılında dış borç ödemesini yapamayacağını (moratoryum) ilan etmiş ve Nisan 1876’da dış borç ödemelerini tamamen durdurmuştur.
Soru 49
Türkiye’de döviz kuru yükseldiğinde (TL’ye karşı yabancı paranın değeri arttığında, yani TL değer kaybettiğinde) ihracat ……. ve ithalat pahalılaşmakta; döviz kuru düştüğünde (TL’ye karşı yabancı paranın değeri düştüğünde, yani TL değerlendiğinde) ise ihracat …….. ve ithalat teşvik edilmektedir. Paragraftaki boşlukları aşağıdaki şıklardan en uygun olanı ile doldurunuz.
Seçenekler
A
Artmakta-değişmemekte
B
Artmakta-düşmekte
C
Düşmekte-artmakta
D
Düşmekte-düşmekte
E
Artmakta-artmakta
Açıklama:
Türkiye’de döviz kuru yükseldiğinde (T’ye karşı yabancı paranın değeri arttığında, yani T değer kaybettiğinde) ihracat canlanmakta ve ithalat pahalılaşmakta; döviz kuru düştüğünde (T’ye karşı yabancı paranın değeri düştüğünde, yani T değerlendiğinde) ise ihracat düşmekte ve ithalat teşvik edilmektedir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi sadece nakit döviz işlemleri için geçerlidir?
Seçenekler
A
Efektif kur
B
Döviz kuru
C
Vergi kuru
D
Rezerv kuru
E
Sıcak para kuru
Açıklama:
Efektif kur Sadece nakit döviz işlemleri için geçerli kurdur. Döviz kuru ise efektif kurun ak-sine döviz cinsinden çek, senet, poliçe ve hazine bonosu gibi ödeme araçlarını da kapsamaktadır.
Soru 51
2010 itibariyle ülkemizde ihracatta en fazla paya sahip olan fasıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kazanlar, makine ve cihazlar, alet ve parçaları
B
Demir ve çelik
C
Motorlu kara taşıtları
D
Örme giyim eşyası ve aksesuarları
E
Mineral yakıtlar ve yağlar
Açıklama:
Cari açığı tanımlayabileceksiniz.
2010 itibariyle ülkemizde ihracatta en fazla paya sahip olan fasıl motorlu kara taşıtlarıdır.
2010 itibariyle ülkemizde ihracatta en fazla paya sahip olan fasıl motorlu kara taşıtlarıdır.
Soru 52
Aşağıdaki AB ülkelerinden hangisi Türkiye'de yaptıkları doğrudan yatırım bakımından diğerlerine göre daha az paya sahiptir?
Seçenekler
A
Hollanda
B
Almanya
C
Belçika
D
Yunanistan
E
Fransa
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Türkiye’de en fazla doğrudan yatırım yapan ülkeler AB üyeleridir. AB’nin Türkiye’deki doğrudan yatırımlar içinde AB’nin payı yüzde 79’dur. AB içinde Hollanda, Almanya, Lüksemburg, Belçika, Fransa, Avusturya ilk sıralarda gelmektedir.
Türkiye’de en fazla doğrudan yatırım yapan ülkeler AB üyeleridir. AB’nin Türkiye’deki doğrudan yatırımlar içinde AB’nin payı yüzde 79’dur. AB içinde Hollanda, Almanya, Lüksemburg, Belçika, Fransa, Avusturya ilk sıralarda gelmektedir.
Soru 53
Demokrat Parti döneminde Türk ekonomisinde yabancı sermaye oranı bakımından en yüksek paya sahip olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Batı Almanya
B
ABD
C
Fransa
D
İsviçre
E
İngiltere
Açıklama:
Türkiye’nin dış borç düzeyi ile vadesini açıklayabileceksiniz.
Demokrat Parti döneminde ülkeler itibarıyla ABD kaynaklı yabancı sermayenin oranı toplam içinde %40 iken, Batı Almanya, İsviçre ve Hollanda %10’luk paylarla arkada gelmekte ve gerçekleşen yabancı sermaye içinde bu dört ülkenin payları birlikte % 85’i bulmaktadır.
Demokrat Parti döneminde ülkeler itibarıyla ABD kaynaklı yabancı sermayenin oranı toplam içinde %40 iken, Batı Almanya, İsviçre ve Hollanda %10’luk paylarla arkada gelmekte ve gerçekleşen yabancı sermaye içinde bu dört ülkenin payları birlikte % 85’i bulmaktadır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kamu kesimi iç borçlarının alacaklısı olarak en fazla paya sahiptir?
Seçenekler
A
Merkez bankası
B
Tüzel kişiler
C
Yurtdışı yerleşikler
D
Menkul kıymet yatırım fonları
E
Bankacılık sektörü
Açıklama:
Türkiye’nin dış borç düzeyi ile vadesini açıklayabileceksiniz.
Ekonomik büyümenin finansmanında ve kamu iç borçlanmasında doğal kaynak bankacılık kesimi olmaktadır. Bankacılık kesimi ya doğrudan kamuya borç vermekte ya da müşterilerini yönlendirerek kamu kâğıtlarının satınalınmasını sağlamaktadır. Türkiye’de kamu kesimi iç borçlarının yarıdan fazlasının alacaklısı bankacılık sektörüdür. Banka kesimi dışındaki alacaklılar ise tüzel kişiler, yurtdışı yerleşikler, menkul k›ymet yatırım fonları ve Merkez Bankası olarak sıralanmaktadır.
Ekonomik büyümenin finansmanında ve kamu iç borçlanmasında doğal kaynak bankacılık kesimi olmaktadır. Bankacılık kesimi ya doğrudan kamuya borç vermekte ya da müşterilerini yönlendirerek kamu kâğıtlarının satınalınmasını sağlamaktadır. Türkiye’de kamu kesimi iç borçlarının yarıdan fazlasının alacaklısı bankacılık sektörüdür. Banka kesimi dışındaki alacaklılar ise tüzel kişiler, yurtdışı yerleşikler, menkul k›ymet yatırım fonları ve Merkez Bankası olarak sıralanmaktadır.
Soru 55
Maliye Bakanlığı Tebliği ile Merkez Bankası'na döviz kurunu belirleme yetkisi hangi yılda verilmiştir?
Seçenekler
A
1980
B
1983
C
1984
D
1988
E
1990
Açıklama:
Türkiye’nin uygulamış olduğu döviz kuru rejimlerini ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Türkiye 1980’li yıllara kadar sabit kur rejimi uygulamış, karaborsa döviz piyasası oluşmuş ve
1980’e gelindiğinde dış ticaret politikası ve kur rejimi politikası iflas etmiş bir ekonomi ortaya çıkmıştır. 25 Ocak 1980’de 1 dolar 70 Tl’ye eşitlenmiş, ardından Türk lirası farklı oranlarda devalüe edilerek Mayıs 1980’e gelinmiştir. Bu tarihe kadar döviz kurunu belirleme yetkisi Bakanlar Kurulunda idi. Mayıs 1980’de yayımlanan Maliye Bakanlığı tebliği ile Merkez Bankası’na, uluslararası ekonomik gelişmeleri de esas alarak döviz kurunu belirleme yetkisi verilmiştir.
Türkiye 1980’li yıllara kadar sabit kur rejimi uygulamış, karaborsa döviz piyasası oluşmuş ve
1980’e gelindiğinde dış ticaret politikası ve kur rejimi politikası iflas etmiş bir ekonomi ortaya çıkmıştır. 25 Ocak 1980’de 1 dolar 70 Tl’ye eşitlenmiş, ardından Türk lirası farklı oranlarda devalüe edilerek Mayıs 1980’e gelinmiştir. Bu tarihe kadar döviz kurunu belirleme yetkisi Bakanlar Kurulunda idi. Mayıs 1980’de yayımlanan Maliye Bakanlığı tebliği ile Merkez Bankası’na, uluslararası ekonomik gelişmeleri de esas alarak döviz kurunu belirleme yetkisi verilmiştir.
Soru 56
Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde aşağıdaki tarihlerden hangisinde devalüasyon yapılmamıştır?
Seçenekler
A
4 Ağustos 1958
B
21 Eylül 1977
C
24 Mart 1984
D
5 Nisan 1994
E
22 Şubat 2001
Açıklama:
Türkiye’nin uygulamış olduğu döviz kuru rejimlerini ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Türkiye 7 Eylül 1946, 4 Ağustos 1958, 10 Ağustos 1970, 21 Eylül 1977, 1 Mart 1978, 10 Haziran 1979, 24 Ocak 1980, 5 Nisan 1994 ve 22 Şubat 2001 tarihinde devalüasyon yapmış ve TL’nin değerini idari kararla düşürmüştür.
Türkiye 7 Eylül 1946, 4 Ağustos 1958, 10 Ağustos 1970, 21 Eylül 1977, 1 Mart 1978, 10 Haziran 1979, 24 Ocak 1980, 5 Nisan 1994 ve 22 Şubat 2001 tarihinde devalüasyon yapmış ve TL’nin değerini idari kararla düşürmüştür.
Soru 57
Belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılardan oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgeyi aşağıdaki kavramlardan hangisi tanımlar?
Seçenekler
A
Cari işlemler hesabı
B
Ödemeler bilançosu
C
Sermaye hesabı
D
Resmi rezerv
E
Kar-zarar tablosu
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Ödemeler bilançosu, belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılardan oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgeyi tanımlar.
Ödemeler bilançosu, belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılardan oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgeyi tanımlar.
Soru 58
Ödemeler bilançosunda esas alınan para birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türk Lirası
B
İngiliz Sterlini
C
ABD Doları
D
Euro
E
Suudi Arabistan Riyali
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Ödemeler bilançosunda esas alınan para birimi ABD Doları'dır.
Ödemeler bilançosunda esas alınan para birimi ABD Doları'dır.
Soru 59
Cari işlemler hesabının bir diğer alt hesap grubu da hizmetler ticaretidir. Hizmetler ticaretine aşağıdaki işlemlerden hangisi kaydedilmez?
Seçenekler
A
Perakende ticaret
B
Turizm
C
Uluslararası taşımacılık
D
Transit ticaret
E
İnşaat
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Cari işlemler hesabının bir diğer alt hesap grubu da hizmet(ler) ticaretidir. Hizmet(ler) hesabına turizm, uluslararası taşımacılık ve transit ticaret, inşaat gibi işlemler kaydedilir.
Cari işlemler hesabının bir diğer alt hesap grubu da hizmet(ler) ticaretidir. Hizmet(ler) hesabına turizm, uluslararası taşımacılık ve transit ticaret, inşaat gibi işlemler kaydedilir.
Soru 60
Asağıdakilerden hangisi hükümetin 4 Ağustos 1958 tarihinde aldığı istikrar önlemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hükümet TL’yi yeniden devalüe etmiştir.
B
İthalata serbesti getirilmiştir.
C
Para arzı ve bütçe harcamaları kısıtlanmıştır.
D
Dış ticaret göreceli olarak serbestleştirilmiştir.
E
KİT’ lerin ürettiği mal ve hizmet fiyatlarına indirim yapılmıştır.
Açıklama:
Cari açığı tanımlayabileceksiniz.
KİT’ lerin ürettiği mal ve hizmet fiyatlarına indirim yapılması hükümetin 4 Ağustos 1958 tarihinde aldığı istikrar önlemlerinden biri değildir. Aksine KİT’ lerin ürettiği mal ve hizmet fiyatlarına zam yapılmıştır.
KİT’ lerin ürettiği mal ve hizmet fiyatlarına indirim yapılması hükümetin 4 Ağustos 1958 tarihinde aldığı istikrar önlemlerinden biri değildir. Aksine KİT’ lerin ürettiği mal ve hizmet fiyatlarına zam yapılmıştır.
Soru 61
Dünyadaki doğrudan yatırım stokunun yüzde 18'ine sahip olan ve dünyada en fazla doğrudan yatırım çeken ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hong Kong
B
İngiltere
C
Fransa
D
ABD
E
Almanya
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
En çok doğrudan yatırım çeken ülke ABD'dir.
En çok doğrudan yatırım çeken ülke ABD'dir.
Soru 62
Yıl içerisinde yabancı ülkelerle yapılan bütün ekonomik faaliyetler aşağıdakilerden hangisine kaydedilir?
Seçenekler
A
Ödemeler Bilançosuna
B
Cari işlemler Hesabına
C
Sermaye Hesabına
D
Finans Hesabına
E
TCMB bilançosuna
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Yerleşikler ile yabancılar arasındaki akımların kaydı ödemeler bilançosuyla tutulur.
Yerleşikler ile yabancılar arasındaki akımların kaydı ödemeler bilançosuyla tutulur.
Soru 63
Türk ekonomisinin hangi dönemini korumasız olarak dışa açık, fakir bir hammadde ekonomisi olarak tanımlanabilir?
Seçenekler
A
1901-1905
B
1911-1915
C
1923-1929
D
1940-1950
E
1955-1965
Açıklama:
Cari açığı tanımlayabileceksiniz.
Cumhuriyetin ilk yılları dış ticaret politikasına hkim olunamayan 1923-29 dönemidir.
Cumhuriyetin ilk yılları dış ticaret politikasına hkim olunamayan 1923-29 dönemidir.
Soru 64
Türkiye ekonomisinde dış ticaret dengesinin dönem boyunca fazla vermesiyle altın stokunda artışların olduğu dönem hangisidir?
Seçenekler
A
1922-28
B
1933-45
C
1950-55
D
1963-68
E
1970-76
Açıklama:
Cari açığı tanımlayabileceksiniz.
Sıkı dış ticaret tedbirleriyle ticaret fazlasının verildiği 1933-45 döneminde altın stoğu artmıştır.
Sıkı dış ticaret tedbirleriyle ticaret fazlasının verildiği 1933-45 döneminde altın stoğu artmıştır.
Soru 65
1980 yılından başlayarak ithal ikameci sanayileşme politikaları terk edilmiş, ihracata dayalı sanayileşme stratejisi uygulanmaya konulmuştur. Bu politika düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Dış ticaretin serbestleştirilmesi gerçekleştirilmiştir.
B
İhracatı teşvik edecek ve ithalatı serbestleştirecek nitelikte politikalar takip edilmiştir.
C
1980 öncesinde takip edilen sabit kur politikası terk edilerek kısmi serbesti sağlanmıştır.
D
Türkiye ekonomisinin finans piyasaları aracılığıyla dünya ekonomileriyle bütünleşmesi gerçekleşmiştir.
E
İhracatın ithalatı karşılama oranında artışlar yaşanmış ve dış ticaret fazlası verilmiştir.
Açıklama:
Türkiye’nin uygulamış olduğu döviz kuru rejimlerini ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
1980 yılından başlayarak ithal ikameci sanayileşme politikalarının terk edilerek ihracata dayalı sanayileşme stratejisinin uygulanmaya konulmasıyla, dış ticaretin serbestleştirilmesi gerçekleştirilmiş, ihracatı teşvik edecek ve ithalatı serbestleştirecek nitelikte politikalar takip edilmiş, 1980 öncesinde takip edilen sabit kur politikası terk edilerek kısmi serbesti sağlanmış, Türkiye ekonomisinin finans piyasaları aracılığıyla dünya ekonomileriyle bütünleşmesi gerçekleşmiştir. Türkiye ekonomisinde ithalat hiç bir zaman ihracatın altında kalmamıştır. Dış ticarette denge her zaman ithalat lehine olmuştur.
1980 yılından başlayarak ithal ikameci sanayileşme politikalarının terk edilerek ihracata dayalı sanayileşme stratejisinin uygulanmaya konulmasıyla, dış ticaretin serbestleştirilmesi gerçekleştirilmiş, ihracatı teşvik edecek ve ithalatı serbestleştirecek nitelikte politikalar takip edilmiş, 1980 öncesinde takip edilen sabit kur politikası terk edilerek kısmi serbesti sağlanmış, Türkiye ekonomisinin finans piyasaları aracılığıyla dünya ekonomileriyle bütünleşmesi gerçekleşmiştir. Türkiye ekonomisinde ithalat hiç bir zaman ihracatın altında kalmamıştır. Dış ticarette denge her zaman ithalat lehine olmuştur.
Soru 66
Döviz arz ve talebinin karşılaştığı piyasaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Döviz kuru
B
Döviz piyasası
C
Tahtakale piyasası
D
Çapraz kur
E
Efektif piyasa
Açıklama:
Türkiye’nin uygulamış olduğu döviz kuru rejimlerini ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Döviz piyasası, döviz arz ve talebinin karşılaştığı piyasa olup, bu piyasada oluşan fiyata da döviz kuru denir. Bir ülke parasının diğer ülke paraları cinsinden fiyatına veya yabancı ülke paralarının yerli ülke parsı cinsinden fiyatına döviz kuru denirken, yabancı ülke paralarının birbiri cinsinden fiyatına çapraz kur denmektedir.
Döviz piyasası, döviz arz ve talebinin karşılaştığı piyasa olup, bu piyasada oluşan fiyata da döviz kuru denir. Bir ülke parasının diğer ülke paraları cinsinden fiyatına veya yabancı ülke paralarının yerli ülke parsı cinsinden fiyatına döviz kuru denirken, yabancı ülke paralarının birbiri cinsinden fiyatına çapraz kur denmektedir.
Soru 67
2011 yılında ithalatımızın %88’i sermaye malı ve hammaddeden oluşmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi/hangileri ithalatımızın ağırlıklı olarak sermaye ve ara malından oluşmasının nedenleri arasında yer alır?
I. Yerli üretimin ithal sermaye malı ve girdilere olan bağımlılığı.
II. Yatırım malı ve hammaddenin üretimini yapacak tesislere gerekli işgücünün yetersizliği.
III. İleri teknoloji ve sermaye yoğun ürünleri üretebilen yerli üretimin fazlalığı.
IV. İleri teknoloji ve sermaye ürünlerini üretebilen yerli üretimin neredeyse hiç bulunmaması.
V. İthal mallara olan bağımlılığın kırılamaması ve buna bağlı olarak ekonomi büyümeye başladığında ithalat talebinin artması.
I. Yerli üretimin ithal sermaye malı ve girdilere olan bağımlılığı.
II. Yatırım malı ve hammaddenin üretimini yapacak tesislere gerekli işgücünün yetersizliği.
III. İleri teknoloji ve sermaye yoğun ürünleri üretebilen yerli üretimin fazlalığı.
IV. İleri teknoloji ve sermaye ürünlerini üretebilen yerli üretimin neredeyse hiç bulunmaması.
V. İthal mallara olan bağımlılığın kırılamaması ve buna bağlı olarak ekonomi büyümeye başladığında ithalat talebinin artması.
Seçenekler
A
II ve III
B
I, III ve v
C
I, IV ve V
D
II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Cari açığı tanımlayabileceksiniz.
Türkiye’de ithalatta ağırlık sermaye ve ara mallarındadır ve bu malara yoğun olarak ihtiyaç duyulmaktadır. Yerli üretim ithal sermaye malı ve girdilere bağımlıdır. İleri teknoloji ve sermaye ürünlerini üretebilen yerli üretimin neredeyse hiç bulunmaması ve ithal mallara olan bağımlılığın kırılamaması ekonomi büyümeye başladığında ithalat talebinin artmasına yol açmaktadır.
Türkiye’de ithalatta ağırlık sermaye ve ara mallarındadır ve bu malara yoğun olarak ihtiyaç duyulmaktadır. Yerli üretim ithal sermaye malı ve girdilere bağımlıdır. İleri teknoloji ve sermaye ürünlerini üretebilen yerli üretimin neredeyse hiç bulunmaması ve ithal mallara olan bağımlılığın kırılamaması ekonomi büyümeye başladığında ithalat talebinin artmasına yol açmaktadır.
Soru 68
Cumhuriyet rejimi ilk dış borçlanmasını demiryollarının ve Haydarpaşa Limanının kamulaştırılmasını yapmak amacıyla yapmıştır. Bu borcun alındığı ülke ve miktarı hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Fransa 13 milyon Frank.
B
ABD 10 milyon dolar.
C
Sovyetler Birliği 10.5 milyon Lira.
D
İngiltere 16 milyon İngiliz Sterlini.
E
Almanya 15 milyon Mark.
Açıklama:
Türkiye’nin dış borç düzeyi ile vadesini açıklayabileceksiniz.
Cumhuriyet rejimi ilk dış borçlanmasını demiryollarının ve Haydarpaşa Limanının kamulaştırılmasını yapmak amacıyla yapmıştır. Bir Amerikan şirketi, kibrit tekelinin kendisine bırakılması karşılığında 1930 yılında 10 milyon dolar borç vermiştir.
Cumhuriyet rejimi ilk dış borçlanmasını demiryollarının ve Haydarpaşa Limanının kamulaştırılmasını yapmak amacıyla yapmıştır. Bir Amerikan şirketi, kibrit tekelinin kendisine bırakılması karşılığında 1930 yılında 10 milyon dolar borç vermiştir.
Soru 69
Döviz piyasası döviz arz ve talebinin karşılaştığı piyasadır. Bu piyasada oluşan fiyata döviz kuru denir.Türkiye'de döviz piyasası ve döviz kuru ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Türkiye’de döviz kuru yükseldiğinde ihracat canlanmakta ithalat pahalılaşmakta, düştüğünde ise ithalat teşvik edilmekte ihracat ise düşmektedir.
B
24 Ocak 1984 Kararlarından sonra döviz piyasasının serbestleştirilmesine yönelik çeşitli kararlar alınmıştır.
C
Mayıs 1980’de yayımlanan Maliye Bakanlığı tebliği ile Merkez Bankası’na uluslararası ekonomik gelişmeleri de esas alarak döviz kurunu belirleme yetkisi verilmiştir.
D
Ağustos 1988’e gelindiğinde döviz kurunun serbestçe belirlenmesi yönünde önemli bir adım atılmış, TCMB bünyesinde döviz ve efektif piyasaları açılmıştır.
E
Türkiye’de döviz işlemleri serbest döviz piyasası ve kamu bankaları denetimindeki döviz ve efektif piyasasında yapılmaktadır.
Açıklama:
Türkiye’nin uygulamış olduğu döviz kuru rejimlerini ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Döviz kuru Merkez Bankası’nın döviz işlemlerinde sorumlu yetkililerin yanı sıra bankalar, özel finans kurumları ve yetkili müesseselerin yer aldığı Döviz ve Efektif Piyasaları tarafından belirlenir.
Döviz kuru Merkez Bankası’nın döviz işlemlerinde sorumlu yetkililerin yanı sıra bankalar, özel finans kurumları ve yetkili müesseselerin yer aldığı Döviz ve Efektif Piyasaları tarafından belirlenir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi ödemeler bilançosunu belirleyen en önemli iktisadi unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yabancı ülkelerin gelir seviyesi
B
Döviz kurları
C
Yurtiçi ve yurt dışı faiz oranları farklılığı
D
Petrol fiyatları
E
Milli gelir
Açıklama:
Türkiye’nin uygulamış olduğu döviz kuru rejimlerini ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Ödemeler bilançosunu belirleyen en önemli iktisadi unsurlar, milli gelir, yabancı ülkelerin gelir seviyesi, döviz kurları ve yurt içi ve yurt dışı faiz oranları farklılığıdır.
Ödemeler bilançosunu belirleyen en önemli iktisadi unsurlar, milli gelir, yabancı ülkelerin gelir seviyesi, döviz kurları ve yurt içi ve yurt dışı faiz oranları farklılığıdır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi 2010 yılı TÜİK verilerine göre Türkiye'nin ithalatında en yüksek paya sahip kalemlerdendir?
Seçenekler
A
Mineral yakıtlar
B
Muhtelif kimyasal maddeler
C
Demir eşya
D
Alüminyum
E
Kıymetli taşlar
Açıklama:
Türkiye’nin dış borç düzeyi ile vadesini açıklayabileceksiniz.
2010 yılı TÜİK verilerine göre, Türkiye'nin ithalatında en yüksek paya sahip kalemlerinden biri "Mineral yakıtlar" dır.
2010 yılı TÜİK verilerine göre, Türkiye'nin ithalatında en yüksek paya sahip kalemlerinden biri "Mineral yakıtlar" dır.
Soru 72
Bir ülkenin ithal ettiği malları çok fazla fiziki değişikliğe uğratmadan başka ülkelere satması neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Yeniden İhracat
B
Yeniden İthalat
C
Yeniden Döviz Alımı
D
İthalat
E
İhracat
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Bir ülkenin ithal ettiği malları çok fazla fiziki değişikliğe uğratmadan başka ülkelere satmasına "Yeniden İhracat" adı verilir.
Bir ülkenin ithal ettiği malları çok fazla fiziki değişikliğe uğratmadan başka ülkelere satmasına "Yeniden İhracat" adı verilir.
Soru 73
Belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılar oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgedir. Bu tanıma aşağıdakilerden hangisi uymaktadır?
Seçenekler
A
Ödemeler dengesi
B
Cari işlemler hesabı
C
Sermaye hesabı
D
Resmi rezervler
E
Finans hesabı
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Yıl içerisinde yabancı ülkelerle yapılan bütün ekonomik faaliyetler ödemeler bilançosuna (dengesine) kaydedilir.
Yıl içerisinde yabancı ülkelerle yapılan bütün ekonomik faaliyetler ödemeler bilançosuna (dengesine) kaydedilir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi cari açık analizlerinde yer alan önemli parametrelerden değildir?
Seçenekler
A
Portföy akımları
B
Dış krediler
C
Dış ticaret akımları
D
Yerli sermaye yatırımları
E
Döviz rezervleri
Açıklama:
Cari açığı tanımlayabileceksiniz.
Cari açık, gerek literatürde gerekse uygulamada bazen ekonomik büyümenin maliyeti bazen de ekonomik krizlerin nedeni olarak görülür. Cari açık analizlerinde doğrudan yabancı sermaye yatırımları, portföy akımları, dış krediler, dış ticaret akımları ve döviz rezervleri önemli parametrelerdir.
Cari açık, gerek literatürde gerekse uygulamada bazen ekonomik büyümenin maliyeti bazen de ekonomik krizlerin nedeni olarak görülür. Cari açık analizlerinde doğrudan yabancı sermaye yatırımları, portföy akımları, dış krediler, dış ticaret akımları ve döviz rezervleri önemli parametrelerdir.
Soru 75
Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’nin payına düşen borçlar hangi yıl ödenmeye başlanmıştır?
Seçenekler
A
1925
B
1926
C
1927
D
1928
E
1929
Açıklama:
Türkiye’nin dış borç düzeyi ile vadesini açıklayabileceksiniz.
Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’nin payına düşen borçlar 1929 yılında ödenmeye başlanmıştır.
Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’nin payına düşen borçlar 1929 yılında ödenmeye başlanmıştır.
Soru 76
Planlı dönemin (1963-1979) dış ticaret bilançosundaki ana kalemleri incelendiğinde, dışa açıklık derecesindeki gelişimin zaman içinde düştüğü görülmektedir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini göstermez?
Seçenekler
A
Ülkenin dışa ticari olarak kapandığını gösterir.
B
Milli gelirdeki artış yıllık bazda hem ihracattaki hem de ithalattaki artışla eşit orandadır.
C
Eğer yeterli döviz yoksa ise ihracat için gerekli hammadde ve ara malı ithalatı gerçekleştirilemeyecektir
D
Döviz varlığı bir bütün olarak ülkeyi dışa bağlı hale getirmiştir
E
İhracatın ithalatı karşılama oranı da bu dönemde büyük düşüşler göstermiştir.
Açıklama:
Türkiye’nin altın ve döviz rezerv düzeyi ile işlevini açıklayabileceksiniz.
Milli gelirdeki artış yıllık bazda hem ihracattaki hem de ithalattaki artıştan daha yüksek orandadır.
Milli gelirdeki artış yıllık bazda hem ihracattaki hem de ithalattaki artıştan daha yüksek orandadır.
Soru 77
Osmanlı kaç yılında dış borç ödemesi yapamayacağını (moratoryum) ilan etmiştir?
Seçenekler
A
1875
B
1869
C
1867
D
1863
E
1862
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Osmanlı iç borçlanması, dış borçlanmasına göre çok daha önce başlamıştır. Osmanlı ilk dış borcunu aldığı 1854’ten Cumhuriyet’in kuruluşuna kadar toplam 41 adet dış borç anlaşması imzalamıştır. 1875 yılında dış borç stokunun bütçeye oranı yüzde 25’tir.
Osmanlı iç borçlanması, dış borçlanmasına göre çok daha önce başlamıştır. Osmanlı ilk dış borcunu aldığı 1854’ten Cumhuriyet’in kuruluşuna kadar toplam 41 adet dış borç anlaşması imzalamıştır. 1875 yılında dış borç stokunun bütçeye oranı yüzde 25’tir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi bir ülkeye döviz girişinin yolları arasında değildir?
Seçenekler
A
Dış ticaret
B
İç borç
C
Dış yardım
D
Dış kredi
E
Yabancı portföy yatırımı
Açıklama:
Türkiye’nin dış borç düzeyi ile vadesini açıklayabileceksiniz.
Dış borç bir ülkeye döviz girişinin yolları arasında yer alır.
Dış borç bir ülkeye döviz girişinin yolları arasında yer alır.
Soru 79
1946-50 aralığında daha çok dış borç şeklinde gelen dış kaynak, 1950 yılından başlayarak bağış olarak gelmeye başlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu yardımların dışındadır?
Seçenekler
A
Truman Doktrini
B
Marshall Planı
C
Savaş artıkları
D
AID
E
PL 480
Açıklama:
Türkiye’nin dış borç düzeyi ile vadesini açıklayabileceksiniz.
Türkiye, ABD’nin işine yaramayan savaş artığı malzemeleri satın alacaktı. Bu da zaten yardım sayılmaz.
Türkiye, ABD’nin işine yaramayan savaş artığı malzemeleri satın alacaktı. Bu da zaten yardım sayılmaz.
Soru 80
Kamu kesiminin toplam borcunda aşağıdakilerden hangi kamu alt kesimi birlikte dikkate alınmaz?
Seçenekler
A
Belediyeler
B
İl özel idareleri
C
Kamu İktisadi teşebbüsleri (KİT)
D
İller Bankası
E
Devlet Su İşleri (DSİ )
Açıklama:
Türkiye’nin dış borç düzeyi ile vadesini açıklayabileceksiniz.
DSİ bu grupta yer almaz
DSİ bu grupta yer almaz
Soru 81
Diğer ülke paralarına serbestçe ve kolaylıkla çevrilebilen dövizlere ne denir?
Seçenekler
A
Konvertibl döviz
B
Döviz kuru
C
Efektif kur
D
Çapraz kur
E
Para ikamesi
Açıklama:
Türkiye’nin uygulamış olduğu döviz kuru rejimlerini ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Konvertibl kelimesinin karşılığı zaten çevrilebilir-dönüştürülebilir demektir.
Konvertibl kelimesinin karşılığı zaten çevrilebilir-dönüştürülebilir demektir.
Soru 82
Belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılardan oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Cari İşlemler Hesabı
B
Sermaye hesabı
C
Ödemeler Dengesi
D
Gelir Dengesi
E
Portföy Hesabı
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Ödemeler Dengesi (Bilançosu): Belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılar oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgedir.
Ödemeler Dengesi (Bilançosu): Belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılar oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgedir.
Soru 83
Dönem içerisinde gerçekleştirilen mal ve hizmet ticaretinin kaydediliği hesap aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ödemeler bilançosu
B
Cari İşemler Hesabı
C
Envanter ve bilanço
D
Milli gelir bilançosu
E
Dış ticaret bilançosu
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Cari işlemler hesabına dönem içerisinde gerçekleştirilen mal ve hizmet ticareti kaydedilir.
Cari işlemler hesabına dönem içerisinde gerçekleştirilen mal ve hizmet ticareti kaydedilir.
Soru 84
Türkiye’de ödemeler bilançosu verilerini hangi kurum hazırlamaktadır?
Seçenekler
A
Hazine Müsteşarlığı
B
Dış ticaret Müsteşarlığı
C
Sermaye Piyasası Kurulu
D
Merkez Bankası
E
Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Türkiye’de ödemeler bilançosu verilerini Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası hazırlamaktadır.
Türkiye’de ödemeler bilançosu verilerini Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası hazırlamaktadır.
Soru 85
I. İhracatII. Portföy hesabıIII. Hisse SenetleriIV. Borç SenetleriV. Yurtdışından Doğrudan YatırımYukarıdakilerden hangileri finans hesabının alt kalemi içersinde yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II, III, ve V
D
I, II, III ve IV
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Ödemeler dengesinin kapsamını açıklayabileceksiniz.
Doğru Cevap E şıkkıdır
Doğru Cevap E şıkkıdır
Soru 86
I. İhracatta ağırlık ileri teknoloji ve sermaye-yoğun ürünlerdedirII. ithalatta ağırlık sermaye ve ara mallarındadır.III. İhracatta sermaye malının payı zamanda içinde artmakla birlikte düşük seviyededirIV. 1983’ten sonra tüketim mallarının ithalattaki payı bazı yıllarda düşüş gösterse de, giderek artmıştırTürkiye dış ticareti ile ilgili olarak yukardakilerden hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II, III, ve IV
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Türkiye’nin altın ve döviz rezerv düzeyi ile işlevini açıklayabileceksiniz.
Doğru seçenek C şıkkıdır. Türkiye’de ithalatta ağırlık sermaye ve ara mallarındadır. 2011 yılında ithalatımızın %88’i sermaye (yatırım) malı ve aramalından (hammaddeden) oluşmaktadır. İthalatımızın ağırlıklı olarak sermaye ve ara malından oluşmasının nedeni, yerli üretimin ithal sermaye malı ve girdilere olan bağımlılığından kaynaklanmaktadır. İleri teknoloji ve sermaye-yoğun ürünleri üretebilen yerli üretimin yetersiz ya da hiç bulunmaması sebebiyle ithal mallara olan bağımlılık kırılamamakta ve buna bağlı olarak ekonomi büyümeye başladığında ithalat talebi de artmaktadır.1950’lerde ithalatın yaklaşık %20’sini oluşturan tüketim mallarının payı, giderek azalmış, 1983’te en düşük seviye %1,2’ye inmiştir. 1983’ten sonra tüketim mallarının ithalattaki payı, bazı yıllarda düşüş gösterse de genelde artmış ve 2011 yılında 12,3 olarak gerçekleşmiştir.
Doğru seçenek C şıkkıdır. Türkiye’de ithalatta ağırlık sermaye ve ara mallarındadır. 2011 yılında ithalatımızın %88’i sermaye (yatırım) malı ve aramalından (hammaddeden) oluşmaktadır. İthalatımızın ağırlıklı olarak sermaye ve ara malından oluşmasının nedeni, yerli üretimin ithal sermaye malı ve girdilere olan bağımlılığından kaynaklanmaktadır. İleri teknoloji ve sermaye-yoğun ürünleri üretebilen yerli üretimin yetersiz ya da hiç bulunmaması sebebiyle ithal mallara olan bağımlılık kırılamamakta ve buna bağlı olarak ekonomi büyümeye başladığında ithalat talebi de artmaktadır.1950’lerde ithalatın yaklaşık %20’sini oluşturan tüketim mallarının payı, giderek azalmış, 1983’te en düşük seviye %1,2’ye inmiştir. 1983’ten sonra tüketim mallarının ithalattaki payı, bazı yıllarda düşüş gösterse de genelde artmış ve 2011 yılında 12,3 olarak gerçekleşmiştir.
Soru 87
Belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılar oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgeye verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ödemeler bilançosu
B
Milli gelir
C
İhracat
D
Mevduat
E
Sermaye piyasası
Açıklama:
Belli bir süre içinde bir ekonominin yerleşikleri ile yabancılar oluşan ekonomik akımlara bağlı değerlerin, transfer ödemelerinin ve rezervlerde meydana gelen değişikliklerin sistematik ve muhasebe kayıtlarına uygun olarak tutulduğu istatistiki belgeye ödemeler bilançosu (dengesi) denir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi ödemeler bilançosunda (dengesinde) Cari işlemler hesabında yer alır?
I. mal ve hizmet alışı
II. doğrudan yatırımlar
III. mal ve hizmet satışı
IV. Portföy yatırımları
I. mal ve hizmet alışı
II. doğrudan yatırımlar
III. mal ve hizmet satışı
IV. Portföy yatırımları
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
I ve III
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Ödemeler bilançosunda iki temel hesap türü bulunur. Bunlar cari işlemler hesabı ve finans hesabıdır. Cari işlemler hesabına dönem içerisinde gerçekleştirilen mal ve hizmet ticareti kaydedilir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Cari İşlemler hesabının alt hesaplarından değildir?
Seçenekler
A
İhracat hesabı
B
Finans Hesabı
C
İthalat Hesabı
D
Birincil Yatırım Kaynakları
E
Hizmet Gelirleri Hesabı
Açıklama:
Finans hesabı, Cari işlemler dengesi altında sınıflanmaz. Ayrı bir başlık olarak takip edilir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi 1970'lerde Türkiye ihracatının en büyük yüzdesini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Tarım, Hayvancılık, Ormancılık, Balıkçılık
B
Madencilik
C
İmalat sanayi
D
Hizmetler
E
Eğitim
Açıklama:
1970'lerde ihracatın %75'ini tarım, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık sektörü oluşturmaktdır.
Soru 91
1970'lerde Türkiye'nin ithalatının en çok olduğu sektör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Madencilik
C
İmalat sanayi
D
Hizmetler sektörü
E
Eğitim sektörü
Açıklama:
1970'lerde ithalatın %84'u imalat sanayine yöneliktir.
Soru 92
2017'de Türkiye'de ihracatı yapılan en büyük fasıl aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar
B
Demir veya çelikten eşya
C
Plastikler ve mamulleri
D
Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça, aksesuarı
E
Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler, bitümenli maddeler, mineral mumlar
Açıklama:
Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça, aksesuarı faslı, 2017 yılında en fazla ihracatı yapılan fasıldır.
Soru 93
Osmanlı borçlarını yeniden yapılandıran Muharrem kararnamesinin tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1830
B
1850
C
1881
D
1890
E
1900
Açıklama:
1881 tarihindeki Muharrem Kararnamesi ile dış borçlarda yeniden yapılanmaya gidilmiştir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi 1881'de Osmanlı İmparatorluğu'nun en fazla borç aldığı ülkedir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Almanya
C
İtalya
D
Hollanda
E
İngiltere
Açıklama:
1881'de Osmanlı borçlarının ülkelere göre dağılımı (1881): %40'i Fransa'ya, %29'u İngiltere, %%7,6'si Hollanda'ya, %4,7'si Almanya'ya, %2,6'si İtalya'dadır.
Soru 95
Kriz dönemlerinde tasarruf aracı, işlem aracı, ölçü birimi olarak ulusal paradan yabancı paraya doğru bir yönelmeyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yabancı para pozisyonu
B
Para ikamesi
C
Döviz hesabı
D
Uluslararası rezervler
E
Para aldanımı
Açıklama:
Para ikamesi: Özellikle kriz dönemlerinde tasarruf aracı, işlem aracı, ölçü birimi olarak ulusal paradan yabancı paraya doğru bir yönelmeyi ifade etmektedir.
Soru 96
Bir ülke parasının diğer ülke paraları cinsinden fiyatına veya yabancı ülke paralarının yerli ülke parası cinsinden fiyatlarına ...I..., yabancı ülke paralarının birbiri cinsinden fiyatına ise ....II... denmektedir
Seçenekler
A
değişim oranı, çapraz değişim oranı
B
efektif kur, para ikamesi
C
para ikamesi, döviz kuru
D
döviz kuru, çapraz kur
E
çapraz kur, döviz kuru
Açıklama:
Bir ülke parasının diğer ülke paraları cinsinden fiyatına veya yabancı ülke paralarının yerli ülke parası cinsinden fiyatlarına döviz kuru, yabancı ülke paralarının birbiri cinsinden fiyatına ise çapraz kur denmektedir.
Soru 97
I. Serbest döviz piyasası
II. Döviz ve efektif piyasası
III. Bankalararası döviz piyasası
IV. Uluslararası döviz piyasası
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’de döviz işlemlerinin yapıldığı temel piyasalardır?
II. Döviz ve efektif piyasası
III. Bankalararası döviz piyasası
IV. Uluslararası döviz piyasası
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’de döviz işlemlerinin yapıldığı temel piyasalardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Türkiye’de döviz işlemleri temel üç piyasada yapılmaktadır. Bunlar; serbest döviz piyasası, TCMB denetimindeki döviz ve efektif piyasası, bankalararası döviz piyasasıdır.
d şıkkında yer alan ve üç piyasayı kapsayan cevap doğrudur.
d şıkkında yer alan ve üç piyasayı kapsayan cevap doğrudur.