Türk Dış Politikası II - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
1989 yılını Türkiye’nin iç siyaseti bakımından önemli kılan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Görev süresi sona eren Kenan Evren’in yerine Turgut Özal’ın halk tarafından cumhurbaşkanlığına seçilmesi.
B
Görev süresi sona eren Kenan Evren’in yerine Turgut Özal’ın TBMM tarafından cumhurbaşkanlığına seçilmesi.
C
Görev süresi sona eren Turgut Özal’ın yerine Kenan Evren'in TBMM tarafından başbakanlığa seçilmesi.
D
Görev süresi sona eren Turgut Özal’ın yerine Kenan Evren'in TBMM tarafından cumhurbaşkanlığına seçilmesi.
E
Görev süresi sona eren Kenan Evren’in yerine Turgut Özal’ın TBMM tarafından başbakanlığa seçilmesi.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Giriş" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1989 yılını Türkiye’nin iç siyaseti bakımından önemli kılan gelişme ise görev süresi sona eren Kenan Evren’in yerine Turgut Özal’ın TBMM tarafından cumhurbaşkanlığına seçilmesidir.
1989 yılını Türkiye’nin iç siyaseti bakımından önemli kılan gelişme ise görev süresi sona eren Kenan Evren’in yerine Turgut Özal’ın TBMM tarafından cumhurbaşkanlığına seçilmesidir.
Soru 2
Berlin Duvarı hangi tarihte yıkılmıştır?
Seçenekler
A
9 Ekim 1989
B
10 Kasım 1989
C
9 Kasım 1989
D
9 Aralık 1989
E
10 Aralık 1989
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Soğuk Savaş'ın Sonunda Dünya ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Berlin Duvarı 9 Kasım 1989 tarihinde yıkılmıştır.
Berlin Duvarı 9 Kasım 1989 tarihinde yıkılmıştır.
Soru 3
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması (AKKA), hangi iki uluslararası örgüt veya siyasi birlik üyeleri arasında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
NATO ve AGİT
B
NATO ve APEC
C
APEC ve Varşova Paktı
D
NATO ve Varşova Paktı
E
AGİT ve Varşova Paktı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Soğuk Savaş'ın Sonunda Dünya ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması (AKKA-Treaty on Conventional Forces in Europe): AKKA, NATO ve Varşova Paktı üyesi 22 ülke arasında imzalandı.
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması (AKKA-Treaty on Conventional Forces in Europe): AKKA, NATO ve Varşova Paktı üyesi 22 ülke arasında imzalandı.
Soru 4
Avrupa Topluluğu hangi antlaşma sonucu adını Avrupa Birliği olarak almıştır?
Seçenekler
A
Maastricht Antlaşması
B
Paris Şartı
C
Nice Antlaşması
D
Lizbon Antlaşması
E
Amsterdam Antlaşması
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Avrupa Birliği ile İlişkiler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
7 Şubat 1992’de Maastricht Antlaşması’nın (resmi adıyla Avrupa Birliği Antlaşması) imzalanmasıyla sonuçlandı. Siyasi ve ekonomik bütünleşme adına çok önemli esaslar (ortak dış politika ve güvenlik, ortak para birimi vb.) içeren antlaşmanın belki de en belirgin sonucu, bundan böyle örgütün Avrupa Birliği adını almasıydı.
7 Şubat 1992’de Maastricht Antlaşması’nın (resmi adıyla Avrupa Birliği Antlaşması) imzalanmasıyla sonuçlandı. Siyasi ve ekonomik bütünleşme adına çok önemli esaslar (ortak dış politika ve güvenlik, ortak para birimi vb.) içeren antlaşmanın belki de en belirgin sonucu, bundan böyle örgütün Avrupa Birliği adını almasıydı.
Soru 5
Aşağıda verilenlerden hangisi Türkiye'nin 1987 yılında Avrupa Topluluğu'na yaptığı tam üyelik başvurusunun Avrupa Toğluluğu Komisyonu tarafından askıya alınmasının gerekçelerinden değildir?
Seçenekler
A
Türkiye'nin makroekonomik koşullarının üyeliğin getireceği yükümlülükleri yerine getirmeyi imkansız kılacak derecede kötü olması.
B
İnsan hakları ve demokrasi konusundaki büyük sorunlar ve yetersizlikler
C
Bu durumdaki bir Türkiye’nin üye olması halinde AT için yaratacağı büyük maliyet.
D
AT’nin 1992’den önce herhangi bir üye almama yönünde 1988’de aldığı ilkesel karar.
E
Türkiye'nin coğrafi konumu
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Avrupa Birliği ile İlişkiler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Türkiye’nin halihazırdaki makroekonomik koşullarının (yüksek enflasyon ve işsizlik oranları vb.) üyeliğin getireceği yükümlülükleri yerine getirmeyi imkansız kılacak derecede kötü olması; insan hakları ve demokrasi konusundaki büyük sorunlar ve yetersizlikler; bu durumdaki bir Türkiye’nin üye olması halinde AT için yaratacağı büyük maliyet; AT’nin 1992’den önce herhangi bir üye almama yönünde 1988’de aldığı ilkesel karar.
Türkiye’nin halihazırdaki makroekonomik koşullarının (yüksek enflasyon ve işsizlik oranları vb.) üyeliğin getireceği yükümlülükleri yerine getirmeyi imkansız kılacak derecede kötü olması; insan hakları ve demokrasi konusundaki büyük sorunlar ve yetersizlikler; bu durumdaki bir Türkiye’nin üye olması halinde AT için yaratacağı büyük maliyet; AT’nin 1992’den önce herhangi bir üye almama yönünde 1988’de aldığı ilkesel karar.
Soru 6
İşgal ile ihlak arasındaki farklar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bir devlete ait belli bir bölgenin başka bir devlet tarafından ele geçirilmesi ihlak olarak adlandırılır.
B
Bir bölgenin işgalci devletin egemenliği altına girmesi işgal olarak adlandırılır.
C
İşgal, kalıcı bir hukuksal statünün oluşması anlamına gelir.
D
İhlak halinde geçici bir durum söz konusudur.
E
İşgal halinde, işgal edilen yerin mülkiyetinin işgal eden devlete ait olmadığı bir statü söz konusudur.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Orta Doğu Ülkeleri ile İlişkiler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bir devlete ait belli bir bölgenin başka bir devlet tarafından ele geçirilmesi işgal olarak adlandırılır. Burada geçici bir durum söz konusudur, işgal edilen yerin mülkiyetinin işgal eden devlete ait olmadığı bir statü söz konusudur.
Bir devlete ait belli bir bölgenin başka bir devlet tarafından ele geçirilmesi işgal olarak adlandırılır. Burada geçici bir durum söz konusudur, işgal edilen yerin mülkiyetinin işgal eden devlete ait olmadığı bir statü söz konusudur.
Soru 7
Turgut Özal ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
1991 seçimlerinden sonraki ilk bakanlar kurulu toplantısını Diyarbakır’da yapan Cumhurbaşkanı Özal “Kürt realitesini tanıyoruz” dedi.
B
Demokrat Parti döneminden sonra, cumhurbaşkanının hâlihazırda TBMM’de çoğunlukta bulunan iktidar partisinden olduğu ilk örnektir.
C
Turgut Özal, 1950-1960 arasında görev yapan Demokrat Partili Celal Bayar’dan sonraki ilk sivil cumhurbaşkanıydı.
D
Kenan Evren'in ardından 9 Kasım 1989’da TBMM’de yapılan oylama ile Turgut Özal Türkiye’nin 8. Cumhurbaşkanı seçildi.
E
Turgut Özal’ın cumhurbaşkanı olduğu dönem, kötüleşen ekonomik durum ve bir takım yolsuzluk haberleri nedeniyle partisi ANAP’ın da halk desteğinin azaldığı bir dönemdir.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Soğuk Savaş'ın Sonunda Dünya ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Nitekim 1991 seçimlerinden sonraki ilk bakanlar kurulu toplantısını Diyarbakır’da yapan Başbakan Demirel “Kürt realitesini tanıyoruz” dedi.
Nitekim 1991 seçimlerinden sonraki ilk bakanlar kurulu toplantısını Diyarbakır’da yapan Başbakan Demirel “Kürt realitesini tanıyoruz” dedi.
Soru 8
I. Dışişleri Bakan Ali Bozer
II. Milli Savunma Bakanı Safa Giray
III. Adalet Bakanı Oltan Sungurlu
IV. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necip Torumtay
Yukarıda verilen isimlerden hangisi/hangileri Turgut Özal’ın yönetimde tek başına hareket etme eğiliminin bir sonucu olarak istifa etmiştir?
II. Milli Savunma Bakanı Safa Giray
III. Adalet Bakanı Oltan Sungurlu
IV. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necip Torumtay
Yukarıda verilen isimlerden hangisi/hangileri Turgut Özal’ın yönetimde tek başına hareket etme eğiliminin bir sonucu olarak istifa etmiştir?
Seçenekler
A
I-IV
B
II-III
C
I-II-III
D
I-II-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Orta Doğu Ülkeleri ile İlişkiler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Turgut Özal’ın yönetimde tek başına hareket etme eğiliminin de bir sonucu olarak söz konusu politikaya karşı bürokrasiden gelen direnç bir dizi istifaya yol açtı. Önce, Özal’ın kendisini dışarıda bekleterek Bush ve ABD Dışişleri Bakanı James Baker ile Washington’da yalnız görüşmesini kabul edilmez bulan Dışişleri Bakan Ali Bozer 11 Ekim 1990’da istifa etti. Bundan yaklaşık bir hafta sonra, ANAP içi bir mesele vesilesiyle olmakla birlikte yine Özal’a karşı bir tutum olarak Milli Savunma Bakanı Safa Giray istifa etti. Böylesine önemli bir dönemde gelen bu iki istifadan daha çok ses getiren diğer istifa ise 2 Aralık 1990’da Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necip Torumtay’dan geldi.
Turgut Özal’ın yönetimde tek başına hareket etme eğiliminin de bir sonucu olarak söz konusu politikaya karşı bürokrasiden gelen direnç bir dizi istifaya yol açtı. Önce, Özal’ın kendisini dışarıda bekleterek Bush ve ABD Dışişleri Bakanı James Baker ile Washington’da yalnız görüşmesini kabul edilmez bulan Dışişleri Bakan Ali Bozer 11 Ekim 1990’da istifa etti. Bundan yaklaşık bir hafta sonra, ANAP içi bir mesele vesilesiyle olmakla birlikte yine Özal’a karşı bir tutum olarak Milli Savunma Bakanı Safa Giray istifa etti. Böylesine önemli bir dönemde gelen bu iki istifadan daha çok ses getiren diğer istifa ise 2 Aralık 1990’da Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necip Torumtay’dan geldi.
Soru 9
Türkiye'de "Çekiç Güç" olarak bilinen askeri birlik ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
"Çekiç Güç"; Amerikan, İngiliz ve Fransız birliklerinden oluşan bir askeri birliktir.
B
Resmi adı "Çekiç Operasyonu"dur.
C
Irak’ın kuzeyinde sığınmacıların geri dönebilecekleri bir güvenli alan yaratılması amacıyla kurulmuş bir birliktir.
D
36. paralelin kuzeyi uçuş yasak bölge olarak tanımlanarak Kuzey Irak’ta rejimin erişemeyeceği bir alan yaratıldı.
E
Türkiye’de konuşlanan ve Türk genelkurmayının denetimine tabi olacağı kabul edilen bu birlik içinde Türk Silahlı Kuvvetleri unsurları da görev aldı.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Orta Doğu Ülkeleri ile İlişkiler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Türkiye’de Çekiç Güç olarak bilinmekte ancak resmi adı Huzur Operasyonu'dur.
Türkiye’de Çekiç Güç olarak bilinmekte ancak resmi adı Huzur Operasyonu'dur.
Soru 10
AKKA ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye, Yunanistan, Norveç ve İzlanda, Varşova Paktı'nın "kanat" bölgeleri olarak kabul edilmiştir.
B
Romanya, Bulgaristan ve Sovyetler Birliği’nin Leningrad ve Kafkasya gibi belli kısımları da NATO tarafının "kanat" bölgeleri olarak kabul edilmiştir.
C
Söz konusu bölgeler özel olarak sınırlandırılmaya tabi kılınmışsa da Türkiye’nin güneydoğusunda, ülke topraklarının yaklaşık %25’ine denk düşen ve Mersin’den Ağrı’ya kadar olan alan, bu sınırlandırmadan muaf tutulmuştur.
D
Türkiye'nin, ülkenin güneydoğusundaki topraklarının yaklaşık %25’ine denk düşen ve Mersin’den Ağrı’ya kadar olan alanın muaf tutulma talebi NATO'daki müteffikler tarafından desteklenmemiştir.
E
Varşova Paktı üyesi ülkelerden Yunanistan ve Bulgaristan silah indirimine gitmiştir.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "ABD ve NATO ile İlişkiler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Söz konusu bölgeler özel olarak sınırlandırılmaya tabi kılınmışsa da Türkiye’nin güneydoğusunda, ülke topraklarının yaklaşık %25’ine denk düşen ve Mersin’den Ağrı’ya kadar olan alan, bu sınırlandırmadan muaf tutulmuştur.
Söz konusu bölgeler özel olarak sınırlandırılmaya tabi kılınmışsa da Türkiye’nin güneydoğusunda, ülke topraklarının yaklaşık %25’ine denk düşen ve Mersin’den Ağrı’ya kadar olan alan, bu sınırlandırmadan muaf tutulmuştur.
Soru 11
1990’dan itibaren ortaklık anlaşması imzalayan AT iki ülkeden de tam üyelik
başvurusu almıştı. Aşağıdakilerden hangisi bu ülkelerden biridir?
başvurusu almıştı. Aşağıdakilerden hangisi bu ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi
B
İtalya
C
İngiltere
D
İsviçre
E
Yunanistan
Açıklama:
Eski sosyalist ülkeler ise örgüte katılmak üzere adeta sıraya girmişlerdi. Söz konusu ülkelerin çoğuyla 1990’dan itibaren ortaklık anlaşması imzalayan AT iki ülkeden de tam üyelik
başvurusu almıştı. Bu ülkelerden biri Malta, diğeri ise Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ydi. Türkiye’nin
protesto ettiği bu başvuru, ileriki günlerde Kıbrıs meselesinin Avrupa Birliği ile ilişkisinin artacağını
gösteren nahoş bir gelişmeydi. Dolayısıyla Türkiye, tam üyelikten çok gümrük birliği perspektifiyle
ilerlemenin daha mümkün olduğunu kabul etti.
başvurusu almıştı. Bu ülkelerden biri Malta, diğeri ise Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ydi. Türkiye’nin
protesto ettiği bu başvuru, ileriki günlerde Kıbrıs meselesinin Avrupa Birliği ile ilişkisinin artacağını
gösteren nahoş bir gelişmeydi. Dolayısıyla Türkiye, tam üyelikten çok gümrük birliği perspektifiyle
ilerlemenin daha mümkün olduğunu kabul etti.
Soru 12
1990’dan itibaren ortaklık anlaşması imzalayan AT iki ülkeden de tam üyelik
başvurusu almıştı. Türkiye'nin protesto ettiği bu başvurulardan biri aşağıdaki ülkelerden hangisi tarafından yapılmıştır?
başvurusu almıştı. Türkiye'nin protesto ettiği bu başvurulardan biri aşağıdaki ülkelerden hangisi tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Malta
B
Yunanistan
C
Estonya
D
Finlandiya
E
İsveç
Açıklama:
Eski sosyalist ülkeler ise örgüte katılmak üzere adeta sıraya girmişlerdi. Söz konusu ülkelerin çoğuyla 1990’dan itibaren ortaklık anlaşması imzalayan AT iki ülkeden de tam üyelik
başvurusu almıştı. Bu ülkelerden biri Malta, diğeri ise Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ydi. Türkiye’nin
protesto ettiği bu başvuru, ileriki günlerde Kıbrıs meselesinin Avrupa Birliği ile ilişkisinin artacağını
gösteren nahoş bir gelişmeydi. Dolayısıyla Türkiye, tam üyelikten çok gümrük birliği perspektifiyle
ilerlemenin daha mümkün olduğunu kabul etti.
başvurusu almıştı. Bu ülkelerden biri Malta, diğeri ise Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ydi. Türkiye’nin
protesto ettiği bu başvuru, ileriki günlerde Kıbrıs meselesinin Avrupa Birliği ile ilişkisinin artacağını
gösteren nahoş bir gelişmeydi. Dolayısıyla Türkiye, tam üyelikten çok gümrük birliği perspektifiyle
ilerlemenin daha mümkün olduğunu kabul etti.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisinin en belirgin sonucu, bundan böyle örgütün Avrupa Birliği adını almasıdır?
Seçenekler
A
Maastricht Antlaşması
B
Berlin Duvarı'nın yıkılması
C
Yunanistan'ın vetosu
D
“Matutes Paketi”nin ortaya koyulması
E
Nato'nun kurulması
Açıklama:
Yeni dönemde örgütün hem yeni üyeler kazanarak coğrafi açıdan genişlemesi hem de daha etkin bir
kurumsal mekanizmaya sahip olabilmesi için yaklaşık bir yıl süren müzakereler 7 Şubat 1992’de Maastricht Antlaşması’nın (resmi adıyla Avrupa Birliği Antlaşması) imzalanmasıyla sonuçlandı. Siyasi ve ekonomik bütünleşme adına çok önemli esaslar (ortak dış politika ve güvenlik, ortak para birimi vb.) içeren antlaşmanın belki de en belirgin sonucu, bundan böyle örgütün Avrupa Birliği adını almasıydı.
kurumsal mekanizmaya sahip olabilmesi için yaklaşık bir yıl süren müzakereler 7 Şubat 1992’de Maastricht Antlaşması’nın (resmi adıyla Avrupa Birliği Antlaşması) imzalanmasıyla sonuçlandı. Siyasi ve ekonomik bütünleşme adına çok önemli esaslar (ortak dış politika ve güvenlik, ortak para birimi vb.) içeren antlaşmanın belki de en belirgin sonucu, bundan böyle örgütün Avrupa Birliği adını almasıydı.
Soru 14
"Avrupa Birliği'nin kurulması ile sonuçlanan, Avrupa bütünleşmesi olarak tanımlanan süreç ..................................................... sonra altı Batı Avrupa ülkesi tarafından başlatılmıştı."
Cümleyi uygun ifade ile tamamlayınız.
Cümleyi uygun ifade ile tamamlayınız.
Seçenekler
A
İkinci Dünya Savaşı’ndan
B
Birinci Dünya Savaşı'ndan
C
Osmanlı İmpaatorluğu'nun yıkılışından
D
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından
E
Japonya'nın Teslim olmasından
Açıklama:
Soğuk Savaş’ın sona ermesi o dönemde Avrupa Toplulukları (AT), günümüzde ise Avrupa Birliği
(AB) adıyla anılan örgüt bakımından da çok önemli sonuçlar doğurdu. Her şeyden önce, Avrupa bütünleşmesi olarak tanımlanan süreç İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra altı Batı Avrupa ülkesi tarafından başlatılmıştı.
(AB) adıyla anılan örgüt bakımından da çok önemli sonuçlar doğurdu. Her şeyden önce, Avrupa bütünleşmesi olarak tanımlanan süreç İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra altı Batı Avrupa ülkesi tarafından başlatılmıştı.
Soru 15
"Avrupa Birliği'nin kurulması ile sonuçlanan, Avrupa bütünleşmesi olarak tanımlanan süreç İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ................................................................. tarafından başlatılmıştı."
Cümleyi uygun ifade ile tamamlayınız.
Cümleyi uygun ifade ile tamamlayınız.
Seçenekler
A
altı Batı Avrupa ülkesi
B
ABD ve İngiltere
C
Doğu Avrupa ülkeleri
D
Fransa ve Almanya
E
G8 ülkeleri
Açıklama:
Soğuk Savaş’ın sona ermesi o dönemde Avrupa Toplulukları (AT), günümüzde ise Avrupa Birliği
(AB) adıyla anılan örgüt bakımından da çok önemli sonuçlar doğurdu. Her şeyden önce, Avrupa bütünleşmesi olarak tanımlanan süreç İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra altı Batı Avrupa ülkesi tarafından başlatılmıştı.
(AB) adıyla anılan örgüt bakımından da çok önemli sonuçlar doğurdu. Her şeyden önce, Avrupa bütünleşmesi olarak tanımlanan süreç İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra altı Batı Avrupa ülkesi tarafından başlatılmıştı.
Soru 16
Türkiye'nin, Avrupa Topluluğu ilişkilerini canlandırmak üzere Nisan 1987’de sürpriz biçimde yaptığı tam üyelik başvurusu, aşağıdaki siyasetçilerden hangisi tarafından gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Turgul Özal’ın başbakanlığı döneminde
B
Bülent Ecevit'in başbakanlığı döneminde
C
Tansu Çiller ve Mesut Yılmaz'ın başbakanlığı döneminde
D
Erdal İnönü'nün başbakanlığı döneminde
E
İsmail Cem'in dışişleri bakanlığı döneminde
Açıklama:
Özal’ın başbakanlığı döneminde, TürkiyeAT ilişkilerini canlandırmak üzere Nisan 1987’de
sürpriz biçimde yaptığı tam üyelik başvurusu Avrupa’daki böylesine kritik bir dönüşüm sürecine denk
geldi.
Turgut Özal'ın başbakanlığı döneminde
sürpriz biçimde yaptığı tam üyelik başvurusu Avrupa’daki böylesine kritik bir dönüşüm sürecine denk
geldi.
Turgut Özal'ın başbakanlığı döneminde
Soru 17
"Özal’ın başbakanlığı döneminde, Türkiye AT ilişkilerini canlandırmak üzere .......................... sürpriz biçimde yaptığı tam üyelik başvurusu Avrupa’daki böylesine kritik bir dönüşüm sürecine denk geldi."
Cümleyi uygun ifade ile tamamlayınız.
Cümleyi uygun ifade ile tamamlayınız.
Seçenekler
A
Nisan 1987'de
B
Nisan 1996’da
C
Nisan 1980’de
D
Nisan 2002’de
E
Nisan 1999’da
Açıklama:
Özal’ın başbakanlığı döneminde, Türkiye AT ilişkilerini canlandırmak üzere Nisan 1987’de
sürpriz biçimde yaptığı tam üyelik başvurusu Avrupa’daki böylesine kritik bir dönüşüm sürecine denk
geldi.
sürpriz biçimde yaptığı tam üyelik başvurusu Avrupa’daki böylesine kritik bir dönüşüm sürecine denk
geldi.
Soru 18
36. Paralel'in kuzeyine yerleştirilen Kürtlerin korunması ve insani yardımın temini içinse Türkiye’de Çekiç Güç olarak bilinen ve resmi adı Huzur Operasyonu olan bir askeri birlik görevlendirildi. Aşağıdakilerden hangisin bu birliği oluşturan ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Rusya Federasyonu
C
İran
D
Almanya
E
Çin
Açıklama:
Bu durumun sürdürülemez olduğunu ifade eden Özal, ABD Başkanı Bush ile görüşerek Irak’ın kuzeyinde sığınmacıların geri dönebilecekleri bir güvenli alan yaratılmasını talep
etti. ABD’nin bu fikri benimsemesi sonrasında 36. paralelin kuzeyi uçuşa yasak bölge olarak tanımlanarak Kuzey Irak’ta rejimin erişemeyeceği bir alan yaratıldı. Buraya yerleştirilen Kürtlerin korunması ve insani yardımın temini içinse Türkiye’de Çekiç Güç olarak bilinen ve resmi adı Huzur Operasyonu olan, Amerikan, İngiliz ve Fransız birliklerinden oluşan bir askeri birlik görevlendirildi.
Fransa
etti. ABD’nin bu fikri benimsemesi sonrasında 36. paralelin kuzeyi uçuşa yasak bölge olarak tanımlanarak Kuzey Irak’ta rejimin erişemeyeceği bir alan yaratıldı. Buraya yerleştirilen Kürtlerin korunması ve insani yardımın temini içinse Türkiye’de Çekiç Güç olarak bilinen ve resmi adı Huzur Operasyonu olan, Amerikan, İngiliz ve Fransız birliklerinden oluşan bir askeri birlik görevlendirildi.
Fransa
Soru 19
36. Paralel'in kuzeyine yerleştirilen Kürtlerin korunması ve insani yardımın temini için Türkiye’de Çekiç Güç olarak bilinen ve resmi adı Huzur Operasyonu olan dört ülkenin askeri birlikleri görevlendirildi. Bu birlik, aşağıdaki ülkelerden hangisinin denetimine tabiydi?
Seçenekler
A
Türkiye
B
ABD
C
İngiltere
D
Fransa
E
Rusya
Açıklama:
Bu durumun sürdürülemez olduğunu ifade eden Özal, ABD Başkanı Bush ile görüşerek Irak’ın kuzeyinde sığınmacıların geri dönebilecekleri bir güvenli alan yaratılmasını talep
etti. ABD’nin bu fikri benimsemesi sonrasında 36. paralelin kuzeyi uçuşa yasak bölge olarak tanımlanarak Kuzey Irak’ta rejimin erişemeyeceği bir alan yaratıldı. Buraya yerleştirilen Kürtlerin korunması ve insani yardımın temini içinse Türkiye’de Çekiç Güç olarak bilinen ve resmi adı Huzur Operasyonu olan, Amerikan, İngiliz ve Fransız birliklerinden oluşan bir askeri birlik görevlendirildi.
etti. ABD’nin bu fikri benimsemesi sonrasında 36. paralelin kuzeyi uçuşa yasak bölge olarak tanımlanarak Kuzey Irak’ta rejimin erişemeyeceği bir alan yaratıldı. Buraya yerleştirilen Kürtlerin korunması ve insani yardımın temini içinse Türkiye’de Çekiç Güç olarak bilinen ve resmi adı Huzur Operasyonu olan, Amerikan, İngiliz ve Fransız birliklerinden oluşan bir askeri birlik görevlendirildi.
Soru 20
".................... yaptığı ve yaklaşık 8 yıl süren savaştan 1988’de bir hayli yıpranmış olarak çıkan Saddam Hüseyin yönetimindeki Irak, dünyanın bir diğer önemli petrol üreticisi olan ......................., Irak sınırındaki petrol kuyularından petrol çalmak da dahil bir dizi suçlama yönelterek bu ülkeye olan milyarlarca dolarlık borcunun silinmesini istedi. .............................. bu talebi reddetmesinin ardından, tüm dünyayı şoke eden bir gelişme yaşandı ve Irak 2 Ağustos 1990 günü Kuveyt’i kolayca işgal etti ve ardından bu ülkeyi Irak’ın bir vilayeti olarak ilan ederek ilhak etmiş oldu."
Cümleyi uygun ifadelerle tamamlayınız.
Cümleyi uygun ifadelerle tamamlayınız.
Seçenekler
A
İran’la / Kuveyt’e /Kuveyt’in
B
İsrail’le / Filistin’e /filistin’in
C
İsrail’le / Kuveyt’e /Kuveyt’in
D
İran’la / Suriye’ye /Suriye’nin
E
Suriye’yle/ Kuveyt’e /Ürdün
Açıklama:
İran’la yaptığı ve yaklaşık 8 yıl süren savaştan 1988’de bir hayli yıpranmış olarak çıkan Saddam
Hüseyin yönetimindeki Irak, dünyanın bir diğer önemli petrol üreticisi olan Kuveyt’e, Irak sınırındaki petrol kuyularından petrol çalmak da dahil bir dizi suçlama yönelterek bu ülkeye olan milyarlarca dolarlık borcunun silinmesini istedi. Kuveyt’in bu talebi reddetmesinin ardından, tüm dünyayı şoke eden bir gelişme yaşandı ve Irak 2 Ağustos 1990 günü Kuveyt’i kolayca işgal etti ve ardından bu ülkeyi Irak’ın bir vilayeti olarak ilan ederek ilhak etmiş oldu.
İran’la / Kuveyt’e /Kuveyt’in
Hüseyin yönetimindeki Irak, dünyanın bir diğer önemli petrol üreticisi olan Kuveyt’e, Irak sınırındaki petrol kuyularından petrol çalmak da dahil bir dizi suçlama yönelterek bu ülkeye olan milyarlarca dolarlık borcunun silinmesini istedi. Kuveyt’in bu talebi reddetmesinin ardından, tüm dünyayı şoke eden bir gelişme yaşandı ve Irak 2 Ağustos 1990 günü Kuveyt’i kolayca işgal etti ve ardından bu ülkeyi Irak’ın bir vilayeti olarak ilan ederek ilhak etmiş oldu.
İran’la / Kuveyt’e /Kuveyt’in
Soru 21
Sovyetler Birliği Komünist Partisi liderliğine 1985 yılında kim seçilmiştir?
Seçenekler
A
Aleksey Rikov
B
Mihail Gorbaçov
C
Ivan Silayev
D
Vliadimir Putin
E
Boris Yeltsin
Açıklama:
1985 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi liderliğine Mihail Gorbaçov seçilmiştir.
Soru 22
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması ne zaman imzalanmıştır?
Seçenekler
A
19 Kasım 1990
B
3 Ekim 1985
C
3 Ekim 1990
D
11 Mart 1985
E
10 Ekim 1982
Açıklama:
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması 1990 yılında imzalanmıştır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması’nın temel konusudur?
Seçenekler
A
Silahsızlanma
B
Sınır kontrolü
C
Göz sorununa önlemler geliştirilmesi
D
Berlin Duvarı’nın yıkılması
E
Paris Zirvesi’nin oluşturulması
Açıklama:
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması’nın temel konusu silahsızlanmanın sağlanmasına yönelik önlemler ve sınırlandırmalardır.
Soru 24
İkinci dünya savaşı sonrası gelişen olaylar sonucu ortaya çıkan Soğuk Savaş süreci hangi tarihte fiilen sona ermiştir?
Seçenekler
A
1956
B
1960
C
1973
D
1989
E
1992
Açıklama:
Dünyada, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan ve 1960’lardaki Yumuşama sürecine karşın sona ermeyen Soğuk Savaş, 1989 yılında Avrupa’daki Doğu Bloku üyesi ülkelerde art arda patlak veren bir dizi devrim sonucunda fiilen ortadan kalktı.
Soru 25
Soğuk savaşın sona ermesi ile birlikte, 1945’ten itibaren Doğu ve Batı Almanya’da birlikleri bulunan SSCB, ABD, İngiltere ve .......... Alman hükümetiyle yaptıkları anlaşma sonucu iki Almanya ............ tarihinde resmen birleşti.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Fransa'nın / 3 Ekim 1990
B
Fransa'nın / 3 Mart 1991
C
İtalya'nın / 25 Kasım 1990
D
İtalya'nın / 3 Aralık 1993
E
Danimarka'nın / 25 Kasım 1991
Açıklama:
1945’ten itibaren her iki Almanya’da ve Berlin’de birlikleri bulunan
dört devletin (SSCB, ABD, İngiltere ve Fransa) iki Alman hükümetiyle Eylül ayında yaptıkları anlaşma izledi.
Böylece bu dört ülke Almanya’daki tüm yetkilerinden vazgeçerek birleşik Almanya’nın egemenliğini tanıdılar. Sonuçta iki Almanya 3 Ekim 1990’da resmen birleşti.
dört devletin (SSCB, ABD, İngiltere ve Fransa) iki Alman hükümetiyle Eylül ayında yaptıkları anlaşma izledi.
Böylece bu dört ülke Almanya’daki tüm yetkilerinden vazgeçerek birleşik Almanya’nın egemenliğini tanıdılar. Sonuçta iki Almanya 3 Ekim 1990’da resmen birleşti.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Turgut Özal döneminde meydana gelen uygulama veya olaylardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bankaların döviz cinsinden kredi verebilmelerinin sağlanması
B
Sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi ile dışa bağımlılığın azalması
C
Cumhurbaşkanlığı döneminde yolsuzlukların artması
D
Vatandaşların döviz cinsinden banka hesabı açabilmesi
E
Ülkeye döviz giriş çıkışının serbest olması
Açıklama:
Turgut Özal döneminde; kısa vadeli yabancı sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi ile ekonominin dışa bağımlılığını ve kırılganlığını artırdı.
1990’lar boyunca yaşanacak ekonomik krizlerin ortaya çıkmasında yapısal reformlar olmaksızın bu tür kısa vadeli çözüm yollarına başvurmanın önemli bir etkisi oldu.
1990’lar boyunca yaşanacak ekonomik krizlerin ortaya çıkmasında yapısal reformlar olmaksızın bu tür kısa vadeli çözüm yollarına başvurmanın önemli bir etkisi oldu.
Soru 27
Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra aşağıdaki olaylardan hangisi Türkiye'nin bölgedeki jeostratejik önemini ortaya çıkartan olaylardan biridir?
Seçenekler
A
Körfez Savaşı'nın çıkması
B
Türk-Amerikan ilişkilerinde askeri ve ekonomik yardımların artması
C
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması’nın imzalanması
D
Soğuk Savaş’ın Batı Bloku’nun zaferiyle bitmesi
E
Türkiye'nin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin zorunlu yargı yetkisini 1989’da tanıması
Açıklama:
Türkiye, Doğu Bloku’nun ve ardından Sovyetler Birliği’nin dağılması sürecinde kısa bir dönem de olsa, ABD ve Batı için önemini kaybettiği endişesini yaşadı. Ancak kısa sürede patlak verecek olan bir çok bölgesel krizin gösterdiği gibi, Türkiye’nin yeni dönemde önemi azalmamış, tam tersine daha da artmıştı.
merkezinde Türkiye’nin bulunduğu bölgenin stratejik bakımdan önemini ve bu bölgedeki istikrarı sağlamak için atılacak adımlarda Türkiye’nin işbirliğinin ne derece önemli olduğunu açıkça gösterdi.
- Körfez Savaşı,
- Yugoslavya’nın dağılması,
- Kafkasya’daki karışıklıklar,
merkezinde Türkiye’nin bulunduğu bölgenin stratejik bakımdan önemini ve bu bölgedeki istikrarı sağlamak için atılacak adımlarda Türkiye’nin işbirliğinin ne derece önemli olduğunu açıkça gösterdi.
Soru 28
ABD'nin, Irak'a Kuveyt'ten çekilmesi için verdiği son tarih olan ve Irak'ın çekilmemesi nedeni ile Çöl Fırtınası Operasyonu ismi ile tarihe geçen harekatın tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
26 Kasım 1990
B
15 Ocak 1991
C
24 Şubat 1991
D
26 Ocak 1992
E
27 Mart 1992
Açıklama:
Irak’a Kuveyt’ten tümüyle çekilmesi için 15 Ocak 1991’e kadar süre tanındı ve bu süreden sonra da kuvvet kullanma da dahil olmak üzere gerekli yollara başvurmaları için üye ülkeler yetkilendirildi.
Süre sonunda Kuveyt’ten çekilmeyen Irak’a yönelik olarak ABD öncülüğündeki koalisyon tarafından hemen hava harekâtı (Çöl Fırtınası Operasyonu) başlatıldı.
Süre sonunda Kuveyt’ten çekilmeyen Irak’a yönelik olarak ABD öncülüğündeki koalisyon tarafından hemen hava harekâtı (Çöl Fırtınası Operasyonu) başlatıldı.
Soru 29
Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik amacı ile yaptığı girişimler ve sonuçları ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Tam üyelik başvurusu 1987 yılında Süleyman Demirel tarafından yapılmıştır.
B
Tam üyelik başvurusu 1989 yılında yapılan toplantıda değerlendirilmiş ve askıya alınmasına karar verilmiştir.
C
Batı Avrupa’daki Hıristiyan-Demokrat Partiler tarafından Türkiye ile kültürel farklılık tezleri gündeme getirilmiştir.
D
AB Komisyonu 1990 yılında, Türkiye ile ilişkilerin “ortaklık çerçevesinde” geliştirilmesi yönelik işbirliği programı hazırlamıştır.
E
Türkiye'nin başvurusunun askıya alınma sebeplerinden biri olarak ülkemizin makroekonomik durumu gösterilmiştir.
Açıklama:
Özal’ın başbakanlığı döneminde, Türkiye Avurupa Topluluğu/Birliği ilişkilerini canlandırmak amacı ile Nisan 1987’de sürpriz biçimde tam üyelik başvurusu yapılmıştır.
Soru 30
Avrupa Topluluğu üyeleri, hem yeni üyeler kazanmak hem de daha etkin bir kurumsal mekanizmaya sahip olabilmek için 7 Şubat 1992’de ........... imzaladılar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Maastricht Antlaşması’nı
B
Matutes Paketi'ni
C
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması'nı
D
Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması'nı
E
Varşova Paktı'nı
Açıklama:
Berlin Duvarı’nın yıkılması ve iki Almanya’nın birleşmesinin ardından Aralık 1990’da Avrupa Toplulukları üyeleri bu fırsatı değerlendirmek adına önemli bir reform hazırlığına giriştiler.
Yeni dönemde örgütün hem yeni üyeler kazanarak coğrafi açıdan genişlemesi hem de daha etkin bir kurumsal mekanizmaya sahip olabilmesi için yaklaşık bir yıl süren müzakereler 7 Şubat 1992’de Maastricht Antlaşması’nın (resmi adıyla Avrupa Birliği Antlaşması) imzalanmasıyla sonuçlandı.
Siyasi ve ekonomik bütünleşme adına çok önemli esaslar (ortak dış politika ve güvenlik, ortak para birimi vb.) içeren antlaşmanın belki de en belirgin sonucu, bundan böyle örgütün Avrupa Birliği adını almasıydı.
Yeni dönemde örgütün hem yeni üyeler kazanarak coğrafi açıdan genişlemesi hem de daha etkin bir kurumsal mekanizmaya sahip olabilmesi için yaklaşık bir yıl süren müzakereler 7 Şubat 1992’de Maastricht Antlaşması’nın (resmi adıyla Avrupa Birliği Antlaşması) imzalanmasıyla sonuçlandı.
Siyasi ve ekonomik bütünleşme adına çok önemli esaslar (ortak dış politika ve güvenlik, ortak para birimi vb.) içeren antlaşmanın belki de en belirgin sonucu, bundan böyle örgütün Avrupa Birliği adını almasıydı.
Soru 31
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması'nın amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varşova Paktı’nın ve Sovyetler Birliği’nin üstün olduğu konvansiyonel silahlara sınırlama getirerek NATO üyelerini rahatlatmak
B
Varşova Paktı’nın diğer üyeleri ile ciddi bir dönüşüm süreci başlatmak
C
Soğuk Savaş düzenine son verecek çeşitli düzenlemeler ve siyasal açıdan diplomatik adımlar atmak
D
Romanya’da 1965’ten beri iktidarda olan Nicolae Ceauşescu’yu devirip demokrasiye geçişi sağlamak
E
Orta ve Doğu Avrupa’daki sosyalist rejimlerin sona ermesi ve Almanya’nın birleşmesi sürecini desteklemek
Açıklama:
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması (AKKA-Treaty on Conventional Forces in Europe): AKKA, NATO ve Varşova Paktı üyesi 22 ülke arasında imzalandı.
Bu antlaşmayla, nükleer, kimyasal ya da biyolojik silah sınıfına girmeyen ve bu nedenle “konvansiyonel” olarak sınıflandırılan tank, top, uçak gibi silah kategorileri temelinde her iki blok için de üst sınırlar (örn 20.000 tank, 2.000 saldırı helikopteri vb.) getirildi.
Ayrıca konvansiyonel güçlerin belli bölgelerde toplanıp diğer ülkeler bakımından yeni tehdit algılamalarına yol açmamak amacıyla bölgesel ve ulusal üst sınırlar kabul edildi. Temel amacın iki blok arasındaki güveni artırmak olmakla birlikte, Varşova Paktı’nın ve Sovyetler Birliği’nin üstün olduğu konvansiyonel silahlara bu şekilde sınırlama getirilmesi NATO üyeleri bakımından büyük bir rahatlama yaratmıştır
Bu antlaşmayla, nükleer, kimyasal ya da biyolojik silah sınıfına girmeyen ve bu nedenle “konvansiyonel” olarak sınıflandırılan tank, top, uçak gibi silah kategorileri temelinde her iki blok için de üst sınırlar (örn 20.000 tank, 2.000 saldırı helikopteri vb.) getirildi.
Ayrıca konvansiyonel güçlerin belli bölgelerde toplanıp diğer ülkeler bakımından yeni tehdit algılamalarına yol açmamak amacıyla bölgesel ve ulusal üst sınırlar kabul edildi. Temel amacın iki blok arasındaki güveni artırmak olmakla birlikte, Varşova Paktı’nın ve Sovyetler Birliği’nin üstün olduğu konvansiyonel silahlara bu şekilde sınırlama getirilmesi NATO üyeleri bakımından büyük bir rahatlama yaratmıştır
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Turgut Özal'ın, Körfez Savaşı sürecinde uyguladığı dış politikalardan biridir?
Seçenekler
A
Ambargo kararına uyarak Kerkük-Yumurtalık petrol boru hattını kapatmıştır.
B
Irak ile ekonomik ilişkilerini artırarak sürdürmüştür.
C
İncirlik Hava Üssü'nün Irak'a karşı kullanılmasına izin vermemiştir.
D
Türkiye'nin mevcut sınırlarının korunmasına yönelik politikasını sürdürmüştür.
E
'Aktif Dış Politika' anlayışı ile hükümette yer alan bakanlarla uyumlu çalışma göstermiştir.
Açıklama:
- Türkiye’nin Irak’a karşı BM tarafından alınan ambargo kararına hemen uyarak, Kerkük-Yumurtalık petrol boru hattını kapattı.
- Ekonomik ilişkilerini durdurdu.
- İncirlik Üssü’nün Irak’a yönelik hava harekâtı için kullanılmasına izin verdi.
- Bunların yanı sıra Özal’ın en dikkat çekici planı, koalisyona verilecek askeri destek kapsamında kuzeyden Irak’a girmek ve böylece buradaki Musul ve Kerkük’ü de ele geçirmekti.
- Buradaki “aktif dış politika” anlayışı, Türk dış politikasının geleneksel niteliklerinden biri olan ve mevcut sınırların korunması kabulüne dayanan statükoculuğa ciddi bir karşı çıkış olmaktaydı. Özal’ın ABD’nin peşine takılarak ülkeyi bir savaşa sürüklediği savunulmaktaydı. Özellikle Özal’ın yönetimde tek başına hareket etme eğiliminin de bir sonucu olarak söz konusu politikaya karşı bürokrasiden gelen direnç bir dizi istifaya yol açtı. Önce, Dışişleri Bakan Ali Bozer, daha sonra Milli Savunma Bakanı Safa Giray istifa etti. Son olarak 2 Aralık
1990’da Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necip Torumtay istifa etti.
Soru 33
'Bir bölgenin işgalci devletin egemenliği altına girmesi, bu şekilde kalıcı bir hukuksal statünün oluşması' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlhak
B
İşgal
C
Pakt
D
Konvansiyonel
E
Konsey
Açıklama:
İlhak, bir bölgenin işgalci devletin egemenliği altına girmesi, bu şekilde kalıcı bir hukuksal statünün oluşması anlamına gelir.
İşgal ve ilhak birbirinden farklı kavramlardır.
İşgal ise, bir devlete ait belli bir bölgenin başka bir devlet tarafından ele geçirilmesi işgal olarak adlandırılır. Burada geçici bir durum söz konusudur, işgal edilen yerin mülkiyetinin işgal eden devlete ait olmadığı bir statü söz konusudur.
İşgal ve ilhak birbirinden farklı kavramlardır.
İşgal ise, bir devlete ait belli bir bölgenin başka bir devlet tarafından ele geçirilmesi işgal olarak adlandırılır. Burada geçici bir durum söz konusudur, işgal edilen yerin mülkiyetinin işgal eden devlete ait olmadığı bir statü söz konusudur.
Soru 34
Varşova Paktı hangi tarihte sonlandırılmıştır?
Seçenekler
A
1970
B
1971
C
1991
D
1990
E
1985
Açıklama:
Varşova Paktı 1991 yılında sonlandırılmıştır.
Soru 35
1989-1993 dönemi Türk dış politikasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
ABD ile ilişkiler geliştirilmiş ve birçok alanda işbirliği yapılmıştır.
B
Türkiye’nin bölgedeki stratejik önemi azalmıştır.
C
Türkiye orta doğuda bölgesel işbirlikleri yaparak önemini arttırmıştır.
D
Amerika Birleşik Devletleri Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğini desteklemiştir.
E
Türk -Amerikan ilişkilerinde askeri ve ekonomik yardımlar konusunda Türkiye’nin beklediği ölçüde uzun dönemli ve etkili gelişmeler olmamıştır.
Açıklama:
Dış politika açısından Türkiye'nin bölgedeki stratejik önemi artmamış; izlenen politikalar eşliğinde Türkiye'nin önemi artmıştır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrasında Orta Doğu’ya ilişkin dış politika gündeminde yer alan iki önemli konudan biridir?
Seçenekler
A
Irak ile sözleşme imzalanması
B
Körfez Savaşı’nda aktif olmayan bir dış politika izlenmesi
C
İsrail ile olan ilişkilerin askıya alınması
D
Filistin Kurtuluş Örgütünü destekleme kararı alınması
E
Kürt sorunun bölge ülkelerinin ve ABD’nin de dahil olduğu bir uluslararası soruna dönüşmesi
Açıklama:
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrasında Orta Doğu’ya ilişkin dış politika gündeminde yer alan iki önemli konu Körfez Savaşı ve bölge ülkelerin ve ABD’nin de dahil olmasıyla birlikte uluslararası bir sorun haline gelen kürt sorunudur.
Soru 37
24 Şubat 1991 tarihinde başlatılan Çöl Fırtınası Hareketi’nin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuveyt'i işgal ve ilhak eden Irak'ın Kuveyt'ten çekilmesini sağlamak
B
Doğu Bloku ülkeleri arasında askeri işbirliğini güçlendirmek
C
Orta Doğu ülkeleri arasındaki işbirliğini güçlendirmek
D
Orta Doğu'da Filistin Devleti'nin kabul edilmesi için zemin hazırlamak
E
Orta Doğu'da Türkiye'nin üstünlüğünü ortaya koymak
Açıklama:
24 Şubat 1991 tarihinde başlatılan Çöl Fırtınası Hareketi’nin amacı Kuveyt'i işgal ve ilhak eden Irak'ın bölgeden geri çekilmesini sağlamaktır.
Soru 38
“Körfez Krizi sırasında kuzeyde ………. güneyde ise ……… Saddam Hüseyin yönetimine karşı ayaklanmışlardı” ifadesinde yer alan boşluklara aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
Şiiler, Araplar
B
Kürtler, Şiiler
C
Kürtler, Ortodoks Araplar
D
Şiiler, Kürtler
E
Araplar, Yezidiler
Açıklama:
Körfez Krizi sırasında Saddam Hüseyin yönetimine karşı kuzeyde Kürtler güneyde ise Şiiler ayaklanmışlardır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde Avrupa Birliği ismiyle anılan örgütün daha önceki ismidir?
Seçenekler
A
G20 Ülkeleri
B
Avrupa Siyasi Topluluğu
C
Avrupa Topluluğu
D
Ekonomik Gelişme ve İşbirliği Organizasyonu (OECD)
E
Doğu Bloku Topluluğu
Açıklama:
Avrupa Birliği ismiyle anılan örgütün daha önceki ismi Avrupa Topluluğu'dur.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin 1987’de Avrupa Topluluğu için yapmış olduğu tam üyelik başvurusuna ilişkin 1989 yılında verilen “askıya alma” gerekçelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye'nin başvuru dönemindeki makroekonomik koşullarının üyeliğin getireceği yükümlülükleri karşılayacak olamaması
B
İnsan hakları ve demokrasi konusundaki büyük sorunlar ve yetersizlikler
C
Ekonomik ve insan hakları açısından yeterli görülmeyen Türkiye'nin Avrupa Topluluğu'na yaratacağı maliyet
D
Avrupa Topluluğu'nun 1992’den önce herhangi bir üye almama yönünde 1988’de aldığı ilkesel karar
E
Türkiye ve Avrupa Topluluğu ülkeri arasındaki dini, sosyolojik ve ekonomik farklılıklar
Açıklama:
Türkiye’nin Avrupa Topluluğu'na üyelik başvurusunun askıya alınmasını öneren komisyon kararını sıralanan gerekçelere dayandırılmıştır: (a) Türkiye’nin halihazırdaki makroekonomik koşullarının (yüksek enflasyon ve işsizlik oranları vb.) üyeliğin getireceği yükümlülükleri yerine getirmeyi imkansız kılacak derecede kötü olması; (b) insan hakları ve demokrasi konusundaki büyük sorunlar ve yetersizlikler; (c) bu durumdaki bir Türkiye’nin üye olması halinde AT için yaratacağı büyük maliyet; ve (d) AT’nin 1992’den önce herhangi bir üye almama yönünde 1988’de aldığı ilkesel karar.
Ünite 2
Soru 1
Türk Amerikan ilişkileri soğuk savaşdöneminden bu yana her iki ülkenin de göreceli olarak birbirinden bağımsız kendi sosyal, ekonomik ve siyasal sorunlarından etkilenmiş ve inişli çıkışlı bir seyir izlemiştir. Aşağıdakilerden hangisi 1990'lı yıllarda Türkiye'nin Amerika’yla ilişkilerini etkileyen ve ülkemizin kendi iç süreçleri ile ilgili doğru bir belirlemedir?
Seçenekler
A
Küreselleşmeye önem vermesi
B
Askeri güç ve donanıma önem vermesi
C
İşbirliğini savunan bir dış politika izlemesi
D
Siyasal ve ekonomik sorunlar yaşaması
E
Siyasal alanda bölgesel bir güç konumuna gelmesi
Açıklama:
Türk-Amerikan İşbirliği ve İkili İlişkiler konusunu okuyunuz.
Türkiye 90'lı yıllarda özellikle terör sorunlarının belirgin bir biçimde yaşandığı bir dönem geçirmiştir. Aynı zamanda terör sorunu sadece ülke içinde değil güneyde özelllikle de Irak yönetimiyle bağlantılı bir biçimde su yüzüne çıkmıştır. Bu nedenle de bölgede güçlü bir ittifaka ihtiyaç duymuştur. Doğru yanıt D dir.
Türkiye 90'lı yıllarda özellikle terör sorunlarının belirgin bir biçimde yaşandığı bir dönem geçirmiştir. Aynı zamanda terör sorunu sadece ülke içinde değil güneyde özelllikle de Irak yönetimiyle bağlantılı bir biçimde su yüzüne çıkmıştır. Bu nedenle de bölgede güçlü bir ittifaka ihtiyaç duymuştur. Doğru yanıt D dir.
Soru 2
1990’lı yıllardaki Amerikan Türkiye ilişkileri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
İki ülke arasındaki ilişkiler her ikisini de memnun edecek düzeyde iyi olmuştur
B
O dönemde iki ülke arasında ciddi ekonomik ve siyasal sorunlar ortaya çıkmıştır
C
ABD Türkiye’yi bölgesel belirleyici bir güç olarak kabul etmiştir
D
Türkiye ABD’nin Ortadoğu politikaları üzerinde belirleyici olmuştur
E
İki ülke arasındaki ilişkiler bu dönemde en düşük seviyede kalmıştır
Açıklama:
Türk-Amerikan İşbirliği ve İkili İlişkiler konusunu okuyunuz.
90'lı yıllarda her iki ülkenin kendi çıkarları doğrultusunda ikili ilişkileri olumlu bir hava içinde olmuştur. A seçeneği dışındaki belirlemeler o dönemdeki ilişkiler için uygun tespitler değildirler.
90'lı yıllarda her iki ülkenin kendi çıkarları doğrultusunda ikili ilişkileri olumlu bir hava içinde olmuştur. A seçeneği dışındaki belirlemeler o dönemdeki ilişkiler için uygun tespitler değildirler.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi 90’lı yıllarda Amerika ve Türkiye’nin Ortadoğu’daki işbirliğinin sonuçlarından birisi olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Türkiye’nin Kuzey Irak’taki terör sorununda ABD’nin desteğini alması
B
Türkiye’nin güneyindeki terör konusunda yalnızlaşmış olması
C
Türkiye’nin terör örgütü lideri Öcalan’ı ele geçirmesi
D
Türkiye’nin Irak’a yönelik ekonomik ambargodan olumsuz etkilenmesi
E
Türkiye’nin güvenliğinin İran’ın çevrelenmiş olmasından ötürü artması
Açıklama:
Türk-Amerikan İşbirliği ve İkili İlişkiler konusunu okuyunuz.
Söz konusu yıllarda gerçekleşen ABD Türkiye ilişkileri ülkemizin pek çok açıdan yararına sonuçlanmıştır. Bu nedenle B seçeneğindeki gibi ülkemizin yalnızlaştığı söylenemez. B dışındaki seçeneklerde verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru yanıt B dir.
Söz konusu yıllarda gerçekleşen ABD Türkiye ilişkileri ülkemizin pek çok açıdan yararına sonuçlanmıştır. Bu nedenle B seçeneğindeki gibi ülkemizin yalnızlaştığı söylenemez. B dışındaki seçeneklerde verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru yanıt B dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi 90’lı yıllarda Balkanlar’da Türkiye ve Amerika arasında gerçekleşen işbirliğinin Türkiye açısından diğerlerine kıyasla daha olumlu yansımalarından birisi olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Türkiye’nin Yunanistan karşısında avantajlı hale gelmesi
B
Türkiye’nin Yugoslavya’nın bölünmesinden olumlu etkilenmesi
C
Türkiye’nin Hırvat ve Boşnakların barışmasında rol oynaması
D
Türkiye’nin Sırbistan sorunuyla ilgili NATO’yla işbirliği yapması
E
Türkiye’nin dünyada güçlü bir müttefik kazanmış olduğu izleniminin oluşması
Açıklama:
Balkanlarda Türk-Amerikan İşbirliği konusunu okuyunuz.
90’lı yıllarda Balkanlar’da Türkiye ve Amerika arasında gerçekleşen işbirliğinin Türkiye açısından en önemli sonuçlarından birisi Yunanistan karşısında ABD desteğini alarak dah agüçlü bir pozisyona gelmesidir. Doğru yanıt A dır.
90’lı yıllarda Balkanlar’da Türkiye ve Amerika arasında gerçekleşen işbirliğinin Türkiye açısından en önemli sonuçlarından birisi Yunanistan karşısında ABD desteğini alarak dah agüçlü bir pozisyona gelmesidir. Doğru yanıt A dır.
Soru 5
Türkiye’nin 90’lı yıllarda Orta Asya ve Kafkasya’da Amerika ile işbirliği yapmasının temel gerekçesinin aşağıdakilerden hangisi olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Türkiye’nin terör sorunları nedeniyle askeri desteğe ihtiyacının olması
B
Her iki ülkenin de Rusya karşısında güçlü olmak istemesi
C
Türkiye’nin İran karşısında ekonomik desteğe ihtiyacının olması
D
Türkiye’nin Rusya ve İran karşısında belirleyici bir güç olmak istemesi
E
Amerika’nın Rusya’ya karşı bölgede bir müttefik ihtiyacının olması
Açıklama:
Orta Asya ve Kafkasya’da Türk-Amerikan İşbirliği konusunu okuyunuz.
Türkiye’nin 90’lı yıllarda Orta Asya ve Kafkasya’da Amerika ile işbirliği yapmasının temel gerekçesi o dönemde kendisi için tehdit unsurları olan iki önemli güç yani İran ve Rusya karşısnda güçlü bir konuma gelmek olmuştur. Doğru yanıt D dir.
Türkiye’nin 90’lı yıllarda Orta Asya ve Kafkasya’da Amerika ile işbirliği yapmasının temel gerekçesi o dönemde kendisi için tehdit unsurları olan iki önemli güç yani İran ve Rusya karşısnda güçlü bir konuma gelmek olmuştur. Doğru yanıt D dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi 11 Eylül saldırıları sonrasında Türkiye Amerikan ilişkileriyle ilgili hatalı bir belirleme olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Türkiye’nin ABD gözünden bölgedeki jeopolitik ve kültürel önemi artmıştır.
B
Türkiye ABD’den eskiye kıyasla daha fazla destek görmüştür.
C
Türkiye ABD’ye istihbaratla ilgili daha fazla destek vermiştir
D
Türkiye ABD’nin Afganistan’ı işgalinde müttefik olmuştur.
E
Türkiye ABD’nin bölge politikalarından doğrudan etkilenmiştir.
Açıklama:
11 EYLÜL SONRASINDA TÜRKAMERİKAN İLİŞKİLERİ konusunu okuyunuz.
11 Eylül saldırıları sonrasında ABD Afganistan'ı işgal etmiş ancak Türkiye ABD’nin işgalinde müttefik olmamıştır. Doğru yanıt D dir.
11 Eylül saldırıları sonrasında ABD Afganistan'ı işgal etmiş ancak Türkiye ABD’nin işgalinde müttefik olmamıştır. Doğru yanıt D dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi 2000’li yılların başlarında Amerika-Türkiye ilişkilerinin 90’lı yıllardakine kıyasla çok daha olumsuz bir duruma gelmesinin temel gerekçesi olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Türkiye’nin ABD’nin Irak’ı işgali için hava sahasını açmamış olması
B
Türkiye’nin ABD’nin Suriye’yle mücadelesine destek vermemiş olması
C
Türkiye’nin ABD’nin Irak’ı işgali için topraklarını ABD’ye açmamış olması
D
ABD’nin Türkiye’nin terörle mücadelesine desteğini kesmiş olması
E
Türkiye’nin Ortadoğu’daki mücadelesinde ABD yerine yeni ortaklar edinmiş olması
Açıklama:
Irak’ın İşgali ve Türk-Amerikan İlişkileri konusunu okuyunuz.
C seçeneğinde verilen bilgi o dönem için doğru değildir. Türkiye o dönemde hava sahasını açmış ancak topraklarını ABD ordusuna açmamıştır. Zaten bu durum ilişkilerin bozulmasının da en önemli nedenleri arasında gösterilmektedir.
C seçeneğinde verilen bilgi o dönem için doğru değildir. Türkiye o dönemde hava sahasını açmış ancak topraklarını ABD ordusuna açmamıştır. Zaten bu durum ilişkilerin bozulmasının da en önemli nedenleri arasında gösterilmektedir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi 2009 yılında Obama’nın başa geçmesiyle birlikte ABD’nin Orta Doğu politikalarında (model ortaklık dönemi) öne çıkan temel yaklaşım olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Bu dönemde ABD 90’lı yıllardakine benzer biçimde Orta Doğu politikası gütmüştür
B
ABD’nin güç elde etmek için başvurduğu temel yöntem askeri bir güç olarak ön planda kalmaktır
C
ABD’nin temel stratejisi Ortadoğu’daki ortaklarıyla birlikte askeri operasyonlar düzenlemektir
D
ABD bu dönemde temel olarak Ortadoğu’da barışçıl bir ortam yaratmayı hedeflemiştir
E
ABD kendisi değil ortaklarının Ortadoğu’da güçlü birer temsilci olarak kalmasını desteklemiştir
Açıklama:
TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİNDE MODEL ORTAKLIK DÖNEMİ konusunu okuyunuz.
Sözü edilen dönemde ABD'nin ön plana çıkarmış olduğu Ortadoğu politikası için sadece E seçeneğinde yer verilen açıklama yapılabilir. Diğer seçeneklerde verilenler o dönemki ABD'nin Ortadoğu politikaları için uygun açıklamalar değildirler. Doğru yanıt E dir.
Sözü edilen dönemde ABD'nin ön plana çıkarmış olduğu Ortadoğu politikası için sadece E seçeneğinde yer verilen açıklama yapılabilir. Diğer seçeneklerde verilenler o dönemki ABD'nin Ortadoğu politikaları için uygun açıklamalar değildirler. Doğru yanıt E dir.
Soru 9
- Türkiye’nin ABD’nin geri çekilmesiyle Ortadoğu’da ortaya çıkan boşluğu doldurması
- Türkiye’nin Brezilya ile birlikte İran’la nükleer takas anlaşması imzalaması
- Mavi Marmara gemisine yapılan İsrail saldırısı
- Türkiye’nin İran’a sert yaptırımlar öngören BM Güvenlik Konseyi kararını imzalamaması
- Arap baharı sürecinin olması
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİNDE MODEL ORTAKLIK DÖNEMİ konusunu okuyunuz.
Türkiye’nin ABD’nin geri çekilmesiyle Ortadoğu’da ortaya çıkan boşluğu doldurması o dönemde ABD'nin tercih ettiği bir politikadır çünkü bu yolla kendisi Ortadoğu'daki sorunlara direk müdahil olmaktansa kendisini temsil eden bir müttefikiyle girmeyi tercih etmiştir. Öte yandan aynı politikaların bir yansıması olarak Arap baharı sürecinde de Türkiye ile iyi ilişkiler içinde olmuştur. Ancak II, III ve IV te verilenler iki ülke ilişkilerinin bozulmasına aracılık den durumlardır. Nitekim İranla yapılan nükleer takas anlaşması ABD'nin ezeli rakibi olan İran'ın desteklenmesi amacına hizmeti ediyordu. Benzer biçimde BM konseyinin kararı da İrana yaptırımı öngörüyordu ve Türkiye bu anlaşmayı imzalamayarak bir bakıma ABD'ye karşı çıkmıştır. Mavi Marmara'da 9 TÜrk vatandaşı hayatını kaybetmiş ve ABD İsrail'den yana tavır almıştır. Doğru yanıt C dir.
Türkiye’nin ABD’nin geri çekilmesiyle Ortadoğu’da ortaya çıkan boşluğu doldurması o dönemde ABD'nin tercih ettiği bir politikadır çünkü bu yolla kendisi Ortadoğu'daki sorunlara direk müdahil olmaktansa kendisini temsil eden bir müttefikiyle girmeyi tercih etmiştir. Öte yandan aynı politikaların bir yansıması olarak Arap baharı sürecinde de Türkiye ile iyi ilişkiler içinde olmuştur. Ancak II, III ve IV te verilenler iki ülke ilişkilerinin bozulmasına aracılık den durumlardır. Nitekim İranla yapılan nükleer takas anlaşması ABD'nin ezeli rakibi olan İran'ın desteklenmesi amacına hizmeti ediyordu. Benzer biçimde BM konseyinin kararı da İrana yaptırımı öngörüyordu ve Türkiye bu anlaşmayı imzalamayarak bir bakıma ABD'ye karşı çıkmıştır. Mavi Marmara'da 9 TÜrk vatandaşı hayatını kaybetmiş ve ABD İsrail'den yana tavır almıştır. Doğru yanıt C dir.
Soru 10
Geçmiş dönemlere kıyasla son yıllarda (2016'dan bu yana) ABD Türkiye ilişkilerinin oldukça olumsuz seyrettiği söylenebilir. Aşağıdakilerden hangisinin bu olumsuzlukta en fazla payının olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
15 Temmuz darbe girişimi sonrası ABD'nin Türkiye ile işbirliği yapmaması
B
ABD'nin İran'a karşı daha öncesine kıyasla daha yumuşak bir tutum sergilemesi
C
ABD'nin Kuzey Irak'ta PYD terör örgütüne açık destek vermesi
D
ABD'nin Ortadoğu politikalarında askeri değil siyasal yaptırımlar uygulaması
E
ABD'nin terör örgütlerine yönelik “stratejik ittifak” kavramıyla bağdaşmayacak tutumlar benimsemesi
Açıklama:
SON DÖNEMDE ABD VE NATO İLE İLİŞKİLER konusunu okuyunuz.
A seçeneğinde verildiği gibi 15 Temmuz hain darbe girişimi sürecinde ABD sözü edilen girişimden sorumlu tutulan terör mensuplarının Türkiye'ye iade etmeyerek ilişkilerin oldukça kötü bir noktaya gelmesine yol açmıştır. Şüphesiz B ve D seçeneklerinde verilenler iki ülke arasındaki iliikilerin kötüye gitmesinden çok dah aiyiye gitmesine yol açabilen durumlardır. Şüphesiz C ve E seçeneklerinde de verilenler de iki ülke arasında sorunlar yaşanmasına yol açmıştır ancak ülkenin doğrudan yönetimine el koymayı hedefleyen bir terör girişimi konusundaki tavır son yıllarda iki ülke arasındaki ilişkilerdeki sorunların başlangıç noktası olarak değerlendirilebilir.
A seçeneğinde verildiği gibi 15 Temmuz hain darbe girişimi sürecinde ABD sözü edilen girişimden sorumlu tutulan terör mensuplarının Türkiye'ye iade etmeyerek ilişkilerin oldukça kötü bir noktaya gelmesine yol açmıştır. Şüphesiz B ve D seçeneklerinde verilenler iki ülke arasındaki iliikilerin kötüye gitmesinden çok dah aiyiye gitmesine yol açabilen durumlardır. Şüphesiz C ve E seçeneklerinde de verilenler de iki ülke arasında sorunlar yaşanmasına yol açmıştır ancak ülkenin doğrudan yönetimine el koymayı hedefleyen bir terör girişimi konusundaki tavır son yıllarda iki ülke arasındaki ilişkilerdeki sorunların başlangıç noktası olarak değerlendirilebilir.
Soru 11
ABD’de 1992 yılında yapılan başkanlık seçimlerini kim kazanmıştır?
Seçenekler
A
George W. Bush
B
Bill Clinton
C
Barak Obama
D
Donald Trump
E
Joe Biden
Açıklama:
Soğuk Savaş’ın sona erdiği 1990’ların başlarında dünyada büyük bir iyimserlik havası hakimdi ve ABD de bu yeni dönemin tek süper gücü haline gelmişti. ABD’de Demokrat Parti adayı Bill Clinton 1992’deki seçimleri kazandı ve iki dönem süren başkanlığı süresince çok taraflılığı ve işbirliği mekanizmalarını öne çıkaran, küreselleşme süreçlerini destekleyen bir dış politika izledi.
Soru 12
Genel olarak değerlendirildiğinde, özellikle bölgesel iş birliği örnekleri vesilesiyle Türk-Amerikan ilişkilerinin en iyi seyrettiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1945'li yıllar
B
1960'lı yıllar
C
1990’lı yıllar
D
2000’li yıllar
E
2010’lu yıllar
Açıklama:
İstikrarsız koalisyon hükümetleri, ekonomik krizler ve özellikle AB ile ilişkilerde yaşanan sorunlar Türkiye’nin ABD ile ilişkilerine daha fazla önem vermesine zemin hazırladı ve ilişkilerin güçlenmesini sağladı. Genel olarak değerlendirildiğinde, özellikle bölgesel işbirliği örnekleri vesilesiyle 1990’lar Türk-Amerikan ilişkilerinin en iyi seyrettiği dönemlerden biri oldu.
Soru 13
Donald Trump zamanında gerçekleşen olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
PKK elebaşı A. Öcalan’ın yakalanması sürecinde ABD’nin Türkiye’ye istihbarat sağlamıştır.
B
ABD’nin Irak ve İran’a yönelik olarak “Çifte Çevreleme” adlı politikasına Türkiye destek vermiştir.
C
Türkiye, ikili ilişkiler için “güçlendirilmiş ortaklık” çerçevesinde ABD’ye destek vermiştir.
D
Irak’a yönelik ambargonun kısmen gevşetilerek Kerkük-Ceyhan hattının kullanılması planına ABD destek vererek Türkiye’nin ekonomik kayıplarının kısmen hafiflemesini sağlamıştır.
E
Halkbank’ın eski Genel Müdürü Hakan Atilla’nın iş için bulunduğu ABD’de tutuklanmıştır.
Açıklama:
Brunson’un tutuklanması sonrasında gerginleşen ilişkilerin bir sonucu da Halkbank’ın eski Genel Müdürü Hakan Atilla’nın iş için bulunduğu ABD’de Mart 2017’de tutuklanmasıdır. İlk kez bir Türk yetkilisi resmi görevdeyken ABD makamlarınca gözaltına alınıp yargılanmış oldu. İran yaptırımlarının delinmesi suçundan 32 ay hapis yatan Atilla Temmuz 2019’da hapisten çıktı.
Soru 14
Hangi yıldan sonra Türkiye’de çokça eleştirilen Çekiç Güç, bir hava gücü olarak faaliyet gösterecek olan Keşif Güç haline dönüştürülmüştür?
Seçenekler
A
1990
B
1992
C
1993
D
1995
E
1996
Açıklama:
Türkiye’de çokça eleştirilen Çekiç Güç, 1996’dan sonra sadece bir hava gücü olarak faaliyet gösterecek olan Keşif Güç haline dönüştürüldü. ABD ile yapılan işbirliği, Türkiye’nin Kuzey Irak’taki PKK hedeflerine yönelik olarak sık sık gerçekleştirilen askeri operasyonlar konusunda da sorun yaşanmamasını sağladı. ABD, Türkiye’ye PKK karşısında verdiği desteğin bir parçası da PKK elebaşı A. Öcalan’ın 1999 başlarında yakalanması sürecinde ABD’nin sağladığı istihbarattı.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi TBMM 'deki 1 Mart tezkeresinin reddedilmesinin doğurduğu sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Süleymaniye’deki Türk askerleri, ABD birlikleri tarafından derdest edilerek iki günden fazla süreyle gözaltında tutulmuşlardır.
B
İki ülke arasındaki müzakereler de devam etmiştir.
C
Türkmenler siyasi bakımdan olumsuz etkilenmiştir.
D
Bölgesel bir Kürt yönetimi kurulmuştur.
E
ABD’nin Türkiye üzerinden kara harekâtı mümkün olmuştur.
Açıklama:
“1 Mart Tezkeresi” olarak bilinen tezkere ile ilgili olarak gerek kamuoyunda ortaya çıkan tepkiler gerekse hükümet ve ordu çevrelerinde gözlemlenen temkinlilik, TBMM’de yapılan oylamada tezkerenin fiilen reddedilmesi sonucunu doğurdu. Bu, ikili ilişkilerin tarihindeki en önemli gelişmelerden biri oldu. Yeterli kabul sayısına ulaşılamadığı tezkerenin reddedilmesiyle ABD’nin Türkiye üzerinden kara harekâtı mümkün olmadı belki ama iki ülke arasındaki müzakereler de devam etti. Nitekim kısa süre sonra kabul edilen başka bir TBMM kararı çerçevesinde ABD’nin Türk hava sahasını kullanmasına izin verildi. Öte yandan, Türkiye 1 Mart tezkeresinin reddedilmesi nedeniyle Kuzey Irak’ta askeri unsurlarını bulundurma ve bu şekilde de buradaki gelişmeleri kontrol edebilme imkanını kaybetmiş oldu. İzleyen dönemde ABD ile ilişkiler 1 Mart tezkeresinin reddi nedeniyle oluşan gerilimin gölgesinde ilerledi. Nitekim, kısa süre sonra Süleymaniye’de yaşanan nahoş hadise, ikili ilişkilerin ne kadar gerilediğinin bir göstergesi oldu. 4 Temmuz 2003’te, ABD birlikleri, Süleymaniye’deki Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Özel Kuvvetler Komutanlığı’na bağlı birliklerin kullandığı irtibat ofisini kuşattı. Türk askerleri aldıkları talimat gereği herhangi bir direniş göstermezken ABD’li askerler tarafından, sanki teröristlermiş gibi, başlarına çuval geçirilmek suretiyle derdest edilerek iki günden fazla süreyle gözaltında tutuldular. Bu olay, ABD’nin Türkiye’ye bir mesajı olarak değerlendirildi. Bu yakışıksız ve ittifak ruhuna sığmayan muamele hem 1 Mart tezkeresinin reddine bir yanıttı hem de Türkiye’nin 1990’ların ortalarından beri askeri kuvvet bulundurarak denetimi altında tuttuğu Kuzey Irak’ta artık eskisi gibi davranmasına ABD’nin göz yummayacağını gösteriyordu. ABD artık bölgedeki Kürt gruplarla işbirliği geliştirirken Türkiye’nin haklarının gözetilmesini talep ettiği Türkmenler de siyasi bakımdan etkilendi.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi 2010 yılı Türk-Amerikan ilişkilerinin bozulma sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye’nin, Brezilya ile birlikte İran’la nükleer takas anlaşması imzalaması
B
Mavi Marmara isimli gemiye İsrail askerlerinin müdahale etmesi sonucunda 9 Türk vatandaşının hayatlarını kaybetmesi
C
11 Eylül terör eylemleri sonucu New York’taki İkiz Kulelerin yolcu uçakları kullanılarak yıkılması
D
İran’a daha sert yaptırımlar öngören BM Güvenlik Konseyi kararına Türkiye’nin hayır oyu kullanması
E
ABD’nin İsrail yanlısı politika izlemesi
Açıklama:
Olumlu hava 2010 yılında üst üste yaşanan gelişmeler nedeniyle bozuldu ve 2010 yılı ikili ilişkiler açısından bir gerilim yılı oldu. Öncelikle Türkiye, Brezilya ile birlikte İran’la nükleer takas anlaşması imzaladı. Bölgedeki arabuluculuk faaliyetlerini artırma amacıyla aldığı bu inisiyatif Türkiye’nin Batılı müttefikleriyle, özellikle de ABD’yle arasının açılmasına yol açtı. Bunun hemen ardından İsrail’in Gazze’deki ablukasını delerek insani yardım götürmek üzere yola çıkan Mavi Marmara isimli gemiye İsrail askerlerinin müdahale etmesi sonucunda 9 Türk vatandaşının hayatlarını kaybetmesi üzerine Türk-İsrail ilişkileri daha önce görülmemiş şekilde gerildi. Türkiye’nin ABD’den beklediği desteği bulamaması ve ABD-İsrail ilişkilerinin yapısı nedeniyle bu olay Türk-Amerikan ilişkilerini de oldukça olumsuz etkiledi. Son olarak, Haziran 2010’da İran’a daha sert yaptırımlar öngören BM Güvenlik Konseyi kararına Türkiye’nin hayır oyu kullanması ABD ile olan ilişkileri iyice gerdi. Bu son olay bu dönemde zaten var olan Türk dış politikasına yönelik “eksen kayması” eleştirilerini de iyice tetikledi.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Bill Clinton zamanında gerçekleşen olaylardan biridir?
Seçenekler
A
5. nesil savaş uçağı F-35 Müşterek Taarruz Uçağı projesinden Türkiye’nin çıkarılması
B
11 Eylül saldırılarının gerçekleşmesi
C
Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri alması
D
Bir grup Kongre üyesinin imzasıyla Ermeni soykırımını tanıyan bir yasa tasarısının gündeme gelmesi.
E
İki Kürt partisinden biri olan KYB’nin lideri Celal Talabani’nin 2005’te Irak Cumhurbaşkanı olması
Açıklama:
1970’lerde ASALA eylemleri ile uluslararası bir hale gelen Ermeni meselesi, 1990’ların özellikle ikinci yarısında Türk-Amerikan ilişkilerindeki sorunlardan biri oldu. Amerikan Kongresi’nde, sözde Ermeni soykırımının tanınmasına yönelik olarak Ermeni diasporasının ve lobisinin girişimleriyle 1999’da bir grup Kongre üyesinin imzasıyla bir yasa tasarısı gündeme geldi. Önce Temsilciler Meclisi’ndeki ilgili alt komitede görüşülen tasarı burada kabul edildi ve önemli komitelerden biri olan Uluslararası İlişkiler Komitesi’ne geldi. Buradaki görüşmeler sırasında gerek kamu ve özel kuruluşlarıyla Türkiye gerekse ABD içinde Türkiye ile ilişkilerin önemine dikkat çekmek isteyen Amerikalı örgüt ve kişilerin yanı sıra ticari çıkarları zarar görecek çeşitli Amerikalı şirketler tasarı aleyhine çalışmalar yürütmeye başladılar. Bu çabalara rağmen Komitede kabul edilen tasarı, Temsilciler Meclisi genel kurulunda oylanacak aşamaya geldi. Bu noktada, Başkan Clinton’un bizzat devreye girip Temsilciler Meclisi başkanından tasarıyı geri çekmesini istedi.
Soru 18
4 Aralık 2012’de Brüksel’de düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları toplantısında Türkiye’nin talebi üzerine Türkiye’ye gönderilen ilk hava savunma sistemi (ABD’nin Patriot füzeleri) hangi ilimize yerleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Gaziantep
B
Kahramanmaraş
C
Adana
D
Hatay
E
Şanlıurfa
Açıklama:
2011’de Suriye’de başlayan iç savaş, kısa sürede Türkiye’yi de etkilemeye başladı. Haziran 2012’de bir Türk Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-4 uçağı Suriye tarafından düşürüldü ve iki pilot şehit oldu. Bu önemli gelişmenin ardından Ekim ayında, Suriye tarafından atılan top mermileri sınırdaki Akçakale’de bir eve isabet etti ve 5 sivil hayatını kaybetti. Bu gelişmelerin sonucunda Türkiye, 21 Kasım 2012’de, Suriye kaynaklı tehdide karşı NATO Antlaşması’nın 4. maddesi çerçevesinde hava savunmasının güçlendirilmesi talebini iletti. 4 Aralık 2012’de Brüksel’de düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları toplantısında Türkiye’nin talebi kabul edildi. Alınan bu karara binaen Türkiye’ye gönderilen ilk hava savunma sistemi, Gaziantep’e yerleştirilen ABD’nin Patriot füzeleri oldu. Bu füzeler Ekim 2015’e kadar Türkiye’de tutulduktan sonra geri çekildi. Aynı şekilde Almanya’nın da 2013 başlarında gönderdiği Patriot bataryası Kahramanmaraş’a yerleştirildi ve burada 2015 nuna dek kaldı. Almanya’nın çektiği füze bataryalarının yerine bu kez İtalya tarafından Haziran 2016’da Fransa-İtalya ortak yapımı SAMP-T hava savunma sistemi konuşlandırıldı. Bu sistem de 2019 sonlarında geri çekildi. Son olarak Adana’da yine 2013 başlarında Hollanda tarafından konuşlandırılan Patriot füzeleri de 2015 başlarında geri çekildi.
Soru 19
Türkiye’de 15 Temmuz’da FETÖ tarafından gerçekleştirilmek istenen darbe girişimi hangi Amerikan başkanı zamanında olmuştur?
Seçenekler
A
George W. Bush
B
Bill Clinton
C
Barak Obama
D
Donald Trump
E
Joe Biden
Açıklama:
Türk-Amerikan ilişkileri, Başkan Obama’nın ikinci döneminden itibaren giderek bozulmaya başladı
ve ilişkilerdeki sorunlar giderek çeşitlendi ve derinleşti. Bugünden bakıldığında, yaklaşık olarak son yedi sekiz yıllık dönemin, ikili ilişkilerin iki yüz yıllık tarihindeki en olumsuz ve zorlu dönemlerden biri olduğu rahatlıkla söylenebilir. Bu süreçte 2016 yılı gerek Türkiye için gerekse ABD için çok önemli gelişmelerin yaşandığı bir yıl oldu. Türkiye bakımından şüphesiz en önemli hadise, 15 Temmuz’da FETÖ tarafından gerçekleştirilmek istenen darbe girişimiydi.
ve ilişkilerdeki sorunlar giderek çeşitlendi ve derinleşti. Bugünden bakıldığında, yaklaşık olarak son yedi sekiz yıllık dönemin, ikili ilişkilerin iki yüz yıllık tarihindeki en olumsuz ve zorlu dönemlerden biri olduğu rahatlıkla söylenebilir. Bu süreçte 2016 yılı gerek Türkiye için gerekse ABD için çok önemli gelişmelerin yaşandığı bir yıl oldu. Türkiye bakımından şüphesiz en önemli hadise, 15 Temmuz’da FETÖ tarafından gerçekleştirilmek istenen darbe girişimiydi.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi ABD başkanı George W. Bush dönemindeki gelişmelerden biridir?
Seçenekler
A
CAATSA kapsamındaki yaptırımlar
B
S400 meselesi
C
F35 Projesi’nden Türkiye’nin çıkarılması
D
FETÖ ve Suriye’nin kuzeyindeki terör örgütlerine ilişkin olarak ABD’nin “stratejik ittifak” kavramıyla bağdaşmayacak tutumlar benimsemesi
E
1 Mart tezkeresinin reddi
Açıklama:
Türk askerinin Irak’a gönderilmesi ve ABD askerlerinin Türkiye’ye girmesinin kabul edilmesi için anayasaya göre TBMM tarafından alınacak karara sıra geldi. Kısaca “1 Mart Tezkeresi” olarak bilinen tezkere ile ilgili olarak gerek kamuoyunda ortaya çıkan tepkiler gerekse hükümet ve ordu çevrelerinde gözlemlenen temkinlilik, TBMM’de yapılan oylamada tezkerenin fiilen reddedilmesi sonucunu doğurdu. Bu, ikili ilişkilerin tarihindeki en önemli gelişmelerden biri oldu. Yeterli kabul sayısına ulaşılamadığı tezkerenin reddedilmesiyle ABD’nin Türkiye üzerinden kara harekâtı mümkün olmadı belki ama iki ülke arasındaki müzakereler de devam etti. Nitekim kısa süre sonra kabul edilen başka bir TBMM kararı çerçevesinde ABD’nin Türk hava sahasını kullanmasına izin verildi. Öte yandan, Türkiye 1 Mart tezkeresinin reddedilmesi nedeniyle Kuzey Irak’ta askeri unsurlarını bulundurma ve bu şekilde de buradaki gelişmeleri kontrol edebilme imkanını kaybetmiş oldu. İzleyen dönemde ABD ile ilişkiler 1 Mart tezkeresinin reddi nedeniyle oluşan gerilimin gölgesinde ilerledi. Nitekim, kısa süre sonra Süleymaniye’de yaşanan nahoş hadise, ikili ilişkilerin ne kadar gerilediğinin bir göstergesi oldu.
Soru 21
ABD’nin Irak ve İran’a yönelik olarak 1993’ten itibaren izlediği politikanın ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çifte Çevreleme
B
Soğuk Savaş
C
Çekiç Güç
D
Keşif Güç
E
Güçlendirilmiş Ortaklık
Açıklama:
Çifte Çevreleme: Soğuk Savaş’ın başlarında ABD’nin SSCB’ye karşı izlediği ve bu ülkenin etkisini ve gücünü özelliklesiyasi ve askeri bakımlardan sınırlandırma anlamındaki “çevreleme” siyasetinden türetilen kavram, 1990’larda ABD’nin “haydut devlet” adını verdiği ve başlıca tehdit unsurları olarak nitelendirdiği ülkelerden olan Irak ile İran’ın aynı anda çevrelenmesi stratejisini ifade etmektedir.
Soru 22
Türkiye ve ABD ile birlikte çalışarak aşağıdaki hangi ülkeler arasında Dayton Barış Anlaşmasını sağlamıştır?
Seçenekler
A
Hırvat-Kosava
B
Hırvat-Bosna
C
Kosava-Makedonya
D
Bosna-Sırbistan
E
Kosava -Sırbistan
Açıklama:
Bölgede etkinliği artan Türkiye, Dayton Barış Anlaşması’na yol açan Hırvat-Boşnak uzlaşısının kurulmasında ABD ile birlikte çalışarak tarafları bir araya getirdi. Bosna’da çatışmaların bitmesinin ardından ABD öncülüğünde yapılan askeri misyonlara katıldı, özellikle Bosna Hersek ve Makedonya’da (şimdiki adıyla Kuzey Makedonya) askeri eğitim programları düzenledi.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk savaş sonrası Türkiye'nin ABD' den daha az ekonomik yardım almasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye bu dönemde ABD tarafından yardıma ihtiyaç duymayan ülkelerden biri olarak kabul edilmeye başlandı.
B
ABD, Türkiye bakımından daha avantajlı olan hibe usulü kapsamındaki yardımları giderek azaltırken piyasa fiyatı faiziyle verilen kredileri artırdı.
C
Mevcut haliyle yardımların sürmesi için başta insan hakları veya Kıbrıs gibi konularda bazı siyasi şartlar gündeme gelmeye başladı.
D
Amerikan Kongresi de giderek daha büyük bir engel haline gelmeye başladı.
E
Türkiye' nin Avrupa ülkeleriyle iyi ilişkiler kurması.
Açıklama:
Ekonomisinde kronik sorunları bulunan Türkiye, özellikle de Körfez Savaşı’nda verdiği destekten sonra, ABD’den daha iyi koşullarda yardım alabilmeyi umuyordu. Fakat ABD’nin değişen yardım mekanizması Türkiye’nin bu beklentisini birkaç nedenle boşa çıkardı. Birincisi, Türkiye bu dönemde ABD tarafından yardıma ihtiyaç duymayan ülkelerden biri olarak kabul edilmeye başlandı. İkincisi, ABD, Türkiye bakımından daha avantajlı olan hibe usulü kapsamındaki yardımları giderek azaltırken piyasa fiyatı faiziyle verilen kredileri artırdı. Üçüncüsü, mevcut haliyle yardımların sürmesi için başta insan hakları veya Kıbrıs gibi konularda bazı siyasi şartlar gündeme gelmeye başladı. Son olarak, Amerikan Kongresi de giderek daha büyük bir engel haline gelmeye başladı.
Soru 24
11 Eylül saldırılarından sonra ABD'nin işgal ettiği ülkelerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Afganistan
B
İran
C
Suriye
D
Yemen
E
Lübnan
Açıklama:
Bu terör eylemleri ABD’de büyük bir öfke yarattı. 2001 başından o döneme dek ciddi bir icraatı bulunmayan Başkan Bush ve kısaca Neo-Con ekibi derhal bu saldırıya karşılık vermek üzere
hem askeri hem de uluslararası alanda siyasi ve diplomatik hazırlığa giriştiler. Saldırının sorumlularını barındırdığı için Afganistan’ı hedefe koyan ABD, NATO’nun kolektif savunmayı içeren 5. Maddesini işletmeyi önerdi ki örgüt tarihinde bu bir ilkti. Ecevit başkanlığındaki koalisyon hükümeti, bu süreçte ABD’ye hem siyasi hem de istihbarat paylaşımı çerçevesinde destek verdi. Bush’un kendi adıyla anılan doktrini çerçevesinde giderek sert ve kutuplaştırıcı bir siyasete yöneldiği bu dönemde, ABD Afganistan’ı kısa sürede işgal ederek Taliban rejiminin sona ermesini sağladı.
hem askeri hem de uluslararası alanda siyasi ve diplomatik hazırlığa giriştiler. Saldırının sorumlularını barındırdığı için Afganistan’ı hedefe koyan ABD, NATO’nun kolektif savunmayı içeren 5. Maddesini işletmeyi önerdi ki örgüt tarihinde bu bir ilkti. Ecevit başkanlığındaki koalisyon hükümeti, bu süreçte ABD’ye hem siyasi hem de istihbarat paylaşımı çerçevesinde destek verdi. Bush’un kendi adıyla anılan doktrini çerçevesinde giderek sert ve kutuplaştırıcı bir siyasete yöneldiği bu dönemde, ABD Afganistan’ı kısa sürede işgal ederek Taliban rejiminin sona ermesini sağladı.
Soru 25
Türk askerinin Irak’a gönderilmesi ve ABD askerlerinin Türkiye’ye girmesinin kabul edilmesi için anayasaya göre TBMM tarafından reddedilen, ABD ve Türkiye ilişkileri bakımından büyük önem arz eden tezkere aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1 Şubat
B
28 Şubat
C
11 Eylül
D
1 Mart
E
31 Mart
Açıklama:
Türk askerinin Irak’a gönderilmesi ve ABD askerlerinin Türkiye’ye girmesinin kabul
edilmesi için anayasaya göre TBMM tarafından alınacak karara sıra geldi. Kısaca “1 Mart Tezkeresi” olarak bilinen tezkere ile ilgili olarak gerek kamuoyunda ortaya çıkan tepkiler gerekse hükümet ve ordu çevrelerinde gözlemlenen temkinlilik, TBMM’de yapılan oylamada tezkerenin fiilen reddedilmesi sonucunu doğurdu. Bu, ikili ilişkilerin tarihindeki en önemli gelişmelerden biri oldu.
edilmesi için anayasaya göre TBMM tarafından alınacak karara sıra geldi. Kısaca “1 Mart Tezkeresi” olarak bilinen tezkere ile ilgili olarak gerek kamuoyunda ortaya çıkan tepkiler gerekse hükümet ve ordu çevrelerinde gözlemlenen temkinlilik, TBMM’de yapılan oylamada tezkerenin fiilen reddedilmesi sonucunu doğurdu. Bu, ikili ilişkilerin tarihindeki en önemli gelişmelerden biri oldu.
Soru 26
NATO’nun görev alanını özellikle doğuya doğru genişletme kararlarının alındığı İstanbul Zirvesi hangi yıl yapılmıştır?
Seçenekler
A
2002
B
2003
C
2004
D
2005
E
2006
Açıklama:
Türkiye-NATO ilişkilerinin bu dönemki en önemli başlıklarından biri de Haziran 2004’teki
İstanbul Zirvesi’ydi. Örgütün yeni dönemde geliştirmek istediği kimliğine ilişkin önemli kararların alındığı Zirve’nin Türkiye’nin ev sahipliğinde yapılması anlamlıydı. Çünkü bu zirve NATO’nun
görev alanını özellikle doğuya doğru genişletme kararlarının alındığı bir zirve oldu.
İstanbul Zirvesi’ydi. Örgütün yeni dönemde geliştirmek istediği kimliğine ilişkin önemli kararların alındığı Zirve’nin Türkiye’nin ev sahipliğinde yapılması anlamlıydı. Çünkü bu zirve NATO’nun
görev alanını özellikle doğuya doğru genişletme kararlarının alındığı bir zirve oldu.
Soru 27
I-Türkiye, Brezilya ile birlikte İran’la nükleer takas anlaşması imzalamas,
II-Mavi Marmara isimli gemiye İsrail askerlerinin müdahale etmesi sonucunda 9 Türk vatandaşının hayatlarını kaybetmesi üzerine Türk-İsrail ilişkileri daha önce görülmemiş şekilde gerilmesi,
III-İran’a daha sert yaptırımlar öngören BM Güvenlik Konseyi kararına Türkiye’nin hayır oyu kullanması,
IV- Türkiye' nin Model ortaklık kavramını kabul etmemesi,
V-Avrupa ülkelerinde başlayan ayaklanmalar,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 2010 yılında Türkiye-ABD ilişkilerinde gerginliğe sebep olmuştur?
II-Mavi Marmara isimli gemiye İsrail askerlerinin müdahale etmesi sonucunda 9 Türk vatandaşının hayatlarını kaybetmesi üzerine Türk-İsrail ilişkileri daha önce görülmemiş şekilde gerilmesi,
III-İran’a daha sert yaptırımlar öngören BM Güvenlik Konseyi kararına Türkiye’nin hayır oyu kullanması,
IV- Türkiye' nin Model ortaklık kavramını kabul etmemesi,
V-Avrupa ülkelerinde başlayan ayaklanmalar,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 2010 yılında Türkiye-ABD ilişkilerinde gerginliğe sebep olmuştur?
Seçenekler
A
I
B
I,IV
C
II,III,V
D
I,II,III
E
I,III,IV,V
Açıklama:
Ne var ki bu olumlu hava 2010 yılında üst üste yaşanan gelişmeler nedeniyle bozuldu ve 2010 yılı
ikili ilişkiler açısından bir gerilim yılı oldu. Öncelikle Türkiye, Brezilya ile birlikte İran’la nükleer takas
anlaşması imzaladı. Bölgedeki arabuluculuk faaliyetlerini artırma amacıyla aldığı bu inisiyatif Türkiye’nin Batılı müttefikleriyle, özellikle de ABD’yle arasının açılmasına yol açtı. Bunun hemen ardından İsrail’in Gazze’deki ablukasını delerek insani yardım götürmek üzere yola çıkan Mavi Marmara isimli gemiye İsrail askerlerinin müdahale etmesi sonucunda 9 Türk vatandaşının hayatlarını kaybetmesi üzerine Türk-İsrail ilişkileri daha önce görülmemiş şekilde gerildi. Türkiye’nin ABD’den beklediği desteği bulamaması ve ABD-İsrail ilişkilerinin yapısı nedeniyle bu olay
Türk-Amerikan ilişkilerini de oldukça olumsuz etkiledi. Son olarak, Haziran 2010’da İran’a daha
sert yaptırımlar öngören BM Güvenlik Konseyi kararına Türkiye’nin hayır oyu kullanması ABD ile
olan ilişkileri iyice gerdi.
ikili ilişkiler açısından bir gerilim yılı oldu. Öncelikle Türkiye, Brezilya ile birlikte İran’la nükleer takas
anlaşması imzaladı. Bölgedeki arabuluculuk faaliyetlerini artırma amacıyla aldığı bu inisiyatif Türkiye’nin Batılı müttefikleriyle, özellikle de ABD’yle arasının açılmasına yol açtı. Bunun hemen ardından İsrail’in Gazze’deki ablukasını delerek insani yardım götürmek üzere yola çıkan Mavi Marmara isimli gemiye İsrail askerlerinin müdahale etmesi sonucunda 9 Türk vatandaşının hayatlarını kaybetmesi üzerine Türk-İsrail ilişkileri daha önce görülmemiş şekilde gerildi. Türkiye’nin ABD’den beklediği desteği bulamaması ve ABD-İsrail ilişkilerinin yapısı nedeniyle bu olay
Türk-Amerikan ilişkilerini de oldukça olumsuz etkiledi. Son olarak, Haziran 2010’da İran’a daha
sert yaptırımlar öngören BM Güvenlik Konseyi kararına Türkiye’nin hayır oyu kullanması ABD ile
olan ilişkileri iyice gerdi.
Soru 28
2013’ün Türk-Amerikan ilişkilerini derinden sarsan bir diğer önemli gelişmesi, aynı zamanda Arap Baharı’nın sonu olarak da tanımlanabilecek gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Esad rejiminin sona ermesi
B
Mısır’daki askeri darbe
C
DEAŞ ile mücadele
D
Reyhanlı’daki saldırısı
E
Türkiye’deki Gezi Parkı olayları
Açıklama:
2013’ün Türk-Amerikan ilişkilerini derinden sarsan bir diğer önemli gelişmesi, aynı zamanda Arap Baharı’nın sonu olarak da tanımlanabilecek gelişme olan Mısır’daki askeri darbeydi.
Soru 29
Büyükelçi Hüseyin Diriöz Savunma Politikası ve Planlamasından Sorumlu NATO Genel Sekreter Yardımcılığı görevine hangi yıl seçilmiştir?
Seçenekler
A
2008
B
2009
C
2010
D
2011
E
2012
Açıklama:
Türkiye’nin taleplerine binaen, Büyükelçi Hüseyin Diriöz Temmuz 2010’da Savunma
Politikası ve Planlamasından Sorumlu NATO Genel Sekreter Yardımcılığı görevine seçildi. Böylece,
yaklaşık 30 yıl sonra bu göreve bir Türk seçilmiş oldu.
Politikası ve Planlamasından Sorumlu NATO Genel Sekreter Yardımcılığı görevine seçildi. Böylece,
yaklaşık 30 yıl sonra bu göreve bir Türk seçilmiş oldu.
Soru 30
NATO’nun Türkiye’deki tek faal hava savunma sistemi aşağıdaki ülkelerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
İspanya
B
İtalya
C
Fransa
D
ABD
E
Hollanda
Açıklama:
21 Kasım 2012’de, Suriye kaynaklı tehdide karşı NATO Antlaşması’nın 4. maddesi çerçevesinde hava savunmasının güçlendirilmesi talebini iletti. 4 Aralık 2012’de Brüksel’de düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları toplantısında Türkiye’nin talebi kabul edildi. Alınan bu karara binaen Türkiye’ye
gönderilen ilk hava savunma sistemi, Gaziantep’e yerleştirilen ABD’nin Patriot füzeleri oldu. Bu
füzeler Ekim 2015’e kadar Türkiye’de tutulduktan sonra geri çekildi. Aynı şekilde Almanya’nın
da 2013 başlarında gönderdiği Patriot bataryası Kahramanmaraş’a yerleştirildi ve burada 2015 sonuna dek kaldı. Almanya’nın çektiği füze bataryalarının yerine bu kez İtalya tarafından Haziran
2016’da Fransa-İtalya ortak yapımı SAMP-T hava savunma sistemi konuşlandırıldı. Bu sistem de
2019 sonlarında geri çekildi. Son olarak Adana’da yine 2013 başlarında Hollanda tarafından konuşlandırılan Patriot füzeleri de 2015 başlarında geri çekildi. Buradaki savunma görevi o tarihte İspanya tarafından devralındı ve yerleştirilen İspanya’ya ait hava savunma sistemlerinin görev süresi İspanya tarafından en son Haziran 2023’e dek uzatıldı. Günümüzde de hala aktif olarak devrede olan bu sistem, NATO’nun Türkiye’deki tek faal hava savunma sistemidir. İspanya dışındaki NATO üyelerine ait hava savunma sistemlerinin 2015 yılında geri çekilmesi, Türkiye’nin güvenilir ve istikrarlı bir biçimde bu ihtiyacını karşılamak üzere çeşitli adımlar atmasına yol açtı.
gönderilen ilk hava savunma sistemi, Gaziantep’e yerleştirilen ABD’nin Patriot füzeleri oldu. Bu
füzeler Ekim 2015’e kadar Türkiye’de tutulduktan sonra geri çekildi. Aynı şekilde Almanya’nın
da 2013 başlarında gönderdiği Patriot bataryası Kahramanmaraş’a yerleştirildi ve burada 2015 sonuna dek kaldı. Almanya’nın çektiği füze bataryalarının yerine bu kez İtalya tarafından Haziran
2016’da Fransa-İtalya ortak yapımı SAMP-T hava savunma sistemi konuşlandırıldı. Bu sistem de
2019 sonlarında geri çekildi. Son olarak Adana’da yine 2013 başlarında Hollanda tarafından konuşlandırılan Patriot füzeleri de 2015 başlarında geri çekildi. Buradaki savunma görevi o tarihte İspanya tarafından devralındı ve yerleştirilen İspanya’ya ait hava savunma sistemlerinin görev süresi İspanya tarafından en son Haziran 2023’e dek uzatıldı. Günümüzde de hala aktif olarak devrede olan bu sistem, NATO’nun Türkiye’deki tek faal hava savunma sistemidir. İspanya dışındaki NATO üyelerine ait hava savunma sistemlerinin 2015 yılında geri çekilmesi, Türkiye’nin güvenilir ve istikrarlı bir biçimde bu ihtiyacını karşılamak üzere çeşitli adımlar atmasına yol açtı.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin “Çifte Çevreleme” adlı politikasına ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
ABD’nin haydut devlet olarak gördüğü Irak ve İran’a yönelik olarak izlediği bir politikadır.
B
1993’ten itibaren ortaya çıkan bir uluslararası politikadır.
C
Bir ülkenin siyasi ve askeri gücünü sınırlandırma anlamına gelen “çevreleme” siyasetinden türetilmiştir.
D
Türkiye, ABD ile arasındaki “güçlendirilmiş ortaklık” çerçevesinde destek vermiştir.
E
ABD bu politikası Türkiye'nin dış politikasını etkilememiştir.
Açıklama:
Irak ve İran’ın ABD tarafından çevrelenmesi ve uluslararası alanda soyutlanması Türkiye için özellikle iki noktada önem taşıdı. Birincisi, Saddam rejiminin yeniden güçlenmesi Türkiye bakımından bir sorun yaratabilirdi. İkincisi, devrim ihracı stratejisiyle büyük bir tehdit olarak görülen
İran’ın çevrelenmesi hem bölgesel güç ilişkilerinde Türkiye’nin çıkarınaydı hem de Hazar Denizi civarındaki petrol ve doğalgazın daha kârlıolan İranKörfezi üzerinden değil Türkiye’nin içinde bulunduğu Bakü-Ceyhan boru hattından iletilmesi projesi destekleniyordu.
İran’ın çevrelenmesi hem bölgesel güç ilişkilerinde Türkiye’nin çıkarınaydı hem de Hazar Denizi civarındaki petrol ve doğalgazın daha kârlıolan İranKörfezi üzerinden değil Türkiye’nin içinde bulunduğu Bakü-Ceyhan boru hattından iletilmesi projesi destekleniyordu.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye-İsrail ilişkilerine ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
ABD ile Türkiye arasındaki Orta Doğu’da işbirliğinin son halkası Türkiye-İsrail ilişkileridir.
B
İsrail’in, Türkiye ile iyi ilişkiler kurması, ABD’nin bölgesel istikrarı için önceliklidir.
C
Türkiye-İsrail ilişkileri özellikle 1990’ların ikinci yarısında ve ağırlıklı olarak ekonomik alanda gelişti
D
Bu ilişkinin en büyük sonucu, Türkiye'nin Musevi lobisinin desteğinin kazanmasıdır.
E
Türkiye'nin İsrail'e destek vermesi ABD Kongresi’nin Türkiye’nin almak istediği çeşitli silahların satışına onay vermesini sağlamıştır.
Açıklama:
Türkiye-İsrail ilişkileri özellikle 1990’ların ikinci yarısında ve ağırlıklı olarak askeri alanda gelişti
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi balkanlarda Türk-Amerikan işbirliğine ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Yugoslavya’nın dağılması sürecinde ortaya çıkan istikrarsızlığın çözümünde ABD Türkiye ile önemli bir işbirliği gerçekleştirdi.
B
Türkiye ABD ile işbirliği sayesinde, bölgedeki Yunanistan karşısında daha avantajlı duruma gelmiştir.
C
Türkiye, Dayton Barış Anlaşması’na yol açan Hırvat-Boşnak uzlaşısının kurulmasında önemli rol oynamıştır.
D
Türkiye, sadece 1999’da Sırbistan’a karşı NATO tarafından başlatılan hava operasyonuna destek vermemiştir.
E
Türkiye Bosna Hersek ve Makedonya’da askeri eğitim programları düzenlemiştir.
Açıklama:
1999’da Sırbistan’a karşı NATO tarafından başlatılan hava operasyonuna aktif olarak destek veren Türkiye, Sırbistan’ın şartları kabulü üzerine sona eren operasyonun ardından Kosova’da konuşlandırılan NATO’ya bağlı askeri misyon içinde yer aldı.
Soru 34
1970’lerde ASALA eylemleri ile uluslararası bir hale gelen Ermeni meselesi, hangi yıllarda Türk-Amerikan ilişkilerindeki sorunlardan biri olmuştur?
Seçenekler
A
1990’ların özellikle ikinci yarısında
B
1980'lerin ilk yarısında
C
2000'lerin başında
D
2006 yılında
E
2008 yılında
Açıklama:
1970’lerde ASALA eylemleri ile uluslararası bir hale gelen Ermeni meselesi, 1990’ların özellikle
ikinci yarısında Türk-Amerikan ilişkilerindeki sorunlardan biri oldu.
ikinci yarısında Türk-Amerikan ilişkilerindeki sorunlardan biri oldu.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Ermeni meselesine ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Ermeni meselesi 1970’lerde ASALA eylemleri ile uluslararası hale gelmiştir.
B
1990’ların özellikle ikinci yarısında Türk-Amerikan ilişkilerindeki sorunlar çıkarmıştır.
C
Amerikan Kongresi’nde, 1999'da Ermeni soykırımının tanınmasına yönelik olarak bir
yasa tasarısı gündeme gelmiştir.
yasa tasarısı gündeme gelmiştir.
D
Başkan Clinton, Ermeni meselesinin Türk-Amerikan ilişkilerini zedelemesini engellemeye çalışmıştır.
E
Ermeni meselesi Amerikalı örgütler ve çeşitli Amerikalı şirketlerce desteklenmiştir. t
Açıklama:
Amerikalı örgüt ve kişilerin yanı sıra ticari çıkarları zarar görecek çeşitli Amerikalı şirketler tasarı aleyhine çalışmalar yürütmeye başlamışlardır.
Soru 36
Hangi yılda NATO’da esaslı bir değişim ve dönüşüm gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1999
B
2000
C
2006
D
2011
E
2015
Açıklama:
1990’lı yıllarda ortaya çıkan koşullara uyum sağlamak üzere NATO’da esaslı bir değişim ve
dönüşüm gerçekleşti. 1999’daki Washington Zirvesi’nde alınan kararlarla, örgütün hem yapısı
hem sorumluluk alanı hem de işlevleri değişti ve yeniden tanımlandı.
dönüşüm gerçekleşti. 1999’daki Washington Zirvesi’nde alınan kararlarla, örgütün hem yapısı
hem sorumluluk alanı hem de işlevleri değişti ve yeniden tanımlandı.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi 11 Eylül sonrası çıkan değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
ABD'de Yeni muhafazakârlar grubunun yönlendirdiği bir Amerikan dış politikası ortaya çıkmıştır.
B
Uluslarası politikada 1990’ların küreselleşmeci, uluslararası örgütler çerçevesinde işbirliğine dayanan ve iyimser vizyonu zayıflamıştır.
C
Türkiye'de Kasım 2002’de yapılan seçimlerle ilk kez TBMM’de bir parti tek başına çoğunluğu kazandı.
D
11 Eylül saldırıları sonrasında Türkiyi, Müslüman Doğu ile Hıristiyan Batı arasında köprü vazifesi
görebilecek konuma taşıdı.
görebilecek konuma taşıdı.
E
Türkiye, güvenlik arayışının ağır bastığı bir politika yerine çok taraflılığa ve uluslararası kuruluşlara önem veren, ekonomik lişkileri öne çıkaran dış politika benimsemiştir.
Açıklama:
Bilakis, Türkiye dahil devletler 11 Eylül ile başlayan terörizm dalgası karşısında güvenlik arayışının ağır
bastığı bir anlayışı benimsediler.
bastığı bir anlayışı benimsediler.
Soru 38
11 Eylül saldırılarının ardından Eylül 2002’de ilan edilen ABD’nin yeni Ulusal Güvenlik Stratejisininin adı nedir?
Seçenekler
A
Bush Doktrini
B
Clinton Yöntemi
C
Neo-conservative strateji
D
Pentagon savunması
E
İşbirliği Planı
Açıklama:
11 Eylül saldırılarının ardından Bush yönetimi Eylül 2002’de “Bush Doktrini” olarak adlandırılan
ABD’nin yeni Ulusal Güvenlik Stratejisini ilan etti.
ABD’nin yeni Ulusal Güvenlik Stratejisini ilan etti.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi ABD birliklerinin Süleymaniye’deki Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Özel Kuvvetler Komutanlığı’na bağlı birliklerinin kullandığı irtibat ofisini kuşatmıştır?
Seçenekler
A
2002
B
2003
C
2005
D
2012
E
2016
Açıklama:
4 Temmuz 2003’te, ABD birlikleri, Süleymaniye’deki Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Özel Kuvvetler
Komutanlığı’na bağlı birliklerin kullandığı irtibat
ofisini kuşattı.
4 Temmuz 2003’te, ABD birlikleri, Süleymaniye’deki Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Özel Kuvvetler
Komutanlığı’na bağlı birliklerin kullandığı irtibat ofisini kuşattı.
Komutanlığı’na bağlı birliklerin kullandığı irtibat
ofisini kuşattı.
4 Temmuz 2003’te, ABD birlikleri, Süleymaniye’deki Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Özel Kuvvetler
Komutanlığı’na bağlı birliklerin kullandığı irtibat ofisini kuşattı.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Barak Obama'ya ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
2009 Ocak ayında başkanlık görevine başlamıştır.
B
Başkanlık görevini G. W. Bush’tan devralmıştır.
C
Cumhuriyet Parti adayıdır.
D
Müdahaleci olmayan bir dış politika izlemiştir.
E
Orta Doğu’dan çekip Asya-Pasifik bölgesine odaklanmıştır.
Açıklama:
2009 Ocak ayında başkanlık görevini G. W. Bush’tan devralan Demokrat Parti adayı Barak Obama
halefinin yönetiminin aksine müdahaleci olmayan bir dış politika izleme kararındayd
halefinin yönetiminin aksine müdahaleci olmayan bir dış politika izleme kararındayd
Ünite 3
Soru 1
Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri, Türkiye'nin eski adıyla Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) Ortaklık Antlaşması için hangi tarihte başvurmasıyla başlamıştır?
Seçenekler
A
31 Temmuz 1959
B
31 Temmuz 1965
C
31 Temmuz 1970
D
31 Temmuz 1975
E
31 Temmuz 1980
Açıklama:
Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri, eski ismiyle Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (AET) Ortaklık Antlaşması için 31 Temmuz 1959 tarihinde başvurmasıyla başlamıştır. Bu ilişki 12 Eylül 1963 tarihinde Ankara Antlaşması’nın imzalanmasıyla resmi bir temele kavuşmuştur. Söz konusu Antlaşma’nın yürürlüğe giriş tarihi ise 1 Aralık 1964’tür.
Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri, eski ismiyle Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (AET) Ortaklık Antlaşması için 31 Temmuz 1959 tarihinde başvurmasıyla başlamıştır. Doğru seçenek A'dır.
Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri, eski ismiyle Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (AET) Ortaklık Antlaşması için 31 Temmuz 1959 tarihinde başvurmasıyla başlamıştır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 2
1980'li yılların ilk yarısında Türkiye - Avrupa Birliği ilişkilerinin kopmasının en önemli sebebi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
1973 tarihli Petrol Krizi
B
1974'te Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahalesi
C
Türkiye'deki 1980 askeri müdahalesi
D
Federal Almanya’nın 1980'li yılların başlarında “Avrupa Konseyi Üyesi Ülkeler Arasında Şahısların Serbest Dolaşımı Antlaşması”nı “Türk vatandaşları için askıya aldığını” Avrupa Konseyi’ne bildirmesi
E
1980'li yıllarda Fransa'nın Türkiye'ye yönelik vize uygulama kararı
Açıklama:
70’li yılların ikinci yarısından itibaren ise ilişkilerde sorunlu bir döneme girilmiştir. Bu durumun temel nedenleri arasında 1973 tarihli Petrol Krizi’nin etkilerini (Ekonomik sıkıntılar) ve 1974’de Türkiye’nin Kıbrıs’a askeri müdahalesini sayabiliriz. Örneğin Türkiye, ekonomik sorunlar sebebiyle 9 Ekim 1978 tarihinde Katma Protokolden kaynaklanan yükümlülüklerini geçici olarak ertelediğini ilan etmiştir. Bu durum, 1979 yılında hükümetin değişmesiyle son bulmuştur. Göreve gelen yeni Hükümet, AET’ye yükümlülüklerini askıya almaktan vazgeçtiğini iletmiştir. 80’li yılların ilk yarısı da taraflar arasında ilişkilerin koptuğu bir dönem olmuştur. Bunun en
önemli nedeni ise Türkiye’deki 1980 askeri müdahalesi olmuştur. Askeri müdahaleyi takiben 22 Ocak 1982 tarihinde Avrupa Toplulukları, Türkiye ile
ilişkilerini “dondurma kararı” almıştır.
80’li yılların ilk yarısı da taraflar arasında ilişkilerin koptuğu bir dönem olmuştur. Bunun en önemli nedeni ise Türkiye’deki 1980 askeri müdahalesi olmuştur. Askeri müdahaleyi takiben 22 Ocak 1982 tarihinde Avrupa Toplulukları, Türkiye ile ilişkilerini “dondurma kararı” almıştır. Doğru seçenek C'dir.
önemli nedeni ise Türkiye’deki 1980 askeri müdahalesi olmuştur. Askeri müdahaleyi takiben 22 Ocak 1982 tarihinde Avrupa Toplulukları, Türkiye ile
ilişkilerini “dondurma kararı” almıştır.
80’li yılların ilk yarısı da taraflar arasında ilişkilerin koptuğu bir dönem olmuştur. Bunun en önemli nedeni ise Türkiye’deki 1980 askeri müdahalesi olmuştur. Askeri müdahaleyi takiben 22 Ocak 1982 tarihinde Avrupa Toplulukları, Türkiye ile ilişkilerini “dondurma kararı” almıştır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 3
I) Siyasi Kriterler
II) Ekonomik Kriterler
III) Topluluk mevzuatının benimsenmesi
Yukarıdaki kriterlerden hangisi/hangileri Türkiye- Avrupa ilişkileri kapsamında Kopenhag Zirvesi'nde ortaya çıkmış kriterler arasında yer almaktadır?
II) Ekonomik Kriterler
III) Topluluk mevzuatının benimsenmesi
Yukarıdaki kriterlerden hangisi/hangileri Türkiye- Avrupa ilişkileri kapsamında Kopenhag Zirvesi'nde ortaya çıkmış kriterler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kopenhag Kriterleri: Kopenhag Zirvesinde ortaya çıkmış olan kriterler üç başlık altında toplanmaktadır. Bu başlıklar, “Siyasi kriterler”, “ekonomik kriterler” ve “topluluk mevzuatının benimsenmesi” olarak sıralanmaktadır. Siyasi kriterler, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi temel prensiplerin korunduğu kurumların mevcudiyetini gerektirmektedir. “Ekonomik kriterler” “işleyen” ve “rekabet” edebilen bir “piyasa ekonomisinin varlığı” olarak ifade edilmektedir. “Topluluk mevzuatının benimsenmesi” ise ilk iki kriter ile birlikte üye olmak için gereken yükümlülükleri “yerine getirebilme kapasitesine sahip olmak” olarak tanımlanmaktadır.
Kopenhag Kriterleri: Kopenhag Zirvesinde ortaya çıkmış olan kriterler üç başlık altında toplanmaktadır. Bu başlıklar, “Siyasi kriterler”, “ekonomik kriterler” ve “topluluk mevzuatının benimsenmesi” olarak sıralanmaktadır. Doğru seçenek E'dir.
Kopenhag Kriterleri: Kopenhag Zirvesinde ortaya çıkmış olan kriterler üç başlık altında toplanmaktadır. Bu başlıklar, “Siyasi kriterler”, “ekonomik kriterler” ve “topluluk mevzuatının benimsenmesi” olarak sıralanmaktadır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 4
Avrupa Birliği'ne üye ülkeler tarafından karşılıklı ticaretleri üzerindeki gümrük tarifeleri, kotalar gibi her türlü engel veya kısıtlamaların kaldırıldığı ve üçüncü ülkelere karşı ortak gümrük tarifesinin (OGT) uygulandığı bütünleşme biçimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uluslararası İş Birliği
B
Avrupa Kent Konseyleri Birliği
C
Avrupa Sigorta Birliği
D
Gümrük Birliği
E
Avrupa Askeri Birliği
Açıklama:
Gümrük Birliği: Üye ülkeler tarafından karşılıklı ticaretleri üzerindeki gümrük tarifeleri, kotalar gibi her türlü engel veya kısıtlamaların kaldırıldığı ve üçüncü ülkelere karşı ortak gümrük tarifesinin (OGT) uygulandığı bir bütünleşme biçimidir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 5
Türkiye ve AB arasındaki ortaklık için bir “demokratik denetim organı” niteliğine sahip olan komisyon hangisidir?
Seçenekler
A
İkili Parlamento Komisyonu
B
Üçlü Parlamento Komisyonu
C
Karma Parlamento Komisyonu
D
Avrupa Ülkeleri Parlamento Komisyonu
E
Avrupa Dışı Ülkeler Parlamento Komisyonu
Açıklama:
Detaylar için “1980 - 1990 YILLARI ARASI TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Karma Parlamento Komisyonu: Bu komisyon Türkiye ve AB arasındaki ortaklık için bir “demokratik denetim organı” niteliğine sahiptir. Komisyon, Ortaklık Konseyi’nce oluşturulmuştur. Komisyon’un amaçları arasında Avrupa Parlamentosu - TBMM ilişkilerini kolaylaştırmak ve AB ile Türkiye ilişkilerini geliştirmek bulunmaktadır. Komisyon ayrıca katılım müzakereleri konusunda analizler yapmakta ve değerlendirmelerde bulunmaktadır (Bu konuda bkz: Avrupa Birliği Bakanlığı, https://ab.gov.tr/_271.html).
Karma Parlamento Komisyonu: Bu komisyon Türkiye ve AB arasındaki ortaklık için bir “demokratik denetim organı” niteliğine sahiptir. Komisyon, Ortaklık Konseyi’nce oluşturulmuştur. Komisyon’un amaçları arasında Avrupa Parlamentosu - TBMM ilişkilerini kolaylaştırmak ve AB ile Türkiye ilişkilerini geliştirmek bulunmaktadır. Komisyon ayrıca katılım müzakereleri konusunda analizler yapmakta ve değerlendirmelerde bulunmaktadır (Bu konuda bkz: Avrupa Birliği Bakanlığı, https://ab.gov.tr/_271.html).
Soru 6
22 Ocak 1982 tarihinde Avrupa Topluluklarının Türkiye ile ilişkilerini dondurma kararı almasının başlıca nedeni hangisidir?
Seçenekler
A
Hükümet seçimleri
B
Belirlenen hedeflerin yakalanamaması
C
Düşük ihracat verileri
D
Askeri müdahale
E
Ekonomik istikrarsızlık
Açıklama:
Detaylar için “1980 - 1990 YILLARI ARASI TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Bunun en önemli nedeni ise Türkiye’deki 1980 askeri müdahalesi olmuştur. Askeri müdahaleyi takiben 22 Ocak 1982 tarihinde Avrupa Toplulukları, Türkiye ile ilişkilerini “dondurma kararı” almıştır. Eylül ayında gerçekleşen darbe neticesinde Türkiye ve Avrupa Toplulukları arasındaki ilişki kesintiye uğramıştır.
Bunun en önemli nedeni ise Türkiye’deki 1980 askeri müdahalesi olmuştur. Askeri müdahaleyi takiben 22 Ocak 1982 tarihinde Avrupa Toplulukları, Türkiye ile ilişkilerini “dondurma kararı” almıştır. Eylül ayında gerçekleşen darbe neticesinde Türkiye ve Avrupa Toplulukları arasındaki ilişki kesintiye uğramıştır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi üye olmak için gereken yükümlülükleri “yerine getirebilme kapasitesine sahip olmak” olarak tanımlanan Kopenhag Kriteridir?
Seçenekler
A
Topluluklar mevzuatının benimsenmesi
B
Ekonomik kriterler
C
Siyasi kriterler
D
Eğitim kriterleri
E
Sosyal kriterler
Açıklama:
Detaylar için “1990 - 1999 YILLARI ARASI TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Kopenhag Kriterleri: Kopenhag Zirvesinde ortaya çıkmış olan kriterler üç başlık altında toplanmaktadır. Bu başlıklar, “Siyasi kriterler”, “ekonomik kriterler” ve “topluluk mevzuatının benimsenmesi” olarak sıralanmaktadır. Siyasi kriterler, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi temel prensiplerin korunduğu kurumların mevcudiyetini gerektirmektedir. “Ekonomik kriterler” “işleyen” ve “rekabet” edebilen bir “piyasa ekonomisinin varlığı” olarak ifade edilmektedir. “Topluluk mevzuatının benimsenmesi” ise ilk iki kriter ile birlikte üye olmak için gereken yükümlülükleri “yerine getirebilme kapasitesine sahip olmak” olarak tanımlanmaktadır (Bu konuda bkz: Avrupa Birliği Başkanlığı, https://www. ab.gov.tr/302.html).
Kopenhag Kriterleri: Kopenhag Zirvesinde ortaya çıkmış olan kriterler üç başlık altında toplanmaktadır. Bu başlıklar, “Siyasi kriterler”, “ekonomik kriterler” ve “topluluk mevzuatının benimsenmesi” olarak sıralanmaktadır. Siyasi kriterler, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi temel prensiplerin korunduğu kurumların mevcudiyetini gerektirmektedir. “Ekonomik kriterler” “işleyen” ve “rekabet” edebilen bir “piyasa ekonomisinin varlığı” olarak ifade edilmektedir. “Topluluk mevzuatının benimsenmesi” ise ilk iki kriter ile birlikte üye olmak için gereken yükümlülükleri “yerine getirebilme kapasitesine sahip olmak” olarak tanımlanmaktadır (Bu konuda bkz: Avrupa Birliği Başkanlığı, https://www. ab.gov.tr/302.html).
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Maastricht Antlaşmasının yürürlüğe girdiği ve Avrupa Birliği (AB)’nin kurulduğu dönem aralığıdır?
Seçenekler
A
1980-1990 yılları arası
B
1990-1999 yılları arası
C
2000-2004 yılları arası
D
2005-2015 yılları arası
E
2016 yılı sonrası
Açıklama:
Detaylar için “1990 - 1999 YILLARI ARASI TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
1 Kasım 1993’de Maastricht Antlaşması yürürlüğe girmiş ve Avrupa Birliği (AB) kurulmuştur. 1 Ocak 1995’de ise İsveç, Finlandiya ve Avusturya AB’ye tam üye olmuş ve böylece üye ülke sayısı 15’e çıkmıştır. Böylece Avrupa bütünleşmesi hızlı ilerlemeler kaydetmiştir. Bununla birlikte Avrupa’nın siyasi sınırlarının belirlenmesi ile kültürel konuları AB’nin gündeme taşınmış ve Kopenhag Kriterleri AB ile ilişkilerin yürütülmesinde belirleyici rol oynamaya başlamıştır.
1 Kasım 1993’de Maastricht Antlaşması yürürlüğe girmiş ve Avrupa Birliği (AB) kurulmuştur. 1 Ocak 1995’de ise İsveç, Finlandiya ve Avusturya AB’ye tam üye olmuş ve böylece üye ülke sayısı 15’e çıkmıştır. Böylece Avrupa bütünleşmesi hızlı ilerlemeler kaydetmiştir. Bununla birlikte Avrupa’nın siyasi sınırlarının belirlenmesi ile kültürel konuları AB’nin gündeme taşınmış ve Kopenhag Kriterleri AB ile ilişkilerin yürütülmesinde belirleyici rol oynamaya başlamıştır.
Soru 9
Aday ülkelerin Birliğe üyeliği için kılavuz niteliği taşıyan KOB’lar 2000-2004 yılları arasında AB tarafından Türkiye için kaç adet yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Detaylar için “2000 - 2004 YILLARI ARASI TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Bu çerçevede Türkiye’ye ait ilk KOB 8 Mart 2001 tarihinde kabul edilmiş ve yayınlanmıştır. Bundan sonra da 19 Mayıs 2003, 23 Ocak 2006 ve son olarak da 18 Şubat 2008 tarihinde olmak üzere Türkiye için toplam dört adet KOB AB tarafından yayınlanmıştır.
Bu çerçevede Türkiye’ye ait ilk KOB 8 Mart 2001 tarihinde kabul edilmiş ve yayınlanmıştır. Bundan sonra da 19 Mayıs 2003, 23 Ocak 2006 ve son olarak da 18 Şubat 2008 tarihinde olmak üzere Türkiye için toplam dört adet KOB AB tarafından yayınlanmıştır.
Soru 10
Türkiye 1999’dan 2004 yılına kadar kaç tane uyum paketi çıkarmıştır?
Seçenekler
A
6
B
8
C
10
D
12
E
14
Açıklama:
Detaylar için “2000 - 2004 YILLARI ARASI TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Türkiye 1999’dan 2004 yılına kadar 8 tane uyum paketi çıkarmıştır. Türkiye gerçekleştirdiği reformların karşılığını ise Aralık 2004’deki iki önemli gelişme ile almıştır. Bunlardan ilki, Avrupa Parlamentosu’nun AB’nin Türkiye’yle ‘fazla gecikmeden’ müzakerelere başlanması çağrısı yapan karar tasarısını 15 Aralık 2004 tarihli toplantısında 262’ye karşı 407 oyla kabul etmesidir. Böylece Türkiye ile müzakerelere başlanması kararı AP’de kabul edilmiştir (Avrupa Parlamentosu Türkiye Kararı, 2004).
Türkiye 1999’dan 2004 yılına kadar 8 tane uyum paketi çıkarmıştır. Türkiye gerçekleştirdiği reformların karşılığını ise Aralık 2004’deki iki önemli gelişme ile almıştır. Bunlardan ilki, Avrupa Parlamentosu’nun AB’nin Türkiye’yle ‘fazla gecikmeden’ müzakerelere başlanması çağrısı yapan karar tasarısını 15 Aralık 2004 tarihli toplantısında 262’ye karşı 407 oyla kabul etmesidir. Böylece Türkiye ile müzakerelere başlanması kararı AP’de kabul edilmiştir (Avrupa Parlamentosu Türkiye Kararı, 2004).
Soru 11
1 Mayıs 2004’te AB’ye dahil olan ülkeler arasında hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Macaristan
B
Polonya
C
İtalya
D
Litvanya
E
Malta
Açıklama:
Detaylar için “2005 - 2015 YILLARI ARASI TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
1 Mayıs 2004’de AB’ye dahil olan ülkeler: Çekya, Slovak Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya, Slovenya, Malta, Litvanya, Letonya, Estonya ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi.
1 Mayıs 2004’de AB’ye dahil olan ülkeler: Çekya, Slovak Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya, Slovenya, Malta, Litvanya, Letonya, Estonya ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi AB Dışişleri Bakanları Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi’nin müzakereleri askıya aldığı dönem aralığıdır?
Seçenekler
A
1980-1990 yılları arası
B
1990-1999 yılları arası
C
2000-2004 yılları arası
D
2005-2015 yılları arası
E
2016 yılı sonrası
Açıklama:
Detaylar için “2005 - 2015 YILLARI ARASI TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
29 Kasım 2006’da AB Komisyonu, AB Dışişleri Bakanlarına, Türkiye’nin Gümrük Birliği’ne ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle Gümrük Birliği ile ilgili 8 müzakere başlığının müzakerelerinin sorun çözülünceye kadar askıya alınmasını, diğer başlıkların da söz konusu konuda Türkiye’nin yükümlülüklerini yerine getirmediği süre boyunca kapatılmamasını tavsiye etmiştir (European Commission, 2006). Komisyonu’nun bu kararının ardından ise AB Dışişleri Bakanları’nın Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi de 11 Aralık 2006 da aldığı kararla müzakereleri askıya almıştır. Konsey ayrıca, bugün de geçerliliğini koruyan, hiçbir faslın da “geçici olarak” kapatılamayacağını belirtmiştir (AB Konseyi, 2006).
29 Kasım 2006’da AB Komisyonu, AB Dışişleri Bakanlarına, Türkiye’nin Gümrük Birliği’ne ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle Gümrük Birliği ile ilgili 8 müzakere başlığının müzakerelerinin sorun çözülünceye kadar askıya alınmasını, diğer başlıkların da söz konusu konuda Türkiye’nin yükümlülüklerini yerine getirmediği süre boyunca kapatılmamasını tavsiye etmiştir (European Commission, 2006). Komisyonu’nun bu kararının ardından ise AB Dışişleri Bakanları’nın Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi de 11 Aralık 2006 da aldığı kararla müzakereleri askıya almıştır. Konsey ayrıca, bugün de geçerliliğini koruyan, hiçbir faslın da “geçici olarak” kapatılamayacağını belirtmiştir (AB Konseyi, 2006).
Soru 13
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı 30 Haziran 2016 tarihli Katılım Müzakerelerinde Mevcut Durum tablosuna göre geçici olarak kapatılan tek fasıl hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım ve Kırsal Kalkınma
B
Mali Kontrol
C
Bilim ve Araştırma
D
Yargı ve Temel Haklar
E
Rekabet Politikası
Açıklama:
Detaylar için “2016’DAN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Bu krizlerin ardından gerek AB gerekse de AB üyesi ülke yetkilileriyle 2017 ve 2018 yıllarında Devlet ve Hükümet Başkanları düzeyinde görüşmeler gerçekleştirilmiş olsa da taraflar arasında özellikle de müzakere sürecinde istenen sıcaklık henüz sağlanamamıştır. Bugün itibariyle aşağıdaki tabloda da detaylı şekilde aktarıldığı gibi, devam eden üyelik müzakerelerinde on altı müzakere başlığının müzakereleri açılmış ve söz konusu başlıklardan Bilim ve Araştırma ise geçici olarak kapanmıştır.
Bu krizlerin ardından gerek AB gerekse de AB üyesi ülke yetkilileriyle 2017 ve 2018 yıllarında Devlet ve Hükümet Başkanları düzeyinde görüşmeler gerçekleştirilmiş olsa da taraflar arasında özellikle de müzakere sürecinde istenen sıcaklık henüz sağlanamamıştır. Bugün itibariyle aşağıdaki tabloda da detaylı şekilde aktarıldığı gibi, devam eden üyelik müzakerelerinde on altı müzakere başlığının müzakereleri açılmış ve söz konusu başlıklardan Bilim ve Araştırma ise geçici olarak kapanmıştır.
Soru 14
Bugün bakıldığında Türkiye’nin AB ile yürüttüğü katılım müzakereleri hangi statüde ilerlemektedir?
Seçenekler
A
Teoride durmuş durumda
B
Fiilen devam durumda
C
Fiilen durmuş durumda
D
Tarafların birebir görüşmeleriyle devam durumda
E
Tarafların ittifak görüşmeleriyle devam durumda
Açıklama:
Detaylar için “2016’DAN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Bugün bakıldığında Türkiye’nin AB ile yürüttüğü katılım müzakereleri fiilen durmuş bulunmaktadır. Müzakerelerde yeni fasılların açılmasını veya kapanmasını yakın zamanda beklemek pek mümkün görünmüyor. Türkiye’de son beş yılda hukukun üstünlüğü, kuvvetler ayrılığı, insan hakları, demokrasi, özgürlükler, yargı bağımsızlığı, temel hak ve hürriyetler alanlarında yaşanan ciddi geriye gidiş ve bunun üzerine eklenen derin ekonomik kriz Türkiye- AB ilişkilerinin geleceğini, müzakerelerin anlamını ve süresini de sorgulatır bir boyuta taşımıştır. Son dönemlerde AB tarafından yayınlanan resmî belgelerde de Türkiye’nin bir aday ülke yerine iş birliği yapılması gereken üçüncü bir ülke şeklinde anılması Birliğin Türkiye algısını da gözler önüne sermektedir.
Bugün bakıldığında Türkiye’nin AB ile yürüttüğü katılım müzakereleri fiilen durmuş bulunmaktadır. Müzakerelerde yeni fasılların açılmasını veya kapanmasını yakın zamanda beklemek pek mümkün görünmüyor. Türkiye’de son beş yılda hukukun üstünlüğü, kuvvetler ayrılığı, insan hakları, demokrasi, özgürlükler, yargı bağımsızlığı, temel hak ve hürriyetler alanlarında yaşanan ciddi geriye gidiş ve bunun üzerine eklenen derin ekonomik kriz Türkiye- AB ilişkilerinin geleceğini, müzakerelerin anlamını ve süresini de sorgulatır bir boyuta taşımıştır. Son dönemlerde AB tarafından yayınlanan resmî belgelerde de Türkiye’nin bir aday ülke yerine iş birliği yapılması gereken üçüncü bir ülke şeklinde anılması Birliğin Türkiye algısını da gözler önüne sermektedir.
Soru 15
Ankara Antlaşması temelinde mal, sermaye, serbest dolaşım sağlanması ve Gümrük Birliği’nin tamamlanmasını öngören “Katma Protokol”, hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
01 Aralık 1964
B
23 Kasım 1970
C
01 Ocak 1996
D
17 Aralık 2004
E
03 Ekim 2005
Açıklama:
70’li yılların ilk yarısında taraflar arasında ekonomik ve siyasi iş birliklerinin gelişimi arasında; Ankara Antlaşması temelinde mal, sermaye, kişilerin serbest dolaşımının sağlanması ve Gümrük Birliği’nin tamamlanmasını öngören Katma Protokol’ün imzalanmasını sayabiliriz. Katma Protokol, 23 Kasım 1970tarihinde imzalanmıştır.
Soru 16
1970’li yılların ortalarından itibaren Türkiye-Avrupa Topluluğu arasında ilişkilerin sorunlu hale gelmesinin nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
1973 petrol krizinin getirdiği ekonomik sıkıntılar
B
1974 yılında Türkiye’nin Kıbrıs’a askeri müdahalesi
C
1978’de Türkiye tarafından Katma Protokol yükümlülüklerini ertelemesi
D
Türkiye’deki 1980 askeri müdahalesi ve bunun sonuçları
E
Birliğin, yeni üye alma kapasitesine sahip olmayışı
Açıklama:
70’li yılların ikinci yarısından itibaren ise ilişkilerde sorunlu bir döneme girilmiştir. Bu durumun temel nedenleri arasında 1973 tarihli Petrol Krizi’nin etkilerini (Ekonomik sıkıntılar) ve 1974’de Türkiye’nin Kıbrıs’a askeri müdahalesini sayabiliriz. Örneğin Türkiye, ekonomik sorunlar sebebiyle 9 Ekim 1978 tarihinde Katma Protokolden kaynaklanan yükümlülüklerini geçici olarak ertelediğini ilan etmiştir. Türkiye’deki 1980 askeri müdahalesi olmuştur. Askeri müdahaleyi takiben 22 Ocak 1982 tarihinde Avrupa Toplulukları, Türkiye ile ilişkilerini “dondurma kararı” almıştır.
Soru 17
“Siyasi kriterler”, “ekonomik kriterler” ve bu kriterlere ek olarak “üye olmak için gereken yükümlülükleri yerine getirebilme kapasitesine sahip olmak” olarak tanımlanan “topluluk mevzuatının benimsenmesi” olmak üzere üç kriterin benimsendiği zirve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maastricht Zirvesi
B
Essen Zirvesi
C
Kopenhag zirvesi
D
Madrid Zirvesi
E
Dublin Zirvesi
Açıklama:
Kopenhag Kriterleri: Kopenhag Zirvesinde ortaya çıkmış olan kriterler üç başlık altında toplanmaktadır. Bu başlıklar, “Siyasi kriterler”, “ekonomik kriterler” ve “topluluk mev- zuatının benimsenmesi” olarak sıralanmaktadır. Siyasi kriterler, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi temel prensiplerin korunduğu kurumların mevcudiyetini gerektirmektedir. “Ekonomik kriterler” “işleyen” ve “rekabet” edebilen bir “piyasa ekonomisinin varlığı” olarak ifade edilmektedir. “Topluluk mevzuatının benimsenmesi” ise ilk iki kriter ile birlikte üye olmak için gereken yükümlülükleri “yerine getirebilme kapasitesine sahip olmak” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 18
Türkiye, Helsinki’de İkinci İlerleme Raporunda, Kopenhag Kriterleri’ni yerine getirmediğinin tespit edilmesine rağmen, “Aday Ülke Statüsü” elde etmiştir. Aşağıdakilerden hangisi, bunun nedenleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Almanya ve Fransa’da Türkiye’nin AB üyeliğine daha sıcak bakan iktidarların işbaşına gelmesi
B
AB’nin Türkiye’nin stratejik konumunun ve askeri gücünün vazgeçilmezliğinin daha da farkına varması
C
ABD’nin AB’nin içişlerine ve politikalarına daha kolay müdahale edebileceği bir araç olarak Türkiye’yi görmesi
D
Türk-Yunan ilişkilerinde Kıbrıs, Ege ve azınlıklar sorunlarının çözülebilmesinin ancak Türkiye ile yakın diyalog ve işbirliği yoluyla mümkün olabileceği düşüncesi
E
“Gündem 2000” başlıklı raporda Türkiye’ye ilişkin “AB’ye Katılım” ifadelerinin yer alması
Açıklama:
İlk etken ya da neden olarak, Almanya ve Fransa’da Türkiye’nin AB üyeliğine daha sıcak bakan iktidarların işbaşına gelmesidir. Bir diğer neden ise, 1999 yılının Haziran ayında “Kosova’ya gerçekleştirilen uluslararası müdahale ve Kafkaslardaki enerji kaynaklarının güvenliği çerçevesinde”, AB’nin Türkiye’nin stratejik konumunun ve askeri gücünün vazgeçilmezliğinin daha da farkına varmasıdır. Üçüncü olarak ABD’nin AB’nin içişlerine ve politikalarına daha kolay müdahale edebileceği bir araç olarak Türkiye’yi görmesidir. Dördüncü nedeni ise “Türk-Yunan ilişkilerinde Kıbrıs, Ege ve azınlıklar sorunlarının çözülebilmesinin ancak Türkiye ile yakın diyalog ve işbirliği yoluyla mümkün olabileceği düşüncesinin” AB’deki karar alıcılarda yerleşmiş olması olarak tarif edebiliriz.
Soru 19
Türkiye’nin AB’ye katılım olasılığının ilk defa net bir şekilde telaffuz edildiği AB Zirvesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Leaken Zirvesi
B
Brüksel Zirvesi
C
Kopenhag Zirvesi
D
Paris Zirvesi
E
Sevilla Zirvesi
Açıklama:
Sevilla Zirvesi de Türkiye’nin AB’ye katılım olasılığının ilk defa net bir şekilde telaffuz edildiği AB Zirvesi olmuştur. Bu Zirve’de de AB reform sürecinde başarıyla ilerleyen Türkiye’nin yanında durduğunu ve onu desteklediğini göstererek katılım müzakerelerinin başlamasına ilişkin kararın alınacağı tarihe ilişkin oldukça kuvvetli bir ışık yakmıştır.
Soru 20
Türkiye ile tam üyelik müzakerelerine başlanacağı kararı hangi AB zirvesinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Brüksel Zirvesi
B
Selanik Zirvesi
C
Sevilla Zirvesi
D
Nice Zirvesi
E
Laeken Zirvesi
Açıklama:
İkinci önemli gelişme ise 16-17 Aralık 2004 tarihli Brüksel Zirvesi’nde Türkiye ile tam üyelik müzakerelerine 3 Ekim 2005 tarihinde başlanacağı kararının verilmesidir. Zirvenin Sonuç Bildirgesi’nde Türkiye ile AB arasında yürütülecek katılım müzakerelerinin çerçevesi de çizilmiştir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi katılım müzakerelerinde “Siyasi Blokaja Tabi Olmayan Fasıllar” arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kamu Alımları
B
Çevre
C
Şirketler Hukuku
D
Mali Kontrol
E
Vergilendirme
Açıklama:
“Kamu Alımları” Siyasi Blokaja Tabi Olmayan Fasıllardandır.
Soru 22
AB ile sürdürülen katılım müzakereleri kaç başlıktan oluşmaktadır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
25
D
30
E
35
Açıklama:
Fiili müzakerelerin anlamı 35 başlıktan oluşan AB Müktesebatının aday ülke tarafından kendi mevzuatı ile uyumlaştırılması ve eğer aday ülke açısından bir mevzuat boşluğu var ise söz konusu bu AB’ye uyum sürecinde ilgili mevzuatın aday ülke tarafından çıkarılarak uygulamaya geçirilmesi anlamına gelmektedir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi katılım müzakerelerinin Açılan Fasıllarından biridir?
Seçenekler
A
Fikri Mülkiyet Kanunu
B
Enerji
C
Sosyal Politika ve İstihdam
D
Dış Güvenlik ve Savunma Politikaları
E
Balıkçılık
Açıklama:
Fikri Mülkiyet Kanunu, katılım müzakerelerinin Açılan Fasıllarından biridir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi katılım müzakerelerinde açıldıktan sonra geçici olarak kapatılan fasıldır?
Seçenekler
A
Bilim ve Araştırma
B
Sermayenin Serbest Dolaşımı
C
Mali ve Bütçesel Hükümler
D
Çevre
E
İstatistik
Açıklama:
Bilim ve Araştırma katılım müzakerelerinde açıldıktan sonra geçici olarak kapatılan fasıldır.
Soru 25
I. Kopenhag kriterlerine uyum, müzakerelerin başlayabilmesi için bir ön koşuldur.
II. Müzakerelere başlanması demek, bütün ülkelerin müzakereleri aynı zamanda başarılı bir şekilde tamamlayacağı anlamına gelmez.
III. Aday ülkelerin katılımı, Kopenhag kriterleri ile tam uyuma ve Birliğin yeni üyeleri alabilme kapasitesine bağlıdır.
IV. Müzakereleri başlayan ülkeler için genel bir müzakere çerçeve belgesi hazırlanmıştır.
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri Lüksemburg Zirvesi'nde AB'nin genişlemesine ilişkin alınan önemli kararlar arasındadır?
II. Müzakerelere başlanması demek, bütün ülkelerin müzakereleri aynı zamanda başarılı bir şekilde tamamlayacağı anlamına gelmez.
III. Aday ülkelerin katılımı, Kopenhag kriterleri ile tam uyuma ve Birliğin yeni üyeleri alabilme kapasitesine bağlıdır.
IV. Müzakereleri başlayan ülkeler için genel bir müzakere çerçeve belgesi hazırlanmıştır.
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri Lüksemburg Zirvesi'nde AB'nin genişlemesine ilişkin alınan önemli kararlar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Çek Cumhuriyeti, Kıbrıs Rum Yönetimi, Estonya, Macaristan, Polonya ve Slovenya ile müzakereler başlamıştır. Lüksemburg Zirvesi’nde AB’nin genişlemesine ilişkin alınan diğer önemli kararlar da şu şekildedir:
• “Kopenhag kriterlerine uyum, müzakerelerin başlayabilmesi için bir ön koşuldur.
• Müzakerelere başlanması demek, bütün ülkelerin müzakereleri aynı zamanda başarılı bir şekilde tamamlayacağı anlamına gelmez.
• Aday ülkelerin katılımı, Kopenhag kriterleri ile tam uyuma ve Birliğin yeni üyeleri alabilme kapasitesine bağlıdır.
• Müzakereleri başlayan ülkeler için genel bir müzakere çerçeve belgesi hazırlanmıştır” (AB Zirvesi, 1999).
Doğru seçenek E'dir.
• “Kopenhag kriterlerine uyum, müzakerelerin başlayabilmesi için bir ön koşuldur.
• Müzakerelere başlanması demek, bütün ülkelerin müzakereleri aynı zamanda başarılı bir şekilde tamamlayacağı anlamına gelmez.
• Aday ülkelerin katılımı, Kopenhag kriterleri ile tam uyuma ve Birliğin yeni üyeleri alabilme kapasitesine bağlıdır.
• Müzakereleri başlayan ülkeler için genel bir müzakere çerçeve belgesi hazırlanmıştır” (AB Zirvesi, 1999).
Doğru seçenek E'dir.
Soru 26
AB'nin aday ülkeler için belirlediği katılım öncesi stratejisinin enstrümanlarından biri olan İlerleme Raporunun 1998 yılında Türkiye için de hazırlanmasına hangi zirvede karar verilmiştir?
Seçenekler
A
Lüksemburg Zirvesi
B
Lizbon Zirvesi
C
Kopenhag Zirvesi
D
Cardiff Zirvesi
E
Essen Zirvesi
Açıklama:
AB’nin aday ülkeler için belirlediği katılım öncesi stratejisinin enstrümanlarından biri olan İlerleme Raporunun Türkiye için de hazırlanmasına karar verilmiş olmasıdır. Bu karar da 15-16 Haziran 1998 tarihli Cardiff Zirvesi’nde alınmıştır (AB Zirvesi, 1998).
Doğru seçenek D'dir.
Doğru seçenek D'dir.
Soru 27
Türkiye Avrupa Birliği'ne adaylık statüsünü hangi zirvede elde etmiştir?
Seçenekler
A
Lüksemburg Zirvesi
B
Cardiff Zirvesi
C
Helsinki Zirvesi
D
Kopenhag Zirvesi
E
Essen Zirvesi
Açıklama:
90’lı yıllardaki gelişmelerden sonra, Türkiye beklediği ‘adaylık’ statüsünü 1999 yılının Aralık ayında Helsinki’de gerçekleşen AB Zirvesinde elde etmiştir (Helsinki AB Zirvesi, 1999). Doğru seçenek C'dir.
Soru 28
I. Siyasi Kriterler
II. Ekonomik Kriterler
III. Üyelik yükümlülüklerini üstlenebilme kapasitesi
IV. AB müktesebatının uygulanmasına yönelik idari kapasite
Her aday ülkenin kendisine iletilen Katılım Ortaklığı Belgesi (KOB) çerçevesinde AB Komisyonu'na yanıt olarak "Ulusal Program" kapsamına dahil etmek durumunda olduğu kriterler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
II. Ekonomik Kriterler
III. Üyelik yükümlülüklerini üstlenebilme kapasitesi
IV. AB müktesebatının uygulanmasına yönelik idari kapasite
Her aday ülkenin kendisine iletilen Katılım Ortaklığı Belgesi (KOB) çerçevesinde AB Komisyonu'na yanıt olarak "Ulusal Program" kapsamına dahil etmek durumunda olduğu kriterler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Her aday ülke kendisine iletilen KOB çerçevesinde AB Komisyonu’na yanıt olarak “Ulusal Program” hazırlamaktadır. Bunu, aday ülke açısından reform sürecinde AB’ye verilen bir söz ya da taahhüt olarak da kabul edebiliriz. Bu itibarla Ulusal Program, “aday ülkenin AB üyeliğinin gereklerini yerine getirebilmek üzere üstleneceği müktesebat uyumunu, reform sürecini ve yapısal değişim yükümlülüklerini ne şekilde ve ne kadar sürede başarabileceğini ortaya koyduğu” belgedir (Akdemir, 2020). Ulusal Program altı başlıktan meydana gelmektedir. Bunlar;
1. Giriş (programın gerekçesi, hedefi),
2. Siyasi kriterler
3. Ekonomik kriterler
4. Üyelik yükümlülüklerini üstlenebilme kapasitesi,
5. AB müktesebatının uygulanmasına yönelik idari kapasite (Türk mevzuatında yapılması gerekli değişiklikler)
6. Reformların mali açıdan değerlendirilmesi (yerine getirilmesi gereken reformların gerektirdiği kaynak ihtiyacı) (T.C. Başbakanlık Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, 2000).
Doğru seçenek E'dir.
1. Giriş (programın gerekçesi, hedefi),
2. Siyasi kriterler
3. Ekonomik kriterler
4. Üyelik yükümlülüklerini üstlenebilme kapasitesi,
5. AB müktesebatının uygulanmasına yönelik idari kapasite (Türk mevzuatında yapılması gerekli değişiklikler)
6. Reformların mali açıdan değerlendirilmesi (yerine getirilmesi gereken reformların gerektirdiği kaynak ihtiyacı) (T.C. Başbakanlık Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, 2000).
Doğru seçenek E'dir.
Soru 29
Türkiye ile AB ile müzakerelere başlanması kararı AP'de hangi tarihte kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
2004
B
2005
C
2006
D
2007
E
2008
Açıklama:
Türkiye 1999’dan 2004 yılına kadar 8 tane uyum paketi çıkarmıştır. Türkiye gerçekleştirdiği reformların karşılığını ise Aralık 2004’deki iki önemli gelişme ile almıştır. Bunlardan ilki, Avrupa Parlamentosu’nun AB’nin Türkiye’yle ‘fazla gecikmeden’ müzakerelere başlanması çağrısı yapan karar tasarısını 15 Aralık 2004 tarihli toplantısında 262’ye karşı 407 oyla kabul etmesidir. Böylece Türkiye ile müzakerelere başlanması kararı AP’de kabul edilmiştir (Avrupa Parlamentosu Türkiye Kararı, 2004). Doğru seçenek A'dır.
Soru 30
I. İnsan Hakları
II. Hukukun Üstünlüğü
III. Demokrasi
IV. Temel hak ve hürriyetler
Aşağıdaki maddelerden hangisi/hangileri AB'ye uyum süreci kriterleri arasında yer almaktadır?
II. Hukukun Üstünlüğü
III. Demokrasi
IV. Temel hak ve hürriyetler
Aşağıdaki maddelerden hangisi/hangileri AB'ye uyum süreci kriterleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Türkiye’de son beş yılda hukukun üstünlüğü, kuvvetler ayrılığı, insan hakları, demokrasi, özgürlükler, yargı bağımsızlığı, temel hak ve hürriyetler alanlarında yaşanan ciddi geriye gidiş ve bunun üzerine eklenen derin ekonomik kriz Türkiye- AB ilişkilerinin geleceğini, müzakerelerin anlamını ve süresini de sorgulatır bir boyuta taşımıştır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 31
Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri, eski ismiyle Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (AET) Ortaklık Antlaşması ile hangi tarihte başlamıştır?
Seçenekler
A
1958
B
1959
C
1960
D
1961
E
1962
Açıklama:
Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri, eski ismiyle Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (AET)Ortaklık Antlaşması için 31 Temmuz 1959 tarihinde başvurmasıyla başlamıştır.
Soru 32
Türkiye Avrupa Topluluğu’na üyelik başvurusu hangi yıl yapmıştır?
Seçenekler
A
1985
B
1986
C
1987
D
1988
E
1989
Açıklama:
Türkiye 1987 yılının Nisan ayında Avrupa Topluluğu’na üyelik başvurusu yapmıştır.
Soru 33
- Ekonomik
- Siyasi
- İnsan hakları
- Kıbrıs sorunları
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
13-14 Aralık 1996 tarihli Dublin Zirvesi’nde de AB Türkiye’ye ilişkin olarak AB’nin Türkiye ile hem ekonomik hem de siyasi alanda ilişkilerinin daha da geliştirilmesine verdiği önemi bir kez daha teyit ederken, insan hakları ve Kıbrıs sorunlarını da gündeme getirmiştir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi 1997 yılının ikinci yarısında Türkiye’nin AB ile ilişkilerinde oldukça mesafeli durmasına ve hatta ilişkileri askıya almayı düşünmesine yol açmıştır?
Seçenekler
A
Gündem 2000 Raporu
B
AT Ortaklık Konseyi
C
Gümrük Birliği Kararı
D
Maastricht Antlaşması
E
Avrupa Tek Senedi
Açıklama:
Öte yandan 1997 yılının ikinci yarısında yaşanan iki gelişme Türkiye’nin AB ile ilişkilerinde oldukça mesafeli durmasına ve hatta ilişkileri askıya almayı düşünmesine yol açmıştır. Bu gelişmelerden ilki 16 Temmuz 1997’de AB Komisyonu tarafından yayınlanan “Gündem 2000” başlıklı rapordur.
Soru 35
Gündem 2000 Raporu’nda olduğu gibi Türkiye Lüksemburg Zirvesi’nde de beklediği ‘adaylık’ statüsünü elde edemeyen Ankara AB ile ilişkilerini askıya alma kararını hangi zirveye kadar katı bir şekilde uygulanmıştır?
Seçenekler
A
Essen Zirvesi
B
Madrid Zirvesi
C
Floransa Zirvesi
D
Dublin Zirvesi
E
Helsinki Zirvesi
Açıklama:
Gündem 2000 Raporu’nda olduğu gibi Türkiye Lüksemburg Zirvesi’nde de beklediği ‘adaylık’ statüsünü elde edememiştir. Hatta bu kararla Türkiye’nin AB’nin genişlemesinden dışlanmış olduğu da bu noktada kabul edilebilir bir yorum olacaktır. Bu kararı takiben ise Ankara AB ile ilişkilerini askıya alma kararını almıştır. Bu karar Aralık 1999 yılında gerçekleştirilen Helsinki Zirvesi’ne kadar katı bir şekilde uygulanmıştır.
Soru 36
AB Türkiye’yi AB’ye katılıma hazırlamak şeklinde ifade ettiği ‘Türkiye İçin Avrupa Stratejisi’nin unsurlarını hangi yıl açıklamıştır?
Seçenekler
A
1994
B
1995
C
1996
D
1997
E
1998
Açıklama:
Türkiye’yi AB’ye katılıma hazırlamak şeklinde ifade ettiği ‘Türkiye İçin Avrupa Stratejisi’nin unsurlarını 4 Mart 1998 tarihinde açıklamıştır.
Soru 37
- Almanya ve Fransa’da Türkiye’nin AB üyeliğine daha sıcak bakan iktidarların işbaşına gelmesi
- AB’nin Türkiye’nin stratejik konumunun farkına varması
- AB’nin Türkiye’nin askeri gücünün vazgeçilmezliğinin farkına varması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Almanya’da Helmut Kohl’un Hıristiyan Demokratlarını yenilgiye uğratarak seçim zaferielden eden Sosyal Demokrat Gerhard Schröder ve Fransa’da 14 yıl iktidarda kalan François Mitterrand’ı devirerek Cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturan Jacques Chirac’ın Türkiye’ye daha sıcak duygular beslemesi Türkiye’nin AB’deki siyasi desteğinin bariz bir şekilde artmasına yol açmıştır.
Söz konusu tutum değişikliğine yol açan bir diğer neden ise, 1999 yılının Haziran ayında “Kosova’ya gerçekleştirilen uluslararası müdahale ve Kafkaslardaki enerji kaynaklarının güvenliği çerçevesinde”, AB’nin Türkiye’nin stratejik konumunun ve askeri gücünün vazgeçilmezliğinin daha da farkına varmasıdır
Söz konusu tutum değişikliğine yol açan bir diğer neden ise, 1999 yılının Haziran ayında “Kosova’ya gerçekleştirilen uluslararası müdahale ve Kafkaslardaki enerji kaynaklarının güvenliği çerçevesinde”, AB’nin Türkiye’nin stratejik konumunun ve askeri gücünün vazgeçilmezliğinin daha da farkına varmasıdır
Soru 38
AB’ye aday ülkeler için onların üyelik süreçlerine yardımcı olacak bir politika aracı niteliğinde olan KOB, Türkiye’ye ait olarak ilk hangi yılda kabul edilmiş ve yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
Türkiye’ye ait ilk KOB 8 Mart 2001 tarihinde kabul edilmiş ve yayınlanmıştır.
Soru 39
Her aday ülkenin kendisine iletilen KOB çerçevesinde AB Komisyonu’na yanıt olarak hazırladığı “Ulusal Program”lar kaç başlıktan meydana gelmiştir?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Ulusal Program altı başlıktan meydana gelmektedir. Bunlar;
1. Giriş (programın gerekçesi, hedefi),
2. Siyasi kriterler
3. Ekonomik kriterler
4. Üyelik yükümlülüklerini üstlenebilme kapasitesi,
5. AB müktesebatının uygulanmasına yönelik
idari kapasite (Türk mevzuatında yapılması
gerekli değişiklikler)
6. Reformların mali açıdan değerlendirilmesi (yerine getirilmesi gereken reformların gerektirdiği kaynak ihtiyacı) (T.C. Başbakanlık Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, 2000).
1. Giriş (programın gerekçesi, hedefi),
2. Siyasi kriterler
3. Ekonomik kriterler
4. Üyelik yükümlülüklerini üstlenebilme kapasitesi,
5. AB müktesebatının uygulanmasına yönelik
idari kapasite (Türk mevzuatında yapılması
gerekli değişiklikler)
6. Reformların mali açıdan değerlendirilmesi (yerine getirilmesi gereken reformların gerektirdiği kaynak ihtiyacı) (T.C. Başbakanlık Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, 2000).
Soru 40
- İnsan hakları
- Hukukun üstünlüğü
- Yargı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
2000’deki Feira Zirvesi'nde e Avrupa Konseyi, Türkiye’den yukarıdaki başlıklardan özellikle insan hakları, hukukun üstünlüğü ve yargı konularında ilerlemeyi beklediğinin de altını çizmiştir.
Ünite 4
Soru 1
Soğuk Savaş döneminde Suriye'nin en önemli ticaret ve işbirliği ortaklarından biri aşağıdaki ülkelerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Suudi Arabistan
B
SSBC
C
İngiltere
D
Yunanistan
E
İsrail
Açıklama:
Soğuk savaş döneminde Suriyenin en önemli ortaklarından biri SSBC olmuştur. Soğuk Savaş'ın bitimi ve SSBC'nin dağılmasıyla beraber Suriye Batı ülkeleriyle işbirliği arayışlarına girmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 2
Ekonomik İşbirliği Örgütü (ECO) Soğuk Savaş sonrasında aşağıdaki coğrafyalardan hangisine doğru genişlemeye başlamıştır?
Seçenekler
A
Doğu Avrupa
B
Kuzey Afrika
C
Körfez ülkeleri
D
Orta Asya
E
Akdeniz
Açıklama:
Ekonomik İşbirliği Örgütü 1985 yılında kurulmuştur. Türkiye ve İran’ın Pakistan’la birlikte kurucu üye olduğu ECO, Sovyetler’in dağılmasıyla Orta Asya’ya doğru genişlemiştir. Mayıs 1998 tarihinde Almatı’da gerçekleşen ECO zirvesinde Almatı Deklarasyonu imzalanmış, üye ülkeler arasındaki ekonomik işbirliği vurgulanmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 3
...............yılında kabul edilen “Türk Savunma Sanayii ve Stratejisi" projesiyle birlikte askeri modernizasyona yönelinmiştir.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?
Seçenekler
A
1993
B
1995
C
1996
D
1998
E
1999
Açıklama:
1998 yılında kabul edilen “Türk Savunma Sanayii ve Stratejisi projesiyle birlikte askeri modernizasyona yönelinmiştir.
Soru 4
20 Ekim 1998 tarihinde, Hüsnü Mübarek’in arabuluculuk faaliyetleri sonucunda, Türkiye ve Suriye arasında imzalanan işbirliği anlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ankara Mutabakatı
B
Adana Mutabakatı
C
Antakya Mutabakatı
D
İstanbul Mutabakatı
E
Antep Mutabakatı
Açıklama:
Adana Mutabakatı: 20 Ekim 1998 tarihinde, Hüsnü Mübarek’in arabuluculuk faaliyetleri sonucunda, Türkiye ve Suriye arasında imzalanan işbirliği anlaşmasıdır. Mutabakata göre iki ülke, başta PKK olmak üzere, sınırlarını tehdit eden tüm terör örgütlerine karşı ortak paydada mücadele edecek, söz konusu terör örgütlerinin kendi ülkelerinde barınmalarına ve destek bulmalarına engel olacaktır. Arap Baharı sonrası kötüleşen Türkiye-Suriye ilişkileri,
mutabakatın fiili olarak uygulanmasını ortadan kaldırmıştır.
mutabakatın fiili olarak uygulanmasını ortadan kaldırmıştır.
Soru 5
Türkiye-İran arasındaki ilişkilere dair aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
1996 yılının Haziran ayında Necmettin Erbakan liderliğinde Refah-Yol hükümetinin kurulması, İran’la ilişkiler açısından bir dönüm noktası teşkil etmektedir.
B
19-21 Aralık 1996'da İran Cumhurbaşkanı Rafsancani Ankara’yı ziyaret etmiş ve iki ülke arasında ticaretin geliştirilmesine yönelik anlaşmalar imzalanmıştır.
C
10 Mart 1997 yılında İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Velayeti’nin Ankara ziyaretiyle birlikte, iki ülke arasındaki ilişkiler tekrar normalleşmiş, büyükelçiler karşılıklı olarak atanmıştır.
D
23 Şubat 1996 tarihinde Türkiye-İran Askeri Eğitim ve İşbirliği Anlaşması imzalanmıştır.
E
2000 yılının Ocak ayında Türkiye’yi ziyaret eden İran Dışişleri Bakanı Kemal Harrazi, iki ülkenin sınır güvenliğinin sağlanması noktasında ortak hareket edeceğini açıklamıştır.
Açıklama:
Askerî Eğitim ve İşbirliği Anlaşması: TSK’nın inisiyatifiyle, Mesut Yılmaz hükümeti tarafından 23 Şubat 1996 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre İsrail ve Türkiye arasında yılda iki defa toplanması öngörülen bir danışma mekanizması oluşturulurken, askerî silah üretimi ve onarımında ortaklık kurulmuş, iki ülke arasında askerî istihbarat paylaşımı kararlaştırılmıştır. Öte yandan anlaşmada, içinde ABD’nin de bulunduğu askerî tatbikatlardan söz edilmiştir. Ancak söz konusu anlaşmanın en önemli saç ayaklarından birisi eğitim alanıdır. Anlaşmaya göre her iki ülke askerî pilotları, birbirlerinin hava sahalarında eğitim alacaklardı.
Soru 6
Türkiye ile İsrail arasında Askeri Eğitim ve İşbirliği Anlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
23 Şubat 1996
B
11 Mart 1996
C
24 Haziran 1996
D
28 Ağustos 1996
E
21 Aralık 1996
Açıklama:
Askerî Eğitim ve İşbirliği Anlaşması: TSK’nın inisiyatifiyle, Mesut Yılmaz hükümeti tarafından 23 Şubat 1996 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre İsrail ve Türkiye arasında yılda iki defa toplanması öngörülen bir danışma mekanizması oluşturulurken, askerî silah üretimi ve onarımında ortaklık kurulmuş, iki ülke arasında askerî istihbarat paylaşımı kararlaştırılmıştır.
Soru 7
............................. yılında Mekke’deki .......................... Kalesi’nin Suudi Arabistan tarafından yıkılması, Türkiye cephesinden tepkiyle karşılanmıştır. Bu durum, Türkiye tarafında kültürel mirasa bir saldırı olarak nitelendirilmiş, Suudi yetkililer ise bu suçlamayı kabul etmemişlerdir.
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluklar aşağıdakilerden hangi şık ile tamamlanırsa anlamlı bir bütünlük oluşturulabilir?
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluklar aşağıdakilerden hangi şık ile tamamlanırsa anlamlı bir bütünlük oluşturulabilir?
Seçenekler
A
2000 / Shamsan
B
2001 / Tarout
C
2002 / Ecyad
D
2003 / Bab Jadid
E
2004 / Za'abal
Açıklama:
2002 yılında Mekke’deki Ecyad Kalesi’nin Suudi Arabistan tarafından yıkılması, Türkiye cephesinden tepkiyle karşılanmıştır. Ecyad Kalesi, 1781 yılında Osmanlı tarafından inşa edilmişti. 2002 yılında yıkılması, Türkiye tarafında kültürel mirasa bir saldırı olarak nitelendirilmiş, Suudi yetkililer ise bu suçlamayı kabul etmemişlerdir.
Soru 8
Türkiye ve İsrail arasındaki Askeri Eğitim ve İşbirliği Anlaşması hangi yılda imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1991
B
1993
C
1996
D
1999
E
2002
Açıklama:
23 Şubat 1996 tarihinde, bu tarihe kadar askerî işbirliği konusunda karşılıklı tereddütlere sahip olan Türkiye ve İsrail, Askeri Eğitim ve İşbirliği Anlaşması’nı imzalamıştır. Anlaşmaya göre İsrail ve Türkiye arasında yılda iki defa toplanması öngörülen bir danışma mekanizması oluşturulurken, askerî silah üretimi ve onarımında ortaklık kurulmuş, iki ülke arasında askerî istihbarat paylaşımı kararlaştırılmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi 1990'lı yılların başında gözlenen Türkiye ile Körfez ülkeleri ilişkilerinin bozulmasının nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Soğuk Savaş'ın sona ermesi
B
Cumhurbaşkanu Turgut Özal'ın vefatı
C
Türkiye'nin Körfez Savaşı'ndaki tutumu
D
Türkiye'nin D-8 projesini hayata geçirmesi
E
Türkiye ile İsrail'in ilişkilerinin yakınlaşması
Açıklama:
Türkiye-Körfez ülkeleri ilişkileri, 1990’lı yıllarla birlikte kötüleşmeye başlamıştır. Bu durumun temelinde yatan nedenler olarak Türkiye-İsrail ilişkilerinin hem savunma hem de ekonomi alanlarında gelişme göstermesi ve Türkiye’nin Suriye ve Irak’la yaşadığı su problemi olarak gösterilebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
2009 yılında imzalanan Savunma ve İşbirliği Anlaşması Türkiye ile aşağıdaki ülkelerden hangisinin arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Suriye
B
Irak
C
İran
D
İsrail
E
Katar
Açıklama:
2009 yılıyla birlikte Türkiye-Suriye ilişkileri zirve yapmıştır. Bu tarihte imzalanan “Savunma ve İşbir- liği Anlaşması”nın yanı sıra 16 Eylül tarihinde iki ülke arasında “Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği An- laşması” imzalanmış ve karşılıklı olarak vize uygulaması kaldırılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Türkiye ilki 2016 yılında olan ve Suriye meselesinin tartışıldığı zirveyi aşağıdaki hangi ülkelerle gerçekleştirmiştir?
Seçenekler
A
Irak-İran
B
Çin-Rusya
C
Rusya-İran
D
Rusya-Suudi Arabistan
E
ABD-İsrail
Açıklama:
Türkiye’nin Rusya ve İran’la Suriye üzerine gerçekleştirdiği ilk zirve, 20 Aralık 2016 tarihinde Moskova’da yapılmıştır. Bu üç ülke, ikinci zirvelerini Kazakistan’ın başkenti Astana’da, 2017 yılında yapmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi D8 ülkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Katar
C
İran
D
Nijerya
E
Endonezya
Açıklama:
Eğer doğru yanıt verilemediyse, kılavuz kitabımızın Giriş bölümünün ardından Koalisyon Yıllarında Ortadoğu Politikası (1993-2002) (sayfa 91) kısmını tekrar gözden geçiriniz.
D8 ülkeleri Mısır, İran, Pakistan, Malezya, Endonezya, Bangladeş, Nijerya ve Türkiye’den oluşmaktadır. Bu durumda “B” şıkkı olarak görülmektedir.
D8 ülkeleri Mısır, İran, Pakistan, Malezya, Endonezya, Bangladeş, Nijerya ve Türkiye’den oluşmaktadır. Bu durumda “B” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru 13
20 Ekim 1998 tarihinde, Hüsnü Mübarek’in arabuluculuk faaliyetleri sonucunda, Türkiye ve Suriye arasında imzalanan iş birliği anlaşması/mutakabatı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kilis Mutabakatı
B
Urfa Antlaşması
C
Hatay Mutabakatı
D
Mersin Antlaşması
E
Adana Mutabakatı
Açıklama:
Eğer doğru yanıt verilemediyse, kılavuz kitabımızın Giriş bölümünün ardından Koalisyon Yıllarında Ortadoğu Politikası (1993-2002) (özellikle sayfa 91) kısmını tekrar gözden geçiriniz.
20 Ekim 1998 tarihinde, Hüsnü Mübarek’in arabuluculuk faaliyetleri sonucunda, Türkiye ve Suriye arasında imzalanan işbirliği anlaşma Adana Mutabakatıdır. Bu durumda “E” şıkkı olarak görülmektedir.
20 Ekim 1998 tarihinde, Hüsnü Mübarek’in arabuluculuk faaliyetleri sonucunda, Türkiye ve Suriye arasında imzalanan işbirliği anlaşma Adana Mutabakatıdır. Bu durumda “E” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Ekonomik İşbirliği Örgütü (ECO) kurucu üyeleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Türkiye, Irak ve Pakistan
B
Türkiye, İran ve Katar
C
Türkiye, İran ve Pakistan
D
Türkiye, İran ve Irak
E
Türkiye, İran ve Suriye
Açıklama:
Eğer doğru yanıt verilemediyse, kılavuz kitabımızın Giriş bölümünün ardından Koalisyon Yıllarında Ortadoğu Politikası (1993-2002) (özellikle sayfa 95) kısmını tekrar gözden geçiriniz.
Türkiye-İran ilişkilerinin işbirliği zeminini oluşturan bir diğer unsur da 1985 yılında kurulan olan Ekonomik İşbirliği Örgütü’nün (ECO) kurucu üyeleri Türkiye, İran ve Pakistan’tır. Bu durumda “C” şıkkı olarak görülmektedir.
Türkiye-İran ilişkilerinin işbirliği zeminini oluşturan bir diğer unsur da 1985 yılında kurulan olan Ekonomik İşbirliği Örgütü’nün (ECO) kurucu üyeleri Türkiye, İran ve Pakistan’tır. Bu durumda “C” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Türk siyasal yaşamında koalisyon yılları olarak da bilinen 1993-2002 yılları arasında Türkiye İsrail arasındaki ilişkiler en doğru biçimde açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
İsrail ile ilişkilerini askıya alınması Filistin’le de ilişkileri dengede tutma
B
İsrail ile ilişkilerini gelişme eğilimi Filistin’le ilişkilerin bozulma eğilimi
C
İsrail ile ilişkilerin bozulması Filistin’le de ilişkileri gelişmesi
D
İsrail ile ilişkilerini gelişme Filistin’le de ilişkileri dengede tutma
E
İsrail ile ilişkilerini gelişme Filistin’le de ilişkilerin bozulması
Açıklama:
Eğer doğru yanıt verilemediyse, kılavuz kitabımızın Giriş bölümünün ardından Koalisyon Yıllarında Ortadoğu Politikası (1993-2002) (özellikle sayfa 96) kısmını tekrar gözden geçiriniz.
Türkiye bu dönemde İsrail ile ilişkilerini geliştirirken Filistin’le de ilişkileri dengede tutmaya özen göstermiştir. Bu durumda “D” şıkkı olarak görülmektedir.
Türkiye bu dönemde İsrail ile ilişkilerini geliştirirken Filistin’le de ilişkileri dengede tutmaya özen göstermiştir. Bu durumda “D” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi 1990’lı yıllarda Türkiye-Körfez ülkeleri ilişkilerinin temel özelliğidir?
Seçenekler
A
1990’lı yıllarla birlikte Türkiye-Körfez ülkeleri ilişkileri dengeci
B
1990’lı yıllarla birlikte Türkiye-Körfez ülkeleri ilişkilerinin kötüleşmeye başlaması
C
1990’lı yıllarla birlikte Türkiye-Körfez ülkeleri ilişkilerinin iyileşmeye başlaması
D
1990’lı yıllarla birlikte Türkiye-Körfez ülkeleri arasında barışçıl olması
E
1990’lı yıllarla birlikte Türkiye-Körfez ülkeleri ilişkilerinde Türkiye’nin baskınlığı
Açıklama:
Eğer doğru yanıt verilemediyse, kılavuz kitabımızın Giriş bölümünün ardından Koalisyon Yıllarında Ortadoğu Politikası (1993-2002) (özellikle sayfa 97) kısmını tekrar gözden geçiriniz.
Anılan dönemde Türkiye-Körfez ülkeleri ilişkileri, 1990’lı yıllarla birlikte kötüleşmeye başladığı biçiminde açıklanmaktadır. Bu durumda “B” şıkkı olarak görülmektedir.
Anılan dönemde Türkiye-Körfez ülkeleri ilişkileri, 1990’lı yıllarla birlikte kötüleşmeye başladığı biçiminde açıklanmaktadır. Bu durumda “B” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Bush doktrini çerçevesinde “şer ekseni” olarak ilan edilen ülkeler en doğru biçimde sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Libya, İran ve Irak
B
Rusya, İran ve Irak
C
Suriye, İran ve Irak
D
Kuzey Kore, İran ve Suriye
E
Kuzey Kore, İran ve Irak
Açıklama:
Eğer doğru yanıt verilemediyse, kılavuz kitabımızın Ak Parti’nin İlk Döneminde Ortadoğu Politikası (2002-2011) (özellikle sayfa 99) kısmını tekrar gözden geçiriniz.
Tarihe Bush Doktrini olarak geçen yaklaşıma göre Kuzey Kore, İran ve Irak, “şer ekseni” (axis of evil) olarak ilan edilmiş ve hedef alınmıştır. Bu durumda “E” şıkkı olarak görülmektedir.
Tarihe Bush Doktrini olarak geçen yaklaşıma göre Kuzey Kore, İran ve Irak, “şer ekseni” (axis of evil) olarak ilan edilmiş ve hedef alınmıştır. Bu durumda “E” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru 18
TSK unsurlarının Irak müdahalesine katılması ve ABD’nin Akdeniz üzerinden Irak’a ikmal yapması engellendiği ifade edilen 2003 yılından TBMM reddedilerek oluşan durum politik tarih bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisiyle anılmaktadır?
Seçenekler
A
1 Mart Tezkeresi Krizi
B
1 Mart Mutabakatının Bozulması
C
Davos Krizi
D
1 Mart Mutabakatı
E
12 Mart Darbesi
Açıklama:
Eğer doğru yanıt verilemediyse, kılavuz kitabımızın Ak Parti’nin İlk Döneminde Ortadoğu Politikası (2002-2011) (özellikle sayfa 100) kısmını tekrar gözden geçiriniz.
TSK unsurlarının Irak müdahalesine katılması ve ABD’nin Akdeniz üzerinden Irak’a ikmal yapması engellendiği ifade edilen 2003 yılından TBMM reddedilerek oluşan durum politik tarih bağlamında “1 Mart Tezkeresi Krizi” olarak anılmaktadır. Bu durumda “A” şıkkı olarak görülmektedir.
TSK unsurlarının Irak müdahalesine katılması ve ABD’nin Akdeniz üzerinden Irak’a ikmal yapması engellendiği ifade edilen 2003 yılından TBMM reddedilerek oluşan durum politik tarih bağlamında “1 Mart Tezkeresi Krizi” olarak anılmaktadır. Bu durumda “A” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru 19
1 Temmuz 1968’de imzaya açılan antlaşma, 1970 yılında yürürlüğe girmiş ve 191 ülke tarafından imzalanmıştır. Antlaşma, 1995 yılı itibariyle süresiz uzatılmıştır. Öte yandan söz konusu antlaşmanın sınırları, esasında devletlerin ulusal çıkarları doğrultusunda soyut bir görünüm teşkil etmektedir.
Yukarıda kimi özellikleri ifade edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda kimi özellikleri ifade edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üçüncü Dünya Ülkeleri Müttefikleri Antlaşma
B
İslam Ülkeleri Teşkilatı İttifak Antlaşması
C
Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması
D
Güney Asya Müttefikleri Antlaşması
E
Ortadoğu Savunma Paktı Antlaşması
Açıklama:
Eğer doğru yanıt verilemediyse, kılavuz kitabımızın Ak Parti’nin İlk Döneminde Ortadoğu Politikası (2002-2011) (özellikle sayfa 101) kısmını tekrar gözden geçiriniz.
Soru kökünde söz konuş edilen antlaşma, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşmasıdır. Antlaşma için şu bilgi notu eklenebilir. Nükleer enerjinin barışçıl yollarla işbirliği için kullanılması amacıyla 1 Temmuz 1968’de imzaya açılan antlaşma, 1970 yılında yürürlüğe girmiş ve 191 ülke tarafından imzalanmıştır. Antlaşma, 1995 yılı itibariyle süresiz uzatılmıştır. Öte yandan söz konusu antlaşmanın sınırları, esasında devletlerin ulusal çıkarları doğrultusunda soyut bir görünüm teşkil etmektedir. Nükleer silah sahibi ülkelerin, söz konusu silahları imha etme yoluna gitmeyip, başka devletlerin bu silahlara erişimini engellemesi, egemen eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir
Bu durumda “C” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru kökünde söz konuş edilen antlaşma, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşmasıdır. Antlaşma için şu bilgi notu eklenebilir. Nükleer enerjinin barışçıl yollarla işbirliği için kullanılması amacıyla 1 Temmuz 1968’de imzaya açılan antlaşma, 1970 yılında yürürlüğe girmiş ve 191 ülke tarafından imzalanmıştır. Antlaşma, 1995 yılı itibariyle süresiz uzatılmıştır. Öte yandan söz konusu antlaşmanın sınırları, esasında devletlerin ulusal çıkarları doğrultusunda soyut bir görünüm teşkil etmektedir. Nükleer silah sahibi ülkelerin, söz konusu silahları imha etme yoluna gitmeyip, başka devletlerin bu silahlara erişimini engellemesi, egemen eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir
Bu durumda “C” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru 20
Körfez’in diğer Arap ülkeleriyle esasında 1990’lı yılların ortalarından itibaren problemli olup Türkiye’nin diğer Ortadoğu ülkeleriyle olan ilişkiler gibi 2000’li yıllardan itibaren özellikle ekonomi temelli olarak gelişme gösterdiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yemen
B
Katar
C
Libya
D
Cezayir
E
Tunus
Açıklama:
Eğer doğru yanıt verilemediyse, kılavuz kitabımızın Ak Parti’nin İlk Döneminde Ortadoğu Politikası (2002-2011) (özellikle sayfa 107) kısmını tekrar gözden geçiriniz.
17 Aralık 2010 tarihinde Tunus’lu bir simitçinin kendisini yakmasıyla başlayan isyan dalgası, Arap dünyasının diktatörlerine yönelik olarak çığ gibi büyümüştür. Tunus’taki isyanları Cezayir, Lübnan, Ürdün, Sudan, Umman, Yemen, Mısır, Suriye, Fas, Bahreyn ve Libya izlemiştir. Bu durumda “B” şıkkı olarak görülmektedir.
17 Aralık 2010 tarihinde Tunus’lu bir simitçinin kendisini yakmasıyla başlayan isyan dalgası, Arap dünyasının diktatörlerine yönelik olarak çığ gibi büyümüştür. Tunus’taki isyanları Cezayir, Lübnan, Ürdün, Sudan, Umman, Yemen, Mısır, Suriye, Fas, Bahreyn ve Libya izlemiştir. Bu durumda “B” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru 21
17 Aralık 2010 tarihinde başlayan Arap Baharı olarak adlandıran tarihsel dönem aşağıdaki ülkelerden hangisinde başlamıştır?
Seçenekler
A
Yemen
B
Sudan
C
Libya
D
Cezayir
E
Tunus
Açıklama:
Eğer doğru yanıt verilemediyse, kılavuz kitabımızın Ak Parti’nin İlk Döneminde Ortadoğu Politikası (2002-2011) (özellikle sayfa 101) kısmını tekrar gözden geçiriniz.
17 Aralık 2010 tarihinde Tunus’lu bir simitçinin kendisini yakmasıyla başlayan isyan dalgası, Arap dünyasının diktatörlerine yönelik olarak çığ gibi büyümüştür. Tunus’taki isyanları Cezayir, Lübnan, Ürdün, Sudan, Umman, Yemen, Mısır, Suriye, Fas, Bahreyn ve Libya izlemiştir. Bu durumda “E” şıkkı olarak görülmektedir.
17 Aralık 2010 tarihinde Tunus’lu bir simitçinin kendisini yakmasıyla başlayan isyan dalgası, Arap dünyasının diktatörlerine yönelik olarak çığ gibi büyümüştür. Tunus’taki isyanları Cezayir, Lübnan, Ürdün, Sudan, Umman, Yemen, Mısır, Suriye, Fas, Bahreyn ve Libya izlemiştir. Bu durumda “E” şıkkı olarak görülmektedir.
Soru 22
1968'de imzalanan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması hangi yıl süresiz olarak uzatılmıştır?
Seçenekler
A
1968
B
1970
C
1978
D
1981
E
1995
Açıklama:
Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması: Nükleer enerjinin barışçıl yollarla işbirliği için kullanılması amacıyla 1 Temmuz 1968’de imzaya açılan antlaşma, 1970 yılında yürürlüğe girmiş ve 191 ülke tarafından imzalanmıştır. Antlaşma, 1995 yılı itibariyle süresiz uzatılmıştır.
Soru 23
Nükleer Takas Anlaşması sonrasında BM Güvenlik Konseyi, 9 Haziran 2010 tarihinde İran’ın nükleer enerji geliştirmesi ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu ile yeterli düzeyde işbirliği yapmaması gerekçesiyle bu ülkeye yönelik yeni yaptırımlar içeren 1929 sayılı kararı almıştır.
Bahsi geçen bu karara hayır oyu kullanan iki ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Bahsi geçen bu karara hayır oyu kullanan iki ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye ve Brezilya
B
Rusya ve Brezilya
C
Rusya ve Çin Halk Cumhuriyeti
D
Türkiye ve Çin Halk Cumhuriyeti
E
Brezilya ve Çin Halk Cumhuriyeti
Açıklama:
Nükleer Takas Anlaşması sonrasında BM Güvenlik Konseyi, 9 Haziran 2010 tarihinde İran’ın nükleer enerji geliştirmesi ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu ile yeterli düzeyde işbirliği yapmaması gerekçesiyle bu ülkeye yönelik yeni yaptırımlar içeren 1929 sayılı kararı almıştır. Sadece Türkiye ve Brezilya bu karara “hayır” oyu verirken, İran’ın bölgedeki en önemli müttefiki Rusya, Çin Halk Cumhuriyeti ile birlikte olumlu oy kullanmıştır.
Soru 24
6 Ocak 2004'de Ankara'yı ziyaret eden ............................, Türkiye'ye gelen ilk Suriye Cumhurbaşkanıdır.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerinden hangisi ile doğru olarak tamamlanır?
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerinden hangisi ile doğru olarak tamamlanır?
Seçenekler
A
Hafız Esad
B
Beşar Esad
C
Hüsnü Mübarek
D
Talabani
E
Barzani
Açıklama:
6 Ocak 2004 tarihinde Ankara’yı ziyaret eden Beşar Esad, Türkiye’ye gelen ilk Suriye Cumhurbaşkanı olmuş ve Ahmet Necdet Sezer’le görüşmüştür.
Soru 25
İbrahim Anlaşması ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
13 Ağustos 2022'de imzalanmıştır.
B
Anlaşmada, ABD Başkanı Donald Trump arabulucu olmuştur.
C
Antlaşma, BAE ile İsrail arasındaki ilişkilerin normalleşmesini öngörür.
D
BAE, Mısır ve Ürdün’den sonra İsrail’le anlaşan üçüncü Arap ülkesi olmuştur.
E
Anlaşma, Filistin ve Türkiye cephesinde tepkiyle karşılanmıştır.
Açıklama:
İbrahim Anlaşmaları (Abraham Accords): ABD Başkanı Donald Trump’ın arabulucuğunda 13 Ağustos 2020 yılında imzalanan ve BAE ile İsrail arasındaki ilişkilerin normalleşmesini öngören anlaşmadır. BAE, Mısır ve Ürdün’den sonra İsrail’le anlaşan üçüncü Arap ülkesi olmuştur. Anlaşma, Filistin ve Türkiye cephesinde tepkiyle karşılandı.
Soru 26
Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi’nin dedesinin, Suriye sınırları içerisinde bulunan türbesinin taşınması amacıyla yapılan operasyonunun adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fırat Kalkanı
B
Barış Pınarı
C
Zeytin Dalı
D
Şah Fırat
E
Bahar Kalkanı
Açıklama:
Şah Fırat Operasyonu
Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi’nin dedesi Süleyman Şah’ın, Suriye sınırları içerisinde bulunan türbesinin taşınması amacıyla yapılmıştır. Operasyonun yapıldığı bölge, YPG ve IŞİD unsurları tarafından fazlasıyla istikrarsız hale getirilmiş Karakozak Bölgesidir. İki gün süren operasyon, 21 Şubat 2015 tarihinde başlamış ve 23 Şubat’ta sona ermiştir.
Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi’nin dedesi Süleyman Şah’ın, Suriye sınırları içerisinde bulunan türbesinin taşınması amacıyla yapılmıştır. Operasyonun yapıldığı bölge, YPG ve IŞİD unsurları tarafından fazlasıyla istikrarsız hale getirilmiş Karakozak Bölgesidir. İki gün süren operasyon, 21 Şubat 2015 tarihinde başlamış ve 23 Şubat’ta sona ermiştir.
Soru 27
Türkiye-İsrail ilişkilerinde kopma yaratan Mavi Marmara krizi hangi yıl gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
2002
B
2004
C
2005
D
2007
E
2010
Açıklama:
Türkiye-İsrail ilişkilerinde kopma noktası, Mavi Marmara krizi olmuştur. Türkiye’de İnsani Yardım Vakfı çatısı altındaki gönüllüler tarafından İsrail’in Gazze ablukasını delmek ve Filistinlilere yardım götürmek amacıyla yola çıkan sivil gemi filosu, 31 Mayıs 2010 tarihinde Akdeniz’de, uluslararası sularda İsrail güçlerinin saldırısına uğramıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 28
Yakın dönemde olumsuz seyreden Türkiye-Irak ilişkilerinin gelişmesine yol alaçan gelişme aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
El Maliki hükümetinin kurulması
B
Arap Baharı'nın başlaması
C
Işıd'ın bölgeden temizlenmesi
D
İsrail ile Mavi Marmara krizinin çıkması
E
Türkiye'nin Suriye politikasının değişmesi
Açıklama:
2014 yılına gelindiğinde Irak ve Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) bölgede hızlı bir şekilde ilerleyişi ve güçlenişi, Musul’u ele geçirişi ardından dengeler fazlasıyla değişmiş; daha sonrasında ise ABD’nin de müdahalesiyle IŞİD tehlikesi ortadan kalmıştır. Bu süreç sonrası Türkiye-Irak ilişkileri gelişme göstermiş, Türkiye Başbakanı Binali Yıldırım’ın 2017 yılında Bağdat ziyaretinde yayınlanan ortak bildiride ikili ilişkilerin geliştirilmesine yönelik istek ve arzular tekrarlanmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 29
Türkiye'nin 1 Nisan 2012'de düzenlediği Suriye'nin Dostları toplantısına aşağıdaki ülkelerden hangisi davet edilmemiştir?
Seçenekler
A
İran
B
Fransa
C
Katar
D
Mısır
E
İngiltere
Açıklama:
Suriye’deki iç savaşta açık bir şekilde taraf olan Türkiye, 1 Nisan 2012’de Suriye’nin Dostları Toplantısı düzenlemiştir. Toplantıya ABD, İngiltere, Fransa, İtalya gibi Batılı ülkelerin yanı sıra Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Ürdün ve Mısır da katılmıştır. İran’ın davet edilmediği toplantıda dikkati çeken husus, Türkiye’nin Suudi Arabistan, Katar ve BAE gibi İran’ın mezhepsel rekabet içinde olduğu Sünni ülkelerle birlikte hareket etmesi olmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi 2014 yılı itibarıyle Katar'ı dışlayan ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Suudi Arabistan
B
Mısır
C
Türkiye
D
Bahreyn
E
BAE
Açıklama:
2014 yılı Katar’ın komşuları tarafından izole edilmeye başlandığı yıldır. Suudi Arabistan, Bahreyn, BAE ve Mısır, Doha’daki Büyükelçilerini merkeze çekmiştir. Körfez ülkeleriyle arasındaki ilişkilerin kopmasıyla birlikte bölgesinde dışlanan Katar, Türkiye’yle ilişkilerini geliştirmeye devam etmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 31
İslam ülkeleriyle ilişkileri geliştirmek amacıyla D-8 projesi kim tarafından hayata geçirilmiştir?
Seçenekler
A
Necmettin Erbakan
B
Tansu Çiller
C
Süleyman Demirel
D
Turgut Özal
E
Bülent Ecevit
Açıklama:
Türkiye’nin Ortadoğu’ya yönelik dış politikasında değişiklikleri beraberinde getirecektir. Erbakan, İslam ülkeleriyle ilişkileri geliştirmek amacıyla D-8 (Mısır, İran, Pakistan, Malezya, Endonezya, Bangladeş, Nijerya ve Türkiye) projesini hayata geçirmiş, öte yandan yaptığı İran ve Libya ziyaretleri iç politikada fazlasıyla tepki çekmiştir.
Soru 32
23 Şubat 1996 tarihinde ise Genelkurmay Başkanlığı ile aşağıdaki ülkelerin hangisi ile “Askerî
Eğitim ve İşbirliği Anlaşması” imzalanmıştır?
Eğitim ve İşbirliği Anlaşması” imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Irak
B
İsrail
C
Suriye
D
ABD
E
Yunanistan
Açıklama:
23 Şubat 1996 tarihinde ise Genelkurmay Başkanlığı ile İsrail Milli Savunma Bakanlığı arasında “Askerî Eğitim ve İşbirliği Anlaşması” imzalanarak bölgede Suriye karşısında bir konumlanış gösterildi.
Soru 33
1998 yılında imzalanan Türkiye ve Suriye arasında imzalanan ve PKK sorunu, su sorunundan bağımsız bir şekilde ele alınan mutabakat aşağıdakilerden hangsidir?
Seçenekler
A
Kerkük Mutabakatı
B
Hatay Mutabakatı
C
Şam Mutabakatı
D
Bağdat Mutabakatı
E
Adana Mutabakatı
Açıklama:
Adana Mutabakatı: 20 Ekim 1998 tarihinde, Hüsnü Mübarek’in arabuluculuk faaliyetleri sonucunda, Türkiye ve Suriye arasında imzalanan işbirliği anlaşmasıdır. Mutabakata göre iki ülke, başta PKK olmak üzere, sınırlarını tehdit eden tüm terör örgütlerine karşı ortak paydada mücadele edecek, söz konusu terör örgütlerinin kendi ülkelerinde barınmalarına ve destek bulmalarına engel olacaktır. Arap Baharı sonrası kötüleşen Türkiye-Suriye ilişkileri, mutabakatın fiili olarak uygulanmasını
ortadan kaldırmıştır. 1998 yılında imzalanan Adana Mutabakatı ile PKK sorunu, su sorunundan bağımsız bir şekilde ele alınmıştır.
ortadan kaldırmıştır. 1998 yılında imzalanan Adana Mutabakatı ile PKK sorunu, su sorunundan bağımsız bir şekilde ele alınmıştır.
Soru 34
2003 tarihinde TBMM’de yapılan oylamada, TSK unsurlarının Irak müdahalesine katılması ve ABD’nin Akdeniz üzerinden Irak’a ikmal yapması engelleyen tezkere aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1 Şubat
B
1 Mart
C
31 Mart
D
1 Nisan
E
15 Mart
Açıklama:
1 Mart 2003 tarihinde TBMM’de yapılan oylamada, TSK unsurlarının Irak müdahalesine katılması ve ABD’nin Akdeniz üzerinden Irak’a ikmal yapması engellenmiştir.
Soru 35
17 Mayıs 2010 tarihinde imzalanan Nükleer Takas Anlaşmasında aşağıdaki devletlerden hangileri yer almaktadır?
Seçenekler
A
Türkiye-Brezilya-Suriye
B
Türkiye-ABD-İran
C
Türkiye-Brezilya-İran
D
Türkiye-Irak-İsrail
E
Türkiye-İran-Lübnan
Açıklama:
17 Mayıs 2010 tarihine gelindiğinde ise Türkiye, Brezilya ve İran arasında Nükleer Takas Anlaşması imzalanmıştır ve söz konusu anlaşmayı duyuran Tahran Deklarasyonu yayınlanmıştır.
Soru 36
I-Davos Krizi
II-Mavi Marmara Baskını
III-Alçak Koltuk Krizi
IV-Çuval Hadisesi
V-Fırat ve Dicle Su Krizi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye ve İsrail arasında krize neden olaylar arasında yer almaktadır?
II-Mavi Marmara Baskını
III-Alçak Koltuk Krizi
IV-Çuval Hadisesi
V-Fırat ve Dicle Su Krizi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye ve İsrail arasında krize neden olaylar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I
B
II,III
C
II,III,IV
D
I,II,III
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Türkiye ve İsrail arasında çıkan “Davos Krizi”, “Mavi Marmara Baskını” ve “Alçak Koltuk Krizi” gibi birçok kriz, iki ülke arasındaki ilişkileri çıkmaza sokacaktır.
Soru 37
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Körfez İşbirliği Konseyi üyeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Suudi Arabistan
B
Bahreyn
C
Kuveyt
D
Katar
E
Türkiye
Açıklama:
Körfez İşbirliği Konseyi (KİK): 25 Mayıs 1981 tarihinde Körfez ülkeleri arasındaki işbirliği artırmak amacıyla Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn, Kuveyt, Umman ve Katar tarafından Riyad’da kurulmuştur. Türkiye, 2 Eylül 2008 tarihinde Cidde’de yapılan KİK zirvesinde stratejik diyalog ortağı olarak belirlenmiştir.
Soru 38
Türkiye’nin Ortadoğu’daki konumunu fazlasıyla etkileyen Arap Baharı olarak adlandırılan ayaklanmalar hangi yıl başlamıştır?
Seçenekler
A
2009
B
2010
C
2011
D
2012
E
2013
Açıklama:
Arap Baharı: 17 Aralık 2010 tarihinde Tunus’lu bir simitçinin kendisini yakmasıyla başlayan isyan
dalgası, Arap dünyasının diktatörlerine yönelik olarak çığ gibi büyümüştür. Tunus’taki isyanları
Cezayir, Lübnan, Ürdün, Sudan, Umman, Yemen, Mısır, Suriye, Fas, Bahreyn ve Libya izlemiştir. Tunus’ta Zeynel Abidin Bin Ali, Mısır’da Hüsnü Mübarek, Libya’da Muammer Kaddafi, Yemen’de Ali Abdullah Salih rejimleri devrilmiştir. Öte yandan Suriye’deki isyan dalgası, Beşer Esad’ın sert karşılığı sonrasında yıllar sürecek olan bir iç savaşa dönüşmüştür. Esad rejimi, Rusya ve İran’ın da desteğiyle ayakta kalmayı başarmıştır.
dalgası, Arap dünyasının diktatörlerine yönelik olarak çığ gibi büyümüştür. Tunus’taki isyanları
Cezayir, Lübnan, Ürdün, Sudan, Umman, Yemen, Mısır, Suriye, Fas, Bahreyn ve Libya izlemiştir. Tunus’ta Zeynel Abidin Bin Ali, Mısır’da Hüsnü Mübarek, Libya’da Muammer Kaddafi, Yemen’de Ali Abdullah Salih rejimleri devrilmiştir. Öte yandan Suriye’deki isyan dalgası, Beşer Esad’ın sert karşılığı sonrasında yıllar sürecek olan bir iç savaşa dönüşmüştür. Esad rejimi, Rusya ve İran’ın da desteğiyle ayakta kalmayı başarmıştır.
Soru 39
20 Ocak 2018 tarihinde Türkiye, Gaziantep ve Hatay gibi sınır illerini ve sınır karakollarını güvence altına almak ve söz konusu bölgelerde YPG’nin güçlenmesini önlemek amacıyla, Afrin ve Tel-Rıfat bölgelerini kapsayacak şekilde yapılan askeri harekât aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şah Fırat Operasyonu
B
Fırat Kalkanı Harekâtı
C
Zeytin Dalı Harekâtı
D
Barış Pınarı Harekâtı
E
Bahar Kalkanı Harekâtı
Açıklama:
Rejim unsurlarının Suriye’nin kuzeyinden çekilmesi, şüphesiz bölgenin kontrolünü ele geçirmek adına terör unsurları açısından bir fırsat doğurmuştur. Bu fırsat vesilesiyle YPG unsurları, Afrin ve Tel-Rıfat bölgelerini kontrol altına almıştır. 20 Ocak 2018 tarihinde Türkiye, Gaziantep ve Hatay gibi sınır illerini ve sınır karakollarını güvence altına almak ve söz konusu bölgelerde YPG’nin güçlenmesini önlemek amacıyla, Afrin ve Tel-Rıfat bölgelerini kapsayacak şekilde Zeytin Dalı Harekâtını gerçekleştirmiştir. Operasyon Mart 2018 tarihinde sonlandırılmıştır.
Soru 40
Türkiye-Suudi Arabistan ilişkilerinde kopma noktası olarak gösterilebilecek en büyük kriz, 2018
yılının Ekim ayında yaşanmıştır. Bu olay aşağıdakilerden hangisidir?
yılının Ekim ayında yaşanmıştır. Bu olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cemal Kaşıkçı Cinayeti
B
Mısır’da Hüsnü Mübarek’in devrilişi
C
Mısır’daki Sisi darbesi
D
Müslüman Kardeşler ile ilişkiler
E
Kaddafi sonrası Libya’nın geleceği
Açıklama:
Türkiye-Suudi Arabistan ilişkilerinde kopma noktası olarak gösterilebilecek en büyük kriz, 2018
yılının Ekim ayında yaşanmıştır. 2 Ekim 2018 tarihinde Suudi muhalif gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın
İstanbul Başkonsolosluğundaki fazlasıyla şüpheli ölümüyle birlikte başlayan süreç, iki ülke arasında
karşılıklı suçlamaları beraberinde getirmiştir.
yılının Ekim ayında yaşanmıştır. 2 Ekim 2018 tarihinde Suudi muhalif gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın
İstanbul Başkonsolosluğundaki fazlasıyla şüpheli ölümüyle birlikte başlayan süreç, iki ülke arasında
karşılıklı suçlamaları beraberinde getirmiştir.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk savaş yılları sonrasında, balkan ülkeleri ile “yumuşak güç” ilişkileri kapsamında gerçekleşen etkinliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik işbirliği yapıldı.
B
Balkan ülkelerine ihracat yapıldı.
C
Altyapı ve inşaat çalışmaları yapıldı.
D
Eğitim kültür dernekleri kuruldu
E
Nüfus değişimi yapıldı.
Açıklama:
Soğuk Savaş Sonrasında Türkiye’nin Balkanlar Politikasındaki Değişim
Türkiye’nin Balkan politikasının önceki dönemlere göre niteliksel açıdan belki de en önemli farkı “yumuşak güç” kavramı çerçevesinde yapılan çalışmalardır. Bu çalışmalar, Türkiye’nin bölgeye ilişkin olarak birtakım tarihsel sorumlulukları bulunduğu söylemine dayandırılmaya başladı. Nitekim 2000’lerde bölge politikasını etkin bir unsuru haline gelen Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) 1992’de kurulmuştu. 2000’lerde çalışmalarına başlayan başka kuruluşlar da TİKA gibi Türkiye’nin Balkan politikalarının etkin birer parçası oldular. 2009’da kurulan Yunus Emre Enstitüsü (YEE), 2010’da kurulan Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), 2016’da kurulan Türkiye Maarif Vakfı, ayrıca Diyanet İşleri Başkanlığı eliyle eğitim, kültür, sağlık ve insani yardım alanlarında yürütülen çeşitli altyapı, inşaat ve restorasyon çalışmaları Türkiye’nin Balkan ülkelerindeki etkinliğini ve görünürlüğünü artırdı. Bu bağlamda Balkanlar, Türkiye’nin bölgesinde lider ülke olma hedefi doğrultusunda yapılan somut çalışmaların görüldüğü belli başlı bölgelerden biri oldu. Devletin bu tutumunun bir yansıması olarak özel sektör de finanstan imalat sanayiine, televizyon dizilerinden turizme çok farklı alanlarda bölgeye açıldı ve ikili ilişkilerin gelişimine önemli bir katkı yaptı.
Türkiye’nin Balkan politikasının önceki dönemlere göre niteliksel açıdan belki de en önemli farkı “yumuşak güç” kavramı çerçevesinde yapılan çalışmalardır. Bu çalışmalar, Türkiye’nin bölgeye ilişkin olarak birtakım tarihsel sorumlulukları bulunduğu söylemine dayandırılmaya başladı. Nitekim 2000’lerde bölge politikasını etkin bir unsuru haline gelen Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) 1992’de kurulmuştu. 2000’lerde çalışmalarına başlayan başka kuruluşlar da TİKA gibi Türkiye’nin Balkan politikalarının etkin birer parçası oldular. 2009’da kurulan Yunus Emre Enstitüsü (YEE), 2010’da kurulan Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), 2016’da kurulan Türkiye Maarif Vakfı, ayrıca Diyanet İşleri Başkanlığı eliyle eğitim, kültür, sağlık ve insani yardım alanlarında yürütülen çeşitli altyapı, inşaat ve restorasyon çalışmaları Türkiye’nin Balkan ülkelerindeki etkinliğini ve görünürlüğünü artırdı. Bu bağlamda Balkanlar, Türkiye’nin bölgesinde lider ülke olma hedefi doğrultusunda yapılan somut çalışmaların görüldüğü belli başlı bölgelerden biri oldu. Devletin bu tutumunun bir yansıması olarak özel sektör de finanstan imalat sanayiine, televizyon dizilerinden turizme çok farklı alanlarda bölgeye açıldı ve ikili ilişkilerin gelişimine önemli bir katkı yaptı.
Soru 2
Yugoslavya’nın en zengin iki cumhuriyeti aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
Seçenekler
A
Slovenya-Hırvatistan
B
Voydodina-Karadağ
C
Bosna-Hersek-Karadağ
D
Makedonya-Hırvatistan
E
Makedonya-Solovenya
Açıklama:
Sosyalist Yugoslavya’nın Sonu ve Türkiye
Slovenya ve Hırvatistan Yugoslavya'nın en zengin iki cumhuriyeti olurken Bosna ve Makedonya ile aralarında ciddi bir refah farkı oluştu.
Slovenya ve Hırvatistan Yugoslavya'nın en zengin iki cumhuriyeti olurken Bosna ve Makedonya ile aralarında ciddi bir refah farkı oluştu.
Soru 3
Yugoslavya devletinden bağımsızlığını ilan ederek ilk kurulan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hırvatistan
B
Karadağ
C
Kosova
D
Makedonya
E
Bosna-Hersek
Açıklama:
Sosyalist Yugoslavya’nın Sonu ve Türkiye
Hırvatistan’da yapılan referandumları bağımsızlık taraftarları kazanmıştı (Soysal, 1993: 182). Sonunda 25 Haziran 1991’de bu iki cumhuriyet Yugoslavya’dan bağımsızlıklarını ilan ettiler.
Hırvatistan’da yapılan referandumları bağımsızlık taraftarları kazanmıştı (Soysal, 1993: 182). Sonunda 25 Haziran 1991’de bu iki cumhuriyet Yugoslavya’dan bağımsızlıklarını ilan ettiler.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Bosna Savaşı sırasında izlediği tutum sonucu yaşanan gelişimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
ABD ile yakın işbirliğinin gelişti.
B
Bölgede önemli bir silahlı güç oldu.
C
Atina karşısında avantajlı bir konuma geldi.
D
Bölgede politika üretebilen devlet oldu.
E
Bölgede nufüs mübadelesine ön ayak oldu.
Açıklama:
Bosna Savaşı ve Türkiye
Türkiye Bosna Savaşı sırasında izlediği tutumla Soğuk Savaş sonrasına son derece sarsıcı bir başlangıç yapan Balkanlarda önemli bir devlet olduğunu gösterdi. ABD ile yakın işbirliği, Türkiye’nin önerilerinin ve çalışmalarının daha da yakından izlenmesine yol açtı. Bazı askerî ve siyasi nedenlerle askerî güç kullanmayan Türkiye, meşru bir pozisyonun temsilcisi olarak Bosna’ya silah göndermek de dahil olmak üzere önemli katkılar sundu. Aynı dönemde Yunanistan’ın izlediği siyasetle karşılaştırıldığında Türkiye’nin Atina karşısında avantajlı bir konuma geldi.
Türkiye Bosna Savaşı sırasında izlediği tutumla Soğuk Savaş sonrasına son derece sarsıcı bir başlangıç yapan Balkanlarda önemli bir devlet olduğunu gösterdi. ABD ile yakın işbirliği, Türkiye’nin önerilerinin ve çalışmalarının daha da yakından izlenmesine yol açtı. Bazı askerî ve siyasi nedenlerle askerî güç kullanmayan Türkiye, meşru bir pozisyonun temsilcisi olarak Bosna’ya silah göndermek de dahil olmak üzere önemli katkılar sundu. Aynı dönemde Yunanistan’ın izlediği siyasetle karşılaştırıldığında Türkiye’nin Atina karşısında avantajlı bir konuma geldi.
Soru 5
Balkanlarda Makedonya devletinin kurulmasına aşağıdaki devletlerden hangisi itiraz etmiştir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Bosna-Hersek
C
Hırvatistan
D
Yunanistan
E
Kosova
Açıklama:
Kuzey Makedonya ile İlişkiler
Makedonya devletinin isim sorunu: 1992’de Makedonya ismi altında bağımsızlık ilanına Yunanistan itiraz etti. Bu ismin Yunanistan’la tarihsel bağı olduğu iddiası kadar Yunanistan’ınkuzeyinde Makedonya diye bir bölge olması nedeniyle, Makedonya devletinin burada hak iddia etmesinden endişeleniliyordu. Uluslararası kuruluşlara üyeliği ise Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya adıyla gerçekleşti. 2018’de iki ülke arasında yapılan anlaşmayla da ülkenin resmî adı Kuzey Makedonya Cumhuriyeti oldu.
Makedonya devletinin isim sorunu: 1992’de Makedonya ismi altında bağımsızlık ilanına Yunanistan itiraz etti. Bu ismin Yunanistan’la tarihsel bağı olduğu iddiası kadar Yunanistan’ınkuzeyinde Makedonya diye bir bölge olması nedeniyle, Makedonya devletinin burada hak iddia etmesinden endişeleniliyordu. Uluslararası kuruluşlara üyeliği ise Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya adıyla gerçekleşti. 2018’de iki ülke arasında yapılan anlaşmayla da ülkenin resmî adı Kuzey Makedonya Cumhuriyeti oldu.
Soru 6
Münhasır Ekonomik Bölge sorunu Türkiye ile hangi ülke arasında oluşmuştur?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Rusya
C
İtalya
D
Yunanistan
E
Fransa
Açıklama:
Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’deki Egemenlik Alanlarına İlişkin
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY), GKRY’nin 2000’lerin ortalarında tüm Kıbrıs adası adına, dolayısıyla Türkiye’nin meşru saymayacağı biçimde 200 millik Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ilan etmesi ve bazı Akdeniz ülkeleriyle MEB sınırlama anlaşmaları yapması bölgedeki gerginliğin fitilini ateşledi. Yunanistan da aynı yolu izleyerek 200 millik MEB ilanı ve bazı kıyıda devletlerle bu süreçte sınırlama anlaşmaları yaptı. Dahası, Yunanistan’ın iddia ettiği MEB sınırlandırması Türkiye bakımından kabul edilmez bir nitelik taşımakta çünkü Türkiye’ye çok küçük bir alan bırakmakta, Türkiye’nin Akdeniz’den hak ettiği ölçüde yararlanmasına engel olmaktadır. Bu durum, Ege’deki karasuları konusundaki ihtilafı andırmaktadır.
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY), GKRY’nin 2000’lerin ortalarında tüm Kıbrıs adası adına, dolayısıyla Türkiye’nin meşru saymayacağı biçimde 200 millik Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ilan etmesi ve bazı Akdeniz ülkeleriyle MEB sınırlama anlaşmaları yapması bölgedeki gerginliğin fitilini ateşledi. Yunanistan da aynı yolu izleyerek 200 millik MEB ilanı ve bazı kıyıda devletlerle bu süreçte sınırlama anlaşmaları yaptı. Dahası, Yunanistan’ın iddia ettiği MEB sınırlandırması Türkiye bakımından kabul edilmez bir nitelik taşımakta çünkü Türkiye’ye çok küçük bir alan bırakmakta, Türkiye’nin Akdeniz’den hak ettiği ölçüde yararlanmasına engel olmaktadır. Bu durum, Ege’deki karasuları konusundaki ihtilafı andırmaktadır.
Soru 7
Yunanistan ve Türkiye arasında yaşanan hangi olay sonucunda Gümülcine başkonsolosu istenmeyen adam ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
Genel seçimler
B
Müftülük seçimleri
C
Nüfus mübadelesi
D
Ege adaları sorunu
E
Kıta sahanlığı sorunu
Açıklama:
Azınlık Meseleleri
Türkler siyasal örgütlenme ve temsil konusuna önem vererek iki ülke arasındaki ilişkilerde dikkat çeken bir faktör olmaya başladı. Bunun ilk yansımalarından biri, Batı Trakya’daki il müftülerinin Yunan makamlarınca atama usulüne Türk azınlığın karşı çıkması üzerine yaşandı. Türk azınlığın, kendi müftülerini seçme talebi, siyasal temsil konusunda da belirli hassasiyetlerin geliştiğini gösteriyordu. Nitekim Haziran 1989’da yapılan genel seçimlerde aday olan üç Batı Trakya Türkü, çeşitli gerekçelerle mahkum edildiler. Birisinin milletvekilliği düşürülürken diğer ikisinin aday olmasına izin verilmedi. Yargılama süreci de Yunan mi gölgesinde gerçekleşti ve Batı Trakya Türklerine yönelik çeşitli şiddet eylemleri yaşandı. Bu gerginliğin hemen ardından olaya müdahil olmak üzere Yunan makamları nezdinde girişimde bulunan Türkiye’nin Gümülcine başkonsolosu Yunanistan tarafından istenmeyen adam (persona non grata) ilan edildi. Sadık Ahmet’in kısa süren milletvekilliğinin ardından Yunanistan 1993’te çıkardığı yeni seçim yasasıyla zorlu şartlar öngörerek Batı Trakya Türklerinin milletvekili çıkarma olasılığını fiilen ortadan kaldırdı.
Türkler siyasal örgütlenme ve temsil konusuna önem vererek iki ülke arasındaki ilişkilerde dikkat çeken bir faktör olmaya başladı. Bunun ilk yansımalarından biri, Batı Trakya’daki il müftülerinin Yunan makamlarınca atama usulüne Türk azınlığın karşı çıkması üzerine yaşandı. Türk azınlığın, kendi müftülerini seçme talebi, siyasal temsil konusunda da belirli hassasiyetlerin geliştiğini gösteriyordu. Nitekim Haziran 1989’da yapılan genel seçimlerde aday olan üç Batı Trakya Türkü, çeşitli gerekçelerle mahkum edildiler. Birisinin milletvekilliği düşürülürken diğer ikisinin aday olmasına izin verilmedi. Yargılama süreci de Yunan mi gölgesinde gerçekleşti ve Batı Trakya Türklerine yönelik çeşitli şiddet eylemleri yaşandı. Bu gerginliğin hemen ardından olaya müdahil olmak üzere Yunan makamları nezdinde girişimde bulunan Türkiye’nin Gümülcine başkonsolosu Yunanistan tarafından istenmeyen adam (persona non grata) ilan edildi. Sadık Ahmet’in kısa süren milletvekilliğinin ardından Yunanistan 1993’te çıkardığı yeni seçim yasasıyla zorlu şartlar öngörerek Batı Trakya Türklerinin milletvekili çıkarma olasılığını fiilen ortadan kaldırdı.
Soru 8
Bosna -Hersek savaşı hangi tarihler arasında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1988-1990
B
1990-1992
C
1992-1995
D
1995-1998
E
1998-2000
Açıklama:
Bosna-Hersek ile İlişkiler
Bosna-Hersek savaşı 1992-1995 arasında gerçekleşmiştir.
Bosna-Hersek savaşı 1992-1995 arasında gerçekleşmiştir.
Soru 9
Türkiye NATO ve İslam konferansı Örgütünde üyeliğine girişte aşağıdaki ülkelerden hangisini desteklemiştir?
Seçenekler
A
Arnavutluk
B
Bulgaristan
C
Makedonya
D
Bosna-Hersek
E
Kosova
Açıklama:
Arnavutluk ile İlişkiler
Arnavutluk-Türkiye ilişkileri özellikle 1990’ların ilk yarısında bir hayli gelişti. Türkiye, Arnavutluk’un NATO ve İslam Konferansı Örgütü’ne üyeliğine destek verdi. Böylece, kendisi gibi anayasal bakımdan laik olan bir devletin İslam Konferansı Örgütü’nde yer alması, Türkiye’nin bu örgütteki istisnai durumunu ortadan kaldırdı
Arnavutluk-Türkiye ilişkileri özellikle 1990’ların ilk yarısında bir hayli gelişti. Türkiye, Arnavutluk’un NATO ve İslam Konferansı Örgütü’ne üyeliğine destek verdi. Böylece, kendisi gibi anayasal bakımdan laik olan bir devletin İslam Konferansı Örgütü’nde yer alması, Türkiye’nin bu örgütteki istisnai durumunu ortadan kaldırdı
Soru 10
Ege adaları sorunu olarak ortaya çıkan Kardak adası krizinde Türkiye ve Yunanistan kuvvetlerinin çatışmasını engellemek için hangi ülke müdahale etmiştir?
Seçenekler
A
Rusya
B
ABD
C
İngiltere
D
Almanya
E
İtalya
Açıklama:
Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’deki
Egemenlik Alanlarına İlişkin Sorunlar
Kardak krizi ile iki ülke çatışma eşiğine gelmesi, Türk-Yunan çatışması olmanın ötesinde, iki NATO üyesinin birbiriyle çatışması anlamına gelecek ve önemli sonuçları olacaktı. Nitekim ABD Başkanı Clinton her iki tarafı da arayarak askerlerin çekilmesini ve askerlerin bölgeden çekilmesini sağladı. Kardak özelinde sorun bu şekilde yatıştırılmış olsa da ilke olarak Ege Denizi’ndeki egemenlik mücadelesi sonraki dönemde de sürdü.
Egemenlik Alanlarına İlişkin Sorunlar
Kardak krizi ile iki ülke çatışma eşiğine gelmesi, Türk-Yunan çatışması olmanın ötesinde, iki NATO üyesinin birbiriyle çatışması anlamına gelecek ve önemli sonuçları olacaktı. Nitekim ABD Başkanı Clinton her iki tarafı da arayarak askerlerin çekilmesini ve askerlerin bölgeden çekilmesini sağladı. Kardak özelinde sorun bu şekilde yatıştırılmış olsa da ilke olarak Ege Denizi’ndeki egemenlik mücadelesi sonraki dönemde de sürdü.
Soru 11
I. Türkiye’nin batıya açılan kapısı olması
II. Avrupa’ya giden ulaşım hatlarının geçtiği bölge olması
III. Tarihi süreçte yer alan siyasi ve kültürel mirasın bulunması
IV. Eski Osmanlı tebaası Türklerin bölgede azınlık olarak yaşamaya devam etmesi
Yukarıdaki maddelerden hangileri Türkiye’nin Balkanlara yönelik politikasının şekillenmesine etki etmektedir?
II. Avrupa’ya giden ulaşım hatlarının geçtiği bölge olması
III. Tarihi süreçte yer alan siyasi ve kültürel mirasın bulunması
IV. Eski Osmanlı tebaası Türklerin bölgede azınlık olarak yaşamaya devam etmesi
Yukarıdaki maddelerden hangileri Türkiye’nin Balkanlara yönelik politikasının şekillenmesine etki etmektedir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
II, III
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Türkiye ve Balkanlar: Tarihsel ve Coğrafi Bağlar
Doğru yanıt e seçeneğidir.
Doğru yanıt e seçeneğidir.
Soru 12
Türkiye’nin Soğuk Savaş boyunca güvenlik kaygıları temelinde belirlediği Balkan politikaları hangi yıllarda değişime uğramıştır?
Seçenekler
A
1970'ler
B
1980'ler
C
1990'lar
D
2000'ler
E
2010 sonrası
Açıklama:
Soğuk Savaş Sonrasında Türkiye’nin Balkanlar Politikasındaki Değişim
Türkiye’nin Soğuk Savaş boyunca güvenlik kaygıları temelinde belirlediği Balkan politikaları, 1990’larla birlikte önemli değişiklikler geçirdi. Doğru yanıt c seçeneğidir.
Türkiye’nin Soğuk Savaş boyunca güvenlik kaygıları temelinde belirlediği Balkan politikaları, 1990’larla birlikte önemli değişiklikler geçirdi. Doğru yanıt c seçeneğidir.
Soru 13
I. Herkes için güvenlik
II. Yüksek düzeyli siyasi diyalog
III. Karşılıklı ekonomik bağımlılık
IV. Çok kültürlü dokunun muhafazası
Yukarıdaki kavramlardan hangileri Türkiye’nin 2002 sonrası Balkanlar politikasına temel oluşturmaktadır?
II. Yüksek düzeyli siyasi diyalog
III. Karşılıklı ekonomik bağımlılık
IV. Çok kültürlü dokunun muhafazası
Yukarıdaki kavramlardan hangileri Türkiye’nin 2002 sonrası Balkanlar politikasına temel oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
I, II, IV
D
I, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Soğuk Savaş Sonrasında Türkiye’nin Balkanlar Politikasındaki Değişim
Doğru yanıt e seçeneğidir.
Doğru yanıt e seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdaki kuruluşlardan hangisi Türkiye’nin Balkan politikalarında etkin rol almaz?
Seçenekler
A
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB)
B
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA)
C
Yunus Emre Enstitüsü (YEE)
D
İslam Kültür Merkezi
E
Türkiye Maarif Vakfı
Açıklama:
Soğuk Savaş Sonrasında Türkiye’nin Balkanlar Politikasındaki Değişim
Doğru yanıt d seçeneğidir.
Doğru yanıt d seçeneğidir.
Soru 15
Yugoslavya'nın kurucu lideri Josip Broz Tito hangi yılda vefat etmiştir?
Seçenekler
A
1978
B
1980
C
1982
D
1984
E
1986
Açıklama:
Sosyalist Yugoslavya’nın Sonu ve Türkiye
Doğru yanıt b seçeneğidir.
Doğru yanıt b seçeneğidir.
Soru 16
Türkiye, Yugoslavya'nın dağılmasının ardından bağımsızlığını ilan eden cumhuriyetleri hangi yılda tanımıştır?
Seçenekler
A
Ocak 1992
B
Şubat 1992
C
Ekim 1992
D
Ocak 1993
E
Şubat 1993
Açıklama:
Sosyalist Yugoslavya’nın Sonu ve Türkiye
Doğru yanıt b seçeneğidir.
Doğru yanıt b seçeneğidir.
Soru 17
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Türkiye’nin Bosna-Hersek’le ilgili olarak yaptığı “Bosna-Hersek İçin İki
Aşamalı Eylem Planı” adlı önerinin maddelerinden değildir?
Aşamalı Eylem Planı” adlı önerinin maddelerinden değildir?
Seçenekler
A
Bölgenin silahsızlandırılması
B
Uçuş yasağının sıkı denetlenmesi
C
İnsani yardımın ulaştırılması
D
Mülteciler için güvenli bölgeler oluşturulması
E
Koşulları kabul etmedikleri takdirde Sırplara ait mevzilerin hava operasyonuyla bombalanması
Açıklama:
Bosna Savaşı ve Türkiye
Doğru yanıt a seçeneğidir.
Doğru yanıt a seçeneğidir.
Soru 18
10 Mart 1993 yılında Saraybosna'da büyükelçilik açan ilk devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
ABD
C
Almanya
D
Fransa
E
İtalya
Açıklama:
Bosna’ya verdiği desteğin çok önemli bir göstergesi olarak Türkiye, Saraybosna’da büyükelçilik açan ilk devlet oldu (10 Mart 1993). Doğru seçenek A'dır.
Soru 19
I. Bosna’daki Müslüman Boşnakların Sırplarca ezilmesinin yarattığı infial;
II. Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrasındaki dönemde Avrupa’daki siyasi
varlığını destekleyecek şekilde, halkının önemli bir kısmı Müslüman olan bir başka ülkenin varoluş hakkının savunulması ihtiyacı;
III. Balkanlardaki etkinliğini artırma ve böylece uluslararası politikada yeniden önemli bir bölgesel güç olarak kabul görme isteği;
IV. Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan güzergâh olan Balkanlardaki çatışmanın bir an önce sonlandırılarak ulaşım hatlarında yaşanan sorunların çözülmesi
beklentisi.
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri Türkiye'nin Bosna Savaşı sırasında izlediği politikanın nedenleri arasındadır?
II. Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrasındaki dönemde Avrupa’daki siyasi
varlığını destekleyecek şekilde, halkının önemli bir kısmı Müslüman olan bir başka ülkenin varoluş hakkının savunulması ihtiyacı;
III. Balkanlardaki etkinliğini artırma ve böylece uluslararası politikada yeniden önemli bir bölgesel güç olarak kabul görme isteği;
IV. Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan güzergâh olan Balkanlardaki çatışmanın bir an önce sonlandırılarak ulaşım hatlarında yaşanan sorunların çözülmesi
beklentisi.
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri Türkiye'nin Bosna Savaşı sırasında izlediği politikanın nedenleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Genel olarak Türkiye’nin savaş sırasında izlediği politikanın nedenleri ise şöyle sıralanabilir:
1. Bosna’daki Müslüman Boşnakların Sırplarca ezilmesinin yarattığı infial;
2. Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrasındaki dönemde Avrupa’daki siyasi
varlığını destekleyecek şekilde, halkının önemli bir kısmı Müslüman olan bir başka ülkenin varoluş hakkının savunulması ihtiyacı;
3. Balkanlardaki etkinliğini artırma ve böylece uluslararası politikada yeniden önemli bir bölgesel güç olarak kabul görme isteği;
4. Kürt sorunu vesilesiyle gündeme gelen, bir grubun kuvvet kullanma yoluyla bulunduğu ülkeden toprak kazanıp bağımsızlık ilan etmesi uygulamasına karşı çıkma gereği.
5. Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan güzergâh olan Balkanlardaki çatışmanın bir an önce sonlandırılarak ulaşım hatlarında yaşanan sorunların çözülmesi
beklentisi (Uzgel, 2010: 499-500). Doğru seçenek E'dir.
1. Bosna’daki Müslüman Boşnakların Sırplarca ezilmesinin yarattığı infial;
2. Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrasındaki dönemde Avrupa’daki siyasi
varlığını destekleyecek şekilde, halkının önemli bir kısmı Müslüman olan bir başka ülkenin varoluş hakkının savunulması ihtiyacı;
3. Balkanlardaki etkinliğini artırma ve böylece uluslararası politikada yeniden önemli bir bölgesel güç olarak kabul görme isteği;
4. Kürt sorunu vesilesiyle gündeme gelen, bir grubun kuvvet kullanma yoluyla bulunduğu ülkeden toprak kazanıp bağımsızlık ilan etmesi uygulamasına karşı çıkma gereği.
5. Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan güzergâh olan Balkanlardaki çatışmanın bir an önce sonlandırılarak ulaşım hatlarında yaşanan sorunların çözülmesi
beklentisi (Uzgel, 2010: 499-500). Doğru seçenek E'dir.
Soru 20
Kosova bağımsızlığını hangi tarihte ilan etmiştir?
Seçenekler
A
2002
B
2004
C
2006
D
2008
E
2010
Açıklama:
Kosova’nın nihai statüsüyle ilgili olarak taraflar arasındaki görüşmelerden sonuç çıkmayınca Kosovalı Arnavutlar 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan bağımsızlıklarını ilan etmişlerdi. Türkiye aynı gün Kosova’nın bağımsızlığını tanıdı ve Kosova’yı tanıyan yedinci devlet oldu. Türkiye böylece hem bölgedeki Türk azınlığın durumunu iyileştirmeyi hem Arnavutluk ile ilişkileri geliştirmeyi hem de Balkanlar’daki etkinliğini artırmayı amaçladı.
Kosova’nın nihai statüsüyle ilgili olarak taraflar arasındaki görüşmelerden sonuç çıkmayınca Kosovalı Arnavutlar 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan bağımsızlıklarını ilan etmişlerdi. Türkiye aynı gün Kosova’nın bağımsızlığını tanıdı ve Kosova’yı tanıyan yedinci devlet oldu. Doğru seçenek D'dir.
Kosova’nın nihai statüsüyle ilgili olarak taraflar arasındaki görüşmelerden sonuç çıkmayınca Kosovalı Arnavutlar 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan bağımsızlıklarını ilan etmişlerdi. Türkiye aynı gün Kosova’nın bağımsızlığını tanıdı ve Kosova’yı tanıyan yedinci devlet oldu. Doğru seçenek D'dir.
Soru 21
Bosna’daki savaşın sonlarında Sırp, Hırvat ve Boşnak tarafların imzaladığı Dayton Anlaşması hangi yılda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Temmuz 1995
B
Ekim 1995
C
Aralık 1995
D
Şubat 1996
E
Nisan1996
Açıklama:
Bosna Savaşı ve Türkiye
Doğru yanıt c seçeneğidir.
Doğru yanıt c seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Kosova'nın bağımsızlığını kazandığı yıldır?
Seçenekler
A
2005
B
2006
C
2007
D
2008
E
2009
Açıklama:
Sırbistan’la İlişkiler ve Kosova’nın Bağımsızlığı
Kosovalı Arnavutlar 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan bağımsızlıklarını ilan etmişlerdi. Doğru yanıt d seçeneğidir.
Kosovalı Arnavutlar 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan bağımsızlıklarını ilan etmişlerdi. Doğru yanıt d seçeneğidir.
Soru 23
1995 yılında Dayton Antlaşması'nı imzalayan taraflar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sırp - Arnavut - Hırvat
B
Sırp - Yunan - Makedon
C
Sırp - Hırvat -Boşnak
D
Sırp - Makedon - Bulgar
E
Bulgar - Sırp -Yunan
Açıklama:
Bosna’daki savaş 1995 yılında ABD’nin öncülüğünde gerçekleştirilen askerî müdahale ve ardından yine ABD’nin girişimiyle Sırp, Hırvat ve Boşnak tarafların 15 Aralık’ta imzaladığı Dayton Anlaşması’na kadar devam etti. Doğru seçenek C'dir.
Soru 24
Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti'nin parçalanmasının ardından S. Miloşeviç yönetimindeki Sırbistan, Karadağ ile birlikte Sosyalist Yugoslavya'nın halef devleti olarak Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'ni hangi tarihte kurmuştur?
Seçenekler
A
1991
B
1992
C
1993
D
1994
E
1995
Açıklama:
Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti’nin merkezinde yer alan Sırbistan, parçalanmayı durdurmaya çalışmış fakat Sırp hakimiyetini istemeyen diğer cumhuriyetler karşısında başarılı olamamıştı. Parçalanmanın ardından, Slobodan Miloşeviç yönetimindeki Sırbistan, Nisan 1992’de Karadağ ile birlikte Sosyalist Yugoslavya’nın halef devleti olarak Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni kurdu. Doğru seçenek B'dir.
Soru 25
Etnik açıdan bakıldığında Makedonya’da hangi azınlık gruplar yer almaz?
Seçenekler
A
Arnavutlar
B
Yunanlar
C
Türkler
D
Sırplar
E
Bulgarlar
Açıklama:
Kuzey Makedonya ile İlişkiler
Doğru yanıt b seçeneğidir.
Doğru yanıt b seçeneğidir.
Soru 26
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Makedonya'nın tarihsel olarak kendilerine ait olduğu iddiasıyla ülkenin adına itiraz etmiş ve Makedonya'nın uluslararası örgütlere üyeliğine karşı çıkmıştır?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Bulgaristan
C
Arnavutluk
D
Sırbistan
E
Hırvatistan
Açıklama:
Yunanistan, tarihsel olarak Makedonya’nın kendilerine ait olduğu iddiasıyla ülkenin bu adına itiraz etti ve Makedonya’nın uluslararası örgütlere üyeliğine karşı çıktı. Doğru seçenek A'dır.
Soru 27
1990 yılında Bulgaristan'daki Türk azınlığın haklarını savunma mücadelesinin simge ismi Ahmet Doğan liderliğinde kurulan partinin adı ne olmuştur?
Seçenekler
A
ATAKA
B
Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH)
C
Bulgaristan Demokratik Partisi
D
Bulgaristan Sosyalist Partisi
E
Bulgaristan İşçi Partisi
Açıklama:
Ocak 1990’da Bulgaristan’daki Türk azınlığın haklarını savunma mücadelesinin simge ismi Ahmet Doğan liderliğinde Hak ve Özgürlükler
Hareketi (HÖH) adlı parti resmen kuruldu. Hem Bulgaristan anayasası gereği etnik temelde parti kurulması mümkün olmadığından hem de toplumsal istikrara katkı vermek adına HÖH içinde Pomak, Bulgar ve Romanlara da yer verildi.
Ocak 1990’da Bulgaristan’daki Türk azınlığın haklarını savunma mücadelesinin simge ismi Ahmet Doğan liderliğinde Hak ve Özgürlükler
Hareketi (HÖH) adlı parti resmen kuruldu. Doğru seçenek B'dir.
Hareketi (HÖH) adlı parti resmen kuruldu. Hem Bulgaristan anayasası gereği etnik temelde parti kurulması mümkün olmadığından hem de toplumsal istikrara katkı vermek adına HÖH içinde Pomak, Bulgar ve Romanlara da yer verildi.
Ocak 1990’da Bulgaristan’daki Türk azınlığın haklarını savunma mücadelesinin simge ismi Ahmet Doğan liderliğinde Hak ve Özgürlükler
Hareketi (HÖH) adlı parti resmen kuruldu. Doğru seçenek B'dir.
Soru 28
I. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA)
II. Yunus Emre Enstitüsü (YEE)
III. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB)
IV. Türkiye Maarif Vakfı
Yukarıdaki kuruluşlardan hangisi/hangileri Türkiye'nin Balkan politikalarının etkin birer parçası olmuştur?
II. Yunus Emre Enstitüsü (YEE)
III. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB)
IV. Türkiye Maarif Vakfı
Yukarıdaki kuruluşlardan hangisi/hangileri Türkiye'nin Balkan politikalarının etkin birer parçası olmuştur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
2000’lerde bölge politikasını etkin bir unsuru haline gelen Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) 1992’de kurulmuştu. 2000’lerde çalışmalarına başlayan başka kuruluşlar da TİKA gibi Türkiye’nin Balkan politikalarının etkin birer parçası oldular. 2009’da kurulan Yunus Emre Enstitüsü (YEE), 2010’da kurulan Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), 2016’da kurulan Türkiye Maarif Vakfı, ayrıca Diyanet İşleri Başkanlığı eliyle eğitim, kültür, sağlık ve insani yardım alanlarında yürütülen çeşitli altyapı, inşaat ve restorasyon çalışmaları Türkiye’nin Balkan ülkelerindeki etkinliğini ve görünürlüğünü artırdı. Doğru seçenek E'dir.
Soru 29
Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1945 yılında ilan edilen Yugoslavya Federatif Halk Cumhuriyeti (YFHC)'ne hiç dahil olmamıştır?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek
B
Hırvatistan
C
Sırbistan
D
Bulgaristan
E
Slovenya
Açıklama:
Kasım 1945’te ilan edilen Yugoslavya Federatif Halk Cumhuriyeti (YFHC)’nin anayasasında öngörülen federatif yapısı, ülkede sonradan ortaya çıkacak milliyetçi akımlar için bir kaynak oldu. Bu anayasada Bosna-Hersek, Hırvatistan, Karadağ, Makedonya, Sırbistan ve Slovenya federal cumhuriyet olarak tanımlanırken, Sırbistan içinde Macarların çoğunlukta olduğu Voyvodina özerk bölge ve Arnavutların çoğunlukta olduğu Kosova ise özerk
toprak olarak düzenlenmiştir.
Kasım 1945’te ilan edilen Yugoslavya Federatif Halk Cumhuriyeti (YFHC)’nin anayasasında öngörülen federatif yapısı, ülkede sonradan ortaya çıkacak milliyetçi akımlar için bir kaynak oldu. Bu anayasada Bosna-Hersek, Hırvatistan, Karadağ, Makedonya, Sırbistan ve Slovenya federal cumhuriyet olarak tanımlanırken, Sırbistan içinde Macarların çoğunlukta olduğu Voyvodina özerk bölge ve Arnavutların çoğunlukta olduğu Kosova ise özerk toprak olarak düzenlenmiştir. Doğru seçenek D'dir.
toprak olarak düzenlenmiştir.
Kasım 1945’te ilan edilen Yugoslavya Federatif Halk Cumhuriyeti (YFHC)’nin anayasasında öngörülen federatif yapısı, ülkede sonradan ortaya çıkacak milliyetçi akımlar için bir kaynak oldu. Bu anayasada Bosna-Hersek, Hırvatistan, Karadağ, Makedonya, Sırbistan ve Slovenya federal cumhuriyet olarak tanımlanırken, Sırbistan içinde Macarların çoğunlukta olduğu Voyvodina özerk bölge ve Arnavutların çoğunlukta olduğu Kosova ise özerk toprak olarak düzenlenmiştir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 30
I. Mülteciler için güvenli bölgeler oluşturulması
II. Uçuş yasağının sıkı denetlenmesi
III. İnsani yardımın ulaştırılması
IV. Koşulları kabul etmedikleri takdirde Sırplara ait mevzilerin hava operasyonuyla bombalanması
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri Türkiye'nin Bosna-Hersek'le ilgili olarak kendiliğinden yaptığı en önemli girişimlerden biri olan, Ağustos 1992 tarihli "Bosna-Hersek için İki Aşamalı Eylem Planı" adlı önerinin kapsamında yer almaktadır?
II. Uçuş yasağının sıkı denetlenmesi
III. İnsani yardımın ulaştırılması
IV. Koşulları kabul etmedikleri takdirde Sırplara ait mevzilerin hava operasyonuyla bombalanması
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri Türkiye'nin Bosna-Hersek'le ilgili olarak kendiliğinden yaptığı en önemli girişimlerden biri olan, Ağustos 1992 tarihli "Bosna-Hersek için İki Aşamalı Eylem Planı" adlı önerinin kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Türkiye’nin Bosna-Hersek’le ilgili olarak kendiliğinden yaptığı en önemli girişimlerden biri, Ağustos 1992 tarihli ve “Bosna-Hersek İçin İki Aşamalı Eylem Planı” adlı öneridir. Planda mülteciler için güvenli bölgeler oluşturulması, uçuş yasağının sıkı denetlenmesi, insani yardımın ulaştırılması, bölgenin silahlandırılması ve koşulları kabul etmedikleri takdirde Sırplara ait mevzilerin hava operasyonuyla bombalanması gibi öneriler dile getirildi (Kut, 2004: 594).
Türkiye’nin Bosna-Hersek’le ilgili olarak kendiliğinden yaptığı en önemli girişimlerden biri, Ağustos 1992 tarihli ve “Bosna-Hersek İçin İki Aşamalı Eylem Planı” adlı öneridir. Planda mülteciler için güvenli bölgeler oluşturulması, uçuş yasağının sıkı denetlenmesi, insani yardımın ulaştırılması, bölgenin silahlandırılması ve koşulları kabul etmedikleri takdirde Sırplara ait mevzilerin hava operasyonuyla bombalanması gibi öneriler dile getirildi. Doğru seçenek E'dir.
Türkiye’nin Bosna-Hersek’le ilgili olarak kendiliğinden yaptığı en önemli girişimlerden biri, Ağustos 1992 tarihli ve “Bosna-Hersek İçin İki Aşamalı Eylem Planı” adlı öneridir. Planda mülteciler için güvenli bölgeler oluşturulması, uçuş yasağının sıkı denetlenmesi, insani yardımın ulaştırılması, bölgenin silahlandırılması ve koşulları kabul etmedikleri takdirde Sırplara ait mevzilerin hava operasyonuyla bombalanması gibi öneriler dile getirildi. Doğru seçenek E'dir.
Soru 31
1990’lı yıllardan itibaren Türkiye’nin Balkan politikası nasıl adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Stratejik güç politikası
B
Soğuk güç politikası
C
Bölgesel güç politikası
D
Yumuşak güç politikası
E
Emperyalist güç politikası
Açıklama:
Türkiye’nin Balkan politikasının önceki dönemlere göre niteliksel açıdan belki de en önemli farkı “yumuşak güç” kavramı çerçevesinde yapılan çalışmalardır. Uzun yıllar Osmanlı İmparatorluğu’nun bir parçası olan günümüzün Balkan ülkeleri ile kurulan ilişkiler ortak bir tarih ve kültür fikri çerçevesinde ve Türkiye’nin bölgeye ilişkin olarak birtakım tarihsel sorumlulukları bulunduğu söylemine dayandırılmaya başladı. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 32
Kasım 1945’te ilan edilen Yugoslavya Federatif Halk Cumhuriyeti (YFHC)’nin anayasasında öngörülen federatif yapıya göre aşağıdaki devletlerden hangisi Federal Cumhuriyetlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek
B
Hırvatistan
C
Karadağ
D
Sırbistan
E
Kosova
Açıklama:
Kasım 1945’te ilan edilen Yugoslavya Federatif Halk Cumhuriyeti (YFHC)’nin anayasasında öngörülen federatif yapısı, ülkede sonradan ortaya çıkacak milliyetçi akımlar için bir kaynak oldu. Bu anayasada Bosna-Hersek, Hırvatistan, Karadağ, Makedonya, Sırbistan ve Slovenya federal cumhuriyet olarak tanımlanırken, Sırbistan içinde Macarların çoğunlukta olduğu Voyvodina özerk bölge ve Arnavutların çoğunlukta olduğu Kosova ise özerk toprak olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 33
Türkiye’nin 6 Şubat 1992 yılında tanıdığı, Yugoslavya Federatif Halk Cumhuriyeti’den (YFHC) ayrılarak bağımsızlıklarını ilan ülkelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Macaristan
B
Makedonya
C
Bosna-Hersek
D
Sırbistan
E
Karadağ
Açıklama:
Makedonya ve Bosna-Hersek cumhurbaşkanları, Temmuz 1991’de Türkiye’ye gelerek destek istediler. Böylece Türkiye, Soğuk Savaş sonrasında kendisinden destek bekleyen dost iki ülkenin doğuşuna şahit oluyordu (Kut, 2004: 591) AB’nin bu devletleri Ocak 1992’deki tanıma kararının ardından Türkiye bağımsızlığını ilan eden cumhuriyetlerin dördünü de 6 Şubat 1992’de resmen tanıdı. Böylece Sırbistan ve Karadağ’dan müteşekkil ve Nisan ayında ilan edilen yeni Yugoslavya Federal Cumhuriyeti ile Türkiye’nin ilişkilerinde önemli bir kırılma yaşandı. Bu nedenle doğru seçenek A seçeneğidir.
Soru 34
Bosna’daki savaş 1995 yılında ABD’nin öncülüğünde gerçekleştirilen askerî müdahale ve ardından yine ABD’nin girişimiyle Sırp, Hırvat ve Boşnak tarafların 15 Aralık 1995 yılında imzaladığı anlaşmanın adı nedir?
Seçenekler
A
Lizbon Anlaşması
B
Tiran Anlaşması
C
Dayton Anlaşması
D
Glaston Anlaşması
E
Boşnak Anlaşması
Açıklama:
Bosna’daki savaş 1995 yılında ABD’nin öncülüğünde gerçekleştirilen askerî müdahale ve ardından yine ABD’nin girişimiyle Sırp, Hırvat ve Boşnak tarafların 15 Aralık’ta imzaladığı Dayton Anlaşması’na kadar devam etti. Bu neden doğru seçenek C seçeneğidir
Soru 35
Bosnalı Sırpların Temmuz 1995 yılında Müslüman Boşnakları katlettiği, yüzyılın en trajik soykırımının adı nedir?
Seçenekler
A
Bosna Soykırımı
B
Srebrenica Soykırımı
C
Karadağ Soykırımı
D
Boşnak Soykırımı
E
Kosova Soykırımı
Açıklama:
Temmuz 1995’te Bosnalı Sırpların Müslüman Boşnak erkek ve çocukları katlettiği Srebrenica soykırımı, 20. yüzyıl tarihinin en trajik olaylarından biri oldu. Hollandalı BM Barış Gücü askerlerinin koruyacakları varsayılan şehri Bosnalı Sırp birliklerine teslim etmesiyle binlerce insan öldürüldü. Bundan sonra artan Sırp şiddetine, ABD öncülüğünde gerçekleştirilen hava bombardımanıyla yanıt verildi. Bu arada içlerinde Türkiye’nin de bulunduğu bir grup ülkenin silah ambargosu kararını delerek Boşnaklara silah temin etmesi de Bosnalı Sırpların askerî durumunu bozmaya başlamıştı. İşte Dayton Anlaşması bu sürecin sonunda geldi. Bu nedenle doğru seçenek B seçeneğidir.
Soru 36
NATO’nun Yugoslavya’da 77 gün süren operasyon sonunda anlaşma sağlandı. BM’nin verdiği yetki çerçevesinde kurulan, NATO liderliğinde görev yapacak olan ve Türkiye’nin de katıldığı uluslararası barış gücünün adı nedir?
Seçenekler
A
NATO Force
B
BFOR (Bosna Force)
C
KFOR (Kosovo Force)
D
YFOR (Yugoslavya Forse)
E
SFOR (Sırbistan Force)
Açıklama:
NATO’nun Yugoslavya’da 77 gün süren operasyon sonunda anlaşma sağlandı. BM’nin verdiği yetki çerçevesinde kurulan ve NATO liderliğinde görev yapacak KFOR (Kosovo Force) adlı uluslararası barış gücü birliğine Türkiye de katıldı. Bu noktadan sonra Kosovalı Arnavutlar, ABD ve AB başta olmak üzere uluslararası toplumun desteğiyle giderek bağımsızlık sürecine girdi. Bu nedenle doğru seçenek C seçeneğidir.
Soru 37
Karadağ ne zaman egemen devlet haline geldi?
Seçenekler
A
1992
B
1995
C
1999
D
2003
E
2006
Açıklama:
Yugoslavya Federatif Sosyalist Cumhuriyeti 1992’de Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ne dönüştü. Bu devlet 2003’te Sırbistan-Karadağ adını aldı fakat 2006’da bu birlik de sona erdi. Bu tarihten itibaren Sırbistan ve Karadağ ayrı egemen devletler hâline geldi. Bu nedenle doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 38
Türkiye ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini sağlayan yabancı devlet başkanlarına verilen Türkiye Cumhuriyeti Devlet Nişanı, Bosna-Hersek Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’e Cumhurbaşkanı Demirel tarafından
Seçenekler
A
1992
B
1994
C
1995
D
1997
E
1999
Açıklama:
Türkiye ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini sağlayan yabancı devlet başkanlarına verilen Türkiye Cumhuriyeti Devlet Nişanı, Cumhurbaşkanı Demirel tarafından 1997’de Bosna-Hersek Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’e verildi. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.
Soru 39
Makedonya’nın ismi. hangi tarihte Kuzey Makedonya Cumhuriyeti olarak değiştirildi?
Seçenekler
A
1992
B
1999
C
2007
D
2013
E
2018
Açıklama:
Makedonya devletinin isim sorunu: 1992’de Makedonya ismi altında bağımsızlık ilanına Yunanistan itiraz etti. Bu ismin Yunanistan’la tarihsel bağı olduğu iddiası kadar Yunanistan’ın kuzeyinde Makedonya diye bir bölge olması nedeniyle, Makedonya devletinin burada hak iddia etmesinden endişeleniliyordu. Uluslararası kuruluşlara üyeliği ise Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya adıyla gerçekleşti. 2018’de iki ülke arasında yapılan anlaşmayla da ülkenin resmî adı Kuzey Makedonya Cumhuriyeti oldu. Bu nedenle doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 40
Muğla ili açıklarındaki yakınlarında bulundan iki ada yakınında 25 Aralık 1995’te kaza yapan bir geminin Yunanistan makamları tarafından kurtarılması, Türk makamlarınca karasularının ihlal edildiği gerekçesiyle ortaya çıkan krizin yaşanmasına neden olan adaların adı nedir?
Seçenekler
A
Leros
B
Limni
C
Kos
D
Kardak
E
Oniki Ada
Açıklama:
Muğla ili açıklarındaki Kardak adası (aslında yan yana iki adacık) yakınlarında 25 Aralık 1995’te kaza yapan bir geminin Yunanistan makamları tarafından kurtarılması Türk makamlarınca karasularının ihlal edildiği gerekçesiyle protesto edildi. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.
Ünite 6
Soru 1
1800’lerde Orta Asya Kafkasya’nın kontrolü için mücadele eden başlıca devletler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD, Çin İmparatorluğu
B
SSCB, Çin İmparatorluğu
C
SSCB, Hindistan
D
İngiliz İmparatorluğu, Çin İmparatorluğu
E
İngiliz İmparatorluğu, Rus İmparatorluğu
Açıklama:
1800’lerde İngiliz ve Rus imparatorlukları OAK’nın kontrolü için mücadele etmişler, Rudyard Kipling bu çekişmeyi “Büyük Oyun” olarak adlandırmıştı.
Soru 2
Türkiye’nin 1990’lı yılların başında başlattığı bölge ülkelerinin ortak alfabe kullanmaları konusundaki girişimleri aşağıdakilerden hangisinde olumlu sonuçlanmamıştır?
Seçenekler
A
Azerbaycan
B
Türkmenistan
C
Özbekistan
D
Kazakistan
E
Tacikistan
Açıklama:
Türkiye’nin 1990’lı yılların başında başlattığı bölge ülkelerinin ortak alfabe kullanmaları konusundaki girişimleri Azerbaycan’ın 25 Aralık 1991, Türkmenistan’ın 13 Nisan 1993 ve Özbekistan’ın da 6 Mayıs 1995’te bu alfabeye geçmeleriyle meyvesini verdi. Kazakistan’da Kasım 1991’de kabul edilen ortak Türk alfabesini kademeli olarak kullanıma almaya karar verdiğini ve geçişin 2025’te tamamlanacağını açıkladı. Alfabelerde bazı farklı harflerin bulunması zorluklar doğursa da bu ülkelerin Türkiye’nin de kullandığı alfabeye geçmeleri, uzun vadede, kültür politikaları ve bölge halkları arasında iletişimi geliştirmek açısından önemliydi.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi, ekim 2009’da Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (“Türk Konseyi” veya “Türk Keneşi”) adıyla kurumsallaşan kurumun kurucuları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Özbekistan
B
Azerbaycan
C
Türkiye
D
Kazakistan
E
Kırgızistan
Açıklama:
Ekim 2009’da Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (“Türk Konseyi” veya “Türk Keneşi”) adıyla kurumsallaştı. Kurucular Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan’dı.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi, Hazar Havzası Ülkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Azerbaycan
B
Özbekistan
C
Türkmenistan
D
İran
E
Rusya Federasyonu
Açıklama:
SSCB’nin dağılmasından sonra, Hazar Havzası ülkelerinin (Azerbaycan, İran, Kazakistan, Rusya Federasyonu ve Türkmenistan) sahip oldukları petrol ve gaz potansiyelleriyle 21. yüzyılın önemli enerji üreticileri arasında olacakları anlaşıldı.
Soru 5
Rusya’dan Türkiye’ye doğrudan doğalgaz taşıyan ve 8 Ocak 2020’de kullanıma alınan proje aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
DGBH Projesi
B
Şahdeniz Projesi
C
Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı
D
Nabucco
E
TürkAkım projesi
Açıklama:
Rusya’dan Türkiye’ye doğrudan doğalgaz taşıyacak TürkAkım projesi 8 Ocak 2020’de kullanıma alınırken bunun devamı olacak şekilde düşünülen Türkiye-Avrupa bağlantısı Rusya ile Batı arasındaki siyasi gerginlikler nedeniyle gerçekleştirilemedi.
Soru 6
2010 yılındaki iç istikrarsızlıklar sonunda düzenlenen referandumla ilk kadın cumhurbaşkanının seçildiği OAK ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkmenistan
B
Özbekistan
C
Tacikistan
D
Kırgızistan
E
Kazakistan
Açıklama:
Kırgızistan’da 7 Nisan 2010’da halkın yeniden ayaklanmasına ve Bakiyev rejimini de sona erdirmesi, ardından yaşanan istikrarsız dönem ve bu döneme damgasını vuran ABD-Rusya etkinlik mücadelesi, Türkiye’nin bu ülkeyle ilişkilerinin seyrini belirleyen temel faktörler oldu. Bu ortamda Bakiyev’in devrilmesinin ardından düzenlenen referandumda halkın parlamenter demokrasiyi benimsemesi ve ülkenin ilk kadın cumhurbaşkanı olarak Roza Otunbayeva’yı seçmesi Türkiye’de olumlu karşılandı.
Soru 7
- Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin gelişmesini sınırlayan etmenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Özbekistanın 1992’de bölgedeki ağırlığının, Türkiye etkisiyle azalacağı endişesi
B
Muhalif lider Muhammed Salih’in Türkiye’de yaşamasına izin verilmesi
C
Türkiye’deki Özbek öğrencilerin, serbestlik ortamından etkilenmelerinin istenmeyerek ülkelerine geri çağrılmaları
D
1999’da Taşkent’teki bombalama eylemlerinden sonra Türk okullarının kapatılması
E
Bölge halkının Türk/Türki kökenli olmaması nedeniyle Rusya ile geliştirdiği yakın ilişkiler
Açıklama:
Bölge halkının Türk/Türki kökenli olmayan ülkesi Özbekistan değil Tacikistan'dır.
Soru 8
Bölgede nüfusuna oranla en fazla Rus azınlığa sahip devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkmenistan
B
Özbekistan
C
Tacikistan
D
Azerbaycan
E
Kazakistan
Açıklama:
Bölgede nüfuslarına oranla en fazla Rus azınlığa sahip iki devleti Kazakistan ve Kırgızistan’la ilişkiler de yıllar içinde daha ziyade bu ülkelerin iç siyasi gelişmelerine endeksli şekilde ilerledi.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Rusya’nın oluşturduğu erişime engelli bölgeler (A2/AD (anti-access/area denial) arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kırım Çevresi
B
Kuzey Doğuda Ermenistan Sınırı
C
Doğu Akdeniz
D
Suriye
E
Batı Kırgızistan
Açıklama:
Rusya’nın Kırım’ı ilhakı ile iki ülke arasındaki deniz sınırları Soğuk Savaş dönemine çok benzer bir yapıya döndü. Rusya bölgedeki askerî yatırımlarıyla sadece donanmasını güçlendirmedi, aynı zamanda Kırım çevresinde bir A2/AD (anti-access/ area denail) bölgesi oluşturdu. Bu gelişme bölgede askerî nüfuzu ve siyasi varlığını genişletme planları olmayan Türkiye’yi fazlaca endişelendirmezken Rusya’nın kuzeyde Kırım ve çevresinde, kuzey do- ğuda Ermenistan sınırında ve güneyde de Suriye ve Doğu Akdeniz’de oluşturduğu bu bölgelerin birleşik etkisi Türkiye’yi rahatsız etti.
Soru 10
Türkiye’nin 1992 yılında oluşturduğu ve zamanla gelişen sekreteryası, parlamenter asamblesi, iş konseyi, kalkınma bankası, araştırma merkezi ve zirve toplantılarıyla çok taraflı iş birliği modeline dönüşen girişim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karadeniz Deniz İşbirliği Görev Gücü
B
Karadeniz Uyumu Harekatı
C
Karadeniz’de Güven ve Güven Arttırıcı Önlemler İnisiyatifi
D
Karadeniz’e Sahildar Devletler Sınır/Sahil Güvenlik İşbirliği Forumu
E
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Girişimi
Açıklama:
Özellikle 1992’de oluşturulan KEİ Girişimi (1997 sonrasında Örgüt), zamanla gelişen sekretaryası, parlamenter asamblesi, iş konseyi, kalkınma bankası, araştırma merkezi ve zirve toplantılarıyla kapsamlı bir çoktaraflı işbirliği modeline dönüştü.
Soru 11
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin kurucu ülkelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Özbekistan
B
Türkiye
C
Azerbaycan
D
Kazakistan
E
Kırgızistan
Açıklama:
Türkiye’nin etkinlik kurma, diğer ülkelerin ise bunu boşa çıkarma çabaları yüzünden ağır aksak yürüdüyse de 1992’de başlayan zirveler aradaki birkaç isim değişikliğinden sonra Ekim 2009’da Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (“Türk Konseyi” veya “Türk Keneşi”) adıyla kurumsallaştı. Kurucular Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan’dır. Bu açıklamalardan hareketle bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 12
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Hazar Havzasını oluşturan ülkelerden birisidir?
Seçenekler
A
Ermenistan
B
İran
C
Irak
D
Suriye
E
Özbekistan
Açıklama:
SSCB’nin dağılmasından sonra, Hazar Havzası ülkelerinin (Azerbaycan, İran, Kazakistan, Rusya Federasyonu ve Türkmenistan) sahip oldukları petrol ve gaz potansiyelleriyle 21. yüzyılın önemli enerji üreticileri arasında olacakları anlaşıldı. Bu nedenle, 1990’lı yıllardan itibaren uluslararası şirketler bölgedeki enerji kaynaklarını çıkararak işletmek, bölge ülkeleri sahip oldukları kaynakları bir an önce satıp gelir elde etmek, komşu ülkelerse bu kaynakları uluslararası pazarlara ulaştıracak boru hatlarına ev sahipliği yapmak için kıyasıya mücadeleye girdiler. Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 13
Hazar Havzası kapsamında düşünüldüğünde, aşağıdaki seçeneklerden hangisi petrol rezervleri açısından en zengin ülkedir?
Seçenekler
A
Tacikistan
B
Türkmenistan
C
Kazakistan
D
Afganistan
E
Moğolistan
Açıklama:
Hazar Havzası ülkeleri kapsamında düşünüldüğünde, petrol rezervleri açısından en zengin ülke Kazakistan olduğundan bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 14
Hazar Havzası kapsamında düşünüldüğünde, aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğal gaz rezervleri açısından en zengin ülkedir?
Seçenekler
A
Kazakistan
B
Gürcistan
C
Özbekistan
D
Türkmenistan
E
Azerbaycan
Açıklama:
Hazar Havzası kapsamında düşünüldüğünde, doğal gaz rezervleri açısından en zengin ülke Türkmenistan olduğundan bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 15
Karabağ sorunu, Türkiye'nin aşağıdaki ülkelerle geliştirdiği siyasi ilişkilerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Ukrayna'yla ilişkiler
B
Rusya'yla ilişkiler
C
Kırgızistan’la İlişkiler
D
Gürcistan’la İlişkiler
E
Azerbaycan’la İlişkiler
Açıklama:
Türkiye’nin Azerbaycan’la ilişkileri bu ülkenin bağımsızlığından beri iki halk arasındaki kültürel ve etnik yakınlık temelinde şekillenmiş, zamanla ortak ekonomik, siyasi ve askeri çıkarların gelişmesiyle stratejik bir boyut kazanmıştır. Bunların ötesinde Azerbaycan’la ilişkilerin Türkiye açısından iki önemli konusu enerji iş birlikleri ile Karabağ çatışması çerçevesinde bu ülkenin Ermenistan’la gelişen sorunlu ilişkilerinin Türkiye-Ermenistan ilişkilerini de etkilemesidir. Karabağ sorununun 1988’de küçük sokak çatışmalarıyla başlamasından bugüne kadar Azerbaycan’a sürekli destek veren tek ülke Türkiye oldu. Türkiye özellikle uluslararası alanda Azeri görüşlerinin arkasında yer almanın yanı sıra Azerbaycan’ın Ermenistan’a uyguladığı ambargoya katıldı ve Ermenistan’la diplomatik ilişki kurmaktan kaçındı. Ermenistan’ın Azeri topraklarını işgal etmeyi sürdürdüğü sürece bu ülkeyle ilişkilerini normalleştirmeyeceğini sürekli vurguladı. Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 16
1991'de SSCB'nin kendini feshetmesi ve hemen öncesindeki gelişmelerle başlayan süreçte Türkiye'nin Rusya'ya ilişkin politikalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
SSCB'nin ardılı olan Rusya ile ABD arasındaki rekabette hep Rusya tarafında yer almıştır.
B
SSCB'nin ardılı olan Rusya'yı kendisi için bir ekonomik rakip olarak görmüştür.
C
SSCB'nin dağılmasıyla ortaya çıkan yeni ülkeleri en son tanıyan ülkelerden birisi olmuştur.
D
SSCB'nin dağılması öncesinde ( 1989-1991 yılları) tavrını ülkenin bölünmemesi yönünde kullanmıştır.
E
Türkiye “model ülke” olma çabasıyla Rusya’nın Ortadoğu'daki etkisini kırmaya yönelik politikalar izlemiştir.
Açıklama:
Giriş kısmını okuyunuz.
E seçeneğinde verilen belirlemelerin hiç biri doğru değildir. Nitekim dağılma sonrasında Türkiye ABD ve Rusya arasında bir taraf tutmamıştır (A). Rusya'yı ekonomik bir rakipten çok OAK ülkeleriyle ilişkilerde dengeleyici bir unsur olarak görmüştür (B). SSCB'nin dağılmasıyla ortaya çıkan ülkeleri ilk tanıyan ülkelerden birisi olmuş (C) ve dağılma öncesinde dağılmaması için bir tutum içinde olmamıştır. Doğru yanıt E dir.
E seçeneğinde verilen belirlemelerin hiç biri doğru değildir. Nitekim dağılma sonrasında Türkiye ABD ve Rusya arasında bir taraf tutmamıştır (A). Rusya'yı ekonomik bir rakipten çok OAK ülkeleriyle ilişkilerde dengeleyici bir unsur olarak görmüştür (B). SSCB'nin dağılmasıyla ortaya çıkan ülkeleri ilk tanıyan ülkelerden birisi olmuş (C) ve dağılma öncesinde dağılmaması için bir tutum içinde olmamıştır. Doğru yanıt E dir.
Soru 17
Türkiye SSCB’nin dağılmasından sonra OAK ülkeleri ilişkileri konusunda aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Ermenistan hariç SSCB'den ayrılan OAK ülkelerini ilk tanıyan ülkelerden birisi olmuştur.
B
SSCB'den ayrılan tüm ülkelerde ilk andan itibaren büyükelçilikler kurmuştur.
C
ABD SSCB'den boşalan yeri Türkiye'nin doldurmasına engel olmuştur.
D
OAK bölge ülkeleri Türkiye'nin dengeleyici rolüne karşı çıkmışlardır.
E
Türkiye o dönemde yürüttüğü politikalarla çok isabetli kararları yürürlüğe sokmuştur.
Açıklama:
BÜYÜK OYUNDAN BÖLGESEL REKABETE, 1991-2022 konusunu okuyunuz.
A seçeneğinde verildiği gibi Türkiye OAK ülkelerini ilk tanıyan ülkelerden birisi olmamıştır. Ayrılan ülkeleriden Ermenistan hariç ilk büyükelçilikler kuran ülkedir (B). ABD SSCB'nin yarattığı boşluğu TÜrkiyenin doldurmasını desteklemiş (C) ve OAK ÜLKELERİ DE BUNA SICAK YAKLAŞMIŞTIR (D): TÜM BUNLARA KARŞIN TÜRKİYE O DÖNEMDEKİ POLİTİKALARDA BAZI HATALAR DA YAPMIŞTIR(E): SEÇENEKLER BU ŞEKİLDE DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE DOĞRU YANIT A DIR:
A seçeneğinde verildiği gibi Türkiye OAK ülkelerini ilk tanıyan ülkelerden birisi olmamıştır. Ayrılan ülkeleriden Ermenistan hariç ilk büyükelçilikler kuran ülkedir (B). ABD SSCB'nin yarattığı boşluğu TÜrkiyenin doldurmasını desteklemiş (C) ve OAK ÜLKELERİ DE BUNA SICAK YAKLAŞMIŞTIR (D): TÜM BUNLARA KARŞIN TÜRKİYE O DÖNEMDEKİ POLİTİKALARDA BAZI HATALAR DA YAPMIŞTIR(E): SEÇENEKLER BU ŞEKİLDE DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE DOĞRU YANIT A DIR:
Soru 18
SSCB'nin dağılmasıyla birlikte kurulan yeni devletlerin büyük çoğunluğu Türk kökenli ülkelerdir. Bu bağlamda da başlangıçta Türkiye'nin kendileri için bir model olacağından yola çıkarak Türkiye'ye yakın ilgi göstermişler ancak süreç içinde çeşitli nedenlerle Türkiye modelinden uzaklaşmışlardır. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenlerden birisi olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Türkiye'nin laik ve üniter bir devlet ve yönetim yapısına sahip olması
B
Türkiye'nin gelişmiş ülkelerle kendi aralarında bir köprü konumunda olması
C
Türkiye'nin oluşan yeni devletler için yeni bir "ağabey" konumunda değerlendirilmesi.
D
Türkiye'nin kendileriyle işbirliği yaparken Rusya ve ile de yakın ilişkiler kurması
E
Türkiye'ye düşman ülkelerin kendileriyle de düşman olacakları korkusu
Açıklama:
“Türk(iye) Modeli”nden Türk Devletleri Teşkilatına konusunu okuyunuz.
SSCB'nin dağılmasıyla ortaya çıkan ülkeler başlangıçta Türkiyenin çağdaş yönetim biçimine sahip olması, gelişmiş ülkelerle ilişki kurmaya aracı olabilecek bir rolde olması ve etnik olarak aynı kökenden ve dini inançtan olması onları Türkiye'ye yakınlaştırmış ancak süreç içinde Rusya egemenliğinden çıkıp yeni bir devletin egemenliğine (Türkiye'nin egemenliğine) girmek istemedikleri sonucuna vardılar. Bu nedenle de Azerbaycan ve Kırgızistan dışındaki ülkeler için Türkiye'nin önderliği cazip olmaktan çıkmıştır. Doğru yanıt C dir.
SSCB'nin dağılmasıyla ortaya çıkan ülkeler başlangıçta Türkiyenin çağdaş yönetim biçimine sahip olması, gelişmiş ülkelerle ilişki kurmaya aracı olabilecek bir rolde olması ve etnik olarak aynı kökenden ve dini inançtan olması onları Türkiye'ye yakınlaştırmış ancak süreç içinde Rusya egemenliğinden çıkıp yeni bir devletin egemenliğine (Türkiye'nin egemenliğine) girmek istemedikleri sonucuna vardılar. Bu nedenle de Azerbaycan ve Kırgızistan dışındaki ülkeler için Türkiye'nin önderliği cazip olmaktan çıkmıştır. Doğru yanıt C dir.
Soru 19
I. Türkiye hızlı gelişen ticari ilişkileri ve dış yardımla bölgede etkili olmayı hedeflemiştir
II. Türkiye OAK ülkelerine kendi ekonomik modelini uygulamayı zorunlu kılmıştır
III. Türkiye OAK ülkelerinin hepsine eşit düzeyde maddi destekte bulunmuştur
IV. Türkiye OAK ülkeleriyle ekonomik ilişkilerde tam bir uyum içinde kalmayı başarmıştır
V. Türkiye OAK ülkelerinin Batı ile ekonomik ilişkiler geliştirmesinde aracı olmayı başarmıştır
Türkiye'nin SSCB'nin dağılmasıyla kurulan OAK ülkeleriyle kurduğu ekonomik ilişkiler hakkında yukarıdakilerden hangilerinin doğru olduğu söylenebilir?
II. Türkiye OAK ülkelerine kendi ekonomik modelini uygulamayı zorunlu kılmıştır
III. Türkiye OAK ülkelerinin hepsine eşit düzeyde maddi destekte bulunmuştur
IV. Türkiye OAK ülkeleriyle ekonomik ilişkilerde tam bir uyum içinde kalmayı başarmıştır
V. Türkiye OAK ülkelerinin Batı ile ekonomik ilişkiler geliştirmesinde aracı olmayı başarmıştır
Türkiye'nin SSCB'nin dağılmasıyla kurulan OAK ülkeleriyle kurduğu ekonomik ilişkiler hakkında yukarıdakilerden hangilerinin doğru olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve V
D
II ve III
E
IV ve V
Açıklama:
TÜRKİYE’NİN OAK’TA EKONOMİK İLİŞKİLERİNİN GELİŞİMİ konusunu okuyunuz.
Türkiye'nin SSCB'nin dağılmasıyla kurulan OAK ülkeleriyle kurduğu ekonomik ilişkiler hakkında sadece I ve V te verilen ifadeler doğrudur. Dİğer seçeneklerde verilenler söz konusu ekonomik ilişkiler için söylenemez. DOğru yanıt C dir.
Türkiye'nin SSCB'nin dağılmasıyla kurulan OAK ülkeleriyle kurduğu ekonomik ilişkiler hakkında sadece I ve V te verilen ifadeler doğrudur. Dİğer seçeneklerde verilenler söz konusu ekonomik ilişkiler için söylenemez. DOğru yanıt C dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi 2000'li yıllarda Türkiye'nin OAK ülkeleriyle kurduğu ekonomik ilişkilerin bozulmasında bir faktör olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Türkiye’nin bölgeden coğrafi olarak uzak oluşu
B
Bölge ülkelerine malların geçişinde İran'ın zorluklar çıkarması
C
Sovyet döneminden kalma alışkanlıklar ve bürokratik sıkıntılar
D
Bölgedeki bankacılık sisteminin yetersizlikleri
E
Bölge ülkelerinin kendi ekonomik faaliyetlerini yönetmede kendilerine yeterli olmaları
Açıklama:
TÜRKİYE’NİN OAK’TA EKONOMİK İLİŞKİLERİNİN GELİŞİMİ konusunu okuyunuz.
E seçeneğinde verilen bilginin aksine bölge ülkeleri ciddi ekonomik potansiyele sahip olmakla birlikte bunu değerlendirecek bilgi birikimi, teknoloji ve finansmana sahip değillerdi. Bu nedenle de Türkiyeyle kurdukları ekonomik ilişkilerde çok önemli sorunlar yaşanmıştır. Bu nedenle doğru yanıt E dir. Diğer seçeneklerde verilen bilgilerin hepsi ekonomik sorunlar yaşanmasının nedenleri arasındadır.
E seçeneğinde verilen bilginin aksine bölge ülkeleri ciddi ekonomik potansiyele sahip olmakla birlikte bunu değerlendirecek bilgi birikimi, teknoloji ve finansmana sahip değillerdi. Bu nedenle de Türkiyeyle kurdukları ekonomik ilişkilerde çok önemli sorunlar yaşanmıştır. Bu nedenle doğru yanıt E dir. Diğer seçeneklerde verilen bilgilerin hepsi ekonomik sorunlar yaşanmasının nedenleri arasındadır.
Soru 21
SSCB'nin yıkılmasının ardından 2000'li yıllarda Türkiye'nin Türk kökenli aşağıdaki Orta Asya ülkelerinden hangisiyle diğerlerine kıyasla daha istikrarsız siyasal ilişkiler geliştirdiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Türkmenistan
B
Özbekistan
C
Kırgızistan
D
Kazakistan
E
Tacikistan
Açıklama:
Orta Asya Ülkeleriyle Siyasi İlişkiler konusunu okuyunuz.
Söz konusu tanımlamaya tam olarak uyan ülke Özbekistan'dır. Bir yandan ikili ilişkiler siyasal olarak gerilirken bir süre sonra ikili anlaşmalarla ülkemize çok sayıda Özbek öğrencilerin kabul edilmesi düzeyine gelmiştir. Bu nedenle doğru yanıt B dir.Diğer ülkelerle göreceli olarak daha istikrarlı ilişkiler kurulmuştur.
Söz konusu tanımlamaya tam olarak uyan ülke Özbekistan'dır. Bir yandan ikili ilişkiler siyasal olarak gerilirken bir süre sonra ikili anlaşmalarla ülkemize çok sayıda Özbek öğrencilerin kabul edilmesi düzeyine gelmiştir. Bu nedenle doğru yanıt B dir.Diğer ülkelerle göreceli olarak daha istikrarlı ilişkiler kurulmuştur.
Soru 22
I. Bölge ülkeleri arasında siyasi ilişkilerin özellikle ilk yıllarda en hızlı geliştiği ülke Türkmenistan’dır.
II. Bölgede Türkiye’nin ilişkilerinin en sorunlu ve dalgalı olduğu ülke Özbekistan olmuştur.
III. Tacikistan'la kurulan ilişkiler hiç bir zaman iki ülkeyi de memnun edecek düzeye ulaşamamıştır.
IV. Rusya’ya karşı demokratikleşme konusunda Türkiye’nin Kazakistan’ın karşısında olması iki ülke ilişkilerini olumsuz yönde etkilemiştir.
Türkiye’nin 2000’li yıllarda Orta Asya’daki Türk kökenli ülkelerle kurduğu ilişkiler konusunda yukarıdakilerden hangilerinin doğru olduğu söylenebilir?
II. Bölgede Türkiye’nin ilişkilerinin en sorunlu ve dalgalı olduğu ülke Özbekistan olmuştur.
III. Tacikistan'la kurulan ilişkiler hiç bir zaman iki ülkeyi de memnun edecek düzeye ulaşamamıştır.
IV. Rusya’ya karşı demokratikleşme konusunda Türkiye’nin Kazakistan’ın karşısında olması iki ülke ilişkilerini olumsuz yönde etkilemiştir.
Türkiye’nin 2000’li yıllarda Orta Asya’daki Türk kökenli ülkelerle kurduğu ilişkiler konusunda yukarıdakilerden hangilerinin doğru olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II Ve III
D
II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Orta Asya Ülkeleriyle Siyasi İlişkiler konusunu okuyunuz.
Rusya’ya karşı demokratikleşme konusunda Türkiye Kazakistan’ın karşısında değil yanında yer almış ve bu durumda iki ülke arasındaki ilişkileri olumlu yönde etkilemiştir. BU nedenle 4. maddede verilen bilgi doğru değildir diğer maddlerde verilenlerin hepsi doğrudur. Doğru yanıt C dir.
Rusya’ya karşı demokratikleşme konusunda Türkiye Kazakistan’ın karşısında değil yanında yer almış ve bu durumda iki ülke arasındaki ilişkileri olumlu yönde etkilemiştir. BU nedenle 4. maddede verilen bilgi doğru değildir diğer maddlerde verilenlerin hepsi doğrudur. Doğru yanıt C dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin 2000’e kadar Eximbank kredisi sağladığı OAK ülkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tataristan
B
Azerbaycan
C
Kazakistan
D
Kırgızistan
E
Türkmenistan
Açıklama:
Tablo 6.1 Türkiye’nin 2000’e kadar OAK ülkelerine sağladığı Eximbank kredilerini göstermektedir.
Soru 24
I.A2
II.AD
III.OAK
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri düşmanın ve/veya tehdit olarak algılanan unsurların bir ülkenin kara, deniz veya hava sahalarını işgal etmesini önleme veya bu alanlarda faaliyette bulunmasını çeşitli elektronik önleme sistemleri, silah sistemleri vb. yapılarla engellemeye yönelik stratejilerini tanımlamaktadır?
II.AD
III.OAK
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri düşmanın ve/veya tehdit olarak algılanan unsurların bir ülkenin kara, deniz veya hava sahalarını işgal etmesini önleme veya bu alanlarda faaliyette bulunmasını çeşitli elektronik önleme sistemleri, silah sistemleri vb. yapılarla engellemeye yönelik stratejilerini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
A2/AD (anti-access/area denail) Sıklıkla
birlikte kullanılan bu iki kavram, düşmanın
ve/veya tehdit olarak algılanan unsurların bir
ülkenin kara, deniz veya hava sahalarını işgal
etmesini önleme veya bu alanlarda faaliyette
bulunmasını çeşitli elektronik önleme sistemleri, silah sistemleri vb. yapılarla engellemeye yönelik stratejilerini tanımlamaktadır. Bu
stratejiler düşman takip/hareket alanını kısıtlamak, askerî birliklerinin hareketlerini yavaşlatmak ve/veya birlikleri tehlikeli durumda
bırakmak amacıyla kullanılmaktadır.
birlikte kullanılan bu iki kavram, düşmanın
ve/veya tehdit olarak algılanan unsurların bir
ülkenin kara, deniz veya hava sahalarını işgal
etmesini önleme veya bu alanlarda faaliyette
bulunmasını çeşitli elektronik önleme sistemleri, silah sistemleri vb. yapılarla engellemeye yönelik stratejilerini tanımlamaktadır. Bu
stratejiler düşman takip/hareket alanını kısıtlamak, askerî birliklerinin hareketlerini yavaşlatmak ve/veya birlikleri tehlikeli durumda
bırakmak amacıyla kullanılmaktadır.
Soru 25
I.Tacikistan
II.Ermenistan
III.Özbekistan
Yukarıdakilerden hangisi Türkiye’nin 2000’li yıllarda, Orta Asya’da, ilişkilerinde ilerleme kaydedemediği devlet/devletlerden biridir?
II.Ermenistan
III.Özbekistan
Yukarıdakilerden hangisi Türkiye’nin 2000’li yıllarda, Orta Asya’da, ilişkilerinde ilerleme kaydedemediği devlet/devletlerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bölgede Türkiye’nin ilişkilerinin en sorunlu ve dalgalı olduğu ülke Özbekistan oldu. 1990’lı yıllarda ağır aksak ilerleyen ilişkilerin üzerine Türkiye’nin bölgedeki ilişkilerinde 2000’lerde ilerleme kaydedemediği, hatta daha da gerginleştiği tek devlet Özbekistan oldu
Soru 26
Otoriter rejimini giderek sertleştiren, ülkesini dışarıya kapayan ve Türkiye’ye olan kuşkulu yaklaşımıyla 2000’lerde Türkiye ile ilişkilerin gerilmesine neden olan Özbekistan Cumhurbaşkanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İslam Kerimov
B
Nuritdin Muhitdinov
C
Şeref Raşidov
D
Refik Nişanov
E
Ekmel İkramov
Açıklama:
Bölgede Türkiye’nin ilişkilerinin en sorunlu ve
dalgalı olduğu ülke Özbekistan oldu. 1990’lı yıllarda ağır aksak ilerleyen ilişkilerin üzerine Türkiye’nin
bölgedeki ilişkilerinde 2000’lerde ilerleme kaydedemediği, hatta daha da gerginleştiği tek devlet Özbekistan oldu. Bunun en büyük nedeni, otoriter rejimini giderek sertleştiren, ülkesini dışarıya kapayan
ve Türkiye’ye kuşkuyla yaklaşan Cumhurbaşkanı
İslam Kerimov’un yaklaşımlarıydı.
dalgalı olduğu ülke Özbekistan oldu. 1990’lı yıllarda ağır aksak ilerleyen ilişkilerin üzerine Türkiye’nin
bölgedeki ilişkilerinde 2000’lerde ilerleme kaydedemediği, hatta daha da gerginleştiği tek devlet Özbekistan oldu. Bunun en büyük nedeni, otoriter rejimini giderek sertleştiren, ülkesini dışarıya kapayan
ve Türkiye’ye kuşkuyla yaklaşan Cumhurbaşkanı
İslam Kerimov’un yaklaşımlarıydı.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi 2 Nisan 2001’de İstanbul’da imzalanan kurucu anlaşma ile, Türkiye’nin 2000’li yıllarda Karadeniz için öngördüğü güvenlik mimarisinin birinci ayağını oluşturan BLACKSEAFOR anlaşmasında yer ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Makedonya
B
Bulgaristan
C
Romanya
D
Gürcistan
E
Rusya
Açıklama:
Türkiye’nin 2000’li yıllarda Karadeniz için öngördüğü güvenlik mimarisinin birinci ayağını oluşturan BLACKSEAFOR, Türkiye, Bulgaristan, Romanya, Gürcistan, Rusya ve Ukrayna arasında 2 Nisan 2001’de İstanbul’da imzalanan Kurucu Anlaşma ile hayata geçti.
Soru 28
I.İki ülke arasındaki jeopolitik rekabet
II.Tarihte yaşanan Çarlık Rusyası-Osmanlı Devleti mücadelesi
III.İki ülkenin farklı stratejik çıkarlara sahip oluşu
Yukarıdakilerden hangisi Türkiye-Rusya ilişkilerinin gelişmesini sınırlayan faktörlerden biridir?
II.Tarihte yaşanan Çarlık Rusyası-Osmanlı Devleti mücadelesi
III.İki ülkenin farklı stratejik çıkarlara sahip oluşu
Yukarıdakilerden hangisi Türkiye-Rusya ilişkilerinin gelişmesini sınırlayan faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
178 ve 179.sayfalar.
Soru 29
I.Türkiye, Gürcistan’ın NATO ile entegrasyonu ve ordusunun NATO standartlarına uyum sağlaması için destek verdi.
II.Türkiye, Gürcistan’ın toprak bütünlüğünü desteklemek amacıyla Abhazya ile Güney Osetya’nın bağımsızlıklarını tanımamaya devam etmektedir.
III.Türkiye ve Gürcistan Hazar bölgesi enerji kaynaklarının uluslararası pazarlara ulaştırılması konusunda işbirliği yapmışlardır.
Türkiye’nin Gürcistan ile ilişkileri göz önüne alındığında yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II.Türkiye, Gürcistan’ın toprak bütünlüğünü desteklemek amacıyla Abhazya ile Güney Osetya’nın bağımsızlıklarını tanımamaya devam etmektedir.
III.Türkiye ve Gürcistan Hazar bölgesi enerji kaynaklarının uluslararası pazarlara ulaştırılması konusunda işbirliği yapmışlardır.
Türkiye’nin Gürcistan ile ilişkileri göz önüne alındığında yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sayfa 174 ve 175 arasında yer almaktadır.
Soru 30
I.Türkiye, Sovyetler Birliği’nin dağılması ile bağımsızlığını kazanan Ermenistan’ı 16 Aralık 1991’de tanıdı.
II.Türkiye, Ermenistan’ı Karadeniz’e kıyısı olmamasına rağmen Karadeniz Ekonomik İşbirliği girişimine kurucu olarak davet etti.
III.İki ülke arasında 2 Şubat 2022’de doğrudan uçuşlar kapatıldı.
Ermenistan’ın kuruluşundan günümüze kadar olan ilişkileri göz önüne alındığında yukarıdakilerden hangisi yanlıştır?
II.Türkiye, Ermenistan’ı Karadeniz’e kıyısı olmamasına rağmen Karadeniz Ekonomik İşbirliği girişimine kurucu olarak davet etti.
III.İki ülke arasında 2 Şubat 2022’de doğrudan uçuşlar kapatıldı.
Ermenistan’ın kuruluşundan günümüze kadar olan ilişkileri göz önüne alındığında yukarıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
177 ve 178. sayfalarda yer almaktadır.
Soru 31
I.Karadeniz Uyumu Harekâtı
II.Karadeniz Deniz İşbirliği Görev Grubu
III.Karadeniz’e Sahildar Devletler Sınır/Sahil Güvenlik İşbirliği Forumu
Yukarıdakilerden hangisi Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrasında Karadeniz bölgesinde güvenlik işbirliği alanında katılarak katkı sağladığı çabalardan biridir?
II.Karadeniz Deniz İşbirliği Görev Grubu
III.Karadeniz’e Sahildar Devletler Sınır/Sahil Güvenlik İşbirliği Forumu
Yukarıdakilerden hangisi Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrasında Karadeniz bölgesinde güvenlik işbirliği alanında katılarak katkı sağladığı çabalardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnız ı
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
2001’de kurulan Karadeniz
Deniz İşbirliği Görev Grubu (BLACKSEAFOR),
25 Nisan 2002’de imzalanan “Karadeniz Deniz
Alanında Güven ve Güvenlik Artırıcı Önlemler
Belgesi”, kıyıdaş ülkelerin Sınır ve Sahil Koruma Komutanları işbirliğinde Burgaz’da kurulan
“Karadeniz Sınır Koordinasyon ve Enformasyon
Merkezi” ile 1 Mart 2004’te Türkiye’nin ulusal
bir operasyon olarak başlattığı “Karadeniz Uyumu
Harekâtı” (KUH) öne çıkanlar oldu. Bu çabalar
sonucunda 2007 başında ABD, Karadeniz Uyumu Harekâtı ve BLACKSEAFOR’u Karadeniz’de
güvenlik sağlayıcı mekanizmalar olarak gördüğünü, Montreux Sözleşmesi’nin tadilini arzu etmediğini ve Türkiye’nin deniz güvenliği alanındaki
katkılarını memnuniyetle karşıladığını açıklayınca
Türkiye’nin Karadeniz’de güvenlik işbirliğine yönelen ilgisi yeniden azaldı
Deniz İşbirliği Görev Grubu (BLACKSEAFOR),
25 Nisan 2002’de imzalanan “Karadeniz Deniz
Alanında Güven ve Güvenlik Artırıcı Önlemler
Belgesi”, kıyıdaş ülkelerin Sınır ve Sahil Koruma Komutanları işbirliğinde Burgaz’da kurulan
“Karadeniz Sınır Koordinasyon ve Enformasyon
Merkezi” ile 1 Mart 2004’te Türkiye’nin ulusal
bir operasyon olarak başlattığı “Karadeniz Uyumu
Harekâtı” (KUH) öne çıkanlar oldu. Bu çabalar
sonucunda 2007 başında ABD, Karadeniz Uyumu Harekâtı ve BLACKSEAFOR’u Karadeniz’de
güvenlik sağlayıcı mekanizmalar olarak gördüğünü, Montreux Sözleşmesi’nin tadilini arzu etmediğini ve Türkiye’nin deniz güvenliği alanındaki
katkılarını memnuniyetle karşıladığını açıklayınca
Türkiye’nin Karadeniz’de güvenlik işbirliğine yönelen ilgisi yeniden azaldı
Soru 32
“Karadeniz’de Güven ve Güvenlik Arttırıcı Önlemler İnisiyatifi” sistemi hangi ülkenin girişimiyle başlatılmıştır?
Seçenekler
A
Ukrayna
B
Bulgaristan
C
Macaristan
D
Rusya
E
Gürcistan
Açıklama:
Ayrıca Türkiye, 1 Ocak 2003’te
Ukrayna’nın girişimiyle başlatılan “Karadeniz’de
Güven ve Güvenlik Arttırıcı Önlemler İnisiyatifi” sistemine de aktif olarak katıldı
Ukrayna’nın girişimiyle başlatılan “Karadeniz’de
Güven ve Güvenlik Arttırıcı Önlemler İnisiyatifi” sistemine de aktif olarak katıldı
Soru 33
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, Eski Sovyet coğrafyasında 1990’larda ortaya çıkan ve uzun yıllar çözüme kavuşturulamayan ihtilafları kapsayan bölgelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Transdinyester
B
Osetya
C
Abhazya
D
Dağlık Karabağ
E
Keşmir
Açıklama:
Don(durul)muş İhtilaflar (Frozen Conflicts), Eski Sovyet coğrafyasında 1990’larda ortaya çıkan ve uzun yıllar çözüme kavuşturulamayan ihtilafları (D. Karabağ, Abhazya, Osetya ve Transdinyester) tanımlamak için kullanılan kavram, 1990’ların ikinci yarısında ateşkesle soğuma sürecine giren çatışmaların aslında donmuş olmadıklarına da işaret etmektedir. Bu bakımdan yukarıdaki sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 34
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, 2000 yılına kadar Türkiye'nin Orta Asya’da en çok yatırım yaptığı ülkeyi temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Gürcistan
B
Azerbaycan
C
Kazakistan
D
Türkmenistan
E
Tacikistan
Açıklama:
2000’e kadar Türk sermayesi bölgeye 2 milyar dolar civarında yatırım yaptı. Bu yatırımlar genellikle hizmet sektöründe yoğunlaşmıştı. Özellikle, Türk inşaat firmalarının Eximbank kredileriyle inşa ettikleri oteller, tekstil ve çimento fabrikaları, havaalanları vb. yatırımlar bölgenin alt yapısının gelişmesine katkıda bulundu. Türkmenistan bu dönemde Türkiye’nin Orta Asya’da en çok yatırım yaptığı ülkeydi. Bu açıklamalardan hareketle ilgili sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 35
Karadenize kıyısı olmamasına rağmen, aşağıdaki ülkelerden hangisi Türkiye tarafından Karadeniz Ekonomik İşbirliği girişimine kurucu olarak davet edilmiştir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Gürcistan
C
Ermenistan
D
Romanya
E
Bulgaristan
Açıklama:
Türkiye Sovyetler Birliği’nin dağılması ile bağımsızlığını kazanan Ermenistan’ı 16 Aralık 1991’de tanıdı. Bu dönemde Karabağ sorunu nedeniyle kamuoyunda oluşan olumsuz yaklaşımı rağmen, Türkiye ekonomik güçlüklerle karşılaşan Ermenistan’a insani yardımda bulundu. Ayrıca Karadeniz’e kıyısı olmamasına rağmen Karadeniz Ekonomik İşbirliği girişimine kurucu olarak davet etti. Bu yüzden bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 36
Karadeniz'e kıyısı olmayan ülke deniz kuvvetlerinin Karadeniz’deki artan varlığına karşı ortak tutum geliştirme zorunluluğu, Türkiye'nin aşağıdaki ülkelerle geliştirdiği siyasi ilişkilerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Azerbaycan’la İlişkiler
B
Rusya'yla ilişkiler
C
Gürcistan’la İlişkiler
D
Ermenistan’la İlişkiler
E
Ukrayna'yla ilişkiler
Açıklama:
Karadeniz bölgesindeki Türk-Rus yakınlaşmasının ana dayanak noktası, bu denize kıyısı olmayan ülke deniz kuvvetlerinin Karadeniz’deki artan varlığına karşı geliştirdikleri ortak tutum oldu. Türkiye tarafından bakıldığında, Soğuk Savaş’ın sona ermesini takiben bölgede yüzlerce yıldan sonra ortaya çıkan hassas denge değerliydi ve iki ülkenin bölgesel birliktelikleri bağlamında siyasi olmayan konularda işbirliği yapmalarına olanak sağladığı için korunması gerekiyordu. Bu yüzen yukarıdaki sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 37
Ülkemizdeki müteahhitlerin inşa ettiği Batum Havalimanı, Türkiye'nin aşağıdaki ülkelerle geliştirdiği siyasi ilişkilerden en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Gürcistan’la İlişkiler
B
Azerbaycan’la İlişkiler
C
Ermenistan’la İlişkiler
D
Rusya'yla ilişkiler
E
Ukrayna'yla ilişkiler
Açıklama:
Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye’yi birbirine bağlayacak Kars-Tiflis-Bakü demiryolu projesi için çerçeve anlaşma Şubat 2007’de imzalandı. Daha önce Ekim 2005’te 90 günü aşmayacak turistik ziyaretlerde iki ülke arasında vize karşılıklı olarak kaldırılmıştı. Ardından Türk müteahhitlerin inşa ettiği Batum Havalimanı 25 Mayıs 2007’de açıldı ve THY tarafından iç hat noktası olarak kullanılmaya başlandı. Bu gelişme Türkiye ile Gürcistan'ın siyasi ilişkilerinin gelişmesine de katkı sağladığından bu sorunun yanıtı A seçeneğidir.
Soru 38
1990’larda Türkiye ve Rusya arasında Avrasya’da gelişen rekabete ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Türkiye Avrasya’da Rusya’yı karşısına alarak Türk kökenli devletlerle askeri iş birliği yapmıştır
B
Rusya bölgedeki ülkelere destek verdiği için Türkiye’yi kendisine açık düşman ilan etmiştir
C
Rusya’nın temel korkusu bölgedeki ülkelerin kendisine karşı Türkiye ile işbirliği yapması olmuştur
D
Türkiye 1990’lı yıllarda Rusya’nın bölgedeki gücünü gerçekçi biçimde dikkate alan politikalar yürütmüştür
E
Rusya Türkiye’nin İran’la işbirliği içinde bölgedeki Müslümanları etkileyeceğinden endişe duymuştur
Açıklama:
1990’larda Avrasya’da Rekabet konusunu okuyunuz.
Türkiye söz konusu yıllarda bölgedeki ülkelerle askeri işbirliği yapmamış stratejik ortaklıklar yürütmüştür (A). Rusya Türkiye'ye karşı PKK kartını oynamış ancak Türkiye yi açık düşman ilan etmemiştir (B). Türkiyenin söz konus yıllarda Rusyanın bölgedeki gücünü başlangıçta önemli oranda göz ardı etmiştir (D). Rusya bölgedeki müslüman ülkeler üzerinde TÜrkiye ve İrandan yana kaygılar taşımıştır ancak TÜrkiye İranla işbirliği içinde olmamıştır (E). Rusya’nın temel korkusu bölgedeki ülkelerin kendisine karşı Türkiye ile işbirliği yapması olmuştur. bu nedenle doğru yanıt C dir.
Türkiye söz konusu yıllarda bölgedeki ülkelerle askeri işbirliği yapmamış stratejik ortaklıklar yürütmüştür (A). Rusya Türkiye'ye karşı PKK kartını oynamış ancak Türkiye yi açık düşman ilan etmemiştir (B). Türkiyenin söz konus yıllarda Rusyanın bölgedeki gücünü başlangıçta önemli oranda göz ardı etmiştir (D). Rusya bölgedeki müslüman ülkeler üzerinde TÜrkiye ve İrandan yana kaygılar taşımıştır ancak TÜrkiye İranla işbirliği içinde olmamıştır (E). Rusya’nın temel korkusu bölgedeki ülkelerin kendisine karşı Türkiye ile işbirliği yapması olmuştur. bu nedenle doğru yanıt C dir.
Soru 39
Soğuk savaş döneminin son yılları ile sona ermesinden günümüze kadar Rusya ile Türkiye arasındaki ekonomik işbirliğinin göreceli olarak hep yüksek düzeyde olduğu söylenebilir. Aşağıdakilerden hangisinin iki ülke arasındaki sözü edilen dönemde ekonomik işbirliğinin sekteye uğramasında en etkili gelişme olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Rusya’nın Akkuyu’da nükleer enerji santrali kurması
B
İki ülke arasında Avrasya’da siyasi rekabetin ortaya çıkması
C
Türkiye’nin Orta Asya’da milliyetçi politikalar yürütmesi
D
Rus askeri uçağının Türk F16’larıyla düşürülmesi
E
Türkiye’nin Rusya’ya karşı Çeçenistan’la işbirliği yapması
Açıklama:
Ekonomi ve Karadeniz’de Çok Taraflı Bölgesel İşbirliği konusunu okuyunuz.
Trükiyenin sözü edilen dönemde ekonomik işbirliğinin sekteye uğramasında en etkili gelişme Rus askeri uçağının Türk F16’larıyla düşürülmesi olayı olmuştur. Diğer seçeneklerde verilen gelişmelerin hiç biri ekonomik işbirliği sürecini sekteye uğratmamıştır. Hatta A seçeneğinde verilen bilgi iki ülke arasındaki ekonomik işbirliğinin geliştiğinin göstergesidir. Doğru yanıt D dir.
Trükiyenin sözü edilen dönemde ekonomik işbirliğinin sekteye uğramasında en etkili gelişme Rus askeri uçağının Türk F16’larıyla düşürülmesi olayı olmuştur. Diğer seçeneklerde verilen gelişmelerin hiç biri ekonomik işbirliği sürecini sekteye uğratmamıştır. Hatta A seçeneğinde verilen bilgi iki ülke arasındaki ekonomik işbirliğinin geliştiğinin göstergesidir. Doğru yanıt D dir.
Soru 40
I. Türkiye’nin Karadeniz’e ilgisi 1990’lı yıllarda başlamıştır.
II. Türkiye başta KEİ olmak üzere öncülük ettiği girişimlerle bölgede etkinliğini artırmaya çalışmıştır.
III. Türkiye’nin Karadeniz’deki ekonomik gücü günümüze kadar aynı ölçüde devam etmiştir.
IV. Rusya ve ABD’nin bölgede faaliyet göstermesiyle Türkiye’nin Karadeniz’deki gücü zayıflamıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye’nin 1990'lardan günümüze kadar Karadeniz'de yürüttüğü politikalar ve sonuçlarıyla ilgili doğru belirlemelerdir?
II. Türkiye başta KEİ olmak üzere öncülük ettiği girişimlerle bölgede etkinliğini artırmaya çalışmıştır.
III. Türkiye’nin Karadeniz’deki ekonomik gücü günümüze kadar aynı ölçüde devam etmiştir.
IV. Rusya ve ABD’nin bölgede faaliyet göstermesiyle Türkiye’nin Karadeniz’deki gücü zayıflamıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye’nin 1990'lardan günümüze kadar Karadeniz'de yürüttüğü politikalar ve sonuçlarıyla ilgili doğru belirlemelerdir?
Seçenekler
A
Sadece I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II ve III
Açıklama:
1990’lardan Sonra Türkiye’nin Karadeniz Politikaları konusunu okuyunuz.
I, II Ve IV TÜRKİYENin KARADENİZ Politikaları içn söylenebilir. ANCAK gücünü hala koruduğu söylenemez. Doğru yanıt D dir.
I, II Ve IV TÜRKİYENin KARADENİZ Politikaları içn söylenebilir. ANCAK gücünü hala koruduğu söylenemez. Doğru yanıt D dir.
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Türk dış politikasında 1998 yılında başlayan ve 2005’te somutlaşarak hayata geçirilen en önemli yeni girişimdir?
Seçenekler
A
Afrika Açılımı
B
Latin Amerika ve Karayipler Eylem Planı
C
Yeniden Asya Girişimi
D
Soğuk Savaş
E
Berlin Ablukası
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Giriş” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Her ne kadar Türkiye, 1990’lardan önce de söz konusu bölgelerle bazı ülkelerle ilişki geliştirmiş olsa da 2000’li yıllardan itibaren uzak coğrafyalara olan dış politika ilgisi ekonomik ve kültürel boyutları da içerecek şekilde genişlemiştir. Bu çerçevede Türk dış politikasında yeni açılımlar başlığı altında girişimler hayata geçirilmiştir. Bu girişimlerin en önemlileri 1998 yılında başlayan ve 2005’te somutlaşan “Afrika Açılımı”
Her ne kadar Türkiye, 1990’lardan önce de söz konusu bölgelerle bazı ülkelerle ilişki geliştirmiş olsa da 2000’li yıllardan itibaren uzak coğrafyalara olan dış politika ilgisi ekonomik ve kültürel boyutları da içerecek şekilde genişlemiştir. Bu çerçevede Türk dış politikasında yeni açılımlar başlığı altında girişimler hayata geçirilmiştir. Bu girişimlerin en önemlileri 1998 yılında başlayan ve 2005’te somutlaşan “Afrika Açılımı”
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Latin Amerika’nın sahip olduğu yüz ölçümünü göstermektedir?
Seçenekler
A
10 milyon kilometrekare
B
13 milyon kilometrekare
C
17 milyon kilometrekare
D
20 milyon kilometrekare
E
26 milyon kilometrekare
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “LATİN AMERİKA İLE İLİŞKİLER” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
20 milyon kilometrekare civarında bir yüzölçümüne sahip Latin Amerika, Orta Amerika, Güney Amerika ve Karayipler olmak üzere üç ana coğrafi alt bölgeden oluşmaktadır.
20 milyon kilometrekare civarında bir yüzölçümüne sahip Latin Amerika, Orta Amerika, Güney Amerika ve Karayipler olmak üzere üç ana coğrafi alt bölgeden oluşmaktadır.
Soru 3
Türkiye’nin Latin Amerika’ya yönelmesinin temel motivasyonun da ____________ geliştirmek olduğunu söylemek mümkündür.
Aşağıdakilerden hangisi boşluğu en uygun şekilde tamamlamaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi boşluğu en uygun şekilde tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Siyasi ilişkileri
B
ekonomik ilişkiler
C
tarımsal ilişkileri
D
ticaret ilişkileri
E
coğrafi ilişkileri
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “LATİN AMERİKA İLE İLİŞKİLER” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Türkiye’nin Latin Amerika’ya yönelmesinin temel motivasyonun da ekonomik ilişkileri geliştirmek olduğunu söylemek mümkündür.
Türkiye’nin Latin Amerika’ya yönelmesinin temel motivasyonun da ekonomik ilişkileri geliştirmek olduğunu söylemek mümkündür.
Soru 4
Türkiye ile Latin Amerika ülkeleri arasındaki ilişkiler hangi yıllara kadar çok düşük düzeyli olarak devam etmiştir?
Seçenekler
A
1960
B
1975
C
1980
D
1990
E
2000
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “LATİN AMERİKA İLE İLİŞKİLER” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Sonuç olarak Türkiye ile Latin Amerika ülkeleri arasındaki ilişkiler 1990’lı yıllara kadar çok düşük düzeyli olarak devam etmiştir.
Sonuç olarak Türkiye ile Latin Amerika ülkeleri arasındaki ilişkiler 1990’lı yıllara kadar çok düşük düzeyli olarak devam etmiştir.
Soru 5
Türkiye, Soğuk Savaş döneminde uzak durduğu bölgesel uluslararası örgütlerden Amerikan Devletleri Örgütü’ne hangi yıl gözlemci üye olarak katılmıştır?
Seçenekler
A
1996
B
1998
C
2000
D
2002
E
2003
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “LATİN AMERİKA İLE İLİŞKİLER” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Türkiye, Soğuk Savaş döneminde uzak durduğu bölgesel uluslararası örgütlerden Amerikan Devletleri Örgütü’ne 1998’de, Karayip Devletler Birliği’ne 2000 yılında gözlemci üye olarak katılmıştır.
Türkiye, Soğuk Savaş döneminde uzak durduğu bölgesel uluslararası örgütlerden Amerikan Devletleri Örgütü’ne 1998’de, Karayip Devletler Birliği’ne 2000 yılında gözlemci üye olarak katılmıştır.
Soru 6
Türkiye, Soğuk Savaş döneminde uzak durduğu bölgesel uluslararası örgütlerden Karayip Devletler Birliği’ne hangi yıl gözlemci üye olarak katılmıştır?
Seçenekler
A
1995
B
1996
C
1998
D
1999
E
2000
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “LATİN AMERİKA İLE İLİŞKİLER” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Türkiye, Soğuk Savaş döneminde uzak durduğu bölgesel uluslararası örgütlerden Amerikan Devletleri Örgütü’ne 1998’de, Karayip Devletler Birliği’ne 2000 yılında gözlemci üye olarak katılmıştır.
Türkiye, Soğuk Savaş döneminde uzak durduğu bölgesel uluslararası örgütlerden Amerikan Devletleri Örgütü’ne 1998’de, Karayip Devletler Birliği’ne 2000 yılında gözlemci üye olarak katılmıştır.
Soru 7
Afrika kıtasını yeniden keşfeden devletlerden hangileri başta olmak üzere kıtanın zenginliğini ve taşıdığı potansiyeli kendi ekonomik çıkarları için bir fırsat penceresi olarak görmektedir?
Seçenekler
A
Çin- ABD
B
ABD- Hindistan
C
Japonya- ABD
D
ABD - SSCB
E
Suudi Arabistan-ABD
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “AFRİKA İLE İLİŞKİLER” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Başta Çin ve ABD olmak üzere Afrika kıtasını yeniden keşfeden devletler kıtanın zenginliğini ve taşıdığı potansiyeli kendi ekonomik çıkarları için bir fırsat penceresi olarak görmektedir.
Başta Çin ve ABD olmak üzere Afrika kıtasını yeniden keşfeden devletler kıtanın zenginliğini ve taşıdığı potansiyeli kendi ekonomik çıkarları için bir fırsat penceresi olarak görmektedir.
Soru 8
Latin Amerika örneğinde olduğu gibi Türkiye 1998’de Afrika Eylem Planı’nı kabul ederek Afrika’ya __________başlatmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi boşluğu en uygun şekilde tamamlamaktadır?
Aşağıdakilerden hangisi boşluğu en uygun şekilde tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Açılım Politikasını
B
Eylem Planını
C
Ortaklık Politikasını
D
Ekonomik İlişkilerini
E
Kültürel Hedeflerini
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “AFRİKA İLE İLİŞKİLER” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Latin Amerika örneğinde olduğu gibi Türkiye 1998’de Afrika Eylem Planı’nı kabul ederek Afrika’ya Açılım Politikasını başlatmıştır.
Latin Amerika örneğinde olduğu gibi Türkiye 1998’de Afrika Eylem Planı’nı kabul ederek Afrika’ya Açılım Politikasını başlatmıştır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Orta Asya’ya ait bölgelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kazakistan
B
Kırgızistan
C
Özbekistan
D
Türkmenistan
E
Moğolistan
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “ASYA ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Tarihî Türkistan toprakları olarak da tanımlanan bugünkü Orta Asya coğrafyası, SSCB’den ayrılan devletlerin yanı sıra Afganistan ve Moğolistan’ı da kapsamaktadır. Ancak daha dar bir tanımıyla Orta Asya, kısaca Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Tacikistan’dan ibaret olan bölge olarak tanımlanabilir.
Tarihî Türkistan toprakları olarak da tanımlanan bugünkü Orta Asya coğrafyası, SSCB’den ayrılan devletlerin yanı sıra Afganistan ve Moğolistan’ı da kapsamaktadır. Ancak daha dar bir tanımıyla Orta Asya, kısaca Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Tacikistan’dan ibaret olan bölge olarak tanımlanabilir.
Soru 10
Latin Amerika ve kıtanın bölgesel özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
ABD’nin güneyinde Meksika sınırından başlayarak Amerika kıtasının güney ucuna kadar olan bölgenin adıdır. ABD’nin güneyinde Meksika sınırından başlayarak Amerika kıtasının güney ucuna kadar tüm bölge Latin Amerika olarak adlandırılmaktadır.
B
Çoğunlukla elmas ve kömür ihracatına dayalı ekonomilere sahip ülkelerin yer aldığı bölgedir.
C
Latin Amerika kavramı yerine zaman zaman Kuzey Amerika kavramı da kullanılmaktadır.
D
Latin Amerika ülkeleri arasında en büyük ekonomiye sahip olan devlet Paraguay’dır.
E
Orta Amerika, Güney Amerika ve Portekiz olmak üzere üç ana coğrafi alt bölgeden oluşmaktadır.
Açıklama:
ABD’nin güneyinde Meksika sınırından başlayarak Amerika kıtasının güney ucuna kadar tüm bölge Latin Amerika olarak adlandırılmaktadır. 20 milyon kilometrekare civarında bir yüzölçümüne sahip Latin Amerika, Orta Amerika, Güney Amerika ve Karayipler olmak üzere üç ana coğrafi alt bölgeden oluşmaktadır. 26 ülkeden ibaret olan Latin Amerika’daki ülkelerin toplam nüfusu 2021 verilerine göre 626 milyondan fazladır. Başta petrol, bakır, şeker, kauçuk, kahve ve buğday olmak üzere hammadde ve tarım ürünü ihracatına dayalı ekonomilere sahip Latin Amerika ülkeleri arasında en büyük ekonomiye sahip olan devlet Brezilya’dır. Brezilya aynı zamanda satın alma paritesi baz alındığından dünyanın 9. büyük ekonomisidir. Latin Amerika ülkelerinin hızla büyüyen pazarları ve gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaç duyduğu önemli hammadde kaynaklarına sahip olması bu bölgeyi ABD, Çin ve Rusya için de son derece ilgi çekici hâle getirmektedir.
Soru 11
Türkiye’nin Latin Amerika’ya yönelmesinin temel motivasyonu nedir?
Seçenekler
A
Ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi
B
Güvenlik endişelerinin giderilmesi
C
Sosyal ilişkilerin düzenlenmesi
D
Siyasi ilişkilerin düzeltilmesi
E
Tarihsel ilişkilerin sürdürülmesi
Açıklama:
Latin Amerika ülkelerinin hızla büyüyen pazarları ve gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaç duyduğu önemli hammadde kaynaklarına sahip olması bu bölgeyi ABD, Çin ve Rusya için de son derece ilgi çekici hâle getirmektedir. Nitekim, Türkiye’nin Latin Amerika’ya yönelmesinin temel motivasyonun da ekonomik ilişkileri geliştirmek olduğunu söylemek mümkündür.
Soru 12
- Küba Devrimi’nden sonra Latin Amerika’da sosyalist hareketlerin yaygınlaşması
- Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra Türkiye’nin yönünü Türki Cumhuriyetlere dönmüş olması
- Türkiye’nin NATO üyesi olduktan sonra dış politikasını NATO çerçevesinde yürütmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Soğuk Savaş, Türkiye ile Latin Amerika ülkeleri arasındaki ilişkilere olumsuz yansımıştır. Soğuk Savaş’ta Türkiye, pek çok Latin Amerika ülkesi gibi Batı kampında yer almış ve Sovyet Bloku’nun dışında durmuştur. Ancak iki temel neden, Türkiye’nin Latin Amerika ülkeleriyle ilişkilerinin gelişmesini engellemiştir. Küba Devrimi’nden sonra Latin Amerika’da sosyalist hareketlerin yaygınlaşması, Türkiye’nin NATO üyesi olduktan sonra dış politikasını NATO çerçevesinde yürütmesi ve her iki ülkede yaşanan askeri darbeler bu duruma neden olmuştur. Ancak Sovyetler Birliği’nin 1991 yılında dağılmasıyla birlikte Soğuk Savaş da sona ermiştir.
Soru 13
1990’lı yıllardan günümüze Türkiye-Latin Amerika ilişkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Türk Dış Politikası’nın yeni açılımlarının başarısız örneklerindendir.
B
2006 yılından itibaren durma noktasına gelmiştir.
C
İlişkiler maslahatgüzar seviyesine düşürülmüştür.
D
Bu dönemde Türkiye ile Latin Amerika ülkeleri arasında önemli politik sorunlar yaşanmıştır.
E
Ekonomik ve kültürel işbirliği temelinde ilişkiler gelişmiştir.
Açıklama:
Türk Dış Politikası’nın Yeni Açılımları denilince akla gelen ilk başarılı örneklerin başında Latin Amerika Açılımı gelmektedir. Soğuk Savaş’ın sona ermesinden sonra çeşitlenen ve farklılaşan dış politika ihtiyaçları çerçevesinde başlayan Latin Amerika’ya yönelik ilgi, 2006’dan itibaren bir atılıma dönüşmüştür. Bu dönemde Türkiye, Latin Amerika ülkeleriyle neredeyse hiçbir önemli politik sorun yaşamadan, ekonomik ve kültürel işbirliği temelinde bir dış politika açılımı gerçekleştirmiştir. Bu açılım, diğer bölgelerdeki açılımlar için de örnek olacak bir model olarak kabul edilmiştir.
Soru 14
1950’li yılların başında Kuzey Afrika’da Fas, Tunus ve Cezayir gibi ülkelerin bağımsızlık taleplerinin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda görüşülmesi sürecinde Türkiye açık bir destek göstermemiş, ayrıca Ruanda, Burundi, Moritanya, Angola gibi ülkelerdeki gelişmelerde de çekimser kalmıştır.
Yalnızca yukarıdaki gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda Türkiye-Afrika ilişkileri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Yalnızca yukarıdaki gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda Türkiye-Afrika ilişkileri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Seçenekler
A
Türkiye’nin yönünü Batı’ya çevirdiği
B
Afrika’nın gelişmemiş bir coğrafya olduğu
C
Türkiye’nin Afrika’daki gelişmeleri yakından takip etmeyen bir yaklaşımı benimsediği
D
Afrika halklarının Türkiye’ye bakışının olumsuz olduğu
E
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda bir nüfuzunun bulunmadığı
Açıklama:
1950’li yılların başında Kuzey Afrika’da Fas, Tunus ve Cezayir gibi ülkelerin bağımsızlık taleplerinin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda görüşülmesi sürecinde Türkiye açık bir destek göstermemiş, ayrıca Ruanda, Burundi, Moritanya, Angola gibi ülkelerdeki gelişmelerde de çekimser kalmıştır. Afrika’daki gelişmeleri yakından takip etmeyen bir yaklaşımın sonucu olarak Türkiye tarafından Afrika’daki değişimin farkına varılmamış, Soğuk Savaş’ın sert koşulları nedeniyle yakın bölgelere odaklanılmıştır.
Soru 15
1990’lı yıllardan günümüze kadar geçen sürede Türkiye’nin Doğu ve Orta Afrika’daki güvenliğe en önemli katkısı ne olmuştur?
Seçenekler
A
Somali’de bir askerî üs bölgesi inşa etmesi
B
“Yumuşak güç” unsurlarını devreye sokması
C
2005 yılının Türkiye’de Afrika Yılı ilan edilmesi
D
Ülkedeki iç savaşa son verilmesi amacıyla asker göndermesi
E
Ticaret hacminin 20 yılda yaklaşık 7 kat artması
Açıklama:
Türkiye’nin Doğu ve Orta Afrika’daki güvenliğe en önemli katkısı 2016 yılında Somali’de bir askerî üs bölgesi inşa etmesidir. İki ülke arasında imzalanan Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması çerçevesinde inşa edilen üs, 2017 yılında faaliyete geçmiştir. Somali’de faaliyet gösteren El Şebab terör örgütüne karşı mücadelede Somali Ordusu’nun kapasitesini artırmak amacıyla kurulan askerî ilişkiler çerçevesinde binlerce Somali askeri Türkiye’nin kurduğu askerî üs bölgesinde eğitilmektedir. Ayrıca, Somali’de yerleşik Türk askerî personeli Aden Körfezi, Somali karasuları, Arap Denizi gibi bölgelerde gerçekleştirilen deniz haydutluğu faaliyetlerine karşı mücadele etmektedir.
Soru 16
Türkiye’nin 1998 yılından itibaren Afrika Açılımı ve Afrika’ya verdiği önem dört ana sonuç vermiştir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu sonuçlar arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Afrika’daki Türkiye imajı Soğuk Savaş’taki olumsuz tablodan kurtulmuştur.
B
Bölgenin güvenlik sorunlarının çözülmesinde önemli katkılar sunmuştur.
C
Türkiye, kıtadaki en geniş diplomatik temsilcilik ağlarından birisini kurmuştur.
D
Ticari ilişkilerin toplam hacmi yaklaşık yedi kat artmıştır.
E
Kültürel alan gibi “yumuşak güç” unsurlarından vazgeçilmiştir.
Açıklama:
Latin Amerika örneğinde olduğu gibi Türkiye 1998’de Afrika Eylem Planı’nı kabul ederek Afrika’ya Açılım Politikasını başlatmıştır. Türkiye’nin Afrika kıtasındaki uygulamaları Latin Amerika’daki politikasına benzer nitelikler taşıdığı gibi bazı farklılıkları da barındırmaktadır. Ekonomi ve kültürel alan gibi “yumuşak güç” unsurları Afrika politikasında önemli yer tutsa da Türkiye’nin özellikle son dönemde askerî gücünü de kullanarak Afrika’da güvenliğin sağlanmasına katkıda bulunduğu görülmektedir. Ancak, yine de Türkiye’nin Afrika Açılımı büyük ölçüde ekonomik ilişkiler ve “yumuşak güç” araçları çerçevesinde ilerlemiştir. Türkiye’nin 1998 yılından itibaren Afrika Açılımı ve Afrika’ya verdiği önem dört ana sonuç vermiştir:
- Türkiye, Afrika Açılımı’yla Afrika’daki diplomatik ilişkilerini hızla geliştirmiş, bu kıtadaki en geniş diplomatik temsilcilik ağlarından birisini kurmuştur.
- Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerin toplam hacmi 20 yılda yaklaşık yedi kat artmıştır.
- Kültür diplomasisi ve insani diplomasi neticesinde Afrika’daki Türkiye imajı Soğuk Savaş’taki olumsuz tablodan kurtulmuştur.
- Afrika’da çatışmaların sona erdirilmesi ve güvenlik sorunlarının çözülmesinde Türkiye önemli roller üstlenen bir ülke hâline gelmiştir.
Soru 17
1990’lı yıllara kadar Türkiye-Asya ülkeleri ilişkilerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Her bölgeye aynı ve tek yaklaşım geliştirilmiştir.
B
İsrail-Filistin Meselesi’ne doğrudan dâhil olmuştur.
C
Orta Doğu coğrafyası Türk dış politikasının en önemli başlıklarından birisi hâline gelmiştir.
D
Soğuk Savaş dengelerinin etkisi bu bölgede görülmemiştir.
E
Türkiye Asya’daki gelişmelere ilgisiz kalmıştır.
Açıklama:
Türkiye’nin Asya ülkeleriyle ilişkilerini Soğuk Savaş dengeleri belirlemiştir. Ancak, Türkiye Asya’daki gelişmelere tamamen ilgisiz kalmamıştır. Bununla birlikte Asya, bir bütün olarak ele alınamayacak kadar büyük bir coğrafya olduğundan bölgelerin özgün dinamiklerine göre farklı yaklaşımlar geliştirilmiştir. Örneğin, Asya’nın Türkiye’ye en yakın alanı olan Orta Doğu coğrafyası Türk dış politikasının en önemli başlıklarından birisi olagelmiştir. Soğuk Savaş boyunca Orta Doğu’daki gelişmeler Türkiye’nin dikkatle izlediği ancak istisnalar dışında müdahil olmayı tercih etmediği gelişmeler olmuştur. Örneğin; Türkiye, İsrail’in kuruluşunda onu ilk tanıyan devletlerden birisi olmasına rağmen uzun bir süre İsrail-Filistin Meselesi’ne doğrudan dâhil olmamıştır.
Soru 18
1990’lı yıllardan günümüze Türkiye-Orta Asya ilişkileri için aşağıdaki sonuç cümlelerinden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
İlişkilerdeki asıl canlanma 1990 yılında gerçekleşmiştir.
B
Rusya’nın bu coğrafya üzerindeki etkisi ilişkilerde önemli rol oynamıştır.
C
Türkiye’nin Orta Asya’daki girişimleri Kazakistan ile sınırlı kalmıştır.
D
2000’li yılların ortalarına kadar ilişkilerde zirve görülmüştür.
E
Tacikistan ile imzalanan “Ortak İşbirliği Konseyi” sayesinde ikili ilişkilerin seviyesi beklenenden daha üst düzeye ulaşmıştır.
Açıklama:
Türkiye’nin Orta Asya’yı yeniden keşfi 1990’ların başlarını bulmaktadır. Dönemin başbakanı Süleyman Demirel’in kullandığı ünlü “Adriyatik’ten Çin Seddi’ne kadar Türk Dünyası” söyleminde somutlaşan yaklaşım 1990’ların başında Türkiye’nin bölgeye olan ilgisinin sembolüdür. O dönemde Orta Asya ve Kafkasya’daki yeni devletlere yakın ilgi göstermiştir. Ancak, beklentiler Türkiye’nin iç dinamikleri, Rusya’nın bu coğrafyadaki etkisi ve Orta Asya ve Kafkasya’daki devletlerin iç politik dengeleri nedeniyle karşılanamamıştır. Bu nedenle, 2000’lerin ortalarına kadar ilişkilerde duraklama dönemine girildiği söylenebilir. İlişkilerin asıl canlanması ise 2006’dan sonra başlamıştır. Bu bağlamda Türk Keneşi ve 2012’de Türkiye ile Kazakistan arasında imzalanan “Stratejik Ortaklık Anlaşması” çok değerli adımlar olarak not edilebilir. Ancak Türkiye’nin Orta Asya’daki girişimleri Kazakistan ile sınırlı değildir. Özbekistan ile Türkiye arasındaki ilişkiler özellikle 2016’dan sonra önemli bir gelişme eğilimi göstermiştir. 2017’de iki ülke arasında “Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi” kurulması anlaşması yapılmıştır. Kırgızistan ile Türkiye arasında iki stratejik iş birliği anlaşması bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi Türkiye-Kırgızistan “Ortak Stratejik” Planlama Grubudur. Bu grup, iki ülke arasındaki ticaret hacminin geliştirilmesini önceliklendirmektedir. 1990’lı yıllarda uzun bir süre boyunca iç savaş yaşayan Tacikistan ise 2012’den beri Türkiye ile “Ortak İşbirliği Konseyi” aracılığıyla bağlarını sürdürmektedir. Bununla birlikte, zayıf ekonomisi nedeniyle ikili ilişkilerin seviyesi beklenen düzeye ulaşmamıştır.
Soru 19
Çin’in 2013 yılında ilan ettiği Çin’den İtalya’ya kadar uzanan Asya ve Avrupa ekonomilerini birbirine bağlamayı hedefleyen projenin adı nedir?
Seçenekler
A
Baharat Yolu
B
Çin Seddi
C
İpek Yolu
D
Kuşak Yol
E
Mavi Akım
Açıklama:
Kuşak Yol Projesi: Çin’in 2013 yılında ilan ettiği Çin’den İtalya’ya kadar uzanan Asya ve Avrupa ekonomilerini birbirine bağlamayı hedefleyen bir ekonomik projedir. Çin, bu projeyle İtalya’ya kadar uzanan bir dizi ekonomik yatırım projeleri gerçekleştireceğini ilan etmiştir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi ana hatlarıyla İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkan iki kutuplu düzeni tanımlamak için kullanılmış tarihsel bir dönemin adıdır?
Seçenekler
A
Körfez Krizi
B
Soğuk Savaş
C
Latin Amerika Açılımı
D
Karayipler Eylem Planı
E
Güney Ortak Pazarı
Açıklama:
Soğuk Savaş: Soğuk Savaş, ana hatlarıyla İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkan iki kutuplu düzeni tanımlamak için kullanılan tarihsel bir dönemdir. Genel olarak 1946-1991 yılları arasına tekabül etmektedir. Bu dönemde dünyanın iki süper gücü olan ABD ve SSCB kapitalist ve komünist veya doğu ve batı blokları denilen iki kutbun lideri olmuşlardır. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "Soğuk Savaş" seçeneğidir.
Soru 21
Türk dış politikasında yeni açılımlar başlığı altında yapılmış girişimler bağlamında düşünüldüğünde “Afrika Açılımı” aşağıda belirtilmiş tarihlerden hangisini kapsamış olabilir?
Seçenekler
A
2000-2005
B
1995-2005
C
1988-1995
D
1998-2005
E
1998-2003
Açıklama:
....Her ne kadar Türkiye, 1990’lardan önce de söz konusu bölgelerle bazı ülkelerle ilişki geliştirmiş olsa da 2000’li yıllardan itibaren uzak coğrafyalara olan dış politika ilgisi ekonomik ve kültürel boyutları da içerecek şekilde genişlemiştir. Bu çerçevede Türk dış politikasında yeni açılımlar başlığı altında girişimler hayata geçirilmiştir. Bu girişimlerin en önemlileri 1998 yılında başlayan ve 2005’te somutlaşan “Afrika Açılımı”; yine 1998’de hazırlanan ve 2006’da güncellenen “Latin Amerika ve Karayipler Eylem Planı” ve son olarak diğer bölgelere göre çok
daha köklü ilişkiler bulunmasına rağmen hazırlanması ve hayata geçirilmesi 2019 yılını bulan “Yeniden Asya Girişimi”dir. Bu bilgiler ışığında sorunun çözümü "1998-2005" seçeneğidir.
daha köklü ilişkiler bulunmasına rağmen hazırlanması ve hayata geçirilmesi 2019 yılını bulan “Yeniden Asya Girişimi”dir. Bu bilgiler ışığında sorunun çözümü "1998-2005" seçeneğidir.
Soru 22
"Latin Amerika" terimi ilk kez kim tarafından ve ne zaman kullanılmıştır?
Seçenekler
A
2005/Hugo Chavez
B
2000/Nicholas Maduro
C
1856/Carlos Menem
D
1846/Jose Maria Torres Caiceda
E
1856/Jose Maria Torres Caiceda
Açıklama:
Türkiye’nin Latin Amerika’ya yönelik açılımını açıklamadan önce ilk yapılması gereken Latin Amerika’nın neresi olduğunun tanımlanmasıdır. Latin Amerika terimi ilk kez 1856’da Jose Maria Torres Caiceda tarafından kullanılmıştır. Bugün kullanılan en geniş anlamıyla Latin Amerika, 15. yüzyılın sonlarından itibaren İspanya ve Portekiz gibi krallıkların Amerika kıtasına ulaşmasıyla fethettiği, bu çerçevede yüzyıllar boyunca sömürülen Latin kökenli dillerin konuşulduğu bir bölgedir. Daha pratik bir tabirle, ABD’nin güneyinde Meksika sınırından başlayarak Amerika kıtasının güney ucuna kadar tüm bölge Latin Amerika olarak adlandırılmaktadır. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "1856/Jose Maria Torres Caiceda" seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Latin Amerika’yla ekonomik ilişkilerinin gelişmesinde lokomotif rolünü üstlenen ülkeler olarak kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Brezilya/Venezuela/Honduras
B
Brezilya/Venezuela/Meksika
C
Arjantin/Venezuela/Honduras
D
Venezuela/Meksika/Kolombiya
E
Meksika/Kolombiya/Uruguay
Açıklama:
Türkiye’nin Latin Amerika’yla ekonomik ilişkilerinin gelişmesinde lokomotif rolünü üç ülke üstlenmektedir. Bu ülkeler sırasıyla Brezilya, Venezuela ve Meksika’dır. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "Brezilya/Venezuela/Meksika" seçeneğidir.
Soru 24
"Afrika Eylem Planı" Türkiye tarafından kaç yılında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
2018
B
2008
C
1978
D
1988
E
1998
Açıklama:
Latin Amerika örneğinde olduğu gibi Türkiye 1998’de Afrika Eylem Planı’nı kabul ederek Afrika’ya Açılım Politikasını başlatmıştır. Bundan dolayı sorunun doğru cevabı "1998" seçeneğidir.
Soru 25
Aşağıdaki ifadelerden hangisi; Türkiye'nin Afrika Açılımı ve Afrika’ya verdiği önemin başlıca sonuçlarından biri olarak kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Türkiye ile Libya’nın meşru hükümeti arasında anlaşma yapılması
B
Siyasi ve kültürel ilişkilerin güçlendirilmesi
C
Ekonomik ilişkilerin gözden geçirilmesi
D
Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerin toplam hacmin 20 yılda yaklaşık yedi kat artması
E
Güvenlik sorunlarının çözümü için anlaşmalar yapılması
Açıklama:
• Özetle, Türkiye’nin 1998’den itibaren Afrika Açılımı ve Afrika’ya verdiği önem dört ana sonuç vermiştir.
• Türkiye, Afrika Açılımı’yla Afrika’daki diplomatik ilişkilerini hızla geliştirmiş, bu kıtadaki en geniş diplomatik temsilcilik ağlarından birisini kurmuştur.
• Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerin toplam hacmi 20 yılda yaklaşık 7 kat artmıştır.
• Kültür diplomasisi ve insani diplomasi neticesinde Afrika’daki Türkiye imajı Soğuk Savaş’taki olumsuz tablodan kurtulmuştur.
• Afrika’da çatışmaların sona erdirilmesi ve güvenlik sorunlarının çözülmesinde Türkiye önemli roller üstlenen bir ülke hâline gelmiştir.
Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerin toplam hacmin 20 yılda yaklaşık yedi kat artması" seçeneğidir.
• Türkiye, Afrika Açılımı’yla Afrika’daki diplomatik ilişkilerini hızla geliştirmiş, bu kıtadaki en geniş diplomatik temsilcilik ağlarından birisini kurmuştur.
• Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerin toplam hacmi 20 yılda yaklaşık 7 kat artmıştır.
• Kültür diplomasisi ve insani diplomasi neticesinde Afrika’daki Türkiye imajı Soğuk Savaş’taki olumsuz tablodan kurtulmuştur.
• Afrika’da çatışmaların sona erdirilmesi ve güvenlik sorunlarının çözülmesinde Türkiye önemli roller üstlenen bir ülke hâline gelmiştir.
Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerin toplam hacmin 20 yılda yaklaşık yedi kat artması" seçeneğidir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi "Kuşak Yol Projesi'nin" başlıca bir amacını ortaya koymuştur?
Seçenekler
A
Çin'den İtalya'ya kadar uzanan bir dizi ekonomik yatırım projesi gerçekleştirilmesi
B
Türkiye’yi Gürcistan, Azerbaycan ve Hazar Denizi üzerinden Türkmenistan ile Kazakistan’a ve buradan, Afganistan, Pakistan ve Çin’e bağlayan bir proje geliştirilmesi
C
İkişer yıllık eylem planlarından oluşması
D
Ülkeler arası ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi
E
Asya Kıtası'ndaki ülkelerin birbirleri ile Stratejik Anlaşmalar planlaması
Açıklama:
Kuşak Yol Projesi: Çin’in 2013 yılında ilan ettiği Çin’den İtalya’ya kadar uzanan
Asya ve Avrupa ekonomilerini birbirine bağlamayı hedefleyen bir ekonomik projedir. Çin, bu projeyle İtalya’ya kadar uzanan bir dizi ekonomik yatırım projeleri gerçekleştireceğini ilan etmiştir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "Çin'den İtalya'ya kadar uzanan bir dizi ekonomik yatırım projesi gerçekleştirilmesi" seçeneğidir.
Asya ve Avrupa ekonomilerini birbirine bağlamayı hedefleyen bir ekonomik projedir. Çin, bu projeyle İtalya’ya kadar uzanan bir dizi ekonomik yatırım projeleri gerçekleştireceğini ilan etmiştir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "Çin'den İtalya'ya kadar uzanan bir dizi ekonomik yatırım projesi gerçekleştirilmesi" seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Özbekistan ile Türkiye arasında “Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi” kurulmasının önemli bir sonucu olarak kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Bağlantısızlar Hareketi'nin gelişmesi
B
“Asya Stratejileri” geliştirilmesi
C
Kırgızistan ile Türkiye arasında iki stratejik iş birliği anlaşması yapılması
D
Orta Asya’nın göreli küçük olan ülkeleri Kırgızistan ve Tacikistan ile de bazı önemli aşamaların kaydedilmesi
E
Özbekistan'ın 2019 yılında Türk Konseyi’ne tam üye olması
Açıklama:
Özbekistan ile Türkiye arasındaki ilişkiler özellikle 2016’dan sonra önemli bir
gelişme eğilimi göstermiştir. 2017’de iki ülke arasında “Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi” kurulması anlaşması yapılmış, bu konsey 2018’de hayata geçmiştir. Nitekim, ilişkilerin geliştirilmesi için atılan bu önemli adımdan sonra Özbekistan 2019 yılında Türk Konseyi’ne tam üye olmuştur. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "Özbekistan'ın 2019 yılında Türk Konseyi’ne tam üye olması" seçeneğidir.
gelişme eğilimi göstermiştir. 2017’de iki ülke arasında “Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi” kurulması anlaşması yapılmış, bu konsey 2018’de hayata geçmiştir. Nitekim, ilişkilerin geliştirilmesi için atılan bu önemli adımdan sonra Özbekistan 2019 yılında Türk Konseyi’ne tam üye olmuştur. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "Özbekistan'ın 2019 yılında Türk Konseyi’ne tam üye olması" seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıda adı verilmiş ülkelerden hangisi Şangay İşbirliği Örgütü'nün bir üyesi değildir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Tataristan
C
Tacikistan
D
Kırgızistan,
E
Kazakistan
Açıklama:
1996’da Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Rusya ve Çin arasında kurulan Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) 2001’de Özbekistan’ın da katılmasıyla daha da
güçlenmiştir. ŞİÖ hem ekonomik ve güvenlik boyutları olan bir örgüttür. Kuruluşu itibarıyla bölgesel barış ve istikrarın korunması, terörizm ve ayrılıkçılıkla mücadele gibi konuları temel alan örgüt zaman içinde siyaset, kültür, bilim, ekonomi, eğitim ve bilim alanlarında ilerleme kaydetmiştir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "Tataristan" seçeneğidir.
güçlenmiştir. ŞİÖ hem ekonomik ve güvenlik boyutları olan bir örgüttür. Kuruluşu itibarıyla bölgesel barış ve istikrarın korunması, terörizm ve ayrılıkçılıkla mücadele gibi konuları temel alan örgüt zaman içinde siyaset, kültür, bilim, ekonomi, eğitim ve bilim alanlarında ilerleme kaydetmiştir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "Tataristan" seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Yeniden Asya Girişimi’nin, Asya’ya yönelik önceki açılımlara olan en önemli farkı sayılmıştır?
Seçenekler
A
Türk Dünyası’na yönelik açılım dalgası olması
B
Önceliğinin ticari ilişkilerin güçlendirilmesi olması
C
Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Rusya ve Çin arasında işbirliği anlaşması içermesi
D
İkişer yıllık eylem planları oluşturulması ile sistematik bir yaklaşım sergilemesi
E
Asya’nın uluslararası politika ve ekonomide daha büyük bir rol alacağı gerçeğinin ortaya çıkmasını sağlaması
Açıklama:
Yeniden Asya Girişimi’nin, Asya’ya yönelik önceki açılımlardan en önemli farklı, bu konu çerçevesinde ikişer yıllık eylem planları oluşturularak sistematik bir yaklaşım geliştirilmesidir. Yeni yaklaşımın en önemli ayaklarından birisi girişimi destekleyecek kurumsal alt yapının oluşturulmasıdır. Türkiye’nin hâlihazırda Yeniden Asya Girişimi kapsamında bulunan ülkelerde 30 Büyükelçiliği ve 24 Başkonsolosluğu vardır. Ancak bu girişimin hemen ertesinde COVID-19 salgını dünyayı olumsuz etkilediği için şu ana kadar hedeflenen ilerleme gerçekleşememiştir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı "ikişer yıllık eylem planları oluşturulması ile sistematik bir yaklaşım sergilemesi" seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaşa ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkmıştır.
B
İki kutuplu düzeni tanımlayan tarihsel bir dönemdir.
C
1946-1991 yılları arasına denk gelir.
D
ABD doğu blokları denilen kutbun lideri olmuştur.
E
SSCB, komünist blok ülkelerinin lideridir.
Açıklama:
Soğuk Savaş, anahatlarıyla İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkan iki kutuplu düzeni tanımlamak için
kullanılan tarihsel bir dönemdir. Genel olarak 1946-1991 yılları arasına tekabül etmektedir. Bu dönemde dünyanın iki süper gücü olan ABD ve SSCB kapitalist ve komünist veya doğu ve batı blokları denilen iki kutbun lideri olmuşlardır.
kullanılan tarihsel bir dönemdir. Genel olarak 1946-1991 yılları arasına tekabül etmektedir. Bu dönemde dünyanın iki süper gücü olan ABD ve SSCB kapitalist ve komünist veya doğu ve batı blokları denilen iki kutbun lideri olmuşlardır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Latin Amerika terimine ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Bu terimi ilk kez 1856’da kullanılmıştır.
B
Bu terimini Jose Maria Torres Caiceda yaratmıştır.
C
Bu terim ile Latin kökenli dillerin konuşulduğu bölge kastedilir.
D
Bu terim yerine Güney Amerika kavramı da kullanılır.
E
Bu terim aynı zamanda “Batı Yarım Küre” anlamına da gelir.
Açıklama:
Latin Amerika kavramı yerine zaman zaman Güney Amerika kavramı da kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra Kuzey ve Güney Amerika kıtalarının her ikisini de içerecek şekilde “Amerikalar” ve “Batı Yarım Küre” kavramlarının kullanıldığı da görülmektedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Latin Amerika'ya ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Latin Amerika üç ana coğrafi alt bölgeden oluşur.
B
Latin Amerika ile kastedilen bölgede 26 ülke vardır.
C
Hammadde ve tarım ürünü ihracatına dayalı ekonomiye sahiptir. l
D
Birezilya en büyük ekonomiye sahip Latin Amerika devletidir.
E
Latin Amerika, Türkiye ekonomisi için ilgi çekici bir ülke değildir.
Açıklama:
Latin Amerika, Orta Amerika, Güney Amerika ve Karayipler olmak üzere üç ana coğrafi alt bölgeden oluşmaktadır. Bilakis Türkiye’nin Latin Amerika’ya yönelmesinin temel motivasyonun da ekonomik ilişkileri
geliştirmek olduğunu söylemek mümkündür.
geliştirmek olduğunu söylemek mümkündür.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi 1990’lara kadar Türkiye-Latin Amerika ilişkilerine ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Latin Amerika ülkeleriyle ilişkiler Osmanlı İmparatorluğu zamanında başlamıştır.
B
Brezilya 1926’da Türkiye Cumhuriyeti’ni tanımıştır.
C
Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki ilişkileri Latin Amerika'ya göç eden insanlar kolaylaştırmıştır.
D
Soğuk Savaş, Türkiye ile Latin Amerika ülkeleri arasındaki ilişkileri etkilememiştir.
E
1950’li yıllarda Türkiye’nin Latin Amerika’nın en önemli ülkelerinde büyükelçilikleri vardır.
Açıklama:
Soğuk Savaş, Türkiye ile Latin Amerika ülkeleri arasındaki ilişkilere olumsuz yansımıştır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası Türkiye ile Latin Amerika arasındaki ilişkilere ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
1992 yılında Soğuk Savaş sonrası El Turco lakablı Arjantin Cumhurbaşkanı Carlos Menem Türkiye'yi ziyaret etmiştir.
B
1995 yılında Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel Şili, Arjantin ve Brezilya’yı kapsayan bir Latin Amerika turu yapmıştır.
C
1998 yılında Dışişleri Bakanı İsmail Cem’in “Latin Amerika Açılımı”nı başlatmıştır.
D
1997’de Türkiye Afrika ve Latin Amerika’ya daha da önem vermiştir.
E
Türkiye ile Latin Amerika ülkeleri arasındaki ilişkiler 2006 yılından sonra yavaşlamıştır.
Açıklama:
Bilakis Türkiye ile Latin Amerika ülkeleri arasındaki ilişkiler asıl olarak 2006 yılından sonra ivme kazanmıştır.
Soru 35
Hangi yıl hangisi Türkiye’de “Latin Amerika ve Karayipler Yılı” ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
1992 yılı
B
1995 yılı
C
1998 yılı
D
2000 yılı
E
2006 yılı
Açıklama:
2006 yılı Türkiye’de “Latin Amerika ve Karayipler Yılı” ilan edilirken dönemin Dışişleri Bakanı Abdullah Gül’ün Latin Amerika ziyareti gerçekleştirmiştir
Soru 36
Aşğıdakilerden hangi ülke MERCOSUR (Güney Ortak Pazarı) ülkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Arjantin
C
Uruguay
D
Paraguay
E
Venezuela
Açıklama:
Brezilya, Arjantin, Uruguay, Paraguay, MERCOSUR (Güney Ortak Pazarı)üyesi ülkeleridir.
Soru 37
Türkiye Cumhuriyeti’nin Afrika’daki ilk diplomatik temsilciliği kaç yılında Addis Ababa’da açılmıştır?
Seçenekler
A
1926
B
1935
C
1946
D
1950
E
1987
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti’nin Afrika’daki ilk diplomatik temsilciliği, 1926 yılında kıtanın tek bağımsız ülkesi olan Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da açılmıştır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi 1990’lara kadar Türkiye-Afrika ilişkilerine ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Türkiye Cumhuriyeti’nin Afrika’daki ilk diplomatik temsilciliği, 1926 yılında açılmıştır.
B
1950’lerde Kuzey Afrika’daki bazı ülkelerin bağımsızlık mücadelesine Türkiye açık bir destek vermiştir.
C
Türkiye 1960’lı yıllarda Kıbrıs konusunda Afrika ülkelerinden destek bulamamıştır.
D
1956’da Süveyş Kanalı nedeniyle ortaya çıkan savaşta Türkiye Mısır’ın yanında yer almamıştır.
E
1970’li yılların sonunda Türkiye, Afrika’ya yönelik politikasında ilişkileri onarmaya yönelik adımlar
atmıştır.
atmıştır.
Açıklama:
1950’lerin başında Kuzey Afrika’da Fas, Tunus ve Cezayir gibi ülkelerin bağımsızlık taleplerinin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda görüşülmesinde sürecinde Türkiye açık bir destek vermekten geri durmuştur.
Soru 39
Özbekistan ile Türkiye arasında hangi yılda “Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi”
kurulması anlaşması yapılmıştı?
kurulması anlaşması yapılmıştı?
Seçenekler
A
2000
B
2008
C
2012
D
2015
E
2017
Açıklama:
Özbekistan ile Türkiye arasındaki ilişkiler özellikle 2016’dan sonra önemli bir gelişme eğilimi göstermiştir. 2017’de iki ülke arasında “Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi” kurulması anlaşması yapılmıştır.
Ünite 8
Soru 1
ECO Ticaret ve Kalkınma Bankası (ECO Bank) Türkiye'de hangi yılda ve nerede açılmıştır?
Seçenekler
A
2005-İstanbul
B
2006-İstanbul
C
2007-Ankara
D
2008-İstanbul
E
2009-İstanbul
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Orta Doğu ve İslam Ülkelerini Kapsayan Bölgesel Örgütler ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
2008-İstanbul
2008-İstanbul
Soru 2
D-8'in yapısı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Zirve, en üst organı olarak devlet ve hükümet başkanlarının katılımıyla üç yılda bir toplanır.
B
Örgütün yapısı Zirve, Konsey ve Komisyon olmak üzere üç ana organdan oluşmaktadır.
C
Karar-alma organı olan Konsey, Dışişleri Bakanları’ndan oluşmaktadır.
D
Genel Merkezi İstanbul’da olan örgütte ayrıca bir de eşgüdümü sağlamak üzere İcra Direktörlüğü kurulmuştur.
E
Komisyon ise her biri kendi ülkesinin ulusal eşgüdümünden sorumlu diplomatlardan oluşan yürütme organıdır.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Orta Doğu ve İslam Ülkelerini Kapsayan Bölgesel Örgütler ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Zirve, en üst organı olarak devlet ve hükümet başkanlarının katılımıyla iki yılda bir toplanır.
Zirve, en üst organı olarak devlet ve hükümet başkanlarının katılımıyla iki yılda bir toplanır.
Soru 3
“Medeniyet ve Uyum” başlıklı İİT-AB Ortak Forumu yapıldığı yıl ve yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şubat 2001-Ankara
B
Ocak 2002-İstanbul
C
Şubat 2002- İstanbul
D
Şubat 2003- Ankara
E
Ocak 2004- İstanbul
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Orta Doğu ve İslam Ülkelerini Kapsayan Bölgesel Örgütler ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
“Medeniyet ve Uyum” başlıklı İİT-AB Ortak Forumu İİT ile AB’den toplam 71 ülke temsilcisinin katılımıyla, Şubat 2002’de İstanbul’da yapıldı.
“Medeniyet ve Uyum” başlıklı İİT-AB Ortak Forumu İİT ile AB’den toplam 71 ülke temsilcisinin katılımıyla, Şubat 2002’de İstanbul’da yapıldı.
Soru 4
Aşağıda verilen zirvelerden kaçıncısı KEİT/KEİ’in Türkiye'de gerçekleşen zirvelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
5. Zirve
B
10. Zirve
C
15. Zirve
D
20. Zirve
E
25. Zirve
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Avrupa Kıtası Merkezli Uluslararası Örgütler ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Sekreteryası Türkiye’de bulunan KEİT’in 10., 15., 20. ve 25. zirveleri Türkiye’de gerçekleştirildi ve 25. yıl zirvesi, 2017’de İstanbul’da yapıldı.
Sekreteryası Türkiye’de bulunan KEİT’in 10., 15., 20. ve 25. zirveleri Türkiye’de gerçekleştirildi ve 25. yıl zirvesi, 2017’de İstanbul’da yapıldı.
Soru 5
AİHM’in istatistiklerine göre, 2021 sonunda en fazla dava başvurusu yapılan ülkeler sıralamasında birinci olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Rusya
C
Ukrayna
D
Romanya
E
Belçika
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Avrupa Kıtası Merkezli Uluslararası Örgütler ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Rusya
Rusya
Soru 6
Aşağıda G-20 ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
G-20, dünya ticaretinin %70’i ve dünya nüfusunun %55’ını temsil eden, dünyanın en büyük 20 ekonomisine sahip devletleri bir araya getiren bir yapıya sahiptir.
B
Mevcut hâliyle G20 standart bir kurumsal yapısı, bir daimî sekreteryası olan bir uluslararası örgüttür.
C
Türkiye, Aralık 2013-Kasım 2014 tarihleri arasında G20 Dönem Başkanlığı görevini yürüttü ve görevi Antalya’da yapılan G20 liderler zirvesi ile sona erdi.
D
G20 platformu küresel ekonomik istikrarın sağlanması ve teşvik edilmesi için resmî bir görüş bildirilmesinin sağlanmasını amaç edinmektedir.
E
2015 yılında Ankara’da 10 Ekim’de, Paris’te 13 Ekim’de gerçekleştirilen kanlı terör saldırıları sonrasında G20 tarihinde ilk kez terörizmle ilgili bir bildiri kabul edildi.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Küresel Örgütler ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
2015 yılında Ankara’da 10 Ekim’de, Paris’te 13 Ekim’de gerçekleştirilen kanlı terör saldırıları sonrasında G20 tarihinde ilk kez terörizmle ilgili bir bildiri kabul edildi.
2015 yılında Ankara’da 10 Ekim’de, Paris’te 13 Ekim’de gerçekleştirilen kanlı terör saldırıları sonrasında G20 tarihinde ilk kez terörizmle ilgili bir bildiri kabul edildi.
Soru 7
I. SDR, hem bir rezerv türü hem de bir IMF’nin hesap birimidir.
II. 1969 yılında üye ülkelerin rezerv ihtiyaçlarına destek olmak ve uluslararası likiditeyi
artırmak amacıyla yaratılmış faizli bir uluslararası rezerv paradır.
III. IMF, zaman zaman yeni SDR’ler yaratarak üye ülkelere tahsis eder ve onların rezerv pozisyonlarının iyileşmesine katkıda bulunur.
IV. SDR’nin değeri, beş para biriminin belirli ağırlıklarla yer aldığı bir sepet aracılığıyla belirlenir.
Yukarıda SDR ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. 1969 yılında üye ülkelerin rezerv ihtiyaçlarına destek olmak ve uluslararası likiditeyi
artırmak amacıyla yaratılmış faizli bir uluslararası rezerv paradır.
III. IMF, zaman zaman yeni SDR’ler yaratarak üye ülkelere tahsis eder ve onların rezerv pozisyonlarının iyileşmesine katkıda bulunur.
IV. SDR’nin değeri, beş para biriminin belirli ağırlıklarla yer aldığı bir sepet aracılığıyla belirlenir.
Yukarıda SDR ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Küresel Örgütler ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
I-II-III-IV
I-II-III-IV
Soru 8
BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği seçimine ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği seçiminde bahsedilen Batı Avrupa ve Diğerleri, örgüt içinde varlığı kabul edilen dört coğrafi gruptan biridir. Diğerleri Afrika, Asya-Pasifik, Doğu Avrupa ile Latin Amerika bölgeleridir.
B
BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği seçiminde bahsedilen Batı Avrupa ve Diğerleri, örgüt içinde varlığı kabul edilen beş coğrafi gruptan biridir. Diğerleri Afrika, Asya-Pasifik, Doğu Avrupa ile Latin Amerika ve Madagaskar bölgeleridir.
C
Türkiye hem WEOG hem Asya grubu çalışmalarına katılmakla birlikte, seçimler sırasında WEOG üyesi olarak kabul edilir.
D
Türkiye hem WEOG hem Asya grubu çalışmalarına katılmakla birlikte, seçimler sırasında Asya grubu üyesi olarak kabul edilir.
E
Türkiye hem WEOG hem Avrupa grubu çalışmalarına katılmakla birlikte, seçimler sırasında WEOG üyesi olarak kabul edilir.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise " Küresel Örgütler ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği seçiminde bahsedilen Batı Avrupa ve Diğerleri, örgüt içinde varlığı kabul edilen beş coğrafi gruptan biridir. Diğerleri Afrika, Asya-Pasifik, Doğu Avrupa ile Latin Amerika ve Karayipler bölgeleridir. Türkiye hem WEOG hem Asya grubu çalışmalarına katılmakla birlikte, seçimler sırasında WEOG üyesi olarak kabul edilir.
BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği seçiminde bahsedilen Batı Avrupa ve Diğerleri, örgüt içinde varlığı kabul edilen beş coğrafi gruptan biridir. Diğerleri Afrika, Asya-Pasifik, Doğu Avrupa ile Latin Amerika ve Karayipler bölgeleridir. Türkiye hem WEOG hem Asya grubu çalışmalarına katılmakla birlikte, seçimler sırasında WEOG üyesi olarak kabul edilir.
Soru 9
"Annan Planı" ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Resmî adı “Kıbrıs Sorununun Kapsamlı Çözümü İçin Anlaşma Temeli”dir.
B
Kasım 2002’den Mart 2004’e kadar üç kez revize edilmiştir.
C
Annan planı, içerisinde iki Parça Devlet’in (Component State) yer alacağı, federal yapıya sahip bir Ortak Devlet (Common State) kurulmasını öngörmekteydi.
D
Annan Planı, 24 Nisan 2004’te yapılan referandumda Türk kesim tarafından %60 oranında kabul görmüşse de Rum kesim tarafının %70'inin reddetmesi sebebiyle hayata geçirilememiştir.
E
1960 Garanti, İttifak ve Kuruluş antlaşmaları yürürlükle kalmaya devam edecek,
ama bunlar değişen şartlar çerçevesinde ortaya çıkan “Yeni Durum”a uygulanacaktı.
ama bunlar değişen şartlar çerçevesinde ortaya çıkan “Yeni Durum”a uygulanacaktı.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Küresel Örgütler ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
24 Nisan 2004’te yapılan referandumda Türk kesim tarafından %64,91 oranında kabul gördüğü hâlde Rum kesim tarafının %75,38’inin reddettiği Annan Planı hayata geçirilemedi.
24 Nisan 2004’te yapılan referandumda Türk kesim tarafından %64,91 oranında kabul gördüğü hâlde Rum kesim tarafının %75,38’inin reddettiği Annan Planı hayata geçirilemedi.
Soru 10
Türk personelin görev yaptığı misyonlara ilişkin verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
UNSOM - Sudan
B
MINUSCA - Kongo
C
UNIFIL - Lübnan
D
MONUSCO - Kosova
E
MINUSMA - Orta Afrika Cumhuriyeti
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Küresel Örgütler ve Türkiye" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
UNIFIL - Lübnan
UNIFIL - Lübnan
Soru 11
Türkiye 1966 tarihli İkiz Sözleşmeler olarak adlandırılan BM Medeni ve Siyasal
Haklar Sözleşmelerini kaç yılında onaylamıştır?
Haklar Sözleşmelerini kaç yılında onaylamıştır?
Seçenekler
A
2003
B
2001
C
2004
D
2002
E
2000
Açıklama:
Türkiye 1966 tarihli İkiz Sözleşmeler olarak adlandırılan BM Medeni ve Siyasal
Haklar Sözleşmelerini 2003’te onayladı.
Haklar Sözleşmelerini 2003’te onayladı.
Soru 12
IMF kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1940
B
1944
C
1955
D
1950
E
1945
Açıklama:
1944 yılında ABD’nin New Hampshire eyaletindeki Bretton-Woods’ta yapılan ve resmi adı Birleşmiş Milletler Para ve Finans Konferansı (United Nations Monetary and Financial Conference) olan
konferans (kısaca Bretton-Woods Konferansı) sonunda, 44 ülke tarafından yapılan anlaşma ile Uluslararası Para Fonu (IMF) kurulmuştur.
konferans (kısaca Bretton-Woods Konferansı) sonunda, 44 ülke tarafından yapılan anlaşma ile Uluslararası Para Fonu (IMF) kurulmuştur.
Soru 13
Türkiye IMF'ye kaç yılında üye olmuştur?
Seçenekler
A
1940
B
1945
C
1947
D
1950
E
1952
Açıklama:
Türkiye’nin 1947’den itibaren üye olduğu IMF, döviz kuru istikrarını, ekonomik büyüme ve istihdam artışını desteklemek ve üye ülkelerin karşılaştığı ödemeler dengesi sorunlarına yardımcı olmak amaçlarıyla kurulmuştu.
Soru 14
Kısaca Dünya Bankası olarak adlandırılan Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1941
B
1943
C
1950
D
1944
E
1940
Açıklama:
1944 yılında ABD’nin New Hampshire eyaletindeki Bretton-Woods’ta yapılan ve resmi adı Birleşmiş Milletler Para ve Finans Konferansı (United Nations Monetary and Financial Conference) olan konferans (kısaca Bretton-Woods Konferansı) sonunda, 44 ülke tarafından yapılan anlaşma ile Uluslararası Para Fonu (IMF) ve kısaca Dünya Bankası olarak adlandırılan Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası kurulmuştur.
Soru 15
........... yılında ABD tarafından Avrupa ülkelerinin ekonomilerine destek olmak amacıyla önerilen Marshall Yardımları çerçevesinde Avrupa Ekonomi İşbirliği Örgütü’nün (OEEC) kurulmuştur. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1952
B
1950
C
1945
D
1940
E
1947
Açıklama:
1947’de ABD tarafından Avrupa ülkelerinin ekonomilerine destek olmak amacıyla önerilen Marshall Yardımları çerçevesinde Avrupa Ekonomi İşbirliği Örgütü’nün (OEEC) kurulmuştur.
Soru 16
OECD bünyesinde faaliyet gösteren Uluslararası Enerji Ajansı kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1974
B
1970
C
1975
D
1978
E
1980
Açıklama:
OECD bünyesinde faaliyet gösteren Uluslararası Enerji Ajansı’nın 1974 yılında kurulmuştur.
Soru 17
G7 Grubu, ........ yılında Rusya’nın katılımıyla G8 adını aldı. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1995
B
1998
C
1990
D
1993
E
1994
Açıklama:
1973-4’teki petrol krizinin ardından ortaya çıkan ekonomik kriz koşullarında 1976’da, ABD, Batı Almanya, Japonya, İngiltere, Fransa, İtalya ve Kanada tarafından oluşturulan G7 Grubu, 1998’de Rusya’nın katılımıyla G8 adını aldı.
Soru 18
Avrupa Konseyi’nin en önemli kazanımı, ........ yılında imzalanıp .......... yılında yürürlüğe giren Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)’dir. Boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1950-1955
B
1945-1953
C
1950-1953
D
1945-1952
E
1952-1955
Açıklama:
Avrupa Konseyi’nin en önemli kazanımı, 1950’de imzalanıp 1953’te yürürlüğe giren Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)’dir.
1950-1953
1950-1953
Soru 19
Eski adıyla İslam Konferansı Örgütü kaç yılından itibaren İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ismini benimsemiştir?
Seçenekler
A
2018
B
2004
C
2009
D
2011
E
2015
Açıklama:
Eski adıyla İslam Konferansı Örgütü, Haziran 2011’den itibaren benimsediği ismiyle İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Türk dış politikası bakımından en önemli uluslararası örgütlenmelerden biridir.
Soru 20
Ekonomik İşbirliği Örgütü kaç yılında İzmir’de yapılan bir anlaşmayla kurulmuştur?
Seçenekler
A
1990
B
1976
C
1978
D
1980
E
1985
Açıklama:
Ekonomik İşbirliği Örgütü (Economic Cooperation Organisation -ECO) Türkiye, Pakistan ve İran
arasında 1964 tarihinde kurulmuş bulunan Bölgesel Kalkınma İçin İşbirliği (Regional Cooperation for
Development) adlı örgütün bir nevi devamı niteliğinde olmak üzere, 1985 yılında İzmir’de yapılan
bir anlaşmayla kuruldu.
arasında 1964 tarihinde kurulmuş bulunan Bölgesel Kalkınma İçin İşbirliği (Regional Cooperation for
Development) adlı örgütün bir nevi devamı niteliğinde olmak üzere, 1985 yılında İzmir’de yapılan
bir anlaşmayla kuruldu.
Soru 21
Birleşmiş Milletler Örgütü'nün kuruluşu aşağıda yer verilen dönemlerden hangisine denk gelmektedir?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı sonrası
B
Körfez Savaşı sonrası
C
İran-Irak Savaşı sonrası
D
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra
E
Berlin Duvarı'nın yıkılması sonrası
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası düzenin ana unsuru olan Birleşmiş Milletler,
büyük ölçüde etkisiz kaldığı Soğuk Savaş döneminin sona ermesiyle birlikte, sadece uluslararası güvenlik değil diğer pek çok alanda etkinliğini artırdı.
büyük ölçüde etkisiz kaldığı Soğuk Savaş döneminin sona ermesiyle birlikte, sadece uluslararası güvenlik değil diğer pek çok alanda etkinliğini artırdı.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangileri 2. Dünya Savaşı sonrası kurulan uluslararası düzende uluslararası ekonomik ilişkileri düzenlemeyi hedefleyen oluşumlardır?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu
B
Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu
C
Birleşmiş Milletler, Avrupa Ekonomik Topluluğu, Uluslararası Para Fonu
D
Birleşmiş Milletler, Uluslararası Para Fonu
E
Avrupa Birliği, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü, Uluslararası Para Fonu
Açıklama:
2. Dünya Savaşı sonrası kurulan uluslararası düzende uluslararası ekonomik ilişkileri düzenlemeyi hedefleyen oluşumlar Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası'dır.
Soru 23
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler bünyesindeki barış gücü misyonlarına katılımındaki artışın en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgüt içindeki etkinliğini ve görünürlüğünü artırma
B
Türkiye'ye komşu olan ülkelere barış getirme
C
Türkiye'nin komşusu olan ülkeler ile olan anlaşmazlıkları çözme
D
Türkiye ve çevresindeki ülkelere toplumsal barışı getirme
E
Orta Doğu ve Güney Amerika'daki çatışmaların sonlanmasına katkı sağlama
Açıklama:
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler bünyesindeki barış gücü misyonlarına katılımındaki artışın en önemli nedeni örgüt içindeki etkinliğini ve görünürlüğünü arttırmadır
Soru 24
1976 yılında kurulan G7 grubunda aşağıdaki ülkelerden hangisi yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
Batı Almanya
D
Japonya
E
Kanada
Açıklama:
1976 yılında kurulan G7 ülkeleri arasında ABD, Batı Almanya, Japonya, İngiltere, Fransa, İtalya ve Kanada olup Türkiye bulunmamaktadır.
Soru 25
Kısa ismi OECD olan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'na günümüzde kaç ülke üyedir?
Seçenekler
A
47
B
40
C
37
D
16
E
25
Açıklama:
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'na (OECD) günümüzde 37 ülke üyedir.
Soru 26
Türkiye'nin de kurucu üye olarak rol aldığı Avrupa Konseyi'nin başlıca kuruluşu amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa kıtasında insan hakları ve demokrasinin güçlendirilmesi
B
Avrupa kıtasının ekonomik açıdan gelişmesi
C
Avrupa kıtasında jeopolitik açıdan güçlendirilmesi
D
Avrupa kıtasında jeopolitik ve sosyolojik açıdan güçlendirilmesi
E
Avrupa kıtasında jeopolitik ve ekonomik açıdan güçlendirilmesi
Açıklama:
Türkiye'nin de kurucu üye olarak rol aldığı Avrupa Konseyi'nin başlıca kuruluşu amacı Avrupa kıtasında insan hakları ve demokrasinin güçlendirilmesidir.
Soru 27
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1945
B
1949
C
1953
D
1950
E
1946
Açıklama:
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) 1950 yılında imzalanıp 1953 yılında yürürlüğe girmiştir
Soru 28
Türkiye Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) yargı yetkisini ve AİHM'in vereceği kararların kendisi bakımından bağlayıcı olacağını hangi yılda kabul etmiştir?
Seçenekler
A
2000
B
2005
C
1979
D
1985
E
1990
Açıklama:
ürkiye Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) yargı yetkisini ve AİHM'in vereceği kararların kendisi bakımından bağlayıcı olacağını 22 Ocak 1990 yılında kabul etmiştir.
Soru 29
2011 yılında İslam İşbirliği Örgütü ismini alan topluluğun kuruluşunda benimsenen ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İslam Konferansı Örgütü
B
İslami Ülkeler Örgütü
C
İslami Gelişim Örgütü
D
İslam Dayanışma Örgütü
E
İslami Kalkınma Örgütü
Açıklama:
011 yılında İslam İşbirliği Örgütü ismini alan topluluğun kuruluşunda benimsenen ismi İslami Konferans Örgütü'dür.
Soru 30
İslami İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği görevine getirilen ilk Türkiye Cumhuriyeti yurttaşı kimdir?
Seçenekler
A
Ekmeleddin İhsanoğlu
B
Fahri Korutürk
C
Turgut Özal
D
Recep Tayyip Erdoğan
E
Bülent Ecevit
Açıklama:
İslami İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği görevine getirilen ilk Türkiye Cumhuriyeti yurttaşı Ekmeleddin İhsanoğlu'dur.
Soru 31
- Birleşmiş Milletler
- Uluslararası Para Fonu
- Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan düzenin en önemli unsurlarından olan küresel örgütlerin başında Birleşmiş Milletler (BM) gelmektedir. Uluslararası düzenin hukuki ayağını oluşturan BM’nin yanı sıra, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile Dünya Bankası ise uluslararası ekonomik ilişkilerin çerçevesini çizen iki önemli örgüttür. Esas olarak Kuzey Atlantik bölgesi örgütü olarak gündeme gelen Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ise ilerleyen yıllarda yeni üyeler ve ortakların katılımıyla küresel bir örgüt hüviyetini kazandı.
Soru 32
BM 2022 verilerine göre Türkiye barış güçlerine katılım bakımından kaçıncı sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
45
B
50
C
55
D
60
E
65
Açıklama:
Türkiye, barış güçlerine katılım bakımından BM üyeleri arasında 60. sırada gelmektedir.
Soru 33
Türkiye’nin OECD ile ilgisi özellikle .......’larda bu örgüt bünyesinde kurulan ve her yıl yapılan değerlendirmeler çerçevesinde Türkiye’ye yapılacak ekonomik yardımların belirlendiği “Türkiye’ye Yardım Konsorsiyumu” çerçevesinde gerçekleşti.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1940
B
1945
C
1950
D
1955
E
1960
Açıklama:
Türkiye’nin OECD ile ilgisi özellikle 1960’larda bu örgüt bünyesinde kurulan ve her yıl yapılan değerlendirmeler çerçevesinde Türkiye’ye yapılacak ekonomik yardımların belirlendiği “Türkiye’ye Yardım Konsorsiyumu” çerçevesinde gerçekleşti.
Soru 34
OECD, İstanbul’da Küresel İlişkiler Merkezi adıyla dünyadaki 5. Bölge ofisini hangi yıl açtı?
Seçenekler
A
2000
B
2021
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
OECD, İstanbul’da Küresel İlişkiler Merkezi adıyla dünyadaki 5. Bölge ofisini Ocak 2021’de açtı.
Soru 35
Türkiye hangi yıllar arasında G20 Dönem Başkanlığı görevini yürütmüştür?
Seçenekler
A
2012-2013
B
2013-2014
C
2014-2015
D
2015-2016
E
2016-2017
Açıklama:
Türkiye Aralık 2014-Kasım 2015 tarihleri arasında G20 Dönem Başkanlığı görevini yürüttü.
Soru 36
Avrupa Konseyi’nin en önemli kazanımı, 1950’de imzalanıp .....’te yürürlüğe giren Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)’dir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1951
B
1952
C
1953
D
1954
E
1955
Açıklama:
Avrupa Konseyi’nin en önemli kazanımı, 1950’de imzalanıp 1953’te yürürlüğe giren Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)’dir.
Soru 37
AİHM’in istatistiklerine göre, 2021 sonunda en fazla dava başvurusu yapılan ülkeler sıralamasında Türkiye kaçıncı sıradadır?
Seçenekler
A
1.
B
2.
C
3.
D
4.
E
5.
Açıklama:
AİHM’in istatistiklerine göre, 2021 sonunda en fazla dava başvurusu yapılan ülkeler sıralamasında 17 bin 13 başvuru ile Rusya ilk sırada yer alırken onu 15 bin 251 başvuru ile Türkiye izlemektedir.
Soru 38
2010’da Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Başkanlığı’na seçilmiş ilk Türk aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Mevlüt Çavuşoğlu
B
Feridun Hadi Sinirlioğlu
C
Ali Babacan
D
Ahmet Davutoğlu
E
Ayşe İnanç
Açıklama:
Mevlüt Çavuşoğlu 2010’da Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Başkanlığı’na seçilmiş ilk Türk oldu.
Soru 39
Türkiye, 2011 yılında imzalayıp 2012’de onayladığı, dahası, hazırlanmasına önemli katkı verdiği “Kadınlara Yönelik Şiddet ve
Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi”nden hangi tarihte resmen çıkmıştır?
Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi”nden hangi tarihte resmen çıkmıştır?
Seçenekler
A
2017
B
2018
C
2019
D
2020
E
2021
Açıklama:
Türkiye, 2011 yılında imzalayıp 2012’de onayladığı, dahası, hazırlanmasına önemli katkı verdiği “Kadınlara Yönelik Şiddet ve
Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi”nden Temmuz 2021’de resmen çıktı.
Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi”nden Temmuz 2021’de resmen çıktı.
Soru 40
Türkiye ile Arap ülkeleri ilişkilerinin canlandırılması ......’ların ikinci yarısına kadar uzanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1940
B
1945
C
1950
D
1955
E
1960
Açıklama:
Türkiye ile Arap ülkeleri ilişkilerinin canlandırılması 1960’ların ikinci yarısına kadar uzanmaktadır.