Strateji ve Güvenlik - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Stratejiyi, "savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi” şeklinde tanımlayan general aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basil Henry Liddell Hart
B
Carl von Clausewitz
C
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
D
Gaius Julius Ceasar
E
Sun Tzu
Açıklama:
Prusyalı general Carl von Clausewitz, 1832’de yayınlanan “Savaş Üzerine” başlıklı çalışmasında “stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi” şeklinde tanımlamaktadır.
Soru 2
1941’de ilk baskısını yapan “Strateji: Dolaylı Tutum” başlıklı eserin yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Antoine-Henri Jomini
C
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
D
Sir Basil Henry Liddell Hart
E
Niccolò di Bernado dei Machiavelli
Açıklama:
İngiliz askeri tarihçi Sir Basil Henry Liddell Hart’ın 1941’de ilk baskısını yapan “Strateji: Dolaylı Tutum” başlıklı eserinde belirttiği üzere “strateji, politikanın amaçlarının gerçekleştirilmesi için askeri imkanların dağıtımı ve uygulanması sanatıdır”.
Soru 3
Siyasi amaçlar için askeri kuvvetlerin kullanımı ya da kullanılması tehdidine ilişkin teori ve pratiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel strateji
B
Taktik
C
Askeri strateji
D
Yüksek strateji
E
Ulusal strateji
Açıklama:
Strateji siyasi amaçlar için askeri kuvvetlerin kullanımı ya da kullanılması tehdidine ilişkin teori ve pratik olarak betimlenebilir. Askeri araçlar-siyasi hedef ilişkisini açıklayan bu kavram literatürde askeri strateji olarak da tanımlanmaktadır.
Soru 4
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli filozof kimdir?
Seçenekler
A
Sun Tzu
B
Han Fei
C
Konfüsyüs
D
Zhuangzi
E
Lao Tsu
Açıklama:
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli filozof Sun-Tzu’dur. Çin’de Savaşan Beylikler döneminde (M.Ö. 480 - MÖ. 221) yazıldığı tahmin edilen Savaş Sanatı başlıklı kitabı en eski askeri strateji ve Uluslararası İlişkiler çalışması olarak bilinir.
Soru 5
Yunan şehir-devletlerinden olan Atina ile Sparta arasındaki Peleponnez savaşlarını anlattığı kitabında strateji anlayışını açıklayan ve bilimsel tarihçiliğin ve siyasal gerçekçiliğin babası olarak da bilinen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Thales
B
Demokritos
C
Ksenofanes
D
Thucydides
E
Theophrastus
Açıklama:
Thucydides’in strateji anlayışını kadim Yunan şehir-devletleri olan Atina ile Sparta arasındaki Peleponnez savaşlarını (M.Ö. 431-404) anlattığı ünlü kitabında bulabiliriz. Bilimsel tarihçiliğin ve siyasal gerçekçiliğin (realizm) babası olarak bilinir.
Soru 6
“Prens” ve “Savaş Sanatı” başlıklı eserlerin yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Hart
B
Clausewitz
C
Jomini
D
Napoleon
E
Machiavelli
Açıklama:
Machiavelli’nin strateji anlayışını 16. yüzyılda yazdığı ve devlet adamlarına güç maksimizasyonu için pratik tavsiyelerde bulunduğu “Prens” ve “Savaş Sanatı” başlıklı eserlerinde görmek mümkündür.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi modern dönemde stratejik düşüncenin dört önemli öncüsünden biri değildir?
Seçenekler
A
Napolyon
B
Jomini
C
Clausewitz
D
Hart
E
Machiavelli
Açıklama:
Modern dönem 18. yüzyılda Napoleon savaşları ile başlar (Booth, 1987). Modern dönemde stratejik düşüncenin dört önemli öncüsü Napolyon, Jomini, Clausewitz ve Hart’ın strateji anlayışları dönemin temel özelliklerini açıklamak için yol göstericidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Varşova Paktı üyesi ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
SSCB
B
Arnavutluk
C
Bulgaristan
D
Batı Almanya
E
Polonya
Açıklama:
Varşova Paktı olarak bilinen Varşova Antlaşması Örgütü, 14 Mayıs 1955’te SSCB, Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslovakya, Doğu Almanya, Macaristan, Polonya ve Romanya arasında imzalanan ve Dostluk, İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Antlaşması ile kuruldu. Batı Almanya’nın NATO’ya üye olmasına tepki olarak kurulan bu örgüt, üyelerinden herhangi birine yönelik saldırıda kolektif müdafaa sağlama amacını taşıyordu. Doğu Avrupa’da sosyalist rejimlerin çöküşü neticesinde 1 Temmuz 1991’de Prag Zirvesi’nde Paktın sona erdiği ilan edildi.
Soru 9
Aşağıdaki teorilerden hangisi her şeyin güvenlik sorunu olarak algılanmasına karşıdır?
Seçenekler
A
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
B
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
C
Feminist Güvenlik Çalışmaları
D
Barış Araştırmaları
E
Kopenhag Okulu
Açıklama:
Kopenhag Okulu ise her şeyin güvenlik sorunu olarak algılanması görüşüne karşıdır. Çünkü böylesi bir tutum Güvenlik Çalışmaları alanını sınırlarından yoksun hale getirecektir.
Soru 10
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) 1994 yılı raporu çerçevesinde doğmuştur?
Seçenekler
A
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
B
İnsan Güvenliği yaklaşımı
C
Feminist Güvenlik Çalışmaları
D
Barış Araştırmaları
E
Post-yapısal Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Kanada kökenli İnsan Güvenliği yaklaşımında da güvenliğin ana öznesi insandır. Bu yaklaşım, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) 1994 yılı raporu çerçevesinde doğmuş, ardından akademik çevrelerin ilgisini çekmiştir.
Soru 11
Muharebenin savaşın amaçları doğrultusunda kullanılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel strateji
B
Yüksek strateji
C
Ulusal strateji
D
Strateji
E
Genel strateji
Açıklama:
STRATEJİ:Muharebenin savaşın amaçları doğrultusunda kullanılmasına denir.
Soru 12
Stratejik çalışmalar disiplininin anahtar kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Strateji kavramı
B
Genel strateji
C
Taktik
D
Yüksek strateji
E
Ulusal strateji
Açıklama:
Strateji kavramı Stratejik Çalışmalar disiplininin anahtar kavramıdır.
Soru 13
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
B
Andre Beaufre
C
Hart
D
Hannibal
E
Sun-Tzu
Açıklama:
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli filozof Sun-Tzu’dur.
Soru 14
Bilimsel tarihçiliğin ve siyasal gerçekçiliğin (realizm) babası olarak bilinen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sun Tzu
B
Thucydides
C
Antoine-Henri Jomini
D
Napoléon Bonaparte
E
Niccolò di Bernado dei Machiavelli
Açıklama:
Thucydides: (M.Ö 460- M.Ö 395): Bilimsel tarihçiliğin ve siyasal gerçekçiliğin (realizm) babası olarak bilinir.
Soru 15
Doğu Avrupa’da sosyalist rejimlerin çöküşü neticesinde hangi tarihte paktın sona erdiği ilan edildi?
Seçenekler
A
1955
B
1980
C
1991
D
1989
E
1994
Açıklama:
Doğu Avrupa’da sosyalist rejimlerin çöküşü neticesinde 1 Temmuz 1991’de Prag Zirvesi’nde Paktın sona erdiği ilan edildi.
Soru 16
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı aşağıdakilerden hangisi yapmıştır?
Seçenekler
A
David Baldwin
B
Arnold Wolfers
C
Antonie-Henride Jomini
D
Napoléon Bonaparte
E
Carl von Clausewitz
Açıklama:
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı Arnold Wolfers yapmıştır.
Soru 17
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğru eşleştirme değildir?
Seçenekler
A
Niccolò di Bernado dei Machiavelli (1469 - 1527): Bilimsel tarihçiliğin ve siyasal gerçekçiliğin (realizm) babası
B
Carl von Clausewitz (1780-1831): Prusyalı asker ve savaş kuramcısı
C
Sir Basil Liddell Hart (1895-1970): İngiliz asker, askeri tarihçi ve savaş kuramcısı
D
Helmuth Karl Bernhard von Moltke (1800-1891): Prusya’lı asker ve stratejist
E
Sun Tzu: M.Ö. 500’de Çin’de yaşamış asker ve savaş kuramcısı
Açıklama:
- Carl von Clausewitz (1780-1831): Prusyalı asker ve savaş kuramcısı.
- Sir Basil Liddell Hart (1895-1970): İngiliz asker, askeri tarihçi ve savaş kuramcısı.
- Helmuth Karl Bernhard von Moltke (1800-1891): Prusya’lı asker ve stratejist.
- Sun Tzu: M.Ö. 500’de Çin’de yaşamış asker ve savaş kuramcısı.
- Thucydides: (M.Ö 460- M.Ö 395): Bilimsel tarihçiliğin ve siyasal gerçekçiliğin (realizm) babası olarak bilinir.
- Niccolò di Bernado dei Machiavelli (1469 - 1527): Tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan Floransalı düşünür, devlet adamı, stratejist.
- Napoléon Bonaparte (1769 - 1821): Fransız Devriminin generali; 1799-1804 arası Fransa Cumhuriyetinin ilk Başkanı; 1804-1814 arasında ise I.Napoleon adıyla Fransa İmparatoru.
- Antoine-Henri Jomini (1779-1869): İsviçreli asker ve savaş kuramcısı.
Soru 18
Aşağıdaki kişilerden hangisi modern dönemdeki stratejik düşünceyle ilgili anlayışa sahip değildir?
Seçenekler
A
Napoléon’un Strateji Anlayışı
B
Jomini’nin Strateji Anlayışı
C
Clausewitz’in Strateji Anlayışı
D
Hart’ın Strateji Anlayışı
E
Thucydides’in Strateji Anlayışı
Açıklama:
Modern Dönemde Stratejik Düşünce
- Napoléon’un Strateji Anlayışı
- Jomini’nin Strateji Anlayışı
- Clausewitz’in Strateji Anlayışı
- Hart’ın Strateji Anlayışı
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi asker ve savaş kuramcısı olan Sun-Tzu'nun ifadelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Savaş Sanatı’nın en pratik kavramı, düşman ülkesini tümüyle, zarara uğratmadan ele geçirme fikridir. Yakıp yıkmanın kimseye faydası olmaz. Aynı şekilde, bir orduyu da tümüyle ele geçirmenin nimetleri sınırsızdır
B
Bu nedenle, savaşların tümünde savaşarak zapt etmek en üstün başarı demek değildir. Üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır
C
Savaşta ana kurallardan biri, mümkün olabildiğince surlarla korunan kentlerin kuşatılmasından kaçınmaktır. Kuşatmada kullanılacak savaş gereçlerinin hazırlanması bile aylar sürecektir
D
İşbirliği ve yüksek moral değerlerden çok güç politikasının, yani ulusal çıkar ve güç peşinde koşmanın savaşa neden olduğunu belirtmiştir
E
Öfkesini kontrol etmesini bilmeyen komutan ordusunu düşman üzerine karınca sürüsü gibi yollayandır. Bu taktik, ordusunun en az üçte birinin daha savaşın başında boşu boşuna yok olmasından başka sonuç getirmez. Özellikle kuşatma esnasında başa gelen en büyük felaket budur
Açıklama:
Sun-Tzu der ki,
1. Savaş Sanatı’nın en pratik kavramı, düşman ülkesini tümüyle, zarara uğratmadan ele geçirme fikridir. Yakıp yıkmanın kimseye faydası olmaz. Aynı şekilde, bir orduyu da tümüyle ele geçirmenin nimetleri sınırsızdır.
2. Bu nedenle, savaşların tümünde savaşarak zaptetmek en üstün başarı demek değildir. Üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır.
3. (a) Komutanlığın en üstün meziyeti düşman planının çözüp kırmaktır.
3. (b) En iyi ikinci meziyet düşman güçlerinin birleşmesini engellemektir.
3. (c) Üçüncüsü ise düşman ordusuna savaş meydanında taarruzda bulunmaktır. En kötü meziyet ise surlarla korunan bir kentin kuşatılmasıdır.
4. Savaşta ana kurallardan biri, mümkün olabildiğince surlarla korunan kentlerin
kuşatılmasından kaçınmaktır. Kuşatmada kullanılacak savaş gereçlerinin hazırlanması bile aylar sürecektir.
5. Öfkesini kontrol etmesini bilmeyen komutan ordusunu düşman üzerine karınca
sürüsü gibi yollayandır. Bu taktik, ordusunun en az üçte birinin daha savaşın
başında boşu boşuna yok olmasından başka sonuç getirmez. Özellikle kuşatma esnasında başa gelen en büyük felaket budur.
6. Akıllı lider düşman ordusunu savaşmadan, düşman kentlerini kuşatmadan ele
geçirmesini bilir. Düşman krallığını savaş meydanında uzun sürecek savaşlardan
çok savaş oyunları ile bitirir.
7. Ordusunu savaş meydanlarında boşuna kırdırmadığından imparatorluk tahtına
göz dikebilir. Böylece bir adam bile yitirmeden kesin zafere ulaşabilir. İşte buna
Stratejik Savaş denir.
8. Savaşta önemli bir kural: Elindeki ordunun gücü düşmandan on misli büyük ise
düşmanı kuşat; beş misli büyük ise saldır; iki misli büyük ise ordunu ikiye böl.
9. Güçleriniz eşitse hala çatışmaya girebilirsin; gücün zayıfsa düşmandan uzak durmada fayda var; ancak her alanda düşmandan zayıfsak geri çekilmek yapılacak en akıllı iştir.
10. Her ne kadar, küçük bir kuvvetle inatçı bir direniş yapmak mümkünse de, genellikle büyük kuvvetlerin zafere daha yakın olduğu gerçeği asla unutulmamalıdır.
11. Komutanlar devletin kalesidir. Kalenin her noktası sağlam ise, devlet güçlü; kale çürükse devlet zayıftır.
12. Bir komutan yapacağı üç hata ile ordusunun başına felaket getirebilir.
13. (a) Orduya ilerleme veya geri çekilme emri verdiğinde ordunun bu emri uygulamayacağının farkında olması. Buna orduyu topallaştırma da denir.
14. (b) Ordudaki koşulları düşünmeksizin orduyu krallığını yönetir gibi yönetmeye
kalkması. Bu, askerin zihninde huzursuzluk yaratır.
15. (c) Zor koşullara uyum askeri prensibini göz önüne almaksızın, subay seçimi. Bu askerin güvenini sarsar.
16. Ordunun huzuru kaçar, güvenini yitirirse bu durumdan diğer prenslerin yararlanmaya çalışıp, sorun yaratacakları kesindir. Bu da orduya anarşi getirecek, zaferi olanaksızlaştıracaktır.
17. Zafer için beş ana koşulun olduğunu bilmeliyiz:
(a) Savaşı, ancak ne zaman savaşılıp, ne zaman savaşılmayacağını bilen kazanır.
(b) Savaşı, elindeki zayıf gücü de kuvvetli gücü de en iyi kullanan kazanır.
(c) Savaşı, ordusunun her seviyedeki personeline aynı ruhu veren kazanır.
(d) Savaşı, düşmanın en hazır olmadığı zamanı beklemesini bilen kazanır.
(e) Savaşı, askeri kapasiteye sahip olup, sivil yönetim tarafından müdahale edilmeyen komutan kazanır.
18. Sonuçta, düşmanı ve kendinizi iyi biliyorsanız, yüzlerce savaşa girseniz bile sonuçtan emin olabilirsiniz. Kendini bilip, düşmanı bilmiyorsanız, kazanacağınız
her zafere karşın yenilgiyle de tanışabilirsiniz. Ne kendinizi ne de düşmanı biliyorsanız, sizin için gireceğiniz her savaşta yenilgi kaçınılmazdır
1. Savaş Sanatı’nın en pratik kavramı, düşman ülkesini tümüyle, zarara uğratmadan ele geçirme fikridir. Yakıp yıkmanın kimseye faydası olmaz. Aynı şekilde, bir orduyu da tümüyle ele geçirmenin nimetleri sınırsızdır.
2. Bu nedenle, savaşların tümünde savaşarak zaptetmek en üstün başarı demek değildir. Üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır.
3. (a) Komutanlığın en üstün meziyeti düşman planının çözüp kırmaktır.
3. (b) En iyi ikinci meziyet düşman güçlerinin birleşmesini engellemektir.
3. (c) Üçüncüsü ise düşman ordusuna savaş meydanında taarruzda bulunmaktır. En kötü meziyet ise surlarla korunan bir kentin kuşatılmasıdır.
4. Savaşta ana kurallardan biri, mümkün olabildiğince surlarla korunan kentlerin
kuşatılmasından kaçınmaktır. Kuşatmada kullanılacak savaş gereçlerinin hazırlanması bile aylar sürecektir.
5. Öfkesini kontrol etmesini bilmeyen komutan ordusunu düşman üzerine karınca
sürüsü gibi yollayandır. Bu taktik, ordusunun en az üçte birinin daha savaşın
başında boşu boşuna yok olmasından başka sonuç getirmez. Özellikle kuşatma esnasında başa gelen en büyük felaket budur.
6. Akıllı lider düşman ordusunu savaşmadan, düşman kentlerini kuşatmadan ele
geçirmesini bilir. Düşman krallığını savaş meydanında uzun sürecek savaşlardan
çok savaş oyunları ile bitirir.
7. Ordusunu savaş meydanlarında boşuna kırdırmadığından imparatorluk tahtına
göz dikebilir. Böylece bir adam bile yitirmeden kesin zafere ulaşabilir. İşte buna
Stratejik Savaş denir.
8. Savaşta önemli bir kural: Elindeki ordunun gücü düşmandan on misli büyük ise
düşmanı kuşat; beş misli büyük ise saldır; iki misli büyük ise ordunu ikiye böl.
9. Güçleriniz eşitse hala çatışmaya girebilirsin; gücün zayıfsa düşmandan uzak durmada fayda var; ancak her alanda düşmandan zayıfsak geri çekilmek yapılacak en akıllı iştir.
10. Her ne kadar, küçük bir kuvvetle inatçı bir direniş yapmak mümkünse de, genellikle büyük kuvvetlerin zafere daha yakın olduğu gerçeği asla unutulmamalıdır.
11. Komutanlar devletin kalesidir. Kalenin her noktası sağlam ise, devlet güçlü; kale çürükse devlet zayıftır.
12. Bir komutan yapacağı üç hata ile ordusunun başına felaket getirebilir.
13. (a) Orduya ilerleme veya geri çekilme emri verdiğinde ordunun bu emri uygulamayacağının farkında olması. Buna orduyu topallaştırma da denir.
14. (b) Ordudaki koşulları düşünmeksizin orduyu krallığını yönetir gibi yönetmeye
kalkması. Bu, askerin zihninde huzursuzluk yaratır.
15. (c) Zor koşullara uyum askeri prensibini göz önüne almaksızın, subay seçimi. Bu askerin güvenini sarsar.
16. Ordunun huzuru kaçar, güvenini yitirirse bu durumdan diğer prenslerin yararlanmaya çalışıp, sorun yaratacakları kesindir. Bu da orduya anarşi getirecek, zaferi olanaksızlaştıracaktır.
17. Zafer için beş ana koşulun olduğunu bilmeliyiz:
(a) Savaşı, ancak ne zaman savaşılıp, ne zaman savaşılmayacağını bilen kazanır.
(b) Savaşı, elindeki zayıf gücü de kuvvetli gücü de en iyi kullanan kazanır.
(c) Savaşı, ordusunun her seviyedeki personeline aynı ruhu veren kazanır.
(d) Savaşı, düşmanın en hazır olmadığı zamanı beklemesini bilen kazanır.
(e) Savaşı, askeri kapasiteye sahip olup, sivil yönetim tarafından müdahale edilmeyen komutan kazanır.
18. Sonuçta, düşmanı ve kendinizi iyi biliyorsanız, yüzlerce savaşa girseniz bile sonuçtan emin olabilirsiniz. Kendini bilip, düşmanı bilmiyorsanız, kazanacağınız
her zafere karşın yenilgiyle de tanışabilirsiniz. Ne kendinizi ne de düşmanı biliyorsanız, sizin için gireceğiniz her savaşta yenilgi kaçınılmazdır
Soru 20
Savaşın asıl sebebi Thucydides’e göre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güç peşinde koşmak
B
Refahı sağlamak
C
İnsan güvenliğine yaklaşmak
D
Barışı sağlamak
E
Adalet aramak
Açıklama:
Thucydides, işbirliği ve yüksek moral değerlerden çok güç politikasının, yani ulusal çıkar ve güç peşinde koşmanın savaşa neden olduğunu belirtmiştir. Uluslararası ilişkilerde “güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” ileri süren Thucydides, bu yaklaşımıyla strateji kavramının güç kavramıyla özdeş olduğunu ortaya koymaktadır.
Soru 21
Askeri strateji muharebenin, savaşın amacı için kullanılmasını ifade ederken, ................. kavramı muharebenin düzenlenmesi ve yönetilmesini çağrıştırır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
teknik
B
taktik
C
hedef
D
doktrin
E
sevk
Açıklama:
Askeri strateji muharebenin, savaşın amacı için kullanılmasını ifade ederken, taktik kavramı muharebenin düzenlenmesi ve yönetilmesini çağrıştırır. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 22
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli filozof ........................’dur.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Wang Mung
B
Sun Tzu
C
Mançukuo
D
Zhou Yaobang
E
Wu Zetiun
Açıklama:
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli filozof Sun-Tzu’dur. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 23
Modern dönem 18. yüzyılda .............................. savaşları ile başlar.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
I.Dünya
B
Napoleon
C
Balkan
D
Roma
E
Rus
Açıklama:
Modern dönem 18. yüzyılda Napoleon savaşları ile başlar (Booth, 1987). Modern dönemde stratejik düşüncenin dört önemli öncüsü Napolyon, Jomini, Clausewitz ve Hart’ın strateji anlayışları dönemin temel özelliklerini açıklamak için yol göstericidir. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 24
Tarihin akışını değiştiren önemli siyasetçi ve askerlerden biri olan ve ulus devlet anlayışının yaygınlaştığı bir dönemi temsil eden .................... modern dönemin ilk büyük stratejisti olarak kabul edilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Sun Tzu
B
Gaius Julius Ceasar
C
Napoléon Bonaparte
D
Hannibal
E
Thucydides
Açıklama:
Tarihin akışını değiştiren önemli siyasetçi ve askerlerden biri olan ve ulus devlet anlayışının yaygınlaştığı bir dönemi temsil eden Napoléon Bonaparte modern dönemin ilk büyük stratejisti olarak kabul edilir. Cevap: C şıkkıdır.
Soru 25
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı ................. yapmıştır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Arnold Wolfers
B
Herman Kahn
C
Thomas Schelling
D
Henry Kissenger
E
Morris Janowitz
Açıklama:
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı Arnold Wolfers yapmıştır. Wolfers, güvenliği “kazanılmış değerlere kasteden tehditlerin ya da bu tehditlerin varlığına dair korkuların bulunup bulunmaması” olarak tanımlayıp, kavramın ana unsurlarının belirlenmesinde “hangi değerlere kasteden tehditlerin, hangi araçlarla, ne pahasına bertaraf edileceği” sorularının cevaplanması gerektiğini ifade etmiştir (Wolfers, 1952). Cevap: A şıkkıdır.
Soru 26
.................., güvenliğin ana öznesi olduğu fikri özellikle Eleştirel Güvenlik Çalışmaları ve 1990’larda Kanada’da gelişmeye başlayan İnsan Güvenliği yaklaşımları tarafından savunulmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Devletin
B
Bireyin
C
Hükümetin
D
Bilimin
E
Stratejinin
Açıklama:
Bireyin, güvenliğin ana öznesi olduğu fikri özellikle Eleştirel Güvenlik Çalışmaları ve 1990’larda Kanada’da gelişmeye başlayan İnsan Güvenliği yaklaşımları tarafından savunulmaktadır. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi "İkinci Dünya Savaşı sonrasında, temelde ABD ile SSCB arasında gelişen düşmanca ilişkileri ve ideolojik çatışmayı" tanımlamak için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Yüksek Strateji
B
Soğuk Savaş
C
Taktik
D
Rekabet
E
Savaş Sanatı
Açıklama:
Soğuk Savaş: Soğuk Savaş kavramı İkinci Dünya Savaşı sonrasında,temelde ABD ile SSCB arasında
gelişen düşmanca ilişkileri ve ideolojik çatışmayı tanımlamak için kullanılmıştır. Bu çatışma kendisini
açık askeri eylemlerle değil, ekonomik baskı, propoganda ve silahlanma yarışıyla gösterdi. Bu dönem için çoğunlukla Churchill’in 1946’daki “demir perde” konuşması başlangıç, 1989’da Berlin Duvarının yıkılışı veya 1991’de SSCB’nin dağılması da bitiş olarak kabul edilmektedir. Nükleer
silahlar Soğuk Savaş döneminde çok önemli bir rol oynamışlardır. Cevap: B şıkkıdır.
gelişen düşmanca ilişkileri ve ideolojik çatışmayı tanımlamak için kullanılmıştır. Bu çatışma kendisini
açık askeri eylemlerle değil, ekonomik baskı, propoganda ve silahlanma yarışıyla gösterdi. Bu dönem için çoğunlukla Churchill’in 1946’daki “demir perde” konuşması başlangıç, 1989’da Berlin Duvarının yıkılışı veya 1991’de SSCB’nin dağılması da bitiş olarak kabul edilmektedir. Nükleer
silahlar Soğuk Savaş döneminde çok önemli bir rol oynamışlardır. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi, klasik dönem stratejistlerinden biridir?
Seçenekler
A
Napoléon
B
Jomini
C
Clausewitz
D
Hart
E
Sun-Tzu
Açıklama:
Klasik dönemde stratejinin eş anlamlısı olarak algılanan savaş sanatı genel itibarıyla düşmana ya da rakibe tuzak kurma vb. hayvan avcılığı döneminden kalma taktiklerle ifade ediliyordu. Savaş sanatı denildiğinde tarihten akla ilk gelen isimler Makedonya Kralı Aleksandros (Büyük İskender) (M.Ö. 356-323), Kartacalı ünlü komutan Hannibal (M.Ö. 246-183) ve Roma İmparatoru Gaius Julius Ceasar (M.Ö. 100-44)’dır.
Girecekleri çatışmaları önceden planlamaları, bu planlamaları tek tek muharebeleri kazanmaya yönelik olarak yapmaları ve muharebelerin de kısa ve sert olarak tasarlanması stratejik düşüncenin ve uygulamanın derinliklerinde karşımıza çıkıyor. Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli filozof Sun-Tzu’dur. Cevap: E şıkkıdır.
Girecekleri çatışmaları önceden planlamaları, bu planlamaları tek tek muharebeleri kazanmaya yönelik olarak yapmaları ve muharebelerin de kısa ve sert olarak tasarlanması stratejik düşüncenin ve uygulamanın derinliklerinde karşımıza çıkıyor. Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli filozof Sun-Tzu’dur. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi "savaş stratejisi anlayışının gelişmesine katkı yapan öncü düşünür ve askerlerden biri olan Carl von Clausewitz'in" kitabıdır?
Seçenekler
A
Savaş Sanatı
B
Savaş Üzerine
C
Stratejiler Üzerine
D
Güç Peşinde
E
Savaş Tutumu
Açıklama:
Savaş stratejisi anlayışının gelişmesine katkı yapan öncü düşünür ve askerlerden biri olan Carl von Clausewitz, “Savaş Üzerine” başlıklı kitabında strateji ile savaş arasında doğrudan ilişki kurmuş; bu tartışmayı da aldığı felsefe eğitimi çerçevesinde esas itibarıyla felsefi bir temele oturtmuştur. Clausewitz, bu eserinde savaşın doğası, teorisi, savaş-siyaset ilişkisi, strateji, muharebe ve savaşın yürütülmesi gibi konulardan bahseder. Bunları hem felsefi olarak inceler, hem de pratik önermelerde bulunur. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi "Sun Tzu’nun strateji anlayışını" yansıtan kitabının adıdır?
Seçenekler
A
Savaş Üzerine
B
Strateji: Dolaylı Tutum
C
Yüksek Strateji
D
Taktik ve Tutum
E
Savaş Sanatı
Açıklama:
Sun Tzu: M.Ö. 500’de Çin’de yaşamış asker ve savaş kuramcısı. Çin’de Savaşan Beylikler döneminde (M.Ö. 480 - MÖ. 221) yazıldığı tahmin edilen Savaş Sanatı başlıklı kitabı en eski askeri strateji ve Uluslararası İlişkiler çalışması olarak bilinir. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 31
Stratejinin amacını savaşın önlenmesi olarak gören ve yalnızca barış zamanına ait bir kavram olarak değerlendiren stratejist hangisidir?
Seçenekler
A
Sun-Tzu
B
Carl von Clausewitz
C
Sir Basil Liddell Hart
D
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
E
Thucydides
Açıklama:
Diğerlerinin tanımları daha farklıdır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 32
Hangisi klasik dönem stratejistlerinden biridir?
Seçenekler
A
Büyük İskender
B
Napoleon
C
Antoine-Henri de Jomini
D
Carl von Clausewitz
E
Hart
Açıklama:
Diğerleri modern döneme ait stratejistlerdir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 33
Hangisi modern dönemde stratejik düşüncenin dört önemli öncüsünden biri değildir?
Seçenekler
A
Thucydides
B
Naoleon
C
Jomini
D
Clausewitz
E
Hart
Açıklama:
A şıkkı klasik dönem stratejistidir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 34
16. yy.'da devlet adamlarına güç maksimizasyonu için pratik tavsiyelerde bulunmak amacıyla yazılan "Prens" adlı eser kime aittir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Napolyon
C
Jomini
D
Clausewitz
E
Thucydides
Açıklama:
Diğerleri modern döneme ait stratejistlerdir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 35
-Fransız Devriminin generaidir
-1799-1804 arası Fransa Cumhuruiyetinin ilk başkanıdır
-Modern dönemim ilk büyük stratejistidir
-Strateji kavramına en büyük katkısı askeri yöntemleri politik bir hareketin bir parçası olarak tanımlamasıdır
-Ulusal devlet anlayışının yaygınlaştığı bir dönemi temsil etmiştir
Yukarıda bazı özellikleri verilen stratejist hangisidir?
-1799-1804 arası Fransa Cumhuruiyetinin ilk başkanıdır
-Modern dönemim ilk büyük stratejistidir
-Strateji kavramına en büyük katkısı askeri yöntemleri politik bir hareketin bir parçası olarak tanımlamasıdır
-Ulusal devlet anlayışının yaygınlaştığı bir dönemi temsil etmiştir
Yukarıda bazı özellikleri verilen stratejist hangisidir?
Seçenekler
A
Napoleon
B
Jomini
C
Clausewitz
D
Thucydides
E
Sun-Tzu
Açıklama:
Bahsedilen özellikler Napolyon'a aittir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 36
Aşağıda verilen kitap-yazar eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Machiavelli-Prens
B
Napoleon-Savaşın tarihi
C
Sun-Tzu-Dolaylı Tutum
D
Clausewitz-Savaş Sanatı
E
Hart-Savaş Üzerine
Açıklama:
Diğerleri yanlıştır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 37
Nükleer dönemde stratejik düşünce ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?
Seçenekler
A
Stratejistler askerlik alanında uzmanlaşmışlardır
B
Caydırıcılık düşüncesi ortadan kalkmıştır
C
Strateji düşüncesinin özünü askerlik oluşturmuştur
D
Nükleer silahlar strateji kavramını savaşa daha yakın hale getirmiştir
E
Düşman üzerinde zafer kazanmak ikinci planda kalmıştır
Açıklama:
Caydırıcılık düşüncesi ön plana çıkmıştır, Stratejistler akademik alanda uzmanlakşmışlardır, Strateji düşüncesinin özünü bilimsellik anlayışı oluşturmuştır, Barışa yakın hale getirmiştir. Düşman üzerinde zafer kazanmak ikinci plana düşmüştür. Cevap E'dir
Soru 38
Güvenlik kavramını tanımlayan eserlerde yoğunlukla hangi iki unsur kullanılır?
Seçenekler
A
Kim için güvenlik - Neye karşı güvenlik
B
Ne pahasına güvenlik - Neye karşı güvenlik
C
Ne ölçüde güvenlik - Kim için güvenlik
D
Hangi araçlarla güvenlik - Neye karşı güvenlik
E
Ne kadar sürede güvenlik - Kim için güvenlik
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayan eserlerde çoğunlukla iki unsur kullanıldığı görülür. Bunlardan ilki olan güvenlik özneleri, kim için güvenlik sorularında, ikincisi olan güvenlik tehditleri ise neye karşı güvenlik sorusuna cevap verir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 39
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğu konusunda ilk çalışma kim tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Arnold Wolfers
B
David Baldwin
C
Jean Jacques Rousseau
D
Mihail Gorbaçov
E
Napoleon
Açıklama:
İlk çalışma Wolfers tarafından yapılmıştır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 40
Geleneksel güvenlik anlayışında benimsenen güvenlik gündeminin özünü aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Askeri tehditler
B
Eğitim sorunları
C
Göçler
D
Ekonomik sorunlar
E
Sağlık problemleri
Açıklama:
Diğerleri de tehditlerdir ama özü diye sorulduğu için cevap a şıkkıdır.
Soru 41
Gücün tüm unsurlarının siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Strateji
B
Genel strateji
C
Taktik
D
Soğuk savaş
E
Dar anlamda strateji
Açıklama:
Genel strateji:Gücün tüm unsurlarının siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılması.
Soru 42
Stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç
olarak kullanılması teorisi şeklinde kim tanımlamıştır?
olarak kullanılması teorisi şeklinde kim tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Sir Basil Liddell Hart
C
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
D
Sun Tzu
E
Thucydides
Açıklama:
Prusyalı general Carl von Clausewitz, 1832’de yayınlanan “Savaş Üzerine” başlıklı çalışmasında “stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi” şeklinde tanımlamaktadır.
Soru 43
Sun-Tzu'nun strateji anlayışına göre aşağıdakilerden hangisi kullanmış olduğu İfadelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Savaş Sanatı’nın en pratik kavramı, düşman ülkesini tümüyle, zarara uğratmadan ele geçirme fikridir. Yakıp yıkmanın kimseye faydası olmaz. Aynı şekilde, bir orduyu da tümüyle ele geçirmenin nimetleri sınırsızdır
B
Bu nedenle, savaşların tümünde savaşarak zapt etmek en üstün başarı demek değildir. Üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır
C
Komutanlığın en üstün meziyeti düşman planının çözüp kırmaktır
D
İşbirliği ve yüksek moral değerlerden çok güç politikasının, yani ulusal çıkar ve güç peşinde koşmanın savaşa neden olduğunu belirtmiştir
E
Akıllı lider düşman ordusunu savaşmadan, düşman kentlerini kuşatmadan ele geçirmesini bilir. Düşman krallığını savaş meydanında uzun sürecek savaşlardan
çok savaş oyunları ile bitirir
çok savaş oyunları ile bitirir
Açıklama:
Okuma Parçası 1
Sun-Tzu der ki,
1. Savaş Sanatı’nın en pratik kavramı, düşman ülkesini tümüyle, zarara uğratmadan ele geçirme fikridir. Yakıp yıkmanın kimseye faydası olmaz. Aynı şekilde, bir orduyu da tümüyle ele geçirmenin nimetleri sınırsızdır.
2. Bu nedenle, savaşların tümünde savaşarak zapt etmek en üstün başarı demek değildir. Üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır.
3. (a) Komutanlığın en üstün meziyeti düşman planının çözüp kırmaktır.
3. (b) En iyi ikinci meziyet düşman güçlerinin birleşmesini engellemektir.
3. (c) Üçüncüsü ise düşman ordusuna savaş meydanında taarruzda bulunmaktır.
En kötü meziyet ise surlarla korunan bir kentin kuşatılmasıdır.
4. Savaşta ana kurallardan biri, mümkün olabildiğince surlarla korunan kentlerin
kuşatılmasından kaçınmaktır. Kuşatmada kullanılacak savaş gereçlerinin hazırlanması bile aylar sürecektir.
5. Öfkesini kontrol etmesini bilmeyen komutan ordusunu düşman üzerine karınca sürüsü gibi yollayandır. Bu taktik, ordusunun en az üçte birinin daha savaşın
başında boşu boşuna yok olmasından başka sonuç getirmez. Özellikle kuşatma
esnasında başa gelen en büyük felaket budur.
6. Akıllı lider düşman ordusunu savaşmadan, düşman kentlerini kuşatmadan ele
geçirmesini bilir. Düşman krallığını savaş meydanında uzun sürecek savaşlardan
çok savaş oyunları ile bitirir.
7. Ordusunu savaş meydanlarında boşuna kırdırmadığından imparatorluk tahtına
göz dikebilir. Böylece bir adam bile yitirmeden kesin zafere ulaşabilir. İşte buna
Stratejik Savaş denir.
8. Savaşta önemli bir kural: Elindeki ordunun gücü düşmandan on misli büyük ise
düşmanı kuşat; beş misli büyük ise saldır; iki misli büyük ise ordunu ikiye böl.
9. Güçleriniz eşitse hala çatışmaya girebilirsin;gücün zayıfsa düşmandan uzak durmanda fayda var; ancak her alanda düşmandan zayıfsak geri çekilmek yapılacak en akıllı iştir.
10. Her ne kadar, küçük bir kuvvetle inatçı bir direniş yapmak mümkünse de, genellikle büyük kuvvetlerin zafere daha yakın olduğu gerçeği asla unutulmamalıdır.
11. Komutanlar devletin kalesidir. Kalenin her noktası sağlam ise, devlet güçlü; kale
çürükse devlet zayıftır.
12. Bir komutan yapacağı üç hata ile ordusunun başına felaket getirebilir.
13. (a) Orduya ilerleme veya geri çekilme emri verdiğinde ordunun bu emri uygulamayacağının farkında olması. Buna orduyu topallaştırma da denir.
14. (b) Ordudaki koşulları düşünmeksizin orduyu krallığını yönetir gibi yönetmeye
kalkması. Bu, askerin zihninde huzursuzluk yaratır.
15. (c) Zor koşullara uyum askeri prensibini göz önüne almaksızın, subay seçimi. Bu
askerin güvenini sarsar.
16. Ordunun huzuru kaçar, güvenini yitirirse bu durumdan diğer prenslerin yararlanmaya çalışıp, sorun yaratacakları kesindir. Bu da orduya anarşi getirecek, zaferi olanaksızlaştıracaktır.
17. Zafer için beş ana koşulun olduğunu bilmeliyiz:
(a) Savaşı, ancak ne zaman savaşılıp, ne zaman savaşılmayacağını bilen kazanır.
(b) Savaşı, elindeki zayıf gücü de kuvvetli gücü de en iyi kullanan kazanır.
(c) Savaşı, ordusunun her seviyedeki personeline aynı ruhu veren kazanır.
(d) Savaşı, düşmanın en hazır olmadığı zamanı beklemesini bilen kazanır.
(e) Savaşı, askeri kapasiteye sahip olup, sivil yönetim tarafından müdahale edilmeyen komutan kazanır.
18. Sonuçta, düşmanı ve kendinizi iyi biliyorsanız, yüzlerce savaşa girseniz bile sonuçtan emin olabilirsiniz. Kendini bilip, düşmanı bilmiyorsanız, kazanacağınız
her zafere karşın yenilgiyle de tanışabilirsiniz. Ne kendinizi ne de düşmanı biliyorsanız, sizin için gireceğiniz her savaşta yenilgi kaçınılmazdır.
Sun-Tzu der ki,
1. Savaş Sanatı’nın en pratik kavramı, düşman ülkesini tümüyle, zarara uğratmadan ele geçirme fikridir. Yakıp yıkmanın kimseye faydası olmaz. Aynı şekilde, bir orduyu da tümüyle ele geçirmenin nimetleri sınırsızdır.
2. Bu nedenle, savaşların tümünde savaşarak zapt etmek en üstün başarı demek değildir. Üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır.
3. (a) Komutanlığın en üstün meziyeti düşman planının çözüp kırmaktır.
3. (b) En iyi ikinci meziyet düşman güçlerinin birleşmesini engellemektir.
3. (c) Üçüncüsü ise düşman ordusuna savaş meydanında taarruzda bulunmaktır.
En kötü meziyet ise surlarla korunan bir kentin kuşatılmasıdır.
4. Savaşta ana kurallardan biri, mümkün olabildiğince surlarla korunan kentlerin
kuşatılmasından kaçınmaktır. Kuşatmada kullanılacak savaş gereçlerinin hazırlanması bile aylar sürecektir.
5. Öfkesini kontrol etmesini bilmeyen komutan ordusunu düşman üzerine karınca sürüsü gibi yollayandır. Bu taktik, ordusunun en az üçte birinin daha savaşın
başında boşu boşuna yok olmasından başka sonuç getirmez. Özellikle kuşatma
esnasında başa gelen en büyük felaket budur.
6. Akıllı lider düşman ordusunu savaşmadan, düşman kentlerini kuşatmadan ele
geçirmesini bilir. Düşman krallığını savaş meydanında uzun sürecek savaşlardan
çok savaş oyunları ile bitirir.
7. Ordusunu savaş meydanlarında boşuna kırdırmadığından imparatorluk tahtına
göz dikebilir. Böylece bir adam bile yitirmeden kesin zafere ulaşabilir. İşte buna
Stratejik Savaş denir.
8. Savaşta önemli bir kural: Elindeki ordunun gücü düşmandan on misli büyük ise
düşmanı kuşat; beş misli büyük ise saldır; iki misli büyük ise ordunu ikiye böl.
9. Güçleriniz eşitse hala çatışmaya girebilirsin;gücün zayıfsa düşmandan uzak durmanda fayda var; ancak her alanda düşmandan zayıfsak geri çekilmek yapılacak en akıllı iştir.
10. Her ne kadar, küçük bir kuvvetle inatçı bir direniş yapmak mümkünse de, genellikle büyük kuvvetlerin zafere daha yakın olduğu gerçeği asla unutulmamalıdır.
11. Komutanlar devletin kalesidir. Kalenin her noktası sağlam ise, devlet güçlü; kale
çürükse devlet zayıftır.
12. Bir komutan yapacağı üç hata ile ordusunun başına felaket getirebilir.
13. (a) Orduya ilerleme veya geri çekilme emri verdiğinde ordunun bu emri uygulamayacağının farkında olması. Buna orduyu topallaştırma da denir.
14. (b) Ordudaki koşulları düşünmeksizin orduyu krallığını yönetir gibi yönetmeye
kalkması. Bu, askerin zihninde huzursuzluk yaratır.
15. (c) Zor koşullara uyum askeri prensibini göz önüne almaksızın, subay seçimi. Bu
askerin güvenini sarsar.
16. Ordunun huzuru kaçar, güvenini yitirirse bu durumdan diğer prenslerin yararlanmaya çalışıp, sorun yaratacakları kesindir. Bu da orduya anarşi getirecek, zaferi olanaksızlaştıracaktır.
17. Zafer için beş ana koşulun olduğunu bilmeliyiz:
(a) Savaşı, ancak ne zaman savaşılıp, ne zaman savaşılmayacağını bilen kazanır.
(b) Savaşı, elindeki zayıf gücü de kuvvetli gücü de en iyi kullanan kazanır.
(c) Savaşı, ordusunun her seviyedeki personeline aynı ruhu veren kazanır.
(d) Savaşı, düşmanın en hazır olmadığı zamanı beklemesini bilen kazanır.
(e) Savaşı, askeri kapasiteye sahip olup, sivil yönetim tarafından müdahale edilmeyen komutan kazanır.
18. Sonuçta, düşmanı ve kendinizi iyi biliyorsanız, yüzlerce savaşa girseniz bile sonuçtan emin olabilirsiniz. Kendini bilip, düşmanı bilmiyorsanız, kazanacağınız
her zafere karşın yenilgiyle de tanışabilirsiniz. Ne kendinizi ne de düşmanı biliyorsanız, sizin için gireceğiniz her savaşta yenilgi kaçınılmazdır.
Soru 44
Tarih ve politika biliminin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jomini
B
Sir Basil Liddell Hart
C
Machiavelli
D
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
E
Sun Tzu
Açıklama:
Tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan Floransalı düşünür, devlet adamı, stratejist.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Jomini’nin strateji anlayışı ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Uzun yıllar Napoléon Bonaparte’ın ordusunda görev yapmış bir subaydır.
B
Modern dönemin ilk büyük stratejisti olarak kabul edilir
C
Özellikle Fransız ordusundan ayrılıp Rus ordusuna katılmasıyla beraber aldığı sorumluluk onun kendi fikirlerini uygulamasına izin vermiştir
D
Onun stratejik bilgisini önemli kılan kendi ordusunu çağdaşı olan ordulardan birkaç adım öne çıkartacak hamleler yapmış olmasıdır
E
Süratli hamleler yapabilmek için ordunun küçük parçalar halinde -bir bütünün organik parçaları olmak kaydıyla- yeniden örgütlenmesi gerektiğini savunmuştur
Açıklama:
Jomini’nin Strateji Anlayışı
Antoine-Henri de Jomini uzun yıllar Napoléon Bonaparte’ın ordusunda görev yapmış bir subaydır. Özellikle Fransız ordusundan ayrılıp Rus ordusuna katılmasıyla beraber aldığı sorumluluk onun kendi fikirlerini uygulamasına izin vermiştir. Onun stratejik bilgisini önemli kılan kendi ordusunu çağdaşı olan ordulardan birkaç adım öne
çıkartacak hamleler yapmış olmasıdır. 18. yüzyılın son döneminde ordular dolaysız bir biçimde savaş alanında karşı karşıya gelmekteydiler ve bu yüzden yapılan manevralar oldukça kritik bir öneme sahipti. Jomini bu türdeki savaşların hem asker hem de kaynak kaybına yol açtığını fark ederek sadece manevra yapmanın yetersiz olduğunu ortaya koymuş ve manevraların hızlı gerçekleştirilmesinin daha önemli olduğunu savunmuştur. Süratli hamleler yapabilmek için ordunun küçük parçalar halinde -bir bütünün organik parçaları olmak kaydıyla- yeniden örgütlenmesi gerektiğini savunmuştur. Ayrıca, modern Avrupa orduları için lojistik ve harita bilgisinin önemini fark ederek, o döneme kadar savaş alanlarında asıl hedef olarak gösterilen toprak işgali yerine düşmanı hızlı bir biçimde bertaraf ederek dolaylı yoldan alan kazanmanın gerekliliğini savunmuştur. Napoléon’un strateji anlayışı ile özellikle saldırgan ve kesin zafere hızlı yollardan ulaşmayı hedefleyen yöntemler benimsemesi nedeniyle benzer yönlere sahiptir. Bu taktiği 20. yüzyılın ortalarına doğru Adolf Hitler yönetimindeki Nazi ordusu, “Blietzkrieg” stratejisinin bir parçası olarak kendi hava kuvvetlerinde uygulamıştır. Anlaşılacağı üzere Jomini da tıpkı Napoléon gibi, savaşın yürütülmesi ile meşgul olmuş; bir başka deyişle savaş taktikleri ve askeri strateji kavramları Jomini’nin düşüncelerini yönlendirmiştir.
Antoine-Henri de Jomini uzun yıllar Napoléon Bonaparte’ın ordusunda görev yapmış bir subaydır. Özellikle Fransız ordusundan ayrılıp Rus ordusuna katılmasıyla beraber aldığı sorumluluk onun kendi fikirlerini uygulamasına izin vermiştir. Onun stratejik bilgisini önemli kılan kendi ordusunu çağdaşı olan ordulardan birkaç adım öne
çıkartacak hamleler yapmış olmasıdır. 18. yüzyılın son döneminde ordular dolaysız bir biçimde savaş alanında karşı karşıya gelmekteydiler ve bu yüzden yapılan manevralar oldukça kritik bir öneme sahipti. Jomini bu türdeki savaşların hem asker hem de kaynak kaybına yol açtığını fark ederek sadece manevra yapmanın yetersiz olduğunu ortaya koymuş ve manevraların hızlı gerçekleştirilmesinin daha önemli olduğunu savunmuştur. Süratli hamleler yapabilmek için ordunun küçük parçalar halinde -bir bütünün organik parçaları olmak kaydıyla- yeniden örgütlenmesi gerektiğini savunmuştur. Ayrıca, modern Avrupa orduları için lojistik ve harita bilgisinin önemini fark ederek, o döneme kadar savaş alanlarında asıl hedef olarak gösterilen toprak işgali yerine düşmanı hızlı bir biçimde bertaraf ederek dolaylı yoldan alan kazanmanın gerekliliğini savunmuştur. Napoléon’un strateji anlayışı ile özellikle saldırgan ve kesin zafere hızlı yollardan ulaşmayı hedefleyen yöntemler benimsemesi nedeniyle benzer yönlere sahiptir. Bu taktiği 20. yüzyılın ortalarına doğru Adolf Hitler yönetimindeki Nazi ordusu, “Blietzkrieg” stratejisinin bir parçası olarak kendi hava kuvvetlerinde uygulamıştır. Anlaşılacağı üzere Jomini da tıpkı Napoléon gibi, savaşın yürütülmesi ile meşgul olmuş; bir başka deyişle savaş taktikleri ve askeri strateji kavramları Jomini’nin düşüncelerini yönlendirmiştir.
Soru 46
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı yapan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
David Baldwin
B
Thucydides
C
Arnold Wolfers
D
Liddell Hart
E
Jean Jacques Rousseau
Açıklama:
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı Arnold Wolfers yapmıştır.
Soru 47
Clausewitz’e göre aşağıdakilerden hangisi stratejinin istatistiksel unsurları arasında değildir?
Seçenekler
A
Sanat
B
Askeri güç
C
Matamatiksel
D
Coğrafi
E
Ahlaki
Açıklama:
Clausewitz’e göre stratejinin ahlaki, fiziki (askeri güç), matematiksel (askeri gücün konuşlandırılması), coğrafi (ülkenin coğrafi konumunu belirleyen dağ, nehir, orman gibi unsurlar) ve istatistiksel unsurları vardır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi, modern dönem stratejik düşünce öncülerindendir?
I) Jomini
II) Clausewitz
III) Hart
I) Jomini
II) Clausewitz
III) Hart
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Modern dönem 18. yüzyılda Napoleon savaşları ile başlar (Booth, 1987). Modern dönemde stratejik düşüncenin dört önemli öncüsü Napolyon, Jomini, Clausewitz ve Hart’ın strateji anlayışları dönemin temel özelliklerini açıklamak için yol göstericidir.
Soru 49
Soğuk Savaş döneminde güvenliği tehdit edilen özne olarak tekelleştirilen aktör aşağıdakilerden hangisidir?
I) Toplum
II) Devlet
III) Kadın
IV) Birey
I) Toplum
II) Devlet
III) Kadın
IV) Birey
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-III
C
Yalnız IV
D
Yanız III
E
II-IV
Açıklama:
Güvenlik kavramı, Soğuk Savaşın başladığı 1940’lardan Soğuk Savaşın sona erdiği 1980’lere kadar neredeyse tamamen Stratejik Çalışmalar’ın gölgesinde tanımlanıyordu. Yani, bu döneme kadar güvenlik, devletleri ilgilendiren askeri sorunlar çerçevesinde devletlerin uyguladığı güç politikaları ile özdeşleştiriliyordu.
Soru 50
“Strateji generalin emrine verilen araçların savaşın amacına erişmek
üzere pratik düzeyde uyarlanmasıdır” tanımını kime aittir?
üzere pratik düzeyde uyarlanmasıdır” tanımını kime aittir?
Seçenekler
A
Karl Moltke
B
Henry Liddell Hart
C
Carl Clausewitz
D
Gaius Julius Ceasar
E
Sun Tzu
Açıklama:
Prusyalı general Helmuth Karl Bernhard von Moltke’nin tanımına
göre de “strateji generalin emrine verilen araçların savaşın amacına erişmek
üzere pratik düzeyde uyarlanmasıdır”
göre de “strateji generalin emrine verilen araçların savaşın amacına erişmek
üzere pratik düzeyde uyarlanmasıdır”
Soru 51
Askeri araçlar-siyasi hedef ilişkisini açıklayan bu kavram literatürde askeri strateji olarak da tanımlanmaktadır. Askeri strateji ile karıştırılan
kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Savunma
B
Taktik
C
Siper
D
Hücum
E
Muharebe
Açıklama:
Askeri araçlar-siyasi hedef ilişkisini açıklayan bu kavram literatürde askeri strateji olarak da tanımlanmaktadır. Askeri strateji ile genellikle karıştırılan
bir kavram da taktiktir. Askeri strateji muharebenin, savaşın amacı için kullanılmasını ifade ederken, taktik kavramı muharebenin düzenlenmesi ve
yönetilmesini çağrıştırır.
bir kavram da taktiktir. Askeri strateji muharebenin, savaşın amacı için kullanılmasını ifade ederken, taktik kavramı muharebenin düzenlenmesi ve
yönetilmesini çağrıştırır.
Soru 52
Stratejinin anahtar kavramı olduğu Stratejik Çalışmalar disiplini bir akademik
alan olarak hangi olayların yaşanmasından sonra gelişmeye başlamıştır?
alan olarak hangi olayların yaşanmasından sonra gelişmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
Barutun bulunması ve Nükleer silahlanma
B
Soğuk savaş ve barutun bulunması
C
Nükleer silahlanma ve Soğuk Savaş
D
Biyolojik Savaş ve Nükleer Silahlanma
E
Biyolojik savaş ve Nükleer Savaş
Açıklama:
Stratejinin anahtar kavramı olduğu Stratejik Çalışmalar disiplini bir akademik
alan olarak nükleer silahlanma ve Soğuk Savaş ile birlikte gelişmiştir. Buna karşılık, strateji düşüncesinin köklerini çok daha eskilerde bulmak mümkündür. Strateji düşüncesinin özünde savaş vardır, dolayısıyla strateji kavramının temellerini tarihte çeşitli savaşları anlatan ve savaşların nasıl yürütülmesi gerektiğini inceleyen eser ve yazarlarda bulabiliriz.
alan olarak nükleer silahlanma ve Soğuk Savaş ile birlikte gelişmiştir. Buna karşılık, strateji düşüncesinin köklerini çok daha eskilerde bulmak mümkündür. Strateji düşüncesinin özünde savaş vardır, dolayısıyla strateji kavramının temellerini tarihte çeşitli savaşları anlatan ve savaşların nasıl yürütülmesi gerektiğini inceleyen eser ve yazarlarda bulabiliriz.
Soru 53
Makedonya Kralı Aleksandros (Büyük İskender), Kartacalı ünlü komutan Hannibal ve Roma İmparatoru Gaius Julius Ceasar denildiğinde akla ilk gelen ifade hangi seçenekte doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Strateji Ustası
B
Yenilmez Komutanlar
C
Asker Dostu Komutanlar
D
Savaş Sanatı
E
Savaş Adamları
Açıklama:
Klasik dönemde stratejinin eş anlamlısı olarak algılanan savaş sanatı genel itibarıyla düşmana ya da rakibe tuzak kurma vb. hayvan avcılığı döneminden kalma taktiklerle ifade ediliyordu. Savaş sanatı denildiğinde tarihten akla ilk gelen isimler Makedonya Kralı Aleksandros (Büyük İskender) (M.Ö. 356-323), Kartacalı ünlü komutan Hannibal (M.Ö. 246-183) ve Roma İmparatoru Gaius Julius Ceasar (M.Ö. 100-44)’dır.
Soru 54
“Strateji uzmanı bir komutan, nihai zaferi kazandıktan sonra küçük muharebelerle uğraşır, hâlbuki yenilmeye mahkum bir komutan önce küçük muharebelerle kendini yıpratır, daha sonra nihai zafer yollarını arar.” ifadesi kime aittir?
Seçenekler
A
Sun Tzu
B
Büyük İskender
C
Gaius Julius Ceasar
D
Hannibal
E
Napoléon
Açıklama:
Sun Tzu’nun strateji anlayışını en iyi “Savaş Sanatı” başlıklı eserindeki şu ifadesinden tespit edebilirsiniz: “Strateji uzmanı bir komutan, nihai zaferi kazandıktan sonra küçük muharebelerle uğraşır, hâlbuki yenilmeye mahkum bir
komutan önce küçük muharebelerle kendini yıpratır, daha sonra nihai zafer yollarını arar.” Bir başka deyişle, strateji savaşın amacına ulaşılması ile eş anlamlıdır.
komutan önce küçük muharebelerle kendini yıpratır, daha sonra nihai zafer yollarını arar.” Bir başka deyişle, strateji savaşın amacına ulaşılması ile eş anlamlıdır.
Soru 55
"Yönetici av değil avcı olmalıdır." görüşü kime aittir?
Seçenekler
A
Napolyon
B
Jomini
C
Machiavelli
D
Clausewitz
E
Hart
Açıklama:
Eğer bir devlet güçlü değilse, bu diğerlerinin avı olmaya davettir. Dolayısıyla yönetici av değil avcı olmalıdır. Bu gerektiğinde ulusal çıkarların korunmasında
acımasızlık da içeririr. Bir başka deyişle, Machiavelli’ye göre de strateji güç politikasının eş anlamlı sözcüğüdür.
acımasızlık da içeririr. Bir başka deyişle, Machiavelli’ye göre de strateji güç politikasının eş anlamlı sözcüğüdür.
Soru 56
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından başlayan nükleer dönemde strateji anlayış kendinden önceki dönemlerden dört temel noktada farklılık göstermektedir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Nükleer dönemde politikacılara tavsiyelerde bulunan stratejistler artık akademik kuruluşlarda görev yapan sivil uzmanlardır.
B
Yeni dönemde disiplinlerararası bir nitelik kazanmıştır
C
Nükleer silah ile daha az asker kaybı hedeflenmektedir.
D
Bilimsellik anlayışı nükleer dönemde strateji düşüncesinin özünü oluşturmuştur
E
Nükleer silahların varlığı, strateji kavramını barışa daha yakın hale getirmiştir.
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından başlayan nükleer dönemde strateji anlayış kendinden önceki dönemlerden dört temel noktada farklılık taşır:
• Fransa başbakanlarından Georges Benjamin Clemenceau’nun “savaş, generallere bırakılamayacak kadar ciddi bir iştir” sözünü haklı çıkaracak şekilde, özellikle nükleer dönemde politikacılara tavsiyelerde bulunan stratejistler artık akademik kuruluşlarda görev yapan sivil uzmanlardır.
• İlk iki dönemde, strateji daha çok askerlik bilimi ile ilintili bir kavram
iken, yeni dönemde disiplinlerararası bir nitelik kazanmıştır. Dönemin ünlü stratejistleri farklı disiplinlerdeki uzmanlıklarıyla ünlüdürler. Örneğin,
Herman Kahn fizikçi, Thomas Schelling ekonomist, Henry Kissenger tarihçi, Albert Wohlstetter matematikçi, Morris Janowitz sosyolog, Paul Keskemeti psikolog, Bernard Brodie, William Kaufmann ve Glenn Synder ise
siyaset bilimcidir (Walt, 1991).
• Bernard Brodie’nin özellikle ekonominin yöntemlerinin kullanılmasını salık vererek başını çektiği bir akım doğrultusunda bilimsellik anlayışı nükleer dönemde strateji düşüncesinin özünü oluşturmuştur.
• Nükleer silahların varlığı, strateji kavramını barışa daha yakın hale getirmiştir. Nükleer silahların yıkıcı gücü nedeniyle , düşman üzerinde zafer
kazanmak ikinci plana düşmüş, caydırıcılık stratejisi ön plana çıkmıştır.
• Fransa başbakanlarından Georges Benjamin Clemenceau’nun “savaş, generallere bırakılamayacak kadar ciddi bir iştir” sözünü haklı çıkaracak şekilde, özellikle nükleer dönemde politikacılara tavsiyelerde bulunan stratejistler artık akademik kuruluşlarda görev yapan sivil uzmanlardır.
• İlk iki dönemde, strateji daha çok askerlik bilimi ile ilintili bir kavram
iken, yeni dönemde disiplinlerararası bir nitelik kazanmıştır. Dönemin ünlü stratejistleri farklı disiplinlerdeki uzmanlıklarıyla ünlüdürler. Örneğin,
Herman Kahn fizikçi, Thomas Schelling ekonomist, Henry Kissenger tarihçi, Albert Wohlstetter matematikçi, Morris Janowitz sosyolog, Paul Keskemeti psikolog, Bernard Brodie, William Kaufmann ve Glenn Synder ise
siyaset bilimcidir (Walt, 1991).
• Bernard Brodie’nin özellikle ekonominin yöntemlerinin kullanılmasını salık vererek başını çektiği bir akım doğrultusunda bilimsellik anlayışı nükleer dönemde strateji düşüncesinin özünü oluşturmuştur.
• Nükleer silahların varlığı, strateji kavramını barışa daha yakın hale getirmiştir. Nükleer silahların yıkıcı gücü nedeniyle , düşman üzerinde zafer
kazanmak ikinci plana düşmüş, caydırıcılık stratejisi ön plana çıkmıştır.
Soru 57
Kişilerin korkusuzca yaşayabilmeleri durumu ve zarar veya tehlikeye karşı emniyet hali neyin tanımıdır?
Seçenekler
A
Özgürlük
B
Güvenlik
C
Emniyet
D
Savaş esiri
E
Korunma
Açıklama:
Kelime anlamıyla güvenlik kişilerin korkusuzca yaşayabilmeleri durumu ve zarar
veya tehlikeye karşı emniyet halidir. Bir başka deyişle, tehditle yüzleşme ve tehdide rağmen hayatta kalma güvenliğin temel dinamikleridir.
veya tehlikeye karşı emniyet halidir. Bir başka deyişle, tehditle yüzleşme ve tehdide rağmen hayatta kalma güvenliğin temel dinamikleridir.
Soru 58
Güvenlik kavramının Stratejik Çalışmalar ötesinde de tanımlanmasıyla birlikte güvenlik çok-boyutlu bir kavram olarak karşımıza çıkmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu alanlardan grup oluşturulduğunda dışında kalmaktadır?
Seçenekler
A
Bireysel
B
Ulusal
C
Bölgesel
D
Eğitsel
E
Askeri
Açıklama:
Güvenlik kavramının Stratejik Çalışmalar ötesinde de tanımlanmasıyla birlikte güvenlik çok-boyutlu bir kavram olarak karşımıza çıkmıştır. Bugün artık tek
ve yeknesak bir güvenlik kavramından söz etmek mümkün değildir. Günümüzde
bireysel, ulusal, bölgesel, uluslararası, küresel güvenlik ile askeri, siyasi, toplumsal, çevresel, ekonomik, insani güvenlik kavramları bir arada bulunmaktadır. Bir başka deyişle, güvenlik kavramı, devletten grup ve bireyler ile biyosfere doğru dikey olarak; askeri tehditlerden siyasi, ekonomik, sosyal, çevresel ve insani konulara doğru yatay olarak ve ulus-devletten bölgesel-yerel hükümetler, uluslararası kuruluşlar, hükümet-dışı örgütler, kamuoyu, basın, piyasa ve doğa güçlerine doğru genişletilmiştir (Rothshild, 1995).
ve yeknesak bir güvenlik kavramından söz etmek mümkün değildir. Günümüzde
bireysel, ulusal, bölgesel, uluslararası, küresel güvenlik ile askeri, siyasi, toplumsal, çevresel, ekonomik, insani güvenlik kavramları bir arada bulunmaktadır. Bir başka deyişle, güvenlik kavramı, devletten grup ve bireyler ile biyosfere doğru dikey olarak; askeri tehditlerden siyasi, ekonomik, sosyal, çevresel ve insani konulara doğru yatay olarak ve ulus-devletten bölgesel-yerel hükümetler, uluslararası kuruluşlar, hükümet-dışı örgütler, kamuoyu, basın, piyasa ve doğa güçlerine doğru genişletilmiştir (Rothshild, 1995).
Soru 59
Güvenlik kavramını tanımlayan eserleri genel olarak incelediğimizde yoğunlukla iki unsurun kullanıldığını görürüz. Bu unsurlar hangi seçenekte doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Güvenlik özneleri- Güvenlik taktikleri
B
Güvenlik özneleri- Güvenlik stratejileri
C
Güvenlik taktikleri- Güvenlik tehditleri
D
Güvenlik stratejileri- Güvenlik tehditleri
E
Güvenlik özneleri- Güvenlik tehditleri
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayan eserleri genel olarak incelediğimizde yoğunlukla iki unsurun kullanıldığını görürüz: Bu unsurlardan ilki olan güvenlik özneleri, kim için güvenlik sorularında, ikincisi olan güvenlik tehditleri ise, neye karşı güvenlik sorusuna cevap vermektedir. Güvenlik kavramına bu soruların cevaplarına bağlı olarak devlet güvenliği ya da ekonomik güvenlik örneklerinde olduğu gibi etiketler yapıştırılmaktadır.
Soru 60
strateji kavramının ilk yıllarını temsil eden dar anlamdaki strateji tanımı çevreleyen ilişki türü hangisidir?
Seçenekler
A
sivil kuruluşlar-askeri amaçlar
B
askeri araçlar-siyasi hedefler
C
askeri araçlar-ekonomik hedefler
D
sivil kuruluşlar-siyasi hedefler
E
psikolojik araçlar-ekonomik hedefler
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Soru 61
I. siyasi II. askeriIII. ekonomikIV. psikolojikYukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangilerini genel strateji tanımda yer almazsa tanım dar anlamda kullanılan strateji tanımına dönüşür?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
yalnız III
D
I, II, III
E
I, III, IV
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Soru 62
aşağıdaki ifadelerden hangisi Nükleer Dönem Stratejik anlayışını diğer dönemlerden ayırt eden bir özellik değildir?
Seçenekler
A
stratejistler artık akademik kuruluşlarda görev yapan sivil uzmanlardan oluşmaktadır
B
strateji askerlik biliminden ziyade disiplinler arası nitelik kazanmıştır
C
bilimsellik anlayışı bu dönemde strateji düşüncesinin özünü oluşturmuştur
D
nükleer silahlar strateji kavramını barışa daha yakın hale getirmiştir.
E
savaşlarla ilgili kesin niceliksel formüller ortaya konmuştur
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 63
Savaş kuramcısı Sir Basil Liddell Hart'ın geliştirdiği "genişleyen sel" hücum yönteminin bir savaş esnasında kullanılması aşağıdaki kavramlardan hangisini açıklayan bir örnektir?
Seçenekler
A
taktik
B
strateji
C
politika
D
savunma
E
misyon
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Soru 64
I. düşman ülkesi tümüyle zarara uğratmadan ele geçirilmelidirII. düşmanın direnci savaşmadan kırılmalıdırIII. düşmanını ve kendini iyi tanımak sonuçtan emin olmak gelirYukarıdaki ifadeler klasik dönem stratejistlerinden hangisinin strateji anlayışını temsil eder?
Seçenekler
A
Sun Tzu
B
Thucydides
C
Machiavelli
D
Büyük İskender (Aleksandrov)
E
Gaius Julius Ceasar
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi klasik dönem stratejistlerinden Thucydides'in strateji anlayışını temsil eder?
Seçenekler
A
strateji nihai zaferi zaferi kazandıktan sonra küçük muharebelerle uğraşmaktır
B
güçlü stratejiye sahip yöneticiler av değil avcı olmalıdır
C
stratejik düşüncenin özünde güç politikası vardır
D
savaşta doğru strateji düşman ordusuna savaş meydanında taarruzda bulunmaktır
E
savaş strateji olarak büyük sayıdaki kuvvetlerin her zaman zafere daha yakın olduğu unutulmamalıdır
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 66
Aşağıdaki klasik dönem stratejistlerinden hangi ikisi stratejiyi "güç politikasıyla" eş anlamda tutmaktadır?
Seçenekler
A
Büyük İskender-Sun Tzu
B
Sun Tzu-Thucydides
C
Sun Tzu- Machiavelli
D
Thucydides- Machiavelli
E
Machiavelli- Büyük İskender
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 67
I. Soğuk Savaş'ın sona ermesi,
II. Berlin duvarının yıkılması ve Varşova Paktı'nın dağılması,
III. Doğu Avrupa'da devrimlerin başlaması,
IV. Strateji kavramının önemini yitirmesi
Yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri güvenlik kavramının Stratejik Çalışmalar gölgesinden kurtulup yeni bir tanım yapılması gerekliliğini doğurmuştur?
II. Berlin duvarının yıkılması ve Varşova Paktı'nın dağılması,
III. Doğu Avrupa'da devrimlerin başlaması,
IV. Strateji kavramının önemini yitirmesi
Yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri güvenlik kavramının Stratejik Çalışmalar gölgesinden kurtulup yeni bir tanım yapılması gerekliliğini doğurmuştur?
Seçenekler
A
II ve III
B
I ve IV
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 68
I. savaş esnasında hızlı manevranın önemini ortaya koymakII. askeri yöntemleri politik bir hareketin parçası haline getirmekIII. tüm erkek vatandaşlara askerlik yapma yükümlülüğünü getirmekIV. hareketli birimlerle savaş mantığını geliştirmekYukarıdakilerden hangisi yada hangileri Napoleon'un strateji kavramına sağladığı katkılar arasındadır?
Seçenekler
A
I -II
B
II- IV
C
II, III, IV
D
I, II, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 69
aşağıdakilerden hangisi literatürde yoğun olarak kullanılan güvenlik unsurlarıdır?
Seçenekler
A
güvenlik tehditleri-güvenlik araçları
B
güvenlik özneleri-güvenlik tehditleri
C
güvenlik özneleri-güvenlik değerleri
D
güvenlik araçları-güvenlik ölçüleri
E
güvenlik özneleri- güvenlik araçları
Açıklama:
Güvenlik kavramının tanımlanmasındaki ana unsurları belirtebileceksiniz.
Soru 70
Güvenlik ve strateji çalışmalarının kapsamının genişlemesine sebep olan etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik stratejisi çalışan kişi sayısının artması
B
Güvenlik stratejilerinin öneminin anlaşılması
C
Soğuk savaş döneminin kapanması
D
Ekonomik büyümenin hızlanması
E
Birey kavramının ön plana çıkması
Açıklama:
Güvenlik kavramının tanımlanmasındaki ana unsurları belirtebileceksiniz.
Soru 71
Liddell Hart'ın strateji anlayışını diğer düşünürlerden ayıran en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Askeri güçün önemini vurgulaması
B
Manevraların hızınında strateji üzerindeki etkisini farketmesi
C
Askeri unsurlar dışındaki unsurlarında kritik olduğunu belirlemesi
D
Dolaylı tutum olarak tanımladığı düşmanı dolaylı yollardan yanıltma yaklaşımını ortaya koyması
E
Devlet bütününe ait çıkarların savaş döneminde korunması gerekliliğini savunması
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 72
Savaş döneminde yapılan manevraların strateji üzerindeki etkisinin önemli olduğunu savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Napoléon Bonaparte
B
Antoine-Henri Jomini
C
Carl von Clausewitz
D
Liddell Hart
E
Georges Benjamin Clemenceau
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi nükleer silahlanmanın başlamasıyla beraber stratejik düşünce yapısındaki meydana gelen değişimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sivil uzmanların stratejist olarak devlet kademesinde görev almaya başlaması
B
Motorize unsurların kalabalık ordu güçlerine karşı öneminin artması
C
Stratejinin disiplinlerarası bir nitelik kazanması
D
Askeri güç kullanımı dışında ekonomik unsurların strateji olarak kullanılmaya başlanması
E
Caydırıcılık unsurunun stratejik planlarda yer alması
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 74
Güvenlik kavramının salt askeri güvenlik olarak değerlendirilmesinin bırakılıp nüfus fazlalığı, çevresel problemler gibi daha geniş bir kapsamda ele alınmaya başladığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1940
B
1960
C
1980
D
1990
E
2000
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 75
I-Strateji, siyasi amaçlar için askeri kuvvetlerin kullanımı ya da kullanılması tehdidine ilişkin teori ve pratiktir. II-Askeri strateji muharebenin ya da savaşın amacı için kullanılmasını anlatan bir kavramdır.III-Taktik kavramı muharebenin düzenlenmesi ve yönetilmesini ifade eder.IV-Genel Strateji: Gücün tüm unsurlarının siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılmasıdır.Yukarıdaki tanımlardan hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I
B
II
C
I,II
D
I,II,III
E
Hepsi
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Tanımların hepsi doğrudur.
Tanımların hepsi doğrudur.
Soru 76
Taktik: muharebenin sevk ve idaresi olarak tanımlanırken; strateji ise muharebenin savaşın amaçları doğrultusunda kullanılması olarak tanımlanmaktadır. Taktik ile strateji kavramları arasındaki bu ayrıma göre yüksek ve ulusal strateji olarak da bilinen genel strateji için aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur? I-Gücün tüm unsurlarının siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılmasıdır.II-Askeri gücün kullanımı veya kullanılması tehdidini içeren kavramdır.III-Bir ulusun ya da uluslar topluluğunun siyasi amaçlara ulaşabilmek için tüm kaynaklarını koordine etmesini ve yönlendirmesini içeren bir kavramdır.IV-Bir milletin siyasi, ekonomik, askeri, psikolojik kaynaklarını savaş ve barış zamanında hükümetin belirlediği ulusal siyasi hedefleri elde etmeye yönelik en fazla desteği verecek şekilde yönlendirme bilim ve sanatıdır.
Seçenekler
A
Yanlız II
B
Hepsi
C
I, II, III
D
I, III ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
I, III ve IV'te yer alan tanımlamalar yüksek ve ulusal strateji olarak da bilinen genel strateji için doğru ifadelere sahipken II de yer alan ifade askeri stratejiye yönelik bir ifadedir.
I, III ve IV'te yer alan tanımlamalar yüksek ve ulusal strateji olarak da bilinen genel strateji için doğru ifadelere sahipken II de yer alan ifade askeri stratejiye yönelik bir ifadedir.
Soru 77
"Soğuk Savaş kavramı, İkinci Dünya Savaşı sonrasında temelde ABD ile SSCB arasında gelişen düşmanca ilişkileri ve ideolojik çatışmayı tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu çatışma, askeri eylemlerden çok, ekonomik baskı, propaganda ve silahlanma ile hayat bulmuştur. Soğuk Savaş, Churchill’in 1946’daki “demir perde” konuşması ile başlamış olup, 1989 Berin Duvarı yıkılışı veya 1991’de SSCB’nin dağılması ile bitmiş olarak kabul edilmektedir. "Yukarıdaki açıklama doğrultusunda aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
Seçenekler
A
Nükleer silahlar Soğuk Savaş döneminde çok önemli rol oynamıştırlar.
B
Soğuk Savaş iki ülke arasındaki çatışmayı tanımlamak için kullanılmıştır.
C
Soğuk Savaş esnasında daha çok ekonomik baskı ve propaganda ile silahlanma kullanılmıştır.
D
Berlin Duvarı'nın yıkılışı ile Soğuk Savaşın bittiği kabul edilmektedir.
E
SSCB'nin dağılımı ile Soğuk Savaşın bittiği kabul edilmektedir.
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Yapılan açıklamada nükleer silahlara dair herhangi bir ifade yer almamaktadır. Bu nedenle de nükleer silahların Soğuk Savaş döneminde çok önemli rol oynadığını belirten ifade doğru bir ifade de olsa yapılan açıklamadan çıkartılamaz. Bu nedenle A şıkkı doğru cevaptır.
Yapılan açıklamada nükleer silahlara dair herhangi bir ifade yer almamaktadır. Bu nedenle de nükleer silahların Soğuk Savaş döneminde çok önemli rol oynadığını belirten ifade doğru bir ifade de olsa yapılan açıklamadan çıkartılamaz. Bu nedenle A şıkkı doğru cevaptır.
Soru 78
Sun Tzu'ya göre “savaşların tümünde savaşarak zaptetmek en üstün başarı değildir; üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır” cümlesi ile anlatılmak istenen ifade aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Küçük bir kuvvetle inatçı bir direniş yapmak mümkündür ama genellikle büyük kuvvetler zafere daha yakındır.
B
Stratejinin amacı, savaşın önlenmesi olduğundan, salt barış zamanını da ilgilendirir.
C
Strateji sadece cephede savaşmak değildir.
D
Strateji savaşın amacına ulaşılması anlamına gelir.
E
Komutanlar devletin kalesidir. Kalenin her noktası sa¤lam ise, devlet güçlü; kale çürükse devlet zayıftır.
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Sun Tzu, “savaşların tümünde savaşarak zapt etmek en üstün başarı değildir; üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır” anlayışını benimseyerek stratejinin sadece cephede savaşmak olmadığını anlatmak istemiştir. Bu nedenle de doğru cevap C şıkkıdır.
Sun Tzu, “savaşların tümünde savaşarak zapt etmek en üstün başarı değildir; üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır” anlayışını benimseyerek stratejinin sadece cephede savaşmak olmadığını anlatmak istemiştir. Bu nedenle de doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 79
Güvenlik kavramı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?I-Güvenlik kavramı Soğuk Savaşın başladığı yıllardan Soğuk Savaşın sona erdiği yıllara kadar devletleri ilgilendiren askeri sorunları kapsamaktadır.II-Soğuk Savaş dönemi içerisinde Güvenlik kavramı askeri güç kullanımı olarak da tanımlanmaktadır.III- Askeri güç kullanımı tehdidi, Soğuk Savaş dönemi kullanılan Güvenlik kavramlarından biridir.IV- Güvenlik kavramının belirleyici kıstasları özneler ve tehditlerdir.
Seçenekler
A
Yanlız III
B
I ve III
C
Hepsi
D
I,II ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Güvenlik kavramı ile yazılan ifadelerin tümü doğrudur. Bu nedenle de doğru cevap C şıkkıdır.
Güvenlik kavramı ile yazılan ifadelerin tümü doğrudur. Bu nedenle de doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 80
I- Sun Tzu-Savaş SanatıII- Clausewitz-Savaş ÜzerineIII-Machiavelli-Savaş SanatıIV-Liddell Hart-Strateji: Dolaylı TutumYukarıda yer alan yazar ve eser eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Hepsi
B
Yanlız I
C
I ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Tüm verilen eşleştirmeler doğrudur. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Tüm verilen eşleştirmeler doğrudur. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 81
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde geleneksel güvenliği tehdit eden unsurlar ile günümüz güvenlik anlayışını tehdit eden unsurlar sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Eğitimsizlik- Askeri Unsurlar
B
Ekonomik İstikrarsızlık- Göç
C
Yoksulluk-Sağlık Sorunları
D
Askeri Unsurlar-Yoksulluk
E
Ozon tabakasının Delinmesi- Askeri Unsurlar
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Verilen eşleştirmelerden geleneksel güvenliği tehdit eden unsurlar ile günümüz güvenlik anlayışını tehdit eden unsurlar sırasıyla doğru olarak D şıkkında verilmiştir.
Verilen eşleştirmelerden geleneksel güvenliği tehdit eden unsurlar ile günümüz güvenlik anlayışını tehdit eden unsurlar sırasıyla doğru olarak D şıkkında verilmiştir.
Soru 82
Sun Tzu'nun Savaş Sanatı kitabına göre aşağıdaki durumlardan hangisini yapan komutan içinde bulunduğu durum için yanlış bir adım atmıştır?
Seçenekler
A
Düşmanın planını çözüp, ona göre strateji geliştiren.
B
Düşman güçlerinin birleşmesini engelleyen.
C
Surlarla korunan bir kenti kuşatan.
D
Zor koşullara uyum askeri prensibini göz önüne alarak subay seçimi yapan.
E
Ordudaki koşulları düşünerek ona göre orduyu yönetmeye kalkan.
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Sun Tzu'nun Savaş Sanatı kitabına göre surlarla korunan bir kenti kuşatan komutan içinde bulunduğu durum için yanlış bir adım atmıştır. Çünkü akıllı lider düflman ordusunu savaşmadan, düşman kentlerini kuşatmadan ele geçirmesini bilir. Düflman krallığını savaş meydanında uzun sürecek savaşlardan çok savaş oyunları ile bitirir.
Sun Tzu'nun Savaş Sanatı kitabına göre surlarla korunan bir kenti kuşatan komutan içinde bulunduğu durum için yanlış bir adım atmıştır. Çünkü akıllı lider düflman ordusunu savaşmadan, düşman kentlerini kuşatmadan ele geçirmesini bilir. Düflman krallığını savaş meydanında uzun sürecek savaşlardan çok savaş oyunları ile bitirir.
Soru 83
Aşağıda yer alan şıklardan hangisi Devleti güvenlik öznesi olarak kabul eder?
Seçenekler
A
Barış araştırmaları
B
Eleştirel güvenlik anlayışı
C
İnsan güvenliği yaklaşımı
D
Realist anlayış
E
Post-yapısal güvenlik anlayışı
Açıklama:
Güvenlik kavramının tanımlanmasındaki ana unsurları belirtebileceksiniz.
Doğru cevap D şıkkıdır. Çünkü realist anlayış dışında kalan eleştirel güvenlik anlayışı, insan güvenliği yaklaşımı, barış araştırmaları ve post-yapısal güvenlik yaklaşımı bireyi güvenlik öznesi olarak kabul eder.
Doğru cevap D şıkkıdır. Çünkü realist anlayış dışında kalan eleştirel güvenlik anlayışı, insan güvenliği yaklaşımı, barış araştırmaları ve post-yapısal güvenlik yaklaşımı bireyi güvenlik öznesi olarak kabul eder.
Soru 84
“Strateji, politikanın amaçlarının gerçekleştirilmesi için askeri imkanların dağıtımı ve uygulanması sanatıdır” sözü kime aittir?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Sir Basil Henry Liddell Hart
C
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
D
Andre Beaufre
E
Sun-Tzu
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Şıklarda adı geçen isimler strateji konusundan kendi düşüncelerini ifşa etmişlerdir. Bunların içinden İngiliz asker, askeri tarihçi ve savaş kuramcısı Sir Basil Henry Liddell Hart “Strateji, politikanın amaçlarının gerçekleştirilmesi için askeri imkanların dağıtımı ve uygulanması sanatıdır” sözünü sarf eden kişidir.
Şıklarda adı geçen isimler strateji konusundan kendi düşüncelerini ifşa etmişlerdir. Bunların içinden İngiliz asker, askeri tarihçi ve savaş kuramcısı Sir Basil Henry Liddell Hart “Strateji, politikanın amaçlarının gerçekleştirilmesi için askeri imkanların dağıtımı ve uygulanması sanatıdır” sözünü sarf eden kişidir.
Soru 85
Uluslararası ilişkilerde “güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” ileri süren bilimsel tarihçi kimdir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Antoine-Henri de Jomini
C
Aristo
D
Thucydides
E
Socrates
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Thucydides strateji anlayışını kadim Yunan şehir devletleri olan Atina ile Sparta arasındaki Peleponnez savaşlarını (M.Ö. 431-404) anlattığı ünlü kitabında bahsetmiştir. Uluslararası ilişkilerde “güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” ileri süren Thucydides, bu bilimsel yaklaşımıyla strateji kavramının güç kavramıyla özdeş olduğunu ortaya koymaktadır.
Thucydides strateji anlayışını kadim Yunan şehir devletleri olan Atina ile Sparta arasındaki Peleponnez savaşlarını (M.Ö. 431-404) anlattığı ünlü kitabında bahsetmiştir. Uluslararası ilişkilerde “güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” ileri süren Thucydides, bu bilimsel yaklaşımıyla strateji kavramının güç kavramıyla özdeş olduğunu ortaya koymaktadır.
Soru 86
Güvenliği “kazanılmış değerlere kasteden tehditlerin ya da bu tehditlerin varlığına dair korkuların bulunup bulunmaması” olarak tanımlayıp, kavramın ana unsurlarının belirlenmesinde “hangi değerlere kasteden tehditlerin, hangi araçlarla, ne pahasına bertaraf edileceği” sorularının cevaplanması gerektiğini kim ifade etmiştir?
Seçenekler
A
David Baldwin
B
Barry Buzan
C
Rothshild
D
Jean Jacques Rousseau
E
Arnold Wolfers
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soruda sunulan söz Arnold Wolfers'a aittir.
Soruda sunulan söz Arnold Wolfers'a aittir.
Soru 87
İkinci Dünya Savaşının ardından başlayan nükleer dönemde strateji anlayışı kendinden önceki dönemlerden belli temel noktada farklılık taşımaktadır? Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Özellikle nükleer dönemde politikacılara tavsiyelerde bulunan stratejistler artık akademik kuruluşlarda görev yapan sivil uzmanlardır.
B
İlk iki dönemde, strateji daha çok askerlik bilimi ile ilintili bir kavram iken, yeni dönemde disiplinlerararası bir nitelik kazanmıştır.
C
Güvenlik anlayışı nükleer dönemde strateji düşüncesinin özünü oluşturmuştur.
D
Nükleer silahların varlığı, strateji kavramını barışla daha yakın hale getirmiştir.
E
Nükleer silahların yıkıcı gücü nedeniyle, düşman üzerinde zafer kazanmak ikinci plana düşmüş, caydırıcılık stratejisi ön plana çıkmıştır.
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Güvenlik değil bilimsellik anlayışı nükleer dönemde strateji düşüncesinin özünü oluşturmuştur. Dolayısıyla doğru yanıt C şıkkıdır.
Güvenlik değil bilimsellik anlayışı nükleer dönemde strateji düşüncesinin özünü oluşturmuştur. Dolayısıyla doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 88
Aşağıdaki kuramcılardan hangisi stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi şeklinde tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Basil Henry Liddell Hart
C
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
D
Gaius Julius Ceasar
E
Sun Tzu
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Prusyalı general Carl von Clausewitz, 1832’de yayınlanan “Savaş Üzerine” başlıklı çalışmasında “stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi” şeklinde tanımlamaktadır.
Prusyalı general Carl von Clausewitz, 1832’de yayınlanan “Savaş Üzerine” başlıklı çalışmasında “stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi” şeklinde tanımlamaktadır.
Soru 89
Clausewitz’e göre “muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisi” hangi kavramı ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Strateji
B
Taktik
C
Muharebe
D
Hedef
E
Eylem
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Clausewitz’e göre taktik, “muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisi”, strateji ise “savaşın amacı için muharebenin kullanılması teorisi” olarak tanımlanır.
Clausewitz’e göre taktik, “muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisi”, strateji ise “savaşın amacı için muharebenin kullanılması teorisi” olarak tanımlanır.
Soru 90
Savafl sanatı genel itibarıyla düşmana ya da rakibe tuzak kurma vb. hayvan avcılığı döneminden kalma taktiklerle ifade edilen stratejik dönem hangisidir?
Seçenekler
A
Nükleer silahların geliştiği dönem
B
Modern dönem
C
Klasik dönem
D
Napoléon Bonaparte dönemi
E
Carl von Clausewitz dönemi
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Klasik dönemde stratejinin eş anlamlısı olarak algılanan savaş sanatı genel itibarıyla düşmana ya da rakibe tuzak kurma vb. hayvan avcılığı döneminden kalma taktiklerle ifade ediliyordu.
Klasik dönemde stratejinin eş anlamlısı olarak algılanan savaş sanatı genel itibarıyla düşmana ya da rakibe tuzak kurma vb. hayvan avcılığı döneminden kalma taktiklerle ifade ediliyordu.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi modern dönem stratejistlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Napoléon Bonaparte
B
Antoine-Henri de Jomini
C
Carl von Clausewitz
D
Liddell Hart
E
Sun Tzu
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Modern Dönemde Stratejik Düşünce bölümünde çözüm yer almaktadır.
Modern Dönemde Stratejik Düşünce bölümünde çözüm yer almaktadır.
Soru 92
Uluslararası ilişkilerde "Güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” ileri süren stratejist aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sir Basil Liddell Hart
B
Büyük İskender
C
Thucydides
D
Sun Tzu
E
Gaius Julius Ceasar
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Uluslararası ilişkilerde “güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” ileri süren Thucydides, bu yaklaşımıyla strateji kavramının güç kavramıyla özdeş olduğunu ortaya koymaktadır.
Uluslararası ilişkilerde “güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” ileri süren Thucydides, bu yaklaşımıyla strateji kavramının güç kavramıyla özdeş olduğunu ortaya koymaktadır.
Soru 93
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı kim yapmıştır?
Seçenekler
A
Arnold Wolfers
B
David Baldwin
C
Ken Booth
D
Wyn Jones
E
Thomas Schelling
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı Arnold Wolfers yapmıştır.
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı Arnold Wolfers yapmıştır.
Soru 94
Güvenlik kavramı stratejik çalışmaların gölgesinde kalmadan daha geniş anlamda tanımlanmaya başlandığı dönem hangisidir?
Seçenekler
A
1940
B
1950
C
1960
D
1970
E
1980
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
1980’lerden itibaren güvenlik Stratejik Çalışmalar’ın dar kalıbına sığmayan bir kavrama dönüştü.
1980’lerden itibaren güvenlik Stratejik Çalışmalar’ın dar kalıbına sığmayan bir kavrama dönüştü.
Soru 95
Aşağıdaki savaş kuramcılarından hangisi stratejik bilgisini önemli kılan kendi ordusunu çağdaşı olan ordulardan birkaç adım öne çıkartacak hamleler yapmıştır?
Seçenekler
A
Herman Kahn
B
Liddell Hart
C
Napoléon Bonaparte
D
Antoine-Henri de Jomini
E
Carl von Clausewitz
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Antoine-Henri de Jomini'nin stratejik bilgisini önemli kılan kendi ordusunu çağdaşı olan ordulardan birkaç adım öne çıkartacak hamleler yapmış olmasıdır.
Antoine-Henri de Jomini'nin stratejik bilgisini önemli kılan kendi ordusunu çağdaşı olan ordulardan birkaç adım öne çıkartacak hamleler yapmış olmasıdır.
Soru 96
Eski Yunan geleneğinde dar anlamda strateji neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Generallik Sanatını
B
Söz söyleme sanatını
C
Rakipleri aldatma Sanatını
D
Düşmanı yanlış yönlendirme Sanatını
E
Emre itaat ettieme tekniklerini
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Dar anlamda strateji, Eski Yunan gelene¤inde generallik sanat›n›, yani askeri araç- lar›n savafl›n amac›na ulaflmada kullan›lmas›n› ifade eder
Dar anlamda strateji, Eski Yunan gelene¤inde generallik sanat›n›, yani askeri araç- lar›n savafl›n amac›na ulaflmada kullan›lmas›n› ifade eder
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmalarının alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği kararları
B
Büyük güçlerin savunma politikaları
C
Bölgesel güvenlik sorunları
D
Silahsızlanma doktrini
E
Jeopolitik çalışmalar
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Stratejik Çalışmaların büyük güçlerin savunma politikalarından bölgesel güvenlik sorunlarına, nükleer caydırıcılık teorisinden silahsızlanma doktrinine, askeri teknolojik gelişmelerden çatışmanın nedenlerine ve jeopolitik çalışmalara kadar geniş bir yelpazedeki askeri-siyasi konuları inceleyen bir alan olduğu sonucuna varılabilir.
Stratejik Çalışmaların büyük güçlerin savunma politikalarından bölgesel güvenlik sorunlarına, nükleer caydırıcılık teorisinden silahsızlanma doktrinine, askeri teknolojik gelişmelerden çatışmanın nedenlerine ve jeopolitik çalışmalara kadar geniş bir yelpazedeki askeri-siyasi konuları inceleyen bir alan olduğu sonucuna varılabilir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde ABD kaynaklı eserlere göre "Stratejik Çalışmalar" yerine kullanılan başlıktır?
Seçenekler
A
Stratejik Ortaklık
B
Ulusal Güvenlik Çalışmaları
C
Güvenlik Stratejisi
D
Uluslararası Strateji
E
Ulusal Strateji
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Soğuk Savaş döneminin ABD kaynaklı eserleri incelendiğinde Stratejik Çalışmalar yerine Ulusal Güvenlik Çalışmaları başlığının yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir.
Soğuk Savaş döneminin ABD kaynaklı eserleri incelendiğinde Stratejik Çalışmalar yerine Ulusal Güvenlik Çalışmaları başlığının yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir.
Soru 99
Realizme göre stratejik çalışmalar hangi alandaki analize doğru yoğunlaşmıştır?
Seçenekler
A
Uluslararası merkezli
B
Stratejik merkezli
C
Devlet merkezli
D
Askeri merkezli
E
Realistik merkezli
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Realizmin devleti uluslararası politikanın ana aktörü olarak değerlendirmesinden hareketle, Stratejik Çalışmalar devleti hem güvenlik öznesi hem de güvenliği sağlayan aktör olarak algılamış ve bu çerçevede devlet-merkezli analizler yapılmıştır.
Realizmin devleti uluslararası politikanın ana aktörü olarak değerlendirmesinden hareketle, Stratejik Çalışmalar devleti hem güvenlik öznesi hem de güvenliği sağlayan aktör olarak algılamış ve bu çerçevede devlet-merkezli analizler yapılmıştır.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların özerk bir araştırma alanı olarak doğmasının göstergelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sivillerin strateji konularındaki eserleri ikinci Dünya Savaşının hemen ardından yayınlanmaya başlamıştır.
B
Strateji konularında makalelerin yayınlandığı World Politics ve international Organization dergileri yayın hayat›na başlamıştır.
C
Çeşitli askeri konuları değerlendirmek üzere 14 Mayıs 1948’de RAND adında sivil bir araştırma merkezi Amerikan Hava Kuvvetlerinin desteğiyle kurulması.
D
Düşünce kuruluşları kapatılmıştır.
E
Üniversitelerde savaş üzerine dersler verilmeye başlanmış
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Stratejik Çalışmaların özerk bir araştırma alanı olarak doğmasının göstergeleri şu şekilde sıralanabilir: ilk olarak, sivillerin strateji konularındaki eserleri ikinci Dünya Savaşının hemen ardından yayınlanmaya başlamıştır. İlk yapıtlar Bernard Brodie’nin Absolute Weapon: Atomic Weapon and World Order (Mutlak Silah: Atom Gücü ve Dünya Düzeni) ve William Borden’in There Will Be No Time: The Revolution in Strategy (Zaman Kalmadı: Stratejide Devrim) başlıklı eserleridir. İkinci olarak, strateji konularında makalelerin yayınlandığı World Politics ve International Organization dergileri yayın hayat›na başlamıştır. Üçüncü olarak, çeşitli askeri konuları değerlendirmek üzere 14 Mayıs 1948’de RAND (Research and Development Corporation) adında sivil bir araştırma merkezi (think tank) Amerikan Hava Kuvvetlerinin desteğiyle kurulmuştur. Son olarak da, üniversitelerde savaş üzerine dersler verilmeye başlanmış ve bazı üniversitelerde özellikle savaş üzerine çalışmalar yapan araştırma merkezleri kurulmuştur. Bu gelişmelerle temeli 1940’larda atılan Stratejik Çalışmalar esas olarak 1950’lerin ikinci yarısında yerleşik bir alan görünümüne bürünecektir.
Stratejik Çalışmaların özerk bir araştırma alanı olarak doğmasının göstergeleri şu şekilde sıralanabilir: ilk olarak, sivillerin strateji konularındaki eserleri ikinci Dünya Savaşının hemen ardından yayınlanmaya başlamıştır. İlk yapıtlar Bernard Brodie’nin Absolute Weapon: Atomic Weapon and World Order (Mutlak Silah: Atom Gücü ve Dünya Düzeni) ve William Borden’in There Will Be No Time: The Revolution in Strategy (Zaman Kalmadı: Stratejide Devrim) başlıklı eserleridir. İkinci olarak, strateji konularında makalelerin yayınlandığı World Politics ve International Organization dergileri yayın hayat›na başlamıştır. Üçüncü olarak, çeşitli askeri konuları değerlendirmek üzere 14 Mayıs 1948’de RAND (Research and Development Corporation) adında sivil bir araştırma merkezi (think tank) Amerikan Hava Kuvvetlerinin desteğiyle kurulmuştur. Son olarak da, üniversitelerde savaş üzerine dersler verilmeye başlanmış ve bazı üniversitelerde özellikle savaş üzerine çalışmalar yapan araştırma merkezleri kurulmuştur. Bu gelişmelerle temeli 1940’larda atılan Stratejik Çalışmalar esas olarak 1950’lerin ikinci yarısında yerleşik bir alan görünümüne bürünecektir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anıldığı yıllardır?
Seçenekler
A
1910’larin ikinci yarısından itibaren
B
1920’lerin ikinci yarısından itibaren
C
1930’larin ikinci yarısından itibaren
D
1940’larin ikinci yarısından itibaren
E
1950’lerin ikinci yarısından itibaren
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anılır.
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anılır.
Soru 102
Stratejik Çalışmalar, hangi tarihten itibaren Uluslararası İlişkiler disiplinin alt dallarından birisi haline gelmiştir?
Seçenekler
A
1970'lerden itibaren
B
1980'lerden itibaren
C
1990'lerden itibaren
D
2000'lerden itibaren
E
2010'dan itibaren
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Altın çağda, herhangi bir disiplinin çatısı altında bulunmayan Stratejik Çalışmalar, 1970’lerden itibaren Uluslararası Ekonomi-Politik ile birlikte Uluslararası İlişkiler disiplinin alt dallarından birisi haline gelmiştir.
Altın çağda, herhangi bir disiplinin çatısı altında bulunmayan Stratejik Çalışmalar, 1970’lerden itibaren Uluslararası Ekonomi-Politik ile birlikte Uluslararası İlişkiler disiplinin alt dallarından birisi haline gelmiştir.
Soru 103
Çevresel Güvenlik kavramı hangi tarihte kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır?
Seçenekler
A
1965
B
1972
C
1980
D
1995
E
2011
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Güvenlik gündemine yerleşen diğer bir konu da kapsamlı bir şekilde ilk kez 1972’deki Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı’nda dile getirilen "çevresel güvenlik" kavramı olmuştur.
Güvenlik gündemine yerleşen diğer bir konu da kapsamlı bir şekilde ilk kez 1972’deki Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı’nda dile getirilen "çevresel güvenlik" kavramı olmuştur.
Soru 104
Stratejik çalışmalarda 1965-80 döneminde kurumsallaşmanın ilk göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Savaş tehlikesinin artması
B
Duraklama dönemine girilmesi
C
Hükümet desteğinin artması
D
Ayrı bir ders olarak okutulması
E
Literatürde çok fazla yer verilmesi
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
1965-80 dönemindeki kurumsallaşmanın ilk göstergesi Stratejik Çalışmaların üniversitelerin Uluslararası İlişkiler veya Siyaset Bilimi bölümlerinde 1960’ların sonlarından itibaren ayrı bir ders olarak okutulmaya başlanmasıdır.
1965-80 dönemindeki kurumsallaşmanın ilk göstergesi Stratejik Çalışmaların üniversitelerin Uluslararası İlişkiler veya Siyaset Bilimi bölümlerinde 1960’ların sonlarından itibaren ayrı bir ders olarak okutulmaya başlanmasıdır.
Soru 105
Carl von Clausewitz, savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılmasına ne ad verir?
Seçenekler
A
Taktik
B
Aldatmaca
C
Tutum
D
Strateji
E
İmge
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Prusyal› general Carl von Clausewitz, 1832’de yay›nlanan “Savafl Üzerine” bafll›kl› çal›flmas›nda “stratejiyi savafl›n amaçlar›na ulaflmak için muharebenin araç olarak kullan›lmas› teorisi” fleklinde tan›mlamaktad›r
Prusyal› general Carl von Clausewitz, 1832’de yay›nlanan “Savafl Üzerine” bafll›kl› çal›flmas›nda “stratejiyi savafl›n amaçlar›na ulaflmak için muharebenin araç olarak kullan›lmas› teorisi” fleklinde tan›mlamaktad›r
Soru 106
Prusyalı general Helmuth Karl Bernhard von Moltke , ''generalin emrine verilen araçların savaşın amacına erişmek üzere pratik düzeyde uyarlanmasıdır'' tanımını aşağıdaki kavramlardan hangisi için söylemiştir?
Seçenekler
A
Savaş
B
Taktik
C
Strateji
D
Çatışma
E
Mevzi
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Prusyal› general Helmuth Karl Bernhard von Moltke’nin tan›m›- na göre de “strateji generalin emrine verilen araçlar›n savafl›n amac›na eriflmek üzere pratik dü- zeyde uyarlanmas›d›r
Prusyal› general Helmuth Karl Bernhard von Moltke’nin tan›m›- na göre de “strateji generalin emrine verilen araçlar›n savafl›n amac›na eriflmek üzere pratik dü- zeyde uyarlanmas›d›r
Soru 107
''Clausewitz’e göre (...) , muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisi, strateji ise savaşın amacı için muharebenin kullanılması teorisi olarak tanımlanır '' cümlesinde boş bırakılan yere en uygun terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taktik
B
Düzen
C
Tasarı
D
Oyun
E
Çatışma
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Clausewitz’e göre taktik, “muharebe s›ras›nda askeri güçlerin kullan›lmas› teorisi”, strateji ise “savafl›n amac› için muharebenin kullan›lmas› teorisi” olarak tan›mlan›r
Clausewitz’e göre taktik, “muharebe s›ras›nda askeri güçlerin kullan›lmas› teorisi”, strateji ise “savafl›n amac› için muharebenin kullan›lmas› teorisi” olarak tan›mlan›r
Soru 108
Aşağıdaki stratejistlerden hangisi, stratejinin amacını ''savaşın önlenmesi'' olarak da tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Sir Basil Liddell Hart
B
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
C
Carl von Clausewitz
D
Sun-Tzu
E
Cengiz Han
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Stratejinin bu dar tan›m›, askeri gücün kullan›m› veya kullan›lmas› tehdidini içerir; dolay›s›yla strateji hem savafl, hem bar›fl dönemini ilgilendiren bir kavram olarak karfl›m›za ç›kar. Hatta kimi stratejistlerce (örne¤in Sun-Tzu) stratejinin amac›n›n savafl›n önlenmesi olarak tan›mland›¤›, dolay›s›yla salt bar›fl zaman›na dair bir kavram olarak de¤erlendirildi¤i bile görülür.
Stratejinin bu dar tan›m›, askeri gücün kullan›m› veya kullan›lmas› tehdidini içerir; dolay›s›yla strateji hem savafl, hem bar›fl dönemini ilgilendiren bir kavram olarak karfl›m›za ç›kar. Hatta kimi stratejistlerce (örne¤in Sun-Tzu) stratejinin amac›n›n savafl›n önlenmesi olarak tan›mland›¤›, dolay›s›yla salt bar›fl zaman›na dair bir kavram olarak de¤erlendirildi¤i bile görülür.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi '' bir milletin siyasi, ekonomik, askeri, psikolojik kaynaklarını savaş ve barış zamanında hükümetin belirlediiği ulusal siyasi hedefleri elde etmeye yönelik en fazla desteği verecek şekilde yönlendirme bilim ve sanatı''nı ifade eden kavramdır?
Seçenekler
A
Yüksek Strateji
B
Taktik
C
Planlama
D
Tahkimat
E
İstihbarat
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Genifl anlamda strateji ise, Hart’›n tan›m› ›fl›¤›nda bir ulusun ya da uluslar toplulu¤unun siyasi amaçlara ulaflabilmek için tüm kaynaklar›n› koordine etmesini ve yönlendirmesini içeren bir kavramd›r. Genel strateji, yüksek strateji ya da ulusal strateji olarak da an›lan bu kavram bir milletin siyasi, ekonomik, askeri, psikolojik kaynaklar›n› savafl ve bar›fl zaman›nda hükümetin belirledi¤i ulusal siyasi hedefleri elde etmeye yönelik en fazla deste¤i verecek flekilde yönlendirme bilim ve sanat›d›r. Bu tan›m, gücün askeri olmayan araçlar›n›n da stratejinin belirlenmesinde kullan›laca¤›n› aç›k biçimde ortaya koyar. Andre Beaufre taraf›ndan da belirtildi¤i üzere, strateji ekonomik, siyasi ve askeri araçlar› içerir ve koordine eder
Genifl anlamda strateji ise, Hart’›n tan›m› ›fl›¤›nda bir ulusun ya da uluslar toplulu¤unun siyasi amaçlara ulaflabilmek için tüm kaynaklar›n› koordine etmesini ve yönlendirmesini içeren bir kavramd›r. Genel strateji, yüksek strateji ya da ulusal strateji olarak da an›lan bu kavram bir milletin siyasi, ekonomik, askeri, psikolojik kaynaklar›n› savafl ve bar›fl zaman›nda hükümetin belirledi¤i ulusal siyasi hedefleri elde etmeye yönelik en fazla deste¤i verecek flekilde yönlendirme bilim ve sanat›d›r. Bu tan›m, gücün askeri olmayan araçlar›n›n da stratejinin belirlenmesinde kullan›laca¤›n› aç›k biçimde ortaya koyar. Andre Beaufre taraf›ndan da belirtildi¤i üzere, strateji ekonomik, siyasi ve askeri araçlar› içerir ve koordine eder
Soru 110
Yüksek stratejinin ''bir milletin siyasi, ekonomik, askeri, psikolojik kaynaklarını savaş ve barış zamanında hükümetin belirlediiği ulusal siyasi hedefleri elde etmeye yönelik en fazla desteği verecek şekilde yönlendirme bilim ve sanatı'' olarak tanımlanmasından hangi yargı çıkarsanabilir?
Seçenekler
A
Güç yalnızca askeri bir konudur.
B
Gücü oluşturan unsurlar ile askeri kapasite eş anlamlıdır.
C
Stratejinin belirlenmesinde gücün askeri olmayan araçlarının da kullanımı zorunludur.
D
Strateji düşüncesi askeri olmayan hiç bir unsurla ilgilenmez
E
Strateji ne bilim ne de sanattır.
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Genifl anlamda strateji ise, Hart’›n tan›m› ›fl›¤›nda bir ulusun ya da uluslar toplulu¤unun siyasi amaçlara ulaflabilmek için tüm kaynaklar›n› koordine etmesini ve yönlendirmesini içeren bir kavramd›r. Genel strateji, yüksek strateji ya da ulusal strateji olarak da an›lan bu kavram bir milletin siyasi, ekonomik, askeri, psikolojik kaynaklar›n› savafl ve bar›fl zaman›nda hükümetin belirledi¤i ulusal siyasi hedefleri elde etmeye yönelik en fazla deste¤i verecek flekilde yönlendirme bilim ve sanat›d›r. Bu tan›m, gücün askeri olmayan araçlar›n›n da stratejinin belirlenmesinde kullan›laca¤›n› aç›k biçimde ortaya koyar. Andre Beaufre taraf›ndan da belirtildi¤i üzere, strateji ekonomik, siyasi ve askeri araçlar› içerir ve koordine eder (Beaufre, 1965).
Genifl anlamda strateji ise, Hart’›n tan›m› ›fl›¤›nda bir ulusun ya da uluslar toplulu¤unun siyasi amaçlara ulaflabilmek için tüm kaynaklar›n› koordine etmesini ve yönlendirmesini içeren bir kavramd›r. Genel strateji, yüksek strateji ya da ulusal strateji olarak da an›lan bu kavram bir milletin siyasi, ekonomik, askeri, psikolojik kaynaklar›n› savafl ve bar›fl zaman›nda hükümetin belirledi¤i ulusal siyasi hedefleri elde etmeye yönelik en fazla deste¤i verecek flekilde yönlendirme bilim ve sanat›d›r. Bu tan›m, gücün askeri olmayan araçlar›n›n da stratejinin belirlenmesinde kullan›laca¤›n› aç›k biçimde ortaya koyar. Andre Beaufre taraf›ndan da belirtildi¤i üzere, strateji ekonomik, siyasi ve askeri araçlar› içerir ve koordine eder (Beaufre, 1965).
Soru 111
Stratejinin anahtar kavram olduğu Stratejik Çalışmalar disiplini bir akademik alan olarak gelişimini hangi olaya borçludur?
Seçenekler
A
Balkan Savaşı
B
Birinci Dünya Savaşı
C
İkinci Dünya Savaşı
D
Otuz Yıl Savaşları
E
Soğuk Savaş
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Stratejinin anahtar kavram› oldu¤u Stratejik Çal›flmalar disiplini bir akademik alan olarak nükleer silahlanma ve So¤uk Savafl ile birlikte geliflmifltir.
Stratejinin anahtar kavram› oldu¤u Stratejik Çal›flmalar disiplini bir akademik alan olarak nükleer silahlanma ve So¤uk Savafl ile birlikte geliflmifltir.
Soru 112
Strateji anlayışıyla '' Üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır '' fikrini dile getiren stratejist kimdir?
Seçenekler
A
Sun Tzu
B
Napoleon
C
Clausewitz
D
von Moltke
E
Liddell Hart
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Bu nedenle, savafllar›n tümünde savaflarak zaptetmek en üstün baflar› demek de- ¤ildir. Üstün baflar› düflman›n direncini savaflmadan k›rmakt›r.
Bu nedenle, savafllar›n tümünde savaflarak zaptetmek en üstün baflar› demek de- ¤ildir. Üstün baflar› düflman›n direncini savaflmadan k›rmakt›r.
Soru 113
Savaşan tarafların askerlerinin tek bir sıra halinde karşılıklı yürüyerek sırayla ateş ettiği düz hat taktiği yerine, hareketli birimlerle savaş mantığını geliştiren ve orduyu komuta dağılımını sağlamak için küçük bölümlere ayıran asker ve stratejist kimdir?
Seçenekler
A
Cengiz Han
B
Napoléon Bonaparte
C
Carl von Clausewitz
D
Hannibal
E
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
(...) Askeri kapasitenin bu yolla art›r›lmas›yla beraber Napoléon, geçmiflte yaflanan savafllarda uygulanan savaflan taraflar›n askerlerinin tek bir s›ra halinde karfl›l›kl› yürüyerek s›rayla atefl etti¤i düz hat takti¤i yerine, hareketli birimlerle savafl mant›¤›n› gelifltirmifl ve orduyu komuta da¤›l›m›n› sa¤lamak için küçük bölümlere ay›rm›flt›r.
(...) Askeri kapasitenin bu yolla art›r›lmas›yla beraber Napoléon, geçmiflte yaflanan savafllarda uygulanan savaflan taraflar›n askerlerinin tek bir s›ra halinde karfl›l›kl› yürüyerek s›rayla atefl etti¤i düz hat takti¤i yerine, hareketli birimlerle savafl mant›¤›n› gelifltirmifl ve orduyu komuta da¤›l›m›n› sa¤lamak için küçük bölümlere ay›rm›flt›r.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi şeklinde tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Sir Basil Henry Liddell Hart
B
Clausewitz
C
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
D
Kral Aleksandros
E
Gaius Julius Ceasar
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Prusyalı general Carl von Clausewitz, 1832’de yay›nlanan “Savaş Üzerine” başlıklı çalışmasında “stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi” şeklinde tanımlamaktadır.
Prusyalı general Carl von Clausewitz, 1832’de yay›nlanan “Savaş Üzerine” başlıklı çalışmasında “stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi” şeklinde tanımlamaktadır.
Soru 115
"Muharebenin sevk ve idaresi" aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Strateji
B
Genel Strateji
C
Taktik
D
Strateji Anlayışı
E
Yüksek Strateji
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Taktik: Muharebenin sevk ve idaresi
Taktik: Muharebenin sevk ve idaresi
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi Klasik Dönem anlayışlarından birisidir ?
Seçenekler
A
Napoleon’un Strateji Anlayışı
B
Jomini’nin Strateji Anlayışı
C
Clausewitz’in Strateji Anlayışı
D
Hart’ın Strateji Anlayışı
E
Sun Tzu’nun Strateji Anlayışı
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli filozof Sun-Tzu’dur.
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli filozof Sun-Tzu’dur.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi Modern Dönemdeki anlayışlardan birisidir?
Seçenekler
A
Thucydides’in Strateji Anlayışı
B
Machiavelli’nin Strateji Anlayışı
C
Nükleer Stratejik Düşünce
D
Sun Tzu’nun Strateji Anlayışı
E
Napoléon’un Strateji Anlayış
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Napoleon Bonaparte modern dönemin ilk büyük stratejisti olarak kabul edilir
Napoleon Bonaparte modern dönemin ilk büyük stratejisti olarak kabul edilir
Soru 118
“Savaş Üzerine” başlıklı kitabında savaşın doğası, teorisi, savaş-siyaset ilişkisi, strateji, muharebe ve savaşın yürütülmesi gibi konulardan bahseden, bunları hem felsefi olarak inceleyip, hem de pratik önermelerde bulunan öncü düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Clausewitz
B
Jomini
C
Napoleon
D
Machiavelli
E
Thucydides
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Savaş stratejisi anlayışının gelişmesine katkı yapan öncü düşünür ve askerlerden biri olan Carl von Clausewitz, “Savaş Üzerine” başlıklı kitabında strateji ile savaş arasında doğrudan ilişki kurmuş; bu tartışmayı da aldığı felsefe eğitimi çerçevesinde esas itibarıyla felsefi bir temele oturtmuştur. Clausewitz, bu eserinde savaşın doğası, savaş-siyaset ilişkisi, strateji, muharebe ve savaşın yürütülmesi gibi konulardan bahseder.Bunları hem felsefi olarak inceler, hem de pratik önermelerde bulunur.
Savaş stratejisi anlayışının gelişmesine katkı yapan öncü düşünür ve askerlerden biri olan Carl von Clausewitz, “Savaş Üzerine” başlıklı kitabında strateji ile savaş arasında doğrudan ilişki kurmuş; bu tartışmayı da aldığı felsefe eğitimi çerçevesinde esas itibarıyla felsefi bir temele oturtmuştur. Clausewitz, bu eserinde savaşın doğası, savaş-siyaset ilişkisi, strateji, muharebe ve savaşın yürütülmesi gibi konulardan bahseder.Bunları hem felsefi olarak inceler, hem de pratik önermelerde bulunur.
Soru 119
"Kelime anlamıyla kişilerin korkusuzca yaşayabilmeleri durumu ve zarar veya tehlikeye karşı emniyet halidir." ifadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Strateji
B
Ulısal Strateji
C
Taktik
D
Güvenlik
E
Genel Strateji
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Kelime anlamıyla güvenlik kişilerin korkusuzca yaşayabilmeleri durumu ve zarar veya tehlikeye karşı emniyet halidir
Kelime anlamıyla güvenlik kişilerin korkusuzca yaşayabilmeleri durumu ve zarar veya tehlikeye karşı emniyet halidir
Soru 120
Güvenlik özneleri aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt aramaktadır?
Seçenekler
A
Ne için güvenlik
B
Kim için güvenlik
C
Nasılgüvenlik
D
Neden güvenlik
E
Ne zaman güvenlik
Açıklama:
Güvenlik kavramının tanımlanmasındaki ana unsurları belirtebileceksiniz.
Genel olarak incelediğimizde yoğunlukla iki unsurun kullanıldığını görürüz:Bu unsurlardan ilki olan güvenlik özneleri, kim için güvenlik sorularna yanıt aramaktadır
Genel olarak incelediğimizde yoğunlukla iki unsurun kullanıldığını görürüz:Bu unsurlardan ilki olan güvenlik özneleri, kim için güvenlik sorularna yanıt aramaktadır
Soru 121
Güvenlik tehditleri aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt aramaktadır?
Seçenekler
A
Nerede güvenlik
B
Ne zaman güvenlk
C
Kime karşı güvenlik
D
Neye karşı güvenlik
E
Neden güvenlik
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Güvenlik tehditleri , neye karşı güvenlik sorusuna cevap vermektedir.
Güvenlik tehditleri , neye karşı güvenlik sorusuna cevap vermektedir.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik kavramının tanımlanmasına katkı sağlamak amacıyla David Baldwin'in öne sürdüğü güvenliğin yedi adet unsurundan biri değildir?
Seçenekler
A
Kim ve hangi değerler için
B
Hangi araçlarla
C
Ne ölçüde
D
Ne pahasına
E
Tehdidin varlığına dair korkular
Açıklama:
Güvenlik kavramının tanımlanmasındaki ana unsurları belirtebileceksiniz.
Soru 123
Varşova Paktı hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1933
B
1939
C
1945
D
1955
E
1991
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 124
Berlin Duvarı hangi tarihte yıkılmıştır?
Seçenekler
A
1961
B
1963
C
1989
D
1991
E
1994
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 125
Carl von Clausewitz'e göre stratejiyi anlamak için onun bazı unsurlardan oluştuğunu dikkate almak gerekir. Aşağıdakilerden hangisi stratejinin Clausewitz'in öne sürdüğü unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ahlaki
B
Coğrafi
C
Biyolojik
D
Fiziki
E
Matematiksel
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 126
Soğuk Savaş bittikten sonra güvenliğin kavramsallaştırılmasında aşağıdakilerden hangisinin yeni bir etken olmadığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Askeri tehditler
B
Çevre sorunları
C
Nüfus fazlalığı
D
Göç
E
Yoksulluk
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi nükleer dönemdeki strateji anlayışını önceki dönemlerdeki anlayıştan farklı kılan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Caydırıcılık önplana çıkmıştır
B
Strateji kavramı barış kavramına daha yakın hale gelmiştir
C
Strateji düşüncesinin özünü bilimsellik oluşturmuştur
D
Savaşta zaferin nasıl kazanılacağı araştırılmıştır
E
Sivil uzmanlar stratejist olarak görev yapmıştır
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 128
Aşağıdaki "yaklaşım-güvenlik öznesi" eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Barış Araştırmaları - Devlet
B
İnsan Güvenliği -Birey
C
Feminist Yaklaşım - Kadın
D
Eleştirel Güvenlik - Birey
E
Realist Yaklaşım- Devlet
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 129
Stratejiyi "politikanın amaçlarının gerçekleştirilesi için askeri imkânların dağıtımı ve uygulanması sanatı" olarak tarif eden stratejist aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sir Basil Henry Liddell Hart
B
Carl Von Clausewitz
C
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
D
Sun Tzu
E
Thucydides
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 130
"Strateji: Dolaylı Tutum" başlıklı eser aşağıdaki hangi stratejist tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
Sir Basil Henry Liddell Hart
B
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
C
Carl von Clausewitz
D
Thomas Hobbes
E
Niccolo Machiavelli
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 131
Stratejik düşünce ve bu düşüncenin gelişimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar bir akademik alan olarak 1940'larda doğmuştur
B
Klasik dönem, 18. yüzyıl öncesi dönemi kapsar
C
Klasik dönemde strateji kavramı savaş sanatı ile eş anlamda kullanılmıştır
D
Modern dönem, nükleer silahların geliştirilmesi ile başlar
E
Nükleer dönemde stratejik düşüncede caydırıcılık önplana çıkmıştır
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 132
Soğuk Savaş dönemi boyunca, güvenlik çalışmalarında güvenliğin temel aktörü olarak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birey
B
Uluslararası örgütler
C
Şirketler
D
Devlet
E
Sivil toplum kuruluşları
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 133
1832’de yayınlanan "Savaş Üzerine" başlıklı eser aşağıdaki stratejistlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Carl Von Clausewitz
B
Basil Henry Liddell Hart
C
Gerhard von Scharnhorst
D
Immanuel Kant
E
Karl Wilhelm Ferdinand
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 134
Clausewitz’e göre aşağıdakilerden hangisi stratejinin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Coğrafi unsurlar
B
Dinsel ve dilsel unsurlar
C
Matematiksel unsurlar
D
Ahlaki unsurlar
E
Fiziki unsurlar
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi yapısal şiddeti oluşturan öğelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik eşitsizlik
B
Sosyal eşitsizlik
C
Eğitim seviyesinin düşüklüğü
D
Askeri güç
E
Ayrımcılık
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Soru 136
1940-1980 döneminde güvenlik temel olarak aşağıdakilerden hangisiyle özdeşleştiriliyordu?
Seçenekler
A
Enerji sorunları
B
Üçüncü Dünya sorunlarının çözümü
C
İklim değişikliğiyle mücadele
D
Refahın paylaşılması
E
Devletlerin askeri sorunlar çerçevesinde uyguladıkları güç politikaları
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 137
Güvenlik tehditleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Geleneksel güvenlik anlayışında benimsenen güvenlik gündeminin özünde askeri tehditler vardır.
B
1970’lerden itibaren güvenliğin askeri nitelik taşımayan sorunlarla tehdit edildiğine dikkat çekilmektedir.
C
Kopenhag Okulu her şeyin bir güvenlik sorunu olarak algılanması gerektiğini savunur.
D
Günümüzde realist akımlar dışında birçok kuram güvenliğin çevreden sağlık sorunlarına, ekonomiden göçe kadar çok geniş bir çerçevede ele alınması gerektiğinde hemfikirdir.
E
Üçüncü Dünya’yı etkilediği sürece yoksulluk, eğitimsizlik, sağlık gibi konuları güvenlik tehdidi olarak görmek mümkündür.
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 138
"Savaş, generallere bırakılamayacak kadar ciddi bir iştir." sözü aşağıdaki devlet adamlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Georges Benjamin Clemenceau
B
Ferdinand Sarrien
C
Aristide Briand
D
Jules Grévy
E
Georges Ernest Boulanger
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 139
Napoleon’un strateji anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hareketli birimlerle savaş mantığını geliştirmiştir.
B
Kuvvet kullanımını politik bir hareketin parçası olarak tanımlamıştır.
C
Muharebeden kesin sonuç alma üzerine odaklanmıştır.
D
Saldırı anında diğer tarafa göre mutlaka daha güçlü olmak kabul ettiği ana prensiplerden biridir.
E
Orduyu bir bütün olarak değerlendirip, küçük bölümlere ayrılmasına karşı çıkmıştır.
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 140
Güvenlik kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kişilerin korkusuzca yaşayabilmeleri durumu ve zarardan veya tehlikeye karşı emniyet halidir.
B
Objektif anlamda güvenlik, kazanılmış değerlere yönelik tehditlerin varlığını ölçer.
C
Güvenlik, devletlerin ve toplumların bağımsız kimlik ve işlevsel bütünlüklerini koruma kabiliyetidir.
D
Soğuk Savaşın sonlarına doğru bireyler, sistem ve uluslararası aktörlerde güvenlik gündemine dahil edilmiştir.
E
Soğuk Savaş döneminde güvenlik, insanları ilgilendiren toplumsal sorunlar çerçevesinde ekonomi ve çevre politikaları ile özdeştiriliyordu.
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 141
Nükleer dönemi, klasik ve modern dönemden ayıran özellikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Nükleer dönemin ünlü stratejistleri farklı disiplinlerdeki uzmanlıklarıyla ünlüdürler.
B
Nükleer silahların varlığı, strateji kavramını barışa daha yakın hale getirmiştir.
C
Politikacılara tavsiyede bulunan stratejistler artık akademik kuruluşlarda görev yapan sivil uzmanlardır.
D
Bernard Brodie’nin ekonominin yöntemlerini kullanmasıyla nükleer dönemde bilimsellik anlayışı nükleer dönemde strateji düşüncesinin özünü oluşturmuştur.
E
Klasik ve modern dönemde strateji daha çok askerlik bilimi ile ilintili iken, nükleer dönemde coğrafi bir nitelik kazanmıştır.
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi klasik dönem stratejistlerinden biridir?
Seçenekler
A
Napoleon Bonaparte
B
Antoine-Henri Jomini
C
Sun-Tzu
D
Carl von Clausewitz
E
Sir Basil Liddell Hart
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 143
Hem yapısal hem de fiziksel şiddetle karşılaşan ve hatta toplumda suskunluk noktasına kadar marjinalleştirilen kadınların güvenlik sorunlarını ele alan temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Neo-liberalizm
B
Üçüncü dünya güvenlik okulu
C
Feminist güvenlik çalışmaları
D
Barış araştırmaları
E
Dünya sistemi yaklaşımı
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 144
Jomini’nin strateji anlayışı ile Nazi ordularının stratejisi arasındaki temel benzerlik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orduların dolaysız olarak savaş meydanında karşılaşması
B
Ordunun parçalar halinde değil bir bütün olarak örgütlenmesi
C
Avrupa orduları için harita ve lojistik bilgisinin önemi
D
Askeri manevraların hızlı gerçekleştirilmesi
E
Asıl askeri hedefin toprak işgali olması
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 145
Napoléon'un strateji anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Politik hedeflerine ulaşacak kapsamlı bir genel strateji oluşturmuştur
B
Askeri yöntemleri politik bir hareketin parçası olarak tanımlamıştır
C
Ulus-ordu sistemini savunmuş ve uygulamıştır
D
Ordunun hareketli birimlerden oluşmasını savunmuştur
E
Orduyu yeterli boyutlarda parçalardan oluşan bir yapı olarak örgütlemiştir
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi Nükleer Dönemde Stratejik Düşünce’nin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Politikacılara tavsiyelerde bulunan stratejistler artık akademik kuruluşlarda görev yapan sivil uzmanlardır.
B
Stratejik Çalışmalar, disiplinlerarası bir nitelik kazanmıştır.
C
Bilimsel bir nitelik kazanmıştır.
D
Nükleer silahlanma ve caydırıcılık stratejisi ön plana çıkmıştır.
E
Nükleer silahların varlığı, strateji kavramını savaşa daha yakın bir hale getirmişti.
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 147
"Taktik kavramı" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Siyasi amaçlar için askeri kuvvetlerin kullanımıdır.
B
Askeri araçlar ile siyasi hedef arasındaki ilişkidir.
C
Askeri stratejidir.
D
Savaşın amacı için muharebenin kullanılması yaklaşımıdır.
E
Muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisidir.
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 148
Strateji ve taktik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Strateji, askeri gücün kullanımını veya kullanılması tehdidini içerir.
B
Taktik, muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisidir.
C
Taktik, askeri stratejinin daha üst düzeyde uygulanmasına dair bir kavramdır.
D
Strateji, siyasi amaçlar için askeri kuvvetlerin kullanılmasına dair teori ve pratiktir.
E
Genel strateji, gücün tüm unsurlarının siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılmasıdır.
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 149
Nükleer dönemde stratejik düşüncenin doğası ve değişimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik tavsiyelerde bulunanlar artık genelde sivil uzmanlardır.
B
Strateji çalışmaları disiplinlerarası bir nitelik kazanmıştır.
C
Stratejide ekonomik yöntemlerin kullanılmasından vazgeçilmiştir.
D
Bilimsellik anlayışı strateji düşüncesinin özünü oluşturmaktadır.
E
Zafer kazanma değil caydırıcılık stratejisi ön plana çıkmıştır.
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 150
"Savaş Sanatı" kitabı en eski askeri strateji ve uluslararası ilişkiler eseri olarak bilinen asker ve savaş kuramcısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sun Tzu
B
Thucydides
C
Napolyon Bonapart
D
Basil Henry Liddell Hart
E
Jacques Pâris de Bollardière
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 151
Taktiği "muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisi" olarak tanımlayan Clausewitz'e göre aşağıdakilerden hangisi taktik kavramını karşılayan bir ifadedir?
Seçenekler
A
Taktik, muharebenin savaşın amaçları doğrultusunda kullanılmasıdır.
B
Taktik, muharebenin sevk ve idaresidir.
C
Taktik, muharebenin savaş amacı olarak kullanılmasıdır.
D
Taktik, gücün tüm unsurlarının siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılmasıdır.
E
Taktik, politikanın amaçlarının gerçekleştirilmesi için askeri imkanların dağıtımı ve uygulanması sanatıdır.
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 152
Bilimsel tarihçiliğin ve siyasal gerçekçiliğin babası olarak bilinen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thucydides
B
Sun Tzu
C
Sun Wu
D
Sima Qian
E
Pericles
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Soru 153
Gücün tüm unsurlarının siyasi amaçlar doğrultusunda koordine edilmesi ve kullanılması anlamına gelen kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ulusal çıkar
B
Taktik
C
Strateji
D
Askeri strateji
E
Genel strateji
Açıklama:
Strateji kavramını tanımlayabilecek; taktik, askeri strateji ve genel strateji kavramları arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Soru 154
Machiavelli’nin strateji anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Ulusal çıkarların korunması yasal ve ahlaki yollardan sağlanmalıdır.
B
Yöneticilerin asıl görevi ulusal çıkarları korumak ve ilerletmektir.
C
Bir devlet varlığını devam ettirebilmek için güçlü olmak zorundadır.
D
Yöneticiler, bireylerden farklı ahlaki değerlerle hareket etmelidirler.
E
Yöneticiler gerektiğinde güce başvurabilirler.
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 155
Güvenlik çalışmalarının sınırını belirlemek için Kopenhag Okulu’nun geliştirdiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulusal strateji
B
Güvenlikleştirme
C
Üçüncü dünya güvenliği
D
İnsani güvenlik
E
Eleştirel güvenlik çalışmaları
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi Varşova Paktı’nın kurucu ülkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Çekoslavakya
C
Polonya
D
Romanya
E
Arnavutluk
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 157
Strateji kavramının savaş-barış kavramıyla ilişkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sun-Tzu’ya göre stratejinin amacı, savaşın önlenmesi olduğundan, salt barış zamanını ilgilendiren bir kavramdır.
B
Hart, askeri stratejiyi yalnızca savaş zamanına dair bir kavram olarak ele aldığı için Clausewitz’i eleştirmiştir.
C
Nükleer silahların tahrip gücü, savaşı savaşılmaz bir niteliğe büründürdüğünden strateji barış zamanını da ilgilendiren bir kavramdır.
D
Clausewitz anlayışta strateji yalnızca savaş zamanını ilgilendiren bir kavramdır.
E
Nükleer silahların gelişimi neticesinde strateji yalnızca savaş zamanını ilgilendiren bir kavramdır.
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 158
Thucydides’e göre savaşın asıl nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adalet arayışı
B
Barışı sağlama
C
Onuru koruma
D
Güç peşinde koşma
E
Haksızlıklara karşı çıkma
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 159
Aşağıdaki düşünürlerden hangisinin çalışmalarında strateji anlayışının izlerini bulmak mümkün değildir?
Seçenekler
A
Jean Jacques Rousseau
B
Sun-Tzu
C
Liddell Hart
D
Thucydides
E
Machiavelli
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 160
Aşağıdaki yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sun Tzu-Savaş Sanatı
B
Clausewitz-Savaş Üzerine
C
Napoleon-Savaşın Tarihi
D
Machiavelli-Savaş Sanatı
E
Liddell Hart-Strateji: Dolaylı Tutum
Açıklama:
Strateji düşüncesinin gelişimindeki dönüm noktalarını saptayıp, belli başlı stratejistlerin fikirlerini tartışabileceksiniz.
Soru 161
Nükleer dönemin strateji anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dönemin stratejistleri asker kökenlidir.
B
Dönemin strateji uzmanları genellikle akademik kuruluşlarda görev yapan sivillerdir.
C
Dönemin stratejistleri farklı alanlarda uzmanlığa sahiplerdir.
D
Bilimsellik anlayışı nükleer dönemde strateji düşüncesinin özünü oluşturmuştur.
E
Nükleer dönemde savaş tahrip gücü yüksek bir olgu olduğundan, caydırıcılık anlayışı çalışmalarda önem kazanmıştır.
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 162
Soğuk savaş döneminde güvenlik aşağıdakilerden hangisi ile özdeşleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Askeri güç kullanımı ya da kullanımı tehdidi
B
Çevre ve sağlıklı yaşam sorunları
C
Ekonomik istikrarsızlıklar
D
Refahın paylaştırılması
E
Göç ve iltica faaliyetleri
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 163
Soğuk Savaş döneminde güvenliği tehdit edilen özne olarak tekelleştirilen aktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birey
B
Toplum
C
Yapısal şiddete maruz kalan bireyler
D
Devlet
E
Kadın
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 164
Bireyi güvenlik öznesi olarak kabul etmeyen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Realist anlayış
B
Eleştirel güvenlik anlayışı
C
İnsan güvenliği yaklaşımı
D
Barış Araştırmaları
E
Post-yapısal güvenlik anlayışı
Açıklama:
Güvenlik kavramını tanımlayabilecek ve kavramın tanımlanmasında Soğuk Savaştan günümüze nasıl bir dönüşümün gerçekleştiğini ifade edebileceksiniz.
Soru 165
Stratejiyi ‘savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi’ şeklinde tanımlayan general aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Sir Basil Henry Lidalel Hard
C
Helmut Karl Bernard von Moltke
D
Sun Tzu
E
Thucdides
Açıklama:
Dar anlamda strateji, Eski Yunan geleneğinde generallik sanatın›, yani askeri araçların savaşın amacına ulaşmada kullanılmasını ifade eder. Prusyalı general Carl Von Clausewitz, 1832’de yayınlanan “Savaş Üzerine” başlıklı çalışmasında “stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması” teorisi”şeklinde tanımlamaktadır.
Soru 166
Stratejiyi genel, yüksek ve ulusal strateji olarak bölümlendiren; İngiliz asker, askeri tarihçi ve savaş kuramcısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Sir Basil Henry Lidalel Hard
C
Helmut Karl Bernard von Moltke
D
Sun Tzu
E
Thucdides
Açıklama:
Geniş anlamda strateji ise, Hart’ın tanımı ışığında bir ulusun ya da uluslar topluluğunun siyasi amaçlara ulaşabilmek için tüm kaynakların› koordine etmesini ve yönlendirmesini içeren bir kavramdır. Genel strateji, yüksek strateji ya da ulusal strateji olarak da anılan bu kavram bir milletin siyasi, ekonomik, askeri, psikolojik kaynakların› savaş ve barış zamanında hükümetin belirlediği ulusal siyasi hedefleri elde etmeye yönelik en fazla desteği verecek şekilde yönlendirme bilim ve sanatıdır.
Soru 167
Aşağıdaki kavramlardan hangisi muharebenin savaşın amaçları doğrultusunda kullanılması tanımının karşılığıdır?
Seçenekler
A
Taktik
B
Strateji
C
Genel strateji
D
Yüksek strateji
E
Ulusal strateji
Açıklama:
Strateji savaşın amaçları doğrultusunda kullanılmasıdır.
Soru 168
- 1.Dünya savaşı
- 2. Dünya savaşı
- Berlin duvarının yıkılışı
- SSCB'nin dağılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Soğuk Savaş'ın başlangıcına ve bitişine ilişkin yaşanan olaylar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II, III ve IV
Açıklama:
Soğuk Savaş: kavramı İkinci Dünya Savaşı sonrasında, temelde ABD ile SSCB arasında gelişen düşmanca ilişkileri ve ideolojik çatışmayı tanımlamak için kullanılmıştır. Bu çatışma kendisini açık askeri eylemlerle değil, ekonomik baskı, propaganda ve silahlanma yarışlarıyla gösterdi. Bu dönem için çoğunlukla Churchill’in 1946’daki “demir perde” konuşlanması başlangıç, 1989’da Berlin Duvar’ının yıkılışı veya 1991’de SSCB’nin dağılmasında bitiş olarak kabul edilmektedir.
Soru 169
Stratejik düşüncenin gelişimini aşağıda yazılı hangi dönemlerde incelemek gerekir?
- 18.yy öncesi klasik dönem
- 18.yy sonrası modern dönem
- Nükleer silahların geliştiği dönem
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Stratejik düşüncenin gelişimini üç bölümde incelemek mümkündür. Bunlar 18.yy öncesi klasik dönem,18.yy sonrası modern dönem ve nükleer silahların geliştiği dönem.
Soru 170
Jomini’nin strateji anlayışını 20.yy. da hangi lider kullanmıştır?
Seçenekler
A
Adolf Hitler
B
Napoleon
C
Mussolini
D
Churchill
E
Stalin
Açıklama:
Bu strateji anlayışını 20.yy. ortalarına doğru Adolf Hitler yönetimindeki Nazi ordusu kendi hava kuvvetlerinde kullanmıştır.
Soru 171
Güvenlik kavramının tamamen stratejik çalışmaların gölgesinde tanımlandığı dönem aşağıdaki seçeneklerdn hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
1930-1950
B
1940-1960
C
1940-1980
D
1950-1980
E
1960-1990
Açıklama:
Güvenlik kavramı, soğuk savaşın başladığı 1940’lardan Soğuk Savaşın sona erdiği 1980’lere kadar neredeyse tamamen Stratejik Çalışmaların gölgesinde tanımlanıyordu.
Soru 172
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair ilk çalışmalar kim tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Arnold Wolfers
C
Helmut Karl Bernard von Moltke
D
Sir Basil Henry Lidalel Hard
E
Sun Tzu
Açıklama:
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair ilk kapsamlı çalışmayı Arnold Wolfers yapmıştır.
Soru 173
‘Devlet bireyin güvenliğini sağlayan araç, bireyin güvenliği amaçtır’ fikri kime aittir?
Seçenekler
A
Arnold Wolfers
B
Ken Booth
C
Thucdides
D
Sun Tzu
E
Platon
Açıklama:
Eleştirisel Güvenlik Çalışmalarının en önemli isimlerinde Ken Booth’a göre ‘Devlet bireyin güvenliğini sağlayan araç, bireyin güvenliği amaçtır’ fikrini savunmuştur.
Soru 174
Stratejiyi taktikten ayıran unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muharebenin sevk edilmesi
B
Muharebenin idare edilmesi
C
Taktiğe göre daha dar kapsamlı olması
D
Savaşın amacı için muharebenin kullanılması
E
Askeri kuvvetlerin kullanılması
Açıklama:
Askeri araçlar - siyasi hedef ilişkisini açıklayan kavrama askeri strateji kavramı denilmektedir. Taktik kavramı genellikle askeri strateji ile karıştırılır. Strateji muharebenin savaşın amacı için kullanılmasını ifade eder. Dolayısıyla daha geniş bir kapsama sahiptir. Taktik ise muharebenin düzenlenmesi ve yönetilmesini ifade eder.
Soru 175
İkinci Dünya Savaşı sonrasında, ABD ve SSCB arasında gelişen düşmanca ilişkileri ve ideolojik çatışmayı tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğuk Savaş
B
Stratejik Çalışmalar
C
Demir Perde
D
Nükleer Silahlar Dönemi
E
Klasik Dönem
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında, ABD ve SSCB arasında gelişen düşmanca ilişkileri ve ideolojik çatışmayı tanımlayan kavram “Soğuk Savaş”tır. Churchill’in “demir perde” konuşması ile başladığına inanılmaktadır ve nükleer silahlar Soğuk Savaş döneminde önemli rol oynamıştır.
Soru 176
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan filozof kimdir?
Seçenekler
A
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
B
Sir Basil Liddell Hart
C
Carl von Clausewitz
D
Thucydides
E
Sun Tzu
Açıklama:
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atan filozof Sun Tzu’dur. M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli bir filozoftur.
Soru 177
Thucydides'in strateji ile ilgili görüşü kapsamında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Seçenekler
A
Güçsüzler her zaman güçlülere boyun eğmektedir.
B
Strateji kavramı, güç kavramına eşdeğerdir.
C
Thucydides güçlü olanlardan yanadır.
D
Stratejinin uluslararası ilişkilerde önemi yoktur.
E
Thucydides siyasal gerçekçiliği başlatmıştır.
Açıklama:
Thucydides, güç politikasının savaşlara neden olduğunu belirtmiştir. Uluslararası ilişkilerde güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını ileri sürmüş, bu yaklaşımıyla strateji kavramını güç kavramıyla özdeş olduğunu ortaya koymuştur.
Soru 178
Aşağıdakilerden hangisi Modern dönemde stratejik düşüncenin öncülerinden değildir?
Seçenekler
A
Hart
B
Napoléon
C
Machiavelli
D
Jomini
E
Clausewitz
Açıklama:
Machiavelli, klasik dönemdeki strateji düşünürlerindendir. Hart, Napoléon, Jomini ve Clausewitz ise modern dönemin öncülerdir.
Soru 179
Napoléon dönemindeki teknolojik gelişmeler savaşları nasıl etkilemiştir?
Seçenekler
A
Savaşların süresi kısalmıştır.
B
Savaşların yaygınlığı azalmıştır.
C
Savaşların yıkıcılığı artmıştır.
D
Savaşlar sanayi bölgelerinde gerçekleşmiştir.
E
Tüm erkeklere askerlik yapma yükümlülüğü gelmiştir.
Açıklama:
Napoléon dönemindeki teknolojik gelişmeler ve sanayi üretim kapasitesinin artması savaşın yaygınlığının, süresinin ve yıkıcılığının artmasına nenden olmuştur.
Soru 180
Düşman üzerinde zafer kazanmanın ikinci plana düştüğü ve caydırıcılık stratejisinin ön plana çıktığı dönem hangisidir?
Seçenekler
A
Modern dönem
B
Nükleer dönem
C
Jomini dönemi
D
Sun Tzu dönemi
E
Klasik dönem
Açıklama:
Nükleer silahların varlığı strateji kavramını barışa daha yakın hale getirmiştir. Nükleer silahların yıkıcı gücü nedeniyle düşman üzerinde zafer kazanmanın ikinci plana düştüğü ve caydırıcılık stratejisinin ön plana çıktığı dönem nükleer dönemdir.
Soru 181
Aşağıdaki kavramlardan hangisi Soğuk Savaşın sona erdiği dönemdeki güvenlik kavramı kapsamı içinde yer alır?
Seçenekler
A
Askeri sorunlara yönelik güç politikaları
B
İnsanların birey olarak özgürlüğü
C
Devletin ekonomik istikrarı sağlaması
D
Hastalık tehdidine karşı önlem
E
Toplumların işlevsel bütünlüğünü koruması
Açıklama:
Güvenlik kavramı, Soğuk Savaşın sona erdiği 1800’lere kadar Stratejik Çalışmaların gölgesinde tanımlanmaktaydı bilgisi devletlerin bu dönemde askeri sorunlar çerçevesinde güç politikaları uyguladığı anlamına gelmektedir. Askeri sorunlar dışındakı konular güvenlik kapsamı dışında bırakılmıştır.
Soru 182
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Varşova Paktına imza atmıştır?
Seçenekler
A
Macaristan
B
ABD
C
Fransa
D
Yunanistan
E
İngiltere
Açıklama:
Varşova Paktı 1955’te SSCB, Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslavakya, Doğu Almanya, Macaristan, Polonya ve Romanya arasında imzalanan dostluk, işbirliği ve yardımlaşma anlaşmasıdır.
Soru 183
Çevre sorunlarını güvenlik kapsamında değerlendiren bir yaklaşımda aşağıdakilerden hangisi güvenlik tehdidi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Ozon tabakasi
B
Biyosfer
C
Ormanlar
D
Buzullar
E
Küresel ısınma
Açıklama:
Çevre sorunlarını güvenlik kapsamında değerlendiren bir yaklaşımda, küresel ısınma bir güvenlik tehdidi iken diğer seçeneklerde verilenler güvenlik özneleridir.
Soru 184
Aşağıdakilerden hangisi strateji tanımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Siyasi amaçlar için askeri kuvvetlerin kullanımı ya da kullanılması tehdidine ilişkin teori ve pratik
B
Politikanın amaçlarının gerçekleştirilmesi için askeri imkanların dağıtımı ve uygulanması sanatı
C
Generalin emrine verilen araçların savaşın amacına erişmek için pratik düzeyde uyarlanması
D
Savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi
E
Muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisi
Açıklama:
Prusyalı general Carl von Clausewitz, 1832’de yayınlanan “Savaş Üzerine” başlıklı çalışmasında “stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi” şeklinde tanımlamaktadır. Benzer şekilde, İngiliz askeri tarihçi Sir Basil Henry Liddell Hart’ın 1941’de ilk baskısını yapan “Strateji: Dolaylı Tutum” başlıklı eserinde belirttiği üzere “strateji, politikanın amaçlarının gerçekleştirilmesi için askeri imkanların dağıtımı ve uygulanması sanatıdır." Prusyalı general Helmuth Karl Bernhard von Moltke’nin tanımına göre de “strateji generalin emrine verilen araçların savaşın amacına erişmek üzere pratik düzeyde uyarlanmasıdır”. Yukarıdaki strateji tanımları ışığında, strateji siyasi amaçlar için askeri kuvvetlerin kullanımı ya da kullanılması tehdidine ilişkin teori ve pratik olarak betimlenebilir. Clausewitz’e göre taktik ise, “muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisidir”.
Soru 185
Sun Tzu'nun anlayışına göre aşağıdakilerden hangisi üstün başarıdır?
Seçenekler
A
Bir düşman ordusunu yok etmek
B
Bir düşman ülkesini yakıp yıkmak suretiyle ele geçirmek
C
Bir ülkenin ihtiyacı olan kaynakları edinmesini önleyerek direncini kırmak
D
Nükleer silahlar vasıtasıyla bir düşmanı etkisiz hale getirmek
E
Paralı profesyonel askerlerden oluşan bir orduyla düşmana saldırmak
Açıklama:
Sun Tzu, “savaşların tümünde savaşarak zaptetmek en üstün başarı değildir; üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır” anlayışını benimseyerek stratejinin sadece cephede savaşmak olmadığını da yüzyıllar öncesinden ortaya koymuştur.
Soru 186
Strateji ile güç kavramını özdeşleştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sir Basil Liddell Hart
B
Thucydides
C
Sun Tzu
D
Carl von Clausewitz
E
Helmuth karl Bernhard von Moltke
Açıklama:
Uluslararası ilişkilerde “güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” ileri süren Thucydides, bu yaklaşımıyla strateji kavramının güç kavramıyla özdeş olduğunu ortaya koymaktadır.
Soru 187
Aşağıdakilerden hangisi Sun Tzu'nun zafer için gerekli koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Savaşı, ancak ne zaman savaşılıp, ne zaman savaşılmayacağını bilen kazanır.
B
Savaşı, elindeki zayıf gücü de kuvvetli gücü de en iyi kullanan kazanır.
C
Savaşı, ordusunun her seviyedeki personeline aynı ruhu veren kazanır.
D
Savaşı, düşmanın en hazır olmadığı zamanı beklemesini bilen kazanır.
E
Savaşı, sivil yönetim tarafından müdahale edilebilen komutan kazanır.
Açıklama:
Sun Tzu'nunzafer için belirttiği beş ana koşul aşağıda belirtilmiştir: Savaşı, ancak ne zaman savaşılıp, ne zaman savaşılmayacağını bilen kazanır. Savaşı, elindeki zayıf gücü de kuvvetli gücü de en iyi kullanan kazanır. Savaşı, ordusunun her seviyedeki personeline aynı ruhu veren kazanır. Savaşı, düşmanın en hazır olmadığı zamanı beklemesini bilen kazanır. Savaşı, askeri kapasiteye sahip olup, sivil yönetim tarafından müdahale edilmeyen komutan kazanır.
Soru 188
Aşağıdakilerden hangisi modern dönem stratejik düşüncenin öncülerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Napolyon
B
Jomini
C
Hart
D
Machiaevelli
E
Clausewitz
Açıklama:
Modern dönem 18. yüzyılda Napoleon savaşları ile başlar (Booth, 1987). Modern dönemde stratejik düşüncenin dört önemli öncüsü Napolyon, Jomini, Clausewitz ve Hart’ın strateji anlayışları dönemin temel özelliklerini açıklamak için yol göstericidir.
Soru 189
Aşağıdaki ülkelerden hangisi "Blietzkrieg" stratejisini uygulamış olan ülkedir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
ABD
E
İtalya
Açıklama:
20. yüzyılın ortalarına doğru Adolf Hitler yönetimindeki Nazi ordusu, “Blietzkrieg” stratejisinin parçası olan bir taktiği kendi hava kuvvetlerinde uygulamıştır.
Soru 190
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik kavramını strateji kavramından ayıran özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Göç
B
Ekonomik istikrarsızlık
C
Suç
D
Yoksulluk
E
Eğitim
Açıklama:
1980’lerden itibaren güvenlik stratejik çalışmaların dar kalıbına sığmayan bir kavrama dönüştü. 1980’lerin sonlarında, süper güçler arasındaki nükleer gerilim ortadan kalkarken güvenliğin askeri sorunların yanı sıra yoksulluk, nüfus fazlalığı, çevre sorunları, siyasi baskılar, suç, ekonomik istikrarsızlık, hastalık, göç vb. sorunlarla tehdit edildiği anlayışı yerleşmeye başlamıştı.
Soru 191
Güvenliği “kazanılmış değerlere kasteden tehditlerin ya da bu tehditlerin varlığına dair korkuların bulunup bulunmaması" şeklinde tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
David Baldwin
B
Arnold Wolfers
C
William Kaufmann
D
Glenn Synder
E
Paul Keskemeti
Açıklama:
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı Arnold Wolfers yapmıştır. Wolfers, güvenliği “kazanılmış değerlere kasteden tehditlerin ya da bu tehditlerin varlığına dair korkuların bulunup bulunmaması” olarak tanımlayıp, kavramın ana unsurlarının belirlenmesinde “hangi değerlere kasteden tehditlerin, hangi araçlarla, ne pahasına bertaraf edileceği” sorularının cevaplanması gerektiğini ifade etmiştir.
Soru 192
Aşağıdakilerden hangisi Baldwin'in sıraladığı güvenliğin yedi unsurundan biri değildir?
Seçenekler
A
Kim ve hangi değerler için güvenlik
B
Ne ölçüde güvenlik
C
Ne kadar sürede güvenlik
D
Hangi araçlarla güvenlik
E
Hangi ortaklarla güvenlik
Açıklama:
David Baldwin de, güvenliğin yedi unsurunu şu şekilde sıralamaktadır: “Kim ve hangi değerler için, hangi tehditlere karşı, hangi araçlarla, ne pahasına, ne kadar sürede, ne ölçüde güvenlik?”
Soru 193
Aşağıdakilerden hangisi "kim için güvenlik" sorusunun cevabı olabilir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Birey
C
Sistem
D
Dünya
E
Hepsi
Açıklama:
Kim için güvenlik sorusunun tek bir cevabı yoktur. Güvenlik teorilerinin büyük bir kısmı tek bir aktöre yönelmek suretiyle güvenliği kavramsallaştırsa da, Güvenlik Çalışmaları’nı tek ve yeknesak bir aktör çerçevesinde şekillendirmek mümkün değildir. Tek bir güvenlik öznesi benimsemek yerine, somut analizler yapılarak; zaman, mekan ve konuya bağlı uygun bir güvenlik öznesi tespit edilmesi daha sağlıklı bir yaklaşımdır. Bu çerçevede, “güvenliği tehdit edilen şey” bazen birey, bazen devlet, bazen de sistem düzeyinde kendini gösterebilir.
Soru 194
Stratejiyi ‘savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi’ şeklinde aşağıdakilerden hangisi tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Sir Basil Henry Lidalel Hard
C
Helmut Karl Bernard von Moltke
D
Sun Tzu
E
Thucdides
Açıklama:
Dar anlamda strateji, Eski Yunan geleneğinde generallik sanatın›, yani askeri araçların savaşın amacına ulaşmada kullanılmasını ifade eder. Prusyalı general Carl Von Clausewitz, 1832’de yayınlanan “Savaş Üzerine” başlıklı çalışmasında “stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması” teorisi”şeklinde tanımlamaktadır.
Soru 195
Aşağıdakilerden hangisi stratejiyi genel, yüksek ve ulusal strateji olarak bölümlendirmiştir?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Sir Basil Henry Lidalel Hard
C
Helmut Karl Bernard von Moltke
D
Sun Tzu
E
Thucdides
Açıklama:
Geniş anlamda strateji ise, Hart’ın tanımı ışığında bir ulusun ya da uluslar topluluğunun siyasi amaçlara ulaşabilmek için tüm kaynakların› koordine etmesini ve yönlendirmesini içeren bir kavramdır. Genel strateji, yüksek strateji ya da ulusal strateji olarak da anılan bu kavram bir milletin siyasi, ekonomik, askeri, psikolojik kaynakların› savaş ve barış zamanında hükümetin belirlediği ulusal siyasi hedefleri elde etmeye yönelik en fazla desteği verecek şekilde yönlendirme bilim ve sanatıdır.
Soru 196
Aşağıdaki kavramlardan hangisi muharebenin savaşın amaçları doğrultusunda kullanılması tanımının karşılığıdır?
Seçenekler
A
Taktik
B
Strateji
C
Genel strateji
D
Yüksek strateji
E
Ulusal strateji
Açıklama:
Strateji savaşın amaçları doğrultusunda kullanılmasıdır.
Soru 197
Stratejik düşüncenin gelişimini aşağıda yazılı hangi dönemlerde incelemek gerekir?
- 18.yy öncesi klasik dönem
- 18.yy sonrası modern dönem
- Nükleer silahların geliştiği dönem
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Stratejik düşüncenin gelişimini üç bölümde incelemek mümkündür. Bunlar 18.yy öncesi klasik dönem,18.yy sonrası modern dönem ve nükleer silahların geliştiği dönem.
Soru 198
Jomini’nin strateji anlayışını 20.yy. da hangi lider kullanmıştır?
Seçenekler
A
Adolf Hitler
B
Napoleon
C
Mussolini
D
Churchill
E
Stalin
Açıklama:
Bu strateji anlayışını 20.yy. ortalarına doğru Adolf Hitler yönetimindeki Nazi ordusu kendi hava kuvvetlerinde kullanmıştır.
Soru 199
Güvenlik kavramı hangi dönemlerde tamamen stratejik çalışmaların gölgesinde tanımlanıyordu?
Seçenekler
A
1930-1950
B
1940-1960
C
1940-1980
D
1950-1980
E
1960-1990
Açıklama:
Güvenlik kavramı, soğuk savaşın başladığı 1940’lardan Soğuk Savaşın sona erdiği 1980’lere kadar neredeyse tamamen Stratejik Çalışmaların gölgesinde tanımlanıyordu.
Soru 200
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair ilk çalışmalar kim tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Arnold Wolfers
C
Helmut Karl Bernard von Moltke
D
Sir Basil Henry Lidalel Hard
E
Sun Tzu
Açıklama:
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair ilk kapsamlı çalışmayı Arnold Wolfers yapmıştır.
Soru 201
‘Devlet bireyin güvenliğini sağlayan araç, bireyin güvenliği amaçtır’ fikri kime aittir?
Seçenekler
A
Arnold Wolfers
B
Ken Booth
C
Thucdides
D
Sun Tzu
E
Platon
Açıklama:
Eleştirisel Güvenlik Çalışmalarının en önemli isimlerinde Ken Booth’a göre ‘Devlet bireyin güvenliğini sağlayan araç, bireyin güvenliği amaçtır’ fikrini savunmuştur.
Soru 202
Aşağıdakilerden hangisi strateji üzerine yapılan tanımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Strateji, savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi.
B
Strateji, politikanın amaçlarının gerçekleştirilmesi için askeri imkanların dağıtımı ve uygulanması sanatıdır.
C
Strateji generalin emrine verilen araçların savaşın amacına erişmek üzere pratik düzeyde uyarlanmasıdır.
D
Siyasi amaçlar için askeri kuvvetlerin kullanımı ya da kullanılması tehdidine ilişkin teori ve pratik.
E
Muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisi.
Açıklama:
Prusyalı general Carl von Clausewitz, 1832’de yayınlanan “Savaş Üzerine” başlıklı çalışmasında “stratejiyi savaşın amaçlarına ulaşmak için muharebenin araç olarak kullanılması teorisi” şeklinde tanımlamaktadır. Benzer şekilde, İngiliz askeri tarihçi Sir Basil Henry Liddell Hart’ın 1941’de ilk baskısını yapan “Strateji: Dolaylı Tutum” başlıklı eserinde belirttiği üzere “strateji, politikanın amaçlarının gerçekleştirilmesi için askeri imkanların dağıtımı ve uygulanması sanatıdır." Prusyalı general Helmuth Karl Bernhard von Moltke’nin tanımına göre de “strateji generalin emrine verilen araçların savaşın amacına erişmek üzere pratik düzeyde uyarlanmasıdır”. Yukarıdaki strateji tanımları ışığında, strateji siyasi amaçlar için askeri kuvvetlerin kullanımı ya da kullanılması tehdidine ilişkin teori ve pratik olarak betimlenebilir. Clausewitz’e göre taktik ise, “muharebe sırasında askeri güçlerin kullanılması teorisidir”.
Soru 203
Sun Tzu'nun anlayışına göre aşağıdakilerden hangisi üstün başarıdır?
Seçenekler
A
Bir düşman ordusunu yok etmek
B
Bir düşman ülkesini yakıp yıkmak suretiyle ele geçirmek
C
Bir ülkenin ihtiyaç duyduğu kaynakları elde etmesini önlemek suretiyle direncini kırmak
D
Nükleer silahlar vasıtasıyla bir düşmanı etkisiz hale getirmek
E
Paralı profesyonel askerlerden oluşan bir orduyla düşmana saldırmak
Açıklama:
Sun Tzu, “savaşların tümünde savaşarak zaptetmek en üstün başarı değildir; üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır” anlayışını benimseyerek stratejinin sadece cephede savaşmak olmadığını da yüzyıllar öncesinden ortaya koymuştur.
Soru 204
Strateji ile güç kavramını özdeşleştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sir Basil Liddell Hart
B
Thucydides
C
Sun Tzu
D
Carl von Clausewitz
E
Helmuth karl Bernhard von Moltke
Açıklama:
Uluslararası ilişkilerde “güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” ileri süren Thucydides, bu yaklaşımıyla strateji kavramının güç kavramıyla özdeş olduğunu ortaya koymaktadır.
Soru 205
Aşağıdakilerden hangisi Sun Tzu'nun zafer için gerekli koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Savaşı, ancak ne zaman savaşılıp, ne zaman savaşılmayacağını bilen kazanır.
B
Savaşı, elindeki zayıf gücü de kuvvetli gücü de en iyi kullanan kazanır.
C
Savaşı, ordusunun her seviyedeki personeline aynı ruhu veren kazanır.
D
Savaşı, düşmanın en hazır olmadığı zamanı beklemesini bilen kazanır.
E
Savaşı, askeri kapasiteye sahip olup, sivil yönetim tarafından müdahale edilebilen komutan kazanır.
Açıklama:
Sun Tzu'nunzafer için belirttiği beş ana koşul aşağıda belirtilmiştir: Savaşı, ancak ne zaman savaşılıp, ne zaman savaşılmayacağını bilen kazanır. Savaşı, elindeki zayıf gücü de kuvvetli gücü de en iyi kullanan kazanır. Savaşı, ordusunun her seviyedeki personeline aynı ruhu veren kazanır. Savaşı, düşmanın en hazır olmadığı zamanı beklemesini bilen kazanır. Savaşı, askeri kapasiteye sahip olup, sivil yönetim tarafından müdahale edilmeyen komutan kazanır.
Soru 206
Aşağıdakilerden hangisi modern dönem stratejik öncüsünden biri değildir?
Seçenekler
A
Napolyon
B
Jomini
C
Hart
D
Machiaevelli
E
Clausewitz
Açıklama:
Modern dönem 18. yüzyılda Napoleon savaşları ile başlar (Booth, 1987). Modern dönemde stratejik düşüncenin dört önemli öncüsü Napolyon, Jomini, Clausewitz ve Hart’ın strateji anlayışları dönemin temel özelliklerini açıklamak için yol göstericidir.
Soru 207
Aşağıdaki ülkelerden hangisi "Blietzkrieg" stratejisini uygulamış olan ülkedir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
ABD
E
İtalya
Açıklama:
Bu taktiği 20. yüzyılın ortalarına doğru Adolf Hitler yönetimindeki Nazi ordusu, “Blietzkrieg” stratejisinin bir parçası olarak kendi hava kuvvetlerinde uygulamıştır.
Soru 208
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik kavramını strateji kavramından ayıran özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Göç
B
Ekonomik istikrarsızlık
C
Suç
D
Yoksulluk
E
Eğitim
Açıklama:
1980’lerden itibaren güvenlik Stratejik Çalışmaların dar kalıbına sığmayan bir kavrama dönüştü. 1980’lerin sonlarında, süper güçler arasındaki nükleer gerilim ortadan kalkarken, güvenliğin askeri sorunların yanı sıra yoksulluk, nüfus fazlalığı, çevre sorunları, siyasi baskılar, suç, ekonomik istikrarsızlık, hastalık, göç vb. sorunlarla tehdit edildiği anlayışı yerleşmeye başlamıştı.
Soru 209
Güvenliği “kazanılmış değerlere kasteden tehditlerin ya da bu tehditlerin varlığına dair korkuların bulunup bulunmaması" şeklinde tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
David Baldwin
B
Arnold Wolfers
C
William Kaufmann
D
Glenn Synder
E
Paul Keskemeti
Açıklama:
Güvenlik kavramının ana unsurlarının ne olduğuna dair kapsamlı ilk çalışmayı Arnold Wolfers yapmıştır. Wolfers, güvenliği “kazanılmış değerlere kasteden tehditlerin ya da bu tehditlerin varlığına dair korkuların bulunup bulunmaması” olarak tanımlayıp, kavramın ana unsurlarının belirlenmesinde “hangi değerlere kasteden tehditlerin, hangi araçlarla, ne pahasına bertaraf edileceği” sorularının cevaplanması gerektiğini ifade etmiştir.
Soru 210
Aşağıdakilerden hangisi Baldwin'in sıraladığı güvenliğin yedi unsurundan biri değildir?
Seçenekler
A
Kim ve hangi değerler için güvenlik
B
Ne ölçüde güvenlik
C
Ne kadar sürede güvenlik
D
Hangi araçlarla güvenlik
E
Hangi ortaklarla güvenlik
Açıklama:
David Baldwin de, güvenliğin yedi unsurunu şu şekilde sıralamaktadır: “Kim ve hangi değerler için, hangi tehditlere karşı, hangi araçlarla, ne pahasına, ne kadar sürede, ne ölçüde güvenlik?”.
Soru 211
Aşağıdakilerden hangisi "kim için güvenlik" sorusunun cevabı olabilir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Birey
C
Sistem
D
Dünya
E
Hepsi
Açıklama:
Kim için güvenlik sorusunun tek bir cevabı yoktur. Güvenlik teorilerinin büyük bir kısmı tek bir aktöre yönelmek suretiyle güvenliği kavramsallaştırsa da, Güvenlik Çalışmaları’nı tek ve yeknesak bir aktör çerçevesinde şekillendirmek mümkün değildir. Tek bir güvenlik öznesi benimsemek yerine, somut analizler yapılarak; zaman, mekan ve konuya bağlı uygun bir güvenlik öznesi tespit edilmesi daha sağlıklı bir yaklaşımdır. Bu çerçevede, “güvenliği tehdit edilen şey” bazen birey, bazen devlet, bazen de sistem düzeyinde kendini gösterebilir.
Soru 212
Stratejiyi taktikten ayıran unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muharebenin düzenlenmesine yönelik olması
B
Muharebenin yönetilmesi ile ilgili olması
C
Taktiğe göre daha dar kapsamlı olması
D
Savaşın amacı için muharebeyi kullanması
E
Askeri araçları ve kuvvetleri kullanması
Açıklama:
Askeri araçlar - siyasi hedef ilişkisini açıklayan kavrama askeri strateji kavramı denilmektedir. Taktik kavramı genellikle askeri strateji ile karıştırılır. Strateji muharebenin savaşın amacı için kullanılmasını ifade eder. Dolayısıyla daha geniş bir kapsama sahiptir. Taktik ise muharebenin düzenlenmesi ve yönetilmesini ifade eder.
Soru 213
İkinci Dünya Savaşı sonrasında, ABD ve SSCB arasında gelişen düşmanca ilişkileri ve ideolojik çatışmayı tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğuk Savaş
B
Stratejik Çalışmalar
C
Demir Perde
D
Nükleer Silahlar Dönemi
E
Klasik Dönem
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında, ABD ve SSCB arasında gelişen düşmanca ilişkileri ve ideolojik çatışmayı tanımlayan kavram “Soğuk Savaş”tır. Churchill’in “demir perde” konuşması ile başladığına inanılmaktadır ve nükleer silahlar Soğuk Savaş döneminde önemli rol oynamışstır.
Soru 214
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atam filozof kimdir?
Seçenekler
A
Helmuth Karl Bernhard von Moltke
B
Sir Basil Liddell Hart
C
Carl von Clausewitz
D
Thucydides
E
Sun Tzu
Açıklama:
Strateji ile ilgili ilk fikirleri ortaya atam filozof Sun Tzu’dur. M.Ö. 5. yüzyılda yaşayan Çinli bir filozoftur.
Soru 215
Thucydides, strateji ile ilgili olarak “güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” belirtmiştir. Bu doğrultuda aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Seçenekler
A
Güçsüzler her zaman güçlülere boyun eğmektedir.
B
Strateji kavramı, güç kavramına eşdeğerdir.
C
Thucydides güçlü olanlardandır.
D
Stratejinin uluslararası ilişkilerde önemi yoktur.
E
Thucydides siyasal gerçekçiliği başlatmıştır.
Açıklama:
Thucydides, güç politikasının savaşlara neden olduğunu belirtmiştir. Uluslararası ilişkilerde güçlünün yapabileceklerini yapacağını, güçsüz olanlarınsa bunları kabullenmek zorunda olduklarını” ileri sürmüş, bu yaklaşımıyla strateji kavramını güç kavramıyla özdeş olduğunu ortaya koymuştur.
Soru 216
Aşağıdakilerden hangisi Modern döenmde startejik düşüncenin öncülerinden değildir?
Seçenekler
A
Hart
B
Napoléon
C
Machiavelli
D
Jomini
E
Clausewitz
Açıklama:
Machiavelli, klasik dönemdeki strateji düşünürlerindendir. Hart, Napoléon, Jomini ve Clausewitz ise modern dönemin öncülerdir.
Soru 217
Napoléon dönemindeki teknolojik gelişmeler savaşları nasıl etkilemiştir?
Seçenekler
A
Savaşların süresi kısalmıştır.
B
Savaşların yaygınlığı azalmıştır.
C
Savaşların yıkıcılığı artmıştır.
D
Savaşlar sanayi bölgelerinde gerçekleşmiştir.
E
Tüm erkeklere askerlik yapma yükümlülüğü gelmiştir.
Açıklama:
Napoléon dönemindeki teknolojik gelişmeler ve sanayi üretim kapasitesinin artması savaşın yaygınlığının, süresinin ve yıkıcılığının artmasına nenden olmuştur.
Soru 218
Düşman üzerinde zafer kazanmanın ikinci plana düştüğü ve caydırıcılık stratejisinin ön plana çıktığı dönem hangisidir?
Seçenekler
A
Modern dönem
B
Nükleer dönem
C
Jomini dönemi
D
Sun Tzu dönemi
E
Klasik dönem
Açıklama:
Nükleer silahların varlığı strateji kavramını barışa daha yakın hale getirmiştir. Nükleer silahların yıkıcı gücü nedeniyle düşman üzerinde zafer kazanmanın ikinci plana düştüğü ve caydırıcılık stratejisinin ön plana çıktığı dönem nükleer dönemdir.
Soru 219
Güvenlik kavramı, Soğuk Savaşın sona erdiği 1800’lere kadar Stratejik Çalışmaların gölgesinde tanımlanmaktaydı. Buna göre aşağıdakilerden hangisi o dönemdeki güvenlik kapsamı içinde yer alır?
Seçenekler
A
Askeri sorunlara yönelik güç politikaları
B
İnsanların birey olarak özgürlüğü
C
Devletin ekonomik istikrarı sağlaması
D
Hastalık tehdidine karşı önlem
E
Toplumların işlevsel bütünlüğünü koruması
Açıklama:
Güvenlik kavramı, Soğuk Savaşın sona erdiği 1800’lere kadar Stratejik Çalışmaların gölgesinde tanımlanmaktaydı bilgisi devletlerin bu dönemde askeri sorunlar çerçevesinde güç politikaları uyguladığı anlamına gelmektedir. Askeri sorunlar dışındakı konular güvenlik kapsamı dışında bırakılmıştır.
Soru 220
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Varşova Paktı’na imza atmıştır?
Seçenekler
A
Macaristan
B
ABD
C
Fransa
D
Yunanistan
E
İngiltere
Açıklama:
Varşova Paktı 1955’te SSCB, Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslavakya, Doğu Almanya, Macaristan, Polonya ve Romanya arasında imzalanan dostluk, işbirliği ve yardımlaşma anlaşmasıdır.
Soru 221
Çevre sorunlarını da güvenlik kapsamında değerlendiren bir yaklaşımda, aşağıdakilerden hangisi güvenlik tehdididir?
Seçenekler
A
Ozon tabakasi
B
Biyosfer
C
Ormanlar
D
Buzullar
E
Küresel ısınma
Açıklama:
Çevre sorunlarını da güvenlik kapsamında değerlendiren bir yaklaşımda, küresel ısınma bit güvenlik tehdidi iken diğer seçeneklerde verilenler güvenlik özneleridir.
Ünite 2
Soru 1
-Uluslararası İlişkilerin askeri boyutunu anlamak -Şiddet veya şiddet araçlarının siyasi birimler tarafından kullanılması -Büyük güçlerin savunma politikaları Yukarıdaki unsurlardan hangileri stratejik çalışmaların ilgilendiği alanlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar, “Uluslararası İlişkilerin askeri boyutunu anlamak ve açık lamakla ilgilenen alan” olarak tanımlanabildiği gibi, “şiddet veya şiddet araçları nın siyasi birimler tarafından diğer siyasi birimlere karşı çıkarlarının savunulması amacıyla kullanılması ya da kullanma tehdidinin incelendiği alan” olarak da ta nımlanabilmektedir. Bu tanımlar ve uygu lamanın gözlemlenmesi ışığında Stratejik Çalışmaların büyük güçlerin savunma politikalarından bölgesel güvenlik sorunlarına, nükleer caydırıcılık teorisinden silahsızlanma doktrinine, askeri teknolojik gelişlmelerden çatışmanın nedenleri ne ve jeopolitik çalışmalara kadar geniş bir yelpazedeki askerisiyasi konuları ince leyen bir alan olduğu sonucuna varabiliriz.
Soru 2
Stratejik Çalışmalar bir disiplin olarak hangi dönemde duraklama yaşamıştır?
Seçenekler
A
1940-1945
B
1950-1960
C
1965-1970
D
1965-1980
E
1980 ve sonrası
Açıklama:
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak 1940’ların ortalarında doğduğu, 1955-65 döneminde altın çağını yaşadığı, 1965-80 arasında durakladığı ve neredeyse çöküş yaşadığı, 1980’lerden itibarense hem canlanma hem de sorgulama dönemine girdiği kabul edilir.
Soru 3
-Nükleer silahlanma -Birinci Dünya Savaşı -Manhattan Projesi Yukarıdakilerden hangileri stratejik çalışmaların doğuşunda etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilme ye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur. Stratejik Çalışmaların doğuşunda İkinci Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan nükleer gerilim çerçevesinde sivil uzmanlara duyulan gereksinim etkili olmuştur. İlk çalışmaları yapanlar ABD’nin 1942’de başlattığı nükleer silah geliştirme amaçlı Manhattan Projesi’nden etki lenmişlerdir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi 1950’lerin başında bünyesinde stratejik araştırma merkezi kurulan üniversitelerden değildir?
Seçenekler
A
Princeton Üniversites
B
Michigan Üniversitesi
C
Columbia Üniversitesi
D
Ohio Devlet Üniversitesi
E
Harvard Üniversitesi
Açıklama:
1950’lerin başında üniversiteler bünyesinde kurulan bu araştırma merkezleri şunlardır: Princeton Üniversitesi’nde Center of International Studies, Columbia Üniversitesi’nde Institute of War and Peace Studies, Ohio Devlet Üniversitesi’nde Mershon Center for International Security Studies, Harvard Üniversitesi’nde 1998’de Weatherhead Center for International Affairs adını alacak olan Center for International Affairs, Massachusetts Institute of Technology’de Center of International Studies.
Soru 5
Kitlesel karşılık stratejisi hangi dönemde başlamıştır?
Seçenekler
A
Stratejik çalışmaların doğduğu yıllarda
B
Stratejik çalışmaların altın çağında
C
Stratejik çalışmaların duraklama çağında
D
Stratejik çalışmaların gerileme çağında
E
Stratejik çalışmaların yeniden önem kazandığı yıllarda
Açıklama:
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılan yumuşama dönemine ka dar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anılır. Altın çağ, esas olarak Batı Bloğunda 1954’te benimsenen ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyelerine yönelik ortaya çıkabilecek bir komünist saldırı karşısın da, nükleer silahlarla karşılıkta bulunulmasını öngören kitlesel karşılık stratejisi ile başlamıştır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların altın çağına damgasını vuran temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Disiplinler arası çalışması
B
Realist teoriyi benimsemesi
C
Avrupa merkezli olması
D
Bilimsellik iddiası ile yola çıkması
E
Politika güdümlü olması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların diğer bir özelliği de alanın Amerika merkezli niteliğidir. Bu durum yazarların genellikle Amerikalı olması, ABD’nin uluslararası sorunları nın incelenmesi ve analiz edilen dünyanın Amerikan bakış açısıyla değerlendiril mesi çerçevesinde açıklamaktadır.
Soru 7
Stratejik Çalışmaların Uluslararası İlişkilerin alt disiplini haline gelmesi Stratejik Çalışmaların üniversitelerde ayrı bir ders olarak okutulmaya başlanması Güvenlik ve Stratejik çalışmaların ilişkisi ile ilgili bakış açılarının değişmesi Yukarıdaki ifadelerden hangileri Stratejik Çalışmaların duraklama döneminde gözlemlenen olaylara örnektir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
196580 dönemindeki kurumsallaşmanın ilk göstergesi Stratejik Çalışmaların üniversitelerin Uluslararası İlişkiler veya Siyaset Bilimi bölümlerinde 1960’ların sonlarından itibaren ayrı bir ders olarak okutulmaya başlanmasıdır.
Kurumsallaşmaya ek olarak, dönemin en önemli özelliği, Stratejik Çalışma ların Uluslararası İlişkilerin altdisiplini haline dönüşümüdür.
Yukarıda belirtilen başlıca gelişmelere rağmen Stratejik Çalışmalarda gözlenen durağanlığın yanı sıra alternatif bakış açıları da ortaya çıkmıştır. İlk olarak, güvenliğin yalnızca Stratejik Çalışmaların incelediği askeri sorunlar çerçevesinde algılanmaması gerektiği ve devlet merkezli analizlerin yetersiz olduğu anlayışı gelişmeye başlamıştır.
Kurumsallaşmaya ek olarak, dönemin en önemli özelliği, Stratejik Çalışma ların Uluslararası İlişkilerin altdisiplini haline dönüşümüdür.
Yukarıda belirtilen başlıca gelişmelere rağmen Stratejik Çalışmalarda gözlenen durağanlığın yanı sıra alternatif bakış açıları da ortaya çıkmıştır. İlk olarak, güvenliğin yalnızca Stratejik Çalışmaların incelediği askeri sorunlar çerçevesinde algılanmaması gerektiği ve devlet merkezli analizlerin yetersiz olduğu anlayışı gelişmeye başlamıştır.
Soru 8
- Demokratik Barış Teorisi
- Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları
- Yeni Dünya Güvenlik Okulu
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Güvenlik gündeminin genişlemesine katkıda bulunan akademik tartışmaların yanı sıra, yeni gelişen bazı güvenlik teorileri de Stratejik Çalışmaları kendi pers pektiflerinden sorgulamaya başlamıştır. Bu çerçevede Demokratik Barış Teorisi, Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları, Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu ve Alternatif Güvenlik Yaklaşımı gibi bazı yeni güvenlik yaklaşımları ortaya çıkmıştır.
Soru 9
Uluslararası Güvenlik Çalışmaları Askerlik Bilimi, Realist Güvenlik Çalışmaları, Stratejik Çalışmalar, Stratejik Çalışmaların güvenlik çalışmaları kapsamındaki mevcut konumu alt katmandan üst katmana doğru sıralandığında doğru sıralama aşağıdakilerden hangisi olır?
Seçenekler
A
II-IV-III-I
B
III-II-IV-I
C
I-III-II-IV
D
IV-II-III-I
E
I-II-IV-III
Açıklama:
Önceleri realizmle beraber anılan Stratejik Çalışmalar 1980’lerden itibaren daha teknik nitelik taşıyan askerlik bilimine yakınlaşınca eskiden Stratejik Çalışma ların temsil ettiği genel alanın adı Realist Güvenlik Çalışmaları’na dönüşmüş ve Güvenlik Çalışmaları çatısı altında konumlandırılan bu altalan Stratejik Çalışmaları bir altdalı olarak kapsar hale gelmiştir. Dolayısıyla, günümüzde Realist Güvenlik Çalışmaları ile Stratejik Çalışmalar birbirinin yerine geçecek şekilde kullanmak doğru değildir.
Soru 10
Kant’ın 1795 tarihli Perpetual Peace (Kalıcı Barış) başlıklı çalışmasındaki fikirlerin 1980’lerde, özellikle Michael Doyle tarafından geliştirilmesiyle birlikte ortaya çıkan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik rejimleri yaklaşımı
B
Üçüncü dünya güvenlik okulu
C
Orta güvenlik ve alternatif savunma
D
Demokratik barış teorisi
E
Konvansiyonel caydırıcılık
Açıklama:
Kant’ın 1795 tarihli Perpetual Peace (Kalıcı Barış) başlıklı çalışmasındaki fikirle rin 1980’lerde, özellikle Michael Doyle tarafından geliştirilmesiyle birlikte ortaya çıkan Demokratik Barış akımı demokratik düzenler arasında savaş olmayacağını ve bu suretle güvenliğin Stratejik Çalışmaların öngördüğünden farklı yöntemlerle sağlanabileceğini iddia etmektedir.
Soru 11
Şiddet veya şiddet araçlarının siyasi birimler tarafından diğer siyasi birimlere karşı çıkarlarının savunulması amacıyla kullanılması ya da kullanma tehdidinin incelendiği alan aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Barış Çalışmaları
B
Stratejik Çalışmalar
C
Jeopolitik Çalışmalar
D
Ulusal Güvenlik Çalışmaları
E
Ortak Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar, “Uluslararası İlişkilerin askeri boyutunu anlamak ve açıklamakla ilgilenen alan” olarak tanımlanabildiği gibi, “şiddet veya şiddet araçlarının siyasi birimler tarafından diğer siyasi birimlere karşı çıkarlarının savunulması amacıyla kullanılması ya da kullanma tehdidinin incelendiği alan” olarak da tanımlanabilmektedir.
Soru 12
Ulusal ya da uluslararası politikaların belirlenmesi sürecinde çeşitli coğrafi unsurların etkilerini ortaya çıkarmak ve açıklamak yoluyla dünyayı analiz etmeyi sağlayan yöntem aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Jeopolitik
B
Strateji
C
Güvenlik Rejimleri
D
Ekonomi-Politik
E
Ortak Güvenlik
Açıklama:
Coğrafyanın bilimsel bir disiplin altında siyasi olarak yorumlanması gereğini ilk kez vurgulayan Halford Mackinder’in 1904’te Kraliyet Coğrafya Topluluğu’na sunduğu The Geographical Pivot of History (Tarihin Coğrafi Ekseni) başlıklı çalışmasıyla jeopolitiğin bir çalışma alanı olarak doğduğu kabul edilir. Buna karşın, ‘jeopolitik’ terimi ilk olarak İsveçli siyaset bilimci Rudolf Kjellén tarafından kullanılmıştır. Nicholas Spykman’e göre jeopolitik, bir ülkenin güvenlik politikasının coğrafyaya göre planlanmasıdır. Klaus Dodds tarafından yapılan ve günümüzde kazandığı anlamına daha yakın bir tanım ise jeopolitiği, ulusal ya da uluslararası politikaların belirlenmesi sürecinde çeşitli coğrafi unsurların etkilerini ortaya çıkarmak ve açıklamak yoluyla dünyayı analiz etmeyi sağlayan bir yöntem olarak betimler.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi sahip olması gereken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yüzölçümü ve nüfus
B
Doğal kaynaklar
C
Ekonomik kabiliyet
D
Askeri güç
E
Demokratik yönetim
Açıklama:
Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi için şu unsurların hepsinde aynı anda üstün konumda olması gerekir: 1) Yüzölçümü ve nüfus; 2) Doğal kaynaklar; 3) Ekonomik kabiliyet; 4) Askeri güç; 5) Siyasal istikrar ve yetki. Bu unsurlardan yalnızca biri bakımından devletlerin büyük güç olması mümkün değildir.
Soru 14
Stratejik Çalışmalar bir disiplin olarak hangi dönemde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1930'lar
B
1940'lar
C
1950'ler
D
1960'lar
E
1970'ler
Açıklama:
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak 1940’ların ortalarında doğduğu, 1955-65 döneminde altın çağını yaşadığı, 1965-80 arasında durakladığı ve neredeyse çöküş yaşadığı, 1980’lerden itibarense hem canlanma hem de sorgulama dönemine girdiği kabul edilir.
Soru 15
NATO üyelerine yönelik ortaya çıkabilecek bir komünist saldırı karşısında, nükleer silahlarla karşılıkta bulunulmasını öngören strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stratejik Savunma Girişimi
B
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımı
C
Alternatif Güvenlik Yaklaşımı
D
Kitlesel karşılık stratejisi
E
Ortak Güvenlik Yaklaşımı
Açıklama:
Kitlesel Karşılık, Kuzey Atlantik Konseyi’nde 17 Aralık 1954’te alınan kararla benimsenen stratejidir. Bu strateji uyarınca, nükleer kapasitesini geliştirmeye başlayan SSCB’den gelecek bir saldırının konvansiyonel güçle durdurulmasının imkansız hale gelmesi nedeniyle, olası bir saldırıya nükleer silahlar da dahil olmak üzere NATO’nun tüm kaynaklarıyla karşılık vermesi öngörülmektedir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün kurucu üyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
ABD
B
İngiltere
C
Hollanda
D
Kanada
E
Almanya
Açıklama:
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), 4 Nisan 1949’da ABD, İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Kanada, Portekiz, İtalya, Danimarka, Norveç ve İzlanda tarafından imzalanan Washington Antlaşması ile kurulmuştur. 1952’de Türkiye ve Yunanistan, 1954’te Almanya, 1982’de İspanya, 1999’da Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, 2004’te Bulgaristan, Romanya, Slovenya, Slovakya, Estonya, Litvanya, Letonya ve 2009’da da Arnavutluk ve Hırvatistan’ın katılımlarıyla NATO günümüzde 28 üyeli bir uluslararası örgüte dönüşmüştür.
Soru 17
Uluslararası siyasi ilişkileri ekonomi perspektifinden inceleyen akademik disipline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uluslararası Siyaset
B
Uluslararası Politika
C
Uluslararası Ekonomi-Politik
D
Uluslararası Ekonomi
E
Uluslararası İlişkiler
Açıklama:
Uluslararası Ekonomi-Politik, uluslararası siyasi ilişkileri ekonomi perspektifinden inceleyen akademik bir disiplindir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmalara alternatif yaklaşımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Demokratik Barış Teorisi
B
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları
C
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
D
Ortak Güvenlik ve Alternatif Savunma
E
Kitlesel Karşılık Stratejisi
Açıklama:
Kitlesel Karşılık Stratejisi, stratejik çalışmaların altın çağında ortaya çıkmış bir yaklaşımdır.
Soru 19
Stratejik Çalışmaları Batı (Amerikan) merkezli olduğu için eleştirip, konuyu gelişmişlik-güvenlik bağlantısına/ikilemine getiren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demokratik Barış Teorisi
B
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımı
C
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
D
Ortak Güvenlik ve Alternatif Savunma
E
Realist Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu mensupları, genel olarak Stratejik Çalışmaları Batı (Amerikan) merkezli olduğu için eleştirip, konuyu gelişmişlik-güvenlik bağlantısına/ikilemine getirirler. Gelişmiş Batı ülkeleri için tehditler dışarıdan gelirken, gelişmekte olan Üçüncü Dünyanın güvenliği temelde iç tehditlerden etkilenir ve bunlar genellikle askeri karakterli değildir. Güvenliği gıda, sağlık ve ekonomik sorunlar çerçevesinde ele alan bu yaklaşımda, analizler devlet-merkezlidir.
Soru 20
Güvenlik gündeminin askeri sorunlar ve devlet-merkezlilik ötesinde tanımlanması çabaları ve Stratejik Çalışmalara alternatif anlayışların doğuşu/gelişimi ile paralel olarak literatürde 1980’lerde alanın adı ne olarak tanımlanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Uluslararası Güvenlik Çalışmaları
B
Alternatif Savunma
C
Eleştirel Güvenlik Yaklaşımı
D
Ortak Güvenlik
E
Demokratik Barış Yaklaşımı
Açıklama:
Güvenlik gündeminin askeri sorunlar ve devlet-merkezlilik ötesinde tanımlanması çabaları ve Stratejik Çalışmalara alternatif anlayışların doğuşu/gelişimi ile paralel olarak literatürde 1980’lerde alanın adının “Güvenlik Çalışmaları” veya “Uluslararası Güvenlik Çalışmaları” olarak tanımlanması fikri benimsendi.
Soru 21
Soğuk Savaş dönemi boyunca güvenlik çalışmalarında güvenliğin temel aktörü olarak aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Sivil toplum kuruluşları
B
Uluslararası örgütler
C
Şirketler
D
Devlet
E
Birey
Açıklama:
Soğuk Savaş döneminin ABD kaynaklı eserleri incelendiğinde Stratejik Çalışmalar yerine Ulusal Güvenlik Çalışmaları başlığının yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir. Öte yandan, Ulusal Güvenlik Çalışmaları etiketi kimi yazarlarca herhangi bir devletin güvenlik politikasının tek taraflı analizini çağrıştırdığı için eleştirilmiş; genellikle İngiliz literatüründe benimsenen Stratejik Çalışmalar başlığının Soğuk Savaş döneminin güvenlik ilişkilerini daha doğru yansıtan bir ifade olduğu savunulmuştur.
Soru 22
1940-1980 döneminde, güvenliğin temel olarak özdeştirildiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enerji sorunları
B
Refahın paylaşılması
C
İlkim değişikliğiyle mücadele
D
Üçüncü Dünya Sorunlarının çözümü
E
Devletin askeri sorunlar çerçevesinde uyguladıkları güç politikaları
Açıklama:
Devletmerkezli analiz yapan Stratejik Çalışmalar, askeri konulara öncelik verir ve Uluslararası İlişkilerin realist var sayımlarını kullanır. 1930’ların başından 1980’lerin ortasına kadar Uluslararası İlişkiler disiplininde başat role sahip olan ve bu nedenlede “uluslararası ilişkilerin teorisi” olarak anılan realist okulun varsayımları 1980’lere kadar Stratejik Çalışmaları şekillendirmiştir. Rea list te ori den Stratejik Çalışmalara ithal edilen iki temel varsayımdan sözedilebilir: Realizmin devleti uluslararası politikanın ana aktörü olarak değerlendirmesinden hareketle, Stratejik Çalışmalar devleti hem güvenlik öznesi hem de güvenliği sağlayan aktör olarak algılamış ve bu çerçevede devlet merkezli analizler yapmıştır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ekonomi-politiği oluşturan ana çalışma alanlarından biridir?
Seçenekler
A
Güvenlik çalışmaları
B
Sivil-askeri ilişkileri
C
Karşılıklı bağımlılık
D
Rejim dönüşümleri
E
Kadın çalışmaları
Açıklama:
Uluslararası EkonomiPolitik: Uluslararası siyasi ilişkileri ekonomi perspektifinden inceleyen akademik bir disiplindir. Uluslararası İlişkiler araştırmaları 1973’teki Dünya Petrol Bunalımı ve yaşanan ekonomik krizlerle birlikte 1970’lerde küresel bağımlılık, karşılıklı bağımlılık kavramları ve bunların dünya politikası üzerindeki rolü ile ilgilenmeye başladı. Buna bağlı olarak, ekonomik ve sosyal öncelikler tartışma konusu haline geldi. Bu yeni düşünce tarzı zamanla kaçınılmaz olarak politika ve ekonomi ilişkisinin dünya politikasındaki yerinin yeniden değerlendirilmesine yol açarak Uluslararası EkonomiPolitik’in bir alt-disiplin olarak gelişmesini sağladı.
Soru 24
1970'lerden itibaren stratejik çalışmaların durağan bir döneme girme sebepi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İki kutup arasındaki nükleer gerilimin ve kutuplar arasında savaş tehdidinin azalması
B
ABD'nin Avrupa'ya yerleştirdiği füzeler nedeniyle silahlanma yarışının artması
C
Avrupa'da alternatif güvenlik akımlarının artması
D
ABD'nin tek kutuplu politika izlemeye başlaması
E
Soğuk savaşın sona ermesi
Açıklama:
Doğduğu andan itibaren nükleer gerilim üzerine uzmanlaşan Stratejik Çalışmalar, iki kutup arasında savaş tehlikesinin azaldığı ve farklı boyutlarda anlaşmaların sayılarının arttığı yumuşama (détente) döneminde atalet içine girmiştir. Bir başka deyişle, alanın ana gündem maddesinin göreli önemini yitirmesi sonucunda literatürde duraklama dönemi başlamıştır.
Soru 25
Aşağıdaki alternatif yaklaşımlardan hangisi demokratik düzenler arasında savaş olmayacağını ve bu suretle güvenliğin stratejik çalışmaların öngördüğünden farklı yöntemlerle sağlanabileceğini savunmaktadır?
Seçenekler
A
Barış araştırmaları
B
Demokratik barış teorisi
C
Güvenlik rejimi yaklaşımı
D
Üçüncü dünya güvenlik okulu
E
Ortak güvenlik ve alternatif savunma
Açıklama:
Kant’ın 1795 tarihli Perpetual Peace (Kalıcı Barış) başlıklı çalışmasındaki fikirlerin 1980’ler de, özellikle Michael Doyle tarafından geliştirilmesiyle birlikte ortaya çıkan Demokratik Barış akımı demokratik düzenler arasında savaş olmayacağını ve bu su ret le güvenliğin Stratejik Çalışmaların öngördüğünden farklı yöntemlerle sağlanabileceğini iddia etmektedir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi detente dönemini ifade eden kavramdır?
Seçenekler
A
Duraklama
B
Yumuşama
C
Canlanma
D
Sorgulama
E
Gerileme
Açıklama:
Doğduğu andan itibaren nükleer gerilim üzerine uzmanlaşan Stratejik Çalışmalar, iki kutup arasında savaş tehlikesinin azaldığı ve farklı boyutlarda anlaşmaların sayılarının arttığı yumuşama (détente) döneminde atalet içine girmiştir.
Soru 27
Nükleer strateji açısından ikinci nükleer çağda en belirgin unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nükleer stratejinin karşılıklı mahvolma anlayışına dayandırılması
B
Saldırı odaklı nükleer gücün önem kazanması
C
Savunma odaklı nükleer stratejinin öne çıkması
D
Sovyetler Birliğinin nükleer gücünü kaybetmesi
E
Soğuk savaşın sona ermesi
Açıklama:
Nükleer bir savaşta, iki tarafda kaybedeceğinden, taraflar diğerinin güvensizliğini artırmadan kendi güvenliğini sağlamaya çalışmalıdır. Bu çerçevede, taraflar güven artırıcı önlemlere başvurabilir, karşılıklı bağımlılığı artırabilir veya alternatif savunma yolları benimseyebilirler. İşte, Alternatif Savunmayada Saldırgan-olmayan Savunma (Non-Offensive Defence) yaklaşımı bu son yöntem dahilinde karşımıza çıkmaktadır. 1980’ler de, Pers hing ve Cruise füzeleri ile SS20 füzelerinin Avrupa kıtasına yerleştirilmesiyle ortaya çıkan Saldırgan-olmayan Savunma yaklaşımı kapsamında, askeri konuşlandırmayı savunmaya yönelik caydırıcılık kapasitesini optimize edecek şekilde yeniden yapılandırmak bulunmaktadır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangi stratejist strateji geliştirirken "etik değerleri dışarıda bırakıp, yalnızca nesnel kaygılarla hareket edilmesini eleştirenlerden biridir?
Seçenekler
A
Napoleon Bonaparte
B
Antoine Henri Jomini
C
Anatol Rapoport
D
Carl Von Clausewitz
E
Sir Basil Liddell Hart
Açıklama:
Özellikle Anatol Rapoport stratejistlerin milyonlarca hayatı tehlikeye atma kapasitesine sahip stratejiler geliştirirken, etik değerleri dışarıda bırakıp, yalnızca nesnel kaygılarla hareket etmelerini eleştirir. Rapoport’a göre, Stratejik Çalışmalarda vicdan yoktur
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmalara yöneltilen eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Stratejistlerin milyonlarca hayatı tehlikeye atma kapasitesinde olmaları
B
Stratejistler nesnel kaygılarla hareket etmektedir
C
Üçüncü dünyada yaşanan sorunlar göz ardı edilmektedir
D
Politika güdümlü olmaması çalışmaları zayıflatmaktadır
E
Konvansiyonel nitelikteki kuvvet kullanım alanları stratejistlerin ilgisini çekmemektedir
Açıklama:
altın çağın teorik çalışmalarının daha çok nükleer strateji ve caydırıcılık ile ilgili olması ve yalnızca iki kutup arasındaki güç ilişkilerini inceleyerek Üçüncü Dünyada yaşanan sorunları gözardı etmesi ayrı bir eleştiri konusu olmuştur. Diğer bir eleştiride alandaki incelemelerin aşırı rasyonelliğine ilişkindir. alanın politika güdümlü niteliği hak kındadır. Diğer bir eleştiride alandaki incelemelerin aşırı rasyonelliğine ilişkindir.
Soru 30
Stratejik çalışmaların doğuşu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Staretejik çalışmalar ikinci dünya savaşının öncesinde ortaya çıkmıştır
B
Statejik çalışmalar 1940larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD doğmuştur
C
İlk stratejik çalışmalar yapanlar Almanyadan etkilenmiştir
D
Stratejik çalışmalar sivil uzmanlık gerektirmez
E
Stratejik çalışmalar nükleer gerilime sebep olmuştur
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar 1940’lar da nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur. Stratejik Çalışmaların doğuşunda İkinci Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan nükleer gerilim çerçevesinde sivil uzmanlara duyulan gereksinim etkili olmuştur. İlk çalışmaları yapanlar ABD’nin 1942’de başlattığı nükleer silah geliştirme amaçlı Manhattan Projesi’nden etkilenmişlerdir. Nükleer silahlanmanın başlaması sonucunda, bu tür silahların sahip olduğu top yekun tahrip olasılığı savaşı “savaşılmaması gereken” bir olgu hali ne dönüştürmüş, bu da klasik askeri uzmanlıktan farklı bir uzmanlık alanına duyulan ihtiyacı ortaya çıkartmıştır. Bu uzmanlık, herhangi bir nükleer başlığın teknik özelliklerinin araştırılması veya tahrip gücünün hesaplanmasından, karşı tarafın niyetinin incelenmesinin ardından atılacak adımın etkilerine, hangi ateşleme sisteminin maksimum faydayı yaratacağından, hangi durumlarda ilk vuruştan kaçınılacağına kadar geniş bir yelpazede yer alan konularla ilgilenilmesini gerektirmiştir.
Soru 31
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak hangi yılların ortalarında doğduğu kabul edilir?
Seçenekler
A
1940
B
1950
C
1960
D
1970
E
1980
Açıklama:
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak 1940’ların ortalarında doğduğu kabul edilir.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.
Soru 32
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak hangi dönemde altın çağını yaşadığı kabul edilir?
Seçenekler
A
1950-60
B
1955-65
C
1965-70
D
1970-75
E
1975-80
Açıklama:
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak 1940’ların ortalarında doğduğu, 1955-65 döneminde altın çağını yaşadığı kabul edilir.Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.
Soru 33
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte hangi ülkede doğmuştur?
Seçenekler
A
Fransa
B
Japonya
C
Çin
D
SSCB
E
ABD
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur.Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.
Soru 34
Hangi yılın ikinci yarısından détente olarak adlandırılan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anılır?
Seçenekler
A
1930
B
1940
C
1950
D
1960
E
1970
Açıklama:
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anılır.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Soru 35
Hangi tarihler arasında Stratejik Çalışmalar literatüründe çok fazla bir gelişmenin gözlenmemiş olması nedeni sonucunda literatürde duraklama dönemi başlamıştır?
Seçenekler
A
1930-1940
B
1940-1950
C
1950-1960
D
1960-1970
E
1970-1980
Açıklama:
1960-1970 arasında Stratejik Çalışmalar literatüründe çok fazla bir gelişmenin gözlenmemiş olması nedeni sonucunda literatürde duraklama dönemi başlamıştır.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.
Soru 36
1940’lardan itibaren teorik çalışmalar düşünce kuruluşlarında yapılırken, hangi yıldan itibaren itibaren bu kuruluşlarda çalışan akademisyenler akademiye geçmiş/geri dönmüş ve çalışmalarını üniversitelerde Uluslararası İlişkiler ve/veya Siyaset Bilimi bölümlerinde sürdürmeye başlamışlardır?
Seçenekler
A
1955
B
1960
C
1965
D
1970
E
1975
Açıklama:
1940’lardan itibaren teorik çalışmalar düşünce kuruluşlarında yapılırken, 1960’ların sonundan itibaren bu kuruluşlarda çalışan akademisyenler akademiye geçmiş/geri dönmüş ve çalışmalarını üniversitelerde Uluslararası İlişkiler ve/veya Siyaset Bilimi bölümlerinde sürdürmeye başlamışlardır.Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.
Soru 37
Kurumsallaşmaya ek olarak, Duraklama döneminde, dönemin en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmaların Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini haline dönüşümüdür
B
Stratejik Çalışmalar
C
Kurumsal gelişmeler
D
Savaş tehlikesinin azalması
E
Nükleer gerilim
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini haline dönüşümüdür.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.
Soru 38
Güvenlik gündemine yerleşen diğer bir konu da kapsamlı bir şekilde ilk kez hangi tarihteki Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı’nda dile getirilen ‘çevresel güvenlik’ kavramı olmuştur?
Seçenekler
A
1970
B
1971
C
1972
D
1973
E
1974
Açıklama:
Güvenlik gündemine yerleşen diğer bir konu da kapsamlı bir şekilde ilk kez 1972’deki Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı’nda dile getirilen ‘çevresel güvenlik’ kavramı olmuştur.
Güvenlik gündemine yerleşen diğer bir konu da kapsamlı bir şekilde ilk kez 1972’deki Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı’nda dile getirilen ‘çevresel
güvenlik’ kavramı olmuştur.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Güvenlik gündemine yerleşen diğer bir konu da kapsamlı bir şekilde ilk kez 1972’deki Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı’nda dile getirilen ‘çevresel
güvenlik’ kavramı olmuştur.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Soru 39
ABD-SSCB ilişkilerinin, hangi gelişmenin ardından Stratejik Çalışmalarda yeniden bir canlanma gözlendi?
Seçenekler
A
‘devlet-dışı’ aktörlere ve güçlere kaptırdığı anlayışı ile
B
Genel olarak bütün uluslararası veya global sistemin güvenlik sorunu ile
C
Barış Araştırmacıları tarafından yoğun bir eleştiri bombardımanına tutulması ile
D
Cruise güdümlü füzelerinden toplam 572 adet yerleştirilmesi kararının çıkması ile
E
ABD-SSCB ilişkilerinin, tarafların Avrupa’ya orta menzilli nükleer füzeler yerleştirmesi ve Sovyetlerin 1979’da Afganistan’ı işgal etmesiyle yeniden gerginleşmesi ile
Açıklama:
ABD-SSCB ilişkilerinin, tarafların Avrupa’ya orta menzilli nükleer füzeler yerleştirmesi ve Sovyetlerin 1979’da Afganistan’ı işgal etmesiyle yeniden gerginleşmesinin ardından Stratejik Çalışmalarda yeniden bir canlanma gözlendi. Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.
Soru 40
Kant’ın hangi tarihli Perpetual Peace (Kalıcı Barış) başlıklı çalışmasındaki fikirlerin özellikle Michael Doyle tarafından geliştirilmesiyle birlikte ortaya çıkan Demokratik Barış akımı demokratik düzenler arasında savaş olmayacağını ve bu suretle güvenliğin Stratejik Çalışmaların öngördüğünden farklı yöntemlerle sağlanabileceğini iddia etmektedir?
Seçenekler
A
1794
B
1795
C
1796
D
1798
E
1980
Açıklama:
Kant’ın 1795 tarihli Perpetual Peace (Kalıcı Barış) başlıklı çalışmasındaki fikirlerin 1980’lerde, özellikle Michael Doyle tarafından geliştirilmesiyle birlikte ortaya çıkan Demokratik Barış akımı demokratik düzenler arasında savaş olmayacağını ve bu suretle güvenliğin Stratejik Çalışmaların öngördüğünden farklı yöntemlerle
sağlanabileceğini iddia etmektedir.
Kant’ın 1795 tarihli Perpetual Peace (Kalıcı Barış) başlıklı çalışmasındaki fikirlerin 1980’lerde, özellikle Michael Doyle tarafından geliştirilmesiyle birlikte ortaya çıkan Demokratik Barış akımı demokratik düzenler arasında savaş olmayacağını ve bu suretle güvenliğin Stratejik Çalışmaların öngördüğünden farklı yöntemlerle sağlanabileceğini iddia etmektedir. Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.
sağlanabileceğini iddia etmektedir.
Kant’ın 1795 tarihli Perpetual Peace (Kalıcı Barış) başlıklı çalışmasındaki fikirlerin 1980’lerde, özellikle Michael Doyle tarafından geliştirilmesiyle birlikte ortaya çıkan Demokratik Barış akımı demokratik düzenler arasında savaş olmayacağını ve bu suretle güvenliğin Stratejik Çalışmaların öngördüğünden farklı yöntemlerle sağlanabileceğini iddia etmektedir. Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi "Uluslar arası ilişkilerin boyutunu anlamak ve açıklamak" olarak da tanımlanan Stratejik Çalışmalar kavramının incelediği konlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bölgesel tarım politikaları
B
Nükleer caydırıcılık
C
Askeri teknolojik gelişmeler
D
Jeopolitik çalışmalar
E
Büyük güçlerin savunma politikları
Açıklama:
Startejik Çalışmalar büyük güçlerin savunma politikalrından bölgesel güvenlik sorunlarına, nükleer caydırıcılık teorisinden silahsızlanma doktirinine, askeri teknolojik gelişmelerden çatışmanın nedenlerine ve jeopolitik çalışmalara kadar geniş bir yelpazedeki askeri-siyasi konuları inceleektedir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların durakladığı hatta çöküş yaşadığı dönemdir?
Seçenekler
A
1940'ların ortaları
B
1955-1965 arası dönem
C
1965-1980 arası dönem
D
1980'li yıllar
E
2000'li yıllar
Açıklama:
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak 1940’la rın ortalarında doğduğu, 195565 döneminde altın çağını yaşadığı, 196580 ara sında durakladığı ve neredeyse çöküş yaşadığı, 1980’lerden itibarense hem can lanma hem de sorgulama dönemine girdiği kabul edilir.
Soru 43
Aşağıdakileden hangisi Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmelerden birisidir?
Seçenekler
A
Denizaltı savaşlarının başlaması
B
Jeopolitik kavramının ortaya çıkması
C
Petrolün öneminin anlaşılması
D
Nükleer silahlanma
E
İnternetin yaygınlaşması
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur. Stratejik Çalışmaların doğuşunda İkinci Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan nükleer gerilim çerçevesinde sivil uzmanlara duyulan gereksinim etkili olmuştur.
Soru 44
Stratejik Çalışmaların altın çağını başlatan kitlesel karşılık stratejisinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1940'larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmesiyle birlikte 1942'de ABD'de Manhattan Projesi'nin başlatılmasıdır.
B
Çeşitli askeri konuları değerlendirmek üzere 14 Mayıs 1948'de Amerikan Hava Kuvvetlerinin desteğiyle sivil bir araştırma merkezinin kurulmasıdır.
C
Uluslar arası siyasi ilşişkileri ekonomi perspektifinden inceleyen akademik bir disiplindir.
D
Petrol şirketlerinin düşük fiyat politikalarından olumsuz yönde etkilenen petrol ihraç eden ülkelerin imzaladığı bir anlaşmadır.
E
NATO üyelerine yönelik ortaya çıkabilecek bir komünist saldırı karşısında, nükleer silahlarla karşılık verilmesidir.
Açıklama:
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anılır. Altın çağ, esas olarak Batı Bloğunda 1954’te benimsenen ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyelerine yönelik ortaya çıkabilecek bir komünist saldırı karşısın da, nükleer silahlarla karşılıkta bulunulmasını öngören kitlesel karşılık stratejisi ile başlamıştır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların altın çağının temel özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Düşünce kuruluşlarında doğan bir alandır.
B
Disiplinler arası nitelikte olması.
C
Bilimsellik iddiası ile yola çıkmıştır.
D
Uzakdoğu merkezli niteliğe sahiptir.
E
Politika güdümlü bir alandır.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların diğer bir özelliği de alanın Amerikamerkezli niteliğidir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Statejik Çalışmaların duraklama dönemine girmesinin nedenlerinden birisi olarak gösterilemez?
Seçenekler
A
Nükleer gerilimin azalması.
B
Alternatif bakış açılarının ortaya çıkması.
C
Çevresel güvenlik konusunda yetersiz kalması.
D
Barış araştırmacılarının eleştirel tavırları.
E
Üniversitelerde ders olarak okutulmaya başlaması.
Açıklama:
196580 dönemindeki kurumsallaşmanın ilk göstergesi Stratejik Çalışmaların üniversitelerin Uluslararası İlişkiler veya Siyaset Bilimi bölümlerinde 1960’ların sonlarından itibaren ayrı bir ders olarak okutulmaya başlanmasıdır.
Soru 47
NATO Bakanlar Konseyi’nden Batı Avrupa ülkeleri ne ABD’nin orta menzilli Pershing II ve karadan karaya fırlatılan Cruise güdümlü füzelerinden toplam 572 adet yerleştirilmesi kararının çıkması Stratejik Çalışmaların hangi döneminde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Canlanma ve sorgulama dönemi
B
Duraklama dönemi
C
Altın çağ dönemi
D
Doğuş dönemi
E
Alternatif yaklaşımların doğuşu dönemi
Açıklama:
Önce likle, 1979’un sonunda SSCB’nin SS20 füzelerini kendi topraklarının yanı sıra, ve Doğu Avrupa’daki müttefiklerinin topraklarına da yerleştirmesi sonucunda, 12 Aralık 1979’da toplanan NATO Bakanlar Konseyi’nden Batı Avrupa ülkeleri ne ABD’nin orta menzilli Pershing II ve karadan karaya fırlatılan Cruise güdümlü füzelerinden toplam 572 adet yerleştirilmesi kararının çıkması ile taraflar arasın daki silahlanma yarışı canlanma ve sorgulama döneminde yeni bir boyut kazandı.
Soru 48
Kant’ın 1795 tarihli Perpetual Peace (Kalıcı Barış) başlıklı çalışmasındaki fikirlerin 1980’lerde, özellikle Michael Doyle tarafından geliştirilmesiyle birlikte ortaya çıkan, demokratik düzenler arasında savaş olmayacağını ve bu suretle güvenliğin Stratejik Çalışmaların öngördüğünden farklı yöntemlerle sağlanabileceğini iddia eden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demokratik barış teorisi
B
Güvenlik rejimleri yaklaşımları
C
Üçüncü dünya güvenlik okulu
D
Alternatif güvenlik yaklaşımı
E
Realist güvenlik çalışmaları
Açıklama:
Güvenlik gündeminin genişlemesine katkıda bulunan akademik tartışmaların yanı sıra, yeni gelişen bazı güvenlik teorileri de Stratejik Çalışmaları kendi pers pektiflerinden sorgulamaya başlamıştır. Bu çerçevede Demokratik Barış Teorisi, Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları, Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu ve Alternatif Güvenlik Yaklaşımı gibi bazı yeni güvenlik yaklaşımları ortaya çıkmıştır.
Soru 49
1980’lerde Stratejik Çalışmalara alternatif olarak doğan, yumuşama döneminin ürünü olan ve bu dönemde geleneksel anlayışın sorgulanması yaklaşımını sürdüren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üçüncü dünya güvenlik okulu
B
Barış araştırmaları
C
Güvenlik rejimleri yaklaşımı
D
Demokratik barış teorisi
E
Alternatif savunma
Açıklama:
1980’lerde Stratejik Çalışmalara alternatif olarak doğan bu akımlara ek olarak, yumuşama döneminin ürünü olan Barış Araştırmaları da, bu dönemde geleneksel anlayışın sorgulanması yaklaşımını sürdürmüştür.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisinde Stratejik Çalışmaların güvenlik çalışmaları kapsamındaki mevcut konumunu göstermektedir?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmlar- Realist Güvenlik Çalışmaları- Askerlik Birimi-Uluslararası Güvenlik Çalışmaları
B
Stratejik Çalışmlar- Realist Güvenlik Çalışmaları-Uluslararası Güvenlik Çalışmaları- Askerlik Birimi
C
Askerlik Birimi- Stratejik Çalışmlar- Realist Güvenlik Çalışmaları-Uluslararası Güvenlik Çalışmaları
D
Askerlik Birimi- Stratejik Çalışmlar- Uluslararası Güvenlik Çalışmaları- Realist Güvenlik Çalışmaları
E
Askerlik Birimi- Realist Güvenlik Çalışmaları- Stratejik Çalışmlar- Uluslararası Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların güvenlik çalışmaları kapsamındaki mevcut konumunu: Askerlik Birimi- Stratejik Çalışmlar- Realist Güvenlik Çalışmaları-Uluslararası Güvenlik Çalışmaları
Soru 51
Jeopolitik kelimesi ilk defa kim tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
Halford Mackinder
B
Klaus Dodds
C
Rudolf Kjellén
D
Nicholas Spykman
E
Kenneth Waltz
Açıklama:
Etimolojik açıdan yer, zemin, toprak, yeryüzü anlamlarına gelen ‘geo’ ve politika kelimelerinden oluşan jeopolitik, temelde siyasi coğrafyadan doğmuş bir bilim dalıdır. Coğrafyanın bilimsel bir disiplin altında siyasi olarak yorumlanması gereğini ilk kez vurgulayan Halford Mackinder’in 1904’te Kraliyet Coğrafya Topluluğu’na sunduğu The Geographical Pivot of History (Tarihin Coğrafi Ekseni) başlıklı çalışmasıyla jeopolitiğin bir çalışma alanı olarak doğduğu kabul edilir. Buna karşın, ‘jeopolitik’ terimi ilk olarak İsveçli siyaset bilimci Rudolf Kjellén tarafından kullanılmıştır. Nicholas Spykman’e göre jeopolitik, bir ülkenin güvenlik politikasının coğrafyaya göre planlanmasıdır. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 52
1979’un sonunda SSCB ile ABD arasındaki silahlanma yarışı hangi olay ile yeni bir boyut kazanmıştır?
Seçenekler
A
12 Aralık 1979’da toplanan NATO Bakanlar Konseyi’nden Batı Avrupa ülkelerine ABD’nin orta menzilli Pershing II ve karadan karaya fırlatılan Cruise güdümlü
füzelerinden toplam 572 adet yerleştirilmesi kararının çıkması ile
füzelerinden toplam 572 adet yerleştirilmesi kararının çıkması ile
B
1970’lerin sonunda yumuşamanın sona ermesiyle
C
Akademisyenler akademiye geçmiş/geri dönmüş ve çalışmalarını üniversitelerde
Uluslararası İlişkiler ve/veya Siyaset Bilimi bölümlerinde sürdürmeye başlamalarıyla
Uluslararası İlişkiler ve/veya Siyaset Bilimi bölümlerinde sürdürmeye başlamalarıyla
D
Avrupa’da veya Üçüncü Dünya ülkelerinde bağımsız stratejik
geleneklerin oluşmayışıyla
geleneklerin oluşmayışıyla
E
İkinci Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan nükleer gerilim çerçevesinde sivil
uzmanlara duyulan gereksinim ile
uzmanlara duyulan gereksinim ile
Açıklama:
1979’un sonunda SSCB’nin SS-20 füzelerini kendi topraklarının yanı sıra,
ve Doğu Avrupa’daki müttefiklerinin topraklarına da yerleştirmesi sonucunda,
12 Aralık 1979’da toplanan NATO Bakanlar Konseyi’nden Batı Avrupa ülkelerine ABD’nin orta menzilli Pershing II ve karadan karaya fırlatılan Cruise güdümlü
füzelerinden toplam 572 adet yerleştirilmesi kararının çıkması ile taraflar arasındaki silahlanma yarışı yeni bir boyut kazandı.
ve Doğu Avrupa’daki müttefiklerinin topraklarına da yerleştirmesi sonucunda,
12 Aralık 1979’da toplanan NATO Bakanlar Konseyi’nden Batı Avrupa ülkelerine ABD’nin orta menzilli Pershing II ve karadan karaya fırlatılan Cruise güdümlü
füzelerinden toplam 572 adet yerleştirilmesi kararının çıkması ile taraflar arasındaki silahlanma yarışı yeni bir boyut kazandı.
Soru 53
ABD Başkanı Ronald Reagan’ın 1983 tarihli Yıldız Savaşları projesi çerçevesinde uzayda füze savunması sistemine dayanan Stratejik Savunma Girişimi ile SSCB’nin füzelerinin ABD’ye ulaşmadan önce yok edileceğine dair çalışması hangi alana örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Cayma hakkı
B
Caydırıcılık Analizi
C
Analiz çalışmaları
D
Korkutma analizleri
E
Caydırıcılık Değerlendirmeleri
Açıklama:
Détente döneminde neredeyse unutulan caydırıcılık analizleri yeniden önem kazandı. Örneğin, ABD Başkanı Ronald Reagan’ın 1983 tarihli Yıldız Savaşları projesi çerçevesinde uzayda füze savunması sistemine dayanan Stratejik Savunma Girişimi ile SSCB’nin füzelerinin ABD’ye ulaşmadan önce yok edileceğine dair caydırıcılık anlayışı Stratejik Çalışmaların merkezine yerleşti.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Kenneth Waltz'in teorisine göre büyük devlet olabilme nitekleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yüzölçümü ve nüfus
B
Doğal kaynaklar
C
Ekonomik kabiliyet
D
Askeri güç
E
Totaliter rejime sahip olmak
Açıklama:
Uluslararası İlişkilerin realist teorisine göre uluslararası politikada meydana gelenleri
büyük devletler şekillendirir. Bu yaklaşımın önde gelen temsilcilerinden Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi için şu unsurların hepsinde aynı anda üstün konumda olması gerekir: 1) Yüzölçümü ve nüfus; 2) Doğal kaynaklar; 3) Ekonomik kabiliyet; 4) Askeri güç; 5) Siyasal istikrar ve yetki. Bu unsurlardan yalnızca biri bakımından devletlerin büyük güç olması mümkün değildir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
büyük devletler şekillendirir. Bu yaklaşımın önde gelen temsilcilerinden Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi için şu unsurların hepsinde aynı anda üstün konumda olması gerekir: 1) Yüzölçümü ve nüfus; 2) Doğal kaynaklar; 3) Ekonomik kabiliyet; 4) Askeri güç; 5) Siyasal istikrar ve yetki. Bu unsurlardan yalnızca biri bakımından devletlerin büyük güç olması mümkün değildir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 55
Soğuk Savaşın son döneminde askeri tehditlerin öneminin azalmasıyla birlikte bazı sorunların güvenlik ilişkilerini etkilediği anlaşılmaya başlanmıştır. Bu sorunlar bir grup olduğunda hangisi dışarıda kalmaktadır?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Çevresel
C
Toplumsal
D
Siyasal
E
Eğitsel
Açıklama:
Literatürdeki yaygın görüşe göre, Soğuk Savaşın son on yılında güvenlik kavramının devletlerin askeri sorunlar karşısında güç artırmaları ve kuvvet kullanmaları ötesinde de tanımlanması, yani Stratejik Çalışmaların kavramsal çerçevesinin sorgulanması çabaları büyük ölçüde artmıştır. Bu dönüşümün temelinde, Soğuk Savaşın son döneminde askeri tehditlerin öneminin azalmasıyla birlikte daha önceleri gözardı edilen ekonomik, çevresel, toplumsal, siyasi vb. diğer sorunların güvenlik ilişkilerini etkilediği gerçeğinin anlaşılması yatmaktadır.
Soru 56
Stratejik çalışmalar aşağıdakilerden hangisinin etkilerinin hissedilmesiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
Büyük buhran
B
Nükleer silahlanma
C
Soğuk savaş
D
Büyük veba salgını
E
1. Dünya Savaşı
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur. Stratejik Çalışmaların doğuşunda
İkinci Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan nükleer gerilim çerçevesinde sivil
uzmanlara duyulan gereksinim etkili olmuştur. İlk çalışmaları yapanlar ABD’nin
1942’de başlattığı nükleer silah geliştirme amaçlı Manhattan Projesi’nden etkilenmişlerdir. Doğru yanıt B şıkkıdır.
İkinci Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan nükleer gerilim çerçevesinde sivil
uzmanlara duyulan gereksinim etkili olmuştur. İlk çalışmaları yapanlar ABD’nin
1942’de başlattığı nükleer silah geliştirme amaçlı Manhattan Projesi’nden etkilenmişlerdir. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmalara alternatif yaklaşımlar bir araya getirildiğinde dışarıda kalmaktadır?
Seçenekler
A
Demokratik Barış Teorisi
B
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları
C
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
D
Alternatif Güvenlik Yaklaşım
E
Güvenli Okul Projesi
Açıklama:
Güvenlik gündeminin genişlemesine katkıda bulunan akademik tartışmaların
yanı sıra, yeni gelişen bazı güvenlik teorileri de Stratejik Çalışmaları kendi perspektiflerinden sorgulamaya başlamıştır. Bu çerçevede Demokratik Barış Teorisi, Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları, Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu ve Alternatif Güvenlik Yaklaşımı gibi bazı yeni güvenlik yaklaşımları ortaya çıkmıştır.
yanı sıra, yeni gelişen bazı güvenlik teorileri de Stratejik Çalışmaları kendi perspektiflerinden sorgulamaya başlamıştır. Bu çerçevede Demokratik Barış Teorisi, Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları, Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu ve Alternatif Güvenlik Yaklaşımı gibi bazı yeni güvenlik yaklaşımları ortaya çıkmıştır.
Soru 58
Stratejik çalışmaların altın çağı hangi dönemdir?
Seçenekler
A
1955-1965 arası dönem
B
1930-1940 arası dönem
C
1920-1930 arası dönem
D
1960-1970 arası dönem
E
1965-1985 arası dönem
Açıklama:
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anılır. Altın çağ, esas olarak Batı Bloğunda 1954’te benimsenen ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyelerine yönelik ortaya çıkabilecek bir komünist saldırı karşısında, nükleer silahlarla karşılıkta bulunulmasını öngören kitlesel karşılık stratejisi ile başlamıştır. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 59
"Güvenliği gıda, sağlık ve ekonomik sorunlar çerçevesinde ele alan bu yaklaşımda, analizler devlet-merkezlidir." Hangi görüşü hangi anlayıtya yer almaktadır?
Seçenekler
A
Demokratik Barış Teorisi
B
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları
C
Stratejik Gelişmeler Yaklaşımı
D
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
E
Alternatif Güvenlik Yaklaşımı
Açıklama:
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu mensupları, genel olarak Stratejik Çalışmaları Batı
(Amerikan) merkezli olduğu için eleştirip, konuyu gelişmişlik-güvenlik bağlantısına/ikilemine getirirler. Gelişmiş Batı ülkeleri için tehditler dışarıdan gelirken, gelişmekte olan Üçüncü Dünyanın güvenliği temelde iç tehditlerden etkilenir ve bunlar genellikle askeri karakterli değildir. Güvenliği gıda, sağlık ve ekonomik sorunlar çerçevesinde ele alan bu yaklaşımda, analizler devlet-merkezlidir
(Amerikan) merkezli olduğu için eleştirip, konuyu gelişmişlik-güvenlik bağlantısına/ikilemine getirirler. Gelişmiş Batı ülkeleri için tehditler dışarıdan gelirken, gelişmekte olan Üçüncü Dünyanın güvenliği temelde iç tehditlerden etkilenir ve bunlar genellikle askeri karakterli değildir. Güvenliği gıda, sağlık ve ekonomik sorunlar çerçevesinde ele alan bu yaklaşımda, analizler devlet-merkezlidir
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmaların özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Düşünce kuruluşlarında doğmuştur
B
Disiplinler arasıdır
C
Bilimsellik iddiası ile yola çıkmıştır
D
Avrupa merkezlidir
E
Politika güdümlüdür
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların diğer bir özelliği de alanın Amerika-merkezli niteliğidir.
Bu durum yazarların genellikle Amerikalı olması, ABD’nin uluslararası sorunlarının incelenmesi ve analiz edilen dünyanın Amerikan bakış açısıyla değerlendirilmesi çerçevesinde açıklamaktadır. Buna karşılık, alandaki Amerikan hâkimiyeti
nedeniyle SSCB’de, Avrupa’da veya Üçüncü Dünya ülkelerinde bağımsız stratejik
geleneklerin oluşmadığı sonucuna varılmamalıdır. Fakat, Sovyetler Birliği örneğinde olduğu gibi, bu çalışmalar ya asker-güdümlü kalmıştır, ya da Avrupa veya
Üçüncü Dünya ülkeleri örneğinde olduğu gibi istisnaîdir. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Bu durum yazarların genellikle Amerikalı olması, ABD’nin uluslararası sorunlarının incelenmesi ve analiz edilen dünyanın Amerikan bakış açısıyla değerlendirilmesi çerçevesinde açıklamaktadır. Buna karşılık, alandaki Amerikan hâkimiyeti
nedeniyle SSCB’de, Avrupa’da veya Üçüncü Dünya ülkelerinde bağımsız stratejik
geleneklerin oluşmadığı sonucuna varılmamalıdır. Fakat, Sovyetler Birliği örneğinde olduğu gibi, bu çalışmalar ya asker-güdümlü kalmıştır, ya da Avrupa veya
Üçüncü Dünya ülkeleri örneğinde olduğu gibi istisnaîdir. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 61
Büyük güç olmak için devletlerin mutlaka nükleer kabiliyete sahip olması gerektiğini savunan stratejist aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mearsheimer
B
Waltz
C
MacKinder
D
Kjellen
E
Herring
Açıklama:
1980’lerde Stratejik Çalışmalarda yaşanan dinamizmi nedenleriyle birlikte tartışıp, bu dönemde disiplini sorgulayan alternatif bakış açılarını karşılaştırabileceksiniz.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi için hepsinde aynı anda üstün konumda olması gereken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Doğal kaynaklar
B
Ekonomik kabiliyet
C
Askeri güç
D
Jeopolitik güç
E
Yüzölçümü ve nüfus
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 63
Aşağıdaki stratejilerden hangisi stratejik çalışmaların altın çağının başlangıcı olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Kitlesel karşılık
B
Askeri strateji
C
Realist teori
D
Ulusal güvenlik
E
Ortodoks güvenlik
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmaların altın çağa damgasını vuran ayırt edici özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Alanın politika güdümlü olması
B
ABD merkezli olması
C
Bilimsellik iddiası ile yola çıkması
D
Disiplinlerarası nitelik taşıması
E
Caydırıcılık teorisini baz alması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Soru 65
Stratejik çalışmalarda güvenliğin realist düşüncenin güç modeliyle bağlantısı nedeniyle kirletilmiş bir kavram olarak gören anlayış hangisidir?
Seçenekler
A
Barış araştırmaları
B
Denge
C
Askeri strateji
D
Alternatif güvenlik
E
Güvenlik rejimleri
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Soru 66
Nükleer bir savaşta iki tarafta kaybedeceğinden taraflardan diğerinin güvensizliğini artırmadan kendi güvenliğini sağlamaya çalışması hangi akımın temelini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Demokratik barış teorisi
B
Güvenlik rejimleri yaklaşımı
C
Alternatif güvenlik
D
Üçüncü dünya güvenlik okulu
E
Stratejik güç yaklaşımı
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 67
Stratejik çalışmaların güvenlik çalışmaları kapsamında temel hareket noktası hangisidir?
Seçenekler
A
Stratejik çalışmalar
B
Realist güvenlik çalışmaları
C
Askerlik bilimi
D
Uluslararası güvenlik çalışmaları
E
Güvenlik analizi
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 68
Stratejik çalışmalar ile Barış Araştırmacılarının savunma ve askeri strateji meseleleri konusunda birbirleriyle kesiştiği yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Stratejik savunma girişimi
B
Konvansiyonel caydırıcılık
C
Güvenlik rejimleri
D
Ortak güvenlik
E
Saldırgan olmayan savunma
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 69
Taraflı politikalara sahip, ideolojik yandaşlıkları bulunan ve politika tartışmalarını yönlendirmeyi hedefleyen birim hangisidir?
Seçenekler
A
Politika okulu
B
Enstitü
C
Üniversite
D
Araştırma kuruluşu
E
Think-tank
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 70
Stratejik çalışmalara alternatif bir yaklaşım olarak doğan üçüncü dünya güvenlik okulunun konuya getirdiği en büyük yenilik nedir?
Seçenekler
A
Ortak kuruluşlara katılan devletlerin oluşturduğu normların güvenlik çalışmalarına uygulanması
B
Konuyu güvenlik-gelişmişlik ekseninde değerlendirmesi ile çalışmaların batı merkezçiliğinden uluslararası eksene kaydırılması
C
Askeri konuşlandırmayı caydırmaya yönelik savunma yaklaşımı ile optimize edecek şekilde değerlendirmesi
D
Strateji kavramının savaşların kazanılması için gerekli teknoloji, örgütlenme ve taktiklerin toplamı olarak yeniden ele alınması
E
Stratejik çalışmaların üniversitelerde çalışılması gereken çok disiplinli bir konu olarak değerlendirilmesi
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Stratejik çalışmalara alternatif bir yaklaşım olarak doğan üçüncü dünya güvenlik okulunun konuya getirdiği en büyük yenilik, konuyu güvenlik-gelişmişlik ekseninde değerlendirmesi ile çalışmaların batı merkezçiliğinden uluslararası eksene kaydırılmasıdır.
Stratejik çalışmalara alternatif bir yaklaşım olarak doğan üçüncü dünya güvenlik okulunun konuya getirdiği en büyük yenilik, konuyu güvenlik-gelişmişlik ekseninde değerlendirmesi ile çalışmaların batı merkezçiliğinden uluslararası eksene kaydırılmasıdır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmaların altın çağı olarak tanımlanan döneme ait bir özelliktir?
Seçenekler
A
Çalışmaların araştırma kurumları bünyesinde değerlendirilmesi
B
Çalışmaların uluslararası bağlamda dünya genelini temsil edecek şekilde yapılması
C
Çalışmaların üniversitelerin "Uluslararası İlişkiler" bölümlerinde yürütülmesi
D
Çalışmaların Uluslararası Ekonomi-Politik disiplini altında ele alınması
E
Konvansiyonel caydırıcılık ilkesinin oluşturulması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Çalışmaların araştırma kurumları bünyesinde değerlendirilmesi, stratejik çalışmaların altın çağı olarak tanımlanan döneme ait bir özelliktir.
Çalışmaların araştırma kurumları bünyesinde değerlendirilmesi, stratejik çalışmaların altın çağı olarak tanımlanan döneme ait bir özelliktir.
Soru 72
Stratejik çalışmaların devlet-merkezli askeri konuların ötesinde ekonomik, çevreseli toplumsal olarak de ele alınması hangi dönemde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Stratejik çalışmaların altın çağında
B
Stratejik çalışmaların duraklama döneminde
C
Stratejik çalışmaların canlanması ve sorgulanması döneminde
D
Stratejik çalışmaların akademik olarak değerlendirildiği dönemde
E
Stratejik çalışmaların araştırma şirketleri olarak değerlendirildiği dönemde
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Stratejik çalışmaların devlet-merkezli askeri konuların ötesinde ekonomik, çevreseli toplumsal olarak de ele alınması, stratejik çalışmaların canlanması ve sorgulanması döneminde gerçekleşmiştir.
Stratejik çalışmaların devlet-merkezli askeri konuların ötesinde ekonomik, çevreseli toplumsal olarak de ele alınması, stratejik çalışmaların canlanması ve sorgulanması döneminde gerçekleşmiştir.
Soru 73
Günümüzde yapılan güvenlik çalışmaları göz önüne alındığında stratejik çalışmalar hangi çalışma grubunun alt kümesi olarak ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
Askerlik Bilimi
B
Uluslararası Güvenlik Çalışmaları
C
Uluslararası İlişkiler
D
Realist Güvenlik Çalışmaları
E
Jeopolitik Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların mevcut durumunu analiz edebileceksiniz.
Günümüzde yapılan güvenlik çalışmaları göz önüne alındığında stratejik çalışmalar Realist Güvenlik çalışma grubunun alt kümesi olarak ele alınmaktadır.
Günümüzde yapılan güvenlik çalışmaları göz önüne alındığında stratejik çalışmalar Realist Güvenlik çalışma grubunun alt kümesi olarak ele alınmaktadır.
Soru 74
I. siyasal istikrar ve yetkiye sahip olmakII. savaş esnasında karşı tarafa zarar verecek düzeyde askeri kapasiteye sahip olmakIII. mutlaka nükleer kabiliyete sahip olmakYukarıdakilerden hangileri Mearsheimer'ın büyük güçler tanımında yer almaktadır?
Seçenekler
A
yalnız I
B
yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Mearsheimer büyük güçleri daha dar bir bakış açısıyla, göreli askeri kabiliyetleri çerçevesinde tanımlar. Büyük güç sayılabilecek devletler, dünyadaki en güçlü devlete karşı yürütülecek topyekün konvansiyonel bir savaşta karşı tarafa zarar verecek düzeyde askeri kapasiteye sahip olan güçlerdir. Bir başka deyişle, Mearsheimer büyük güçleri salt askeri kabiliyetleri ekseninde tanımlar. Ayrıca, aksine Mearsheimer büyük güç olmak için devletlerin mutlaka nükleer kabiliyete sahip olması gerektiğini savunur.
Mearsheimer büyük güçleri daha dar bir bakış açısıyla, göreli askeri kabiliyetleri çerçevesinde tanımlar. Büyük güç sayılabilecek devletler, dünyadaki en güçlü devlete karşı yürütülecek topyekün konvansiyonel bir savaşta karşı tarafa zarar verecek düzeyde askeri kapasiteye sahip olan güçlerdir. Bir başka deyişle, Mearsheimer büyük güçleri salt askeri kabiliyetleri ekseninde tanımlar. Ayrıca, aksine Mearsheimer büyük güç olmak için devletlerin mutlaka nükleer kabiliyete sahip olması gerektiğini savunur.
Soru 75
Stratejik çalışmaların gelişimindeki dönüm noktaları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Doğuş dönemi-Altın çağ dönemi- Duraklama dönemi-Canlanma ve sorgulama dönemi
B
Doğuş dönemi-Canlanma ve sorgulama dönemi-Çağ dönemi- Duraklama dönemi
C
Doğuş dönemi-Altın çağ dönemi-Canlanma ve sorgulama dönemi-Duraklama dönemi
D
Doğuş dönemi-Canlanma ve sorgulama dönemi-Duraklama dönemi-Altın çağ dönemi-
E
Altın çağ dönemi-Doğuş dönemi-Duraklama dönemi-Canlanma ve sorgulama dönemi
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak 1940’ların ortalarında doğduğu, 1955-65 döneminde altın çağını yaşadığı, 1965-80 arasında durakladığı ve neredeyse çöküş yaşadığı, 1980’lerden itibarense hem canlanma hem de sorgulama dönemine girdiği kabul edilir.
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak 1940’ların ortalarında doğduğu, 1955-65 döneminde altın çağını yaşadığı, 1965-80 arasında durakladığı ve neredeyse çöküş yaşadığı, 1980’lerden itibarense hem canlanma hem de sorgulama dönemine girdiği kabul edilir.
Soru 76
Nükleer silahlanmanın başlaması sonucunda savaşın “savaşılmaması gereken” bir olgu haline dönüşmesi aşağıdaki durumlardan hangisinin oluşmasına neden olmuştur?
Seçenekler
A
Stratejik çalışmaların sona ermesine neden olmuştur
B
Stratejik çalışmaların doğuşuna neden olmuştur
C
Stratejik çalışmaların altın çağını yaşamasına neden olmuştur
D
Stratejik çalışmaların gerilemesine neden olmuştur
E
Stratejik çalışmaların duraklama dönemine girmesine neden olmuştur
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Bu durum klasik askeri uzmanlıktan farklı bir uzmanlık alanına duyulan ihtiyacı ortaya ç›kartmıştır. Bu uzmanlık, herhangi bir nükleer başlığın teknik özelliklerinin araştırılması veya tahrip gücünün hesaplanmasından, karşı tarafın niyetinin incelenmesinin ardından atılacak adımın etkilerine, hangi ateşleme sisteminin maksimum faydayı yaratacağından, hangi durumlarda ilk vuruştan kaçınılacağına kadar geniş bir yelpazede yer alan konularla ilgilenilmesini gerektirmiştir.Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur.
Bu durum klasik askeri uzmanlıktan farklı bir uzmanlık alanına duyulan ihtiyacı ortaya ç›kartmıştır. Bu uzmanlık, herhangi bir nükleer başlığın teknik özelliklerinin araştırılması veya tahrip gücünün hesaplanmasından, karşı tarafın niyetinin incelenmesinin ardından atılacak adımın etkilerine, hangi ateşleme sisteminin maksimum faydayı yaratacağından, hangi durumlarda ilk vuruştan kaçınılacağına kadar geniş bir yelpazede yer alan konularla ilgilenilmesini gerektirmiştir.Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmaların altın çağına ait temel özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Düşünce kuruluşlarında doğan ve gelişen bir alandır
B
Disiplinler arası bir niteliğe sahiptir
C
Bilimsellik iddiası ile yola çıkmıştır
D
Politika güdümlü bir alandır
E
Üniversitelerde ders olarak okutulmaya başlanmıştır
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Stratejik çalışmaların bu döneminde altı temel özelliği bulunmaktadır ve E seçeneği bu özellikler arasında değildir.
Stratejik çalışmaların bu döneminde altı temel özelliği bulunmaktadır ve E seçeneği bu özellikler arasında değildir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi altın çağda stratejik çalışmalara yöneltilen eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Etik değerlerden eksik stratejiler olmaları
B
Alanın politika güdümlü niteliğe sahip olması
C
Stratejilerin psikolojik, tarihi ve kültürel gibi değerleri dikkate almaması
D
Alanın uluslararası ilişkiler disiplini ile paralel alanlar olması
E
Çalışmaların daha çok nükleer stratejiler ve caydırıcılık üzerine yoğunlaşması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Alanın uluslararası ilişkiler disiplini ile yakın akrabalığının bulunması onun eleştirilen bir özelliği değil yalnızca onun disiplinler arası yakınlığını gösteren bir özelliktir.
Alanın uluslararası ilişkiler disiplini ile yakın akrabalığının bulunması onun eleştirilen bir özelliği değil yalnızca onun disiplinler arası yakınlığını gösteren bir özelliktir.
Soru 79
I. petrol fiyatlarının düşmesi
II. NATO üyelerine karşı komünist bir saldırı
III. aşırı göç alma
IV. nükleer başlık kullanım tehdidi
Yukarıdaki olaylardan hangileri stratejik çalışmaların altın çağında güvenlik tehdidi olarak gündeme gelebilir?
II. NATO üyelerine karşı komünist bir saldırı
III. aşırı göç alma
IV. nükleer başlık kullanım tehdidi
Yukarıdaki olaylardan hangileri stratejik çalışmaların altın çağında güvenlik tehdidi olarak gündeme gelebilir?
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve IV
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Stratejik çalışmaların altın çağında güvenlik konularını yalnızca askeri konular oluşturmaktadır. I ve IV. seçeneklerdeki konular daha sonraki dönemlerde güvenlik tehdidi olarak değerlendirmeye alınmıştır.
Stratejik çalışmaların altın çağında güvenlik konularını yalnızca askeri konular oluşturmaktadır. I ve IV. seçeneklerdeki konular daha sonraki dönemlerde güvenlik tehdidi olarak değerlendirmeye alınmıştır.
Soru 80
I. Ülkeler arasındaki anlaşmaların sayısı artmıştırII. Stratejik çalışmalar kurumsal bir boyut almıştırIII. Stratejik çalışmalar konusu bir alt disiplin haline gelmiştirYukarıda bahsedilen gelişmeler Stratejik Çalışmaların hangi dönemine aittir?
Seçenekler
A
Duraklama dönemi
B
Doğuş dönemi
C
Altın çağ dönemi
D
Canlanma dönemi
E
Sorgulama dönemi
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Yukarıda bahsedilen gelişmeler duraklama dönemine ait gelişmelerdir. iki kutup arasındaki gerilimin azalması bahsedilen gelişmelerin yaşanmasına neden olmuş ve stratejik çalışmaların başka boyutlara geçmesine imkan sağlamıştır.
Yukarıda bahsedilen gelişmeler duraklama dönemine ait gelişmelerdir. iki kutup arasındaki gerilimin azalması bahsedilen gelişmelerin yaşanmasına neden olmuş ve stratejik çalışmaların başka boyutlara geçmesine imkan sağlamıştır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi 1980'lerde Stratejik Çalışmalarda meydana gelen canlanma ve sorgulama dönemi gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Caydırıcılık analizlerinin yeniden önem kaznması
B
ABD’nin kıtadaki konvansiyonel kuvvetlerinin gelişimini desteklemesi
C
ABD-SSCB ilişkilerinde gerilimin azalması
D
Stratejik çalışmaların devlet-merkezli askeri konuların ötesinde tanımlanmasına ilişkin girişimlerin başlaması
E
Toplumsal, ekonomik, çevresel ve hatta bireysel konuların güvenlik gündemindeki öneminin anlaşılması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Bu dönemde ABD ve SSCB arasında ilişkiler C seçeneğinin aksine tekrar bir gerilme yaşamış ve diğer seneklerde yer alan gelişmelere neden olmuştur.
Bu dönemde ABD ve SSCB arasında ilişkiler C seçeneğinin aksine tekrar bir gerilme yaşamış ve diğer seneklerde yer alan gelişmelere neden olmuştur.
Soru 82
Stratejik Çalışmaların mevcut durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar Uluslararası Güvenlik Çalışmaları genel çatısı altında yer almaya başlamıştır
B
Stratejik Çalışmalar güvenlik analizlerinde başat rolünü kaybetmiştir
C
Eskiden Stratejik Çalışmaların temsil ettiği genel alanın adı Realist Güvenlik Çalışmaları’na dönüşmüştür
D
Güvenlik gündemi askeri sorunlar ve devlet-merkezlilik ötesinde tanımlanmaya başlanmıştır
E
Stratejik Çalışmalar ve Uluslararası Güvenlik Çalışmarı birbirlerinin yerine kullanılır hale gelmiştir
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların mevcut durumunu analiz edebileceksiniz.
E şıkkının aksine Uluslararası Güvenlik Çalışmar Stratejik çalışmaları kapsayan bir ana başlık haline gelmiştir. bu sebeple birbirleriyle aynı anlamda kullanılmaları doğru değildir.
E şıkkının aksine Uluslararası Güvenlik Çalışmar Stratejik çalışmaları kapsayan bir ana başlık haline gelmiştir. bu sebeple birbirleriyle aynı anlamda kullanılmaları doğru değildir.
Soru 83
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmalar bir disiplin olarak ne zaman doğmuştur?
Seçenekler
A
1955'te ABD'nin başlattığı nükleer silah geliştirme amaçlı Manhattan Projesiyle doğmuştur.
B
1940'larda Rusya'da doğmuştur.
C
1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur.
D
Amerikan Hava Kuvvetlerinin desteğiyle 1948’de kurulan RAND (Research and Development Corporation) adındaki sivil bir araştırma merkezi (think tank) ile başlamıştır.
E
1965’ te nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların disiplin olarak 1940’ların ortalarında ABD'de doğduğu, 1955-65 döneminde altın çağını yaşadığı, 1965-80 arasında durakladığı ve neredeyse çöküş yaşadığı, 1980’lerden itibarense hem canlanma hem de sorgulama dönemine girdiği kabul edilir.
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların disiplin olarak 1940’ların ortalarında ABD'de doğduğu, 1955-65 döneminde altın çağını yaşadığı, 1965-80 arasında durakladığı ve neredeyse çöküş yaşadığı, 1980’lerden itibarense hem canlanma hem de sorgulama dönemine girdiği kabul edilir.
Soru 84
Stratejik çalışmaların altın çağı ne tür bir stratejiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
Mahkumun ikilemi stratejisi
B
Kitlesel karşılık stratejisi
C
Brodie stratejisi
D
Sibernetik stratejisi
E
Termo nükleer savaş stratejisi
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Altın çağ, esas olarak Batı Bloğunda 1954’te benimsenen ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyelerine yönelik ortaya çıkabilecek bir komünist saldırı karşısında, nükleer silahlarla karşılıkta bulunulmasını öngören kitlesel karşılık stratejisi ile başlamıştır.
Altın çağ, esas olarak Batı Bloğunda 1954’te benimsenen ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyelerine yönelik ortaya çıkabilecek bir komünist saldırı karşısında, nükleer silahlarla karşılıkta bulunulmasını öngören kitlesel karşılık stratejisi ile başlamıştır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların Altın Çağının Temel Özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar düşünce kuruluşlarında doğan ve neredeyse 1960’ların sonuna kadar tamamen düşünce kuruluşlarında gelişen bir alandır.
B
Disiplinler arası nitelik taşır. Strateji kavramının içeriğinde siyasetten ekonomiye, coğrafyadan fiziğe pek çok unsur bulunduğundan, bu kavramın üzerine inşa edilen Stratejik Çalışmalar bu boyutlardan hepsini ele alarak analiz yapar.
C
Stratejik Çalışmalar bilimsellik iddiası ile yola çıkmıştır. Özellikle Brodie stratejinin sistematik bir analiz çerçevesine sahip olması gerektiğini savunmuş, ekonomi disiplininin metodolojik modelinin stratejiye uyarlanmasını önermiştir.
D
Stratejik Çalışmaların diğer bir özelliği de alanın Amerika değil dünya merkezli niteliğidir.
E
Alanın politika güdümlü olmasıdır. Bir başka deyişle, stratejistler genel olarak politika oluşturuculara tavsiyede bulunup, stratejiyi bir rehber olarak sunarlar.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
D şıkkı dışında sunulan temel özellikler Stratejik Çalışmaların doğuşuyla birlikte karşımıza çıkan ve altın çağa damgasını vuran altı temel özellikten biridir. Ancak D şıkkı "Stratejik Çalışmaların diğer bir özelliği de alanın Amerika merkezli niteliğidir." olduğunda doğrudur. Mevcut haliyle ifade yanlıştır.
D şıkkı dışında sunulan temel özellikler Stratejik Çalışmaların doğuşuyla birlikte karşımıza çıkan ve altın çağa damgasını vuran altı temel özellikten biridir. Ancak D şıkkı "Stratejik Çalışmaların diğer bir özelliği de alanın Amerika merkezli niteliğidir." olduğunda doğrudur. Mevcut haliyle ifade yanlıştır.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Altın Çağda Stratejik Çalışmalara Yöneltilen Eleştirilerden değildir?
Seçenekler
A
Özellikle Anatol Rapoport stratejistlerin milyonlarca hayatı tehlikeye atma kapasitesine sahip stratejiler geliştirirken, etik değerleri dışarıda bırakıp, yalnızca nesnel kaygılarla hareket etmelerini eleştirir.
B
Newman da, Herman Kahn’ın “On Termonuclear War” başlıklı kitabını kitlesel cinayet hakkında bir broşür olarak nitelendirmektedir.
C
Stratejik Çalışmalara içeriden yöneltilen diğer bir eleştiri, alanın politika güdümlü niteliği hakkındadır. Bu çerçevede, eleştiri oklarının ucunda stratejistlerin danışmanlık hizmetleri karşılığında para almalarının doğru olmadığı vardır.
D
Altın çağın teorik çalışmalarının daha çok nükleer strateji ve caydırıcılık ile ilgili olması ve yalnızca iki kutup arasındaki güç ilişkilerini inceleyerek Üçüncü Dünyada yaşanan sorunları göz ardı etmesi ayrı bir eleştiri konusu olmuştur.
E
Altın çağda özellikle caydırıcılık teorisi çerçevesinde yapılan analizlerde, devletlerin rasyonel davrandığı varsayımından hareket edilip sadece dış siyasi faktörlerin dikkate alındığı vurgulanmaktadır.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Diğer bir eleştiri de alandaki incelemelerin aşırı rasyonelliğine ilişkindir. Altın çağda özellikle caydırıcılık teorisi çerçevesinde yapılan analizlerde, devletlerin rasyonel davrandığı varsayımından hareket edilip, psikolojik, tarihi, kültürel ve diğer iç siyasi faktörlerin dikkate alınmadığı vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, E şıkkı eksik ve yanlış verilmiş olup işaretlenmesi gereken şıktır.
Diğer bir eleştiri de alandaki incelemelerin aşırı rasyonelliğine ilişkindir. Altın çağda özellikle caydırıcılık teorisi çerçevesinde yapılan analizlerde, devletlerin rasyonel davrandığı varsayımından hareket edilip, psikolojik, tarihi, kültürel ve diğer iç siyasi faktörlerin dikkate alınmadığı vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, E şıkkı eksik ve yanlış verilmiş olup işaretlenmesi gereken şıktır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmalara alternatif yaklaşımlardan değildir?
Seçenekler
A
Kant’ın 1795 tarihli Perpetual Peace (Kalıcı Barışl) başlıklı çalışmasındaki fikirlerin 1980’lerde, özellikle Michael Doyle tarafından geliştirilmesiyle birlikte ortaya ç›kan Demokratik Barış Akımı Teorisi
B
Liberal Kurumsalcılığın bir dalı olarak “ortak kuruluşlara katılan devletlerin benimsediği normların önemini vurgulayan rejim teorisinin” güvenlik alanına uyarlanmasıyla Güvenlik Rejimleri Yaklaşımı
C
Askeri konuşlandırmayı saldırıya yönelik caydırıcılık kapasitesini optimize edecek şekilde yeniden yapılandırmanın bulunduğu Saldırgan-olmayan Savunma (Non-Offensive Defence) Yaklaşımı
D
Stratejik Çalışmalara eleştirel bakan diğer bir akım olan, bünyesinde birbiriyle bağlantılı iki ayrı alt-akımı -Ortak Güvenlik ve Alternatif Savunma- barındıran Alternatif Güvenlik Yaklaşımı
E
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu mensuplarının, genel olarak Stratejik Çalışmaları Batı (Amerikan) merkezli olduğu için eleştirip, konuyu gelişmişlik-güvenlik bağlantısına/ikilemine getirmeleri
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Nükleer bir savaşa, iki taraf da kaybedeceğinden, taraflar diğerinin güvensizliğini artırmadan kendi güvenliğini sağlamaya çalışmalıdır. Bu çerçevede, taraflar güven artırıcı önlemlere başvurabilir, karşılıklı bağımlılığı artırabilir veya alternatif savunma yolları benimseyebilirler. İşte, Alternatif Savunma ya da Saldırgan-olmayan Savunma (Non-Offensive Defence) yaklaşımı bu yöntem dahilinde karşımıza çıkmaktadır. 1980’lerde, Pershing ve Cruise füzeleri ile SS-20 füzelerinin Avrupa kıtasına yerleştirilmesiyle ortaya çıkan Saldırgan-olmayan Savunma yaklaşımı kapsamında, askeri konuşlandırmayı savunmaya yönelik caydırıcılık kapasitesini optimize edecek şekilde yeniden yapılandırmak bulunmaktadır. C şıkkında son cümlede geçen savunmaya yönelik ifadesi saldırıya yönelik olarak ve yanlış biçimde verilmiştir. İşaretlenmesi gereken şık C'dir.
Nükleer bir savaşa, iki taraf da kaybedeceğinden, taraflar diğerinin güvensizliğini artırmadan kendi güvenliğini sağlamaya çalışmalıdır. Bu çerçevede, taraflar güven artırıcı önlemlere başvurabilir, karşılıklı bağımlılığı artırabilir veya alternatif savunma yolları benimseyebilirler. İşte, Alternatif Savunma ya da Saldırgan-olmayan Savunma (Non-Offensive Defence) yaklaşımı bu yöntem dahilinde karşımıza çıkmaktadır. 1980’lerde, Pershing ve Cruise füzeleri ile SS-20 füzelerinin Avrupa kıtasına yerleştirilmesiyle ortaya çıkan Saldırgan-olmayan Savunma yaklaşımı kapsamında, askeri konuşlandırmayı savunmaya yönelik caydırıcılık kapasitesini optimize edecek şekilde yeniden yapılandırmak bulunmaktadır. C şıkkında son cümlede geçen savunmaya yönelik ifadesi saldırıya yönelik olarak ve yanlış biçimde verilmiştir. İşaretlenmesi gereken şık C'dir.
Soru 88
Yıldız Savaşları projesi hangi tarihte gündeme gelmiştir?
Seçenekler
A
ABD-SSCB ilişkilerinin, tarafların Avrupa’ya orta menzilli nükleer füzeler yerleştirmesi ve Sovyetlerin Afganistanı işgal ettiği 1979’da.
B
ABD tarafından 1960’da kullanılmaya başlanan ve 1976’da modifiye edilen Pershing I füzelerinin isabet menzilini ve oranını artırmak amacıyla orta menzilli balistik Pershing II füzelerinin üretimiyle.
C
Normal bir uçak gibi uçan, fakat pilotu bulunmayan, içinde nükleer patlayıcı ya da nükleer bomba olan savaş başlıklarını taşıyan güdümlü Cruise füze sistemlerinin 1991 Körfez Krizi'nde kullanımıyla.
D
Ekonomik zorluklar çekmeye başlayan SSCB’yi benzeri bir girişime zorlayarak bu ülkenin yıkılmasını hızlandrmak amacıyla 1980'de.
E
SSCB’ye karşı sürdürülen ideolojik ve teknolojik mücadelede daha atak bir politikanın öncülüğünü yapan ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından 1983'te kamuoyunda.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların neden duraklama dönemine girdiğini sorgulayabileceksiniz.
ABD Başkanı Ronald Reagan’ın 1983 tarihli Yıldız Savaşları projesi çerçevesinde uzayda füze savunması sistemine dayanan Stratejik Savunma Girişimi ile SSCB’nin füzelerinin ABD’ye ulaşmadan önce yok edileceğine dair caydırıcılık anlayışı Stratejik Çalışmaların merkezine yerleşmiştir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
ABD Başkanı Ronald Reagan’ın 1983 tarihli Yıldız Savaşları projesi çerçevesinde uzayda füze savunması sistemine dayanan Stratejik Savunma Girişimi ile SSCB’nin füzelerinin ABD’ye ulaşmadan önce yok edileceğine dair caydırıcılık anlayışı Stratejik Çalışmaların merkezine yerleşmiştir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 89
"Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur. Stratejik Çalışmaların doğuşunda İkinci Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan nükleer gerilim çerçevesinde sivil uzmanlara duyulan gereksinim etkili olmuştur."Yukarıdaki paragraftan anlaşıldığı üzere askeri uzmanlar yerlerini sivil uzmanlara bırakmıştır. Askeri uzmanların yerlerini sivil uzmanlara bırakmasının asıl nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nükleer silahlanma ile birlikte savaş “savaşılmaması gereken” bir olgu haline dönüşmüş, bu da farklı bir uzmanlık alanı ihtiyacı yaratmıştır.
B
Herhangi bir nükleer başlığın teknik özelliklerinin araştırılması veya tahrip gücünün hesaplanması gerekliliğinin doğması.
C
Karşı tarafın niyetinin incelenmesinin ardından atılacak adımın etkilerinin öngörülmesi.
D
Hangi ateşleme sisteminin maksimum faydayı yaratacağının bilinmesi.
E
Hangi durumlarda ilk vuruştan kaçınılması gerektiğinin bilinmesi.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Doğru cevap A seçeneğidir. Diğer seçeneklerde yer alan cevaplar sivil uzmanlığın alanlarına yönelik olan cevaplardır. A seçeneği ise, tam olarak asıl nedeni ifade etmektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir. Diğer seçeneklerde yer alan cevaplar sivil uzmanlığın alanlarına yönelik olan cevaplardır. A seçeneği ise, tam olarak asıl nedeni ifade etmektedir.
Soru 90
I-Nükleer caydırıcılıkII-Büyük güçlerin savunma politikaları III-Bireylerin yiyecek ve barınma ihtiyacı IV-Silahsızlanma V-Savaşın ekonomik maliyetiYukarıda verilenlerden hangisi/hangileri Stratejik Çalışmaların araştırma konuları arasındadır?
Seçenekler
A
Yanlız III
B
I, II, III ve V
C
I, II, IV ve V
D
Yanlız II
E
I, II ve V
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Çünkü III numaradaki bilgi Stratejik Çalışmaların araştırma konuları arasında yer almaz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Çünkü III numaradaki bilgi Stratejik Çalışmaların araştırma konuları arasında yer almaz.
Soru 91
Küba füze bunalımı ile Vietnam Savaşı, Stratejik Çalışmaların altın çağında stratejik çalışmalara yöneltilen aşağıdaki eleştirilerden hangisini haklı çıkarmaktadır?
Seçenekler
A
Etik değerlere önem verilmemesi ve yalnızca nesnel kaygılarla hareket edilmesi,
B
Alanın politika güdümlü olması, stratejistlerin hükümetlerin istekleri doğrultusunda para ile çalışıyor olmaları,
C
Alandaki incelemelerin aşırı rasyonel olması sebebiyle, psikolojik, tarihi, kültürel ve diğer iç siyasi faktörlerin dikkate alınmaması,
D
Teorik çalışmaların daha çok nükleer strateji ve caydırıcılık ile ilgili olması ve yalnızca iki kutup arasındaki ilişkileri inceleyerek Üçüncü Dünya sorunlarını göz ardı etmesi,
E
Hiçbiri
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Küba füze bunalımı ile Vietnam Savaşı, Stratejik Çalışmaların Üçüncü Dünyanın güvenlik sorunlarının teorik düzeyde incelenmesine kayıtsız kaldığını ispatlamıştır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Küba füze bunalımı ile Vietnam Savaşı, Stratejik Çalışmaların Üçüncü Dünyanın güvenlik sorunlarının teorik düzeyde incelenmesine kayıtsız kaldığını ispatlamıştır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 92
"1980’lerden itibaren Stratejik Çalışmalar güvenlik analizinde artık ne yalnız ne de başattır. Üstelik kendi içinde de bir dönüşüm yaşamış ve Betts’in iç içe geçen halkalar yaklaşımından esinlenilerek geliştirilen “muharebelerin kazanılması için gerekli teknoloji, örgütlenme ve taktiklerin toplamı” olarak tanımlanan askerlik bilimine yaklaşan bir alan haline gelmiştir. "Yukarıda bahsedilen Betts’in iç içe geçen halka yaklaşımına göre Stratejik Çalışmaların konumu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Askerlik Bilimi> Stratejik Çalışmalar > Realist Güvenlik Çalışmaları> Güvenlik Çalışmaları
B
Askerlik Bilimi> Güvenlik Çalışmaları > Realist Güvenlik Çalışmaları> Stratejik Çalışmalar
C
Güvenlik Çalışmaları> Realist Güvenlik Çalışmaları> Stratejik Çalışmalar> Askerlik Bilimi
D
Güvenlik Çalışmaları> Stratejik Çalışmalar > Realist Güvenlik Çalışmaları> Askerlik Bilimi
E
Realist Güvenlik Çalışmaları> Askerlik Bilimi> Güvenlik Çalışmaları> Stratejik Çalışmalar
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Stratejik Çalışmaların Güvenlik Çalışmaları kapsamındaki mevcut durumu şu şekildedir;
Stratejik Çalışmaların Güvenlik Çalışmaları kapsamındaki mevcut durumu şu şekildedir;
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisinde Stratejik Çalışmaların askeri-siyasi konuları inceleyen bir alan olduğu sonucuna varamayız?
Seçenekler
A
Büyük güçlerin savunma politikalarından bölgesel güvenlik sorunları
B
Nükleer caydırıcılık teorisinden silahsızlanma doktrini
C
Askeri teknolojik gelişlmelerden çatışmanın nedenleri
D
Jeopolitik çalışmalar
E
Devletin güvenlik politikasının tek taraflı analizi
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Stratejik Çalışmaların büyük güçlerin savunma politikalarından bölgesel güvenlik sorunlarına, nükleer caydırıcılık teorisinden silahsızlanma doktrinine, askeri teknolojik gelişmelerden çatışmanın nedenlerine ve jeopolitik çalışmalara kadar geniş bir yelpazedeki askeri-siyasi konuları inceleyen bir alan olduğu sonucuna varabiliriz.
Stratejik Çalışmaların büyük güçlerin savunma politikalarından bölgesel güvenlik sorunlarına, nükleer caydırıcılık teorisinden silahsızlanma doktrinine, askeri teknolojik gelişmelerden çatışmanın nedenlerine ve jeopolitik çalışmalara kadar geniş bir yelpazedeki askeri-siyasi konuları inceleyen bir alan olduğu sonucuna varabiliriz.
Soru 94
Aşağıdaki temsilcilerden hangisi büyük güçleri salt askeri kabiliyetleri ekseninde tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Waltz
B
Mearsheimer
C
Garnett
D
Brodie
E
Newman
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Bir başka deyişle, Mearsheimer büyük güçleri salt askeri kabiliyetleri ekseninde tanımlarken, Waltz daha geniş bir tanımsal perspektife sahiptir. Ayrıca, Waltz’un aksine Mearsheimer büyük güç olmak için devletlerin mutlaka nükleer kabiliyete sahip olması gerektiğini savunur (Mearsheimer, 2001).
Bir başka deyişle, Mearsheimer büyük güçleri salt askeri kabiliyetleri ekseninde tanımlarken, Waltz daha geniş bir tanımsal perspektife sahiptir. Ayrıca, Waltz’un aksine Mearsheimer büyük güç olmak için devletlerin mutlaka nükleer kabiliyete sahip olması gerektiğini savunur (Mearsheimer, 2001).
Soru 95
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte nerede doğmuştur?
Seçenekler
A
ABD
B
Rusya
C
İngiltere
D
Almanya
E
İsviçre
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD'de doğmuştur
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD'de doğmuştur
Soru 96
İkinci Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan hangi olay çerçevesinde sivil uzmanlara gereksinim duyulmuştur?
Seçenekler
A
Manhattan projesi
B
Nükleer gerilim
C
Klasik askeri uzmanlIk
D
Topyekun tahrip
E
Tahrip gücünün hesaplanması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur. Stratejik Çalışmaların doğuşunda İkinci Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan nükleer gerilim çerçevesinde sivil uzmanlara duyulan gereksinim etkili olmuştur.
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur. Stratejik Çalışmaların doğuşunda İkinci Dünya Savaşının ardından ortaya çıkan nükleer gerilim çerçevesinde sivil uzmanlara duyulan gereksinim etkili olmuştur.
Soru 97
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmalar ne olarak anılmaktadır?
Seçenekler
A
Kitlesel karşılık stratejisi
B
NATO
C
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
D
Altın çağ
E
Think tank
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmalar "altın çağ" olarak anılır.
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmalar "altın çağ" olarak anılır.
Soru 98
Stratejik Çalışmalara détente döneminde en kapsamlı eleştiri 1960’ların sonu 1970’lerin başında ciddi anlamda gelişen hangi alandan gelmiştir?
Seçenekler
A
Kitlesel karşılık stratejisi
B
RAND
C
Altın çağ
D
OAPEC
E
Barış araştırmaları
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
İkinci olarak, Stratejik Çalışmalara détente döneminde en kapsamlı eleştiri 1960’ların sonu 1970’lerin başında ciddi anlamda gelişen Barış Araştırmaları alanından gelmiştir. Barış Araştırmalarında güvenlik realist düşüncenin “güç modeliyle bağlantısı nedeniyle kirletilmiş bir kavram” olarak algılandığından, “güvenlik” yerine “barış” ana kavram olarak çalışılmıştır.
İkinci olarak, Stratejik Çalışmalara détente döneminde en kapsamlı eleştiri 1960’ların sonu 1970’lerin başında ciddi anlamda gelişen Barış Araştırmaları alanından gelmiştir. Barış Araştırmalarında güvenlik realist düşüncenin “güç modeliyle bağlantısı nedeniyle kirletilmiş bir kavram” olarak algılandığından, “güvenlik” yerine “barış” ana kavram olarak çalışılmıştır.
Soru 99
Aşağıdaki stratejistlerden hangisi "Güvenlik Çalışmaları alanı, günümüzde Barış Araştırmalarından Stratejik Çalışmalara kadar yayılan pek çok kompartımana ayrılmış olarak" ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Haftendorn
B
Newman
C
Garnett
D
Doyle
E
Wæver
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Güvenlik Çalışmaları alanı, günümüzde Barış Araştırmalarından Stratejik Çalışmalara kadar yayılan pek çok kompartımana ayrılmıştır.
Güvenlik Çalışmaları alanı, günümüzde Barış Araştırmalarından Stratejik Çalışmalara kadar yayılan pek çok kompartımana ayrılmıştır.
Soru 100
Aşağıdaki stratejistlerden hangisi iç içe geçen halkalar yaklaşımını oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Kant
B
Haftendorn
C
Betts
D
Buzan
E
Wæver
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların mevcut durumunu analiz edebileceksiniz.
1980’lerden itibaren Stratejik Çalışmalar güvenlik analizinde artık ne yalnız ne de başattır. Üstelik kendi içinde de bir dönüşüm yaşamış ve Betts’in iç içe geçen halkalar yaklaşımından esinlenilerek geliştirilen aşağıdaki şekilde de görüleceği üzere “muharebelerin kazanılması için gerekli teknoloji, örgütlenme ve taktiklerin toplamı” olarak tanımlanan askerlik bilimine yaklaşan bir alan haline gelmiştir.
1980’lerden itibaren Stratejik Çalışmalar güvenlik analizinde artık ne yalnız ne de başattır. Üstelik kendi içinde de bir dönüşüm yaşamış ve Betts’in iç içe geçen halkalar yaklaşımından esinlenilerek geliştirilen aşağıdaki şekilde de görüleceği üzere “muharebelerin kazanılması için gerekli teknoloji, örgütlenme ve taktiklerin toplamı” olarak tanımlanan askerlik bilimine yaklaşan bir alan haline gelmiştir.
Soru 101
“Uluslararası ilişkilerin askeri boyutunu anlamak ve açıklamakla ilgilenen alan” tanımı aşağıda kavramlardan hangisine uyar ?
Seçenekler
A
Çalışma İlişkileri
B
Eleştirel Çalışmalar
C
Politika Araştırmaları
D
Stratejik Çalışmalar
E
Güvenlik Bilimleri
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Stratejik Çal›flmalar, “Uluslararas› ‹liflkilerin askeri boyutunu anlamak ve aç›klamakla ilgilenen alan” olarak tan›mlanabildi¤i gibi, “fliddet veya fliddet araçlar›n›n siyasi birimler taraf›ndan di¤er siyasi birimlere karfl› ç›karlar›n›n savunulmas› amac›yla kullan›lmas› ya da kullanma tehdidinin incelendi¤i alan” olarak da tan›mlanabilmektedir
Stratejik Çal›flmalar, “Uluslararas› ‹liflkilerin askeri boyutunu anlamak ve aç›klamakla ilgilenen alan” olarak tan›mlanabildi¤i gibi, “fliddet veya fliddet araçlar›n›n siyasi birimler taraf›ndan di¤er siyasi birimlere karfl› ç›karlar›n›n savunulmas› amac›yla kullan›lmas› ya da kullanma tehdidinin incelendi¤i alan” olarak da tan›mlanabilmektedir
Soru 102
Coğrafyanın bilimsel bir disiplin altında siyasi olarak yorumlanması gereğini ilk kez vurgulayan isim aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Halford Mackinder
B
Bernard Brodie
C
Zbigniew Brzezinski
D
Carl von Clausewitz
E
Adam Smith
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Coğrafyanın bilimsel bir disiplin altında siyasi olarak yorumlanması gereğini ilk kez vurgulayan Halford Mackinder’in 1904’te Kraliyet Coğrafya Topluluğu’na sunduğu The Geographical Pivot of History (Tarihin Coğrafi Ekseni) başlıklı çalışmasıyla jeopolitiğin bir çalışma alanı olarak doğduğu kabul edilir.
Coğrafyanın bilimsel bir disiplin altında siyasi olarak yorumlanması gereğini ilk kez vurgulayan Halford Mackinder’in 1904’te Kraliyet Coğrafya Topluluğu’na sunduğu The Geographical Pivot of History (Tarihin Coğrafi Ekseni) başlıklı çalışmasıyla jeopolitiğin bir çalışma alanı olarak doğduğu kabul edilir.
Soru 103
"Jeopolitik" terimini ilk kullanan siyaset bilimci hangisidir ?
Seçenekler
A
Halford Mackinder’
B
Rudolf Kjellén
C
Nicholas Spykman
D
Maurice Duverger
E
Antonio Gramsci
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Coğrafyanın bilimsel bir disiplin altında siyasi olarak yorumlanması gereğini ilk kez vurgulayan Halford Mackinder’in 1904’te Kraliyet Coğrafya Topluluğu’na sunduğu The Geographical Pivot of History (Tarihin Coğrafi Ekseni) başlıklı çalışmasıyla jeopolitiğin bir çalışma alanı olarak doğduğu kabul edilir. Buna karşın, ‘jeopolitik’ terimi ilk olarak İsveçli siyaset bilimci Rudolf Kjellén tarafından kullanılmıştır.
Coğrafyanın bilimsel bir disiplin altında siyasi olarak yorumlanması gereğini ilk kez vurgulayan Halford Mackinder’in 1904’te Kraliyet Coğrafya Topluluğu’na sunduğu The Geographical Pivot of History (Tarihin Coğrafi Ekseni) başlıklı çalışmasıyla jeopolitiğin bir çalışma alanı olarak doğduğu kabul edilir. Buna karşın, ‘jeopolitik’ terimi ilk olarak İsveçli siyaset bilimci Rudolf Kjellén tarafından kullanılmıştır.
Soru 104
Uluslararası ilişkilerin realist teorisine göre uluslararası politikada meydana gelenleri şekillendiren ana unsur hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler
B
Milletler Cemiyeti
C
Askeri Paktlar
D
Büyük Devletler
E
İdeolojik Akımlar
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Uluslararası ilişkilerin realist teorisine göre uluslararası politikada meydana gelenleri büyük devletler şekillendirir.
Uluslararası ilişkilerin realist teorisine göre uluslararası politikada meydana gelenleri büyük devletler şekillendirir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğini taşıyabilmesi için aynı anda sahip olması gereken unsurlardan değildir ?
Seçenekler
A
Yüzölçümü ve nüfus
B
Doğal kaynaklar
C
Ekonomik kabiliyet
D
Askeri güç
E
Katılımcı Demokrasi
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi için şu unsurların hepsinde aynıanda üstün konumda olması gerekir: 1) Yüzölçümü ve nüfus; 2) Doğal kaynaklar; 3) Ekonomik kabiliyet; 4) Askeri güç; 5) Siyasal istikrar ve yetki.
Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi için şu unsurların hepsinde aynıanda üstün konumda olması gerekir: 1) Yüzölçümü ve nüfus; 2) Doğal kaynaklar; 3) Ekonomik kabiliyet; 4) Askeri güç; 5) Siyasal istikrar ve yetki.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anılan dönemi ifade eder?
Seçenekler
A
1950’lerin ikinci yarısından "détente" olarak adlandırılan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl
B
Birinci Dünya Savaşı'ndan 1945'de İkinci Dünya Savaşı'nın sone ermesine kadar geçen dönem
C
1945'den Varşova Paktı'nın kuruluş tarihi olan 1955'e kadar geçen dönem
D
1945'den Berlin Duvarı'nın yıkıldığı 1989'a kadar olan dönem
E
Birinci Dünya Savaşı'ndan 1993'de Maastricht Antlaşması'nın yürürlüğe girmesine kadar olan dönem
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılanlan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anılır. Esas olarak Batı Bloğunda 1954’te benimsenen ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyelerine yönelik ortaya çıkabilecek bir komünist saldırı karrşısında, nükleer silahlarla karşılıkta bulunulmasını öngören kitlesel karşılık stratejisi ile başlamıştır.
1950’lerin ikinci yarısından détente olarak adlandırılanlan yumuşama dönemine kadar yaklaşık on yıl literatürde Stratejik Çalışmaların “altın çağı” olarak anılır. Esas olarak Batı Bloğunda 1954’te benimsenen ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyelerine yönelik ortaya çıkabilecek bir komünist saldırı karrşısında, nükleer silahlarla karşılıkta bulunulmasını öngören kitlesel karşılık stratejisi ile başlamıştır.
Soru 107
Uluslararası siyasi ilişkileri ekonomi perspektifinden inceleyen akademik disipline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uluslararası İşletmecilik
B
Uluslararası Finans
C
Uluslararası Yatırım
D
Uluslararası Ticaret
E
Uluslararası Ekonomi-Politik
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Uluslararası siyasi ilişlkileri ekonomi perspektifinden inceleyen akademik bir disiplindir. Uluslararası ilişkiler araştırmaları 1973’teki Dünya Petrol Bunalımı ve yaşanan ekonomik krizlerle birlikte 1970’lerde küresel bağımlılık, karşılıklı bağımlılık kavramları ve bunların dünya politikası üzerindeki rolü ile ilgilenmeye başladı. Buna bağlı olarak, ekonomik ve sosyal öncelikler tartışma konusu haline geldi. Bu yeni düşünce tarzı zamanla kaçınılmaz olarak politika ve ekonomi ilişkisinin dünya politikasındaki yerinin yeniden değerlendirilmesine yol açarak Uluslararası Ekonomi- Politik’in bir alt-disiplin olarak gelişmesini sağladı.
Uluslararası siyasi ilişlkileri ekonomi perspektifinden inceleyen akademik bir disiplindir. Uluslararası ilişkiler araştırmaları 1973’teki Dünya Petrol Bunalımı ve yaşanan ekonomik krizlerle birlikte 1970’lerde küresel bağımlılık, karşılıklı bağımlılık kavramları ve bunların dünya politikası üzerindeki rolü ile ilgilenmeye başladı. Buna bağlı olarak, ekonomik ve sosyal öncelikler tartışma konusu haline geldi. Bu yeni düşünce tarzı zamanla kaçınılmaz olarak politika ve ekonomi ilişkisinin dünya politikasındaki yerinin yeniden değerlendirilmesine yol açarak Uluslararası Ekonomi- Politik’in bir alt-disiplin olarak gelişmesini sağladı.
Soru 108
Stratejik çalışmalara en kapsamlı eleştirileri yönelten "Barış Araştırmaları", "güvenlik" kavramı yerine neyi önermekteydi?
Seçenekler
A
Barış
B
İş birliği
C
Düzen
D
Eşitlik
E
Adalet
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Stratejik Çalışmalara "détente" döneminde en kapsamlı eleştiri 1960’ların sonu 1970’lerin başlarında ciddi anlamda gelişen Barış Araştırmaları alanından gelmiştir. Barış Araştırmalarında güvenlik realist düşüncenin “güç modeliyle bağlantısı nedeniyle kirletilmiş bir kavram” olarak algılandığından, “güvenlik” yerine “barış” ana kavram olarak çalışılmıştır. Zaten, Barış Araştırmalarında güvenliğin, barışın doğal bir sonucu olduğu ve sürekli barışın herkes için güvenlik sağladığı yaklaşımı benimsenmiştir.
Stratejik Çalışmalara "détente" döneminde en kapsamlı eleştiri 1960’ların sonu 1970’lerin başlarında ciddi anlamda gelişen Barış Araştırmaları alanından gelmiştir. Barış Araştırmalarında güvenlik realist düşüncenin “güç modeliyle bağlantısı nedeniyle kirletilmiş bir kavram” olarak algılandığından, “güvenlik” yerine “barış” ana kavram olarak çalışılmıştır. Zaten, Barış Araştırmalarında güvenliğin, barışın doğal bir sonucu olduğu ve sürekli barışın herkes için güvenlik sağladığı yaklaşımı benimsenmiştir.
Soru 109
1980’lerde, güvenlik gündeminin askeri sorunlar ve devlet-merkezlilik ötesinde tanımlanması çabaları ve alternatif anlayışların gelişimine paralel olarak Stratejik Çalışmalar alanı, literatürde hangi adla anılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Uluslararası Ekonomi-Politik
B
Uluslararası Hukuk
C
Uluslararası Güvenlik Çalışmaları
D
Uluslararası İlişkiler Tarihi
E
Askerlik Bilimi
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Güvenlik gündeminin askeri sorunlar ve devlet-merkezlilik ötesinde tanımlanması çabaları ve Stratejik Çalışlmalara alternatif anlayışların doğuşu/gelişimi ile paralel olarak literatürde 1980’lerde alanın adının “Güvenlik Çalışmaları” veya “Uluslararası Güvenlik Çalışmaları” olarak tanımlanması fikri benimsendi. Bu görüşü savunanlar, Stratejik Çalışlmaları da diğerlerinin yanı sıra Uluslararası Güvenlik Çalışmaları genel çatısı altına yerleştirmekteydi.
Güvenlik gündeminin askeri sorunlar ve devlet-merkezlilik ötesinde tanımlanması çabaları ve Stratejik Çalışlmalara alternatif anlayışların doğuşu/gelişimi ile paralel olarak literatürde 1980’lerde alanın adının “Güvenlik Çalışmaları” veya “Uluslararası Güvenlik Çalışmaları” olarak tanımlanması fikri benimsendi. Bu görüşü savunanlar, Stratejik Çalışlmaları da diğerlerinin yanı sıra Uluslararası Güvenlik Çalışmaları genel çatısı altına yerleştirmekteydi.
Soru 110
Stratejik Çalışmaların içeriği aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası İlişkilerin askeri boyutunu anlamak ve açıklamakla ilgilenir.
B
Şiddet veya şiddet araçlarının siyasi birimler tarafından diğer siyasi birimlere karşı çıkarlarının savunulması amacıyla kullanılması ya da kullanma tehdidinin incelendiği alandır.
C
Büyük güçlerin savunma politikalarından bölgesel güvenlik sorunlarına, nükleer caydırıcılık teorisinden silahsızlanma doktrini inceler
D
Askeri teknolojik gelişmelerden çatışmanın nedenlerine ve jeopolitik çalışmaları inceler
E
Ulusal boyutta sivil ilişkileri inceler
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Stratejik Çalışmalar, “Uluslararası İlişkilerin askeri boyutunu anlamak ve açıklamakla ilgilenen alan” olarak tanımlanabildiği gibi, “şiddet veya şiddet araçlarının siyasi birimler tarafından diğer siyasi birimlere karşı çıkarlarının savunulması amacıyla kullanılması ya da kullanma tehdidinin incelendiği alan” olarak da tanımlanabilmektedir. Bu tanımlar ve uygulamanın gözlemlenmesi ışığında Stratejik Çalışmaların büyük güçlerin savunma politikalarından bölgesel güvenlik sorunlarına, nükleer caydırıcılık teorisinden silahsızlanma doktrinine, askeri teknolojik gelişmelerden çatışmanın nedenlerine ve jeopolitik çalışmalara kadar geniş bir yelpazedeki askeri-siyasi konuları inceleyen bir alan olduğu sonucuna varabiliriz.
Stratejik Çalışmalar, “Uluslararası İlişkilerin askeri boyutunu anlamak ve açıklamakla ilgilenen alan” olarak tanımlanabildiği gibi, “şiddet veya şiddet araçlarının siyasi birimler tarafından diğer siyasi birimlere karşı çıkarlarının savunulması amacıyla kullanılması ya da kullanma tehdidinin incelendiği alan” olarak da tanımlanabilmektedir. Bu tanımlar ve uygulamanın gözlemlenmesi ışığında Stratejik Çalışmaların büyük güçlerin savunma politikalarından bölgesel güvenlik sorunlarına, nükleer caydırıcılık teorisinden silahsızlanma doktrinine, askeri teknolojik gelişmelerden çatışmanın nedenlerine ve jeopolitik çalışmalara kadar geniş bir yelpazedeki askeri-siyasi konuları inceleyen bir alan olduğu sonucuna varabiliriz.
Soru 111
Stratejik Çalışmalar bir disiplin alanı olarak ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1940'ların ortalarında
B
1950'lerin sonlarında
C
1960 yılında
D
1970'li yılların ortalarında
E
1980'li yılların sonlarında
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak 1940’ların ortalarında doğduğu, 1955-65 döneminde altın çağını yaşadığı, 1965-80 arasında durakladığı ve neredeyse çöküş yaşadığı, 1980’lerden itibarense hem canlanma hem de sorgulama dönemine girdiği kabul edilir.
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik Çalışmaların bir disiplin olarak 1940’ların ortalarında doğduğu, 1955-65 döneminde altın çağını yaşadığı, 1965-80 arasında durakladığı ve neredeyse çöküş yaşadığı, 1980’lerden itibarense hem canlanma hem de sorgulama dönemine girdiği kabul edilir.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmaların özerk bir araştırma alanı olarak doğmasının göstergelerinden biridir?
Seçenekler
A
Strateji konulu makalelerin yayınlandığı dergilerin kapatılması
B
Sivillerin strateji konularındaki eserlerinin İkinci Dünya Savaşının hemen ardından yayınlanmaya başlaması.
C
Nükleer başlığın teknik özelliklerinin araştırılması komisyonunun kurulması
D
Klasik askeri uzmanlık alanının oluşturulması
E
Nükleer gerilimin artması
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Stratejik Çalışmaların özerk bir araştırma alanı olarak doğmasının göstergeleri şu şekilde sıralanabilir: İlk olarak, sivillerin strateji konularındaki eserleri İkinci Dünya Savaşının hemen ardından yayınlanmaya başlamıştır. İlk yapıtlar Bernard Brodie’nin Absolute Weapon: Atomic Weapon and World Order (Mutlak Silah: Atom Gücü ve Dünya Düzeni) ve William Borden’in There Will Be No Time: The Revolution in Strategy (Zaman Kalmadı: Stratejide Devrim) başlıklı eserleridir. İkinci olarak, strateji konularında makalelerin yayınlandığı World Politics ve International Organization dergileri yayın hayatına başlamıştır. Üçüncü olarak, çeşitli askeri konuları değerlendirmek üzere 14 Mayıs 1948’de RAND (Research and Development Corporation) adında sivil bir araştırma merkezi (think tank) Amerikan Hava Kuvvetlerinin desteğiyle kurulmuştur.
Stratejik Çalışmaların özerk bir araştırma alanı olarak doğmasının göstergeleri şu şekilde sıralanabilir: İlk olarak, sivillerin strateji konularındaki eserleri İkinci Dünya Savaşının hemen ardından yayınlanmaya başlamıştır. İlk yapıtlar Bernard Brodie’nin Absolute Weapon: Atomic Weapon and World Order (Mutlak Silah: Atom Gücü ve Dünya Düzeni) ve William Borden’in There Will Be No Time: The Revolution in Strategy (Zaman Kalmadı: Stratejide Devrim) başlıklı eserleridir. İkinci olarak, strateji konularında makalelerin yayınlandığı World Politics ve International Organization dergileri yayın hayatına başlamıştır. Üçüncü olarak, çeşitli askeri konuları değerlendirmek üzere 14 Mayıs 1948’de RAND (Research and Development Corporation) adında sivil bir araştırma merkezi (think tank) Amerikan Hava Kuvvetlerinin desteğiyle kurulmuştur.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi strateji kavramının içeriğinde olan siyasetten ekonomiye, coğrafyadan fiziğe pek çok unsuru barındırmasını açıklayan özelliktir?
Seçenekler
A
Düşünce kuruluşlarında olması
B
Realist teorinin varsayımları
C
Disiplinler arası niteliği
D
Bilimsellik
E
Amerika merkezli olması
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Stratejik Çalışmaların ikinci önemli özelliği disiplinler arası niteliğidir. Strateji kavramının içeriğinde siyasetten ekonomiye, coğrafyadan fiziğe pek çok unsur bulunduğundan, bu kavramın üzerine inşa edilen Stratejik Çalışmaların bu boyutlardan herhangi birisini ele almaksızın yaptığı analiz eksik kalacaktır.
Stratejik Çalışmaların ikinci önemli özelliği disiplinler arası niteliğidir. Strateji kavramının içeriğinde siyasetten ekonomiye, coğrafyadan fiziğe pek çok unsur bulunduğundan, bu kavramın üzerine inşa edilen Stratejik Çalışmaların bu boyutlardan herhangi birisini ele almaksızın yaptığı analiz eksik kalacaktır.
Soru 114
Aşağıdaki ülkelerden hangisi füze bunalımı ile Vietnam Savaşı, Stratejik Çalışmaların Üçüncü
Dünyanın güvenlik sorunlarının teorik düzeyde incelenmesine kayıtsız kaldığını ispatlamıştır?
Dünyanın güvenlik sorunlarının teorik düzeyde incelenmesine kayıtsız kaldığını ispatlamıştır?
Seçenekler
A
İsveç
B
Almanya
C
Türkiye
D
Küba
E
Amerika
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Küba füze bunalımı ile Vietnam Savaşı, Stratejik Çalışmaların Üçüncü Dünyanın güvenlik sorunlarının teorik düzeyde incelenmesine kayıtsız kaldığını ispatlamıştır; zira stratejistlerin mevcut teorileri bu krizleri açıklamakta yetersiz kalmıştır.
Küba füze bunalımı ile Vietnam Savaşı, Stratejik Çalışmaların Üçüncü Dünyanın güvenlik sorunlarının teorik düzeyde incelenmesine kayıtsız kaldığını ispatlamıştır; zira stratejistlerin mevcut teorileri bu krizleri açıklamakta yetersiz kalmıştır.
Soru 115
Stratejik Çalışmalar üniversitelerde ne zaman ders olarak okutulmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1920’lerin sonlarından itibaren
B
1930’ların sonlarından itibaren
C
1940’ların sonlarından itibaren
D
1950’lerin sonlarından itibaren
E
1960’ların sonlarından itibaren
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
1965-80 dönemindeki kurumsallaşmanın ilk göstergesi Stratejik Çalışmaların üniversitelerin Uluslararası ilişkiler veya Siyaset Bilimi bölümlerinde 1960’ların sonlarından itibaren ayrı bir ders olarak okutulmaya başlanmasıdır.
1965-80 dönemindeki kurumsallaşmanın ilk göstergesi Stratejik Çalışmaların üniversitelerin Uluslararası ilişkiler veya Siyaset Bilimi bölümlerinde 1960’ların sonlarından itibaren ayrı bir ders olarak okutulmaya başlanmasıdır.
Soru 116
Stratejik Çalışmalar, hangi tarihte Uluslararası Ekonomi-Politik ile birlikte Uluslararası İlişkiler disiplinin alt dallarından birisi haline gelmiştir?
Seçenekler
A
1970’lerden itibaren
B
1980’lerden itibaren
C
1990'lardan itibaren
D
2000'lerden itibaren
E
2010'lardan itibaren
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Kurumsallaşmaya ek olarak, dönemin en önemli özelliği, Stratejik Çalışmaların Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini haline dönüşümüdür. Altın çağda, herhangi bir disiplinin çatısı altında bulunmayan Stratejik Çalışmalar, 1970’lerden itibaren Uluslararası Ekonomi-Politik ile birlikte Uluslararası İlişkiler disiplinin alt dallarından birisi haline gelmiştir.
Kurumsallaşmaya ek olarak, dönemin en önemli özelliği, Stratejik Çalışmaların Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini haline dönüşümüdür. Altın çağda, herhangi bir disiplinin çatısı altında bulunmayan Stratejik Çalışmalar, 1970’lerden itibaren Uluslararası Ekonomi-Politik ile birlikte Uluslararası İlişkiler disiplinin alt dallarından birisi haline gelmiştir.
Soru 117
Stratejik Çalışmalarda sıkça karşılaşılan bir kısaltma olan “RAND” nedir?
Seçenekler
A
Çatışmalara yönelik geliştirilen bir stratejidir
B
Savaşın durdurulmasını savunan barışçıl bir girişimdir
C
Bir araştırma merkezi ve düşünce kuruluşudur
D
Nükleer silahların caydırıcılığıyla ilgili bir teoridir
E
Devletler arasında kurulan bir güvenlik örgütüdür
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 118
Stratejik Çalışmalarda adı geçen Yumuşama (Détente) dönemi ile genel olarak aşağıdaki hangi tarihsel dönem kastedilmektedir?
Seçenekler
A
1871-1914
B
1919-1939
C
1945-1949
D
1965-1980
E
1990-2001
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarından biri değildir?
Seçenekler
A
1940’ların ortasında bir disiplin olarak doğması
B
1955-65 döneminde altın çağını yaşaması
C
1965-80 arasında duraklama dönemini yaşaması
D
1980’lerden itibaren canlanma ve sorgulanma dönemine girmesi
E
2000’li yıllarda yeniden realizmin etkisi altına girmesi
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Soru 120
ABD’de Rand Cooperation adlı sivil araştırma merkezi hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1948
B
1954
C
1999
D
2000
E
1923
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Soru 121
NATO hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1949
B
1956
C
1955
D
1933
E
1937
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Soru 122
Kitlesel Karşılık Stratejisi, Kuzey Atlantik Konseyi’nde hangi tarihte alınan kararlar benimsenmiştir?
Seçenekler
A
1954
B
1945
C
1939
D
1944
E
1951
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Soru 123
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1960
B
1950
C
1940
D
1930
E
1910
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 124
Stratejik Çalışmalarda canlanma ve sorgulama dönemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
ABD ve SSCB’nin Avrupa’ya orta menzilli nükleer füzeler yerleştirmeleri ve 1979’da Sovyetler’in Afganistan’a girmesiyle Stratejik Çalışmalar canlanma dönemine girmiştir.
B
Konvansiyonel caydırıcılık bu dönemde gözden düşmüştür.
C
ABD’nin Yıldız Savaşları projesi Stratejik Çalışmaları zorlaştırmıştır.
D
Stratejik istihbarat konusu önemsizleşmiştir.
E
Soğuk Savaş’ın son dönemine doğru askeri tehditlerin artması çevresel ve ekonomik sorunların incelenmesini gereksiz kılmıştır.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 125
Sovyetler Birliği 1979’da aşağıdaki hangi ülkeyi işgal etmişlerdir?
Seçenekler
A
Afganistan
B
Irak
C
İran
D
Suriye
E
Mısır
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların gelişimindeki dönüm noktalarını tespit edebileceksiniz.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi NATO üyesi değildir?
Seçenekler
A
Arnavutluk
B
Estonya
C
Hırvatistan
D
Kıbrıs Rum Yönetimi
E
Slovakya
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların mevcut durumunu analiz edebileceksiniz.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi 1980’lerin sonlarından sonra Güvenlik Çalışmalarının ilgi alanına giren yeni konular arasında değildir?
Seçenekler
A
Askeri Güvenlik
B
Ekonomik Güvenlik
C
Çevresel Güvenlik
D
Toplumsal Güvenlik
E
Bireysel Güvenlik
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Soru 128
Aşağıdaki Stratejik Çalışmalarda realizmin hakim olduğu dönemlere dair ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Askeri konulara öncelik verir.
B
Stratejik Çalışmalarda devlet, hem güvenlik öznesi hem de güvenliği sağlayan aktördür.
C
Askeri tehditlere ve bu tehditlerle baş edebilmek için askeri güç kullanımına öncelik verir.
D
Stratejik Çalışmalar, devlet-merkezli analizler yapmıştır.
E
Güvenlik gündemi devletten insana doğru bir değişim kaydetmiştir.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların altın çağının temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Askeri kurumlarda gelişen bir alan olması
B
Disiplinlerarası bir nitelik kazanması
C
Realist teorinin varsayımları doğrultusunda hareket etmesi
D
Amerika merkezli bir alan olması
E
Disiplinin politika güdümlü olması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 130
‘Çevresel güvenlik’ kavramı ilk kez nerede kullanılmıştır?
Seçenekler
A
BM İnsan Çevresi Konferansı
B
Kyoto Protokolü
C
Afrika Çevre Konferansı
D
BM Kalkınma Raporu
E
Avrupa Güvenliği Raporu
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 131
Aşağıdaki ifadelerden hangisi strateji ve jeopolitik arasındaki ilişki için geçerli değildir?
Seçenekler
A
Coğrafyanın politika yapımına dair sunduğu fırsatlardan ne ölçüde faydalanabileceği doğrudan strateji ile ilgilidir.
B
Jeopolitik, gücün unsurları arasında değerlendirilen coğrafi fırsatlardan yararlanma boyutuyla ilgilidir.
C
Jeopolitiğin incelediği coğrafi özellikler, strateji belirlenirken hesaba katılmamaktadır.
D
Jeopolitik, askeri strateji ile yakından ilişkilidir.
E
Jeopolitik, genel strateji kavramının kapsamında yer alır.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların mevcut durumunu analiz edebileceksiniz.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmalara alternatif teorilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Demokratik Barış Teorisi
B
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımı
C
Realist Güvenlik Çalışmaları
D
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
E
Alternatif Güvenlik Yaklaşımı
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların neden duraklama dönemine girdiğini sorgulayabileceksiniz.
Soru 133
Coğrafyanın bilimsel bir disiplin altında siyasi olarak yorumlanması gereğini ilk vurgulayan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Halford Mackinder
B
Nicholas Spykman
C
Rudolf Kjellen
D
Klaus Dodds
E
Jürgen Habermas
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 134
Jeopolitik terimi ilk olarak kim tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Halford Mackinder
B
Klaus Dodds
C
Rudolf Kjellen
D
Nicholas Spykman
E
John Mearsheimer
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 135
1795 tarihli Kalıcı Barış adlı eser kime aittir?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Michael Doyle
C
Klaus Dodds
D
William Penn
E
Dante
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğe sahip olabilmesi için gereken unsurlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kültür
B
Yüzölçümü ve nüfus
C
Askeri güç
D
Ekonomik kabiliyet
E
Doğal kaynaklar
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 137
Kitlesel karşılık stratejisi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kitlesel karşılık, Çin’e karşı geliştirilen bir stratejidir.
B
Kitlesel karşılık stratejisinin kabul edilmesi ile Stratejik Çalışmaların altın çağı başlamıştır.
C
Kitlesel karşılık, bir nükleer saldırı durumunda BM’nin arabulucu olmasını öngören stratejidir.
D
Kitlesel karşılık, Soğuk Savaş sonrası dönemde ortaya atılan bir stratejidir.
E
Petrol ambargosu sonrasında ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 138
Olası bir saldırı durumunda Kitlesel Karşılık Stratejisi aşağıdakilerden hangisini öngören (destekleyen) bir stratejiydi?
Seçenekler
A
Nükleer silahlarla karşılık verilmesi
B
Sivil halkın da savunma çabasına dâhil edilmesi
C
Klasik silahlarla anında karşılık verilmesi
D
Psikolojik savaş tekniklerinin kullanılması
E
Savunmada kalınarak saldırının püskürtülmesi
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisine göre jeopolitik bir ülkenin güvenlik politikasının coğrafyaya göre planlanmasıdır?
Seçenekler
A
Nicholas Spykman
B
Alexander Wendt
C
Hans Morgenthau
D
Jürgen Habermas
E
Anthony Giddens
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 140
Aşağıdaki kavramlardan hangisi “devletler arasında işbirliğine dayalı davranışlar, açık veya zımni normlar ve kurallar çerçevesinde düzenleyen sistem” ifadesine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Ortak Güvenlik
B
Alternatif Savunma
C
Dünya Rejimleri Sistemi
D
Güvenlik Rejimleri
E
Silahsızlanma
Açıklama:
1980’lerde Stratejik Çalışmalarda yaşanan dinamizmi nedenleriyle birlikte tartışıp, bu dönemde disiplini sorgulayan alternatif bakış açılarını karşılaştırabileceksiniz.
Soru 141
Başkan Ronald Reagan döneminde Amerika Birleşik Devletleri’nin benimsediği Stratejik Savunma Girişimi aşağıdaki hangi projeyle anılmış ve bu çerçevede değerlendirilmiştir?
Seçenekler
A
Pershing-II
B
Cruise
C
Orta menzilli füzeler (INF)
D
SS-20
E
Yıldız Savaşları
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Soru 142
Jeopolitik terimini ilk kez kullanan siyaset bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rudolf Kjellen
B
Halford Mackinder
C
Klaus Dodds
D
Jürgen Habermas
E
Hans Morgenthau
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Ekonomi-Politik’i oluşturan ana çalışma alanlarından biridir?
Seçenekler
A
Sivil-asker ilişkileri
B
Kadın Çalışmaları
C
Rejim dönüşümleri
D
Güvenlik Çalışmaları
E
Karşılıklı bağımlılık
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların neden duraklama dönemine girdiğini sorgulayabileceksiniz.
Soru 144
Jeopolitik aşağıdaki hangi bilim dağından doğmuş bir çalışma alanıdır?
Seçenekler
A
Siyaset sosyolojisi
B
Toplumsal psikoloji
C
Siyasi coğrafya
D
Politik antropoloji
E
Tarih
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların neden duraklama dönemine girdiğini sorgulayabileceksiniz.
Soru 145
Stratejik Çalışmaların 1970’lerden itibaren durağan bir döneme girmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğuk Savaş’ın sona ermesi
B
İki kutup arasındaki nükleer gerilimin ve kutuplar arasında savaş tehdidinin azalması
C
ABD’nin tek kutuplu politika izlemeye başlaması
D
Avrupa’da alternatif güvenlik akımlarının doğması
E
ABD’nin Avrupa’ya yerleştirdiği füzeler nedeniyle silahlanma yarışının artması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların neden duraklama dönemine girdiğini sorgulayabileceksiniz.
Soru 146
Coğrafyanın politika yapımına dair sunduğu fırsatlardan ne ölçüde yararlanabileceği doğrudan aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Strateji
B
Din
C
Dil
D
Nüfus
E
İklim
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 147
Stratejik Çalışmaların doğuşu hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar 1940’ların ortalarında doğmuştur
B
Bağımsız bir disiplin olarak Almanya’da doğmuştur
C
Nükleer gerilim nedeniyle sivil uzmanlara duyulan ihtiyaç etkili olmuştur
D
İlk stratejik çalışmaları yapanlar Manhattan projesinden etkilenmiştir
E
Tahrip gücü yüksek silahların belirmesi bu alana duyulan ihtiyacı artırmıştır
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Soru 148
Stratejik Çalışmaların doğuşu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar İkinci Dünya Savaşı’nın öncesinde ortaya çıkmıştır.
B
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur.
C
İlk Stratejik Çalışmaları yapanlar Almanya’dan etkilenmişlerdir.
D
Stratejik Çalışmalar sivil uzmanlık gerektirmez.
E
Stratejik Çalışmalar nükleer gerilime neden olmuştur.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Soru 149
Stratejik Çalışmaların altın çağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar neredeyse 1960’ların sonuna kadar tamamen düşünce kuruluşlarında gelişmiştir.
B
Stratejik Çalışmalar, Avrupa merkezlidir.
C
Stratejik Çalışmalar disiplinlerarası niteliktedir.
D
Stratejik Çalışmalar Uluslararası İlişkiler ile yakın akrabalık içindedir.
E
Stratejik Çalışmalar bilimsellik iddiası ile yola çıkmıştır.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi Altın Çağda Stratejik Çalışmalara yönelik eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Stratejistlerin kitlesel ölümlere sebep olacak stratejileri geliştirirken etik değerleri dışarıda bırakıp nesnel kaygılarla hareket etmeleri
B
Alandaki incelemelerin aşırı rasyonellik barındırması
C
Üçüncü dünya ülkelerinde yaşanan sorunların göz ardı edilmesi
D
Stratejistlerin şiddeti cazip bulması, savaşı önlemek yerine desteklemesi
E
İncelemelerin çok-kutuplu dünya ile sınırlı olması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmalara yöneltilen eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Stratejistlerin milyonlarca hayatı tehlikeye atma kapasitesine sahip oldukları söylenmiştir.
B
Stratejistler nesnel kaygılarla hareket etmektedir.
C
Üçüncü Dünyada yaşanan sorunlar göz ardı edilmektedir.
D
Politika güdümlü olmaması çalışmaları zayıf kılmaktadır.
E
Konvansiyonel nitelikteki kuvvet kullanım alanları stratejistlerin ilgisini çekmemektedir.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların neden duraklama dönemine girdiğini sorgulayabileceksiniz.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisinin Stratejik Çalışmaların incelediği konulardan bir olmadığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Uluslararası çatışmaların nedenleri
B
Bölgesel güvenlik sorunları
C
Nükleer caydırıcılık teorisi
D
Askeri teknolojik gelişmeler
E
Şirketlerde stratejik planlama
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların, Realist teoriden aldığı varsayımlardan biridir?
Seçenekler
A
Uluslararası politikadaki temel aktör uluslararası örgütlerdir.
B
Çalışmalarda analiz düzeyi bireydir.
C
Devletler arası ilişkilerde önemli olan ekonomik güçtür.
D
Güç, esas olarak coğrafi büyüklük temelinde ele alınır.
E
Devlet hem güvenlik öznesi hem de güvenliği sağlayan aktördür.
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 154
Stratejik Çalışmalarda kullanılan “Think-Tank” kavramının anlamı aşağıdaki hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Yetenekli araştırmacı
B
Düşünce kuruluşu
C
Savunma silahları geliştirme çalışmaları
D
Düşüncelerin fiiliyata geçirilmesi gereği
E
Anti-personel mayınlarının yasaklanması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Soru 155
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmaların araştırma konuları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bireylerin yiyecek ve barınma ihtiyacı
B
Büyük güçlerin savunma politikaları
C
Nükleer caydırıcılık
D
Silahsızlanma
E
Savaşın ekonomik maliyeti
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Çalışmalar alanıyla içerik bakımından eş anlam taşıyan bir disiplindir?
Seçenekler
A
Alternatif Savunma
B
Ulusal Güvenlik Çalışmaları
C
Güvenlik Rejimleri
D
Eleştirel Güvenlik Yaklaşımı
E
Barış Çalışmaları
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 157
Stratejik Çalışmalar disiplininin doğuşunda sivil uzmanlara duyulan gereksinim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Nükleer silahlanmanın başlaması ile birlikte nükleer tahrip gücü yüksek olan savaşı önlemek için sivil uzmanların bilgi ve deneyimlerine ihtiyaç vardır.
B
ABD İkinci Dünya Savaşı sonrasında ordusunu tasfiye edeceğinden sivil uzmanlara gereksinim duymaktadır.
C
Askerler çok yüksek maaş talep etmektedirler.
D
Sivil uzmanlar askerlerden daha deneyimli ve bilgilidir.
E
Nükleer silahların teknik özelliklerini en iyi sivil uzmanlar bilmektedir.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Soru 158
Stratejik Çalışmaların Altın Çağında aşağıdakilerden hangisi gözlenmemiştir?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar realist akımın varsayımlarından yola çıkar.
B
Stratejik Çalışmalar doğa bilimleri yöntemlerinden yararlanmaya çalışır.
C
Stratejik Çalışmalar ABD merkezlidir.
D
Stratejik Çalışmalar politikacılara hizmet eden akademik bir alandır.
E
Stratejik Çalışmalar üniversitelerde gelişme gösteren bir alandır.
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 159
Stratejik Çalışmaların altın çağında aşağıdaki hususlardan hangisi bakımından eleştiriler dile getirilmemiştir?
Seçenekler
A
Aşırı rasyonellik
B
Üçüncü Dünyanın sorunlarının göz ardı edilmesi
C
Politika güdümlülük
D
Akademi merkezlilik
E
Vicdani ve ahlaki düzeydeki boşluk
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların altın çağını tanımlayıp, bu dönemi ana özellikleri çerçevesinde inceleyebileceksiniz.
Soru 160
Stratejik Çalışmaların 1970’lerin başlarında durağan bir döneme girmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İki kutup arasındaki nükleer gerilimin kutuplar arasında savaş tehdidinin azalması ve anlaşmaların akdedilmesiyle hafiflemesi
B
İki kutup arasındaki nükleer gerilimin Avrupa’ya SSCB ve ABD tarafından SS-20 ve Pershing II ile Cruise füzelerinin yerleştirilmesi neticesinde artması
C
Avrupa’da alternatif güvenlik akımlarının doğması
D
ABD’nin tek kutuplu politika izlemeye başlaması
E
Soğuk Savaşın sona ermesi ve SSCB’nin dağılması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların neden duraklama dönemine girdiğini sorgulayabileceksiniz.
Soru 161
Aşağıdakilerden hangisi, yumuşama ve stratejik çalışmaların duraklama döneminde, alanın kurumsallaşmasına katkı sağlayan gelişmilerden değildir?
Seçenekler
A
Barış Çalışmalarının doğması
B
Üniversitelerde kürsülerin kurulması ve alanın ders olarak okutulması
C
Alanla ilgili dergilerin yayın hayatına başlaması
D
Enstitülerin kurulması
E
Stratejik Çalışmaların Uluslararası İlişkilerin alt-disiplinine dönüşümü
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların neden duraklama dönemine girdiğini sorgulayabileceksiniz.
Soru 162
Stratejistlerin göz ardı ettiği devletler arasında işbirliğine dayalı davranışları, açık veya zımnî normlar ve kurallar çerçevesinde düzenleyen bir sistemi açıklayan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alternatif Savunma
B
Ortak Güvenlik
C
Güvenlik Rejimleri
D
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
E
Demokratik Barış Yaklaşımı
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuna yol açan gelişmeleri ifade edebileceksiniz.
Soru 163
Aşağıdakilerden hangisi 1980’lerde Stratejik Çalışmalara alternatif olarak doğan yaklaşımlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Güvenlik Rejimleri
B
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
C
Alternatif Savunma
D
Demokratik Barış yaklaşımı
E
Risk Çalışmaları
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 164
Günümüzde Stratejik Çalışmaların Uluslararası Güvenlik Çalışmaları disiplinindeki yeri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar disiplini yok olmuştur.
B
Stratejik Çalışmalar Askerlik bilimine yakınlaşmıştır.
C
Stratejik Çalışmalar Uluslararası Güvenlik Çalışmalarının bir alt-disiplinidir.
D
Stratejik Çalışmaların alternatifi sayılabilecek pek çok güvenlik yaklaşımı mevcuttur.
E
Stratejik Çalışmalar Realist Güvenlik Çalışmalarının bir alt dalıdır.
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar disiplinini tanımlayıp, alanın içeriğini açıklayabileceksiniz.
Soru 165
Jeopolitik kavramını ‘bir ülkenin güvenlik politikasının coğrafyaya göre tanımlanması’ şeklinde ifade eden isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halford Mackinder
B
Klauss Dodds
C
Rudolf Kjellen
D
Nicholas Spykman
E
Platon
Açıklama:
Nicholas Spykman’a göre Jeopolitik ‘bir ülkenin güvenlik politikasının coğrafyaya göre tanımlanmasıdır’.
Soru 166
I. Halford Mackinder II. Klauss Dodds III. Rudolf Kjellen Verilenlerden hangisi/hangileri jeopolitik terimi ile ilgili tanımlar yapmıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Halford Mackinder, Klauss Dodds ve Rudolf Kjellen jeopoltik terimi ilgili tanımlarda bulunmuştur.
Soru 167
‘Büyük güç sayılabilecek devletler, dünyadaki en güçlü devlete karşı yürütülebilecek topyekûn konvansiyonel savaşta karşı tarafa zarar verecek düzeyde askeri kapasiteye sahip güçlerdir’ tanımı kime aittir?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Sir Basil Henry Lidalel Hard
C
Helmut Karl Bernard Von Moltke
D
Mearsheimmer
E
Sun Tzu
Açıklama:
Mearsheimmer’in tanımına göre “Büyük güç sayılabilecek devletler, dünyadaki en güçlü devlete karşı yürütülebilecek topyekûn konvansiyonel savaşta karşı tarafa zarar verecek düzeyde askeri kapasiteye sahip güçlerdir” şeklinde özetlemiştir.
Soru 168
Hangi dönemde stratejik çalışmalar yerine ulusal güvenlik çalışmalar başlığı yaygın olarak kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Küreselleşme süreci
B
II. Dünya savaşı süreci
C
I. Dünya savaşı dönemi
D
Reform süreci
E
Soğuk savaş dönemi
Açıklama:
Soğuk savaş döneminin ABD kaynaklı eserleri incelendiğinde Stratejik Çalışmalar yerine Ulusal Güvenlik Çalışmaları başlığının yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir.
Soru 169
Stratejik çalışmalar hangi konulara öncelik verir?
- Askeri Konular
- Uluslararası İlişkiler
- Ekonomik Konular
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Devlet merkezli analiz yapan Stratejik Çalışmalar, askeri konulara öncelik verir ve Uluslararası İlişkilerin realist varsayımlarını kullanır.
Soru 170
Stratejik çalışmalar bir disiplin olarak ilk olarak hangi yıllarda doğmuştur?
Seçenekler
A
1940
B
1955
C
1965
D
1990
E
1980
Açıklama:
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik çalışmaların bir disiplin olarak 1940’ların ortalarında doğduğu düşünülmektedir.
Soru 171
Stratejik çalışmalar hangi ülkede doğmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Rusya
D
ABD
E
Türkiye
Açıklama:
Stratejik çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur.
Soru 172
Stratejik çalışmaların doğuşuna aşağıdaki olaylardan hangisi etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Berlin Duvarının yıkılması
B
II. Dünya Savaşı sonrası çıkan nükleer gerilim doğrultusunda duyulan sivil uzman gereksinimi
C
Manhattan Projesi
D
II. Dünya Savaşının başlaması
E
Almanların nükleer proje çalışmalarının hızlanması
Açıklama:
Stratejik çalışmaların doğuşuna II. Dünya Savaşı sonrası çıkan nükleer gerilim doğrultusunda duyulan sivil uzman gereksinimi etkili olmuştur.
Soru 173
- Sun Tzu
- Bernard Brodie
- William Border
Strateji konusunda yazılan ilk sivil eserler kimlere aittir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Stratejik çalışmaların bir araştırma alanı olarak doğmasının göstergeleri arasında yer alan sivillerin strateji konularındaki eserleri II. Dünya savaşı sonrası yayınlanmaya başlamıştır. İlk yapıtlar Bernard Brodie ve William Borden’e aittir.
Soru 174
Aşağıdaki devletlerden hangisi NATO kurucu üyesi değildir?
Seçenekler
A
ABD
B
Lüksemburg
C
Almanya
D
Danimarka
E
Norveç
Açıklama:
NATO 4 Nisan 1949’da ABD, İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Kanada, Portekiz, İtalya, Danimarka, Norveç ve İzlanda tarafından kurulmuştur.
Soru 175
Stratejk çalışmalar, “şiddet veya şiddet araçlarının siyasi birimler tarafından diğer siyasi birimlere karşı çıkarlarının savunulması amacıyla kullanılması ya da kullanma tehdidinin incelendiği alan” olarak tanımlanabilir. Bu tanıma göre aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmaların kapsamı içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Jeopolitik çalışmalar
B
Nükleer caydırıcılık
C
Salgın hastalıklar
D
Çatışma nedenleri
E
Askeri teknoloji
Açıklama:
Verilen tanıma göre strateji çalışmalarının kapsamına askeri ve politik unsurlar girmektedir. Salgın hastalıklar bu unsurlar dışında kalır.
Soru 176
Stratejik Çalışmalar ne zaman ve nerede doğmuştur?
Seçenekler
A
1940’lar - ABD
B
1940’lar - İngiltere
C
1950’ler - Japonya
D
1980’ler - Rusya
E
1980’ler - Fransa
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur.
Soru 177
- Disiplinler arası bir niteliğe ulaşmıştır.
- Realist teori benimsenmiştir.
- Bilimsellik göz ardı edilmiştir.
- Çalışmaların merkezinde politika vardır.
Yukarıda verilen özelliklerden hangileri Stratejik Çalışmaların altın çağının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
“Bilimsellik göz ardı edilmiştir” özelliği yanlıştır çünkü stratejik çalışmalrın altın çağında bilime önem verilmiştir. Verilen diğer özellikler ise bu dönemin temel özelliklerini belirtmektedir.
Soru 178
Aşağıdakilerden hangisi altın çağda Stratejik Çalışmalara yöneltilen eleştirilerden değildir?
Seçenekler
A
Üçüncü Dünyada yaşanan sorunların göz ardı edilmesi.
B
Çalışmaların politika güdümlü olması.
C
Etik değerlerin göz ardı edilmesi.
D
Devletlerin rasyonel davranması.
E
Nesnel kaygıların kapsam dışında bırkılması.
Açıklama:
Stratejik çalışmalar, altın çağda etik değerleri önemsemeksizin nesnel kaygılarla hareket etmeyi savunmuştur. Dolayısıyla nesnel kaygılar çalışmanın kapsamı dışında kalmamıştır. Diğer seçeneklerde belirtilenler, bu dönemdeki eleştirileri doğru olarak vermektedir.
Soru 179
Stratejik Çalışmalar, hangi dönemde Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini haline gelmiştir?
Seçenekler
A
Stratejik çalışmaların doğuşu
B
Yumuşama ve duraklama dönemi
C
Stratejik çalışmaların altın çağı
D
Canlanma dönemi
E
Sorgulama dönemi
Açıklama:
Duraklama döneminde bile olsa, staratejik çalışmalarda önemli gelişmeler olmuştur. Bu gelişmelerden biri de çalışmaların Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini haline gelmesidir.
Soru 180
Duraklama döneminden sonra Stratejik Çalışmaların yeniden canlanmasının sebebi nedir?
Seçenekler
A
ABD’nin Afganistan’ı işgal etmesi
B
Sovyetlerin dağılması
C
Üçüncü Dünya ülkelerindeki iç savaşlar
D
Avrupa’ya nükleer füzelerin yerleştirilmesi
E
Stratejik Çalışmaların üniversitelerde ders olarak verilmesi
Açıklama:
Avrupa’ya orta menzilli nükleer füzelerin yerleştirilmesi ve Sovyetlerin Afganistanı işgal etmesi sonucu devletler arası silahlanma yarışı ivme kazanmıştır. Bu durum da Stratejik Çalışmaların canlanmasına neden olmuştur.
Soru 181
1983’te ABD Başkanı Ronald Reagan, uzayda kurulan füze savunma sistemi projesi ile SSCB’nin füzelerinin ABD’ye ulaşmadan önce yok edileceğini belirtmiştir. Buna göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Caydırıcılık anlayışı yeniden önem kazanmıştır.
B
ABD saldırgan bir tutum sergilemiştir.
C
SSCB bu uyarıyı göz ardı etmiştir.
D
Nükleer füzeler daha önceden de bu sistemle yok edilmiştir.
E
Ronald Reagan Stratejik Çalışmaların önemine inanmamaktadır.
Açıklama:
1983’te ABD Başkanı Ronald Reagan, uzayda kurulan füze savunma sistemi projesi ile SSCB’nin füzelerinin ABD’ye ulaşmadan önce yok edileceğini belirterek caydırıcılık politikası izlemiştir. Bu dönemde caydırıcılık anlayışı yeniden önem kazanmıştır.
Soru 182
Stratejik Çalışmaların Batı merkezli olduğunu ve iç tehditlerin de güvenliği etkileyeceğini belirten görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortak Güvenlik
B
Alternatif Savunma
C
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
D
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımı
E
Demokratik Barış Teorisi
Açıklama:
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu mensupları Stratejik Çalışmaların Batı merkezli olduğunu belirtmiş, Üçüncü Dünya ülkelerindeki güvenlik sorunlarının genellikle iç tehditlerden (gıda, sağlık, ekonomi vb.) kaynaklandığını savunmuştur.
Soru 183
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinde tarafların diğerinin güvensizliğini arttırmadan kendi güvenini sağlaması hedeflenmiştir?
Seçenekler
A
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
B
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımı
C
Demokratik Barış Teorisi
D
Modern Stratejik Çalışmalar
E
Ortak Güvenlik ve Alternatif Savunma
Açıklama:
Ortak güvenlik ve alternatif savunma yaklaşımında, nükleer bir savaşta iki taraf da kaybedeceği için tarafların diğerinin güvensizliğini arttırmadan kendi güvenini sağlaması hedeflenmiş ve alternatif savunmalar planlanmıştır.
Soru 184
Stratejik çalışmaların mevcut durumu ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar, Uluslararası Güvenlik Çalışmaları çatısı altında yer alır.
B
Askerlik bilimine yaklaşan bir alan haline gelmiştir.
C
1980’lerden itibaren Stratejik Çalışmalar, güvenlik analizinde baskınlığını yitirmiştir.
D
Stratejik Çalışmalar kendi içinde bir dönüşüm yaşamıştır.
E
Stratejik Çalışmalar ve Realist Güvenlik Çalışmaları aynı anlama gelmiştir.
Açıklama:
Önceleri Realism ile beraber anılan Stratejik Çalışmalr, 1980’lerden itibaren askerlik bilimine yaklaşınca eskiden Stratejik Çalışmalar olarak bilinen alan Realist Güvenlik Çalışmaları olarak tanımlanmış ve Güvenlik Çalışmaları çatısı altında konumlandırılan bu alt alan Stratejik Çalışmaların bir alt dalı haline gelmiştir. Bu yüzden Stratejik Çalışmalar ve Realist Güvenlik Çalışmaları aynı anlama gelmemektedir.
Soru 185
Jeopolitik terimini ilk olarak aşağıdakilerden hangisi kullanmıştır?
Seçenekler
A
William Borden
B
Rudolf Kjellén
C
Nicholas Spykman
D
Halford Mackinder
E
Bernard Brodie
Açıklama:
'Jeopolitik’ terimi ilk olarak İsveçli siyaset bilimci Rudolf Kjellén tarafından kullanılmıştır.
Soru 186
Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi için gereken unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yüzölçümü ve nüfus
B
Askeri güç
C
Nükleer güce sahip olunması
D
Ekonomik kabiliyet
E
Doğal kaynaklar
Açıklama:
Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi için şu unsurların hepsinde aynı anda üstün konumda olması gerekir: 1) Yüzölçümü ve nüfus; 2) Doğal kaynaklar; 3) Ekonomik kabiliyet; 4) Askeri güç; 5) Siyasal istikrar ve yetki. Bu unsurlardan yalnızca biri bakımından devletlerin büyük güç olması mümkün değildir.
Soru 187
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmaların altın çağının temel özelliklerinden biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
RAND
B
Disiplinlerarası niteliği
C
Nükleer güç odaklı olması
D
Bilimsellik iddiası
E
Politika güdümlü olması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuyla birlikte karşımıza çıkan ve altın çağa damgasını vuran altı temel özellikten bahsedilebilir. İlk olarak, Stratejik Çalışmalar düşünce kuruluşlarında doğan ve neredeyse 1960’ların sonuna kadar tamamen düşünce kuruluşlarında gelişlen bir alandır. Özellikle RAND Stratejik Çalışmaların ana alt-dalı olan caydırıcılık teorisinin ve caydırıcılığın dayandığı oyun teorisinin gelişiminde büyük rol oynamıştır. Stratejik Çalışmaların ikinci önemli özelliği disiplinler arası niteliğidir. alanın üçüncü önemli özelliği Uluslararası ilişkiler disiplinindeki hâkim anlayışı simgeleyen realist teorinin varsayımları doğrultusunda hareket etmesidir. Dördüncü olarak, Stratejik Çalışmalar bilimsellik iddiası ile yola çıkmıştır. Stratejik Çalışmaların diğer bir özelliği de alanın Amerika-merkezli niteliğidir. Son olarak belirtilebilecek ayırt edici bir özellik, alanın politika güdümlü olmasıdır.
Soru 188
Aşağıdaki stratejistlerden hangisine göre stratejik çalışmalarda vicdan yoktur?
Seçenekler
A
James R. Newman
B
Anatol Rapoport
C
Herman Kahn
D
Bernard Brodie
E
Halford Mackinder
Açıklama:
Anatol Rapoport’a göre, Stratejik Çalışmalarda vicdan yoktur.
Soru 189
Aşağıdakilerden hangisi altın çağdaki stratejik çalışmalara yöneltilen bir eleştiri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Politika güdümlü olması
B
Etik değerleri dışarıda bırakmaları
C
Üçüncü dünyayı göz ardı etmesi
D
Bireyi ön planda tutması
E
Daha çok nükleer strateji ve caydırıcılıkla ilgili olması
Açıklama:
Stratejik Çalışmalara içeriden yöneltilen diğer bir eleştiri, alanın politika güdümlü niteliği hakkındadır. Bu çerçevede, ilk olarak, özellikle Anatol Rapoport stratejistlerin milyonlarca hayatı tehlikeye atma kapasitesine sahip stratejiler geliştirirken, etik değerleri dışarıda bırakıp, yalnızca nesnel kaygılarla hareket etmelerini eleştirir. Altın çağın teorik çalışmalarının daha çok nükleer strateji ve caydırıcılık ile ilgili olması ve yalnızca iki kutup arasındaki güç ilişkilerini inceleyerek Üçüncü Dünyada yaşanan sorunları göz ardı etmesi ayrı bir eleştiri konusu olmuştur.
Soru 190
Aşağıdakilerden hangisi yumuşama ve stratejik çalışmaların duraklama dönemindeki stratejik çalışmalar için doğru değildir?
Seçenekler
A
Çevresel güvenlik
B
Stratejik çalışmaların üniversitelere kayması
C
Uluslararası ilişkilerin alt disiplini haline dönüşmesi
D
Sadece askeri sorunlara odaklı düşünülmemesi gerektiği
E
Nükleer silahlanmayla ilgili oluşu
Açıklama:
Güvenlik gündemine yerleşen diğer bir konu da kapsamlı bir şekilde ilk kez 1972’deki Birleşmiş Milletler insan Çevresi Konferansı’nda dile getirilen ‘çevresel güvenlik’ kavramı olmuştur. 1965-80 dönemindeki kurumsallaşmanın ilk göstergesi Stratejik Çalışmaların üniversitelerin Uluslararası İlişkiler veya Siyaset Bilimi bölümlerinde 1960’ların sonlarından itibaren ayrı bir ders olarak okutulmaya başlanmasıdır. Kurumsallaşmaya ek olarak, dönemin en önemli özelliği, Stratejik Çalışmaların Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini haline dönüşümüdür. Güvenliğin yalnızca Stratejik Çalışmaların incelediği askeri sorunlar çerçevesinde algılanmaması gerektiği ve devlet-merkezli analizlerin yetersiz olduğu anlayışı gelişmeye başlamıştır.
Soru 191
Aşağıdakilerden hangisi barış araştırmacılarının gündemindeki sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Savaş ve benzeri açık çatışma davranışlarının nedenleri nedir?
B
Silahlanma yarışları nasıl başlar, gelişir ve önlenebilir?
C
Kalıcı barışa ulaşmanın yolu oluşturulacak kurumsal mekanizmalar mı?
D
Uluslararası ve diğer sistemlerin entegrasyonu ya da çatışmaların çözümü için kurumsal mekanizmalar var mı?
E
Silahlanmadan daha etkili bir caydırıcılık unsuru var mıdır?
Açıklama:
Barış Araştırmacılarının gündeminde şu sorular vardır: “Savaş ve benzeri açık çatışma davranışlarının nedenleri nedir, bunlardan nasıl kaçınılır, silahlanma yarışları nasıl başlar, gelişir ve önlenebilir, kalıcı barışa ulaşmanın yolu uluslararası ve diğer sistemlerin entegrasyonu ya da çatışmaların çözümü için oluşturulacak kurumsal mekanizmalar mı, yoksa popüler ve politik kültürü daha barışçı yapmak mıdır?”
Soru 192
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmalarda canlanma ve sorgulama döneminin başlangıcını tetikleyen nedenlerden biridir?
Seçenekler
A
ABD-SSCB ilişkileri
B
NATO-ABD ilişkileri
C
Türkiye-AB ilişkileri
D
Fransa-Almanya ilişkileri
E
İngiltere-Almanya ilişkileri
Açıklama:
ABD-SSCB ilişkilerinin, tarafların Avrupa’ya orta menzilli nükleer füzeler yerleştirmesi ve Sovyetlerin 1979’da Afganistan’ı işgal etmesiyle yeniden gerginleşmesinin ardından Stratejik Çalışmalarda yeniden bir canlanma gözlendi.
Soru 193
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmalara alternatif yaklaşımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Demokratik Barış Teorisi
B
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları
C
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
D
Alternatif Güvenlik Yaklaşımı
E
Caydırıcılık için silahlanma yaklaşımı
Açıklama:
Güvenlik gündeminin genişlemesine katkıda bulunan akademik tartışmaların yanı sıra, yeni gelişen bazı güvenlik teorileri de Stratejik Çalışmaları kendi perspektiflerinden sorgulamaya başlamıştır. Bu çerçevede Demokratik Barış Teorisi, Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları, Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu ve Alternatif Güvenlik Yaklaşımı gibi bazı yeni güvenlik yaklaşımları ortaya çıkmıştır.
Soru 194
Aşağıdakilerden hangisi “muharebelerin kazanılması için gerekli teknoloji, örgütlenme ve taktiklerin toplamı" olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Stratejik çalışmalar
B
Realist güvenlik çalışmaları
C
Uluslararası güvenlik çalışmaları
D
Askerlik bilimi
E
Ulusal güvenlik çalışmaları
Açıklama:
Askerlik bilimi “muharebelerin kazanılması için gerekli teknoloji, örgütlenme ve taktiklerin toplamı" olarak tanımlanmaktadır.
Soru 195
Stratejk çalışmalar, “şiddet veya şiddet araçlarının siyasi birimler tarafından diğer siyasi birimlere karşı çıkarlarının savunulması amacıyla kullanılması ya da kullanma tehdidinin incelendiği alan” olarak tanımlanabilir. Bu tanıma göre aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmaların kapsamı içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Jeopolitik çalışmalar
B
Nükleer caydırıcılık
C
Salgın hastalıklar
D
Çatışma nedenleri
E
Askeri teknoloji
Açıklama:
Verilen tanıma göre strateji çalışmalarının kapsamına askeri ve politik unsurlar girmektedir. Salgın hastalıklar bu unsurlar dışında kalır.
Soru 196
Stratejik Çalışmalar ne zaman ve nerede doğmuştur?
Seçenekler
A
1940’lar - ABD
B
1940’lar - İngiltere
C
1950’ler - Japonya
D
1980’ler - Rusya
E
1980’ler - Fransa
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur.
Soru 197
- Disiplinler arası bir niteliğe ulaşmıştır.
- Realist teori benimsenmiştir
- Bilimsellik göz ardı edilmiştir.
- Çalışmaların merkezinde politika vardır.
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
“Bilimsellik göz ardı edilmiştir” özelliği yanlıştır çünkü stratejik çalışmalrın altın çağında bilime önem verilmiştir. Verilen diğer özellikler ise bu dönemin temel özelliklerini belirtmektedir.
Soru 198
Aşağıdakilerden hangisi altın çağda Stratejik Çalışmalara yöneltilen eleştirilerden değildir?
Seçenekler
A
Üçüncü Dünyada yaşanan sorunların göz ardı edilmesi.
B
Çalışmaların politika güdümlü olması.
C
Etik değerlerin göz ardı edilmesi.
D
Devletlerin rasyonel davranması.
E
Nesnel kaygılarınkapsamdışında bırkılması.
Açıklama:
Stratejik çalışmalar, altın çağda etik değerleri önemsemeksizin nesnel kaygılarla hareket etmeyi savunmuştur. Dolayısıyla nesnel kaygılar çalışmanın kapsamı dışında kalmamıştır. Diğer seçeneklerde belirtilenler, bu dönemdeki eleştirileri doğru olarak vermektedir.
Soru 199
Stratejik Çalışmalar, hangi dönemde Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini haline gelmiştir?
Seçenekler
A
Stratejik çalışmaların doğuşu
B
Yumuşama ve duraklama dönemi
C
Stratejik çalışmaların altın çağı
D
Canlanma dönemi
E
Sorgulama dönemi
Açıklama:
Duraklama döneminde bile olsa, staratejik çalışmalarda önemli gelişmeler olmuştur. Bu gelişmelerden biri de çalışmaların Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini haline gelmesidir.
Soru 200
Duraklama döneminden sonra Stratejik Çalışmaların yeniden canlanmasının sebebi nedir?
Seçenekler
A
ABD’nin Afganistan’ı işgal etmesi
B
Sovyetlerin dağılması
C
Üçüncü Dünya ülkelerindeki iç savaşlar
D
Avrupa’ya nükleer füzelerin yerleştirilmesi
E
Stratejik Çalışmaların üniversitelerde ders olarak verilmesi
Açıklama:
Avrupa’ya orta menzilli nükleer füzelerin yerleştirilmesi ve Sovyetlerin Afganistanı işgal etmesi sonucu devletler arası silahlanma yarışı ivme kazanmıştır. Bu durum da Stratejik Çalışmaların canlanmasına neden olmuştur.
Soru 201
1983’te ABD Başkanı Ronald Reagan, uzayda kurulan füze savunma sistemi projesi ile SSCB’nin füzelerinin ABD’ye ulaşmadan önce yok edileceğini belirtmiştir. Buna göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Caydırıcılık anlayışı yeniden önem kazanmıştır.
B
ABD saldırgan bir tutum sergilemiştir.
C
SSCB bu uyarıyı göz ardı etmiştir.
D
Nükleer füzeler daha önceden de bu sistemle yok edilmiştir.
E
Ronald Reagan Stratejik Çalışmaların önemine inanmamaktadır.
Açıklama:
1983’te ABD Başkanı Ronald Reagan, uzayda kurulan füze savunma sistemi projesi ile SSCB’nin füzelerinin ABD’ye ulaşmadan önce yok edileceğini belirterek caydırıcılık politikası izlemiştir. Bu dönemde caydırıcılık anlayışı yeniden önem kazanmıştır.
Soru 202
Stratejik Çalışmaların Batı merkezli olduğunu ve iç tehditlerin de güvenliği etkileyeceğini belirten görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortak Güvenlik
B
Alternatif Savunma
C
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
D
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımı
E
Demokratik Barış Teorisi
Açıklama:
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu mensupları Stratejik Çalışmaların Batı merkezli olduğunu belirtmiş, Üçüncü Dünya ülkelerindeki güvenlik sorunlarının genellikle iç tehditlerden (gıda, sağlık, ekonomi vb.) kaynaklandığını savunmuştur.
Soru 203
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinde tarafların diğerinin güvensizliğini arttırmadan kendi güvenini sağlaması hedeflenmiştir?
Seçenekler
A
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
B
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımı
C
Demokratik Barış Teorisi
D
Modern Stratejik Çalışmalar
E
Ortak Güvenlik ve Alternatif Savunma
Açıklama:
Ortak güvenlik ve alternatif savunma yaklaşımında, nükleer bir savaşta iki taraf da kaybedeceği için tarafların diğerinin güvensizliğini arttırmadan kendi güvenini sağlaması hedeflenmiş ve alternatif savunmalar planlanmıştır.
Soru 204
Stratejik çalışmaların mevcut durumu ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar, Uluslararası Güvenlik Çalışmaları çatısı altında yer alır.
B
Askerlik bilimine yaklaşan bir alan haline gelmiştir.
C
1980’lerden itibaren Stratejik Çalışmalar, güvenlik analizinde baskınlığını yitirmiştir.
D
Stratejik Çalışmalar kendi içinde bir dönüşüm yaşamıştır.
E
Stratejik Çalışmalar ve Realist Güvenlik Çalışmaları aynı anlama gelmiştir.
Açıklama:
Önceleri Realism ile beraber anılan Stratejik Çalışmalr, 1980’lerden itibaren askerlik bilimine yaklaşınca eskiden Stratejik Çalışmlar olarak bilinen alan Realist Güvenlik Çalışmaları olarak tanımlanmış ve Güvenlik Çalışmaları çatısı altında konumlandırılan bu alt alan Stratejik Çalışmaların bir alt dalı haline gelmiştir. Bu yüzden Stratejik Çalışmalar ve Realist Güvenlik Çalışmaları aynı anlama gelmemektedir.
Soru 205
Jeopolitik ‘bir ülkenin güvenlik politikasının coğrafyaya göre tanımlanmasıdır’ tanımını aşağıdakilerden hangisi yapmıştır?
Seçenekler
A
Halford Mackinder
B
Klauss Dodds
C
Rudolf Kjellen
D
Nicholas Spykman
E
Platon
Açıklama:
Nicholas Spykman’a göre Jeopolitik ‘bir ülkenin güvenlik politikasının coğrafyaya göre tanımlanmasıdır’.
Soru 206
- Halford Mackinder
- Klauss Dodds
- Rudolf Kjellen
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Halford Mackinder, Klauss Dodds ve Rudolf Kjellen jeopoltik terimi ilgili tanımlarda bulunmuştur.
Soru 207
‘Büyük güç sayılabilecek devletler, dünyadaki en güçlü devlete karşı yürütülebilecek topyekûn konvansiyonel savaşta karşı tarafa zarar verecek düzeyde askeri kapasiteye sahip güçlerdir’ tanımı kime aittir?
Seçenekler
A
Carl von Clausewitz
B
Sir Basil Henry Lidalel Hard
C
Helmut Karl Bernard Von Moltke
D
Mearsheimmer
E
Sun Tzu
Açıklama:
Mearsheimmer’in tanımına göre “Büyük güç sayılabilecek devletler, dünyadaki en güçlü devlete karşı yürütülebilecek topyekûn konvansiyonel savaşta karşı tarafa zarar verecek düzeyde askeri kapasiteye sahip güçlerdir” şeklinde özetlemiştir.
Soru 208
Hangi dönemde stratejik çalışmalar yerine ulusal güvenlik çalışmalar başlığı yaygın olarak kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Küreselleşme süreci
B
II. Dünya savaşı süreci
C
I. Dünya savaşı dönemi
D
Reform süreci
E
Soğuk savaş dönemi
Açıklama:
Soğuk savaş döneminin ABD kaynaklı eserleri incelendiğinde Stratejik Çalışmalar yerine Ulusal Güvenlik Çalışmaları başlığının yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir.
Soru 209
- Askeri Konular
- Uluslararası İlişkiler
- Ekonomik Konular
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Devlet merkezli analiz yapan Stratejik Çalışmalar, askeri konulara öncelik verir ve Uluslararası İlişkilerin realist varsayımlarını kullanır.
Soru 210
Stratejik çalışmalar bir disiplin olarak ilk olarak hangi yıllarda doğmuştur?
Seçenekler
A
1940
B
1955
C
1965
D
1990
E
1980
Açıklama:
Literatürdeki yaygın görüşe göre Stratejik çalışmaların bir disiplin olarak 1940’ların ortalarında doğduğu düşünülmektedir.
Soru 211
Stratejik çalışmalar hangi ülkede doğmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Rusya
D
ABD
E
Türkiye
Açıklama:
Stratejik çalışmalar 1940’larda nükleer silahlanmanın etkilerinin hissedilmeye başlanmasıyla birlikte ABD’de doğmuştur.
Soru 212
Stratejik çalışmaların doğuşuna aşağıdaki olaylardan hangisi etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Berlin Duvarının yıkılması
B
II. Dünya Savaşı sonrası çıkan nükleer gerilim doğrultusunda duyulan sivil uzman gereksinimi
C
Manhattan Projesi
D
II. Dünya Savaşının başlaması
E
Almanların nükleer proje çalışmalarının hızlanması
Açıklama:
Stratejik çalışmaların doğuşuna II. Dünya Savaşı sonrası çıkan nükleer gerilim doğrultusunda duyulan sivil uzman gereksinimi etkili olmuştur.
Soru 213
- Sun Tzu
- Bernard Brodie
- William Border
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Stratejik çalışmaların bir araştırma alanı olarak doğmasının göstergeleri arasında yer alan sivillerin strateji konularındaki eserleri II. Dünya savaşı sonrası yayınlanmaya başlamıştır. İlk yapıtlar Bernard Brodie ve William Borden’e aittir.
Soru 214
Aşağıdaki devletlerden hangisi NATO kurucu üyesi değildir?
Seçenekler
A
ABD
B
Lüksemburg
C
Almanya
D
Danimarka
E
Norveç
Açıklama:
NATO 4 Nisan 1949’da ABD, İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Kanada, Portekiz, İtalya, Danimarka, Norveç ve İzlanda tarafından kurulmuştur.
Soru 215
Jeopolitik terimini ilk olarak aşağıdakilerden hangisi kullanmıştır?
Seçenekler
A
William Borden
B
Rudolf Kjellén
C
Nicholas Spykman
D
Halford Mackinder
E
Bernard Brodie
Açıklama:
'Jeopolitik’ terimi ilk olarak İsveçli siyaset bilimci Rudolf Kjellén tarafından kullanılmıştır.
Soru 216
Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi için gereken unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yüzölçümü ve nüfus
B
Askeri güç
C
Nükleer güce sahip olunması
D
Ekonomik kabiliyet
E
Doğal kaynaklar
Açıklama:
Kenneth Waltz’a göre, devletlerin büyük güç niteliğine sahip olabilmesi için şu unsurların hepsinde aynı anda üstün konumda olması gerekir: 1) Yüzölçümü ve nüfus; 2) Doğal kaynaklar; 3) Ekonomik kabiliyet; 4) Askeri güç; 5) Siyasal istikrar ve yetki. Bu unsurlardan yalnızca biri bakımından devletlerin büyük güç olması mümkün değildir.
Soru 217
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmaların altın çağının temel özelliklerinden biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
RAND
B
Disiplinlerarası niteliği
C
Nükleer güç odaklı olması
D
Bilimsellik iddiası
E
Politika güdümlü olması
Açıklama:
Stratejik Çalışmaların doğuşuyla birlikte karşımıza çıkan ve altın çağa damgasını vuran altı temel özellikten bahsedilebilir. İlk olarak, Stratejik Çalışmalar düşünce kuruluşlarında doğan ve neredeyse 1960’ların sonuna kadar tamamen düşünce kuruluşlarında gelişlen bir alandır. Özellikle RAND Stratejik Çalışmaların ana alt-dalı olan caydırıcılık teorisinin ve caydırıcılığın dayandığı oyun teorisinin gelişiminde büyük rol oynamıştır. Stratejik Çalışmaların ikinci önemli özelliği disiplinler arası niteliğidir. Alanın üçüncü önemli özelliği Uluslararası ilişkiler disiplinindeki hâkim anlayışı simgeleyen realist teorinin varsayımları doğrultusunda hareket etmesidir. Dördüncü olarak, Stratejik Çalışmalar bilimsellik iddiası ile yola çıkmıştır. Stratejik Çalışmaların diğer bir özelliği de alanın Amerika-merkezli niteliğidir. Son olarak belirtilebilecek ayırt edici bir özellik, alanın politika güdümlü olmasıdır.
Soru 218
Aşağıdaki stratejistlerden hangisine göre stratejik çalışmalarda vicdan yoktur?
Seçenekler
A
James R. Newman
B
Anatol Rapoport
C
Herman Kahn
D
Bernard Brodie
E
Halford Mackinder
Açıklama:
Anatol Rapoport’a göre, Stratejik Çalışmalarda vicdan yoktur.
Soru 219
Aşağıdakilerden hangisi altın çağdaki stratejik çalışmalara yöneltilen bir eleştiri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Politika güdümlü olması
B
Etik değerleri dışarıda bırakmaları
C
Üçüncü dünyayı göz ardı etmesi
D
Bireyi ön planda tutması
E
Daha çok nükleer strateji ve caydırıcılıkla ilgili olması
Açıklama:
Stratejik Çalışmalara içeriden yöneltilen diğer bir eleştiri, alanın politika güdümlü niteliği hakkındadır. Bu çerçevede, ilk olarak, özellikle Anatol Rapoport stratejislerin milyonlarca hayatı tehlikeye atma kapasitesine sahip stratejiler geliştirirken, etik değerleri dışarıda bırakıp, yalnızca nesnel kaygılarla hareket etmelerini eleştirir. Altın çağın teorik çalışmalarının daha çok nükleer strateji ve caydırıcılık ile ilgili olması ve yalnızca iki kutup arasındaki güç ilişkilerini inceleyerek Üçüncü Dünyada yaşanan sorunları göz ardı etmesi ayrı bir eleştiri konusu olmuştur.
Soru 220
Aşağıdakilerden hangisi yumuşama ve stratejik çalışmaların duraklama dönemindeki stratejik çalışmalar için doğru değildir?
Seçenekler
A
Çevresel güvenlik
B
Stratejik çalışmaların üniversitelere kayması
C
Uluslararası ilişkilerin alt disiplini haline dönüşmesi
D
Sadece askeri sorunlara odaklı düşünülmemesi gerektiği
E
Nükleer silahlanmayla ilgili oluşu
Açıklama:
Güvenlik gündemine yerleşen diğer bir konu da kapsamlı bir şekilde ilk kez 1972’deki Birleşmiş Milletler insan Çevresi Konferansı’nda dile getirilen ‘çevresel güvenlik’ kavramı olmuştur. 1965-80 dönemindeki kurumsallaşmanın ilk göstergesi Stratejik Çalışmaların üniversitelerin Uluslararası İlişkiler veya Siyaset Bilimi bölümlerinde 1960’ların sonlarından itibaren ayrı bir ders olarak okutulmaya başlanmasıdır. Kurumsallaşmaya ek olarak, dönemin en önemli özelliği, Stratejik Çalışmaların Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini haline dönüşümüdür. Güvenliğin yalnızca Stratejik Çalışmaların incelediği askeri sorunlar çerçevesinde algılanmaması gerektiği ve devlet-merkezli analizlerin yetersiz olduğu anlayışı gelişmeye başlamıştır.
Soru 221
Aşağıdakilerden hangisi barış araştırmacılarının gündemindeki sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Savaş ve benzeri açık çatışma davranışlarının nedenleri nedir?
B
Silahlanma yarışları nasıl başlar, gelişir ve önlenebilir?
C
Kalıcı barışa ulaşmanın yolu oluşturulacak kurumsal mekanizmalar mı?
D
Uluslararası ve diğer sistemlerin entegrasyonu ya da çatışmaların çözümü için kurumsal mekanizmalar var mı?
E
Silahlanmadan daha etkili bir caydırıcılık unsuru var mıdır?
Açıklama:
Barış Araştırmacılarının gündeminde şu sorular vardır: “Savaş ve benzeri açık çatışma davranışlarının nedenleri nedir, bunlardan nasıl kaçınılır, silahlanma yarışları nasıl başlar, gelişir ve önlenebilir, kalıcı barışa ulaşmanın yolu uluslararası ve diğer sistemlerin entegrasyonu ya da çatışmaların çözümü için oluşturulacak kurumsal mekanizmalar mı, yoksa popüler ve politik kültürü daha barışçı yapmak mıdır?”
Soru 222
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmalarda canlanma ve sorgulama döneminin başlangıcını tetikleyen nedenlerden biridir?
Seçenekler
A
ABD-SSCB ilişkileri
B
NATO-ABD ilişkileri
C
Türkiye-AB ilişkileri
D
Fransa-Almanya ilişkileri
E
İngiltere-Almanya ilişkileri
Açıklama:
ABD-SSCB ilişkilerinin, tarafların Avrupa’ya orta menzilli nükleer füzeler yerleştirmesi ve Sovyetlerin 1979’da Afganistan’ı işgal etmesiyle yeniden gerginleşmesinin ardından Stratejik Çalışmalarda yeniden bir canlanma gözlendi.
Soru 223
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmalara alternatif yaklaşımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Demokratik Barış Teorisi
B
Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları
C
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
D
Alternatif Güvenlik Yaklaşımı
E
Caydırıcılık için silahlanma yaklaşımı
Açıklama:
Güvenlik gündeminin genişlemesine katkıda bulunan akademik tartışmaların yanı sıra, yeni gelişen bazı güvenlik teorileri de Stratejik Çalışmaları kendi perspektiflerinden sorgulamaya başlamıştır. Bu çerçevede Demokratik Barış Teorisi, Güvenlik Rejimleri Yaklaşımları, Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu ve Alternatif Güvenlik Yaklaşımı gibi bazı yeni güvenlik yaklaşımları ortaya çıkmıştır.
Soru 224
Aşağıdakilerden hangisi “muharebelerin kazanılması için gerekli teknoloji, örgütlenme ve taktiklerin toplamı" olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Stratejik çalışmalar
B
Realist güvenlik çalışmaları
C
Uluslararası güvenlik çalışmaları
D
Askerlik bilimi
E
Ulusal güvenlik çalışmaları
Açıklama:
Askerlik bilimi “muharebelerin kazanılması için gerekli teknoloji, örgütlenme ve taktiklerin toplamı" olarak tanımlanmaktadır.
Ünite 3
Soru 1
jus ad bellum ilkesine göre aşağıdakilerden hangisi savaşı haklı kılan ölçütler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hukuka uygun olmayan otorite
B
Hukuka uygun niyet/iyi niyet
C
Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesi (oranlılık)
D
Savaşa son çare olarak başvurulması
E
Amacın barışa ulaşmak olması
Açıklama:
Haklı savaş kuramı, iki temel ilkeye dayanarak gelişmiştir. İlki, savaşın belirli bir durumda haklı olup olamayacağını belirlemeye yönelik jus ad bellum ilkesidir. Bu ilkeyle savaşı haklı kılan çeşitli ölçütler belirlenmiştir. Bunlar;
• Haklı neden,
• Hukuka uygun otorite,
• Hukuka uygun niyet/iyi niyet,
• Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesi (oranlılık),
• Savaşa son çare olarak başvurulması,
• Amacın barışa ulaşmak olması,
• Savaşın başarı şansının olmasıdır.
• Haklı neden,
• Hukuka uygun otorite,
• Hukuka uygun niyet/iyi niyet,
• Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesi (oranlılık),
• Savaşa son çare olarak başvurulması,
• Amacın barışa ulaşmak olması,
• Savaşın başarı şansının olmasıdır.
Soru 2
Jus ad bellum ilkesinin ilk ve en önemli koşulu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuka aykırı otorite
B
Hukuka uygun niyet/iyi niyet
C
Haklı neden
D
Amacın barışa ulaşmak olması
E
Savaşın başarı şansının olmasıdır
Açıklama:
Haklı neden, jus ad bellum’un ilk ve en önemli koşuludur.
Soru 3
Haklı savaş kuramına ilk kaynaklık eden De Civitate Dei başlıklı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
St. Augustine
B
Thomas Aquinas
C
Francisco De Vitoria
D
Hugo Grotius
E
Thomas Hobbes
Açıklama:
St. Augustine, haklı savaş kuramına ilk kaynaklık eden De Civitate Dei(Tanrı Devleti Üzerine) başlıklı eseridir.
Soru 4
Aşağıdaki hangi düşünüre göre bir savaşta kesinlikle haklı sayılamayacak “göz boyayıcı nedenler”, komşu bir devletin güçlenmiş olmasından duyulan korku, daha verimli topraklar elde etme isteği, başkalarının elinde olan şeyleri elde etmeye çalışmak, başkalarına iyilik yapma bahanesiyle onları boyunduruk altına almak, imparator ya da kilisenin evrensel buyurma hakkı olduğu inancıyla, kişisel çıkarları için savaşa girişmek ve son olarak da boyunduruk altındaki bir halkın bağımsızlık isteğiyle savaşmasıdır?
Seçenekler
A
Thucydides
B
St. Augustine
C
Thomas Aquinas
D
Francisco De Vitoria
E
Hugo Grotius
Açıklama:
Grotius’a göre, bir savaşta kesinlikle haklı sayılamayacak “göz boyayıcı nedenler”, komşu bir devletin güçlenmiş olmasından duyulan korku, daha verimli topraklar elde etme isteği, başkalarının elinde olan şeyleri elde etmeye çalışmak, başkalarına iyilik yapma bahanesiyle onları boyunduruk altına almak, İmparator ya da Kilisenin evrensel buyurma hakkı olduğu inancıyla, kişisel çıkarları için savaşa girişmek ve son olarak da boyunduruk altındaki bir halkın bağımsızlık isteğiyle savaşmasıdır.
Soru 5
Garnett’ın savaşların nedenlerine dair sınıflandırması hangi temele dayanır?
Seçenekler
A
Devlet analiz düzeyine
B
Analiz düzeylerine
C
Sistem analiz düzeylerine
D
Birey analiz düzeylerine
E
Etkileşim düzeylerine
Açıklama:
Garnett’ın savaşların nedenlerine dair sınıflandırması da temelinde analiz düzeylerine dayanmaktadır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi temel olarak iki devlet arasındaki etkileşimlerin dinamikleri ile söz konusu devletlerin paylaştıkları nitelikler üzerine odaklanılan bir analiz düzeyidir?
Seçenekler
A
Birey analiz düzeyi
B
Analiz düzeyi
C
Devlet analiz düzeyi
D
Etkileşim düzeyi
E
Sistem analiz düzeyi
Açıklama:
Etkileşim Düzeyi, temel olarak iki devlet arasındaki etkileşimlerin dinamikleri ile söz konusu devletlerin paylaştıkları nitelikler üzerine odaklanılan bir analiz düzeyidir.
Soru 7
Almanya’nın Birinci Dünya Savaşı’ndaki genel stratejisi modern savaşların yıkıcılığı ve düşmanlarının gücü bağlamında hesaplanarak oluşturulmuştur. Bu çerçevede, Almanya’nın kazanabileceği bir savaşın gerek zaman, gerekse hedef kapsamında sınırlı tutulması genel stratejisinin temeli olmuştur. Askeri stratejisi ise, bu genel stratejiye bağlı olarak kim tarafından hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Schlieffen
B
Llyod George
C
Georges Clemenceau
D
Kayzer Wilhelm II
E
Liddell Hart
Açıklama:
Almanya’nın Birinci Dünya Savaşı’ndaki genel stratejisi modern savaşların yıkıcılığı ve düşmanlarının gücü bağlamında hesaplanarak oluşturulmuştur. Bu çerçevede, Almanya’nın kazanabileceği bir savaşın gerek zaman, gerekse hedef kapsamında sınırlı tutulması genel stratejisinin temeli olmuştur. Askeri stratejisi ise, bu genel stratejiye bağlı olarak Alman Genelkurmay Başkanı Schlieffen tarafından hazırlanmıştır.
Soru 8
Savaşın hukuken yasaklanması konusundaki en kapsamlı girişim, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından kurulan hangi şartta yer almaktadır?
Seçenekler
A
Milletler Cemiyeti
B
Briand-Kellog Paktı
C
Birleşmiş Milletler
D
Cenevre sözleşmeleri
E
Schlieffen Planı
Açıklama:
Savaşın hukuken yasaklanması konusundaki en kapsamlı girişim ise, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından kurulan Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nda yer almaktadır.
Soru 9
Konvansiyonel silah sistemlerinin kullanıldığı, çatışan tarafların birbirlerinin savaşma iradesini kırmaya çalıştıkları, geleneksel çatışma şeklini temsil eden savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç savaş
B
Konvansiyonel savaş
C
Gerilla savaşı
D
Asimetrik savaş
E
Soğuk savaş
Açıklama:
Konvansiyonel savaş, konvansiyonel silah sistemlerinin kullanıldığı, çatışan tarafların birbirlerinin savaşma iradesini kırmaya çalıştıkları, geleneksel çatışma şeklini temsil eden savaşlardır.
Soru 10
Nükleer, biyolojik ve kimyasal silahların kullanılmadığı, konvensiyonel silahların kullanıldığı savaşlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Soğuk savaş
B
Asimetrik savaş
C
İç savaş
D
Gerilla savaşı
E
Konvansiyonel savaş
Açıklama:
Konvansiyonel savaş, konvansiyonel silah sistemlerinin kullanıldığı, çatışan tarafların birbirlerinin savaşma iradesini kırmaya çalıştıkları, geleneksel çatışma şeklini temsil eden savaşlardır. Bu savaşlarda nükleer, biyolojik ve kimyasal silahlar kullanılmaz.
Soru 11
Savaşın hukuken yasaklanması konusundaki en kapsamlı girişim, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından kurulan ...................... Şartı’nda yer almaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
NATO
B
Birleşmiş Milletler
C
İnsan Hakları Komisyonu
D
UNESCO
E
UNICEF
Açıklama:
Savaşın hukuken yasaklanması konusundaki en kapsamlı girişim ise, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından kurulan Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nda yer almaktadır. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 12
.......................... çatışan tarafların kesin zafer elde etme hedefiyle askeri, ekonomik ve hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettikleri savaşlardır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Konvansiyonel savaş
B
İç savaş
C
Asimetrik savaş
D
Topyekûn savaş
E
Soğuk savaş
Açıklama:
Topyekûn savaş çatışan tarafların kesin zafer elde etme hedefiyle askeri, ekonomik ve hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettikleri savaşlardır. Belirli silahlarla, belirli bir savaş alanında askerlerin çarpıştıkları savaşların aksine, topyekûn savaşlarda ayrım yoktur. Nüfusun tamamı asker, ülkenin tamamı savaş alanıdır.
Asker ile sivil arasındaki ayırım kaybolur ve askerlerle birlikte siviller ile sivillere ait alanlar da savaşa dâhil edilir. İkinci Dünya Savaşı topyekûn savaşın en iyi örneklerindendir. Sınırlı savaş ise topyekûn savaşın aksine, hedefleri, kullanılan silahlar ve savaş alanı açısından sınırlı tutulan savaşlardır. Avrupa’da din savaşları ve Napoléon savaşları dışında, Birinci Dünya Savaşı’na kadar görülen savaşlar büyük ölçüde bu özelliktedir. Cevap: D şıkkıdır.
Asker ile sivil arasındaki ayırım kaybolur ve askerlerle birlikte siviller ile sivillere ait alanlar da savaşa dâhil edilir. İkinci Dünya Savaşı topyekûn savaşın en iyi örneklerindendir. Sınırlı savaş ise topyekûn savaşın aksine, hedefleri, kullanılan silahlar ve savaş alanı açısından sınırlı tutulan savaşlardır. Avrupa’da din savaşları ve Napoléon savaşları dışında, Birinci Dünya Savaşı’na kadar görülen savaşlar büyük ölçüde bu özelliktedir. Cevap: D şıkkıdır.
Soru 13
....................., aynı ülkede yaşayan ve belirli bir bölge ya da hükümet üzerinde kontrol sağlamayı amaçlayan örgütlü gruplar arasındaki savaşlardır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Topyekûn savaş
B
İç savaş
C
Konvansiyonel savaş
D
Asimetrik savaş
E
Soğuk savaş
Açıklama:
İç savaş, aynı ülkede yaşayan ve belirli bir bölge ya da hükümet üzerinde kontrol sağlamayı amaçlayan örgütlü gruplar arasındaki savaşlardır. Bununla birlikte taraflardan birisinin hükümet olduğu savaşlar da iç savaşlara dâhil edilmektedir. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 14
..................... taraflar arasında silahlı çatışmaya varmayan, çok yoğun ideolojik ve siyasal mücadeleleri tanımlamak üzere kullanılmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İç savaş
B
Asimetrik savaş
C
Konvansiyonel savaş
D
Topyekûn savaş
E
Soğuk savaş
Açıklama:
Soğuk savaş taraflar arasında silahlı çatışmaya varmayan, çok yoğun ideolojik ve siyasal mücadeleleri tanımlamak üzere kullanılmaktadır. Soğuk Savaşın araçları genellikle, siyasal ve ekonomik faaliyetler, propaganda, casusluk ve vekâleten yürütülen savaşlardır. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi "iki tarafın birbirleri ile fiilen silahlı çatışmaya girmeden, üçüncü tarafları kullanmak yoluyla karşı tarafa saldırması" olarak tanımlanan savaş türüdür?
Seçenekler
A
Asimetrik savaş
B
İç savaş
C
Konvansiyonel savaş
D
Topyekûn savaş
E
Vekâleten savaş
Açıklama:
Vekâleten savaş, iki tarafın birbirleri ile fiilen silahlı çatışmaya girmeden, üçüncü tarafları kullanmak yoluyla karşı tarafa saldırması olarak tanımlanabilir. Cevap: E şıkkıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi "savaşta sivillerin ölümünün niyet edilmediği, ama kaza ile bunun gerçekleştiği" durumları ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Çift etki
B
Sivil dokunulmazlığı
C
Oranlılık
D
Haklı neden
E
Kaçınılmazlık ilkesi
Açıklama:
Çift etki, savaşta sivillerin ölümünün niyet edilmediği, ama kaza ile bunun gerçekleştiği durumları ifade etmektedir. Cevap: A şıkkıdır.
Soru 17
................., savaşların ortaya çıkışını tetikleyen neden olarak tanımlanabilir. Bunun için kullanılan en fazla örnek, Birinci Dünya Savaşı’nın nedeni olarak Avusturya-Macaristan veliahdının Sırp bir milis tarafından öldürülmesidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Etkili neden
B
Görünen neden
C
İzin veren neden
D
Yeterli neden
E
Gerekli neden
Açıklama:
1. Görünen neden-temel neden: Görünen neden, savaşların ortaya çıkışını tetikleyen neden olarak tanımlanabilir. Görünen nedene dair en iyi ve en fazla kullanılan örnek, Birinci Dünya Savaşı’nın nedeni olarak Avusturya-Macaristan veliahdının Sırp bir milis tarafından öldürülmesidir. Birinci Dünya Savaşı’nı bildiğimiz şekliyle tetikleyen görünürdeki neden bu olaydır. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi "uluslararası sistemde hegemonun varlığı, sistem düzeyinde düzenleyici güç işlevi görerek anarşinin etkisini azaltır. Bu durum en azından orta büyüklükteki güçler arasındaki çatışmaların savaşa dönüşmesi olasılığını azaltır" yaklaşımını sunan teoridir?
Seçenekler
A
Güç Geçişi Teorisi
B
Hegemonik İstikrar Teorisi
C
Çatışma Sarmalı Teorisi
D
Demokratik Barış Teorisi
E
Etkileşim Teorisi
Açıklama:
Uluslararası sistem düzeyinde bir diğer yaklaşım Hegemonik İstikrar Teorisi’dir.
Bu teoriye göre, uluslararası sistemde hegemonun varlığı, sistem düzeyinde düzenleyici güç işlevi görerek anarşinin etkisini azaltır. Bu durum en azından orta büyüklükteki güçler arasındaki çatışmaların savaşa dönüşmesi olasılığını azaltır. Cevap: B şıkkıdır.
Bu teoriye göre, uluslararası sistemde hegemonun varlığı, sistem düzeyinde düzenleyici güç işlevi görerek anarşinin etkisini azaltır. Bu durum en azından orta büyüklükteki güçler arasındaki çatışmaların savaşa dönüşmesi olasılığını azaltır. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi "İkinci Dünya Savaşına giden dönemde İngiltere Başbakanı Neville Chamberlain ile özdeşleştirilen politika" ya verilen addır?
Seçenekler
A
Yatıştırma Politikası
B
Saldırı Politikası
C
Etkileşim Politikası
D
Oranlılık Politikası
E
Haklılık Politikası
Açıklama:
Yatıştırma (Appeasement) Politikası: “İkinci Dünya Savaşına giden dönemde İngiltere Başbakanı Neville Chamberlain ile özdeşleştirilen politika.Cevap: A şıkkıdır.
Soru 20
........................., Almanya’nın batıda Fransa ve doğuda Rusya ile iki cephede eş zamanlı olarak
savaşmasını önlemek ve her iki cephede de zafer kazanmasını sağlamak için oluşturulan bir askeri stratejidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
savaşmasını önlemek ve her iki cephede de zafer kazanmasını sağlamak için oluşturulan bir askeri stratejidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Schlieffen Planı
B
Kayzer Planı
C
Clemenceau Planı
D
Waltz Planı
E
Llyod Planı
Açıklama:
Schlieffen Planı: Schlieffen Planı, Almanya’nın batıda Fransa ve doğuda Rusya ile iki cephede eş zamanlı olarak savaşmasını önlemek ve her iki cephede de zafer kazanmasını sağlamak için oluşturulan bir askeri stratejidir. Bu plan çerçevesinde, Almanya öncelikle Fransa’da hızla bir zafer kazanmayı, ardından da Rusya’nın seferber olmasına ve Rus ordusunun batıda konuşlanmasına fırsat vermeksizin trenle ordusunu doğu cephesine süratle aktarmayı hedeflemiştir. Cevap: A şıkkıdır.
Soru 21
Hangi siyasi düşünüre göre savaş,devletler arası ilişkileri belirleyen“doğa durumu”nun
bir uzantısıdır?
bir uzantısıdır?
Seçenekler
A
Jean-Jacques Rousseau'a göre
B
Thomas Hobbes'a göre
C
Machiavelli'ye göre
D
Thucydides'e göre
E
Sun-Tzu'ya göre
Açıklama:
Thomas Hobbes:Hobbes’agöre savaş,devletler arası ilişkileri belirleyen“doğa durumu”nun bir uzantısıdır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi savaşı bir sanat değil, bilim olarak tanımlamış ve bu çerçevede savaşı geometrik yöntemlerle anlamaya ve açıklamaya çalışmıştır?
Seçenekler
A
Thucydides
B
Jean-Jacques Rousseau
C
Carl Von Clausewitz
D
Georg Wilhem Friedrich Hegel
E
Antoine Henri Jomini
Açıklama:
Antoine Henri Jomini: Savaşı bir sanat değil, bilim olarak tanımlamış ve bu çerçevede savaşı geometrik yöntemlerle anlamaya ve açıklamaya çalışmıştır.
Soru 23
Konvansiyonel silah sistemlerinin kullanıldığı, çatışan tarafların birbirlerinin savaşma iradesini kırmaya çalıştıkları, geleneksel çatışma şeklini temsil eden savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Topyekün savaş
B
Gerilla savaşı
C
Konvansiyonel savaş
D
İç savaş
E
Asimetrik savaş
Açıklama:
Konvansiyonel savaş, konvansiyonel silah sistemlerinin kullanıldığı, çatışan tarafların birbirlerinin savaşma iradesini kırmaya çalıştıkları, geleneksel çatışma şeklini temsil eden savaşlardır.
Soru 24
Aynı ülkede yaşayan ve belirli bir bölge ya da hükümet üzerinde kontrol sağlamayı amaçlayan örgütlü gruplar arasındaki savaşlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Topyekün savaş
B
Konvansiyonel savaş
C
Gerilla savaşı
D
Asimetrik savaş
E
İç savaş
Açıklama:
İç savaş, aynı ülkede yaşayan ve belirli bir bölge ya da hükümet üzerinde kontrol sağlamayı amaçlayan örgütlü gruplar arasındaki savaşlardır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi jus ad bellum ilkesine göre savaşı haklı kılan çeşitli ölçütler arasında değildir?
Seçenekler
A
Savaşın başarı şansının olmasıdır
B
Haberleşme ve ulaştırma olanaklarına zarar verme
C
Amacın barışa ulaşmak olması
D
Savaşa son çare olarak başvurulması
E
Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesi (oranlılık)
Açıklama:
Haklı savaş kuramı, iki temel ilkeye dayanarak gelişmiştir. İlki, savaşın belirli bir durumda haklı olup olamayacağını belirlemeye yönelik jus ad bellum ilkesidir. Bu ilkeyle savaşı haklı kılan çeşitli ölçütler belirlenmiştir. Bunlar;
• Haklı neden,
• Hukuka uygun otorite,
• Hukuka uygun niyet/iyi niyet,
• Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesi (oranlılık),
• Savaşa son çare olarak başvurulması,
• Amacın barışa ulaşmak olması,
• Savaşın başarı şansının olmasıdır
• Haklı neden,
• Hukuka uygun otorite,
• Hukuka uygun niyet/iyi niyet,
• Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesi (oranlılık),
• Savaşa son çare olarak başvurulması,
• Amacın barışa ulaşmak olması,
• Savaşın başarı şansının olmasıdır
Soru 26
Jus ad bellum’un ilk ve en önemli koşulu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuka uygun otorite
B
Hukuka uygun niyet/iyi niyet
C
Savaşa son çare olarak başvurulması
D
Haklı neden
E
Amacın barışa ulaşmak olması
Açıklama:
Haklı neden, jus ad bellum’un ilk ve en önemli koşuludur.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi savaş düşünürü olan Hugo Grotius'un savaşı haklı gösteren nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Savaşın meşru bir otorite tarafından yapılması
B
Bizim olan bir şeyi savunma
C
Bize borçlu olunan bir şeyi elde etmeye çalışma ve cezalandırma
D
Bir savaşta kesinlikle haklı sayılamayacak “göz boyayıcı nedenler”, komşu bir devletin güçlenmiş olmasından duyulan korku, daha verimli topraklar elde etme isteği, başkalarının elinde olan şeyleri elde etmeye çalışmak
E
Başkalarına iyilik yapma bahanesiyle onları boyunduruk altına almak
Açıklama:
Hugo Grotius, De Jure Belli Ac Pacis (Savaş ve Barış Hukuku) başlıklı çalışmasında, savaşın tek haklı nedeninin haksızlığa uğrama olduğunu belirtir.Buçerçevedesavaşıhaklıgösterennedenlerişuşekildesırala aktadır: bizim olan birşeyisavunma, bize borçlu olunan birşeyi elde etmeye çalışma ve cezalandırma. Grotius’a göre, bir savaşta kesinlikle haklı sayılamayacak “göz boyayıcı nedenler”, komşu bir devletin güçlenmiş olmasından duyulan korku, daha verimli topraklar elde etme isteği, başkalarının elinde olan şeyleri elde etmeye çalışmak, başkalarına iyilik yapma bahanesiyle onları boyunduruk altına almak, İmparator ya da Kilisenin evrensel buyurma hakkı olduğu inancıyla, kişisel çıkarları için savaşa girişmek ve son olarak da boyunduruk altındaki bir halkın bağımsızlık isteğiyle savaşmasıdır.
Soru 28
Stratejik Çalışmalar alanında savaşların nedenlerine yönelik ortaya koyulan kategoriler kim tarafından sınıflandırılmıştır?
Seçenekler
A
Thomas More
B
Kenneth Waltz
C
John Garnett
D
Schlieffen
E
Llyod George
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar alanında savaşların nedenlerine yönelik ortaya koyulan kategoriler, John Garnett tarafından sınıflandırılmıştır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi devletler ve devlet-dışı global aktörler arasındaki analiz düzeyleriyle etkileşim içerisindedir?
Seçenekler
A
Birey
B
Devlet
C
Tipoloji
D
Sistem
E
Politika
Açıklama:
Sistem Analiz Düzeyi; devletler ve devlet-dışı global aktörler arasındaki etkileşimle ilgilidir.
Soru 30
Milletler cemiyeti(MC) kaç yılında lağvedilmiştir?
Seçenekler
A
1919
B
1946
C
2002
D
1920
E
1945
Açıklama:
Merkezi Cenevre’de olan örgütün 42 kurucu üyesi olup, en çok üye sayısına (58) 1934-1935 döneminde ulaşmıştır. MC, 1946 yılında lağvedilmiştir.
Soru 31
Savaş kavramını, güç ve insan doğasına özgü güç arayışı olarak tanımlayan klasik dönem düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thucydides
B
Machiavelli
C
Thomas Hobbes
D
Jean-Jacques Rousseau
E
Antonie HenriJomini
Açıklama:
Savaş kavramını, güç ve insan doğasına özgü güç arayışı olarak tanımlayan klasik dönem düşünürü Thucydides'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi on dokuzuncu yüzyıl-modern dönem stratejist ve siyasi düşünürlerindendir?
Seçenekler
A
Sun- Tzu
B
Thucydides
C
Machiavelli
D
Thomas Hobbes
E
Georg Wilhem Friedrich Hegel
Açıklama:
Georg Wilhem Friedrich Hegel, on dokuzuncu yüzyıl-modern dönem stratejist ve siyasi düşünürlerindendir.
Soru 33
Hangi anlaşma ile kuvvet kullanımı devletler arasındaki uyuşmazlıklarda bir çözüm yolu olmaktan çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
Milletler Cemiyeti
B
Briand-Kellog Paktı
C
Birleşmiş Milletler Şartı
D
Cenevre Sözleşmesi
E
Lozan antlaşması
Açıklama:
Birleşmiş milletler anlaşması ile kuvvet kullanımı devletler arasındaki uyuşmazlıklarda bir çözüm yolu olmaktan çıkarılmıştır.
Soru 34
Aynı ülkede yaşayan ve belirli bir bölge ya da hükümet üzerinde kontrol sağlamayı amaçlayan örgütlü gruplar arasındaki savaş türü aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Topyekün savaş
B
İç savaş
C
Konvensiyonel savaş
D
Gerilla savaşı
E
Soğuk savaş
Açıklama:
Aynı ülkede yaşayan ve belirli bir bölge ya da hükümet üzerinde kontrol sağlamayı amaçlayan örgütlü gruplar arasındaki savaş türü iç savaştır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi savaşı haklı kılan ölçütlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Haklı neden
B
Hukuka uygun otorite
C
Hukuka uygun niyet
D
Amacın kazanmak olması
E
Savaşa son çare olarak başvurulması
Açıklama:
Amacın kazanmak olması savaşı haklı kılan ölçütlerden birisi değildir.
Soru 36
Just in bello ilkesine sivillerin öldürülmemesi kapsamnda katkıda bulunan ayrıca, esir alınan düşmanların savunmasız bir durumda öldürülmesinin hukuka aykırı oldugunu belirten ortaçağ düşünürü kimdir?
Seçenekler
A
St. Augustine
B
Thomas Aquinas
C
FranciscoDe Vitoria
D
Hugo Grotius
E
Immanuel Kant
Açıklama:
Just in bello ilkesine sivillerin öldürülmemesi kapsamnda katkıda bulunan ayrıca, esir alınan düşmanların savunmasız bir durumda öldürülmesinin hukuka aykırı oldugunu belirten ortaçağ düşünürü Thomas Aquinas'dır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Garnett'in savaş nedenleri sınıflandırmasında yer almaz?
Seçenekler
A
Görünen neden
B
Temel neden
C
Etkili neden
D
Yeterli neden
E
Gereksiz neden
Açıklama:
Gereksiz neden Garnett'in savaş nedenleri sınıflandırmasında yer almaz.
Soru 38
Stratejik çalışmalarla birlikte sosyal bilimlerde savaşların nedenlerini araştırmıştır. Bu araştırmalar sonucunda savaşların nedenleriyle ilgili olarak ortaya çıkan sonuç aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Savaşların tek bir temel nedeni yoktur.
B
Savaşların temel nedeni sömürgeciliktir.
C
Savaşların çıkış nedeni petrola sahip olmaktır.
D
Savaşlar altın, uranyum gibi yeraltı zenginliklerine sahip olabilmek için çıkmaktadır.
E
Savaşlar silahlı kuvvetlere sahip ülkeler olduğu için çıkmaktadır.
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı'ndan beri yalnızca stratejik çalışmalar çerçevesinde değil, genel olarak sosyal bilimlerde savaşların nedenlerini tespit etmel için büyük çaba harcamıştır. Buna karşılık tüm çalışmaların ortak sonucu, savaşların tek bir temel nedeninin olmadığı, dolayısıyla tek bir büyük savaş teorisinin ortaya koyulamayacağı olmuştur.
Soru 39
Savaşların nedenlerini analiz düzeyleri yoluyla düzenleyen ve bir tipolojiye dayandıran Waltz'a göre savaşların esas nedenlerinin aranacağı düzey aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birey düzeyinde
B
Devlet adamları düzeyinde
C
Uluslar arası sistem düzeyinde
D
Sosyal psikoloji düzeyinde
E
Grup faaliyetleri düzeyinde
Açıklama:
Savaşın nedenlerini analiz düzeyleri yoluyla düzenlemek ve bir tipolojiye dayandırmak, Waltz'un Man, The State and War (İnsan, Devlet ve Savaş) kitabında yaptığı "üç imaj" ayrımına dayanmaktadır. Bu kitapta Waltz, savaşların neden kaynaklandığı sorusuna birey ve devlet olarak iki düzeyden (birinci ve ikinci imaj) bakılarak yanıt arandığını, oysa savaşların "esas" nedenlerinin üçüncü düzeyde, yani uluslar arası sistem düzeyinde bulunabileceğini öne sürwerek üç imaj belirlemiştir.
Soru 40
Birinci dünya savaşıyla birlikte strateji ve savaşın gidişatı açısından belirleyici faktör aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Savunma stratejileri
B
Başkomutanlar
C
Saldırı stratejileri
D
Devlet adamları
E
Deniz savaşları
Açıklama:
Savaşta strateji anlayışı bakımından da önemli farklılıklar olmuş, savaşlardaki belirleyiciliği bakımından askeri strateji anlayışının yerini, "genel strateji" anlayışı almıştır. Bu çerçevede, bu tarihten önce strateji ve savaşın gidişatı açısından başkomutanlar belirleyici iken, Birinci Dünya Savaşı ile devlet adamlığı önem kazanmıştır.
Soru 41
Stratejik çalışmalar ve savaş ilişkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar alanına dair akademik ilgi Soğuk Savaş koşullarında ortaya çıkmıştır.
B
Stratejik Çalışmalara gösterilen entelektüel ilgi ile savaşın gelişim çizgisi ters orantılıdır.
C
Stratejik Çalışmalar savaşın nedenleri, yürütülmesi ve sonuçları ile ilgilenir.
D
Stratejik Çalışmalar, savaş sonrasında oluşabilecek koşulları da kapsar.
E
Savaş, Stratejik Çalışmalar alanının varlık nedenidir.
Açıklama:
Stratejik Çalışmalara gösterilen entelektüel ilgi ile savaşın gelişim çizgisi doğru orantılı olmuş, savaş olasılığı arttıkça akademik ilgi de artmış, savaş olasılığı azaldıkça Stratejik Çalışmaların bir araştırma alanı olarak önemi azalmıştır.
Soru 42
Savaşı gücün ve güç arayışının sonucu olarak gören, insan doğasına özgü güç arayışının, zayıf olanın duyduğu korkuyla birleşince savaşlara yol açtığını ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Jean-Jacques Rousseau
C
Thucydides
D
Georg Wilhem Friedrich Hegel
E
Antoine Henri Jomini
Açıklama:
Thucydides’e göre savaş gücün ve güç arayışının sonucudur. İnsan doğasına özgü güç arayışı, zayıf olanın duyduğu korkuyla birleşince savaşlara yol açar. Thucydides savaşa yol açan güç ve korku unsurlarını insan doğasına özgü varsaydığından savaşları da kaçınılmaz görmektedir.
Soru 43
"Savaş, devletlerarası ilişkileri belirleyen“doğa durumu”nun bir uzantısıdır. Doğa durumu, düzen, hukuk ve adaletin var olmadığı ve insanların daha fazla güç elde etme arzusundan kaynaklanan “herkesin herkesle savaştığı” durumdur" görüşünü ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Carl Von Clausewitz
B
Sun-Tzu
C
Antoine Henri Jomini
D
Machiavelli
E
Thomas Hobbes
Açıklama:
Thomas Hobbes’a göre savaş, devletlerarası ilişkileri belirleyen“doğa durumu”nun bir uzantısıdır. Doğa durumu, düzen, hukuk ve adaletin var olmadığı ve insanların daha fazla güç elde etme arzusundan kaynaklanan “herkesin herkesle savaştığı” durumdur.
Soru 44
Savaşın hukuken yasaklanmasına dair ilk uygulama hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Briand-Kellog Paktı'nın imzalanması
B
Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nı kabulü
C
Milletler Cemiyeti’nin (MC) kurulması
D
Cenevre Sözleşmeleri'nin kabulü
E
Uluslararası Adalet Divanı'nın kurulması
Açıklama:
Savaşın hukuken yasaklanmasına dair ilk uygulama, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Milletler Cemiyeti’nin (MC) kurulmasıyla ortaya çıkmıştır.
Soru 45
Birleşmiş Milletler Şartı hangi yıl yürülüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1920
B
1928
C
1945
D
1946
E
1949
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Şart'ı 24 Ekim 1945'te yürürlüğe girmiştir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi, kullanılan yönteme göre sınıflandırılan savaş türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Sınırlı savaş
B
Nükleer savaş
C
İç savaş
D
Gerilla savaşı
E
Soğuk savaş
Açıklama:
Gerilla savaşı, kullanılan yönteme göre sınıflandırılan savaş türlerinden biridir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisinin bir örneği, şu ana kadar sadece İkinci Dünya Savaşı’nda ABD ile Japonya arasında yaşanmıştır?
Seçenekler
A
Topyekün savaş
B
Soğuk savaş
C
Asimetrik savaş
D
Nükleer savaş
E
Vekâleten savaş
Açıklama:
Nükleer savaş, konvansiyonel silah sistemlerinin yanında, nükleer silahların kullanıldığı savaşlardır. Nükleer silahlar şu ana kadar sadece İkinci Dünya Savaşı’nda ABD tarafından Japonya’ya karşı kullanılmış, bu tarihten sonra kullanılmamış olmakla birlikte, varlıkları askeri stratejiyi değiştiren ve şekillendiren bir unsur olmuştur.
Soru 48
"Jus ad bellum" ilkesi ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Savaşta zafer kazanma gerekliliği
B
Savaşta kuvvet kullanımının kısıtlanması
C
Savaşın ahlaka ve dine uygunluğu
D
Savaşın haklı ve adil oluşu
E
Savaşta sivillerin korunması
Açıklama:
Jus ad bellum: Savaşın haklı ve adil oluşu anlamına gelen ilkedir.
Soru 49
Haklı savaş kuramına ilk kaynaklık eden De Civitate Dei (Tanrı Devleti Üzerine) başlıklı eserin yazarı olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
St. Augustine
C
Hugo Grotius
D
Francisco De Vitoria
E
Immanuel Kant
Açıklama:
St. Augustine, haklı savaş kuramına ilk kaynaklık eden De Civitate Dei (Tanrı Devleti Üzerine) başlıklı eseridir. Tanrı Devleti-İnsan Devleti ayrımını yapan Augustine’e göre mutlak haklı olan Tanrı’nın savaşlarıdır.
Soru 50
Birinci Dünya Savaşı’nın nedeni olarak Avusturya-Macaristan veliahdının Sırp bir milis tarafından öldürülmesi, hangi tür savaş nedenine örnektir?
Seçenekler
A
Görünen neden
B
Etkili neden
C
Yeterli neden
D
Gerekli neden
E
İzin veren neden
Açıklama:
Görünen nedene dair en iyi ve en fazla kullanılan örnek, Birinci Dünya Savaşı’nın nedeni olarak Avusturya-Macaristan veliahdının Sırp bir milis tarafından öldürülmesidir. Birinci Dünya Savaşı’nı bildiğimiz şekliyle tetikleyen görünürdeki neden bu olaydır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi klasik dönem stratejist ve düşünürleri arasında anılabilir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Thomas Hobbes
C
Sun-Tzu
D
J.J. Rousseau
E
Friedrich Hegel
Açıklama:
Klasik Dönem
• Sun-Tzu: Sun-Tzu’nun kendi sözleriyle, “askeri eylem ulus için önem taşır -çünkü bu var olma ya da yok olma yolu, ölümle kalım meydanıdır. O nedenle iyi incelemek gerekir”. Sun-Tzu’nun düşüncesinde var olma/yok olma sorunu açısından tanımlanan savaş,sevk ve idare edilmesi gereken bir olaylar silsilesi olarak görülür. Bu noktada devreye söz konusu evk ve idareyi sağlayacak araç olan strateji girmektedir. Doğru yanıt C şıkkıdır.
• Sun-Tzu: Sun-Tzu’nun kendi sözleriyle, “askeri eylem ulus için önem taşır -çünkü bu var olma ya da yok olma yolu, ölümle kalım meydanıdır. O nedenle iyi incelemek gerekir”. Sun-Tzu’nun düşüncesinde var olma/yok olma sorunu açısından tanımlanan savaş,sevk ve idare edilmesi gereken bir olaylar silsilesi olarak görülür. Bu noktada devreye söz konusu evk ve idareyi sağlayacak araç olan strateji girmektedir. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi savaş türlerini belirleyen faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kullanılan şiddetin ve araçların türü
B
Kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğü
C
Kullanılan silahların türü
D
Kullanılan yöntem
E
Savaşan devletlerin gücü
Açıklama:
Savaşlar farklı ölçütler çerçevesinde sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Savaşın biçimini ve niteliğini belirleyen unsurlar olarak, güç kullanan topluluğun niteliği ve
büyüklüğü, kullanılan şiddetin ve araçların türü, kullanılan yöntem gibi birçok
farklı ölçüte göre yapılmış sınıflandırmalara rastlamak mümkündür. Bu çerçevede savaşlar, kullanılan ölçütlerin çeşitliliğine bağlı olarak çok farklı gruplara ayrılabilir. Savaşların yoğunluk dereceleri ve kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğüne
göre topyekûn savaş-sınırlı savaş; kullanılan silahların türüne göre konvansiyonel
savaş-nükleer, biyolojik, kimyasal savaş; kullanılan yönteme göre düzenli savaşgerilla savaşı; savaşan tarafların niteliklerine göre uluslararası savaş-iç savaş-asimetrik savaş; savaşan tarafların nitelik ve bu niteliklerinden kaynaklanan güdülere göre dini savaş-etnik savaş; ve son olarak, silahlı çatışma ile ideolojik çatışma ayrımına göre sıcak savaş-soğuk savaş gibi ayrımlar yapılabilir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
büyüklüğü, kullanılan şiddetin ve araçların türü, kullanılan yöntem gibi birçok
farklı ölçüte göre yapılmış sınıflandırmalara rastlamak mümkündür. Bu çerçevede savaşlar, kullanılan ölçütlerin çeşitliliğine bağlı olarak çok farklı gruplara ayrılabilir. Savaşların yoğunluk dereceleri ve kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğüne
göre topyekûn savaş-sınırlı savaş; kullanılan silahların türüne göre konvansiyonel
savaş-nükleer, biyolojik, kimyasal savaş; kullanılan yönteme göre düzenli savaşgerilla savaşı; savaşan tarafların niteliklerine göre uluslararası savaş-iç savaş-asimetrik savaş; savaşan tarafların nitelik ve bu niteliklerinden kaynaklanan güdülere göre dini savaş-etnik savaş; ve son olarak, silahlı çatışma ile ideolojik çatışma ayrımına göre sıcak savaş-soğuk savaş gibi ayrımlar yapılabilir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 53
''Düzenli yürütülen savaşların aksine ve düzenli ordularla savaş yürütülemeyecek durumlarda yürütülen gayr-i nizami bir çatışma türüdür. Genellikle zayıf tarafın güçlü tarafa karşı yürüttüğü bir savaş olarak ortaya çıkar.'' verilen özellikler hangi savaş türüne aittir?
Seçenekler
A
Topyekün savaş
B
Konvansiyonel savaş
C
İç savaş
D
Gerilla savaşı
E
Asimetrik savaş
Açıklama:
Gerilla savaşı, düzenli yürütülen savaşların aksine ve düzenli ordularla savaş
yürütülemeyecek durumlarda yürütülen gayr-i nizami bir çatışma türüdür. Genellikle zayıf tarafın güçlü tarafa karşı yürüttüğü bir savaş olarak ortaya çıkar.
Vietnam savaşında ABD’ye karşı yürütülen gerilla savaşı başarısı dolayısıyla akıllara gelen ilk örneklerdendir. Doğru yanıt D şıkkıdır.
yürütülemeyecek durumlarda yürütülen gayr-i nizami bir çatışma türüdür. Genellikle zayıf tarafın güçlü tarafa karşı yürüttüğü bir savaş olarak ortaya çıkar.
Vietnam savaşında ABD’ye karşı yürütülen gerilla savaşı başarısı dolayısıyla akıllara gelen ilk örneklerdendir. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 54
Haklı savaş kuramcıları bir savaşın haklı olabilmesini hangi nedene bağlamıştır?
Seçenekler
A
Saldırı amacı taşıması
B
Savunma amacı taşıması
C
Toprak bütünlüğünü artırmaya yönelik olması
D
Yeni yer altı kaynaklarına sahip olunabilmesi
E
Dini amaçlı olması
Açıklama:
Haklı neden, jus ad bellum’un ilk ve en önemli koşuludur. Haklı savaş kuramcılarının hemen hepsi saldırı amacıyla yapılan savaşların “haklı” olamayacağını kabul
etmektedirler. Bu bağlamda, haklı bir savaşın nedeninin ancak savunma olabileceği öne sürülür. Doğru yanıt B şıkkıdır.
etmektedirler. Bu bağlamda, haklı bir savaşın nedeninin ancak savunma olabileceği öne sürülür. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 55
1.Dünya Savaşı'nın görünen nedeninin aksine gerçek ortaya çıkış nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sömürge yarışı
B
Avusturya-Macaristan veliahdının öldürülmesi
C
ABD-Rusya gerilimi
D
Almanya'nın yer altı zenginliklerine ulaşma arzusu
E
Avrupa devletlerinin topraklarını büyütme arzusu
Açıklama:
Görünen neden, savaşların ortaya çıkışını tetikleyen neden olarak tanımlanabilir. Görünen nedene dair en iyi ve en fazla kullanılan örnek, Birinci Dünya Savaşı’nın nedeni olarak Avusturya-Macaristan veliahdının Sırp bir milis tarafından öldürülmesidir. Birinci Dünya Savaşı’nı bildiğimiz şekliyle tetikleyen görünürdeki neden bu olaydır. Buna karşın esas neden, devletlerin politikalarından çok uluslararası sistemin yapısal etkilerinin analiz edilmesiyle anlaşılabilecek nedendir. Birinci Dünya Savaşı örneğinde savaşın çıkmasına yol açan esas nedenin sömürgecilik yarışı olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü savaşa giden süreçte devlet adamlarının savaşı önlemek amacıyla yaptıkları girişimler, sömürgecilik yarışının sert rekabet koşulları içinde geçmesi nedeniyle
savaşın çıkışına engel olamamıştır. Doğru yanıt A şıkkıdır.
savaşın çıkışına engel olamamıştır. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi tarihteki ilk topyekün savaştır?
Seçenekler
A
Waterloo Savaşı
B
1. Dünya Savaşı
C
2. Dünya Savaşı
D
Yüzyıl Savaşları
E
Balkan Savaşları
Açıklama:
İkincisi çıkana kadar “Büyük Savaş” olarak anılan Birinci Dünya Savaşı, tarihteki
ilk topyekûn savaş olarak kabul edilmektedir. Çünkü tarihte ilk kez, savaşan ülkelerde yaşayan hemen herkes savaştan bir şekilde etkilenmiştir. Savaşta strateji
anlayışı bakımından da önemli farklılıklar olmuş, savaşlardaki belirleyiciliği bakımından askeri strateji anlayışının yerini, “genel strateji” anlayışı almıştır. Doğru yanıt B şıkkıdır.
ilk topyekûn savaş olarak kabul edilmektedir. Çünkü tarihte ilk kez, savaşan ülkelerde yaşayan hemen herkes savaştan bir şekilde etkilenmiştir. Savaşta strateji
anlayışı bakımından da önemli farklılıklar olmuş, savaşlardaki belirleyiciliği bakımından askeri strateji anlayışının yerini, “genel strateji” anlayışı almıştır. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 57
2. Dünya Savaşı'nda kullanılan yatıştırma politikası aşağıdaki hangi devlet adamıyla özdeşleşmiştir?
Seçenekler
A
Adolf Hitler
B
Mussolini
C
Winston Churchill
D
Neville Chamberlain
E
Liddell Hart
Açıklama:
Yatıştırma (Appeasement) Politikası: “İkinci Dünya Savaşına giden dönemde İngiltere Başbakanı Neville Chamberlain ile özdeşleştirilen politikadır. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi gerilla savaşına örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
1. Dünya Savaşı
B
2. Dünya Savaşı
C
Vietnam Savaşı
D
Körfez Savaşı
E
Yüzyıl Savaşları
Açıklama:
Gerilla savaşı, düzenli yürütülen savaşların aksine ve düzenli ordularla savaş
yürütülemeyecek durumlarda yürütülen gayr-i nizami bir çatışma türüdür. Genellikle zayıf tarafın güçlü tarafa karşı yürüttüğü bir savaş olarak ortaya çıkar.
Vietnam savaşında ABD’ye karşı yürütülen gerilla savaşı başarısı dolayısıyla akıllara gelen ilk örneklerdendir. Gerilla savaşları başlı başına bir savaş olmaktan çok,
sıklıkla topyekûn savaşın parçası olarak da görülmektedir. Gerilla savaşlarında
taktik, dağınık ve küçük gruplar halinde örgütlenme, karşı taraf için önemli kişileri kaçırma, haberleşme ve ulaştırma olanaklarına zarar verme şeklinde ortaya
çıkmaktadır. Doğru yanıt C şıkkıdır.
yürütülemeyecek durumlarda yürütülen gayr-i nizami bir çatışma türüdür. Genellikle zayıf tarafın güçlü tarafa karşı yürüttüğü bir savaş olarak ortaya çıkar.
Vietnam savaşında ABD’ye karşı yürütülen gerilla savaşı başarısı dolayısıyla akıllara gelen ilk örneklerdendir. Gerilla savaşları başlı başına bir savaş olmaktan çok,
sıklıkla topyekûn savaşın parçası olarak da görülmektedir. Gerilla savaşlarında
taktik, dağınık ve küçük gruplar halinde örgütlenme, karşı taraf için önemli kişileri kaçırma, haberleşme ve ulaştırma olanaklarına zarar verme şeklinde ortaya
çıkmaktadır. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 59
Schlieffen Planı hangi savaşta kullanılan bir savaş taktiğidir?
Seçenekler
A
Yüzyıl Savaşları
B
1. Dünya Savaşı
C
Waterloo Savaşı
D
2. Dünya Savaşı
E
Körfez Savaşı
Açıklama:
Schlieffen Planı, Almanya’nın batıda Fransa ve doğuda Rusya ile iki cephede eş zamanlı olarak savaşmasını önlemek ve her iki cephede de zafer kazanmasını
sağlamak için oluşturulan bir askeri stratejidir. Bu plan çerçevesinde, Almanya öncelikle Fransa’da hızla bir zafer kazanmayı, ardından da Rusya’nın seferber olmasına ve Rus ordusunun batıda konuşlanmasına fırsat vermeksizin trenle ordusunu doğu cephesine süratle aktarmayı hedeflemiştir, bu strateji 1. Dünya savaşı sırasında kullanılmıştır. Doğru yanıt B şıkkıdır.
sağlamak için oluşturulan bir askeri stratejidir. Bu plan çerçevesinde, Almanya öncelikle Fransa’da hızla bir zafer kazanmayı, ardından da Rusya’nın seferber olmasına ve Rus ordusunun batıda konuşlanmasına fırsat vermeksizin trenle ordusunu doğu cephesine süratle aktarmayı hedeflemiştir, bu strateji 1. Dünya savaşı sırasında kullanılmıştır. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 60
“Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır - tek umut
onlar olduğundan” savaş, en önemli politik amaç olan devletin bekâsı için gerekli bir araç olmaktan öte anlam taşımamaktadır.'' diyen ünlü düşünür ve stratejist kimdir?
onlar olduğundan” savaş, en önemli politik amaç olan devletin bekâsı için gerekli bir araç olmaktan öte anlam taşımamaktadır.'' diyen ünlü düşünür ve stratejist kimdir?
Seçenekler
A
Hobbes
B
Sun-Tzu
C
Machiavelli
D
Rousseau
E
Clausewitz
Açıklama:
Rönesans Dönemi
• Machiavelli: “Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır - tek umut
onlar olduğundan” sözleri Machiavelli’in savaşa dair görüşlerini açıkça özetlemektedir.
Machiavelli için savaş, en önemli politik amaç olan devletin bekâsı için gerekli bir araç
olmaktan öte anlam taşımamaktadır. Doğru yanıt C şıkkıdır.
• Machiavelli: “Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır - tek umut
onlar olduğundan” sözleri Machiavelli’in savaşa dair görüşlerini açıkça özetlemektedir.
Machiavelli için savaş, en önemli politik amaç olan devletin bekâsı için gerekli bir araç
olmaktan öte anlam taşımamaktadır. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 61
Savaş gücün ve güç arayışının sonucudur. İnsan doğasına özgü güç arayışı, zayıf olanın duyduğu korkuyla birleşince savaşlara yol açar. Savaşa yol açan güç ve korku unsurlarını insan doğasına özgü varsaydığından savaşları da kaçınılmaz görmektedir. Savaşa dair bu ifadeler aşağıdaki hangi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
Thucydides
B
Machiavelli
C
Hobbes
D
Rousseau
E
Hegel
Açıklama:
Thucydides’e göre savaş gücün ve güç arayışının sonucudur. İnsan doğasına özgü güç arayışı, zayıf olanın duyduğu korkuyla birleşince savaşlara yol açar. Savaşa yol açan güç ve korku unsurlarını insan doğasına özgü varsaydığından savaşları da kaçınılmaz görmektedir.
Soru 62
"Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır - tek umut onlar olduğundan” sözleri savaşa dair görüşlerini açıkça özetlemektedir. Savaş, en önemli politik amaç olan devletin bekâsı için gerekli bir araç olmaktan öte anlam taşımamaktadır" ifadeleri ile Rönesans Döneminde savaşa dair görüşleri paylaşan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Hobbes
B
Thucydides
C
Rousseau
D
Machiavelli
E
Clausewitz
Açıklama:
Machiavelli: “Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır - tek umut onlar olduğundan” sözleri Machiavelli’in savaşa dair görüşlerini açıkça özetlemektedir. Machiavelli için savaş, en önemli politik amaç olan devletin bekâsı için gerekli bir araç olmaktan öte anlam taşımamaktadır.
Soru 63
Milletler Cemiyeti (MC) hangi savaş sonunda kurulmuştur?
Seçenekler
A
Körfez Savaşı
B
1. Dünya Savaşı
C
Kore Savaşı
D
2. Dünya Savaşı
E
Vietnam Savaşı
Açıklama:
Yirminci yüzyıla gelindiğinde ise, Birinci Dünya Savaşı’nın yarattığı yıkıcı etkiyle savaş, yasaklanması öngörülen bir eylem biçimi haline gelmiştir. Nitekim savaşın hukuken yasaklanmasına dair ilk uygulama, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Milletler Cemiyeti’nin (MC) kurulmasıyla ortaya çıkmıştır.
1. Dünya Savaşı
1. Dünya Savaşı
Soru 64
Düzenli olmayan savaşlar kapsamındadır. Stratejik Çalışmalarda bu savaşlar, hem devletlerle orduları olmayan aktörler arasındaki çatışmaları, hem de devletler arasında dolaylı olarak yürütülen çatışmaları tanımlamada kullanılmaktadır. Bu tanımlama hangi savaş türüne aittir?
Seçenekler
A
İç Savaş
B
Gerilla Savaşı
C
Konvansiyonel Savaş
D
Asimetrik Savaş
E
Soğuk Savaş
Açıklama:
Asimetrik savaş da düzenli olmayan savaşlar kapsamındadır. Stratejik Çalışmalarda asimetrik savaşlar, hem devletlerle orduları olmayan aktörler arasındaki çatışmaları, hem de devletler arasında dolaylı olarak yürütülen çatışmaları tanımlamada kullanılmaktadır.
Soru 65
Haklı savaş kuramı, iki temel ilkeye dayanarak gelişmiştir. İlki, savaşın belirli bir durumda haklı olup olamayacağını belirlemeye yönelik ............ ilkesidir. Noktalı yer hangi ilke gelmelidir?
Seçenekler
A
Ex oriente lux
B
Jus ad bellum
C
Iustitia omnibüs
D
Scientia est potentia
E
Veni vidi vici
Açıklama:
Haklı savaş kuramı, iki temel ilkeye dayanarak gelişmiştir. İlki, savaşın belirli bir durumda haklı olup olamayacağını belirlemeye yönelik Jus ad bellum ilkesidir.
Soru 66
Birbirinden ideolojik ve pratik anlamda nefret eden iki devletin bulunması savaşın çıkması için .......... bir neden olarak gösterilebilir. Bu neden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Görünen neden
B
Etkili neden
C
Yeterli neden
D
İzin veren neden
E
Temel neden
Açıklama:
Yeterli neden, ortaya çıktığında mutlaka savaş meydana getiren nedendir. Örnek olarak, birbirinden ideolojik ve pratik anlamda nefret eden iki devletin bulunması savaşın çıkması için yeterli bir neden olarak gösterilebilir.
Soru 67
Garnett’ın savaşların nedenlerine dair sınıflandırması temelinde analiz düzeylerine dayanmaktadır. Aşağıdakilerden hangi analiz düzeyi devletler ve devlet-dışı global aktörler arasındaki etkileşimle ilgilidir?
Seçenekler
A
Sistem Analiz Düzeyi
B
Uluslararası Sistem Düzeyi
C
Devlet Analiz Düzeyi
D
Birey Analiz Düzeyi
E
Bölge Analiz Düzeyi
Açıklama:
Sistem Analiz Düzeyi; devletler ve devlet-dışı global aktörler arasındaki etkileşimle ilgilidir. Bu analiz düzeyine göre, dünyanın sosyal-siyasal- ekonomik yapısı ve etkileşim kalıpları devletlerin ve diğer aktörlerin politikalarını etkiler.
Soru 68
Almanya’nın batıda Fransa ve doğuda Rusya ile iki cephede eş zamanlı olarak savaşmasını önlemek ve her iki cephede de zafer kazanmasını sağlamak için oluşturulan bir askeri stratejidir. Tanımı yapılan bu strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Schlieffen Planı
B
Liddell Hart yaklaşımı
C
yatıştırma stratejisi
D
Blitzkrieg Harekatı
E
Wolfpack Stratejisi
Açıklama:
Schlieffen Planı: Schlieffen Planı, Almanya’nın batıda Fransa ve doğuda Rusya ile iki cephede eş zamanlı olarak savaşmasını önlemek ve her iki cephede de zafer kazanmasını sağlamak için oluşturulan bir askeri stratejidir. Bu plan çerçevesinde, Almanya
öncelikle Fransa’da hızla bir zafer kazanmayı, ardından da Rusya’nın seferber olmasına ve Rus ordusunun batıda konuşlanmasına fırsat vermeksizin trenle ordusunu doğu cephesine süratle aktarmayı hedeflemiştir.
öncelikle Fransa’da hızla bir zafer kazanmayı, ardından da Rusya’nın seferber olmasına ve Rus ordusunun batıda konuşlanmasına fırsat vermeksizin trenle ordusunu doğu cephesine süratle aktarmayı hedeflemiştir.
Soru 69
Savaşın nedenlerinin insanlardan kaynaklandığı savıyla doğrudan insana odaklanmaktadır. Bu analiz düzeyine göre savaş, insan doğasından kaynaklanmaktadır. Aşağıdaki analiz düzeylerinden hangisi insana odaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Birey analiz düzeyinde
B
Devlet analiz düzeyinde
C
Sistem analiz düzeyinde
D
Etkileşim analiz düzeyinde
E
Çevre analiz düzeyinde
Açıklama:
Birey düzeyinde analizler, savaşların nedenlerinin insanlardan kaynaklandığı savıyla doğrudan insana odaklanmaktadır. Bu analiz düzeyinde savaşların insan kaynaklı nedenlerine dair farklı görüşler ortaya koyulmuştur. İlk görüşe göre, savaş insan doğasından kaynaklanmaktadır. Savaşların insan doğasına dayandırılarak açıklanması, genellikle siyaset felsefesi, psikanaliz, sosyo-biyoloji alanlarında ortaya koyulmuştur.
Birey analiz düzeyinde
Birey analiz düzeyinde
Soru 70
Francisco De Vitoria ilk olarak dinsel farklılığın kesinlikle bir haklı neden olamayacağını söylemiştir. İmparatorluğun topraklarını genişletme isteği de haklı neden oluşturmaz. Ayrıca, prensin kişisel çıkarı ya da şan-şeref elde etme arzusu da bir savaşın haklı nedeni olamaz. Saldırı, daha önceden yapılmış bir haksızlığı cezalandırmak için yapılmalıdır.Daha önceden hiçbir haksızlık gerçekleşmemişse,saldırı amaçlı bir savaşın haklı olması mümkün değildir. Francisco De Vitoria belirttiği bu ifadeler hangi döneme aittir?
Seçenekler
A
Yakın Çağ Dönemi
B
Antik Dönem
C
Rönesans Dönemi
D
Ortaçağ Dönemi
E
Aydınlanma Dönemi
Açıklama:
Rönesans Dönemi düşünürlerinden Francisco De Vitoria ilk olarak dinsel farklılığın kesinlikle bir haklı neden olamayacağını söylemiştir. İmparatorluğun topraklarını genişletme isteği de haklı neden oluşturmaz. Ayrıca, prensin kişisel çıkarı ya da şan-şeref elde etme arzusu da bir savaşın haklı nedeni olamaz. Saldırı, daha önceden yapılmış bir haksızlığı cezalandırmak için yapılmalıdır.Daha önceden hiçbir haksızlık gerçekleşmemişse,saldırı amaçlı bir savaşın haklı olması mümkün değildir.
Soru 71
Stratejik çalışmalar savaşın hangi alanlarıyla ilgilenmektedir?
Seçenekler
A
Savaşın nedeni, yürütülmesi ve sonucu
B
Savaşın ekonomik durumu ve yapısı
C
Savaşın sosyal boyutu ve toplum huzuru
D
Savaşın kültürel boyutu
E
Savaşların tarihi geçmişi
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 72
Savaş denildiğinde akla ilk gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saygınlık
B
Askeri cesaret
C
Kuvvet kullanımı
D
Sınırları genişletme arzusu
E
Kazanma arzusu
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangi ikisi klasik dönem stratejistlerindendir?
Seçenekler
A
Machiavelli ve Thomas Hobbes
B
Sun-Tzu ve Thucydides
C
Thomas Hobbes ve Carl Von Clausewitz
D
Carl Von Clausewitz ve Sun-Tzu
E
Antoine Henri Jomini ve Thucydides
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 74
Jean-Jacques Rousseau, savaşları insan doğasına dayandırmaz. Savaş sosyal bir kurumdur ve bireyler arasında değil, devletler arasındaki çatışmaları ifade eder. Savaşın kaynağı uluslararasındaki eşitsizliktir ve Rousseau bu bağlamda, savaşların bir bakıma kaçınılmaz olduğunu öne sürmektedir. Bu düşüncesinin ifadesini “savaşların tüm dehşeti, insanların onu önleme çabasından kaynaklanır” sözünde bulabiliriz.Buna göre aşağıdaki düşüncelerden hangisi Jean-Jacques Rousseau' ya ait olabilir?
Seçenekler
A
Savaş kimlere gerekiyorsa onlar haklıdır
B
Bireylerin güç kazanma arzuları savaş ile sonuçlanmaktadır
C
Ulusal onur için savaşlar kaçınılmazdır
D
Savaş bireyler arasındaki sorunlardan kaynaklanmaktadır
E
Savaşların insanlardan değil, toplumsal eşitsizlikten kaynaklanmaktadır
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 75
I. Birleşmiş Milletler ŞartıII. Varşova PaktıIII. Milletler CemiyetiIV. Briand Kellog PaktıV. Sadabat PaktıYukarıdakilerden hangileri savaşın yasaklanması ile ilgili girişimlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
Yalnız I
C
I, II ve III
D
I, III, ve IV
E
II, IV ve I
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 76
Aşağıdaki savaş türleri ve açıklamalarından hangisi yanlış eşleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Kullanılan silahların türüne göre konvansiyonel savaş-nükleer, biyolojik, kimyasal savaş
B
Kullanılan yönteme göre; düzenli savaş-gerilla savaşı
C
Savaşların yoğunluk dereceleri ve kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğüne göre; düzensiz savaş
D
Silahlı çatışma ile ideolojik çatışma ayrımına göre; sıcak savaş- soğuk savaş
E
Savaşan tarafların niteliklerine göre; uluslararası savaş-iç savaş-asimetrik savaş
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 77
Cenevre sözleşmesi dört sözleşmeden oluşmaktadır. Bu sözleşme tarihlerinden hangisi Cenevre sözleşmesi tarihi değildir?
Seçenekler
A
1864
B
1889
C
1906
D
1929
E
1949
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 78
Geçmişten günümüze yapılan savaşlar dikkate alındığında, savaş hakkında bilinen en belirgin özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Can kaybı
B
Güç kazanma
C
Barış
D
Toplumsal güvenlik
E
Sınırların genişletilmesi
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 79
Haklı savaş kuramı, iki temel ilkeye dayanarak gelişmiştir. İlki, savaşın belirlibir durumda haklı olup olamayacağını belirlemeye yönelik "jus ad bellum" ilkesi'dir. Bu ilkeye göre aşağıdakilerden hangisi savaşı haklı kılan ölçütlerden değildir?
Seçenekler
A
Haklı neden
B
Hukuka uygun otorite
C
Amacın barışa ulaşmak olması
D
Savaşın başarı şansının olmasıdır
E
Savaşı kazanma inancının olmasıdır
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
Soru 80
Yirminci yüzyılda gerçekleşen İkinci Dünya Savaşı'nın stratejisi anlayışı ve başrol stratejistleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Genel strateji - Stratejistler siyasi liderlerdir
B
Askeri strateji - Stratejistler başkomutanlardır
C
Askeri strateji - Stratejistler dini liderlerdir
D
Genel strateji - Stratejistler başkomutanlardır
E
Savunma stratejisi - Stratejistler başkomutanlardır
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi rönesans döneminde savaşa dair stratejiler üretmiştir?
Seçenekler
A
Hobbes
B
Rousseau
C
Machiavelli
D
Hegel
E
Jomini
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Rönesans döneminde “Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır - tek umut onlar olduğundan” sözleri Machiavelli’in savaşa dair görüşlerini açıkça özetlemektedir. Machiavelli için savaş, en önemli politik amaç olan devletin bekâsı için gerekli bir araç olmaktan öte anlam taşımamaktadır.
Rönesans döneminde “Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır - tek umut onlar olduğundan” sözleri Machiavelli’in savaşa dair görüşlerini açıkça özetlemektedir. Machiavelli için savaş, en önemli politik amaç olan devletin bekâsı için gerekli bir araç olmaktan öte anlam taşımamaktadır.
Soru 82
Savaşın hukuken yasaklanmasına dair ilk uygulama hangi kurumun kurulmasıyla ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Nato
B
Birleşmiş Milletler
C
Unesco
D
Milletler Cemiyeti
E
Briand-Kellog Paktı
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Yirminci yüzyıla gelindiğinde, Birinci Dünya Savaşı’nın yarattığı yıkıcı etkiyle savaş, yasaklanması öngörülen bir eylem biçimi haline gelmiştir. Nitekim savaşın hukuken yasaklanmasına dair ilk uygulama, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Milletler Cemiyeti’nin (MC) kurulmasıyla ortaya çıkmış; ardından 1928’de ABD Dışişleri Bakanı Frank B. Kellog ile Fransa Dışişleri Bakanı Aristide Briand’ın girişimleri sonucu hazırlanan Briand-Kellog Paktı savaşı bir dış politika aracı olarak ya¬saklama konusunda MC Misakından ileri gitmiştir.
Yirminci yüzyıla gelindiğinde, Birinci Dünya Savaşı’nın yarattığı yıkıcı etkiyle savaş, yasaklanması öngörülen bir eylem biçimi haline gelmiştir. Nitekim savaşın hukuken yasaklanmasına dair ilk uygulama, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Milletler Cemiyeti’nin (MC) kurulmasıyla ortaya çıkmış; ardından 1928’de ABD Dışişleri Bakanı Frank B. Kellog ile Fransa Dışişleri Bakanı Aristide Briand’ın girişimleri sonucu hazırlanan Briand-Kellog Paktı savaşı bir dış politika aracı olarak ya¬saklama konusunda MC Misakından ileri gitmiştir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi savaşan tarafların niteliklerinden kaynaklanan güdülere göre yapılan savaş sınıflandırmasıdır?
Seçenekler
A
Asimetrik savaş
B
Soğuk savaş
C
Gerilla savaşı
D
Etnik savaş
E
Kimyasal savaş
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
savaşlar, kullanılan ölçütlerin çeşitliliğine bağlı olarak çok farklı gruplara ayrılabilir. Savaşların yoğunluk dereceleri ve kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğüne göre topyekûn savaş-sınırlı savaş; kullanılan silahların türüne göre konvansiyonel savaş-nükleer, biyolojik, kimyasal savaş; kullanılan yönteme göre düzenli savaş-gerilla savaşı; savaşan tarafların niteliklerine göre uluslararası savaş-iç savaş-asimetrik savaş; savaşan tarafların nitelik ve bu niteliklerinden kaynaklanan güdülere göre dini savaş-etnik savaş; ve son olarak, silahlı çatışma ile ideolojik çatışma ayrımına göre sıcak savaş-soğuk savaş gibi ayrımlar yapılabilir.
savaşlar, kullanılan ölçütlerin çeşitliliğine bağlı olarak çok farklı gruplara ayrılabilir. Savaşların yoğunluk dereceleri ve kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğüne göre topyekûn savaş-sınırlı savaş; kullanılan silahların türüne göre konvansiyonel savaş-nükleer, biyolojik, kimyasal savaş; kullanılan yönteme göre düzenli savaş-gerilla savaşı; savaşan tarafların niteliklerine göre uluslararası savaş-iç savaş-asimetrik savaş; savaşan tarafların nitelik ve bu niteliklerinden kaynaklanan güdülere göre dini savaş-etnik savaş; ve son olarak, silahlı çatışma ile ideolojik çatışma ayrımına göre sıcak savaş-soğuk savaş gibi ayrımlar yapılabilir.
Soru 84
Soğuk savaş döneminde tarafların "karşılıklı teyit edilmiş yok etme" noktasına ulaşmaları sonucu askeri stratejiyi belirleyen esas olgu hangi unsur ile ilişkilendirilmiştir?
Seçenekler
A
Caydırıcılık
B
Zafer elde etme
C
Vuruş kapasitesi
D
Üstünlük
E
Teknoloji
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Nükleer silahların ortaya çıkmasıyla birlikte, insanlık tarihinde ilk defa, nükleer silahlara sahip devletler sıcak çatışmaya girmek zorunda kalmadan birbirlerini yok etme yeteneğine sahip olmuştur. Soğuk Savaş döneminde süper güçler, misilleme olarak diğerini tamamıyla yok edecek ikinci vuruş kapasitesine sahip olduklarından, “karşılıklı teyit edilmiş yok etme” noktasına ulaşmışlardı. Bu durum düşmana karşı savaşarak zafer elde etme stratejisini geri plana atmış ve bunun yerine askeri stratejiyi belirleyen esas unsur caydırıcılık olgusu ile ilişkilendirilmiştir.
Nükleer silahların ortaya çıkmasıyla birlikte, insanlık tarihinde ilk defa, nükleer silahlara sahip devletler sıcak çatışmaya girmek zorunda kalmadan birbirlerini yok etme yeteneğine sahip olmuştur. Soğuk Savaş döneminde süper güçler, misilleme olarak diğerini tamamıyla yok edecek ikinci vuruş kapasitesine sahip olduklarından, “karşılıklı teyit edilmiş yok etme” noktasına ulaşmışlardı. Bu durum düşmana karşı savaşarak zafer elde etme stratejisini geri plana atmış ve bunun yerine askeri stratejiyi belirleyen esas unsur caydırıcılık olgusu ile ilişkilendirilmiştir.
Soru 85
Savaşta zarar görenlere uygulanacak hukuku ortaya koyan sözleşme hangisidir?
Seçenekler
A
Davos
B
Bern
C
Cenevre
D
Lozan
E
Nürnberg
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Cenevre Sözleşmeleri: Dört sözleşme ile üç protokolden oluşan Cenevre Sözleşmeleri, savaşta zarar görenlere uygulanacak hukuku ortaya koyar. Bu sözleşmelerin ilki 1864, ikincisi 1906, üçüncüsü 1929, dördüncüsü de 1949'da imzalanmıştır. 1949'da üç protokolle ilk üç sözleşmede değişiklik yapılmıştır.
Cenevre Sözleşmeleri: Dört sözleşme ile üç protokolden oluşan Cenevre Sözleşmeleri, savaşta zarar görenlere uygulanacak hukuku ortaya koyar. Bu sözleşmelerin ilki 1864, ikincisi 1906, üçüncüsü 1929, dördüncüsü de 1949'da imzalanmıştır. 1949'da üç protokolle ilk üç sözleşmede değişiklik yapılmıştır.
Soru 86
İki tarafın birbirleri ile silahlı çatışmaya girmeden üçüncü tarafı kullanarak karşı tarafa saldırmasını açıklayan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Asimetrik savaş
B
Vekaleten savaş
C
Konvansiyonel savaş
D
İç savaş
E
Etnik savaş
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Vekâleten savaş, iki tarafın birbirleri ile fiilen silahlı çatışmaya girmeden, üçüncü tarafları kullanmak yoluyla karşı tarafa saldırması olarak tanımlanabilir.
Vekâleten savaş, iki tarafın birbirleri ile fiilen silahlı çatışmaya girmeden, üçüncü tarafları kullanmak yoluyla karşı tarafa saldırması olarak tanımlanabilir.
Soru 87
Ütopya adlı çalışmasında savaşların en asil olanının zayıfları korumak için girişilen savaşlar olduğunu ileri süren kimdir?
Seçenekler
A
Kant
B
Vitoria
C
Aquinas
D
Gratius
E
More
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
Thomas More “Ütopya” başlıklı çalışmasında yalnızca ülkeyi savunmak, dostların topraklarını düşmanlardan ya da zorbalardan kurtarmak ve daha önce yapılmış kötülüklerin öcünü almak için yapılan savaşları ‘haklı’ saymaktadır. More'a göre savaşların en asil olanı zayıfı korumak için girişilen savaşlardır.
Thomas More “Ütopya” başlıklı çalışmasında yalnızca ülkeyi savunmak, dostların topraklarını düşmanlardan ya da zorbalardan kurtarmak ve daha önce yapılmış kötülüklerin öcünü almak için yapılan savaşları ‘haklı’ saymaktadır. More'a göre savaşların en asil olanı zayıfı korumak için girişilen savaşlardır.
Soru 88
Taktik açıdan siper savaşının belirgin hale geldiği savaş hangisidir?
Seçenekler
A
Irak
B
Suriye
C
Kore
D
İkinci Dünya
E
Birinci Dünya
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Taktik açıdan, Birinci Dünya Savaşı’nda ateş gücünün artması nedeniyle saldırı yoluyla düşman cepheyi ezip geçmek imkânsız hale geldiğinden savunma anlayışı (özellikle siper savaşı) belirgin hale gelmiştir. Diğer yandan, mekanizasyon olarak adlandırılan topçu ve tank birliklerindeki gelişmelerle hücum sorunu aşılmaya çalışılmıştır.
Taktik açıdan, Birinci Dünya Savaşı’nda ateş gücünün artması nedeniyle saldırı yoluyla düşman cepheyi ezip geçmek imkânsız hale geldiğinden savunma anlayışı (özellikle siper savaşı) belirgin hale gelmiştir. Diğer yandan, mekanizasyon olarak adlandırılan topçu ve tank birliklerindeki gelişmelerle hücum sorunu aşılmaya çalışılmıştır.
Soru 89
İkinci Dünya Savaşında İngiltere Başbakanı Chamberlain ile özdeşleştirilen politika hangisidir?
Seçenekler
A
Yatıştırma
B
Atak
C
Ilımlı
D
Yıkım
E
Kitlesel
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Yatıştırma (Appeasement) Politikası: “ikinci Dünya Savaşına giden dönemde İngiltere Başbakanı Neville Chamberlain ile özdeşleştirilen politika.
Chamberlain Hitler'in esas ilgi alanının doğuda olduğuna inandığı için Komünist SSCB'ye karşı kendileriyle ittifaka gireceğini, hatta bir ihtimal Hitler'i Sovyet topraklarına yöneltebileceğini umut etmiş, Südetleri aldıktan sonra daha önce Bismarck'ın yaptığı gibi Hitler'in de artık durarak kazandıklarını elinde tutmaya çalışacağını ummuştu. Fakat Bismarck'tan çok Napoleon’a benzeyen Hitler, durmak bir yana taleplerinde daha da fütursuzlaştı.
Yatıştırma (Appeasement) Politikası: “ikinci Dünya Savaşına giden dönemde İngiltere Başbakanı Neville Chamberlain ile özdeşleştirilen politika.
Chamberlain Hitler'in esas ilgi alanının doğuda olduğuna inandığı için Komünist SSCB'ye karşı kendileriyle ittifaka gireceğini, hatta bir ihtimal Hitler'i Sovyet topraklarına yöneltebileceğini umut etmiş, Südetleri aldıktan sonra daha önce Bismarck'ın yaptığı gibi Hitler'in de artık durarak kazandıklarını elinde tutmaya çalışacağını ummuştu. Fakat Bismarck'tan çok Napoleon’a benzeyen Hitler, durmak bir yana taleplerinde daha da fütursuzlaştı.
Soru 90
I. savaş devletler arası alana ait bir kavramdırII. savaş kaçınılmazdır ve yüce bir olgudurIII. başarılı savaşlar devletlerin gücünü sağlamlaştırırSavaş kavramına dair yukarıda bahsedilen özellikler hangi dönem düşünürüne aittir?
Seçenekler
A
klasik dönem- Sun-Tzu
B
rönesans dönemi- Machiavelli
C
modern dönem- Thomas Hobbes
D
modern dönem- Carl Von Clausewitz
E
modern dönem- Georg Wilhem Friedrich Hegel
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Ondokuzuncu yüzyıl düşünürü Hegel’e göre savaş devletlerarası alana ait bir kavramdır. Savaş, Hegel’in düşüncesinde diğer birçok düşünürde gördüğümüz gibi kaçınılmaz ve doğal olarak karşılanmakla kalmaz, aynı zamanda yüceltilir de. Çünkü Hegel’e göre başarılı savaşlar, devletlerin gücünü sağlamlaştırır ve bu yolla insanların ahlaksal sağlıklarını ve ulusal onurlarını korurlar.
Ondokuzuncu yüzyıl düşünürü Hegel’e göre savaş devletlerarası alana ait bir kavramdır. Savaş, Hegel’in düşüncesinde diğer birçok düşünürde gördüğümüz gibi kaçınılmaz ve doğal olarak karşılanmakla kalmaz, aynı zamanda yüceltilir de. Çünkü Hegel’e göre başarılı savaşlar, devletlerin gücünü sağlamlaştırır ve bu yolla insanların ahlaksal sağlıklarını ve ulusal onurlarını korurlar.
Soru 91
"iki devlet arasındaki etkileşimlerde taraflardan biri gücünü, savunma-güvenlik amaçlı da olsa artırmaya başladığında karşı tarafın bunu bir tehdit olarak algılaması" devlet düzeyinde yapılan analizlerde kullanılan hangi yaklaşımı açıklamaktadır?
Seçenekler
A
çatışma sarmalı
B
güç geçişi
C
üç imaj
D
hegemonik istikrar
E
caydırıcılık
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Çatışma Sarmalı yaklaşımına göre ise, iki devlet arasındaki etkileşimlerde taraflardan biri gücünü, savunma-güvenlik amaçlı da olsa artırmaya başladığında karşı taraf bunu bir tehdit olarak algılayacaktır. Bu alg›lamayla hareket eden devlet gücünü artırma çabasına girecek ve ayn› durum bu sefer ilk devlet için tehdit yaratmaya başlayacaktır. Devletler bu şekilde etkileşimleriyle geri dönülmesi zor bir çatışma sarmalına girecekler ve bunun savaşa dönüşmesi olasılığı giderek yükselecektir.
Çatışma Sarmalı yaklaşımına göre ise, iki devlet arasındaki etkileşimlerde taraflardan biri gücünü, savunma-güvenlik amaçlı da olsa artırmaya başladığında karşı taraf bunu bir tehdit olarak algılayacaktır. Bu alg›lamayla hareket eden devlet gücünü artırma çabasına girecek ve ayn› durum bu sefer ilk devlet için tehdit yaratmaya başlayacaktır. Devletler bu şekilde etkileşimleriyle geri dönülmesi zor bir çatışma sarmalına girecekler ve bunun savaşa dönüşmesi olasılığı giderek yükselecektir.
Soru 92
I. Savunma anlayışı ön plana çıkmıştır.
II. Piyade sınıfı öncelik sağlamıştır.
III. Denizaltı ve savaş gemileri etkili olmuştur.
IV. Gayr-i nizami savaş taktikleri de kullanılmıştır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri birinci dünya savaşının taktik anlayışını ifade eder?
II. Piyade sınıfı öncelik sağlamıştır.
III. Denizaltı ve savaş gemileri etkili olmuştur.
IV. Gayr-i nizami savaş taktikleri de kullanılmıştır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri birinci dünya savaşının taktik anlayışını ifade eder?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız IV
C
I ve II
D
II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Taktik açıdan, Birinci Dünya Savaşı’nda ateş gücünün artması nedeniyle saldırı yoluyla düşman cepheyi ezip geçmek imkânsız hale geldiğinden savunma anlayışı (özellikle siper savaşı) belirgin hale gelmiştir. Diğer yandan, mekanizasyon olarak adlandırılan topçu ve tank birliklerindeki gelişmelerle hücum sorunu aşılmaya çalışılmıştır. Topçu sınıfın piyade karşısında öncelik sağlaması taktik anlamda hayata geçirilmiştir. Birinci Dünya Savaş’ında hava gücü kapsamında yaşanan gelişmeler, sonrasında hava gücüne dair askeri doktrinlerin gelişmesi için de gerekli zemini hazırlamıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın bir diğer özelliği, denizlerde sürdürülen savaşlarda dretnot (savaş gemisi) ve denizaltıların etkileridir. Son olarak, topyekûn bir savaş olmasına karşın Birinci Dünya Savaşı’nda gayr-i nizami savaş taktikleri de kullanılmıştır. Bu daha çok Osmanlı’nın Arap topraklarında ve Afrika’da görülmüştür.
Taktik açıdan, Birinci Dünya Savaşı’nda ateş gücünün artması nedeniyle saldırı yoluyla düşman cepheyi ezip geçmek imkânsız hale geldiğinden savunma anlayışı (özellikle siper savaşı) belirgin hale gelmiştir. Diğer yandan, mekanizasyon olarak adlandırılan topçu ve tank birliklerindeki gelişmelerle hücum sorunu aşılmaya çalışılmıştır. Topçu sınıfın piyade karşısında öncelik sağlaması taktik anlamda hayata geçirilmiştir. Birinci Dünya Savaş’ında hava gücü kapsamında yaşanan gelişmeler, sonrasında hava gücüne dair askeri doktrinlerin gelişmesi için de gerekli zemini hazırlamıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın bir diğer özelliği, denizlerde sürdürülen savaşlarda dretnot (savaş gemisi) ve denizaltıların etkileridir. Son olarak, topyekûn bir savaş olmasına karşın Birinci Dünya Savaşı’nda gayr-i nizami savaş taktikleri de kullanılmıştır. Bu daha çok Osmanlı’nın Arap topraklarında ve Afrika’da görülmüştür.
Soru 93
aşağıdakilerden hangisi ikinci dünya savaşında İngiltere başbakanı Neville Chamberlain’in izlediği savaş stratejisinin ismidir?
Seçenekler
A
caydırıcılık stratejisi
B
çevresel savunma stratejisi
C
toprak genişletme stratejisi
D
güç geçişi stratejisi
E
yatıştırma stratejisi
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Yatıştırma (Appeasement) Politikası: “İkinci Dünya Savaşına giden dönemde İngiltere Başbakanı Neville Chamberlain ile özdeşleştirilen politikadır.
Yatıştırma (Appeasement) Politikası: “İkinci Dünya Savaşına giden dönemde İngiltere Başbakanı Neville Chamberlain ile özdeşleştirilen politikadır.
Soru 94
"Savaş sosyal ve siyasal bir faaliyettir ve savaşa dair genel tanımlamanın bu niteliği de içermesi gerekir. " sözü kime aittir?
Seçenekler
A
Sun-Tzu
B
Carl von Clausewitz
C
Thucydides
D
Machiavelli
E
Jean-Jacques Rousseau
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Modern Dönem 19. yüzyıl stratejisti olan Carl von Clausewitz "Savaş sosyal ve siyasal bir faaliyettir ve savaşa dair genel tanımlamanın bu niteliği de içermesi gerekir. " demiştir. Diğer şıklarda belirtilen isimler Klasik, Rönesans ve Modern döneme ait isimlerdir.
Modern Dönem 19. yüzyıl stratejisti olan Carl von Clausewitz "Savaş sosyal ve siyasal bir faaliyettir ve savaşa dair genel tanımlamanın bu niteliği de içermesi gerekir. " demiştir. Diğer şıklarda belirtilen isimler Klasik, Rönesans ve Modern döneme ait isimlerdir.
Soru 95
Çatışan tarafların kesin zafer elde etme hedefiyle askeri, ekonomik ve hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettikleri savaşlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Konvansiyonel savaş
B
Asimetrik savaş
C
Soğuk savaş
D
Topyekûn savaş
E
Sıcak savaş
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Topyekûn savaş çatışan tarafların kesin zafer elde etme hedefiyle askeri, ekonomik ve hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettikleri savaşlardır. Belirli silahlarla, belirli bir savaş alanında askerlerin çarpıştıkları savaşların aksine, topyekûn savaşlarda ayrım yoktur. Nüfusun tamamı asker, ülkenin tamamı savaş alanıdır. Asker ile sivil arasındaki ayırım kaybolur ve askerlerle birlikte siviller ile sivillere ait alanlar da savaşa dâhil edilir.
Topyekûn savaş çatışan tarafların kesin zafer elde etme hedefiyle askeri, ekonomik ve hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettikleri savaşlardır. Belirli silahlarla, belirli bir savaş alanında askerlerin çarpıştıkları savaşların aksine, topyekûn savaşlarda ayrım yoktur. Nüfusun tamamı asker, ülkenin tamamı savaş alanıdır. Asker ile sivil arasındaki ayırım kaybolur ve askerlerle birlikte siviller ile sivillere ait alanlar da savaşa dâhil edilir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi vekaleten savaşın tanımıdır?
Seçenekler
A
Taraflar arasında silahlı çatışmaya varmayan, çok yoğun ideolojik ve siyasal mücadelelerdir.
B
Hem devletlerle orduları olmayan aktörler arasındaki hem de devletler arasında dolaylı olarak yürütülen çatışmalardır.
C
Düzenli ordularla savaş yürütülemeyecek durumlarda yürütülen gayr-i nizami çatışmalardır.
D
Çatışan tarafların birbirlerinin savaşma iradesini kırmaya çalıştıkları mücadelelerdir.
E
İki tarafın birbirleri ile fiilen silahlı çatışmaya girmeden, üçüncü tarafları kullanmak yoluyla karşı tarafa saldırmasıdır.
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
E şıkkı dışındaki tanımlar sırasıyla soğuk savaş, asimetrik savaş, gerilla savaşı ve konvansiyonel savaşa aittir.
E şıkkı dışındaki tanımlar sırasıyla soğuk savaş, asimetrik savaş, gerilla savaşı ve konvansiyonel savaşa aittir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi haklı savaşı tam anlamıyla tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Kuramcıların hemen hepsinin saldırı amacıyla yapılan savaşların “haklı” olacağını kabul ettikleri savaştır.
B
Öne sürülen tek koşul, saldırı kapsamında da olsa, savaşların amacının saldıran tarafa çıkar sağlamak olmasıdır.
C
Hukuka uygun niyet ya da iyi niyet koşulunda genel kabul, savaşın kişisel ya da ülkeyi genişletmek yönünde olmasıdır.
D
En geniş anlamıyla Batı kültüründe siyasal amaçlar doğrultusunda kuvvet kullanımının ne zaman haklı görülebileceğini belirlemeye ve böyle haklı bir durumda bile kuvvet kullanımını sınırlamaya çalışan tüm düşünce ve pratikleri içerir.
E
Haklı bir savaşta şiddetin ne ölçüde ve ne şekilde kullanılmasının belirlenmesinde moral ilkelere dikkat edilmez.
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
D şıkkı dışındaki bütün tanımlar yanlıştır.
D şıkkı dışındaki bütün tanımlar yanlıştır.
Soru 98
Aşağıdakilerde hangisi savaşı haklı kılan ölçütler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hukuka uygun niyet/iyi niyet
B
Savaşa son çare olarak başvurulması
C
Savaşın başarı şansının olması
D
Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermesi
E
Haklı neden
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesi doğru cümledir.
Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesi doğru cümledir.
Soru 99
Haklı bir savaşta şiddetin ne ölçüde ve ne şekilde kullanılmasının moral ilkelere uygun olacağını belirlemeye çalışan ölçüt nedir?
Seçenekler
A
Sivil dokunulmazlığı
B
Oranlılık
C
Çift etki
D
Hukuka uygunluk
E
Haklı neden
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
Tek doğru yanıt oranlılıktır.
Tek doğru yanıt oranlılıktır.
Soru 100
Ortaya çıktığında mutlaka savaş meydana getiren neden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Görünen neden-temel neden
B
Yeterli neden-gerekli neden
C
Görünmeyen neden-gizli neden
D
Etkili neden-izin veren neden
E
Etkisiz neden-izin vermeyen neden
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Tek doğru yanıt yeterli neden-gerekli nedendir.
Tek doğru yanıt yeterli neden-gerekli nedendir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi sistem analiz düzeyinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Devletlerin özellikleri ve bu özelliklerin uluslararası alanda devlet davranışlarına etkisiyle ilgilidir.
B
Karar verme süreçlerine odaklanılarak devletlerin politikalara nasıl karar verdiklerini anlamak, uluslararası ilişkilerin işleyişinin anlaşılmasına yol açar.
C
Devletler ve devlet-dışı global aktörler arasındaki etkileşimle ilgilidir. Bu analiz düzeyine göre, dünyanın sosyal-siyasal ekonomik yapısı ve etkileşim kalıpları devletlerin ve diğer aktörlerin politikalarını etkiler.
D
Sıradan insanların ve daha çok politika yapıcıların kişisel özellikleriyle ilgilidir.
E
Uluslararası ilişkilerin anlaşılması için insanların (bireysel olarak ya da grup içinde) nasıl karar aldıklarının bilinmesi gerektiği kabul edilir.
Açıklama:
Savaşların kaynaklarıyla ilgili bilgiler ışığında, ‘savaşların insanlardan mı, devletlerden mi, yoksa uluslararası sistemden mi kaynaklandığı’ sorusunu yanıtlayabileceksiniz.
Doğru cevap C şıkkıdır. Diğer şıklar sırasıyla devlet analiz düzeyi ve bireysel analiz düzeyine aittir.
Doğru cevap C şıkkıdır. Diğer şıklar sırasıyla devlet analiz düzeyi ve bireysel analiz düzeyine aittir.
Soru 102
"Çılgınlık bireylerde istisna, gruplarda kuraldır. Normalde saldırgan olmayan insanların, grup ortamlarında saldırganlaştıklarını görürüz. Bunun nedeni, gruplarda bireysel sorumluluğun ortadan kalkması ve sorumluluğun yayılmasıdır." sözü kime aittir?
Seçenekler
A
Friedrich W. Nietzche
B
Neville Chamberlain
C
Kayzer Wilhelm
D
Reinhold Niebuhr
E
Richard Dawkins
Açıklama:
Savaşların kaynaklarıyla ilgili bilgiler ışığında, ‘savaşların insanlardan mı, devletlerden mi, yoksa uluslararası sistemden mi kaynaklandığı’ sorusunu yanıtlayabileceksiniz.
Söz Friedrich W. Nietzche'e aittir.
Söz Friedrich W. Nietzche'e aittir.
Soru 103
“Stratejik Çalışmalara gösterilen entelektüel ilgi savaşın gelişim çizgisi ile doğru orantılı olmuştur.”
Yukarıdaki açıklamadan yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisine/hangilerine varılabilir?
I- Stratejik çalışmalara gösterilen ilgi savaş olasılığı azalması ile ters orantılıdır
II- Stratejik çalışmalara gösterilen ilgi savaş olasılığı artması ile doğru orantılıdır.
III- Hepsi
IV- Stratejik Çalışmalar alanına dair akademik ilgi, savaşın tehdit unsuru olarak görünmesiyle doğmuştur
Yukarıdaki açıklamadan yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisine/hangilerine varılabilir?
I- Stratejik çalışmalara gösterilen ilgi savaş olasılığı azalması ile ters orantılıdır
II- Stratejik çalışmalara gösterilen ilgi savaş olasılığı artması ile doğru orantılıdır.
III- Hepsi
IV- Stratejik Çalışmalar alanına dair akademik ilgi, savaşın tehdit unsuru olarak görünmesiyle doğmuştur
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Bu açıklamadan yola çıkıldığında verilen önermelerden III numaralı önerme diğer önermelerin doğru olması nedeniyle doğru cevaptır. Yani doğru seçenek E'dir. Çünkü stratejik çalışmalara gösterilen entelektüel ilgi ile savaşın tehdit unsuru olarak görülmesiyle doğmuş, gelişim çizgisi ile doğru orantılı olmuş, savaş olasılığı arttıkça akademik ilgi de artmış, savaş olasılığı azaldıkça azalmıştır.
Bu açıklamadan yola çıkıldığında verilen önermelerden III numaralı önerme diğer önermelerin doğru olması nedeniyle doğru cevaptır. Yani doğru seçenek E'dir. Çünkü stratejik çalışmalara gösterilen entelektüel ilgi ile savaşın tehdit unsuru olarak görülmesiyle doğmuş, gelişim çizgisi ile doğru orantılı olmuş, savaş olasılığı arttıkça akademik ilgi de artmış, savaş olasılığı azaldıkça azalmıştır.
Soru 104
Aşağıda yer alan savaş tanımlarından hangisi size göre savaş ile ilgili yapılan tanımlamalar arasında en kapsayıcı olanıdır?
I- İki ya da daha çok devletin, istediklerini kabul ettirmek ya da başkasının isteklerine boyun eğmemek amacıyla, birbiriyle diplomatik ilişkilerini keserek silahlı güçlerle vuruşmalarıdır.
II- Devletler veya milletler arasında genellikle açık ve ilan edilmiş silahlı düşmanca çatışma durumudur.
III- kuvvet kullanımını içermesi anlamında devletlerarası silahlı çatışmalarla benzerlik gösteren, fakat devletlerarasında gerçekleşmeyen toplum içi çatışmaları (iç savaş gibi) da kapsayan bir kavramdır.
IV- Siyasal birimlerin farklı hedeflere ulaşmak için birbirlerine karşı uyguladıkları düzenli şiddettir.
I- İki ya da daha çok devletin, istediklerini kabul ettirmek ya da başkasının isteklerine boyun eğmemek amacıyla, birbiriyle diplomatik ilişkilerini keserek silahlı güçlerle vuruşmalarıdır.
II- Devletler veya milletler arasında genellikle açık ve ilan edilmiş silahlı düşmanca çatışma durumudur.
III- kuvvet kullanımını içermesi anlamında devletlerarası silahlı çatışmalarla benzerlik gösteren, fakat devletlerarasında gerçekleşmeyen toplum içi çatışmaları (iç savaş gibi) da kapsayan bir kavramdır.
IV- Siyasal birimlerin farklı hedeflere ulaşmak için birbirlerine karşı uyguladıkları düzenli şiddettir.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
Hepsi
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Yukarıda yer alan tanımlardan en kapsayıcı olanı diğer seçeneklerde yer alan tanımları da kapsaması nedeniyle IV ’te yer alan tanımdır. Yani doğru seçenek D'dir.
Yukarıda yer alan tanımlardan en kapsayıcı olanı diğer seçeneklerde yer alan tanımları da kapsaması nedeniyle IV ’te yer alan tanımdır. Yani doğru seçenek D'dir.
Soru 105
Aşağıda verilen savaş türü sınıflamaları ve o sınıflamalarda yer alan gruplamalardan hangisi/hangileri verilen önermelerde uyumlu değildir?
I- Savaşların yoğunluk dereceleri ve kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğü: Topyekün savaş, sınırlı savaş.
II- Kullanılan silahların türüne göre: Konvansiyonel savaş, nükleer savaş.
III- Kullanılan yönteme göre: Gerilla savaşı.
IV- Savaşan tarafların niteliklerine göre: Etnik savaş.
V- Silahlı çatışma ile ideolojik çatışma ayrımına göre: Soğuk savaş.
I- Savaşların yoğunluk dereceleri ve kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğü: Topyekün savaş, sınırlı savaş.
II- Kullanılan silahların türüne göre: Konvansiyonel savaş, nükleer savaş.
III- Kullanılan yönteme göre: Gerilla savaşı.
IV- Savaşan tarafların niteliklerine göre: Etnik savaş.
V- Silahlı çatışma ile ideolojik çatışma ayrımına göre: Soğuk savaş.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Yukarıdaki verilen önermelerden IV birbiri ile uyumlu değildir. Doğru seçenek D'dir. Savaşan tarafların niteliklerine göre savaş türleri uluslararası savaş, iç savaş, asimetrik savaş olarak gruplanmaktadır. Önermede yer alan etnik savaş ise, savaşan tarafların nitelik ve bu niteliklerinden kaynaklanan güdülere göre yapılan sınıflamanın bir grubudur
Yukarıdaki verilen önermelerden IV birbiri ile uyumlu değildir. Doğru seçenek D'dir. Savaşan tarafların niteliklerine göre savaş türleri uluslararası savaş, iç savaş, asimetrik savaş olarak gruplanmaktadır. Önermede yer alan etnik savaş ise, savaşan tarafların nitelik ve bu niteliklerinden kaynaklanan güdülere göre yapılan sınıflamanın bir grubudur
Soru 106
Haklı savaş kavramı arkasındaki ilkeler “jus ad bellum” ve “jus in bello” olarak ikiye ayrılmaktadır. “jus ad bellum” savaşın haklı ve adil oluşu anlamına gelmektedir. Bu ilkelerden "jus ad bellum" kendi içinde bazı ölçütlere sahiptir. Bunlar sırasıyla; a) Haklı neden, b) Hukuka uygun otorite, c) Hukuka uygun niyet/iyi niyet, d) Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesi (oranlılık), e) Savaşa son çare olarak başvurulması, f) Savaşın başarı şansının olması, g) Amacın barışa ulaşmak olmasıdır
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu ölçütler ile ilişkili değildir?
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu ölçütler ile ilişkili değildir?
Seçenekler
A
Kuvvet kullanımının haklı görülebileceği hallerin belirlenmesi
B
Kuvvet kullanımının evrensel hukuk kuralları çerçevesinde olması
C
Kuvvet kullanımının haklı olunduğu hallerde bile sınırlandırılması
D
Kuvvet kullanımının amacının dışına çıkmaması
E
Haklı olunduğu takdirde savaşa gerek olmasa da savaşın tercih edilmesi
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Doğru seçenek E'dir. Diğer seçenekler haklı savaş kavramı ilkeleri ve "jus ad bellum" ölçütleri ile ilişkili olan seçeneklerdir.
Doğru seçenek E'dir. Diğer seçenekler haklı savaş kavramı ilkeleri ve "jus ad bellum" ölçütleri ile ilişkili olan seçeneklerdir.
Soru 107
Birinci Dünya Savaşı ile birlikte askeri strateji anlayışı, yerini genel strateji kavramına bırakmıştır.
Bu değişim aşağıdaki gelişmelerden hangisinin meydana gelmesine neden olmuştur?
Bu değişim aşağıdaki gelişmelerden hangisinin meydana gelmesine neden olmuştur?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı öncesi kumandanlar öne çıkarken, Birinci Dünya Savaşı ile birlikte devlet adamlığı öne çıkmaya başlamıştır.
B
Tanklar İkinci Dünya Savaşı öncesi ordu deformasyonu ve düşman hattının yarılması amacıyla kullanılırken, İkinci Dünya Savaşı’nda hat kontrolü ve işgal amaçlı kullanılmıştır.
C
Nükleer strateji dönemi, İkinci Dünya Savaşı ile hayat bulmuştur.
D
Stratejik çalışmalar ile Birinci Dünya Savaşı sırasında vuku bulan olaylar aydınlatılmaya çalışılmıştır.
E
Hava ve tank gücü ile ilgili tanımlayıcı adımlar atılmaya başlanmıştır.
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Doğru seçenek A'dır. Diğer seçeneklerde yer alan cevaplar Birinci Dünya Savaşı sonrasını ve İkinci Dünya Savaşını ilgilendiren seçeneklerdir.
Doğru seçenek A'dır. Diğer seçeneklerde yer alan cevaplar Birinci Dünya Savaşı sonrasını ve İkinci Dünya Savaşını ilgilendiren seçeneklerdir.
Soru 108
29. Aşağıda yer alan savaşlar ve örnek durumlardan hangisi/hangileri savaşların nedenleri ile doğru olarak eşleştirilmiştir?
I-Gerekli neden-Silahlı kuvvetlerin varlığı
II-Yeterli neden-Haneden bağları
III-Etkili neden-Irak Savaşı-ABD ve İngiltere’nin Saddam Hüseyin’i devirme ve ardından da Irak’a demokrasi getirme arzuları
IV-Görünen neden-Birinci Dünya Savaşın-Avusturya-Macaristan veliahdının bir Sırp milis tarafından öldürülmesi
V-Esas neden-Birinci Dünya Savaşı-O dönemlerdeki sömürgecilik yarışı
VI-Hepsi
I-Gerekli neden-Silahlı kuvvetlerin varlığı
II-Yeterli neden-Haneden bağları
III-Etkili neden-Irak Savaşı-ABD ve İngiltere’nin Saddam Hüseyin’i devirme ve ardından da Irak’a demokrasi getirme arzuları
IV-Görünen neden-Birinci Dünya Savaşın-Avusturya-Macaristan veliahdının bir Sırp milis tarafından öldürülmesi
V-Esas neden-Birinci Dünya Savaşı-O dönemlerdeki sömürgecilik yarışı
VI-Hepsi
Seçenekler
A
II
B
III
C
VI
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğinde yer alan hepsidir. Çünkü diğer önermelerin hepsi doğru eşleştirmeyi içermektedir.
Doğru cevap C seçeneğinde yer alan hepsidir. Çünkü diğer önermelerin hepsi doğru eşleştirmeyi içermektedir.
Soru 109
I- Etkileşim Düzeyi
II- Birey Düzeyi
III- Uluslararası Sistem Düzeyi
IV- Bölge Düzeyi
V- Devlet Düzeyi
Yukarıda verilenlerden hangisi savaşların nedenleri konusunda kullanılan bir analiz düzeyi değildir?
II- Birey Düzeyi
III- Uluslararası Sistem Düzeyi
IV- Bölge Düzeyi
V- Devlet Düzeyi
Yukarıda verilenlerden hangisi savaşların nedenleri konusunda kullanılan bir analiz düzeyi değildir?
Seçenekler
A
V
B
IV
C
III
D
II
E
I
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Doğru cevap B seçeneğidir. Diğer seçeneklerde yer alan cevapların her biri savaşların nedenleri konusunda kullanılan analiz düzeylerinden biridir.
Doğru cevap B seçeneğidir. Diğer seçeneklerde yer alan cevapların her biri savaşların nedenleri konusunda kullanılan analiz düzeylerinden biridir.
Soru 110
I-Savaş eğilimli bir halden barış eğilimli bir hale gelmişlerdir.
II-Zamanla barış eğilimli bir hal almışlardır.
III- Zamanla savaş eğilimli bir hal almışlardır.
İkinci Dünya Savaşı sonrasın Japon halkının geçirmiş olduğu değişimi yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğru olarak anlatmaktadır?
II-Zamanla barış eğilimli bir hal almışlardır.
III- Zamanla savaş eğilimli bir hal almışlardır.
İkinci Dünya Savaşı sonrasın Japon halkının geçirmiş olduğu değişimi yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğru olarak anlatmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I ve II
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
Doğru olarak anlatan önerme I' dir. Japonlar İkinci Dünya Savaşı sonrası savaş eğilimli olan bir halk olmaktan barış eğilimli bir halk olmaya doğru değişim göstermişlerdir. Yani doğru cevap A' dır.
Doğru olarak anlatan önerme I' dir. Japonlar İkinci Dünya Savaşı sonrası savaş eğilimli olan bir halk olmaktan barış eğilimli bir halk olmaya doğru değişim göstermişlerdir. Yani doğru cevap A' dır.
Soru 111
Savaşların ortaya çıkış nedenlerinin,sürdürülmesinin, sonlandırılmasının ve sonrasında oluşacak koşulların anlaşılabilmesi, ne ile mümkündür ?
Seçenekler
A
Askeri gücün analiz konusu haline getirilmesiyle
B
Tarihsel araştırmalarla
C
Tarafların ideolojilerinin analiz konusu edilmesiyle
D
Tarafların ekonomik düzeylerinin analiz edilmesiyle
E
Tarafların siyasal rejimlerinin incelenmesiyle
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Savaşların ortaya çıkış nedenlerinin,sürdürülmesinin, sonlandırılmasının ve sonrasında oluşacak koşulların anlaşılabilmesi, askeri gücün analiz konusu haline getirilmesiyle mümkündür
Savaşların ortaya çıkış nedenlerinin,sürdürülmesinin, sonlandırılmasının ve sonrasında oluşacak koşulların anlaşılabilmesi, askeri gücün analiz konusu haline getirilmesiyle mümkündür
Soru 112
“İki ya da daha çok devletin, istediklerini kabul ettirmek ya da başkasının isteklerine boyun eğmemek amacıyla, birbiriyle diplomatik ilişkilerini keserek silahlı güçlerle vuruşmaları” tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Gerilim
B
Kriz
C
Uyuşmazlık
D
Savaş
E
Müzakere
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Türk Dil Kurumu sözlüğünde savaş, “İki ya da daha çok devletin, istediklerini kabul ettirmek ya da başkasının isteklerine boyun eğmemek amacıyla, birbiriyle diplomatik ilişkilerini keserek silahlı güçlerle vuruşmaları” olarak tanımlanmaktadır.
Türk Dil Kurumu sözlüğünde savaş, “İki ya da daha çok devletin, istediklerini kabul ettirmek ya da başkasının isteklerine boyun eğmemek amacıyla, birbiriyle diplomatik ilişkilerini keserek silahlı güçlerle vuruşmaları” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 113
“Siyasal birimlerin farklı hedeflere ulaflmak için birbirlerine karşılıklı uyguladıkları düzenli şiddet”tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Saldırganlık
B
Terörizm
C
Savaş
D
Uyuşmazlık
E
Kriz
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Savaşın “siyasal birimlerin farklı hedeflere ulaflmak için birbirlerine karşılıklı uyguladıkları düzenli şiddet”olarak tanımlanması daha kapsayıcı olacaktır.
Savaşın “siyasal birimlerin farklı hedeflere ulaflmak için birbirlerine karşılıklı uyguladıkları düzenli şiddet”olarak tanımlanması daha kapsayıcı olacaktır.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi savaşı, ''düşmana irademizi zorla kabul ettirmek için kuvvet kullanma eylemi'' olarak tanımlayan yazardır?
Seçenekler
A
Antoine Henri Jomini
B
Carl Von Clausewitz
C
Thucydides
D
Jean-Jacques Rousseau
E
Thomas Hobbes
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Carl Von Clausewitz: Savaşı, düşmana irademizi zorla kabul ettirmek için kuvvet kullanma eylemi olarak tanımlayan Clausewitz’e göre, savaş politikanın başka araçlarla devamıdır. Politik niyet amaç, savaş ise sadece bir araçtır. Politik amaçla, savaşın kendine özgü araçları arasında çelişkiye düşülmemesini (savaşmanın, amacın önüne geçmesi gibi) sağlayacak olan, Clausewitz’in savaş sanatı olarak adlandırdığı stratejidir
Carl Von Clausewitz: Savaşı, düşmana irademizi zorla kabul ettirmek için kuvvet kullanma eylemi olarak tanımlayan Clausewitz’e göre, savaş politikanın başka araçlarla devamıdır. Politik niyet amaç, savaş ise sadece bir araçtır. Politik amaçla, savaşın kendine özgü araçları arasında çelişkiye düşülmemesini (savaşmanın, amacın önüne geçmesi gibi) sağlayacak olan, Clausewitz’in savaş sanatı olarak adlandırdığı stratejidir
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi savaşı, politikanın başka araçlarla devamı'' olarak tanımlayan yazardır?
Seçenekler
A
Thucydides
B
Carl Von Clausewitz
C
Thomas Hobbes
D
Antoine Henri Jomini
E
Jean-Jacques Rousseau
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Carl Von Clausewitz: Savaşı, düşmana irademizi zorla kabul ettirmek için kuvvet kullanma eylemi olarak tanımlayan Clausewitz’e göre, savaş politikanın başka araçlarla devamıdır. Politik niyet amaç, savaş ise sadece bir araçtır. Politik amaçla, savaşın kendine özgü araçları arasında çelişkiye düşülmemesini (savaşmanın, amacın önüne geçmesi gibi) sağlayacak olan, Clausewitz’in savaş sanatı olarak adlandırdığı stratejidir
Carl Von Clausewitz: Savaşı, düşmana irademizi zorla kabul ettirmek için kuvvet kullanma eylemi olarak tanımlayan Clausewitz’e göre, savaş politikanın başka araçlarla devamıdır. Politik niyet amaç, savaş ise sadece bir araçtır. Politik amaçla, savaşın kendine özgü araçları arasında çelişkiye düşülmemesini (savaşmanın, amacın önüne geçmesi gibi) sağlayacak olan, Clausewitz’in savaş sanatı olarak adlandırdığı stratejidir
Soru 116
Aşağıdaki temel fikirlerden hangisi Carl Von Clausewitz'e ait değildir?
Seçenekler
A
Savaş, düşmana irademizi zorla kabul ettirmek için kuvvet kullanma eylemidir.
B
Savaş, politikanın başka araçlarla devamıdır.
C
Politik niyet amaç, savaş ise sadece bir araçtır
D
Savaşmanın, politik amacın önüne geçmesi engelleyecek olan stratejidir.
E
Savaş, devletlerarası ilişkileri belirleyen “doğa durumu”nun bir uzantısıdır.
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Carl Von Clausewitz: Savaşı, düşmana irademizi zorla kabul ettirmek için kuvvet kullanma eylemi olarak tanımlayan Clausewitz’e göre, savaş politikanın başka araçlarla devamıdır. Politik niyet amaç, savaş ise sadece bir araçtır. Politik amaçla, savaşın kendine özgü araçları arasında çelişkiye düşülmemesini (savaşmanın, amacın önüne geçmesi gibi) sağlayacak olan, Clausewitz’in savaş sanatı olarak adlandırdığı stratejidir.
Carl Von Clausewitz: Savaşı, düşmana irademizi zorla kabul ettirmek için kuvvet kullanma eylemi olarak tanımlayan Clausewitz’e göre, savaş politikanın başka araçlarla devamıdır. Politik niyet amaç, savaş ise sadece bir araçtır. Politik amaçla, savaşın kendine özgü araçları arasında çelişkiye düşülmemesini (savaşmanın, amacın önüne geçmesi gibi) sağlayacak olan, Clausewitz’in savaş sanatı olarak adlandırdığı stratejidir.
Soru 117
İki dünya savaşı arasında imzalanan ve taraf devletlerin ''niteliği ve kaynağı ne olursa olsun uyuşmazlıklarının çözümünü barışçı yollar dışında aramayacakları'' konusunda uzlaştıkları antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milletler Cemiyeti Misakı
B
Briand-Kellog Paktı
C
Birleşmiş Milletler Şartı
D
Cenevre Sözleşmeleri
E
Montreux Sözleşmesi
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
Briand-Kellog Paktı Paktın 1. maddesinde, taraflar uluslararası uyuşmazlıkların çözülmesi için savaşa başvurma yöntemini reddetmekte ve savaşı ulusal politikanın bir aracı olarak kullanmaktan vazgeçtiklerini açıklamaktadırlar. 2. maddede ise, taraşar niteliği ve kaynağı ne olursa olsun uyuşmazlıklarının çözümünü barışçı yollar dışında aramayacaklarını belirtmektedirler. Buna karşın Pakt, meşru müdafaa durumunda, pakta taraf olmayan devletler arasında ya da onlara karşı ve pakta aykırı davranan devletlere karşı, ayrıca uluslararası bir zorlama önlemi olarak kullanılması durumunda savaşı yasaklamamıştır.
Briand-Kellog Paktı Paktın 1. maddesinde, taraflar uluslararası uyuşmazlıkların çözülmesi için savaşa başvurma yöntemini reddetmekte ve savaşı ulusal politikanın bir aracı olarak kullanmaktan vazgeçtiklerini açıklamaktadırlar. 2. maddede ise, taraşar niteliği ve kaynağı ne olursa olsun uyuşmazlıklarının çözümünü barışçı yollar dışında aramayacaklarını belirtmektedirler. Buna karşın Pakt, meşru müdafaa durumunda, pakta taraf olmayan devletler arasında ya da onlara karşı ve pakta aykırı davranan devletlere karşı, ayrıca uluslararası bir zorlama önlemi olarak kullanılması durumunda savaşı yasaklamamıştır.
Soru 118
Çatışan tarafların "kesin zafer elde etme hedefiyle askeri, ekonomik ve hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettikleri" savaş türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Topyekun Savaş
B
Yerel Savaş
C
İç Savaş
D
Asimetrik Savaş
E
Konvansiyonel Savaş
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Topyekun Savaş, çatışan tarafların kesin zafer elde etme hedefiyle askeri, ekonomik ve hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettikleri savaştır.
Topyekun Savaş, çatışan tarafların kesin zafer elde etme hedefiyle askeri, ekonomik ve hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettikleri savaştır.
Soru 119
Nükleer silahlara başvurulmayan ve çatışan tarafların birbirlerinin savaşma iradesini kırmaya çalıştıkları, geleneksel çatışma şeklini temsil eden savaş türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç Savaş
B
Konvansiyonel Savaş
C
Topyekun Savaş
D
Asimetrik Savaş
E
Gerilla Savaşı
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Konvansiyonel savaş, konvansiyonel silah sistemlerinin kullanıldığı, çatışan tarafların birbirlerinin savaşma iradesini kırmaya çalıştıkları, geleneksel çatışma şeklini temsil eden savaşlardır.
Konvansiyonel savaş, konvansiyonel silah sistemlerinin kullanıldığı, çatışan tarafların birbirlerinin savaşma iradesini kırmaya çalıştıkları, geleneksel çatışma şeklini temsil eden savaşlardır.
Soru 120
Sevk ve idare edilmesi gereken bir olaylar silsilesi olan ve var olma/ yok olma sorunu açısından savaş kavramını tanımlayan stratejist aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sun-Tzu
B
Thucydides
C
Machiavelli
D
Thomas Hobbes
E
Jean-Jacques Rousseau
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Sun-Tzu’nun kendi sözleriyle, “askeri eylem ulus için önem taşır -çünkü bu var olma ya da yok olma yolu, ölümle kalım meydanıdır. O nedenle iyi incelemek gerekir”. Sun-Tzu’nun düşüncesinde var olma/ yok olma sorunu açısından tanımlanan savaş, sevk ve idare edilmesi gereken bir olaylar silsilesi olarak görülür. Bu noktada devreye söz konusu sevk ve idareyi sağlayacak araç olan strateji girmektedir.
Sun-Tzu’nun kendi sözleriyle, “askeri eylem ulus için önem taşır -çünkü bu var olma ya da yok olma yolu, ölümle kalım meydanıdır. O nedenle iyi incelemek gerekir”. Sun-Tzu’nun düşüncesinde var olma/ yok olma sorunu açısından tanımlanan savaş, sevk ve idare edilmesi gereken bir olaylar silsilesi olarak görülür. Bu noktada devreye söz konusu sevk ve idareyi sağlayacak araç olan strateji girmektedir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi Modern Dönem-Ondokuzuncu Yüzyıl stratejistlerinden biridir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Thomas Hobbes
C
Jean-Jacques Rousseau
D
Carl Von Clausewitz
E
Thucydides
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Modern Dönem-Ondokuzuncu Yüzyıl stratejitleri; • Carl Von Clausewitz • Georg Wilhem Friedrich Hegel • Antoine Henri Jomini
Modern Dönem-Ondokuzuncu Yüzyıl stratejitleri; • Carl Von Clausewitz • Georg Wilhem Friedrich Hegel • Antoine Henri Jomini
Soru 122
Birinci Dünya Savaşı’na kadar görülen savaşlar büyük ölçüde hangi savaş türünde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Topyekûn savaş
B
Sınırlı savaş
C
Konvansiyonel savaş
D
Nükleer savaş
E
Gerilla savaşı
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Sınırlı savaş ise topyekûn savaşın aksine, hedefleri, kullanılan silahlar ve savaş alanı açısından sınırlı tutulan savaşlardır. Avrupa’da din savaşları ve Napoléon savaşları dışında, Birinci Dünya Savaşı’na kadar görülen savaşlar büyük ölçüde bu özelliktedir.
Sınırlı savaş ise topyekûn savaşın aksine, hedefleri, kullanılan silahlar ve savaş alanı açısından sınırlı tutulan savaşlardır. Avrupa’da din savaşları ve Napoléon savaşları dışında, Birinci Dünya Savaşı’na kadar görülen savaşlar büyük ölçüde bu özelliktedir.
Soru 123
Uluslararası olmayan savaşlar başlığı altında tanımlanan ve silahlı gruplar arasındaki çatışmalar olarak ele alınan savaş türü hangisidir?
Seçenekler
A
Asimetrik savaş
B
Soğuk savaş
C
Vekâleten savaş
D
İç savaş
E
Topyekün savaş
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
İç savaş, aynı ülkede yaşayan ve belirli bir bölge ya da hükümet üzerinde kontrol sağlamayı amaçlayan örgütlü gruplar arasındaki savaşlardır. Bununla birlikte taraflardan birisinin hükümet olduğu savaşlar da iç savaşlara dâhil edilmektedir. Uluslararası hukukta iç savaş bir savaş türü olarak kabul edilmemekte, ancak savaş hukukuna dair Cenevre Sözleşmeleri’nde “uluslararası olmayan savaşlar” başlığı altında tanımlanarak, bir devlet sınırları içinde ordu güçleri ile tanımlanmayan silahlı gruplar arasındaki çatışmalar olarak ele alınmaktadır.
İç savaş, aynı ülkede yaşayan ve belirli bir bölge ya da hükümet üzerinde kontrol sağlamayı amaçlayan örgütlü gruplar arasındaki savaşlardır. Bununla birlikte taraflardan birisinin hükümet olduğu savaşlar da iç savaşlara dâhil edilmektedir. Uluslararası hukukta iç savaş bir savaş türü olarak kabul edilmemekte, ancak savaş hukukuna dair Cenevre Sözleşmeleri’nde “uluslararası olmayan savaşlar” başlığı altında tanımlanarak, bir devlet sınırları içinde ordu güçleri ile tanımlanmayan silahlı gruplar arasındaki çatışmalar olarak ele alınmaktadır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi "Savaşta gerçekten kötü olan şiddet, öç alma tutkusu, acımasızlık, doymak bilmez düşmanlık duygusu ve güç tutkusudur... Böyle şeylerin cezalandırılması gereklidir ve bu cezalandırma savaş yapmayı gerektiriyorsa, Tanrı ve meşru otoriteye itaat ederek iyi insanlar savaş yapabilirler" düşüncesini ortaya koyan düşünürdür?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Francisco De Vitoria
C
Augustine
D
Hugo Grotius
E
Thomas More
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
St. Augustine, haklı savşl kuramına ilk kaynaklık eden De Civitate Dei (Tanrı Devleti Üzerine) başlıklı eseridir. Tanrı Devleti-İnsan Devleti ayrımını yapan Augustine’e göre mutlak haklı olan Tanrı’nın savaşlarıdır. Bunun dışında bir savaşın haklı sayılabilmesi için, haklı bir nedenin olması, savaşın meşru otorite tarafından yapılması ve iyi niyetin bulunması gereklidir. Augustine kitabında, “Savaşta gerçekten kötü olan şiddet, öç alma tutkusu, acımasızlık, doymak bilmez düşmanlık duygusu ve güç tutkusudur... Böyle şeylerin cezalandırılması gereklidir ve bu cezalandırma savaş yapmayı gerektiriyorsa, Tanrı ve meşru otoriteye itaat ederek iyi insanlar savaş yapabilirler” demektedir.
St. Augustine, haklı savşl kuramına ilk kaynaklık eden De Civitate Dei (Tanrı Devleti Üzerine) başlıklı eseridir. Tanrı Devleti-İnsan Devleti ayrımını yapan Augustine’e göre mutlak haklı olan Tanrı’nın savaşlarıdır. Bunun dışında bir savaşın haklı sayılabilmesi için, haklı bir nedenin olması, savaşın meşru otorite tarafından yapılması ve iyi niyetin bulunması gereklidir. Augustine kitabında, “Savaşta gerçekten kötü olan şiddet, öç alma tutkusu, acımasızlık, doymak bilmez düşmanlık duygusu ve güç tutkusudur... Böyle şeylerin cezalandırılması gereklidir ve bu cezalandırma savaş yapmayı gerektiriyorsa, Tanrı ve meşru otoriteye itaat ederek iyi insanlar savaş yapabilirler” demektedir.
Soru 125
ABD ve İngiltere’nin Saddam Hüseyin’i devirme ve ardından da Irak’a demokrasi getirme arzularını nedeniyle 2002'de patlak veren Irak savaşı Garnett’in savaş nedenleri sınıflandırmasının hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Görünen neden
B
Temel neden
C
Yeterli neden
D
Gerekli neden
E
Etkili neden
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Etkili neden-izin veren neden: Etkili neden, belirli bir savaşı ortaya çıkaran belirli koşullara atfen kullanılır. Örneğin, A devletinin B devletinin sahip olduğu bir şeyi istemesi durumunda etkili neden A devletinin isteğidir. Örnek vermek gerekirse, 2002’deki Irak Savaşı’nın etkili nedeni ABD ve İngiltere’nin Saddam Hüseyin’i devirme ve ard›ndan da Irak’a demokrasi getirme arzularıdır.
Etkili neden-izin veren neden: Etkili neden, belirli bir savaşı ortaya çıkaran belirli koşullara atfen kullanılır. Örneğin, A devletinin B devletinin sahip olduğu bir şeyi istemesi durumunda etkili neden A devletinin isteğidir. Örnek vermek gerekirse, 2002’deki Irak Savaşı’nın etkili nedeni ABD ve İngiltere’nin Saddam Hüseyin’i devirme ve ard›ndan da Irak’a demokrasi getirme arzularıdır.
Soru 126
Aşağıdaki savaşlardan hangisinde strateji ve savaşın gidişatı açısında devlet adamlığı önem kazanmıştır?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı
B
İkinci Dünya Savaşı
C
Irak Savaşı
D
Nükleer Savaş
E
İç savaş
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
İkincisi çıkana kadar “Büyük Savaş” olarak anılan Birinci Dünya Savaşı, tarihteki ilk topyekûn savaş olarak kabul edilmektedir. Çünkü tarihte ilk kez, savaşan ülkelerde yaşayan hemen herkes savaştan bir şekilde etkilenmiştir. Savaşta strateji anlayışı bakımından da önemli farklılıklar olmuş, savaşlardaki belirleyiciliği bakımından askeri strateji anlayışının yerini, “genel strateji” anlayışı almıştır. Bu çerçevede, bu tarihten önce strateji ve savaşın gidişatı açısından başkomutanlar belirleyici iken, Birinci Dünya Savaşı ile devlet adamlığı önem kazanmıştır.
İkincisi çıkana kadar “Büyük Savaş” olarak anılan Birinci Dünya Savaşı, tarihteki ilk topyekûn savaş olarak kabul edilmektedir. Çünkü tarihte ilk kez, savaşan ülkelerde yaşayan hemen herkes savaştan bir şekilde etkilenmiştir. Savaşta strateji anlayışı bakımından da önemli farklılıklar olmuş, savaşlardaki belirleyiciliği bakımından askeri strateji anlayışının yerini, “genel strateji” anlayışı almıştır. Bu çerçevede, bu tarihten önce strateji ve savaşın gidişatı açısından başkomutanlar belirleyici iken, Birinci Dünya Savaşı ile devlet adamlığı önem kazanmıştır.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi temel olarak iki devlet arasındaki etkileşimlerin dinamikleri ile söz konusu devletlerin paylaştıkları nitelikler üzerine odaklanılan bir analiz düzeyi olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Birey Analiz Düzeyi
B
Devlet Analiz Düzeyi
C
Sistem Analiz Düzeyi
D
Etkileşim Düzeyi
E
Çok-düzeyli analiz
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Etkileşim Düzeyi, temel olarak iki devlet arasındaki etkileşimlerin dinamikleri ile söz konusu devletlerin paylaştıkları nitelikler üzerine odaklanılan bir analiz düzeyidir. Bu düzeyde savaş farklı yaklaşımlarla, ama esas olarak iki yaklaşımla analiz edilir.
Etkileşim Düzeyi, temel olarak iki devlet arasındaki etkileşimlerin dinamikleri ile söz konusu devletlerin paylaştıkları nitelikler üzerine odaklanılan bir analiz düzeyidir. Bu düzeyde savaş farklı yaklaşımlarla, ama esas olarak iki yaklaşımla analiz edilir.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi Milletler Cemiyeti (MC) Misakı’nın savaşa ilişkin hükümleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Üye devletler arası sorunlarda uluslararası tahkim yoluna başvurulması
B
Uyuşmazlıkların barışçı yollarla çözümüne yönelik olarak kuvvet kullanımının sınırlandırılması
C
Üye devletler arasında kuvvet kullanımının her durumda yasaklanması
D
Sorunların çözümüne dair MC kararının ardından 3 aylık süre içinde savaşa başvurulmaması
E
Cemiyetin, üyeleri arasındaki anlaşmazlıklarda hakemlik yapması
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 129
Birleşmiş Milletler Şartı’nın uluslararası ilişkilerde kuvvet kullanımı hakkında benimsediği ilkeler hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Üye devletler uyuşmazlıklarını barışçıl yollarla çözmelidir
B
Uluslararası ilişkilerinde üyeler kuvvet kullanma tehdidinden kaçınmalıdır
C
BM’nin amaçlarına uygun olmayan şekilde kuvvet kullanımı yasaktır
D
Meşru müdafaa nedeniyle üye devletler kuvvet kullanımına başvurabilir
E
BM organları bir devlete karşı kuvvet kullanımına karar veremez
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 130
Aşağıdaki hangi hukuki metinde taraf devletler savaşı ulusal politikanın bir aracı olarak kullanmaktan vazgeçtiklerini açıklamışlardır?
Seçenekler
A
1899 Lahey Sözleşmesi
B
1907 Lahey Sözleşmesi
C
Milletler Cemiyeti Misakı
D
Briand-Kellog Paktı
E
Birleşmiş Milletler Şartı
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 131
Birleşmiş Milletler Şartı hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1945
B
1933
C
1927
D
1997
E
1949
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 132
Milletler Cemiyeti hangi yıl lağvedilmiştir?
Seçenekler
A
1946
B
1933
C
1958
D
1981
E
1991
Açıklama:
Savaşların kaynaklarıyla ilgili bilgiler ışığında, ‘savaşların insanlardan mı, devletlerden mi, yoksa uluslararası sistemden mi kaynaklandığı’ sorusunu yanıtlayabileceksiniz.
Soru 133
Schlieffen Planı aşağıdaki hangi devlet tarafından ortaya konmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
İtalya
C
Fransa
D
İngiltere
E
Sovyetler Birliği
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 134
Haklı savaş kuramına göre şiddetin ne ölçüde ve ne şekilde kullanılmasının moral ilkelere uygun olacağını belirlemeye çalışan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amacın barışa ulaşmak olması
B
Oranlılık ölçütü
C
Savaşın başarı şansının olması
D
Hukuka uygun bir otorite
E
Hukuka uygun iyi niyet
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi savaşı bir dış politika aracı olarak yasaklama konusunda Milletler Cemiyeti Misakı’ndan ileri gitmiştir?
Seçenekler
A
Briand - Kellog Paktı
B
Münih Antlaşması
C
Locarno Antlaşması
D
El-Ariş Sözleşmesi
E
Saint-Jean-de-Maurienne Anlaşması
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 136
Birinci ve İkinci Dünya Savaşı arasındaki dönemde Stratejik Araştırmalar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bu dönemin en önemli temel konusu hava ve tank gücü olmuştur.
B
Deniz ve kara gücü kesin sonuç olmaktan çıkmıştır.
C
Hava gücünün savunma amaçlı kullanılması görüşü belirleyici olmuştur.
D
Bombardıman uçakları geliştirilmiştir.
E
Birinci Dünya Savaşı’ndaki kitlesel yıkımların önüne geçilmek istenmiştir.
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 137
Savaşı “politikanın başka araçlarla devamı” olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Clausewitz
B
Hegel
C
Hobbes
D
Machiavelli
E
Sun-Tzu
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 138
Çatışma Sarmalı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Devletler arasında çatışmanın kaçınılmaz olduğunu ifade eder.
B
Etkileşim halindeki devletlerin siyasal sistemlerinin benzer olmasının çatışmaların önüne geçeceğini ifade eder.
C
Devletler arasında gücün eşitsiz dağılmasının anlaşmazlıkların savaşa dönüşmesini tetikleyeceğini ifade eder.
D
Uluslararası sistemde bir hegemon gücün varlığının çatışma olasılığını azaltacağını ifade eder
E
Devletler arasında güç eşitliği dönemlerinde çatışma olasılığının daha yüksek olduğunu ifade eder.
Açıklama:
Savaşların kaynaklarıyla ilgili bilgiler ışığında, ‘savaşların insanlardan mı, devletlerden mi, yoksa uluslararası sistemden mi kaynaklandığı’ sorusunu yanıtlayabileceksiniz.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi nükleer silahların ortaya çıkışının stratejik alanda meydana getirdiği değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Devletlerin sıcak çatışmaya girmeden birbirlerini yok etme kapasitesine sahip olması
B
Askeri stratejinin belirleyici unsurunun caydırıcılık olması
C
Asimetrik savaşların ortaya çıkışını tetiklemiş olması
D
İkinci vuruş kapasitesine sahip olmanın ülke stratejilerinin merkezine yerleşmiş olması
E
Askeri strateji olarak kullanıldığında zafer olarak nitelenememesi
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 140
Savaşta sivillerin ölümünün niyet edilmemesine rağmen bu tür ölümlerin kazayla gerçekleşmesi durumunu ifade etmek için aşağıdaki hangi kavram kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Haklı neden
B
Hukuka uygun niyet
C
İyi niyet
D
Oranlılık
E
Çift etki
Açıklama:
Savaşların kaynaklarıyla ilgili bilgiler ışığında, ‘savaşların insanlardan mı, devletlerden mi, yoksa uluslararası sistemden mi kaynaklandığı’ sorusunu yanıtlayabileceksiniz.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi, Hegemonik İstikrar Teorisinin varsayımlarından biridir?
Seçenekler
A
Hegemonya uluslararası sistemde anarşinin kaynağıdır.
B
Uluslararası sistemde bir hegemon devletin varlığı devletler arası çatışma olasılığını azaltır.
C
Hegemon devletler daha fazla güç peşinde koşacaklarından uluslararası sistemde çatışma olasılığı yüksektir.
D
Hegemonik İstikrar, savaşların kaynakları ile ilgili devlet analiz düzeyinde bir teoridir.
E
Hegemonya büyük devletler arası çatışmaları azaltırken, orta büyüklükte devletleri çatışmaya eğilimli kılar.
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 142
Aşağıdaki yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Immanuel Kant-Dolaylı Tutum
B
Hugo Grotius-Savaş Ve Barış Hukuku
C
St. Augustine-Tanrı Deveti Üzerine
D
Thomas Aquinas-Summa Theologica
E
Thomas More-Ütopya
Açıklama:
Savaşların kaynaklarıyla ilgili bilgiler ışığında, ‘savaşların insanlardan mı, devletlerden mi, yoksa uluslararası sistemden mi kaynaklandığı’ sorusunu yanıtlayabileceksiniz.
Soru 143
Savaşın haklı ve adil oluşu anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Jus ad bellum
B
Jus in bello
C
Persona non grata
D
Pacta sunt servanda
E
De jure
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
Soru 144
Taraflarından birisinin diğerinden zayıf olduğu ve bu nedenle kullanılan strateji ve taktiklerin de farklılık gösterdiği savaş türüne genel olarak ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Konvansiyonel savaş
B
Asimetrik savaş
C
Dini savaş
D
Etnik savaş
E
Sınırlı savaş
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi, biyolojik ve kimyasal savaşların özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kullanılan silahlar nedeniyle savaşın tüm taraflarının belirli ölçülerde zarar görmesi
B
Etkileri zaman ve mekanla sınırlandırılamayan silahlarla yapılan savaşlar olması
C
Askeri hedeflerle sınırlı savaşlar olması
D
Kitle imha silahları ile yapılan savaşlar olması
E
Çeşitli sözleşmelerle yasaklanmış olması
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi için savaş, en önemli politik amaç olan devletin bekâsı için gerekli bir araç olmaktan öte anlam taşımamaktadır?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Alexander Wendt
C
Nicholas J. Spykman
D
John Locke
E
Robert R. Livingston
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi Jus ad Bellum (savaşın haklı ve adil oluşu) ilkesinin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Savaşa gitmekte haklı bir nedenin varlığı
B
Hukuka uygun bir otoritenin savaşa karar vermesi
C
Düşmanın yok edilmesinin temel amaç olması
D
Savaşa son çare olarak başvurulması
E
Savaşa gitmekte iyi niyetin varlığı
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
Soru 148
Aşağıdakilerden hangisinde “Jus ad bellum” kavramının karşılığı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Savaşın haklı olması demektir.
B
Kuvvet kullanımının amacın ötesinde zarar vermemesi demektir.
C
Savaşta şiddetin ne ölçüde kullanılmasının uygun olacağını belirleyen ölçüttür.
D
Savaşta sivillerin kazaen ölmesinin haklı olması demektir.
E
Savaşta doğru hedefin kimler olduğunu belirlemeye yönelik bir ölçüttür.
Açıklama:
Savaşların kaynaklarıyla ilgili bilgiler ışığında, ‘savaşların insanlardan mı, devletlerden mi, yoksa uluslararası sistemden mi kaynaklandığı’ sorusunu yanıtlayabileceksiniz.
Soru 149
Birinci Dünya Savaşı strateji anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Savaştaki belirleyiciliği bakımından genel strateji önem kaybetmiştir.
B
Tarihteki ilk topyekûn savaş olarak kabul edilmektedir.
C
Bu tarihten önce strateji ve savaşın gidişatında başkomutanlar belirleyiciyken, Birinci Dünya Savaşı’nda devlet adamlığı önem kazanmıştır.
D
Georges Clemenceau ve Kayzer Wilhelm II başrolde yer almışlardır.
E
Birinci Dünya Savaşı sırasında Alman askeri stratejisi Genelkurmay Başkanı Schlieffen tarafından hazırlanmıştır.
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Soru 150
İki veya daha fazla devlet arasında soğuk savaş devam ediyorsa aşağıdaki unsurlardan hangisi bu savaşta gözlemlenmez?
Seçenekler
A
Silahlı çatışma
B
Propaganda
C
İdeolojik mücadele
D
Siyasal mücadele
E
Vekâleten savaş
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisi Summa Theologica başlıklı çalışmasında cevap aradığı temel soru, bazı savaşların izin verilir olup olmadığıdır?
Seçenekler
A
Thomas Aquinas
B
Francis De Vitoria
C
St. Augustine
D
Immanuel Kant
E
Thomas More
Açıklama:
Savaşların kaynaklarıyla ilgili bilgiler ışığında, ‘savaşların insanlardan mı, devletlerden mi, yoksa uluslararası sistemden mi kaynaklandığı’ sorusunu yanıtlayabileceksiniz.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisinde modern dönem-on dokuzuncu yüzyıl düşünürleri birlikte ve doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes - Jean Jacques Rousseau
B
Sun-Tzu - Thucydides
C
Machiavelli - St. Augustine
D
Carl Von Clausewitz - Georg Wilhem Friedrich Hegel - Antoine Henri Jomini
E
Thomas Aquinas - Francisco De Vitoria - Hugo Grotius
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisine göre savaş, devletlerarası ilişkileri belirleyen ‘doğa durumu’nun bir uzantısıdır?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes
B
Thomas Aquinas
C
John Locke
D
Antoine Henri Jomini
E
Thucydides
Açıklama:
Savaşların kaynaklarıyla ilgili bilgiler ışığında, ‘savaşların insanlardan mı, devletlerden mi, yoksa uluslararası sistemden mi kaynaklandığı’ sorusunu yanıtlayabileceksiniz.
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisine göre savaş gücün ve güç arayışının sonucudur?
Seçenekler
A
Thucydides
B
Machiavelli
C
Thomas Hobbes
D
Antoine Henri Jomini
E
Carl Von Clausewitz
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 155
Savaşlar aşağıdaki hangi seçenekte savaşan tarafların niteliklerine göre sınıflandırılmıştır?
Seçenekler
A
Topyekûn savaş - sınırlı savaş
B
Konvansiyonel savaş - nükleer savaş
C
Düzenli savaş - gerilla savaşı
D
Uluslararası savaş - iç savaş
E
Soğuk savaş - sıcak savaş
Açıklama:
Savaşların kaynaklarıyla ilgili bilgiler ışığında, ‘savaşların insanlardan mı, devletlerden mi, yoksa uluslararası sistemden mi kaynaklandığı’ sorusunu yanıtlayabileceksiniz.
Soru 156
İkinci Dünya Savaşına giden dönemde İngiltere Başbakanı Neville Chamberlain ile özdeşleştirilen politika aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatıştırma
B
Tırmanma
C
Soğuk Savaş
D
Dehşet Dengesi
E
Güç Dengesi
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Soru 157
İç savaşlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Zaman, yoğunluk ve genişlik açısından yüksek bir seviyeye ulaşmış iç çatışmalardır.
B
Taraflarından birisinin hükümet olduğu savaşlar iç savaş sayılmaktadır.
C
Cenevre Sözleşmelerinde iç savaşlar uluslararası olmayan savaşlar olarak tanımlanmaktadır.
D
Bir devletin sınırları içindeki örgütlü gruplar arası çatışmalar Uluslararası Hukuk’ta iç savaş olarak tanımlanmıştır.
E
Bir devletin sınırları içinde ordu güçleri dışındaki gruplar arası çatışmalardır.
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 158
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi savaşı insan doğasından kaynaklanan nedenlerle açıklamaz?
Seçenekler
A
Richard Dawkins
B
Jean Jacques Rousseau
C
Thomas Hobbes
D
Machiavelli
E
Thucydides
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 159
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi Aydınlanma Döneminde savaş ve strateji kavramlarını tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Clausewitz
B
Sun-Tzu
C
F. Hegel
D
Machiavelli
E
Rousseau
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Soru 160
Milletler Cemiyeti’nde savaşın yasaklandığı haller ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Savaş tahkim, uluslararası yargı ve soruşturma süreçlerinde alınan kararların ardından karara uyulmasının beklendiği üç aylık sürede yasaktır.
B
Savaş tahkim, uluslararası yargı ve soruşturma süreçlerinde alınan kararların ardından alınan karara uyulana kadar yasaktır.
C
Savaş tahkim, uluslararası yargı ve soruşturma süreçlerine başvurulursa tamamen yasaktır.
D
Savaş her durumda yasaktır.
E
Savaş yasak değildir.
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 161
Aşağıdakilerden hangisi, BM sisteminde savaşın yasaklanmadığı hallerden biridir?
Seçenekler
A
Meşru müdafaa durumunun ortaya çıkması
B
Bir devletin aşırı silahlanması
C
Bir devletin nükleer silahlara sahip olması
D
Ekonomik hegemonya tehdidinin ortaya çıkması
E
Bir devletin BM’ye üye olmayı reddetmesi
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Soru 162
Aşağıdakilerden hangisi, “topyekûn savaş”a örnektir?
Seçenekler
A
İkinci Dünya Savaşı
B
Vietnam Savaşı
C
Soğuk Savaş
D
Körfez Savaşı
E
Napoléon Savaşları
Açıklama:
Savaşların nedenleri konusundaki alternatif açıklamalar arasındaki farklılıkları ayırdederek savaşların nedenlerini belirtebileceksiniz.
Soru 163
Aşağıdakilerden hangisi bir savaş türü değildir?
Seçenekler
A
Nükleer savaş
B
Konvansiyonel savaş
C
Petrol Savaşı
D
Gerilla savaşı
E
İç savaş
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi, bir savaşı haklı kılan ölçütlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Karizmatik bir liderin varlığı
B
Hukuka uygun otorite
C
Savaşa son çare olarak başvurulması
D
Haklı neden
E
Savaşın başarı şansının olması
Açıklama:
‘Haklı Savaş’ kuramı çerçevesinde savaşların haklılığı konusunu tartışabileceksiniz.
Soru 165
Savaşın çıkması için olmazsa olmaz kabul edilen neden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeterli Neden
B
Görünen Neden
C
İzin verici Neden
D
Gerekli neden
E
Etkili Neden
Açıklama:
Yirminci yüzyıl savaşlarında uygulanan strateji ve taktikleri ifade edebileceksiniz.
Soru 166
Aşağıdakilerden hangisi, savaşların nedenleri konusunda kullanılan bir analiz düzeyi değildir?
Seçenekler
A
Bölge Düzeyi
B
Birey Düzeyi
C
Devlet Düzeyi
D
Etkileşim Düzeyi
E
Uluslararası Sistem Düzeyi
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 167
Savaşların kaynağını “üç imaj (birey-devlet-sistem)” ayrımına dayandıran yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emmanuel Kant
B
Carl von Clausewitz
C
Hedley Bull
D
Thomas Hobbes
E
Kenneth Waltz
Açıklama:
Savaş kavramını farklı çatışma türleri çerçevesinde tanımlayabileceksiniz.
Soru 168
I.Savaşın nedenleri II.Savaşın yürütülmesi III.Savaşın sonuçları Stratejik çalışmalar savaşın hangi boyut/boyutlarını inceler?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar savaşın üç boyutu olarak tanımlanan savaşın nedenleri, savaşın yürütülmesi ve sonuçları ile ilgilenen bir araştırma alanıdır.
Soru 169
‘Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır’ sözü hangi siyasi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Sun Tzu
C
Thucdides
D
Thomas Hobbes
E
Antoine Henri Jomine
Açıklama:
‘Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır, tek umut onlar olduğundan’ sözleri Machiavelli’in savaşa dair görüşlerini açıkça özetlemektedir.
Soru 170
Aşağıdakilerden hangileri modern dönem siyasi düşünürleridir?I.Hobbes
II.Rousseau
III.Machiavelli
II.Rousseau
III.Machiavelli
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Modern dönem siyasi düşünürleri Thomas Hobbes ve Jean-Jacques Rousseau’dur.
Soru 171
Savaşın hukuken yasaklanmasına dair ilk uygulama verilenlerden hangisi ile ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
NATO’nun kurulması
B
Milletler Cemiyetinin kurulması
C
Birleşmiş Milletlerin kurulması
D
Unesco’nun kurulması
E
Varşova Paktının kurulması
Açıklama:
Yirmi birinci yüzyıla gelindiğinde, I. Dünya Savaşı’nın yarattığı yıkıcı etkiyle savaş, yasaklanması öngörülen bir eylem biçimi haline gelmiştir. Nitekim savaşın hukuken yasaklanmasına dair ilk uygulama I. Dünya Savaşı sonrası kurulan Milletler Cemiyeti’nin kurulmasıyla ortaya çıkmıştır.
Soru 172
Topyekûn savaş hangi savaş türüne girmektedir?
Seçenekler
A
Kullanılan silah türüne göre
B
Kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğüne göre
C
Kullanılan yönteme göre
D
Savaşan tarafların niteliklerine göre
E
Kaynakların güdülerine göre
Açıklama:
Topyekûn savaş yoğunluk derecesi ve kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğüne göre değerlendirilmektedir.
Soru 173
Çatışan tarafların kesin zafer elde edebilmek hedefiyle askeri, ekonomik hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettiği savaş türü hangisidir?
Seçenekler
A
Topyekûn Savaş
B
Gerilla Savaşı
C
Nükleer Savaş
D
Sıcak Savaş
E
İç Savaş
Açıklama:
Çatışan tarafların kesin zafer elde edebilmek hedefiyle askeri, ekonomik hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettiği savaş top yekûn savaştır.
Soru 174
Nükleer silahlar şu ana kadar hangi ülke/ülkelere karşı kullanılmıştır?I.Almanya II.Rusya III.Japonya
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Nükleer silahlar şu ana kadar sadece II. Dünya Savaşı’nda ABD tarafından Japonya’ya karşı kullanılmıştır.
Soru 175
Hangi savaş türü Uluslararası Hukuk’ta bir savaş türü olarak kabul edilmemektedir?
Seçenekler
A
Topyekûn Savaş
B
İç Savaş
C
Nükleer Savaş
D
Gerilla Savaşı
E
Konvansiyonel Savaş
Açıklama:
Uluslararası hukukta iç savaş bir savaş türü olarak kabul edilmemektedir.
Soru 176
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi haklı savaş kavramını ‘mutlak haklı olan tanrıdır’ düşüncesiyle anlatmıştır?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Hugo Brotius
C
St Augustine
D
Thomas More
E
Francisco De Victoria
Açıklama:
St Augustine, haklı savaş kuramına ilk kaynaklık eden tanrı devleti (De Cvitate Dei) eserinde 'mutlak haklı olan Tanrı’nın savaşlarıdır' düşüncesini savunmuştur.
Soru 177
Tarihteki ilk topyekûn savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yüzyıl Savaşları
B
1.Dünya Savaşı
C
Amerikan İç Savaşı
D
2.Dünya Savaşı
E
Körfez Savaşı
Açıklama:
İkincisi çıkana kadar ‘Büyük Savaş’ olarak anılan I. Dünya Savaşı, tarihteki ilk topyekûn savaş olarak kabul edilmektedir.
Soru 178
Savaş olasılığı arttıkça Stratejik Çalışmalara olan ilgi de artmış, savaş ihtimali azaldıkça da çalışmalara gösterilen ilgi azalmıştır. Bu bilgiye göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Seçenekler
A
Savaşlar entellektüel bilgi gerektirir.
B
Savaşlar Stratejik Çalışmalar alanının varlık nedenidir.
C
Stratejik Çalışmalar savaşların azalmasını amaçlar.
D
Savaşlar hiç olmadığı kadar azalmıştır.
E
Stratejik Çalışmalar savaşların nedenlerini göz ardı eder.
Açıklama:
Verilen bilgi doğrultusunda stratejik çalışmaların temelinde savaşların yattığı çıkarımı yapılabilir. Başka bir deyişle savaş varsa stratejik çalışmalara ilgi de vardır.
Soru 179
Savaşı bir bilim olarak ele alan ve geometrik yöntemlerle açıklamaya çalışan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Hegel
B
Clausewitz
C
Jomini
D
Hobbes
E
Rousseau
Açıklama:
Modern dönem düşünürü olan Antoine Henri Jomini, savaşı bir sanat olarak değil bir bilim olarak değerlendirmiştir.
Soru 180
Kesin zafer elde etme amacıyla, çatışan tarafların askeri, ekonomik ve ideolojik kaynaklarının tümünü seferber ettikleri savaşa ne denir?
Seçenekler
A
Gerilla savaşı
B
Soğuk savaş
C
Konvansiyonel savaş
D
Topyekün savaş
E
İç savaş
Açıklama:
Topyekün savaş, tarafların kesin zafer elde etmeyi hedefleyerek tüm kaynaklarını (askeri, ekonomik, ideolojik vs.) kullandıkları savaşlar olarak tanımlanmaktadır.
Soru 181
Asimetrik savaşlarda, taraflardan birisi diğerinden daha zayıftır ve zayıf taraf genellikle devlet dışı bir aktör olarak görülmektedir. Bu durum aşağıdakilerden hangisine neden olabilir?
Seçenekler
A
Zayıf taraf, savaş hukukuna uymayarak sivillere zarar verebilir.
B
Zayıf taraf her zaman kaybeder.
C
Asimetrik savaşlar iç savaşlara neden olabilir.
D
Güçlü olan taraf caydırıcılık anlayışını benimser.
E
Taraflar benzer strateji ve taktikleri uygularlar.
Açıklama:
Çoğunlukla devlet dışı aktörler olarak görülen zayıf tarafın savaş hukukuna uyma gibi bir yükümlülüğü olmadığı için özellikle sivillere zarar verebilir ve ahlaki kritirleri göz ardı eden taktik ve stratejileri kullanabilirler.
Soru 182
Jus ad bellum ilkesine göre aşağıdakilerden hangisi savaşı haklı kılan ölçütlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hukuka uygun otorite
B
Amacın barış olması
C
Savaşın başarı şansının olması
D
Hukuka uygun niyet
E
Saldırı amacı taşıması
Açıklama:
Haklı neden, , jus ad bellum’un ilk ve en önemli koşuludur. Haklı savaş kuramcılarının hemen hepsi saldırı amacıyla yapılan savaşların “haklı” olamayacağını kabul etmektedirler. Diğer seçeneklerde verilenler ise savaşı haklı kılan ölçütler arasında yer alır.
Soru 183
Savaşların yıkıcı etkisinin anlaşılıp “barışçı bir birlik” kurulmasını öneren siyaset ve ahlak felsefecisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas More
B
Immanuel Kant
C
Hugo Grotius
D
St. Augustine
E
Francisco de Vitoria
Açıklama:
Immanuel Kant’a göre savaş, bütün kötülüklerin ve ahlaksal bozulmaların kaynağıdır. Toplumların savaşmadan, bir arada olabilmelerinin tek akılcı yolu bir dünya devletinin kurulmasıdır. Fakat bir dünya devleti de despotikleşip insan hak ve özgürlüklerini ihlal etmeyebilecektir. Bu nedenle Kant’ın ebedi barış için önerisi, “barışçı bir birlik” kurulmasıdır. Buna karşın, sürekli bir barış ancak savaşların zorlamasıyla, savaşların yıkıcı etkilerinin anlaşılmasıyla kurulabilecektir.
Soru 184
Ortaya çıktığında mutlaka savaş meydana getiren neden aşağıdaki savaş nedenleri türlerinden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Temel neden
B
Gerekli neden
C
Görünen neden
D
Etkili neden
E
Yeterli neden
Açıklama:
Yeterli neden, ortaya çıktığında mutlaka savaş meydana getiren neden olarak tanımlanmaktadır. Mesela birbirinden ideolojik ve pratik olarak nefret eden iki devletin bulunması savaşın yeterli nedenidir.
Soru 185
Savaşın nedenlerini analiz düzeylerine dayandırmak ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Waltz’un yaptığı “üç imaj” ayrımına dayanmaktadır.
B
Birey düzeyindeki bir görüşe göre savaşın nedeni insan doğasıdır.
C
Devlet düzeyindeki analizin odak noktası kültürlerdir.
D
Sistem düzeyindeki analiz, dünyanın sosyal-siyasal-ekonomik yapısına odaklanır.
E
Tek bir doğru analiz düzeyi olduğunu söylemek mümkün değildir.
Açıklama:
Savaşın nedenlerini analiz düzeyi yoluyla düzenleme, Waltz’un Man, The State and War (İnsan, Devlet ve Savaş) kitabında yaptığı “üç imaj” ayrımına dayanmaktadır. Buna göre devlet düzeyindeki analizin odak noktası devlet ve izlediği politikadır, kültür değildir.
Soru 186
İnsanların bir şeyin eksikliğini hissettikleri zaman savaş çıkarmaya daha yatkın olurlar görüşünü aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi benimsemiştir?
Seçenekler
A
Sosyal psikoloji yaklaşımı
B
Grup faaliyetleri yaklaşımı
C
Etkileşim düzeyi yaklaşımı
D
Sistem yaklaşımı
E
Yanlış algılama yaklaşımı
Açıklama:
Sosyal psikoloji alanında ortaya koyulan çalışmalara dayanan görüşe göre, insanlar bir şeylerin eksikliğini hissettikleri zaman savaş çıkarmaya daha yatkın olurlar. Bu noktada temel belirleyen olarak hayal kırıklığının etkisi ortaya çıkmaktadır.
Soru 187
Nükleer strateji dönemi ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı’nda
B
İki Savaş arası dönemde
C
İkinci Dünya Savaşı’nda
D
Aydınlanma döneminde
E
On dokuzuncu yüzyılda
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı’nın sonunda ABD’nin Japonya’ya karşı kullandığı iki atom bombası nükleer strateji dönemini başlatmıştır.
Soru 188
- Savaşın nedenleri
- Savaşın yürütülmesi
- Savaşın sonuçları
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar savaşın üç boyutu olarak tanımlanan savaşın nedenleri, savaşın yürütülmesi ve sonuçları ile ilgilenen bir araştırma alanıdır.
Soru 189
‘Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır’ sözü hangi siyasi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Sun Tzu
C
Thucdides
D
Thomas Hobbes
E
Antoine Henri Jomine
Açıklama:
‘Savaş kimlere gerekliyse onlar için haklıdır ve silahlar kutsaldır, tek umut onlar olduğundan’ sözleri Machiavelli’in savaşa dair görüşlerini açıkça özetlemektedir.
Soru 190
Aşağıdakilerden hangisi veyahangileri modern dönem siyasi düşünürleri arasında yer almaktadır?
- Hobbes
- Rousseau
- Machiavelli
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Modern dönem siyasi düşünürleri Thomas Hobbes ve Jean-Jacques Rousseau’dur. Machiavelli ise Kalsik dönemde yer almaktadır.
Soru 191
Savaşın hukuken yasaklanmasına dair ilk uygulama ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
NATO’nun kurulması
B
Milletler Cemiyetinin kurulması
C
Birleşmiş Milletlerin kurulması
D
Unesco’nun kurulması
E
Varşova Paktının kurulması
Açıklama:
Yirmi birinci yüzyıla gelindiğinde, I. Dünya Savaşı’nın yarattığı yıkıcı etkiyle savaş, yasaklanması öngörülen bir eylem biçimi haline gelmiştir. Nitekim savaşın hukuken yasaklanmasına dair ilk uygulama I. Dünya Savaşı sonrası kurulan Milletler Cemiyeti’nin kurulmasıyla ortaya çıkmıştır.
Soru 192
Topyekûn savaş hangi savaş türüne girmektedir?
Seçenekler
A
Kullanılan silah türüne göre
B
Kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğüne göre
C
Kullanılan yönteme göre
D
Savaşan tarafların niteliklerine göre
E
Kaynakların güdülerine göre
Açıklama:
Topyekûn savaş yoğunluk derecesi ve kapsadığı coğrafi alanın büyüklüğüne göre değerlendirilmektedir.
Soru 193
Çatışan tarafların kesin zafer elde edebilmek hedefiyle askeri, ekonomik hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettiği savaş türü hangisidir?
Seçenekler
A
Topyekûn Savaş
B
Gerilla Savaşı
C
Nükleer Savaş
D
Sıcak Savaş
E
İç Savaş
Açıklama:
Çatışan tarafların kesin zafer elde edebilmek hedefiyle askeri, ekonomik hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettiği savaş topyekûn savaştır. İç savaşının belirleyici özelliği ise aynı ülkede yaşayanlar arasında hükümet üzerinde kontrol sağlanma amacının güdülmesidir. Gerilla savaşı ise gayri nizami niteliktedir.
Soru 194
Nükleer silahlar şu ana kadar hangi ülkeye karşı kullanılmıştır?
- Almanya
- Rusya
- Japonya
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Nükleer silahlar şu ana kadar sadece II. Dünya Savaşı’nda ABD tarafından Japonya’ya karşı kullanılmıştır.
Soru 195
Hangi savaş türü Uluslararası Hukuk’ta bir savaş türü olarak kabul edilmemektedir?
Seçenekler
A
Topyekûn Savaş
B
İç Savaş
C
Nükleer Savaş
D
Gerilla Savaşı
E
Konvansiyonel Savaş
Açıklama:
Uluslararası hukukta iç savaş bir savaş türü olarak kabul edilmemektedir.
Soru 196
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi haklı savaş kavramını ‘mutlak haklı olan tanrıdır’ düşüncesiyle anlatmıştır?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Hugo Brotius
C
St Augustine
D
Thomas More
E
Francisco De Victoria
Açıklama:
St Augustine, haklı savaş kuramına ilk kaynaklık eden tanrı devleti (De Cvitate Dei) eserinde mutlak haklı olan Tanrı’nın savaşlarıdır düşüncesini savunmuştur.
Soru 197
Tarihteki ilk topyekûn savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yüzyıl Savaşları
B
I. Dünya Savaşı
C
Amerikan İç Savaşı
D
II. Dünya Savaşı
E
Körfez Savaşı
Açıklama:
İkincisi çıkana kadar ‘Büyük Savaş’ olarak anılan I. Dünya Savaşı, tarihteki ilk topyekûn savaş olarak kabul edilmektedir.
Soru 198
Aşağıdakilerden hangisi stratejik çalışmaların varlık nedenidir?
Seçenekler
A
Barış
B
Güvenlik
C
Savaş
D
Göç
E
Ekonomi
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar alanına dair akademik ilgi Soğuk Savaş koşullarında, yani savaşın bir tehdit unsuru olarak varoluşuyla doğmuştur. Dolayısıyla Stratejik Çalışmalara gösterilen entelektüel ilgi ile savaşın gelişim çizgisi doğru orantılı olmuş, savaş olasılığı arttıkça akademik ilgi de artmış, savaş olasılığı azaldıkça Stratejik Çalışmaların bir araştırma alanı olarak önemi azalmıştır. Bu bağlamda savaş, Stratejik Çalışmalar alanının varlık nedenidir.
Soru 199
Aşağıdakidüşünürlerden hangisi savaşı yücelterek başarılı savaşların devletlerin gücünü sağlamlaştırdığını ve bu yolla insanların ahlaksal sağlıklarını ve ulusal onurlarını koruduğunu savunmaktadır?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes
B
Antoine Henri Jomini
C
Georg Wilhem Friedrich Hegel
D
Jean-Jacques Rousseau
E
Sun-Tzu
Açıklama:
On dokuzuncu yüzyıl düşünürü Hegel’e göre savaş devletlerarası alana ait bir kavramdır. Savaş, Hegel’in düşüncesinde diğer birçok düşünürde gördüğümüz gibi kaçınılmaz ve doğal olarak karşılanmakla kalmaz, aynı zamanda yüceltilir de. Çünkü Hegel’e göre başarılı savaşlar, devletlerin gücünü sağlamlaştırır ve bu yolla insanların ahlaksal sağlıklarını ve ulusal onurlarını korurlar.
Soru 200
Aşağıdakilerden hangisi çatışan tarafların kesin zafer elde etme hedefiyle askeri, ekonomik ve hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettikleri savaş kavramını tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Konvansiyonel savaş
B
Sınırlı savaş
C
Topyekûn savaş
D
İç savaş
E
Gerilla savaşı
Açıklama:
Topyekûn savaş çatışan tarafların kesin zafer elde etme hedefiyle askeri, ekonomik ve hatta ideolojik tüm kaynaklarını seferber ettikleri savaşlardır. Belirli silahlarla, belirli bir savaş alanında askerlerin çarpıştıkları savaşların aksine, topyekûn savaşlarda ayrım yoktur. Nüfusun tamamı asker, ülkenin tamamı savaş alanıdır. Asker ile sivil arasındaki ayırım kaybolur ve askerlerle birlikte siviller ile sivillere ait alanlar da savaşa dâhil edilir. İkinci Dünya Savaşı topyekûn savaşın en iyi örneklerindendir.
Soru 201
Aşağıdakilerden hangisi haklı savaş kavramının içerisinde yer bulamaz?
Seçenekler
A
Hukuka uygun otorite
B
Savaşın başarı şansının olması
C
Savaşa son çare olarak başvurulması
D
Sivil dokunulmazlığı
E
Ülke sınırlarını genişletmek
Açıklama:
Haklı savaş kuramında, savaşın başarı şansının olması koşuluna da önem verilmektedir. Bu koşulun asıl vurgusu, insan ve ekonomik kaynakların başarı şansı olmayan bir eylem için boşa harcanmamasıdır. Hukuka uygun otorite ile genel olarak devletin iktidarı kastedilir. Haklı savaş kuramında savaş ilanı yalnızca hukuka uygun otoriteye aittir, aksi bir durumda savaşın haklı olma olasılığı ortadan kalkacaktır. Sivil dokunulmazlığı, savaşta doğru hedefin kimler olduğunu belirlemeye yönelik bir ölçüttür. Haklı savaş kuramına göre, haklı bir savaşta hedefler arasında ayrım yapmamak sivilleri de kapsayacağından savaşın haklılığını zedeleyecektir.
Soru 202
Avusturya-Macaristan veliahdının Sırp bir milis tarafından öldürülmesi Garnett'in savaş nedenleri sınıflamasındaki nedendir?
Seçenekler
A
Etkili neden
B
İzin veren neden
C
Görünen neden
D
Yeterli neden
E
Gerekli neden
Açıklama:
Görünen neden, savaşların ortaya çıkışını tetikleyen neden olarak tanımlanabilir. Görünen nedene dair en iyi ve en fazla kullanılan örnek, Birinci Dünya Savaşı’nın nedeni olarak Avusturya-Macaristan veliahdının Sırp bir milis tarafından öldürülmesidir. Birinci Dünya Savaşı’nı bildiğimiz şekliyle tetikleyen görünürdeki neden bu olaydır. Buna karşın esas neden, devletlerin politikalarından çok uluslararası sistemin yapısal etkilerinin analiz edilmesiyle anlaşılabilecek nedendir. Birinci Dünya Savaşı örneğinde savaşını çıkmasına yol açan esas nedenin sömürgecilik yarışı olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü savaşa giden süreçte devlet adamlarının savaşı önlemek amacıyla yaptıkları girişimler, sömürgecilik yarışının sert rekabet koşulları içinde geçmesi nedeniyle savaşın çıkışına engel olamamıştır.
Soru 203
Aşağıdakilerden hangisi Waltz'ın belirttiği savaşın esas nedenlerinin bulunduğu düzeydir?
Seçenekler
A
Birey düzeyi
B
Devlet düzeyi
C
Sistem düzeyi
D
Uluslararası sistem düzeyi
E
İnsan doğası düzeyi
Açıklama:
Waltz, savaşların neden kaynaklandığı sorusuna birey ve devlet olarak iki düzeyden (birinci ve ikinci imaj) bakılarak yanıt arandığını, oysa savaşların “esas” nedenlerinin üçüncü düzeyde, yani uluslararası sistem düzeyinde bulunabileceğini öne sürerek üç imaj belirlemiştir.
Soru 204
Aşağıdakilerden hangisi savaşın birey düzeyindeki insan doğasından kaynaklanan nedenlerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Hayal kırıklığı
C
Yanlış algılama
D
Grup etkisi
E
Güven
Açıklama:
Bir görüşe göre savaşın nedenleri grup faaliyetleri çerçevesinde açıklanır. Ünlü Alman filozof Friedrich W. Nietzche’ye göre çılgınlık bireylerde istisna, gruplarda kuraldır. Normalde saldırgan olmayan insanların, grup ortamlarında saldırganlaştıklarınıgörürüz. Bunun nedeni, gruplarda bireysel sorumluluğun ortadan kalkması ve sorumluluğun yayılmasıdır. Üçüncü görüş savaşın nedenlerini bireylerin yanlış algılamalarına dayandırır, dolayısıyla bunu etkileyen kişilikleri, psikolojileri ve inanç sistemlerine odaklanır. Reinhold Niebuhr’a göre, sıradan insan güç ve prestij gibi hedeflerine çoğunlukla ulaşamaz. Hayal kırıklığı yaşar ve bunu siyasi faaliyetlerine yansıtır. Bir şeye ulaşamamanın nedenlerini insan kendisinde aramaz, engellendiğini düşünür. Bu düşünce de kendisini engelleyenlere karşı saldırma dürtüsünü harekete geçirir. Bu çerçevede, hayal kırıklığı, göreceli yoksullukla da bir araya geldiğinde savaşın kaynağı durumuna gelir.
Soru 205
Aşağıdakilerden hangisine göre gücün devletler arasında göreceli olarak eşit dağıldığı dönemlerde, çatışmaların savaşa dönüşme olasılığı daha yüksektir?
Seçenekler
A
Güç geçişi teorisi
B
Çatışma sarmalı yaklaşımı
C
Hegemonik istikrar teorisi
D
Hiyerarşik yapı yaklaşımı
E
Çok düzeyli analiz yaklaşımı
Açıklama:
Güç Geçişi Teorisine (Power Transition) göre, gücün devletler arasında göreceli olarak eşit dağıldığı dönemlerde, çatışmaların savaşa dönüşme olasılığı daha yüksektir.
Soru 206
Aşağıdakilerden hangisi tarihteki ilk topyekûn savaş olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı
B
İkinci Dünya Savaşı
C
Birinci Körfez Savaşı
D
İran-Irak Savaşı
E
Birinci İnönü Savaşı
Açıklama:
İkincisi çıkana kadar “Büyük Savaş” olarak anılan Birinci Dünya Savaşı, tarihteki ilk topyekûn savaş olarak kabul edilmektedir. Çünkü tarihte ilk kez, savaşan ülkelerde yaşayan hemen herkes savaştan bir şekilde etkilenmiştir.
Soru 207
Savaş olasılığı arttıkça Stratejik Çalışmalara olan ilgi de artmış, savaş ihtimali azaldıkça da çalışmalara gösterilen ilgi azalmıştır. Bu bilgiye göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Seçenekler
A
Savaşlar entellektüel bilgi gerektirir.
B
Savaşlar Stratejik Çalışmalar alanının varlık nedenidir.
C
Stratejik Çalışmalar savaşların azalmasını amaçlar.
D
Savaşlar hiç olmadığı kadar azalmıştır.
E
Stratejik Çalışmalar savaşların nedenlerini göz ardı eder.
Açıklama:
Verilen bilgi doğrultusunda stratejik çalışmaların temelinde savaşların yattığı çıkarımı yapılabilir. Başka bir deyişle savaş varsa stratejik çalışmalara ilgi de vardır. Dünya tarihine bakıldığında savaşların entelektüel bilgi gerektirmediği görülmektedir. Verilen bilgiler doğrultusunda stratejik çalışmaların azalmasının savaşları azaltmayı amaçladığı; savaşların azaldığı ve stratejik çalışmaların savaşların nedenlerini göz ardı ettiği sonuçlarına ulaşılamaz.
Soru 208
Savaşı bir bilim olarak ele alan ve geometrik yöntemlerle açıklamaya çalışan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Hegel
B
Clausewitz
C
Jomini
D
Hobbes
E
Rousseau
Açıklama:
Modern dönem düşünürü olan Antoine Henri Jomini, savaşı bir sanat olarak değil bir bilim olarak değerlendirmiştir.
Soru 209
Kesin zafer elde etme amacıyla, çatışan tarafların askeri, ekonomik ve ideolojik kaynaklarının tümünü seferber ettikleri savaşa ne denir?
Seçenekler
A
Gerilla savaşı
B
Soğuk savaş
C
Konvansiyonel savaş
D
Topyekûn savaş
E
İç savaş
Açıklama:
Topyekûn savaş, tarafların kesin zafer elde etmeyi hedefleyerek tüm kaynaklarını (askeri, ekonomik, ideolojik vs.) kullandıkları savaşlar olarak tanımlanmaktadır. Gerilla savaşı gayri nizami; soğuk savaş, silahlı çatışmanın olmadığı; konvansiyonel savaş, geleneksel çatışma şeklinin uygulandığı; iç savaş ise, herhangi bir ülkede hükümet ile ülke vatandaşları arasında gerçekleşen savaştır.
Soru 210
Asimetrik savaşlarda, taraflardan birisi diğerinden daha zayıftır ve zayıf taraf genellikle devlet dışı bir aktör olarak görülmektedir. Bu durum aşağıdakilerden hangisine neden olabilir?
Seçenekler
A
Zayıf taraf, savaş hukukuna uymayarak sivillere zarar verebilir.
B
Zayıf taraf her zaman kaybeder.
C
Asimetrik savaşlar iç savaşlara neden olabilir.
D
Güçlü olan taraf caydırıcılık anlayışını benimser.
E
Taraflar benzer strateji ve taktikleri uygularlar.
Açıklama:
Çoğunlukla devlet dışı aktörler olarak görülen zayıf tarafın savaş hukukuna uyma gibi bir yükümlülüğü olmadığı için özellikle sivillere zarar verebilir ve ahlaki kriterleri göz ardı eden taktik ve stratejileri kullanabilirler.
Soru 211
Jus ad bellum ilkesine göre aşağıdakilerden hangisi savaşı haklı kılan ölçütlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hukuka uygun otorite
B
Amacın barış olması
C
Savaşın başarı şansının olması
D
Hukuka uygun niyet
E
Saldırı amacı taşıması
Açıklama:
Haklı neden, jus ad bellum’un ilk ve en önemli koşuludur. Haklı savaş kuramcılarının hemen hepsi saldırı amacıyla yapılan savaşların “haklı” olamayacağını kabul etmektedirler. Diğer seçeneklerde verilenler ise savaşı haklı kılan ölçütler arasında yer alır.
Soru 212
Savaşların yıkıcı etkisinin anlaşılıp “barışçı bir birlik” kurulmasını öneren siyaset ve ahlak felsefecisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas More
B
Immanuel Kant
C
Hugo Grotius
D
St. Augustine
E
Francisco de Vitoria
Açıklama:
Immanuel Kant’a göre savaş, bütün kötülüklerin ve ahlaksal bozulmaların kaynağıdır. Toplumların savaşmadan, bir arada olabilmelerinin tek akılcı yolu bir dünya devletinin kurulmasıdır. Fakat bir dünya devleti de despotikleşip insan hak ve özgürlüklerini ihlal etmeye meyledebilecektir. Bu nedenle Kant’ın ebedi barış için önerisi, “barışçı bir birlik” kurulmasıdır. Buna karşın, sürekli bir barış ancak savaşların zorlamasıyla, savaşların yıkıcı etkilerinin anlaşılmasıyla kurulabilecektir.
Soru 213
“Ortaya çıktığında mutlaka savaş meydana getiren nedendir.” Aşağıdaki savaş nedenleri türlerinden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Temel neden
B
Gerekli neden
C
Görünen neden
D
Etkili neden
E
Yeterli neden
Açıklama:
Yeterli neden, ortaya çıktığında mutlaka savaş meydana getiren neden olarak tanımlanmaktadır. Mesela birbirinden ideolojik ve pratik olarak nefret eden iki devletin bulunması savaşın yeterli nedenidir.
Soru 214
Savaşın nedenlerini analiz düzeylerine dayandırmak ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Waltz’un yaptığı “üç imaj” ayrımına dayanmaktadır.
B
Birey düzeyindeki bir görüşe göre savaşın nedeni insan doğasıdır.
C
Devlet düzeyindeki analizin odak noktası kültürlerdir.
D
Sistem düzeyindeki analiz, dünyanın sosyal-siyasal-ekonomik yapısına odaklanır.
E
Tek bir doğru analiz düzeyi olduğunu söylemek mümkün değildir.
Açıklama:
Savaşın nedenlerini analiz düzeyi yoluyla düzenleme, Waltz’un ‘Man, The State and War’ (İnsan, Devlet ve Savaş) kitabında yaptığı “üç imaj” ayrımına dayanmaktadır. Buna göre devlet düzeyindeki analizin odak noktası devlet ve izlediği politikadır, kültür değildir.
Soru 215
'İnsanların bir şeyin eksikliğini hissettikleri zaman savaş çıkarmaya daha yatkın olurlar’görüşünü aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinde benimsenmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal psikoloji yaklaşımı
B
Grup faaliyetleri yaklaşımı
C
Etkileşim düzeyi yaklaşımı
D
Sistem yaklaşımı
E
Yanlış algılama yaklaşımı
Açıklama:
Sosyal psikoloji alanında ortaya koyulan çalışmalara dayanan görüşe göre, insanlar bir şeylerin eksikliğini hissettikleri zaman savaş çıkarmaya daha yatkın olurlar. Bu noktada temel belirleyen olarak hayal kırıklığının etkisi ortaya çıkmaktadır.
Soru 216
Nükleer strateji dönemi ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı’nda
B
İki Savaş arası dönemde
C
İkinci Dünya Savaşı’nda
D
Aydınlanma döneminde
E
On dokuzuncu yüzyılda
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı’nın sonunda ABD’nin Japonya’ya karşı kullandığı iki atom bombası nükleer strateji dönemini başlatmıştır.
Ünite 4
Soru 1
Soğuk Savaş döneminin teorik çalışmalarında ve pratikte genel anlamıyla karşı tarafı saldırmaktan men etmeyi öngören “caydırıcılık” anlayışının yaygın olarak kullandığı analiz yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel caydırıcılık
B
Oyun teorisi
C
Dolaysız caydırıcılık
D
Genişletilmiş genel caydırıcılık
E
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık ve oyun teorisi Stratejik Çalışmalar alanının ilgilendiği temel konular ve anahtar kavramlardır. Soğuk Savaş döneminin teorik çalışmalarında ve pratikte genel anlamıyla karşı tarafı saldırmaktan men etmeyi öngören “caydırıcılık” anlayışının yaygın olarak kullandığı analiz yöntemi oyun teorisidir.
Soru 2
Aşağıdaki hangi bilim adamına göre oyun teorisi en iyi davranış biçiminin diğerlerinden beklenilen davranışa göre belirlendiği bir yaklaşım ortaya koyduğundan caydırıcılık teorisiyle uyumlu ve onu tamamlayıcıdır?
Seçenekler
A
Alexander L. George
B
Bernard Brodie
C
Schelling
D
Glenn Snyder
E
Albert Wohlstetter
Açıklama:
Schelling’e göre oyun teorisi en iyi davranış biçiminin diğerlerinden beklenilen davranışa göre belirlendiği bir yaklaşım ortaya koyduğundan caydırıcılık teorisiyle uyumlu ve onu tamamlayıcıdır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi caydırıcılığın öncü teorisyeni ve Stratejik Çalışmaların gelişiminde önemli bir isimdir?
Seçenekler
A
Richard M. Nixon
B
George W. Bush
C
Kenneth Waltz
D
Raymond Aron
E
Bernard Brodie
Açıklama:
Caydırıcılığın öncü teorisyeni, Stratejik Çalışmaların gelişiminde önemli bir isim olan Bernard Brodie’dir.
Soru 4
Caydırıcılık stratejisinin gelişimini belirli dönemlere ayırmak mümkündür.Bu bilgiye göre, aşağıdaki hangi yıllar karşılıklı caydırıcılık dönemine aittir?
Seçenekler
A
1962-1983
B
1945-1962
C
1983-1990
D
1990 sonrası
E
1953-1957
Açıklama:
Caydırıcılık stratejisinin gelişini belirli dönemlere ayırmak mümkündür. Bu kapsamda, 1945-1962 arası Zorlayıcı İkna Dönemi, 1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi, 1983-1990 Savunmacı Caydırıcılık Dönemi ve 1990 sonrası Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi şeklindeki ayrım Stratejik Çalışmalarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
Soru 5
Caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1962-1983 dönemi
B
1945-1962 dönemi
C
1983-2001 dönemi
D
1983-1990 dönemi
E
1949-1950 dönemi
Açıklama:
1945-1962 Dönemi
Bu dönem caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi olmakla birlikte, birçok yazar bu dönemi caydırıcılık değil, zorlayıcı ikna (compellence) kavramıyla ifade etmeyi tercih etmektedir.
Bu dönem caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi olmakla birlikte, birçok yazar bu dönemi caydırıcılık değil, zorlayıcı ikna (compellence) kavramıyla ifade etmeyi tercih etmektedir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi caydırıcılık teorisinin temel
varsayımları arasında değildir?
varsayımları arasında değildir?
Seçenekler
A
Her iki taraf da nükleer silahların kullanımı gibi stratejik kararların alınmasında, karar alma yapısı üzerinde merkezi kontrole sahiptir
B
İki tarafın da değer sıralaması benzerdir, en azından büyük ölçekli şiddetten kaçınma gibi temel değerleri paylaşırlar
C
Nükleer silahlar gibi çok yüksek riskli tehditler saldırganlığı teşvik etmez, yatıştırır
D
Caydırıcılığın hala geçerli bir strateji olduğunu savunmakla birlikte, savunma ve güvenlik politikalarında Soğuk Savaştaki merkezi rolüne dönülmesini değil, gerektiğinde kullanılacak bir strateji olmasını savunurlar
E
Saldırgan ve caydırıcı tarafların karar alıcıları rasyoneldir; mevcut koşulları rasyonel olarak değerlendirirler
Açıklama:
Caydırıcılık Teorisinin Temel Varsayımları
1. Saldırgan ve caydırıcı tarafların karar alıcıları rasyoneldir; mevcut koşulları rasyonel olarak değerlendirirler.
2. Nükleer silahlar gibi çok yüksek riskli tehditler saldırganlığı teşvik etmez, yatıştırır.
3. İki tarafın da değer sıralaması benzerdir, en azından büyük ölçekli şiddetten kaçınma gibi temel değerleri paylaşırlar.
4. Her iki taraf da nükleer silahların kullanımı gibi stratejik kararların alınmasında, karar alma yapısı üzerinde merkezi kontrole sahiptir.
1. Saldırgan ve caydırıcı tarafların karar alıcıları rasyoneldir; mevcut koşulları rasyonel olarak değerlendirirler.
2. Nükleer silahlar gibi çok yüksek riskli tehditler saldırganlığı teşvik etmez, yatıştırır.
3. İki tarafın da değer sıralaması benzerdir, en azından büyük ölçekli şiddetten kaçınma gibi temel değerleri paylaşırlar.
4. Her iki taraf da nükleer silahların kullanımı gibi stratejik kararların alınmasında, karar alma yapısı üzerinde merkezi kontrole sahiptir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi oyunlarda olması gereken temel özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır
B
İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar
C
Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar
D
Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olabilir ya da olmayabilir
E
Her oyun kesin bir durumla sonlanmaz
Açıklama:
Oyunların tümü temel bazı özellikleri paylaşırlar:
- Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır
- Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar
- İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar
- Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olabilir ya da olmayabilir (oyuncuların birbirlerinin seçimlerini bildikleri oyunlara mükemmel enformasyon oyunları denir)
- Oyun başarılı seçimler içerirse “sona erdirme kuralı” vardır
- Her oyun kesin bir durumla sona erer.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin uyarlandığı durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomi
B
Politika
C
Karar alma
D
Diplomasi
E
Stratejik caydırıcılık
Açıklama:
Oyun teorisi politikaya, daha çok karar alma, diplomasi, stratejik caydırıcılık ve savaşa uyarlanmıştır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi devletler arasında düşmanca ilişkilerin olduğu durumla ilgilidir?
Seçenekler
A
Genel caydırıcılık
B
Dolaysız caydırıcılık
C
Genişletilmiş genel caydırıcılık
D
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
E
Caydırıcılık
Açıklama:
Genişletilmiş genel caydırıcılık devletler arasında düşmanca ilişkilerin olduğu durumla ilgilidir.
Soru 10
Dunkirk Antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1949 yılında
B
1947 yılında
C
1978 yılında
D
1962 yılında
E
1990 yılında
Açıklama:
İngiltere ve Fransa arasında 1947’de imzalanan Dunkirk Antlaşması.
Soru 11
- Caydırıcılık
- Genel caydırıcılık
- Dolaysız caydırıcılık
- Dolaysız Genel Caydırıcılık
Seçenekler
A
i ve iii
B
i, ii ve iii
C
i ve iv
D
iii ve iv
E
ii, iii ve iv
Açıklama:
Caydırıcılık, Genel caydırıcılık ve Dolaysız caydırıcılık caydırıcılık kavramları arasındadır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi genişletilmiş caydırıcılık için söylenebilir?
Seçenekler
A
Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği liderliğindeki iki kutuplu düzende en yaygın görülen caydırıcılık türüdür.
B
Taraflardan en az birisi ciddi ve kesin bir saldırı planı içindeyse ve karşı taraf da misilleme tehdidiyle bu saldırıyı önlemeye çalışıyorsa ortaya çıkan caydırıcılık türüdür.
C
Bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasıdır.
D
Devletler arasında düşmanca ilişkilerin olduğu durumla ilgilidir, fakat herhangi bir devlete karşı doğrudan askeri kuvvet kullanımı hazırlığı görülmez.
E
Saldırgan devletin, bir başka devlete karşı saldırı olasılığı yakın tehdittir.
Açıklama:
Genişletilmiş caydırıcılık bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasıdır.
Soru 13
Taraflardan en az birisi ciddi ve kesin bir saldırı planı içindeyse ve karşı taraf da misilleme tehdidiyle bu saldırıyı önlemeye çalışıyorsa ortaya çıkan caydırıcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genişletilmiş caydırıcılık
B
Genel caydırıcılık
C
Dolaysız caydırıcılık
D
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
E
Genişletilmiş genel caydırıcılık
Açıklama:
Taraflardan en az birisi ciddi ve kesin bir saldırı planı içindeyse ve karşı taraf da misilleme tehdidiyle bu saldırıyı önlemeye çalışıyorsa ortaya çıkan caydırıcılık türü dolaysız caydırıcılıktır
Soru 14
Devletler arasında düşmanca ilişkilerin olduğu durumla ilgili olan, fakat herhangi bir devlete karşı doğrudan askeri kuvvet kullanımı hazırlığı görülmeyen caydırıcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel caydırıcılık
B
Dolaysız caydırıcılık
C
Genişletilmiş genel caydırıcılık
D
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
E
Dolaylı caydırıcılık
Açıklama:
Devletler arasında düşmanca ilişkilerin olduğu durumla ilgili olan, fakat herhangi bir devlete karşı doğrudan askeri kuvvet kullanımı hazırlığı görülmeyen caydırıcılık türü Genişletilmiş genel caydırıcılıktır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi caydırıcılık türleri ve tehdit düzeyi eşleştirmeleriyle ilgili yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık - Düşmanca ilişki durumu ve yakın-olası tehdit yoktur.
B
Dolaysız Caydırıcılık - Yakın-Olası
C
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık - Düşmanca ilişki durumu ve yakın-olası tehdit
yoktur.
yoktur.
D
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık - Yakın-Olası
E
Genel Caydırıcılık - Yakın-Olası
Açıklama:
Genel Caydırıcılık - Yakın-Olası eşleşmesi yanlış bilgi içermektedir. Doğrusu Genel Caydırıcılık - Düşmanca ilişki durumu ve yakın-olası tehdit yoktur. olacaktır.
Soru 16
Caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi olan 1945-1962 yıllarında caydırıcılık kavramı yerine aşağıdaki kavramlardan hangisi kullanılmıştır?
Seçenekler
A
zorlayıcı ikna
B
Mücadele gücü
C
Savunma stratejisi
D
Tetikte bekleme
E
Savunma sanatı
Açıklama:
Caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi olan 1945-1962 yıllarında caydırıcılık kavramı yerine zorlayıcı ikna kullanılmıştır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi 1945-1962 caydırıcılık dönemi için yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Bu dönem caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi olarak kabul edilmektedir.
B
Birçok yazar bu dönemi caydırıcılık değil, zorlayıcı ikna (compellence) kavramıyla ifade etmeyi tercih etmektedir.
C
Caydırıcılık teorisinin belirginleştiği ve keskinleştiği dönemi kapsamaktadır.
D
Bu dönem karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilmektedir.
E
1950’lerin sonlarında ise caydırıcılık stratejisinin nükleer silahları pazarlık amacıyla kullanma tehdidi üzerine kurgulanması gündeme geldi.
Açıklama:
karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962-1983 yılları arasında kalmakta olduğundan 1945-1962 caydırıcılık dönemi için yanlış bilgi içermektedir
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinde oyunların paylaştıkları temel özellikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Oyunda en az dört ya da daha fazla oyuncu olmalıdır
B
Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar
C
İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar
D
Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olabilir ya da olmayabilir
E
Her oyun kesin bir durumla sona erer.
Açıklama:
Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır
Soru 19
Tavuk oyunu arabalarını birbirlerine doğru son süratle süren gençleri içeren oyundur. Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinde iki kişili (A ve B) değişken-toplamlı oyunlardan tavuk oyununun olası sonuçları arasında değildir?
Seçenekler
A
İki oyuncu da yoldan saptığında, ikisi de “tavuk” olur ama hiçbiri prestij kaybetmez.
B
A saptığında B sapmazsa, A “tavuk” olur ve B prestijini artırır.
C
A değil B saparsa, bu sefer de B prestij kaybederken A kazanır.
D
İki oyuncu da yoldan saptığında, ikisi de “tavuk” olur ve her iki oyuncuda prestij kaybeder.
E
İkisi de sapmadan yollarına devam ederse, çarpışırlar ve bu oyun ölümle sonuçlanır.
Açıklama:
İki oyuncu da yoldan saptığında, ikisi de “tavuk” olur ama hiçbiri prestij kaybetmemektedir.
Soru 20
Mahkum oyununda tutuklanan iki şüphelinin birbirinden ayrı tutularak sorgulanması örneğidir. Soruşturmayı yapan, şüphelilerin suçlu olduğundan emindir ama elinde kanıt yoktur. Aşağıdakilerden hangisi Mahkum ikilemi oyununda her iki suçlununda en az ceza alması için gerçekleşmesi gereken olasılıktır?
Seçenekler
A
Şüphelilerin ikisi de suçlu olduklarını itiraf etmeyerek susarsa
B
Her ikisi de itiraf ederse
C
Mahkumlardan sadece birisi itiraf eder, diğeri susarsa
D
Mahkumlar sorguyu yapanla anlaşırsa
E
Mahkumlar birbirinden habersiz olduklarından birbirlerini şuçlarlarsa
Açıklama:
Şüphelilerin ikisi de suçlu olduklarını itiraf etmeyerek susarsa, ikisi de hafif birer cezayla kurtulur.
Soru 21
Tarafların potansiyel düşmanın beklenen davranışlarına dayalı bir fayda ve maliyet hesabı üzerine oturan bir stratejik etkileşim oyununa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dehşet Dengesi
B
Caydırıcılık
C
Kitlesel Karşılık
D
Esnek Karşılık
E
Mahkûm İkilemi
Açıklama:
Bruce Russett’e göre caydırıcılık, tarafların potansiyel düşmanın beklenen davranışlarına dayalı bir fayda ve maliyet hesabı üzerine oturan bir stratejik etkileşim oyunudur.
Soru 22
Bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık
B
Dolaysız Caydırıcılık
C
Dolaylı Caydırıcılık
D
Genişletilmiş Caydırıcılık
E
Özel Caydırıcılık
Açıklama:
Genişletilmiş caydırıcılık, bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasıdır.
Soru 23
Taraflardan en az birisi ciddi ve kesin bir saldırı planı içindeyse ve karşı taraf da misilleme tehdidiyle bu saldırıyı önlemeye çalışıyorsa ortaya çıkan caydırıcılık türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık
B
Dolaysız Caydırıcılık
C
Dolaylı Caydırıcılık
D
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
E
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık
Açıklama:
Dolaysız caydırıcılık, taraflardan en az birisi ciddi ve kesin bir saldırı planı içindeyse ve karşı taraf da misilleme tehdidiyle bu saldırıyı önlemeye çalışıyorsa ortaya çıkan caydırıcılık türüdür.
Soru 24
Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi hangi yıllar arasında yaşanmıştır?
Seçenekler
A
1918-1945
B
1945-1962
C
1962-1983
D
1983-1990
E
1990- günümüz
Açıklama:
Caydırıcılık stratejisinin gelişini belirli dönemlere ayırmak mümkündür. Bu kapsamda, 1945-1962 arası Zorlayıcı İkna Dönemi, 1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi, 1983-1990 Savunmacı Caydırıcılık Dönemi ve 1990 sonrası Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi şeklindeki ayrım Stratejik Çalışmalarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
Soru 25
ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi hangi yıl yaşanmıştır?
Seçenekler
A
1952
B
1957
C
1962
D
1967
E
1972
Açıklama:
Karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle başlamıştır. “Ekim Füzeleri” bunalımı olarak da bilinen bu kriz, ABD’nin 1962 ilkbaharından itibaren Küba’ya yerleştirilen Sovyet füzelerinin varlığını tespit etmesi ve ardından bu füzelerin ateşleme sistemlerinin Küba’ya ulaşmasına engel olmak için Ekim 1962’de adayı abluka altına almasıyla başladı.
Soru 26
“İlk vuruş” ve “ikinci vuruş” kapasitesi kavramları kim tarafından üretilmiştir?
Seçenekler
A
Wohlstetter
B
Goldstein
C
Avery
D
Russett
E
Schelling
Açıklama:
Wohlstetter tarafından üretilen “ilk vuruş” ve “ikinci vuruş” kapasitesi kavramları caydırıcılığı anlamada önemlidir. İlk vuruş kapasitesi, buna sahip olan tarafın karşı tarafın misilleme, ya da “ikinci vuruş”, kapasitesini yok edebileceği ve nihayetinde kendisinin en az zararı göreceği anlamına gelir. Dolayısıyla, ilk vuruş kapasitesi, karşı tarafın nükleer bir saldırıyı atlatma kapasitesinin göreli olarak zayıf olması ya da olmaması halinde mümkündür. İkinci vuruş kapasitesine ulaşıldığında ise, karşı tarafın ilk vuruşunu atlatıp, ilk vuruşu yapanı yok edebilecek nitelikle bir ikinci vuruş yapabilmek mümkündür. Bu durumda taraflar karşı tarafı mutlak olarak yok etmek mümkün olmadığı sürece ilk vuruştan da kaçınacaklardır.
Soru 27
SALT-I Antlaşması hangi yıl imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1970
B
1971
C
1972
D
1973
E
1974
Açıklama:
1972’de Moskova’da imzalanan SALT-I Antlaşması ile de taraflar başkentlerinin 150 km civarında 100’den fazla ABM bulundurmayacakları, bunlarla ilintili radarların sayısının iki büyük ve sekiz küçük radarla sınırlandırılacağı ve bu füzelerden başka devletlere vermeyecekleri konusunda anlaştılar.
Soru 28
Nükleer silahlara sahip olmayan devletlere karşı nükleer silah kullanmama garantisi hangi ABD Başkanı döneminde verilmiştir?
Seçenekler
A
Bush
B
Obama
C
Clinton
D
Reagan
E
Nixon
Açıklama:
2009’da ABD başkanlığını devralan Obama’nın 2010’da açıkladığı güvenlik stratejisi ise Bush doktrininden farklılaşmıştır. Caydırıcılıktan çok terörizm ve silahlanmayla mücadeleye ağırlık veren yeni stratejide, Bush stratejisinden farklı olarak nükleer silahlara sahip olmayan devletlere karşı nükleer silah kullanmama garantisi verilmiştir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisindeki oyunların ortak özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Oyunda en az bir oyuncu olmalıdır.
B
Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar.
C
İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar.
D
Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olabilir ya da olmayabilir.
E
Her oyun kesin bir durumla sona erer.
Açıklama:
Oyunların tümü temel bazı özellikleri paylaşırlar:
i. Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır;
ii. Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar;
iii. İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar;
iv. Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olabilir ya da olmayabilir (oyuncuların birbirlerinin seçimlerini bildikleri oyunlara mükemmel
enformasyon oyunları denir);
v. Oyun başarılı seçimler içerirse “sona erdirme kuralı” vardır;
vi. Her oyun kesin bir durumla sona erer.
i. Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır;
ii. Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar;
iii. İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar;
iv. Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olabilir ya da olmayabilir (oyuncuların birbirlerinin seçimlerini bildikleri oyunlara mükemmel
enformasyon oyunları denir);
v. Oyun başarılı seçimler içerirse “sona erdirme kuralı” vardır;
vi. Her oyun kesin bir durumla sona erer.
Soru 30
Oyun teorisinde zararları minimize etmeye yönelik yaklaşıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zımni pazarlık
B
Mahkûm İkilemi
C
Caydırıcılık stratejisi
D
Bel noktası
E
Minimax strateji
Açıklama:
Zararları minimize etmeye yönelik yaklaşıma “minimax strateji” denir. Minimax stratejiye göre oyuncular seçimlerini kazançlarını artırma fırsatları arasından değil, kayıplarını en aza indirecek stratejiler arasından yaparlar.
Soru 31
Strategy and Arms Control (1961)kitabı ile tanınan oyun teorisi analizi ile çatışma ve işbirliği anlayışını geliştirdiğinden 2005’te Nobel ekonomi ödülüne layık görülen ABDli ekonomist kimdir?
Seçenekler
A
Alexander L. George
B
Thomas C. Schelling
C
Glenn Snyder
D
Raymond Aron
E
Bernard Brodie
Açıklama:
ABD’li ekonomist Thomas C. Schelling, The Strategy of Con ict (1960), Strategy and Arms Control (1961), Arms and In uence (1977) ve Micromotives and Macrobehavior (1978) başlıklı kitaplarıyla tanındı. Schelling, oyun teorisi analizi ile çatışma ve işbirliği anlayışını geliştirdiğinden 2005’te Nobel ekonomi ödülüne layık görüldü
Soru 32
Saldırgan, Caydıran ve Korunanın tarafların bulunduğu; düşmanca ilişki durumu ve yakın-olası tehditin olmadığı caydırıcılık türü hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık
B
Dolaylı Caydırıcılık
C
Dolaysız Caydırıcılık
D
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
E
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık
Açıklama:
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
Şekil 4.1 62
Şekil 4.1 62
Soru 33
İkinci Dünya Savaşı’nda Hiroşima ve Nagasaki’ye atom bombası atılmasının ardından, “bugüne kadar askeri hedefimiz savaşları kazanmaktı, fakat bu tarihten sonra temel amacımız onları önlemek olmalıdır” sözleriyle caydırıcı lığın temelini atan kimdir?
Seçenekler
A
Alexander L. George
B
Thomas Schelling
C
Bernard Brodie
D
Raymond Aron
E
Kennet Waltz
Açıklama:
Brodie, İkinci Dünya Savaşı’nda Hiroşima ve Nagasaki’ye atom bombası atılmasının ardından, “bugüne kadar askeri hedefimiz savaşları kazanmaktı, fakat bu tarihten sonra temel amacımız onları önlemek olmalıdır” sözleriyle caydırıcı lığın temelini atmıştır.
Bernard Brodie
Bernard Brodie
Soru 34
1962-1983 yılları arası dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zorlayıcı İkna Dönemi
B
Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
C
Savunmacı Caydırıcılık Dönemi
D
Soğuk Savaş Dönemi
E
Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi
Açıklama:
1945-1962 arası Zorlayıcı İkna Dönemi, 19621983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi, 19831990 Savunmacı Caydırıcılık Dönemi ve 1990 sonrası Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi şeklin deki ayrım Stratejik Çalışmalarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
Soru 35
11 Eylül sonrası caydırıcılık stratejilerinin özellikleri ile ilgili olarak hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Daha çok devlet dışı aktörlere ve terörizme odaklanmaktadırlar.
B
Dördüncü kuşak çalışmaların tümü asimetrik tehdide odaklanmaktadırlar.
C
ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle ortaya çıkmıştır.
D
Uyarlanmış caydırıcılık (tailored deterrence) kavramı öne çıkmıştır.
E
Teröre destek veren devletleri caydırmak için dolaylı caydırıcılık kavramı öne çıkmıştır.
Açıklama:
1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi Karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle başlamıştır.
ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle ortaya çıkmıştır.
ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle ortaya çıkmıştır.
Soru 36
Devletlerin üzerinde hiyerarşik anlamda bir otoritenin bulunmadığı durum şeklinde tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Komünizm
B
Anarşi
C
Terör
D
Oligarşi
E
Monarşi
Açıklama:
Anarşi sözlük anlamıyla şiddet, yıkım ve kaosu çağrıştırıyorsa da, Uluslararası İlişkiler literatüründe devletlerin üzerinde hiyerarşik anlamda bir otoritenin bulunmadığı durumu ifade eder.
Soru 37
"Tavuk Oyunu” ve “Mahkum İkilemi” modelleri hangi oyun çeşidine örnektir?
Seçenekler
A
İki kişi, sıfır toplamlı
B
N kişi, sıfır toplamlı
C
İki kişi, değişken toplamlı
D
N kişi, değişken toplamlı
E
N kişi, n toplamlı
Açıklama:
2-kişi değişken-toplam (örneğin; ABD- SSCB silahlanma yarışı, “Tavuk Oyunu” ve “Mahkum İkilemi” modelleri 71
İki kişi, değişken toplamlı
İki kişi, değişken toplamlı
Soru 38
“ Çalıntı arabalarını birbirlerine doğru son süratle süren gençleri içeren oyundur. Bu oyunda her oyuncunun iki seçeneği vardır: yoldan sapma ya da sapmama” aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Tavuk oyunu
B
Hindi oyunu
C
Koyun oyunu
D
Mahkum ikilemi
E
Savaş ikilemi
Açıklama:
Tavuk oyunu birçok şekilde hazırlanabilir. En bilinen anlatımı çalıntı arabaları nı birbirlerine doğru son süratle süren gençleri içeren oyundur. Bu oyunda her oyuncunun iki seçeneği vardır: yoldan sapma ya da sapmama.
Soru 39
Tavuk oyununun kaç olası sonucu vardır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Tavuk oyunu birçok şekilde hazırlanabilir. En bilinen anlatımı çalıntı arabaları nı birbirlerine doğru son süratle süren gençleri içeren oyundur. Bu oyunda her oyuncunun iki seçeneği vardır: yoldan sapma ya da sapmama. Bu nedenle oyu nun dört olası sonucu olacaktır.
4
4
Soru 40
İkinci Dünya Savaşı’nda daha önce görülmemiş düzeyde bir şiddet yaşanmasına ve tara ar arasında bir anlaşma olmamasına rağmen, hiç bir tarafın zehirli gaz kullanmamış olması hangisine iyi bir örnektir?
Seçenekler
A
Zımni pazarlık
B
Tavuk oyunu
C
İkili Matris
D
Uyarlanmış caydırıcılık
E
Statükoyu korumak
Açıklama:
Bu çerçeve de oyun teorisinin, uluslararası ilişkileri anlamaya yarayan bir başka yönü olarak bir iletişim çeşidi olan “zımni pazarlık” kavramı da açıklanmalıdır. Bu kavramın önemi, tara ar arasında doğrudan temas olmadan nasıl iletişim kurulabileceğini göstermesidir. Zımni pazarlık, bize karşıt tara arın niyet ve beklentilerini, savaşın ortasında bile uyumlaştırılabileceklerini göstermektedir. Örneğin, İkinci Dünya Savaşı’nda daha önce görülmemiş düzeyde bir şiddet yaşanmasına ve tara ar ara sında bir anlaşma olmamasına rağmen, hiç bir tarafın zehirli gaz kullanmamış ol ması iyi bir örnektir.
Soru 41
Aşağıdaki ekonomistlerden hangisi caydırıcılık analizlerinde oyun teorisini kullanmıştır?
Seçenekler
A
Brodie
B
George
C
Schelling
D
Snyder
E
Wohlstetter
Açıklama:
Oyun teorisi, özellikle Thomas Schelling’in sistematik ve bilimsel, dolayısıyla da yeterli olmadığını öne sürdüğü caydırıcılık teorisinin eksiklerini tamamlayacak bir araç olarak caydırıcılık analizlerinde yoğun olarak kullanılmıştır.
Soru 42
Aşağıdaki kavramlardan hangisi taraflardan en az birisi ciddi ve kesin bir saldırı planı içinde olduğunda karşı tarafın misilleme tehdidiyle bu saldırıyı önlemeye çalışmasını anlatır?
Seçenekler
A
Caydırıcılık
B
Dolaysız caydırıcılık
C
Genel caydırıcılık
D
Genişletilmiş caydırıcılık
E
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
Açıklama:
Dolaysız caydırıcılık, taraflardan en az birisi ciddi ve kesin bir saldırı planı içindeyse ve karşı taraf da misilleme tehdidiyle bu saldırıyı önlemeye çalışıyorsa ortaya çıkan caydırıcılık türüdür.
Soru 43
Aşağıdaki dönemlerden hangisi zorlayıcı ikna kavramıyla ifade edilir?
Seçenekler
A
1945-1962 Dönemi
B
1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
C
1983’den 2001’e İkinci Nükleer Çağda Caydırıcılık
D
11 Eylül Sonrası Caydırıcılık Stratejisi
E
İkinci Dalga Çalışmaları
Açıklama:
1945-1962 Dönemi caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi olmakla birlikte, birçok yazar bu dönemi caydırıcılık değil, zorlayıcı ikna (compellence) kavramıyla ifade etmeyi tercih etmektedir.
Soru 44
Aşağıdaki olaylardan hangisi caydırıcılık teorisinin belirginleştiği döneme ait bir gelişmedir?
Seçenekler
A
Dunkirk Antlaşması
B
Küba Krizi
C
Yıldız savaşları
D
SSCB’nin Sputnik’i fırlatması
E
11 Eylül terör saldırıları
Açıklama:
1950’lerin sonlarında ise caydırıcılık stratejisinin nükleer silahları pazarlık amacıyla kullanma tehdidi üzerine kurgulanması gündeme geldi. Bir başka deyişle, zorlayıcı ikna bağlamında caydırıcılığın geçerliliği tartışılmaya ve bunun yerine caydırmaya dayalı bir stratejiye geçilmesi gerektiği önerilmeye başlandı. Bunun en önemli nedeni, 1957’de Sovyetler Birliği’nin Sputnik 1 uydusunu fırlatmasının ardından ABD’nin Sovyetler Birliği karşısında nükleer tekelini koruyamayacağının ortaya çıkmış olmasıydı.
Soru 45
Aşağıdaki olaylardan hangisi Karşılıklı Caydırıcılık Dönemine ait bir gelişmedir?
Seçenekler
A
Dunkirk Antlaşması
B
SSCB’nin Sputnik’i fırlatması
C
Ekim Füzeleri Krizi
D
Yıldız savaşları
E
11 Eylül terör saldırıları
Açıklama:
Karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle başlamıştır.
Soru 46
Türkiye’deki Jüpiter füzeleri ile ilgili pazarlıklar aşağıdaki dönemlerden hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Zorlayıcı İkna Dönemi
B
Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
C
İkinci Nükleer Çağda Caydırıcılık Dönemi
D
ABD-Sovyetler Birliği Nükleer Eşitlik Dönemi
E
11 Eylül Sonrası Caydırıcılık Stratejisi Dönemi
Açıklama:
Karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle başlamıştır. Bir taraftan ABD’nin caydırıcı etkisinin izleri ile iki tarafın doğrudan nükleer bir savaştan kaçınma arzusu göze çarparken, diğer taraftan, taraflar arasında Türkiye’deki Jüpiter füzeleri ile Küba’daki SSCB füzelerinin karşılıklı kaldırılması konusunda bir pazarlık olduğu da daha sonra ortaya çıkmıştı.
Soru 47
Balistik füzelerin havada vurulması ve ABD’ye ulaşmadan imha edilmesini öngören proje aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
SALT-I Antlaşması
B
Jüpiter Füzeleri Krizi
C
Ekim Füzeleri Krizi
D
Yıldız savaşları
E
11 Eylül terör saldırıları
Açıklama:
Reagan 1983’te Yıldız Savaşları (Star Wars) olarak bilinen ‘Stratejik Savunma Girişimi’ni başlattığında nükleer stratejide yeni bir aşamaya geçilmiştir. Balistik füzelerin havada vurulması ve ABD’ye ulaşmadan imha edilmesini öngören bu projeyle, ağırlıkla uzayda konuşlandırılacak silahlarla bir savunma kalkanı oluşturulması anlayışıyla yeniden savunma sistemleri öne çıktı.
Soru 48
11 Eylül Sonrası Caydırıcılık Stratejisi ile alakalı aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Caydırıcılık çalışmalarının odak noktası devletlerarası ilişkiler olmuştur.
B
Caydırıcılık merkezi rolüne kavuşmuştur.
C
Önalıcı saldırı stratejisinin temel caydırıcılık olduğu konusunda fikir birliğine varılmıştır.
D
Terörist grupların eylemelerinin doğrudan önlenmesine dayanır.
E
Dördüncü kuşak çalışmaların tümü asimetrik tehdide odaklanmaktadırlar.
Açıklama:
Bu tarihe kadar caydırıcılık çalışmalarının odak noktası olan devletlerarası ilişkilerin dışına çıkarak, daha çok devlet dışı aktörlere, bu bağlamda da terörizme odaklanmaktadırlar. Dördüncü kuşak çalışmaların tümü asimetrik tehdide odaklanmaktadırlar.
Caydırıcılığın hala geçerli bir strateji olduğunu savunmakla birlikte, savunma ve güvenlik politikalarında Soğuk Savaştaki merkezi rolüne dönülmesini değil, gerektiğinde kullanılacak bir strateji olmasını savunurlar.
Dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmaları, 11 Eylül sonrası Bush doktrininin ortaya koyduğu önalıcı saldırı stratejisi konusunda ikiye bölünmüştür.
Bu çalışmalarda öne çıkan bir başka kavram da “dolaylı caydırıcılık”tır. Dolaylı caydırıcılık, terörist grup ve eylemelere destek veren devletleri caydırmak yoluyla terörü caydırmak anlamına gelmektedir.
Caydırıcılığın hala geçerli bir strateji olduğunu savunmakla birlikte, savunma ve güvenlik politikalarında Soğuk Savaştaki merkezi rolüne dönülmesini değil, gerektiğinde kullanılacak bir strateji olmasını savunurlar.
Dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmaları, 11 Eylül sonrası Bush doktrininin ortaya koyduğu önalıcı saldırı stratejisi konusunda ikiye bölünmüştür.
Bu çalışmalarda öne çıkan bir başka kavram da “dolaylı caydırıcılık”tır. Dolaylı caydırıcılık, terörist grup ve eylemelere destek veren devletleri caydırmak yoluyla terörü caydırmak anlamına gelmektedir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi oyunların temel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Oyun iki oyuncudan oluşur.
B
Oyun, oyunculardan birinin alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar
C
İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatifleri sınırsızdır.
D
Oyuncular birbirlerinin seçimleri hakkında bilgi sahibi değildir.
E
Her oyun kesin bir durumla sona erer.
Açıklama:
Oyunların tümü temel bazı özellikleri paylaşırlar: i. Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır; ii. Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar; iii. İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar; iv. Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olabilir ya da olmayabilir (oyuncuların birbirlerinin seçimlerini bildikleri oyunlara mükemmel enformasyon oyunları denir); v. Oyun başarılı seçimler içerirse “sona erdirme kuralı” vardır; vi. Her oyun kesin bir durumla sona erer.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin olumlu yönlerinden biridir?
Seçenekler
A
Çatışmayı düşman tarafın bakış açısına göre değerlendirme olanağı sağlar.
B
Karar alıcılar her tür alternatifler konusunda yeterli bilgiye sahiptir.
C
Tüm taraflar oyunu aynı şekilde algılamaktadır.
D
Analizcinin konu hakkındaki rasyonel bilgisini yansıtır.
E
Karar alıcıların tercihleri sabittir.
Açıklama:
Bütün eksik yönlerine karşın oyun teorisinin yararlı yönleri de vardır. Oyun teorisinin rasyonellik varsayımı, çatışma durumlarını etik hesaplardan uzak, tarafların nasıl davranmaları gerektiğine göre değil, rasyonel olarak nasıl davranabileceklerine göre inceleme ve bu bağlamda da çatışmayı düşman tarafın bakış açısına göre değerlendirme olanağı sağlar.
Soru 51
Caydırıcılığı, bir tarafın diğer tarafa belirli bir davranış karşısında cezai yaptırım uygulanacağını veya ödül verileceğini açık ya da örtülü olarak belirttiği bir havuç-sopa taktiği olarak tanımlayan siyaset bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alexander L. George
B
Thomas Schelling
C
Glenn Snyder
D
Bernard Brodie
E
Bruce Russet
Açıklama:
Glenn Snyder’a ait bir başka tanıma göre caydırıcılık, bir ta rafın diğer tarafa belirli bir davranış karşısında cezai yaptırım uygulanacağını veya ödül verileceğini açık ya da örtülü olarak belirttiği bir havuçsopa taktiğidir.
Soru 52
Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği liderliğindeki iki kutuplu düzende en yaygın görülen caydırıcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genişletilmiş caydırıcılık
B
Dolaysız caydırıcılık
C
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık
D
Dolaylı caydırıcılık
E
Genel caydırıcılık
Açıklama:
Genel caydırıcılık, Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği liderliğin deki iki kutuplu düzende en yaygın görülen caydırıcılık türüdür. Burada caydırma, kesin ve yakın bir saldırı olasılığı olmasa da, taraflar arasındaki ilişkilerin düzenlenmesinde kullanılan bir yöntem olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 53
İngiltere ve Fransa arasında 1947’de imzalanan Dunkirk Antlaşması, ne tür caydırmaya örnektir?
Seçenekler
A
Dolaysız caydırıcılık
B
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık
C
Genel Caydırıcılık
D
Genişletilmiş caydırıcılık
E
Genel dolaysız caydırıcılık
Açıklama:
Genişletilmiş caydırıcılık, bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düş manca davranışları caydırmasıdır. Örneğin, İngiltere ve Fransa arasında 1947’de imzalanan Dunkirk Antlaşması, İngiltere’nin Fransa’ya herhangi bir saldırı halinde yardım edeceği taahhüdünü içerdiğinden Almanya’yı Fransa’ya saldırmaktan caydırmayı hede emişti.
Soru 54
Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi, hangi tarihler arasını kapsar?
Seçenekler
A
1945-1962
B
1962-1983
C
1983-1990
D
1990 ve sonrası
E
2000 ve sonrası
Açıklama:
Caydırıcılık stratejisinin gelişini belirli dönemlere ayırmak mümkündür. Bu kapsamda, 1945-1962 arası Zorlayıcı İkna Dönemi, 1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi, 1983-1990 Savunmacı Caydırıcılık Dönemi ve 1990 sonrası Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi şeklindeki ayrım Stratejik Çalışmalarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
Soru 55
1950’lerin sonlarında zorlayıcı iknadan uzaklaşıp caydırmaya dayalı stratejiye geçilme önerisinin altında yatan en önemli neden hangisiydi?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği'nin 1949’da atom bombası yapması
B
İkinci Dünya Savaşı’nda Hiroşima ve Nagasaki’ye atom bombası atılması
C
1957’de Sovyetler Birliği’nin Sputnik 1 uydusunu fırlatması
D
ABD’nin nükleer güç tekelini elinde bulundurması
E
Sovyetler Birliği'nin ABD'ye karşı nükleer saldırı yapacağını duyurması
Açıklama:
Söz konusu durumun en önemli nedeni, 1957’de Sovyetler Birliği’nin Sputnik 1 uydusunu fırlatmasının ardından ABD’nin Sovyetler Birliği karşısında nükleer tekelini koruyamayacağının ortaya çıkmış olmasıydı.
Soru 56
Karşılıklı caydırıcılık dönemini başlatan olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD ve Sovyetler Birliği arasındaki Küba Krizi, 1962
B
ABD'nin Hiroşima ve Nagazaki'ye atom bombası atması, 1945
C
Almanya'nın Berlin Duvarı ile ikiye bölünmesi, 1961
D
Sovyetler Birliği'ne karşı NATO'nun kurulması, 1949
E
ABD'nin Kuzey Vietnam'ı bombalaması, 1964
Açıklama:
Karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle başlamıştır. “Ekim Füzeleri” bunalımı olarak da bilinen bu kriz, ABD’nin 1962 ilkbaharından itibaren Küba’ya yerleştirilen Sovyet füzelerinin varlığını tespit etmesi ve ardından bu füzelerin ateşleme sistemlerinin Küba’ya ulaşmasına engel olmak için Ekim 1962’de adayı abluka altına almasıyla başladı.
Soru 57
Karşı taraftan gelebilecek konvansiyonel bir saldırıyı, yine konvansiyonel silahlarla durdurmaya çalışmayı içeren strateji aşamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kitlesel karşılık
B
Hesaplı tırmanma
C
Genel nükleer savaş
D
Doğrudan savunma
E
Zorlayıcı ikna
Açıklama:
Esnek karşılık stratejisi, doğrudan savunma, hesaplı tırmanma ve genel nükleer savaş aşamalarına ayrılmıştır. Doğrudan savunma, karşı taraftan (örneğin SSCB’den) gelebilecek konvansiyonel bir saldırıyı, yine konvansiyonel silahlarla durdurmaya çalışmayı içerir.
Soru 58
ABD ve SSCB'yi bir araya getiren “Stratejik Silahları Sınırlandırma Görüşmeleri”ne (SALT) son veren gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
SSCB’nin Afganistan’ı işgali, 1979
B
ABD Başkanı Reagan'ın ‘Stratejik Savunma Girişimi’ni başlatması, 1983
C
ABD Senatosu'nun SALT II'yi onaylamaması
D
ABD'nin SALT II'den çekilmesi, 1986
E
Üçüncü kuşak strateji çalışmalarının etkin hale gelmesi
Açıklama:
18 Haziran 1979’da Viyana’da imzalanan SALT II Antlaşması, SSCB’nin 1979’da Afganistan’ı işgali üzerine önce ABD Senatosu’nca onaylamadı, ardından da ABD 1986’da antlaşmadan çekildiğini açıkladı.
Soru 59
Her duruma uyan tek bir caydırıcılık stratejisi yerine, farklı olaylara farklı caydırıcılık stratejilerinin geliştirilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Karşılıklı caydırıcılık
B
Uyarlanmış caydırıcılık
C
Kitlesel karşılık
D
Esnek karşılık
E
Dolaylı caydırıcılık
Açıklama:
Uyarlanmış caydırıcılık, her duruma uyan tek bir caydırıcılık stratejisi yerine, farklı olaylara farklı caydırıcılık stratejilerinin geliştirilmesi anlamında kullanılmaktadır.
Soru 60
Dördüncü kuşak strateji çalışmalarını kendisinden öncekilerden ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asimetrik tehdit ve terörizme odaklanması
B
Soğuk Savaştaki merkezi role dönülmesi
C
Soğuk Savaşın sona ermesi ile ortaya çıkması
D
Teori yerine strateji geliştirmeye odaklanması
E
Soğuk Savaş dönemi caydırıcılığının benzeri olması
Açıklama:
Bu çalışmaları kendisinden önceki çalışmalardan ayıran en önemli fark, asimetrik tehdit ve kitle imha silahlarını içeren terör gibi konulara odaklanmaları olmuştur.
Soru 61
Aşağıdaki caydırıcılık tanımlarından hangisi "Genişletilmiş Caydırıcılık" tanımıdır?
Seçenekler
A
Bir saldırganlığı engellemek için önlem alma eylemidir.
B
Bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasıdır.
C
Bir tarafın diğer tarafa belirli bir davranış karşısında cezai yaptırım uygulanacağını veya ödül verileceğini açık ya da örtülü olarak belirttiği bir havuç-sopa taktiğidir.
D
Tarafların potansiyel düşmanın beklenen davranışlarına dayalı bir fayda ve maliyet hesabı üzerine oturan bir strateji oyunudur.
E
Düşmanın belirli bir davranış biçimini seçmesinin maliyetinin faydasından çok olacağına ikna etmektir.
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 62
“Bugüne kadar askeri hedefimiz savaşları kazanmaktı, fakat bu tarihten sonra temel amacımız onları önlemek olmalıdır” diyerek caydırıcılığın temelini atan kimdir?
Seçenekler
A
Bernard Shaw
B
Bernard Brodie
C
Thomas Schelling
D
Glenn Snyder
E
Albert Wohlstetter
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 63
Karşılıklı caydırıcılık dönemi aşağıdaki tarihlerden hangisi arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
1962-1983
B
1945-1962
C
1950-1957
D
1960-1972
E
1983-2005
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 64
Karşılıklı caydırıcılık döneminin başlamasına aşağıdaki olaylardan hangisi neden olmuştur?
Seçenekler
A
Türkiye’ye Jüpiter füzelerinin yerleştirilmesi
B
Türkiye’deki Jüpiter füzelerinin kaldırılması
C
Anti-balistik füze sistemlerinin geliştirilmesi
D
Küba Krizi
E
Stratejik Silahları Sınırlandırma Görüşmeleri
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 65
Caydırıcılık teorisinin gelişim dönemlerinden 1962-1983 dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
B
Zorlayıcı İkna Dönemi
C
Savunmacı Caydırıcılık Dönemi
D
Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi
E
Zorlayıcı İkna Dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi esnek karşılık stratejisinin niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sınırlı nükleer savaşa uzanacak hesaplı bir tırmanma aşamasını içermesi
B
Taktik nükleer silahların kullanımını içeren bir tür kademeli caydırıcılık olması
C
Konvansiyonel silahlarla doğrudan savunmaya yer vermesi
D
Konvansiyonel silahlarla yapılacak saldırıya karşı nükleer silahlarla karşılık vermeye dayanması
E
Son aşamada genel nükleer savaşı içermesi
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Her tür sosyal durumun matematiksel değerlere indirgenebileceği varsayımına dayanır.
B
Pazarlık ve çatışmanın analiz edilmesiyle ilgili bir teoridir.
C
İnsan hayatının bir parçası olduğunun göz önüne alınmasına olanak tanır.
D
Çatışmanın alternatifi olarak düşünülebilir.
E
Politikaya, daha çok karar alma, diplomasi, stratejik caydırıcılık ve savaşa uyarlanmıştır.
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi, oyun teorisinin stratejik çalışmalara sağladığı yararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çatışmayı etik hesaplardan uzak, yapısal özelliklere göre değerlendirme olanağı sunması
B
Tarafların stratejik koşulları olması gerekene göre değil, rasyonel olarak nasıl olabileceğine göre değerlendirme olanağı sağlaması
C
Çatışmayı tek taraflı değil, düşman tarafın bakış açısına göre değerlendirme olanağı sağlaması
D
Bir kriz durumunda her zaman en iyi çözümün seçilmeyebileceğinin görülebilmesini sağlaması
E
Çatışmaların karar alıcıların algılamalarının da hesaba katıldığı oyunlarla analiz edilmesini yaygınlaştırması
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 69
Bush doktrini olarak da bilinen 'ABD Ulusal Güvenlik Stratejisi' kaç yılında ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1999
B
2000
C
2001
D
2002
E
2003
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 70
Hangisi oyunun temel özelliklerinden DEĞİLDİR ?
Seçenekler
A
Bazı oyunlar belirgin bir sonla bitmez?
B
Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar
C
Oyun başarılı seçimler içerirse “sona erdirme kuralı” vardır;
D
Her oyun kesin bir durumla sona erer.
E
Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 71
Aşağıdaki teorisyenlerden hangisi caydırıcılığı, "bir tarafın diğer tarafa belirli bir davranış karşısında cezai yaptırım uygulanacağını veya ödül verileceğini açık ya da örtülü olarak belirttiği bir havuç-sopa taktiği" olarak tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Glenn Snyder
B
Bruce Russett
C
Alexander L. George
D
Thomas Schelling
E
Bernard Brodie
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 72
Aşağıdaki tanımlardan hangisi bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasıdır?
Seçenekler
A
Caydırıcılık
B
Genel caydırıcılık
C
Genişletilmiş caydırıcılık
D
Dolaylı caydırıcılık
E
Dolaysız caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdaki yıllardan hangisi caydırıcılık teorisinin belirginleştiği ve keskinleştiği dönemdir?
Seçenekler
A
1970
B
1950
C
1960
D
1990
E
1980
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi caydırıcılık stratejisinin teorik anlamda en dinamik dönemi olan ikinci dalga çalışmalarındaki teorisyenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bernard Brodie
B
Thomas Schelling
C
Glenn Snyder
D
Albert Wohlstetter
E
Alexander L. George
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi oyunun temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Oyun başarılı seçimler içerirse “sona erdirme kuralı” vardır.
B
Her oyun kesin birkaç durumla sona erer.
C
Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır.
D
İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar.
E
Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar.
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi çalıntı arabalarını birbirlerine doğru son sürat ile süren gençleri içeren oyundur?
Seçenekler
A
Tavuk oyunu
B
Rus ruleti
C
Üç kişilik düello
D
Mahkum ikilemi
E
Beşli poker
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin en önemli eksikliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Karar alıcıların tercihlerinin sabit olması
B
Algılama sorunu
C
Zaman baskısı
D
Eksik ya da yanlış bilgi
E
Çeşitli alternatifler konusunda yeterli bilgiye sahip olma
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi saldırgan devletin, bir başka devlete karşı saldırı olasılığı yakın tehdittir?
Seçenekler
A
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
B
Dolaysız Caydırıcılık
C
Genel Caydırıcılık
D
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık
E
Dolaylı Caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdaki dönemlerden hangisi 1962’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
1945-1962 Zorlayıcı İkna Dönemi
B
1945-1962 Dönemi
C
1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
D
1983-1990 Savunmacı Caydırıcılık Dönemi
E
1990 sonrası Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 80
Aşağıdaki dönemlerden hangisinde asimetrik tehdit ve kitle imha silahlarını içeren terör gibi konulara odaklanılmıştır?
Seçenekler
A
11 Eylül Sonrası Caydırıcılık Stratejisi
B
1983’den 2001’e İkinci Nükleer Çağda Caydırıcılık
C
1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
D
1983-1990 Savunmacı Caydırıcılık Dönemi
E
1945-1962 Zorlayıcı İkna Dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi caydırıcılık türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dolaylı caydırıcılık
B
Dolaysız caydırıcılık
C
Genişletilmiş genel caydırıcılık
D
Genel caydırıcılık
E
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 82
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Saldırgan taraf ve caydırıcı taraf ile düşmanca ilişki durumu tehdit düzeyi
B
Saldırgan taraf ve caydırıcı taraf ile yakın-olası tehdit düzeyi
C
Saldırgan tarafı caydırıcı taraf ve korunan taraf ile yakın olası tehdit düzeyi
D
Saldırgan taraf, caydırıcı taraf ve korunan taraf ile düşmanca ilişki durumu tehdit düzeyi
E
Saldırgan taraf ve caydırıcı taraf ile düşmanca ilişki durumu ve yakın olası tehdit bulunmamaktadır.
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 83
Karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962’de aşağıdaki hangi iki ülke arasında çıkan kriz ile ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
ABD-İngiltere
B
ABD-SSCB/Rusya
C
ABD-Küba
D
SSCB-Küba
E
Küba-İngiltere
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 84
“Caydırıcılık, düşmanın belirli politikalarını engelleme gibi negatif bir etkiye sahipken, zorlayıcı ikna düşmanı belirli davranışları ikna etmek şeklinde pozitif bir etkiye sahiptir” görüşü aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Bernard Brodie
B
Schelling
C
Glenn Snyder
D
Alexander L. George
E
Bruce Russett
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 85
Raymond Aron’a göre taraflar birbirinin nükleer misilleme yeteneğini yok edemediği ya da nükleer silahlara karşı mutlak bir savunma zırhı geliştiremedikleri sürece güvenli bir varoluşsal caydırıcılık durumu oluşması durumu aşağıdakilerden hangi tanımlamaya işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Birinci vuruş
B
İkinci vuruş
C
Karşılıklı caydırıcılık
D
Karşılıklı teyit edilmiş yok etme
E
Esnek karşılık stratejisi
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 86
Düşman saldırısına taktik nükleer silahlar yanında konvansiyonel güçleri de dahil eden stratejik karşılığın tanımlaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Esnek karşılık stratejisi
B
Karşılıklı caydırıcılık stratejisi
C
Birinci vuruş
D
İkinci vuruş
E
Karşılıklı teyit edilmiş yok etme
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 87
Soğuk savaş dönemi caydırıcılığının artık geçerli olmadığı anlayışı hangi gelişme ile ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Yıldız Savaşları Projesinin Bill Clinton tarafından durdurulması
B
Yıldız Savaşları yerine daha dar kapsamı bir balistik füze savunma programına kabul edilmesi
C
ABD’nin nükleer güç bakımından tartışılmaz üstünlüğüne karşın 11 eylül saldırısına maruz kalması
D
Yıldız Savaşları olarak bilinen “Stratejik Savunma Grişimi’nin” Bush tarafından başlatılması
E
Soğuk Savaşın sona ermesi
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 88
Terörist grup ve eylemlere destek veren devletleri caydırmak yoluyla terörü caydırmak aşağıdaki hangi tanımlamayı ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Dolaylı caydırıcılık
B
Dördüncü kuşak caydırıcılık
C
Genişletilmiş genel caydırıcılık
D
Genel caydırıcılık
E
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi “Oyun teorisinin” en önemli özelliğidir?
Seçenekler
A
Oyunda her iki tarafın tutarsızlıkları vardır
B
Her ülkenin hedefi aynıdır
C
Oyunun sonucu hiçbir zaman belli olmaz
D
Sosyal durumları analiz ederken çatışmanın kötü birşey olmak dışında, insan hayatının bir parçası olduğunun göz önüne alınmasına olanak tanımasıdır.
E
Oyunda seçim söz konusu değildir
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çatışma durumlarını etik hesaplardan uzak tutar
B
Tarafların rasyonel olarak nasıl davranmaları gerektiğini inceleme olanağı sağlar
C
Çatışmayı düşman tarafından değerlendirme olanağı sunar
D
Sezgisel bir değere sahiptir
E
Çatışmanın doğası ve dinamikleri belli değildir
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 91
En genel anlamda karşı tarafı olası bir davranıştan vazgeçirmek için tehdit ve vaat gibi mekanizmaların bilinçli olarak kullanılmasına yönelik strateji olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Caydırma
B
Strateji
C
Caydırıcılık
D
Stratejik Çalışmalar
E
Soğuk Savaş
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasını tanımlar?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık
B
Genişletilmiş Caydırıcılık
C
Caydırıcılık
D
Dolaysız Caydırıcılık
E
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 93
Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği liderliğindeki iki kutuplu düzende en yaygın görülen caydırıcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık
B
Genişletilmiş Caydırıcılık
C
Caydırıcılık
D
Dolaysız Caydırıcılık
E
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi Caydırıcılık stratejisinin gelişini belirleyen dönemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
1945-1962 arası Zorlayıcı İkna Dönemi
B
1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
C
1983-1990 Savunmacı Caydırıcılık Dönemi
D
1990 sonrası Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi
E
Oyun teorisi dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 95
Oyun teorisi aşağıdakilerden hangisine uyarlanmıştır?
Seçenekler
A
Savaşa
B
Stratejiye
C
Geçişlere
D
Oyunculara
E
Ödüllere
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 96
ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle başlamış olan dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık Dönemi
B
Genişletilmiş Caydırıcılık Dönemi
C
Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
D
Dolaysız Caydırıcılık Dönemi
E
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık Dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi oyunların ortak paylaştığı bazı özelliklerden değildir?
Seçenekler
A
Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır
B
Her oyun kesin bir durumla sona erer.
C
Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olabilir ya da olmayabilir
D
Her iki tarafa da alternatif sunulmaz
E
Oyun başarılı seçimler içerirse “sona erdirme kuralı” vardır
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 98
Yıldız Savaşları Projesi hangi yılda durdurulmuştur?
Seçenekler
A
1990
B
1993
C
1994
D
1992
E
1995
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 99
Hangi dönemde nükleer silahlar siyasal etki araçları olarak değerlendirilmiş ve ABD nükleer silah kullanma tehdidiyle pazarlık avantajı sağlamaya çalışmıştır?
Seçenekler
A
1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
B
1983’den 2001’e İkinci Nükleer Çağda Caydırıcılık
C
11 Eylül Sonrası Caydırıcılık Stratejisi
D
1945-1962 Dönemi
E
1990 sonrası Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 100
Soğuk savaş döneminde karşı tarafı saldırmaktan men etmeyi öngören anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güçlü olan kazanır anlayışı
B
Caydırıcılık anlayışı
C
Savaşarak kazanma anlayışı
D
Siyasi baskı anlayışı
E
Ekonomik baskı anlayışı
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soğuk Savaş döneminin teorik çalışmalarında ve pratikte genel anlamıyla karşı tarafı saldırmaktan men etmeyi öngören anlayış “caydırıcılık” anlayışıdır.
Soğuk Savaş döneminin teorik çalışmalarında ve pratikte genel anlamıyla karşı tarafı saldırmaktan men etmeyi öngören anlayış “caydırıcılık” anlayışıdır.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi caydırıcılık türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık
B
Dolaysız Caydırıcılık
C
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
D
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık
E
Genişletilmiş Genel Dolaysız Caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Caydırıcılık türleri dört şekilde incelenebilir. Bunlar; Genel caydırıcılık, dolaysız caydırıcılık, genişletilmiş genel caydırıcılık ve genişletilmiş dolaysız caydırıcılıktır.
Caydırıcılık türleri dört şekilde incelenebilir. Bunlar; Genel caydırıcılık, dolaysız caydırıcılık, genişletilmiş genel caydırıcılık ve genişletilmiş dolaysız caydırıcılıktır.
Soru 102
Dünyanın ilk yapay uydusu kim tarafından uzaya fırlatılmıştır?
Seçenekler
A
ABD
B
İNGİLTİRE
C
SSCB
D
ALMANYA
E
JAPONYA
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Dünyanın ilk yapay uydusu olan "Sputnik" 4 Ekim 1957'de SSCB tarafından uzaya fırlatılmıştır.
Dünyanın ilk yapay uydusu olan "Sputnik" 4 Ekim 1957'de SSCB tarafından uzaya fırlatılmıştır.
Soru 103
Aşağıdaki şıklardan hangisi hedef ve strateji olarak ikna etmeye yöneliktir?
Seçenekler
A
Caydırmak -Saldırı
B
İkna - Caydırıcılık
C
Caydırmak - Zorlayıcı ikna
D
İkna - Saldırı
E
Caydırmak - Savunma
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Hedefler ikiye ayrılır: 1-Caydırmak 2-İkna. Caydırmak Caydırıcılık ve Savunma olarak iki farklı stratejide gerçekleşirken, İkna ise Zorlayıcı İkna ve Saldırı olarak iki farklı stratejide gerçekleşmektedir.
Hedefler ikiye ayrılır: 1-Caydırmak 2-İkna. Caydırmak Caydırıcılık ve Savunma olarak iki farklı stratejide gerçekleşirken, İkna ise Zorlayıcı İkna ve Saldırı olarak iki farklı stratejide gerçekleşmektedir.
Soru 104
Karşılıklı caydırıcılık stratejisi süper güçler olarak bilinen devletleri silahlanma yarışında nasıl etkilemiştir?
Seçenekler
A
Silahlanma azalmıştır
B
Silahlanma durdurulmuştur
C
Silahlanma artmıştır
D
Silah satışı yasaklanmıştır
E
Silahlanma sınırlandırılmıştır
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Karşılıklı caydırıcılık stratejisine geçilmesi ile birlikte süper güçler arasındaki nükleer silah yarışı azalacağına, daha da artmıştır.
Karşılıklı caydırıcılık stratejisine geçilmesi ile birlikte süper güçler arasındaki nükleer silah yarışı azalacağına, daha da artmıştır.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel caydırıcılık teorisinin temel varsayımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Her iki tarafta silahlanma yarışını hızla artırma düşüncesindedirler
B
Saldırgan ve caydırıcı tarafların karar alıcıları rasyoneldir
C
Her iki taraf da nükleer silahların kullanımı gibi stratejik kararların alınmasında, karar almayapısı üzerinde merkezi kontrole sahiptir
D
İki tarafın da değer sıralaması benzerdir, en azından büyük ölçekli şiddetten kaçınma gibitemel değerleri paylaşırlar
E
Nükleer silahlar gibi çok yüksek riskli tehditler saldırganlığı teşvik etmez, yatıştırır
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Geleneksel caydırıcılık teorisinin temel varsayımları arasında "Her iki tarafta silahlanma yarışını hızla artırma düşüncesindedirler" görüşü kesinlikle yer almamaktadır.
Geleneksel caydırıcılık teorisinin temel varsayımları arasında "Her iki tarafta silahlanma yarışını hızla artırma düşüncesindedirler" görüşü kesinlikle yer almamaktadır.
Soru 106
2009'da ABD Başkanlığını George Bush'tan devralan Obama'nın, 2010'da açıkladığı güvenlik stratejisinde, nükleer silaha sahip olmayan devletlere karşı nükleer silah kullanmama sözü vermiştir. Başkan Obama'nın bu sözü ABD güvenlik stratejilerini 2010'dan sonra hangi yöne çekmiştir?
Seçenekler
A
Ağırlıklı olarak silahlanmayla mücadeleye
B
Ağırlıklı olarak siyasal çekişmelere
C
Ağırlıklı olarak devletler arası ekonomik yarışa
D
Bir önceki yönetimle siyasal tartışmalara
E
Uluslararası barışa
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
2009’da ABD başkanlığını devralan Obama’nın 2010’da açıkladığı güvenlik stratejisi, Bush doktrininden farklılaşmıştır. Caydırıcılıktan çok terörizm ve silahlanmayla mücadeleye ağırlık veren yeni stratejide, Bush stratejisinden farklı olarak nükleer silahlara sahip olmayan devletlere karşı nükleer silah kullanmama garantisi verilmiştir.
2009’da ABD başkanlığını devralan Obama’nın 2010’da açıkladığı güvenlik stratejisi, Bush doktrininden farklılaşmıştır. Caydırıcılıktan çok terörizm ve silahlanmayla mücadeleye ağırlık veren yeni stratejide, Bush stratejisinden farklı olarak nükleer silahlara sahip olmayan devletlere karşı nükleer silah kullanmama garantisi verilmiştir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Oyuncular kişi yada ülke olabilir
B
Her oyunda farklı hedefler olabilir
C
Oyun tek bir kişi ile oynanabilir
D
Her iki tarafın tutarlı ve geçiş öncelikleri vardır
E
Her oyuncu kendi ödüllerini artırmaya çalışır
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Oyun teorisinde en az iki veya daha fazla kişi ile oynanabilir, yani rakipsiz oynanamaz. Bu yüzden oyunun tek bir kişi ile oynanması mümkün değildir.
Oyun teorisinde en az iki veya daha fazla kişi ile oynanabilir, yani rakipsiz oynanamaz. Bu yüzden oyunun tek bir kişi ile oynanması mümkün değildir.
Soru 108
ABD-SSCB arasındaki savaş hangi oyun için bir örnek niteliği taşımaktadır?
Seçenekler
A
Caydırma oyunu
B
Sıfır toplamlı çok kişili oyun
C
Yıldırma oyunu
D
Sıfır toplamlı n - kişili oyun
E
Tavuk oyunu
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
ABD-SSCB arasındaki savaş Tavuk oyununa bir örnektir
ABD-SSCB arasındaki savaş Tavuk oyununa bir örnektir
Soru 109
Tutuklanan iki şüphelinin birbirinden ayrı tutularak sorgulanma yapılır. Soruşturmayı yapan, şüphelilerin suçlu olduğundan emindir ama elinde kanıt yoktur. Şüphelilere yalnızca itiraf etme ya da etmeme seçenekleri sunulur. Şüphelilerin ikisi de suçlu olduklarını itiraf etmeyerek susarsa, ikisi de hafif birer cezayla kurtulur. Her ikisi de itiraf ederse, ikisi de suçlanabilir ama itiraf ettikleri için alabilecekleri en ağır cezadan daha az ceza alırlar. Fakat sadece birisi itiraf eder, diğeri susarsa itiraf eden işbirliği yaptığı için çok düşük bir ceza alırken, diğeri en ağır cezayı alır.Yukarıda tarif edilen oyun şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mahkum ikilemi
B
Tavuk oyunu
C
Uzlaşma oyunu
D
Ara bulma oyunu
E
Blöf oyunu
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Mahkum İkilemi oyununun en bilineni, tutuklanan iki şüphelinin birbirinden ayrı tutularak sorgulanması örneğidir. Soruşturmayı yapan, şüphelilerin suçlu olduğundan emindir ama elinde kanıt yoktur. Şüphelilere yalnızca itiraf etme ya da etmeme seçenekleri sunulur. Şüphelilerin ikisi de suçlu olduklarını itiraf etmeyerek susarsa, ikisi de hafif birer cezayla kurtulur. Her ikisi de itiraf ederse, ikisi de suçlanabilir ama itiraf ettikleri için alabilecekleri en ağır cezadan daha az ceza alırlar. Fakat sadece birisi itiraf eder, diğeri susarsa itiraf eden işbirliği yaptığı için çok düşük bir ceza alırken, diğeri en ağır cezayı alır.
Mahkum İkilemi oyununun en bilineni, tutuklanan iki şüphelinin birbirinden ayrı tutularak sorgulanması örneğidir. Soruşturmayı yapan, şüphelilerin suçlu olduğundan emindir ama elinde kanıt yoktur. Şüphelilere yalnızca itiraf etme ya da etmeme seçenekleri sunulur. Şüphelilerin ikisi de suçlu olduklarını itiraf etmeyerek susarsa, ikisi de hafif birer cezayla kurtulur. Her ikisi de itiraf ederse, ikisi de suçlanabilir ama itiraf ettikleri için alabilecekleri en ağır cezadan daha az ceza alırlar. Fakat sadece birisi itiraf eder, diğeri susarsa itiraf eden işbirliği yaptığı için çok düşük bir ceza alırken, diğeri en ağır cezayı alır.
Soru 110
Oyun teorisi analizi ile çatışma ve işbirliği anlayışını geliştirerek Nobel ekonomi ödülüne layık görülen ekonomist hangisidir?
Seçenekler
A
Russett
B
Schelling
C
Synder
D
Brodie
E
Wohlstetter
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
ABD'li ekonomist Thomas C. Schelling, The Strategyof Conflict (1960), Strategy and Arms Control (1961), Arms and Influence (1977) ve Micromotives and Macrobehavior (1978) başlıklı kitaplarıyla tanındı. Schelling, oyun teorisi analizi ile çatışma ve işbirliği anlayışını geliştirdiğinden 2005'te Nobel ekonomi ödülüne layık görüldü.
ABD'li ekonomist Thomas C. Schelling, The Strategyof Conflict (1960), Strategy and Arms Control (1961), Arms and Influence (1977) ve Micromotives and Macrobehavior (1978) başlıklı kitaplarıyla tanındı. Schelling, oyun teorisi analizi ile çatışma ve işbirliği anlayışını geliştirdiğinden 2005'te Nobel ekonomi ödülüne layık görüldü.
Soru 111
Düşmanı belirli davranışları göstermeye ikna etmek şeklinde pozitif etkiye sahip kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Zorlayıcı ikna
B
Üstünlük
C
Güç tekeli
D
Kitlesel karşılık
E
Caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
1945-62 dönemi caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi olmakla birlikte, birçok yazar bu dönemi caydırıcılık değil, zorlayıcı ikna (compellence) kavramıyla ifade etmeyi tercih etmektedir. Schelling’e ait olan bu ayrıma göre caydırıcılık, düşmanın belirli politikalarını engelleme gibi negatif bir etkiye sahipken, zorlayıcı ikna düşmanı belirli davranışları göstermeye ikna etmek şeklinde pozitif bir etkiye sahiptir. Yine de zorlayıcı ikna, ABD’nin nükleer güç tekelini elinde bulundurduğu ve 1950’lerin ortalarından itibaren tekel olmayı sürdüremese de üstünlüğünü koruduğu döneme ait bir stratejidir.
1945-62 dönemi caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi olmakla birlikte, birçok yazar bu dönemi caydırıcılık değil, zorlayıcı ikna (compellence) kavramıyla ifade etmeyi tercih etmektedir. Schelling’e ait olan bu ayrıma göre caydırıcılık, düşmanın belirli politikalarını engelleme gibi negatif bir etkiye sahipken, zorlayıcı ikna düşmanı belirli davranışları göstermeye ikna etmek şeklinde pozitif bir etkiye sahiptir. Yine de zorlayıcı ikna, ABD’nin nükleer güç tekelini elinde bulundurduğu ve 1950’lerin ortalarından itibaren tekel olmayı sürdüremese de üstünlüğünü koruduğu döneme ait bir stratejidir.
Soru 112
Caydırıcılık analizlerinin tavuk oyununa dayandırıldığı dönem hangisidir?
Seçenekler
A
1940-1945
B
1945-1962
C
1962-1983
D
1983-1990
E
1990 sonrası
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
1945-62 döneminde Caydırıcılık stratejisinin gelişiminde yaygın etkiye sahip olan çalışmaların çoğu, caydırıcılık analizlerini oyun teorisine, daha spesifik olarak “tavuk oyunu”na dayandırmıştır. Bu, iki tarafın ilk tercihlerinin taviz verme¬me olduğu, fakat nihayetinde iki tarafın da geri çekilmeyi seçeceği bir oyundur. Bu nedenle iki taraf da taviz vermeyeceğinin düşünülmesini sağlamaya çalışır,
1945-62 döneminde Caydırıcılık stratejisinin gelişiminde yaygın etkiye sahip olan çalışmaların çoğu, caydırıcılık analizlerini oyun teorisine, daha spesifik olarak “tavuk oyunu”na dayandırmıştır. Bu, iki tarafın ilk tercihlerinin taviz verme¬me olduğu, fakat nihayetinde iki tarafın da geri çekilmeyi seçeceği bir oyundur. Bu nedenle iki taraf da taviz vermeyeceğinin düşünülmesini sağlamaya çalışır,
Soru 113
1962'de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba kriziyle başlayan dönem hangisidir?
Seçenekler
A
Caydırıcılık
B
Zorlayıcı ikna
C
Savunmacı caydırıcılık
D
Nükleer stratejilerin değişmesi
E
Karşılıklı caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle başlamıştır. “Ekim Füzeleri” bunalımı olarak da bilinen bu kriz, ABD’nin 1962 ilkbaharından itibaren Küba’ya yerleştirilen Sovyet füzelerinin varlığını tespit etmesi ve ardından bu füzelerin ateşleme sistemlerinin Küba’ya ulaşmasına engel olmak için Ekim 1962’de adayı abluka altına almasıyla başladı.
Karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle başlamıştır. “Ekim Füzeleri” bunalımı olarak da bilinen bu kriz, ABD’nin 1962 ilkbaharından itibaren Küba’ya yerleştirilen Sovyet füzelerinin varlığını tespit etmesi ve ardından bu füzelerin ateşleme sistemlerinin Küba’ya ulaşmasına engel olmak için Ekim 1962’de adayı abluka altına almasıyla başladı.
Soru 114
Kısa sürede bir nükleer saldırıyı atlatıp, daha sonra da karşı tarafa nükleer misilleme yapabilecek ikinci vuruş kapasitesine ulaşmaya verilen isim hangisidir?
Seçenekler
A
Yok etme
B
Göreli zayıflık
C
Göreli üstünlük
D
Dehşet dengesi
E
Göreli dengesizlik
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soğuk Savaşın süper güçleri kısa sürede bir nükleer saldırıyı atlatıp, daha sonra da karşı tarafa nükleer misilleme yapabilecek ikinci vuruş kapasitesine ulaştılar. Bu duruma literatürde “karşılıklı teyit edilmiş yoketme” (mutual assured destruction-MAD) durumu denilmektedir. Karşılıklı Teyit Edilmiş Yoketme (Mutually Assured Destruction - MAD) kavramı için Soğuk Savaş Çalışmalarında “dehşet dengesi” (balance of terror) ifadesi de kullanılmıştır.
Soğuk Savaşın süper güçleri kısa sürede bir nükleer saldırıyı atlatıp, daha sonra da karşı tarafa nükleer misilleme yapabilecek ikinci vuruş kapasitesine ulaştılar. Bu duruma literatürde “karşılıklı teyit edilmiş yoketme” (mutual assured destruction-MAD) durumu denilmektedir. Karşılıklı Teyit Edilmiş Yoketme (Mutually Assured Destruction - MAD) kavramı için Soğuk Savaş Çalışmalarında “dehşet dengesi” (balance of terror) ifadesi de kullanılmıştır.
Soru 115
Asimetrik tehdit ve kitle imha silahlarını içeren terör gibi konulara odaklanılan caydırıcılık çalışmaları hangi kuşakta gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soğuk Savaş’ın sona ermesi nükleer caydırıcılık stratejisinde değişime neden olmuşsa da, bu caydırıcılığın sorgulanması ya da ne şekilde uygulanacağından ziyade, kimin caydırılacağı konusundaki tartışmalardan kaynaklanmıştır. Bu da ancak 2000’lerde olgunlaşacak olan dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmalarının zeminini hazırlamıştır. Bu bağlamdaki çalışmalar, daha çok ilk kuşak çalışmalar gibi bir teori geliştirme amacı dışında, içinde bulunulan uluslararası koşullar dolayısıyla bir strateji geliştirme hedefiyle ortaya koyulmuşlardı. Bu çalışmaları kendisinden önceki çalışmalardan ayıran en önemli fark ise, asimetrik tehdit ve kitle imha silahlarını içeren terör gibi konulara odaklanmaları olmuştur.
Soğuk Savaş’ın sona ermesi nükleer caydırıcılık stratejisinde değişime neden olmuşsa da, bu caydırıcılığın sorgulanması ya da ne şekilde uygulanacağından ziyade, kimin caydırılacağı konusundaki tartışmalardan kaynaklanmıştır. Bu da ancak 2000’lerde olgunlaşacak olan dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmalarının zeminini hazırlamıştır. Bu bağlamdaki çalışmalar, daha çok ilk kuşak çalışmalar gibi bir teori geliştirme amacı dışında, içinde bulunulan uluslararası koşullar dolayısıyla bir strateji geliştirme hedefiyle ortaya koyulmuşlardı. Bu çalışmaları kendisinden önceki çalışmalardan ayıran en önemli fark ise, asimetrik tehdit ve kitle imha silahlarını içeren terör gibi konulara odaklanmaları olmuştur.
Soru 116
Caydırıcılık yerine zorlayıcı ikna (compellence) kavramının tercih edildiği dönem hangisidir?
Seçenekler
A
1945-1962 Dönemi
B
1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
C
1983’den 2001’e İkinci Nükleer Çağda Caydırıcılık Dönemi
D
11 Eylül 2001 Sonrası Caydırıcılık Dönemi
E
2010 Sonrası Caydırıcılık Dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
1945-1962 Dönemi caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi olmakla birlikte, birçok yazar bu dönemi caydırıcılık değil, zorlayıcı ikna (compellence) kavramıyla ifade etmeyi tercih etmektedir.
1945-1962 Dönemi caydırıcılık stratejisinin ilk gelişme dönemi olmakla birlikte, birçok yazar bu dönemi caydırıcılık değil, zorlayıcı ikna (compellence) kavramıyla ifade etmeyi tercih etmektedir.
Soru 117
Tehdit oluşturan yeni aktörlere karşı caydırıcılık, nükleer güç kullanma ihtimali gibi klasik güvenlik yöntemlerinin artık işe yaramayacağını belirten ve önalıcı vuruş (pre-emptive strike) olarak nitelenen yeni bir savunma anlayışını kim ortaya çıkarmıştır?
Seçenekler
A
Bill Clinton
B
Ronald Reagan
C
George W. Bush
D
Richard M. Nixon
E
Raymond Aron
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
11 Eylül 2001’de ABD’ye karşı gerçekleştirilen terörist saldırılar ilk anda caydırıcılık stratejisinin sonunun ilan edilmesine yol açtı. ABD’nin nükleer güç bakımından tartışılmaz üstünlüğüne karşın bu tür bir saldırıya maruz kalması, Soğuk Savaş dönemi caydırıcılığının artık geçerli olmadığı anlayışını ortaya çıkardı. Bu dönemde tehdit oluşturan yeni aktörlere karşı caydırıcılık, nükleer güç kullanma ihtimali gibi klasik güvenlik yöntemlerinin artık işe yaramayacağını belirten George W. Bush yönetimince önalıcı vuruş (pre-emptive strike) olarak nitelenen yeni bir savunma anlayışını ortaya çıkardı.
11 Eylül 2001’de ABD’ye karşı gerçekleştirilen terörist saldırılar ilk anda caydırıcılık stratejisinin sonunun ilan edilmesine yol açtı. ABD’nin nükleer güç bakımından tartışılmaz üstünlüğüne karşın bu tür bir saldırıya maruz kalması, Soğuk Savaş dönemi caydırıcılığının artık geçerli olmadığı anlayışını ortaya çıkardı. Bu dönemde tehdit oluşturan yeni aktörlere karşı caydırıcılık, nükleer güç kullanma ihtimali gibi klasik güvenlik yöntemlerinin artık işe yaramayacağını belirten George W. Bush yönetimince önalıcı vuruş (pre-emptive strike) olarak nitelenen yeni bir savunma anlayışını ortaya çıkardı.
Soru 118
Oyun teorisi nelere uyarlanmıştır?
Seçenekler
A
Politikaya, diplomasi, stratejik caydırıcılık ve savaşa
B
Politikaya, daha çok karar alma, diplomasi ve stratejik caydırıcılığa
C
Politikaya, daha çok karar alma, diplomasi, stratejik caydırıcılık ve savaşa
D
Politikaya, daha çok karar verme, diplomasi, stratejik caydırıcılık ve savaşa
E
Politikaya, daha çok karar alma, stratejik caydırıcılık ve savaşa
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Oyun teorisinin önemli unsurları poker, satranç ve mal alımında yapılan pazarlıklarda görülebilir. Oyun teorisi politikaya, daha çok karar alma, diplomasi, stratejik caydırıcılık ve savaşa uyarlanmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Oyun teorisinin önemli unsurları poker, satranç ve mal alımında yapılan pazarlıklarda görülebilir. Oyun teorisi politikaya, daha çok karar alma, diplomasi, stratejik caydırıcılık ve savaşa uyarlanmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 119
Obama’nın 2010’da açıkladığı güvenlik stratejisi Bush doktrininden hangi açıdan farklıdır?
Seçenekler
A
Caydırıcılığa daha çok önem verilmiştir.
B
Nükleer silahlara sahip olmayan devletlere karşı nükleer silah kullanmama garantisi verilmiştir.
C
Nükleer silahların kullanımını gerektirebilecek şartların uzak olmadığı vurgulanmıştır.
D
Dolaylı caydırıcılık yeterince önem kazanmamıştır.
E
Önalıcı saldırı stratejisine devam edilmiştir.
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
B şıkkı dışındaki cümleler tamamen yanlış yazılmıştır.
B şıkkı dışındaki cümleler tamamen yanlış yazılmıştır.
Soru 120
Mahkûm İkilemi ve Tavuk Oyunları oyun teorisi kapsamında en fazla başvurulan oyunlar olmakla birlikte, en basit modellerdir. Söz konusu basit modelleri sayılan eksikleri açısından geliştirmek yönünde ciddi çabalar harcanmış, bilgisayar yazılımlarındaki gelişmelerden de faydalanılarak ciddi çalışmalar yapılmış, fakat analiz için yaygın olarak kabul edilen ve kullanılan yeni bir oyun ortaya konulamamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunun sebebidir?
Seçenekler
A
Çabaların yeterince teknik olmaması
B
Mahkûm İkilemi ve Tavuk Oyunları teorlerinin yeni modellerin geliştirilebilmeleri açısından çok basit kalmaları
C
Uluslararası çatışmaların doğası ve dinamikleri
D
Modellerin anlaşılmalarını güçleştiren matematiksel karmaşıklıklar
E
En iyi çözümün seçilebilme zorluğu
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Bunun en önemli sebeplerinden birisinin modellerin anlaşılmalarını güçleştiren matematiksel karmaşıklıklardır. Bu durumda teoriyi basit modellerin ötesine götürme çabaları büyük oranda teknik kalmakta ve dolayısıyla çoğu araştırıcı için anlaşılmaz olmaktadır
Bunun en önemli sebeplerinden birisinin modellerin anlaşılmalarını güçleştiren matematiksel karmaşıklıklardır. Bu durumda teoriyi basit modellerin ötesine götürme çabaları büyük oranda teknik kalmakta ve dolayısıyla çoğu araştırıcı için anlaşılmaz olmaktadır
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi 1983’den 2001’e İkinci Nükleer Çağda Caydırıcılık Döneminin kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
Nükleer stratejide yeni bir aşamaya geçilmiştir.
B
Ağırlıkla uzayda konuşlandırılacak silahlarla bir savunma kalkanı oluşturulması anlayışıyla yeniden savunma sistemleri öne çıkmıştır.
C
Anti-balistik savunma sistemlerine sınırlandırma getiren SALT I ihlal edilmemiştir.
D
Yıldız Savaşları Projesi, 1993’te dönemin Başkanı Bill Clinton tarafından durdurulmuştur.
E
Caydırıcılığın sorgulanması ya da ne şekilde uygulanacağından ziyade, kimin caydırılacağı konusundaki tartışmalar 2000’lerde olgunlaşacak dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmalarının zeminini oluşturmuştur.
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Doğru cevap C şıkkıdır. Zira Anti-balistik savunma sistemlerine sınırlandırma getiren SALT I ihlal edilmiştir.
Doğru cevap C şıkkıdır. Zira Anti-balistik savunma sistemlerine sınırlandırma getiren SALT I ihlal edilmiştir.
Soru 122
I. Düşmanı bir davranışı maliyetinin faydasından çok olacağına ikan etme
II. Bir havu.-sopa taktiği
III. Tarafların potansiyel düşmanın beklenen davranışlarına dayalı fayda maliyet hesabı üzerine oluşturulmuş bir strateji
Yukarıdaki ifadeler hangi kavramı açıklamaktadır?
II. Bir havu.-sopa taktiği
III. Tarafların potansiyel düşmanın beklenen davranışlarına dayalı fayda maliyet hesabı üzerine oluşturulmuş bir strateji
Yukarıdaki ifadeler hangi kavramı açıklamaktadır?
Seçenekler
A
strateji
B
oyun teorisi
C
caydırıcılık
D
güvenlik
E
tehdit
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Alexander L. George’a göre caydırıcılık, düşmanı belirli bir davranış biçimini seçmesinin maliyetinin faydasından çok olacağına ikna etmektir. Glenn Snyder’a ait bir başka tanıma göre caydırıcılık bir tarafın diğer tarafa belirli bir davranış karşısında cezai yaptırım uygulanacağını veya ödül verileceğini açık ya da örtülü olarak belirttiği bir havuç-sopa taktiğidir. Bruce Russett’e göre caydırıcılık, tarafların potansiyel düşmanın beklenen davranışlarına dayalı bir fayda ve maliyet hesabı üzerine oturan bir stratejik etkileşim oyunudur.
Alexander L. George’a göre caydırıcılık, düşmanı belirli bir davranış biçimini seçmesinin maliyetinin faydasından çok olacağına ikna etmektir. Glenn Snyder’a ait bir başka tanıma göre caydırıcılık bir tarafın diğer tarafa belirli bir davranış karşısında cezai yaptırım uygulanacağını veya ödül verileceğini açık ya da örtülü olarak belirttiği bir havuç-sopa taktiğidir. Bruce Russett’e göre caydırıcılık, tarafların potansiyel düşmanın beklenen davranışlarına dayalı bir fayda ve maliyet hesabı üzerine oturan bir stratejik etkileşim oyunudur.
Soru 123
Türkiye'nin müttefiki olan bir ülkenin bir başka ülke tarafından toprak bütünlüğü üzerine bir tehdit algılaması sonucu Türkiye'nin bu yönde yapılacak herhangi bir fiil karşısında askeri hareket başlatacağını bildirmesi ne tür bir caydırıcılıktır?
Seçenekler
A
genel caydırıcılık
B
dolaysız caydırıcılık
C
genişletilmiş genel caydırıcılık
D
genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
E
genişletilmiş caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Geniflletilmiş dolaysız caydırıcılıkta, saldırgan devletin, bir başka devlete karşı saldırı olasılığı yakın tehdittir. Tehdide maruz kalan devlet ise bir başka devlet için korunan müttefik konumunda olduğundan, bu üçüncü devlet açık ya da örtülü olarak saldırganı caydırmak amacıyla misilleme yapacağı tehdidinde bulunur.
Geniflletilmiş dolaysız caydırıcılıkta, saldırgan devletin, bir başka devlete karşı saldırı olasılığı yakın tehdittir. Tehdide maruz kalan devlet ise bir başka devlet için korunan müttefik konumunda olduğundan, bu üçüncü devlet açık ya da örtülü olarak saldırganı caydırmak amacıyla misilleme yapacağı tehdidinde bulunur.
Soru 124
1945-1962 dönemi içerisinde zorlayıcı ikna stratejisinin yerine caydırıcılığa dayalı stratejiye geçilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
sovyetler birliğinin Sputnik 1 uydusunu fırlatması
B
ABD nin nükleer güç tekelini elinde bulundurması
C
nükleer silahların siyasal pazarlık aracı olarak kullanılması
D
Sovyetler birliğinin 1949 da atom bombası yapmış olması
E
Sovyetler birliğinin operasyonel silahlara sahip olması
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Zorlayıcı ikna bağlamında caydırıcılığın geçerliliği tartışılmaya ve bunun yerine caydırmaya dayalı bir stratejiye geçilmesi gerektiği önerilmeye başlandı. Bunun en önemli nedeni, 1957’de Sovyetler Birliği’nin Sputnik 1 uydusunu fırlatmasının ardından ABD’nin Sovyetler Birliği karşısında nükleer tekelini koruyamayacağının ortaya çıkmış olmasıydı. Çünkü Sputnik’i uzaya fırlatan roketler, kıtalararası füzeleri gönderecek mekanizma olarak kullanılma potansiyeline sahipti ve ABD bu teknolojinin gerisinde kalmıştı.
Zorlayıcı ikna bağlamında caydırıcılığın geçerliliği tartışılmaya ve bunun yerine caydırmaya dayalı bir stratejiye geçilmesi gerektiği önerilmeye başlandı. Bunun en önemli nedeni, 1957’de Sovyetler Birliği’nin Sputnik 1 uydusunu fırlatmasının ardından ABD’nin Sovyetler Birliği karşısında nükleer tekelini koruyamayacağının ortaya çıkmış olmasıydı. Çünkü Sputnik’i uzaya fırlatan roketler, kıtalararası füzeleri gönderecek mekanizma olarak kullanılma potansiyeline sahipti ve ABD bu teknolojinin gerisinde kalmıştı.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel caydırıcılık teorisinin temel varsayımlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
saldırgan ve caydırıcı tarafların karar alıcıları rasyoneldir, mevcut koşulları rasyonel olarak değerlendirirler.
B
nükleer silahlar gibi çok yüksek riskli tehditler saldırganlığı teşvik etmez, yatıştırır.
C
iki tarafın da değer sıralaması benzerdir, en azından büyük ölçekli şiddetten kaçınma gibi temel değerleri paylaşırlar.
D
her iki taraf da nükleer silahların kullanımı gibi stratejik kararların alınmasında, karar alma yapısı üzerinde merkezi kontrole sahiptir.
E
nükleer silahların siyasi bir araç olarak kullanımı her iki taraf içinde normal karşılanır
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
E seçeneğinde belirtilen ifade geleneksel caydırıcılık teorisinin temel varayımları arasında yer almamaktadır.
E seçeneğinde belirtilen ifade geleneksel caydırıcılık teorisinin temel varayımları arasında yer almamaktadır.
Soru 126
11 eylül saldırısı sonrası ABD nin caydırıcılık stratejisini aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
konvansiyonel güçlerin kullanımına dayalı bir strateji
B
kimyasal ve biyolojik silahlara ağırlık verilen bir strateji
C
güvenlik politikalarında merkezi rolü devam ettiren bir strateji
D
nükleer ve konvansiyonel kuvvetlerin uygun karmasına dayalı bir strateji
E
her duruma uyan tek bir caydırıcılık stratejisi
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
ABD stratejisi büyük oranda NATO’nun Kas›m 2011’de Lizbon Zirvesi’nde kabul ettiği yeni stratejik konseptine de yansımış, nükleer ve konvansiyonel kuvvetlerin uygun karmasına dayalı caydırıcılık genel stratejinin temel unsuru olarak kalmıştır. Burada nükleer silahların kullanımını gerektirebilecek şartların uzak olduğu vurgulanmakla birlikte, müttefiklerin güvenliği için en önemli garantinin yine stratejik nükleer güç olduğu ifade edilmiştir.
ABD stratejisi büyük oranda NATO’nun Kas›m 2011’de Lizbon Zirvesi’nde kabul ettiği yeni stratejik konseptine de yansımış, nükleer ve konvansiyonel kuvvetlerin uygun karmasına dayalı caydırıcılık genel stratejinin temel unsuru olarak kalmıştır. Burada nükleer silahların kullanımını gerektirebilecek şartların uzak olduğu vurgulanmakla birlikte, müttefiklerin güvenliği için en önemli garantinin yine stratejik nükleer güç olduğu ifade edilmiştir.
Soru 127
dört kişilik bir arkadaş grubunun oynadığı ve sonunda her birinin belirli miktarlarda ödül kazandığı oyun aşağıdaki oyun çeşitlerinden hangisine örnek olabilir?
Seçenekler
A
2 kişili sıfır toplamlı oyun
B
2 kişili değişken toplamlı oyun
C
n kişili değişken toplamlı oyun
D
n kişili sıfır toplamlı oyun
E
n kişili 2 toplamlı oyun
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
oyuna dahil olan taraflar ikiden fazla olduğu için n toplamlı ve sonuçunda oyuncuların değişik miktarlarda kazanca sahip olması değişken toplamlı olmasına neden olmaktadır.
oyuna dahil olan taraflar ikiden fazla olduğu için n toplamlı ve sonuçunda oyuncuların değişik miktarlarda kazanca sahip olması değişken toplamlı olmasına neden olmaktadır.
Soru 128
Ağıdakilerden hangisi tavuk oyununundaki başat strateji kavramını açıklamaktadır?
Seçenekler
A
her oyuncunun iki seçeneğinin olmasıdır.
B
kesin sonucun tek bir oyuncunun seçimiyle belirlenmesidir.
C
oyuncuların sonuçlar üzerinde kısmi kontrole sahip olmasıdır.
D
olasılığı en yüksek sonuçtur.
E
kesin sonuçların iki oyuncunun seçimiyle belirlenmesidir.
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Tavuk oyununda her oyuncunun başat bir stratejisi vardır. Bunun nedeni, her oyuncu için en rasyonel yaklaşımın kötünün iyisini seçmek olmasıdır. Zira en iyi peşinde koşmanın alternatif maliyeti en kötü duruma düşmek olabilir.
Tavuk oyununda her oyuncunun başat bir stratejisi vardır. Bunun nedeni, her oyuncu için en rasyonel yaklaşımın kötünün iyisini seçmek olmasıdır. Zira en iyi peşinde koşmanın alternatif maliyeti en kötü duruma düşmek olabilir.
Soru 129
I. oyun teorisinin belirgin varsayımları keyfi bir durumlar yaratır
II. Tarafların rasyonel olarak nasıl davranabileceklerine göre incelenir
III. Karar alıcıların tercihlerinin sabit olduğunu varsayar
IV. Oyuna dahil olan tüm tarafların oyunu aynı şekilde algıladıklarını öngörür
Yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri oyun teorisinin eksik yanlarını ifade eder?
II. Tarafların rasyonel olarak nasıl davranabileceklerine göre incelenir
III. Karar alıcıların tercihlerinin sabit olduğunu varsayar
IV. Oyuna dahil olan tüm tarafların oyunu aynı şekilde algıladıklarını öngörür
Yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri oyun teorisinin eksik yanlarını ifade eder?
Seçenekler
A
yalnız II
B
I ve II
C
I ve IV
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
II. ifade oyun teorisinin yararlı yönleri içerisinde sayılabilecek bir ifadedir.
II. ifade oyun teorisinin yararlı yönleri içerisinde sayılabilecek bir ifadedir.
Soru 130
"Caydırıcılık türleri" ile "tehdit düzeyleri" arasında aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık : yakın-olası tehdit vardır.
B
Dolaysız Caydırıcılık: yakın-olası tehdit yoktur.
C
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık: yakın-olası tehdit vardır.
D
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık: düşmanca ilişki durumu yoktur.
E
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık: yakın-olası tehdit vardır.
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık durumunda bir devletin diğer devletlere karşı saldırı olasılığı vardır ve bu bir "yakın tehdit" oluşturur.
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık durumunda bir devletin diğer devletlere karşı saldırı olasılığı vardır ve bu bir "yakın tehdit" oluşturur.
Soru 131
Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği liderliğindeki iki kutuplu düzende en yaygın görülen caydırıcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düşmanca ilişkinin olmadığı caydırıcılık
B
Genel caydırıcılık
C
Genişletilmiş genel caydırıcılık
D
Dolaysız caydırıcılık
E
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
ABD ile Sovyetler Birliği arasında Soğuk Savaş döneminde görülen caydırıcılık türü, "Genel Caydırıcılık"tır. Bu caydırıcılık ortamında, taraflar arasında düşmanca ilişkiler bulunmasına rağmen, "yakın-olası" tehdit yoktur.
ABD ile Sovyetler Birliği arasında Soğuk Savaş döneminde görülen caydırıcılık türü, "Genel Caydırıcılık"tır. Bu caydırıcılık ortamında, taraflar arasında düşmanca ilişkiler bulunmasına rağmen, "yakın-olası" tehdit yoktur.
Soru 132
Goldstein ve Avery'nin sınıflandırması dikkate alındığında, statükoyu değiştirmek için "ikna" yöntemini benimseyen bir devletin izleyeceği strateji ve kullanacağı araç aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Saldırı stratejisi ve konvansiyonel silahlar
B
Caydırıcılık stratejisi ve konvansiyonel silahlar
C
Caydırıcılık stratejisi ve nükleer silahlar
D
Savunma stratejisi ve konvansiyonel silahlar
E
Savunma stratejisi ve nükleer silahlar
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Statükoyu değiştirmek isteyen ve İKNA hedefini benimsemiş bir devlet ya "saldırı" ya da "zorlayıcı ikna" stratejisini seçecek ve nükleer veya konvansiyonel silahlara başvurabilecektir. bu şartları taşıyan tek seçenek A şıkkıdır.
Statükoyu değiştirmek isteyen ve İKNA hedefini benimsemiş bir devlet ya "saldırı" ya da "zorlayıcı ikna" stratejisini seçecek ve nükleer veya konvansiyonel silahlara başvurabilecektir. bu şartları taşıyan tek seçenek A şıkkıdır.
Soru 133
Bir saldırıya ancak konvansiyonel güçlerle karşı koyamama durumunda taktik nükleer silahların kullanılmasını içeren strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kitlesel karşılık stratejisi
B
Doğrudan savunma stratejisi
C
Genel nükleer savaş stratejisi
D
Karşılıklı caydırıcılık stratejisi
E
Hesaplı tırmanma stratejisi
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Bir saldırıya ancak konvansiyonel güçlerle karşı koyamama durumunda taktik nükleer silahların kullanılmasını içeren strateji "Hesaplı Tırmanma" stratejisidir.
Bir saldırıya ancak konvansiyonel güçlerle karşı koyamama durumunda taktik nükleer silahların kullanılmasını içeren strateji "Hesaplı Tırmanma" stratejisidir.
Soru 134
Mahkumun İkilemi oyunu hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sıfır toplamlı bir oyundur
B
İki'den fazla kişiyle oynanır
C
Düello oyununun benzeridir
D
Tavuk oyunu ile benzeşmez
E
Değişken toplamlı bir oyundur
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Mahkumun ikilemi; oyun teorisinin irdelediği, "değişken toplamlı" ve iki kişi üzerinden anlatılan bir oyundur.
Mahkumun ikilemi; oyun teorisinin irdelediği, "değişken toplamlı" ve iki kişi üzerinden anlatılan bir oyundur.
Soru 135
Oyun teorisinin iktisat biliminden ödünç aldığı ve oyunların temelini oluşturan varsayım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oyunda en az iki oyuncu olmalıdır.
B
Her oyun kesin bir durumda sona erer.
C
Oyuncular birbirlerinin seçimi hakkında bilgi sahibidir.
D
Oyun başarılı seçimler içerirse "sona erdirme kuralı" vardır.
E
Oyuncular rasyonel aktörlerdir.
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Oyun teorisinin iktisat biliminden ödünç aldığı ve oyunların temelini oluşturan varsayım "rasyonellik" varsayımıdır.
Oyun teorisinin iktisat biliminden ödünç aldığı ve oyunların temelini oluşturan varsayım "rasyonellik" varsayımıdır.
Soru 136
Dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmalarının ortak özellikleri hakkındaki aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Teorik tartışmaların geliştirilmesini hedeflemişlerdir
B
Asimetrik tehdide odaklanmışlardır
C
Dolaylı caydırıcılık kavramının öne çıkmasını sağlamışlardır
D
Uyarlanmış caydırıcılık kavramını vurgulamışlardır
E
Strateji geliştirmeye yönelmişlerdir
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Doğru seçenek A'dır. A seçeneğinde ifade edilen "teorik tartışmaların geliştirilmesi", ilk kuşak caydırıcılık çalışmalarına ait bir özelliktir.
Doğru seçenek A'dır. A seçeneğinde ifade edilen "teorik tartışmaların geliştirilmesi", ilk kuşak caydırıcılık çalışmalarına ait bir özelliktir.
Soru 137
Oyun teorisinin ilkeleri ve varsayımları dikkate alındığında, aşağıda verilen durumlardan hangisinin analiz edilmesi görece daha zor ve karmaşıktır?
Seçenekler
A
Tavuk oyunu
B
Mahkum İkilemi
C
Rus Ruleti
D
ABD-SSCB silahlanma yarışı
E
ABD-Rusya-Çin silahlanma yarışı
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Doğru seçenek E şıkkıdır. Burada üç kişilik ve "değişken toplamlı" bir durum verilmektedir.
Doğru seçenek E şıkkıdır. Burada üç kişilik ve "değişken toplamlı" bir durum verilmektedir.
Soru 138
1960'lı ve 1970'li yıllardaki akademik çalışmalarında oyun teorisini caydırıcılık analizinde kullanan ve ekonomik bilimler dalında 2005 Nobel ödülüne ortak olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas Schelling
B
Glenn Snyder
C
Albert Wohlstetter
D
Bernard Brodie
E
Henry Kissinger
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
1960'lı ve 1970'li yıllardaki akademik çalışmalarında oyun teorisini caydırıcılık analizinde kullanan ve ekonomik bilimler dalında 2005 Nobel ödülüne ortak olan düşünür Thomas Schelling'dir.
1960'lı ve 1970'li yıllardaki akademik çalışmalarında oyun teorisini caydırıcılık analizinde kullanan ve ekonomik bilimler dalında 2005 Nobel ödülüne ortak olan düşünür Thomas Schelling'dir.
Soru 139
Caydırıcılık stratejisinin gelişimi belirli tarihsel dönemler etrafında incelenmektedir. Buna göre aşağıdaki hangi tarihsel dönem "Zorlayıcı İkna Dönemi" olarak anılmaktadır?
Seçenekler
A
1919-1945
B
1945-1962
C
1962-1983
D
1983-1990
E
1990 sonrası
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
1945-1962 dönemi Caydırıcılık stratejisinin tarihsel gelişimi içinde "Zorlayıcı İkna" dönemi olarak anılmaktadır.
1945-1962 dönemi Caydırıcılık stratejisinin tarihsel gelişimi içinde "Zorlayıcı İkna" dönemi olarak anılmaktadır.
Soru 140
"Kitlesel karşılık" stratejisini 1950'li yıllarda eleştirenler, bu stratejinin yerine aşağıdakilerden hangisinin benimsenmesini önermekteydi?
Seçenekler
A
Kademeli caydırıcılık
B
Karşılıklı caydırıcılık
C
Genel nükleer savaş
D
Zorlayıcı ikna
E
Karşılıklı teyit edilmiş yok etme
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
1950'li yıllarda "kitlesel karşılık" stratejisini eleştirenler, "kademeli caydırıcılık" stratejisinin benimsenmesini önermekteydi.
1950'li yıllarda "kitlesel karşılık" stratejisini eleştirenler, "kademeli caydırıcılık" stratejisinin benimsenmesini önermekteydi.
Soru 141
Caydırıcılık stratejisinin "İkinci dalga" döneminde yapılan teorik çalışmalar, caydırıcılık analizlerini aşağıdaki hangi spesifik oyuna dayandırmıştır?
Seçenekler
A
Mahkum ikilemi
B
Üçlü düello
C
Tavuk Oyunu
D
Beşli poker
E
Rus ruleti
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
İkinci dalganın öncü teorisyenleri Bernard Brodie, Thomas Schelling, Glenn Snyder ve Albert Wohlstetter’di. Caydırıcılık stratejisinin gelişiminde yaygın etkiye sahip olan bu çalışmaların çoğu, caydırıcılık analizlerini oyun teorisine, daha spesifik olarak “tavuk oyunu”na dayandırmıştır.
İkinci dalganın öncü teorisyenleri Bernard Brodie, Thomas Schelling, Glenn Snyder ve Albert Wohlstetter’di. Caydırıcılık stratejisinin gelişiminde yaygın etkiye sahip olan bu çalışmaların çoğu, caydırıcılık analizlerini oyun teorisine, daha spesifik olarak “tavuk oyunu”na dayandırmıştır.
Soru 142
Başkan John F. Kennedy tarafından 1960'lı yılların başında açıklanan ve zamanla NATO stratejisine dönüşen aşağıdaki stratejilerden hangisi, kitlesel karşılık stratejisinin yerini almıştır?
Seçenekler
A
Uyarlanmış caydırıcılık
B
Stratejik Savunma Girişimi
C
Esnek karşılık
D
Önalıcı Vuruş
E
Dolaylı caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Süper güçler arasında karşılıklı caydırıcılık döneminin başlamasıyla, kitlesel karşılık stratejisinin yerini Başkan Kennedy tarafından açıklanan ve NATO stratejisine dönüşen "esnek karşılık" stratejisi aldı.
Süper güçler arasında karşılıklı caydırıcılık döneminin başlamasıyla, kitlesel karşılık stratejisinin yerini Başkan Kennedy tarafından açıklanan ve NATO stratejisine dönüşen "esnek karşılık" stratejisi aldı.
Soru 143
Soğuk Savaş döneminde de gözlemlenen ve yakın-olası bir saldırı tehdidi olmamasına rağmen taraflar arasındaki ilişkilerin düzenlenmesinde caydırıcılığın bir yöntem olarak kullanıldığı caydırıcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık
B
Dolaysız Caydırıcılık
C
Genişletilmiş Dolaysız Caydırıcılık
D
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
E
Karşılıklı teyit edilmiş yok etme
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Genel caydırıcılık, Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği liderliğindeki iki kutuplu düzende en yaygın görülen caydırıcılık türüdür. Burada caydırma, kesin ve yakın bir saldırı olasılığı olmasa da, taraflar arasındaki ilişkilerin düzenlenmesinde kullanılan bir yöntem olarak ortaya çıkmıştır.
Genel caydırıcılık, Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği liderliğindeki iki kutuplu düzende en yaygın görülen caydırıcılık türüdür. Burada caydırma, kesin ve yakın bir saldırı olasılığı olmasa da, taraflar arasındaki ilişkilerin düzenlenmesinde kullanılan bir yöntem olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 144
Bir devletin müttefiki olarak kabul ettiği başka bir devletin karşı karşıya olduğu saldırı tehdidini ve düşmanca davranışları caydırmaya çalıştığı bir durumu açıklamak için kullanılan caydırıcılık kavramı (türü) aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Caydırıcılık
B
Genişletilmiş Caydırıcılık
C
Savunmacı Caydırıcılık
D
Karşılıklı Caydırıcılık
E
Zorlayıcı İkna
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Bir devletin müttefiki olarak kabul ettiği başka bir devletin karşı karşıya olduğu saldırı tehdidini ve düşmanca davranışları caydırmaya çalıştığı bir durumu açıklamak için kullanılan caydırıcılık kavramı "Genişletilmiş Caydırıcılık"tır.
Bir devletin müttefiki olarak kabul ettiği başka bir devletin karşı karşıya olduğu saldırı tehdidini ve düşmanca davranışları caydırmaya çalıştığı bir durumu açıklamak için kullanılan caydırıcılık kavramı "Genişletilmiş Caydırıcılık"tır.
Soru 145
11 Eylül sonrası caydırıcılık stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
11 Eylül 2001’de ABD’ye karşı gerçekleştirilen terörist saldırılar ilk anda caydırıcılık stratejisinin sonunun ilan edilmesine yol açmıştır.
B
George W. Bush yönetimince önalıcı vuruş olarak nitelendirilen yeni bir savunma anlayışı ortaya çıkmıştır.
C
Dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmaları asimetrik tehditle ilgilenmemektedir.
D
2002’de ABD Ulusal Güvenlik Stratejisi açıklanmıştır.
E
Soğuk Savaş dönemi caydırıcılığının artık geçerli olmadığı anlayışı ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi Caydırıcılık stratejisinin gelişimi için yapılan dönemsel ayrımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
1945-1962 Zorlayıcı İkna Dönemi
B
1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
C
1983-1990 Savunmacı Caydırıcılık Dönemi
D
1990 sonrası Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi
E
1995-2001 Asimetrik Caydırıcılık Dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 147
Sovyetler Birliği ilk atom bombasını hangi tarihte üretmiştir?
Seçenekler
A
1949
B
1979
C
1955
D
1931
E
1945
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 148
Sovyetler Birliği Afganistan’ı hangi yıl işgal etmiştir?
Seçenekler
A
1979
B
1989
C
1981
D
1963
E
1991
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 149
Stratejik Çalışmaların gelişiminde önemli bir isim olan ve caydırıcılığın öncü teorisyeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bernard Brodie
B
Glenn Snyder
C
Bruce Russett
D
Thomas Schelling
E
Alexander L. George
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 150
Caydırıcılığın öncü teorisyeni kimdir?
Seçenekler
A
Bernard Brodie
B
Robert Jervis
C
Stone Randall
D
Herman Kahn
E
Fred Kaplan
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisi Caydırıcılık stratejisinin gelişiminde ikinci dalga çalışmaları teorisyenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bernard Brodie
B
Thomas Schelling
C
Glenn Snyder
D
Albert Wohlstetter
E
Avery Goldstein
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi ikinci dalga çalışmalarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Caydırıcılık analizlerini oyun teorisine dayandırmıştır
B
Rasyonelliğe yapılan vurgu ön plana çıkmıştır.
C
Analizlerde ceza/tehdit üzerine odaklanılmıştı.
D
Analizlerde ödül/uzlaşma seçenekleri üzerine yoğunlaşılmıştır.
E
Karşı tarafa taviz verilmemesi ve taviz veren tarafın karşı taraf olması için stratejiler geliştirilmiştir.
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi Oyun Teorisi’nin niteliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Caydırıcılık stratejisinin bir alternatifi olarak ortaya çıkmıştır.
B
Devletler arası çatışma ve silahlanma yarışı analizlerinde kullanılır.
C
Çatışma insan hayatının bir parçası olarak değer yargılarından uzak değerlendirilir.
D
En fazla Soğuk Savaş döneminde süper güçler arasındaki ilişkilere uyarlanmıştır.
E
Oyuncular olarak devletlerin davranışları diğerlerinden beklenilen davranışa göre belirlenir.
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 154
Caydırma ve caydırıcılık ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Caydırıcılık ve oyun teorisi stratejik çalışmalar alanının ilgilendiği temel konular ve anahtar kavramlardır.
B
Stratejik çalışmaların önemli bir ilgi alanını oluşturan caydırıcılık, Soğuk Savaş döneminin, dolayısıyla nükleer strateji çağının temek kavramlarındandır.
C
Caydırma, Türk Dil Kurumunun sözlüğünde bir saldırganlığı engellemek için önlem alma eylemi olarak tanımlanmaktadır.
D
Genel caydırıcılık, Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği liderliğindeki iki kutuplu düzende en yaygın görülen caydırıcılık türüdür.
E
Caydırıcılığın öncü teorisyeni Thomas Schelling’dir.
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 155
Aşağıdakilerden hangisi ‘Esnek karşılık stratejisine’ dair yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Düşman saldırısına karşılık için taktik nükleer silahların yanında konvansiyonel güçleri de dahil eder.
B
Doğrudan savunma, hesaplı tırmanma ve genel nükleer savaş aşamalarına ayrılmıştır.
C
Doğrudan savunma, karşı taraftan gelecek konvansiyonel saldırıya nükleer silahla karşılık vermeyi içerir.
D
ABD başkanı John F. Kennedy tarafında açıklanmış ve NATO stratejisi olarak kabul edilmiştir.
E
Avrupalı müttefikler kendi topraklarında konvansiyonel bir savaş istemedikleri için ihtiyatlı yaklaşmıştır.
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi “dördüncü kuşak” caydırıcılık çalışmaları için söylenemez?
Seçenekler
A
Daha çok devlet dışı aktörlere odaklanılmıştır.
B
Terörizme destek veren devletleri caydırmak anlamında dolaylı caydırıcılığa vurgu yapılmıştır.
C
Uygun caydırıcılık kavramı öne çıkmıştır.
D
Uluslararası terörizm temel analiz odağı olmuştur.
E
Caydırıcılık ulusal güvenlik stratejilerinin temel belirleyeni olarak ele alınmıştır.
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 157
Aşağıdakilerden hangisi ‘bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırması’ anlamında kullanılan kavramdır?
Seçenekler
A
Genel caydırıcılık
B
Genişletilmiş caydırıcılık
C
Dolaysız caydırıcılık
D
Daraltılmış caydırıcılık
E
Savunmacı caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 158
Aşağıdakilerden hangisi caydırıcılık türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Genel caydırıcılık
B
Dolaysız caydırıcılık
C
Daraltılmış dolaysız caydırıcılık
D
Genişletilmiş genel caydırıcılık
E
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi caydırıcılık ve oyun teorisi arasındaki ilişkiyi en iyi şekilde açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Oyun teorisi caydırıcılık çalışmalarının bir alt alanıdır
B
Caydırıcılık analizleri oyun teorisine karşıt geliştirilmiştir
C
Oyun teorisi Soğuk Savaş döneminde, caydırıcılık Soğuk Savaş sonrası dönemde ortaya çıkmıştır
D
Oyun teorisi caydırıcılık stratejisinin yerini almıştır
E
Caydırıcılık ve oyun teorisi birbirlerini tamamlayıcı analiz çerçeveleri sunmaktadır
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 160
Oyun teorisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Oyun teorisi pazarlık ve çatışmayı analiz etmenin özel bir yoludur.
B
Temel varsayımlardan biri iktisat biliminden ödünç alınan rasyonellik kavramıdır.
C
Oyun teorisine göre çatışma insan hayatının bir özelliğidir.
D
Oyun teorisine göre her türlü sosyal durum matematiksel değerlere indirgenebilecektir.
E
Oyun teorisine göre bireyler arası çatışma kötü bir şeydir.
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 161
Aşağıdakilerden hangisi Oyun Teorisi çerçevesinde oyunların temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır.
B
Oyun oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar.
C
Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgileri olmak zorundadır.
D
Her oyun kesin bir durum ile sona erer.
E
Oyun başarılı seçimler içerirse ‘sona erdirme kuralı’ vardır.
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Soru 162
Aşağıdakilerden hangisi ‘Oyun Teorisi’nin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Pazarlık ve çatışmayı analiz etmenin özel bir yoludur.
B
Her tür sosyal durumun matematiksel değerlere indirgenebileceğini varsayar
C
Bireylerin rasyonel varlıklar olduğunu kabul eder.
D
Oyuncu sayısı iki ile sınırlıdır.
E
Çatışmayı kötü bir olgu olarak değil, insan hayatının bir parçası olarak değerlendirir.
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 163
Aşağıdaki Amerikan Başkanlarından hangisi Yıldız Savaşları’nı başlatmıştır?
Seçenekler
A
Ronald Wilson Reagan
B
George Walker Bush
C
Richard Milhous Nixon
D
Herbert Clark Hoover
E
Franklin Delano Roosevelt
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 164
Anti-balistik füze sistemlerinin geliştirilmesi ile doğan kaygıların sonucu yapılan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
SALT-1
B
SALT-2
C
Stratejik Savunma Antlaşması
D
Küba Antlaşması
E
Cenevre Antlaşması
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 165
NATO’nun 2010’da açıklanan yeni stratejik konseptiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Savunma odaklı nükleer caydırıcılık anlayışı öne çıkmıştır.
B
ABD’nin 2010 ulusal güvenlik stratejisinden etkilenmiştir.
C
Temelde nükleer güce dayandırılan caydırıcılık stratejisinden vazgeçilmiştir.
D
Hem nükleer hem de konvansiyonel kuvvetlere dayalı caydırıcılık stratejisi kabul edilmiştir.
E
Nükleer güç caydırıcılık stratejisinin temeli olmaya devam etmiştir.
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 166
Aşağıdakilerden hangisi değişken toplamlı oyun türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Sıfır Toplamlı Oyun
B
Alternatif Tercihler
C
Ödül Matrisi
D
Tavuk Oyunu
E
Olası sonuçlar
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Soru 167
Genel caydırıcılık aşağıdaki hangi dönemde en yaygın görülen caydırıcılık türüdür?
Seçenekler
A
Soğuk Savaş
B
Birinci Dünya Savaşı
C
11 Eylül 2001 Sonrası
D
Otuz Yıl Savaşları Dönemi
E
Yedi Yıl Savaşları Dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 168
İkinci nükleer çağda nükleer strateji açısından en belirgin unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğuk Savaşın sona ermesi
B
Sovyetler Birliği’nin nükleer gücünü yitirmesi
C
Nükleer stratejinin karşılıklı mahvolma anlayışına dayandırılması
D
Saldırı odaklı nükleer gücün önem kazanması
E
Savunma odaklı nükleer stratejinin öne çıkması
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 169
Caydırıcılık stratejisinin, ilk gelişme dönemi olan zorlayıcı ikna stratejisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği’nin operasyonel nükleer silahlara sahip olmasıyla sona ermiştir.
B
Stratejinin esası düşmanın belirli davranışlarını önlemektir.
C
Kitlesel karşılık stratejisi zorlayıcı ikna stratejisinin bir boyutu olarak ortaya çıkmıştır.
D
Stratejinin esası düşmanı belirli davranışlara yönlendirmektir.
E
ABD’nin nükleer üstünlüğünü sürdürdüğü döneme ait bir stratejidir.
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 170
Mahkum İkilemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmaların doğasına ışık tutabilmektedir.
B
Bu ikilemden çıkarılacak en önemli ders rasyonel hesabın her oyuncunun da felaketine yol açabilmesidir.
C
Uluslararası ilişkilere uyarlandığında tarafların istemeden nasıl çatışmaya sürüklenebileceklerini gösterir.
D
Vietnam’da bu sayede yararlı sonuçlar alınabilmiştir.
E
Zımni pazarlık kavramı ile uluslararası ilişkilerin anlaşılmasına yararı olmuştur.
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Soru 171
Zorlayıcı ikna ile caydırıcılık arasındaki ilişki ile ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Zorlayıcı ikna statükoyu değiştirmeye, caydırıcılık korumaya yöneliktir.
B
Caydırıcılığın stratejisi saldırı, zorlayıcı ikna stratejisi savunmaya dayanır.
C
Zorlayıcı ikna statükoyu korumaya, caydırıcılık değiştirmeye yöneliktir
D
Caydırıcılığın araçları nükleer, zorlayıcı ikna araçları konvansiyonel silahlardır.
E
Hedef ve araçlar açısından birbirleriyle aynı niteliktedirler.
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 172
Aşağıdakilerden hangisi caydırıcılık türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Caydırıcılık
B
Genel caydırıcılık
C
Dolaysız caydırıcılık
D
Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
E
Dolaysız Genel Caydırıcılık
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 173
Aşağıdakilerden hangisi, karşılıklı caydırıcılık stratejisi döneminde ortaya çıkan “ikinci dalga” caydırıcılık çalışmalarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sınırlı rasyonellik ve rasyonel dışılık olasılıklarını analizlerine dahil etmeleri
B
Analizlerini büyük oranda oyun teorisine dayandırmaları
C
Analizlerinde daha fazla ceza ve tehdit üzerine odaklanmaları
D
Tam rasyonellik varsayımı çerçevesinde çalışmaları
E
Caydırıcılık stratejisinin bir parçası olarak ödül ve uzlaşmayı gözardı etmeleri
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 174
Aşağıdakilerden hangisi esnek karşılık stratejisinin niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sınırlı nükleer savaşa uzanacak hesaplı bir tırmanma aşamasını içermesi
B
Konvansiyonel silahlarla yapılacak saldırıya karşı nükleer silahlarla karşılık vermeye dayanması
C
Konvansiyonel silahlarla doğrudan savunmaya yer vermesi
D
Taktik nükleer silahların kullanımını içeren bir tür kademeli caydırıcılık olması
E
Genel nükleer savaşı içermesi
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 175
Aşağıdaki ifadelerden hangisi ABD ve Sovyetler Birliği arasında imzalanan SALT I anlaşması ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Çok başlıklı saldırgan füzelerle (MIRV) ilgili kesin sınırlandırmaya gidilmiştir.
B
Anti balistik füze (ABM) radarları ile ilgili kesin sınırlandırılmaya gidilmiştir.
C
SALT I 1972 yılında Moskova’da imzalanmıştır.
D
Anti balistik füze (ABM) radarlarının sayısı sınırlandırılmıştır.
E
Anlaşmaya taraf devletler anti balistik füzelerden (ABM) başka devletlere vermeyeceklerini taahhüt etmişlerdir.
Açıklama:
Caydırıcılık teorisinin dönüm noktalarını tespit edip, caydırıcılık kavramını güncel gelişmelere uyarlayabileceksiniz.
Soru 176
Aşağıdakilerden hangisi “dördüncü kuşak” caydırıcılık çalışmalarının ortak özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Devletlerarası ilişkiler dışına çıkarak daha fazla devlet-dışı aktörlere odaklanması
B
Caydırıcılık stratejisinin geçerliliğini yitirdiğini öne sürmesi
C
Temel analiz birimlerinin devletler olması
D
Caydırıcılığın Soğuk Savaş döneminde olduğu gibi güvenlik politikalarının temel stratejisi olmasının savunulması
E
Strateji geliştirme yerine teoriye odaklanması
Açıklama:
Caydırıcılık kavramını, çeşitli caydırıcılık türleri ışığında tanımlayabileceksiniz.
Soru 177
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çatışmayı insan, dolayısıyla da devlet hayatının ayrılmaz bir parçası olarak görür.
B
Pazarlık ve çatışmanın analiz edilmesiyle ilgili bir teoridir.
C
Her tür sosyal durumun matematiksel değerlere indirgenebileceğini varsayar.
D
Oyun teorisi caydırıcılık çalışmalarına bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır.
E
Oyun teorisi en fazla caydırıcılık, karar alma, diplomasi ve savaş analizlerinde kullanılır.
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Soru 178
n-kişi değişken toplamlı oyunların özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bu oyun türünde bir oyuncunun kazancı mutlaka diğerlerinin kaybına denk gelir.
B
Üç kişilik düello bu tür oyunlara örnek gösterilebilir.
C
Çok karmaşık olduğundan analiz edilmesi çok zordur.
D
Mahkumun İkilemi oyunu bu türdendir.
E
Soğuk Savaş dönemi silahlanma yarışını analiz etmede gerçeğe en yakın analizler bu oyun türüyle ortaya koyulmuştur.
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Soru 179
Aşağıdakilerden hangisi “Tavuk Oyunu”nun olası sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
B oyuncusu prestij kazanırken, A oyuncusunun korkak tavuk olması
B
A oyuncusu prestij kazanırken, B oyuncusunun korkak tavuk olması
C
Her iki oyuncunun tavuk olması
D
Her iki oyuncunun kaybı
E
Her iki oyuncunun mutlak kazancı
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Soru 180
Oyun teorisinde anahtar bir kavram olan “zımni iletişim” ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Zımni iletişim olanakları savaş koşullarında geçerli değildir.
B
Oyunun tarafları arasında doğrudan temas olmasa da iletişim kurulabileceğini gösterir.
C
Tarafların birbirlerinin olası tercihlerini göz önünde bulundurarak belirgin çözümlere yönelmesini getirir.
D
Tarafların beklentileri arasında söylenmeden bir uyumlaştırmaya gitmeleridir.
E
Zımni iletişim sadece çatışmada değil, işbirliği koşullarında da uygulanabilir.
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Soru 181
Aşağıdakilerden hangisi, oyun teorisinin Stratejik Çalışmalar alanına yaptığı katkılar olan biri arasında değildir?
Seçenekler
A
Çatışmaların karar alıcıların algılamalarının da hesaba katıldığı oyunlarla analiz edilmesini yaygınlaştırması
B
Çatışmayı etik hesaplardan uzak, yapısal özelliklere göre değerlendirme olanağı sunması
C
Tarafların stratejik koşulları olması gerekene göre değil, rasyonel olarak nasıl olabileceğine göre değerlendirme olanağı sağlaması
D
Çatışmayı tek taraflı değil, düşman tarafın bakış açısına göre değerlendirme olanağı sağlaması
E
Bir kriz durumunda her zaman en iyi çözümün seçilmeyebileceğinin görülebilmesini sağlaması
Açıklama:
Oyun teorisini içerdiği çeşitli oyun türleri kapsamında tartışabilecek ve güncel stratejik durumlara uyarlayabileceksiniz.
Soru 182
Bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırması olarak tanımlanan caydırıcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel caydırıcılık
B
Dolaysız caydırıcılık
C
Genişletilmiş caydırıcılık
D
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
E
Temel caydırıcılık
Açıklama:
Genişletilmiş caydırıcılık, bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasıdır. Tanımdan da anlaşılacağı gibi burada genel anlamda caydırıcılıktan farklı olarak, caydırıcı devlet kendisine yönelik bir tehdide maruz kalmamakta, müttefiki kabul ettiği başka bir devletin karşı karşıya olduğu olası saldırı tehdidini caydırmaya çalışmaktadır.
Soru 183
Karşılıklı caydırıcılık dönemi aşağıdakilerden hangisiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
1957 Sputnik 1 uydusunun fırlatılması
B
1962 Küba Krizi
C
1972 SALT I Antlaşması
D
1979 SALT II Antlaşması
E
1983 Yıldız Savaşları
Açıklama:
Karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle başlamıştır.
Soru 184
Karşılıklı caydırıcılık stratejisine geçilmesinin süper güçler arasındaki nükleer silah yarışını dizginlemek yerine, daha da tetiklemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Statükonun korunması
B
Statükonun değişmesi
C
Zorlayıcı ikna
D
Savunma-saldırı dengesi
E
Tarafların ikinci vuruş kapasitesine ulaşması
Açıklama:
Karşılıklı caydırıcılık stratejisine geçilmesi süper güçler arasındaki nükleer silah yarışını dizginlemek yerine, daha da tetikledi. Bunun nedeni tarafların bu dönemde “ikinci vuruş” kapasitesine ulaşmalarıdır.
Soru 185
İlk vuruş ve ikinci vuruş kapasitesi kavramları kim tarafından üretilmiştir?
Seçenekler
A
Wohlstetter
B
Raymond Aron
C
Kenneth Waltz
D
Reagan
E
George W. Bush
Açıklama:
Literatürde kullanılan ilk vuruş ve ikinci vuruş kapasitesi kavramları Wohlstetter tarafından üretilmiştir.
Soru 186
Terörist grup ve eylemelere destek veren devletleri caydırmak yoluyla terörü caydırmak anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uyarlanmış caydırıcılık
B
Ön alıcı saldırı
C
Bush doktrini
D
Üçüncü kuşak caydırıcılık
E
Dolaylı caydırıcılık
Açıklama:
Dolaylı caydırıcılık, terörist grup ve eylemelere destek veren devletleri caydırmak yoluyla terörü caydırmak anlamına gelmektedir.
Soru 187
Pazarlık ve çatışmayı analiz etmenin özel bir yolu olan oyun teorisinin en önemli özelliği nedir?
Seçenekler
A
Rasyonellik kavramı
B
Çatışmanın kötü bir şey olmak dışında, insan hayatının bir parçası olduğunun göz önüne alınması
C
Diplomasi içermesi
D
Oyuncuların birbirlerinden farklı olması
E
Dolaylı caydırıcılık kavramı
Açıklama:
Oyun teorisinin en önemli özelliği, sosyal durumlar› analiz ederken çatışmanın kötü bir şey olmak dışında, insan hayatının bir parçası olduğunun göz önüne alınmasına olanak tanımasıdır.
Soru 188
Aşağıdakilerden hangisi siyasal düzlemde söz edilebilecek oyun çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ödül matrisli
B
2 kişi sıfır toplamlı
C
2 kişi değişken toplamlı
D
n-kişi sıfır toplamlı
E
n-kişi değişken toplamlı
Açıklama:
B,C,D,E seçeneklerinde verilenlerin hepsi geçerli birer oyun türüdür.
Soru 189
Tavuk oyununda oyuncuların seçimlerini kazançlarını artırma fırsatları arasından değil, kayıplarını en aza indirecek stratejiler arasından yapmaları hangi kavramla tanımlanır?
Seçenekler
A
Bel noktası
B
Prestij kaybetme
C
Mini-max strateji
D
Rasyonel yaklaşım
E
Kararlılık
Açıklama:
Zararları minimize etmeye yönelik bu yaklaşıma “minimax strateji” denir. Minimax stratejiye göre oyuncular seçimlerini kazançlarını artırma fırsatları arasından değil, kayıplarını en aza indirecek stratejiler arasından yaparlar.
Soru 190
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin yararlı yönleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Rasyonellik varsayımı
B
Basitlik
C
Sezgisel değeri
D
Alternatif çözümler ortaya koyması
E
Dinamiklerle ilgili ipuçları sağlaması
Açıklama:
Oyun teorisinin temelde basit olması yararlı değil eksik yönleri arasında yer alır.
Soru 191
Caydırıcılık ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmaların konusu olarak caydırıcılık diplomasi tarihi ile yaşıttır.
B
Soğuk Savaş döneminin temel kavramlarından biridir.
C
Caydırıcılıkta tehdit bilinçli olarak kullanılır.
D
Caydırıcılıkta kullanılan mekanizmalardan biri de vaattir.
E
Zamanla caydırıcılık startejisinin farklı türleri ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Caydırıcılık, Soğuk Savaş döneminin temel kavramlarındandır ve zamanla farklı türleri ortaya çıkmıştır. Genel olarak bakıldığında caydırıcılıkta tehdit ve vaat bilinçli olarak kullanılmaktadır. Caydırıcılık kavram olarak diplomasi tarihi ile yaşıt olmasına rağmen Stratejik Çalışmalar alanına nükleer silahların çıkışıyla girmiştir.
Soru 192
Bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırma genişletilmiş caydırıcılık olarak adlandırılmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi genişletilmiş caydırıcılığa örnektir?
Seçenekler
A
Fransa’nın, Almanya’nın kesin saldırı planına karşılık Almanya’yı misillemeyle tehdit etmesi.
B
Almanya’nın Fransa’nın saldırısını engellemek için vaatte bulunması.
C
Tarafların silahlanma yarışına girmesi.
D
Tarafların nükleer strateji kullanmaları
E
İngiltere’nin Fransa’ya yardım taahhüdü vermesiyle Almanya’yı saldırıdan caydırması.
Açıklama:
Tanımdan da anlaşılacağı gibi burada genel anlamda caydırıcılıkktan farklı olarak, caydırıcı devlet kendisine yönelik bir tehdide maruz kalmamakta, müttefiki kabul ettiği başka bir devletin karşı karşıya olduğu olası saldırı tehdidini caydırmaya çalışmaktadır. Örneğin, İngiltere ve Fransa arasında 1947’de imzalanan Dunkirk Antlaşması, İngiltere’nin Fransa’ya herhangi bir saldırı halinde yardım edeceği taahhüdünü içerdiğinden Almanya’yı Fransa’ya saldırmaktan caydırmayı hedeflemişti.
Soru 193
I.Genel Caydırıcılık
II.Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
III.Genişletilmiş Dolaylı Caydırıcılık
IV.Dolaysız Caydırıcılık
Yukarıdakilerden hangileri caydırıcılık türleridir?
II.Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
III.Genişletilmiş Dolaylı Caydırıcılık
IV.Dolaysız Caydırıcılık
Yukarıdakilerden hangileri caydırıcılık türleridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Caydırıcılık, genişletilmiş caydırıcılık, genel ve dolaysız caydırıcılık olarak türlere ayrılmıştır. Ayrıca genişletilmiş genel ve genişletilmiş dolaysız caydırıcılıktan da bahsetmek mümkündür. Ancak dolaylı caydırıcılık diye bir tür yoktur.
Soru 194
Stratejik Çalışmalarda caydırıcılık, teorinin gelişimine göre dönemlere ayrılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Zorlayıcı İkna Dönemi
B
Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
C
Biyolojik Silahları Terk Dönemi
D
Nükleer Stratejilerin Değişimi Dönemi
E
Savunmacı Caydırıcılık Dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık stratejisinin ayrıldığı dönemler: 1945-1962 arası Zorlayıcı İkna Dönemi, 1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi, 1983-1990 Savunmacı Caydırıcılık Dönemi ve 1990 sonrası Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi şeklindenir. Biyolojik Silahları Terk diye bir döenm yoktur.
Soru 195
Karşılıklı caydırıcılık dönemi ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yıldız Savaşları olarak bilinen Stratejik Savunma Girişimi ile başlamıştır.
B
“İlk vuruş” ve “ikinci vuruş” kapasitesi kavramları ortaya çıkmıştır.
C
Süper güçler arasındaki nükleer silah yarışı dizginlenmiştir.
D
Asimetrik tehdit konusuna odaklanılmıştır.
E
Bush doktrini ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Karşılıklı caydırıcılık dönemi ABD ve SSCB arasında çıkan Küba Krizi ile başlamıştır. Wohlstetter tarafından “ilk vuruş” ve “ikinci vuruş” kapasitesi kavramları caydırıcılığı anlamada önemlidir. İlk vuruş kapasitesi, buna sahip olan tarafın karşı tarafın misilleme, ya da “ikinci vuruş”, kapasitesini yok edebileceği ve nihayetinde kendisinin en az zararı göreceği anlamına gelir.
Soru 196
Aşağıdakilerden hangisi dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmalarını önceki kuşaklardan ayıran özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Devletlerarası ilişkiler dışına çıkılmamıştır.
B
Asimetrik tehdide odaklanılmıştır.
C
Caydırıcılığın geçerliliğini yitirdiği savunulmuştur.
D
Terörü caydırma yoluna gidilmemiştir.
E
Bush doktrini sadece caydırıcılık stratejisi olarak ele alınmıştır.
Açıklama:
Dördüncü kuşak çalışmaların tümü aimetrik tehdide odaklanmıştır. Devlerlerarası ilişkiler dışındaki öktörlere de odaklanılmıştır. Caydırıcılık hala geçerli sayılmasına rağmen uyarlanmış caydırıcılık kavramı ortaya çıkmıştır. Bush doktrini konusunda fikir ayrılıkları oluşmuştur.
Soru 197
Oyun teorisine göre ödüllerin, olası sonuçların ve alternatif tercihlerin gösterildiği grafiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Değişken toplamlı
B
Tavuk oyunu
C
Mahkum ikilemi
D
Dehşet dengesi
E
Ödül matrisi
Açıklama:
Oyuncular, diğer oyuncuların oyunun sonucunu etkileyebilecek farklı çıkarları olduğunu düşünerek kendi ödüllerini arttırmaya çalışırlar. Bu ödüller, olası sonuçlar ve alternatif tercihler “ödül matrisi” denilen bir grafikte gösterilir.
Soru 198
Aşağıdakilerden hangisi oyunun temel özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Oyunlar iki veya daha fazla oyuncudan oluşur.
B
İlk seçim, diğer oyuncunun alternatiflerini sınırlar.
C
Oyunun başlaması için oyuncuların alternatifler arasında seçim yapması gerekir.
D
Kesin bir durum olmasa da oyun sonlanabilir.
E
Oyuncuların birbirlerinin seçimi hakkında bilgisi olabilir.
Açıklama:
A, B, C ve E seçeneklerinde verilenler oyunun temel özelliklerini betimlerken, D seçeneğindeki bilgi yanlıştır çünkü her oyun kesin bir durumla sona erer.
Soru 199
Aşağıdakilerden hangisi n-kişili sıfır-toplamlı oyuna örnektir?
Seçenekler
A
Mahkum ikilemi
B
Rus ruleti
C
Beşli poker
D
Tavuk oyunu
E
ABD-SSCB-Çin silahlanma yarışı
Açıklama:
Mahkum ikilemi ve tavuk oyunu 2-kişili değişken toplamlı oyun; Rus ruleti 2-kişili sıfır-toplamlı oyun ve ABD-SSCB-Çin silahlanma yarışı n-kişili değişken toplamlı oyun örnekleridir. Beşli poker ise n-kişili sıfır-toplamlı oyuna örnektir.
Soru 200
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin eksikliklerindendir?
Seçenekler
A
Oyuncuların olası sonucun değerini doğru algıladıkları varsayılır.
B
Uluslararası çatışmanın doğası ile ilgili ipuçları verir.
C
Oyun teorisi sezgisel bir değere sahiptir.
D
Her zaman en iyi sonucun seçilmeyebileceğini gösterir.
E
Tarafların rasyonel olarak nasıl davranabileceklerini inceler.
Açıklama:
Oyuncuların ortaya çıkacak sonucun değerini doğru algıladıkları varsayılır ancak gerçek hayatta zaman baskısı, eksik ya da yanlış bilgi gibi unsurlar yüzünden bu süreç sorunludur ve her zaman sonuçlar doğru değerlendirilmeyebilir. Bu da oyun teorisinin eksiklerindendir. Diğer seçeneklerde verilenler oyun teorisinin faydalarını belirtmektedir.
Soru 201
Aşağıdakilerden hangisi bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırması anlamında kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Saldırgan caydırıcılık
B
Dolaylı caydırıcılık
C
Genişletilmiş caydırıcılık
D
Caydırıcılık
E
Direkt caydırıcılık
Açıklama:
Genişletilmiş caydırıcılık bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasıdır.
Soru 202
Dördün kuşak caydırıcılık çalışmaları aşağıdakilerden hangisine odaklıdır?
Seçenekler
A
Nükleer tehdit
B
Önleyici caydırıcılık
C
Asimetrik tehdit
D
Soğuk savaş
E
Anti-balistik füze sistemleri
Açıklama:
Dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmaların tümü asimetrik tehdide odaklanmaktadırlar.
Soru 203
Aşağıdakilerden hangisi her duruma uyan tek bir caydırıcılık stratejisi yerine, farklı olaylara farklı caydırıcılık stratejilerinin geliştirilmesi anlamında kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Uyarlanmış caydırıcılık
B
Genişletilmiş caydırıcılık
C
Kademeli caydırıcılık
D
Karşılıklı caydırıcılık
E
Nükleer caydırıcılık
Açıklama:
Uyarlanmış caydırıcılık, her duruma uyan tek bir caydırıcılık stratejisi yerine, farklı olaylara farklı caydırıcılık stratejilerinin geliştirilmesi anlamında kullanılmaktadır.
Soru 204
Afganistan'ın El-Kaide Örgütü'ne ve eylemlerine destek verdiği gerekçesiyle ABD'nin başlattığı caydırıcılık aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Asimetrik caydırıcılık
B
Nükleer caydırıcılık
C
Dolaylı caydırıcılık
D
Genişletilmiş caydırıcılık
E
Anti-terörizm caydırıcılığı
Açıklama:
Dolaylı caydırıcılık, terörist grup ve eylemelere destek veren devletleri caydırmak yoluyla terörü caydırmak anlamına gelmektedir. Örneğin, 11 Eylül saldırılarını gerçekleştiren El-Kaide Örgütü’ne destek verdiği gerekçesiyle Afganistan’a karşı Ekim 2001’de başlatılan savaş caydırıcılık stratejisi kapsamında değerlendirilmektedir.
Soru 205
Aşağıdakilerden hangisi bir oyunun temel özelliklerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
İki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır.
B
Oyun oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar.
C
Her oyun kesin bir durumla sona erer.
D
Oyun başarılı seçimler içerirse "sona erdirme kuralı" vardır.
E
Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olmalıdır.
Açıklama:
Oyunların tümü temel bazı özellikleri paylaşırlar:
iii. İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar;
vi. Her oyun kesin bir durumla sona erer.
- Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır;
- Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar;
iii. İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar;
- Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olabilir ya da olmayabilir (oyuncuların birbirlerinin seçimlerini bildikleri oyunlara mükemmel enformasyon oyunları denir);
- Oyun başarılı seçimler içerirse “sona erdirme kuralı” vardır;
vi. Her oyun kesin bir durumla sona erer.
Soru 206
Tavuk oyunu: Bu oyunda her oyuncunun iki seçene¤i vard›r: yoldan sapma ya da sapmama. Bu nedenle oyunun dört olası sonucu olacaktır. ‹ki oyuncu da yoldan saptığında, ikisi de “tavuk” olur ama hiçbiri prestij kaybetmez. A saptığında B sapmazsa, A “tavuk” olur ve B prestijini artırır. Aynı şekilde, A değil B saparsa, bu sefer de B prestij kaybederken A kazanır. Son olarak, ikisi de sapmadan yollarına devam ederse, çarpışırlar ve bu oyun ölümle sonuçlanır.
Aşağıdaki durumlardan hangisi tavuk oyunu için bel noktasıdır?
Aşağıdaki durumlardan hangisi tavuk oyunu için bel noktasıdır?
Seçenekler
A
A sapar B sapmaz
B
A sapmaz B sapar
C
A sapar B sapar
D
A sapmaz B sapmaz
E
A rasyonel olmadığını göstererek B'yi iki seçenekle karşı karşıya bırakır.
Açıklama:
Tavuk oyununda her oyuncunun başat bir stratejisi vardır. Bu örnek oyunda başat strateji a1b1, yani her iki oyuncunun da sapmasıdır. Çünkü bu olasılığı en yüksek sonuçtur. Bunun nedeni, her oyuncu için en rasyonel yaklaşımın kötünün iyisini seçmek olmasıdır. Zira en iyi peşinde koşmanın alternatif maliyeti en kötü duruma düşmek olabilir. Zararları minimize etmeye yönelik bu yaklaşıma “minimax strateji” denir. Minimax stratejiye göre oyuncular seçimlerini kazançlarını artırma fırsatları arasından değil, kayıplarını en aza indirecek stratejiler arasından yaparlar. Tavuk oyununda bu stratejinin işleyişi; A için sapmama durumunda başına gelebilecek en kötü şey (-100) olurken, sapma halinde en kötü ihtimal (-10) olduğundan, A sapmayı tercih edecektir. B de aynı hesaba dayanarak aynı şekilde sapmayı tercih edecektir. Bu durumda a1b1 sonucu başat olmakta ve oyun belirli bir denge ya da bel noktasına (saddlepoint) doğru evrilmektedir.
Soru 207
Tek bir oyunda ön taahhütle hayatta kalma ve kazanma/hayatta kalma olasılığı %90 iken yedinci karşılaşmadan sonra hayatta kalma olasılığı %50'nin altına düşer. Bu düşüşün nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Öğrenme
B
Şans
C
Risk
D
Güç
E
İhtiras
Açıklama:
Araba yarışı yapan gençler yarıştan sonra evlerine gidip olayı unutma olanağına sahipken, uluslararası ilişkilerde aynı oyunu tekrar tekrar oynayıp hayatta kalmak gerekir. O nedenle tek bir oyunda ön taahhütle hayatta kalma ve kazanma olasılığı %90 iken, karşılaşmaların tekrarlanması durumunda karşı tarafın öğrenme süreci sonunda bu oran hızla düşer. Tek bir oyunda/çatışmada hayatta kalma olasılığı %90 iken, ikinci oyundan itibaren bu olasılık %81’e düşmektedir. Aynı mantıkla, yedinci karşılaşmadan sonra hayatta kalma şansı %50’nin altına düşer. Bu durum tavuk oyununda rasyonel olmayan durumların sadece kısa dönemde işe yarayan bir taktik olduğunu göstermektedir.
Soru 208
Aşağıdakilerden hangisi eksik yönleri olmasına karşın oyun teorisinin yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Oyuna dâhil tüm tarafların doğrudan oyunu aynı şekilde algıladıklarını varsaymaktadır.
B
Uluslararası çatışmanın doğası ve dinamikleri konusunda önemli ipuçları verir.
C
Çatışmayı düşman tarafın bakış açısına göre değerlendirme olanağı sağlar.
D
Oyun teorisi farklı olası sonuçlar ortaya koymasıyla sezgisel bir değere de sahiptir.
E
Çok çeşitli alternatif çözümler ortaya koyduğu ve bir sorunda her zaman en iyi çözümün seçilmeyebileceğini gösterir.
Açıklama:
Bütün eksik yönlerine karşın oyun teorisinin yararlı yönleri de vardır. Oyun teorisinin rasyonellik varsayımı, çatışma durumlarını etik hesaplardan uzak, tarafların nasıl davranmaları gerektiğine göre değil, rasyonel olarak nasıl davranabileceklerine göre inceleme ve bu bağlamda da çatışmayı düşman tarafın bakış açısına göre değerlendirme olanağı sağlar. Oyun teorisi farklı olası sonuçlar ortaya koymasıyla sezgisel bir değere de sahiptir. Uluslararası çatışmanın doğası ve dinamikleri konusunda önemli ipuçları verir. Dikkatleri yapısal özelliklere çekerek, çatışmaların devlet adamlarının kötülüğünden ve beceriksizliklerinden kaynaklandığı türündeki değerlendirmelerden uzaklaşılmasını sağlar. Yine çok çeşitli alternatif çözümler ortaya koyduğu ve bir sorunda her zaman en iyi çözümün seçilmeyebileceğini gösterdiği için de önemlidir.
Soru 209
Eksik ve yararlı yönleri göz önünde bulundurulduğunda aktörler açısından oyun teorisinden beklenecek olan aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Önlerindeki seçenekleri görebilmek
B
İçinde bulundukları durumu anlamaları
C
İletişim olanakları
D
Pazarlık
E
Doğrudan tercihi belirlemeleri
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar alanına dahil edildiği ve en sık kullanıldığı Soğuk Savaş yıllarında oyun teorisinden beklenen, belirli bir stratejik durum içinde aktörler için ‘tek bir en rasyonel tercih’ belirlemek olmuştur. Bir diğer deyişle oyun teorisiyle yekpare rasyonel çözümlere ulaşılması beklenmiş ve bu çerçevede her zaman başat stratejilere ağırlık verilmiştir. Oysa sayılan tüm eksik ve yararlı yönleri göz önünde bulundurulduğunda bu teoriden beklenmesi gerekenin doğrudan tercihi belirlemesi olmadığı açıktır. Oyun teorisinden beklenecek olan aktörlerin içinde bulundukları durumu anlamalarını ve önlerindeki seçenek, iletişim olanakları ile vaat, pazarlık, tehdit ve blöf gibi taktikleri görebilmelerini sağlamak olmalıdır.
Soru 210
Çalıntı arabaları birbirine doğru süren gençleri içeren tavuk oyunu düşünüldüğünde Güney Kore ve Kuzey Kore arasındaki ilişkiler düşünüldüğünde Kuzey Kore ve Güney Kore'nin rolleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yoldan sapmayan, yoldan sapan
B
Yoldan sapmayan, yoldan sapmayan
C
Yoldan sapan, yoldan sapan
D
Yoldan sapan, yoldan sapmayan
E
Tehdit veya ikna kullanıp yoldan sapan,yoldan sapmayan
Açıklama:
Güney Kore’ye ait Cheonan gemisinin batırılmasında da, Sarıdenizdeki Güney Kore toprağı Yeonpyeong Adası’nın bombalanmasında da Kuzey Kore taviz vermeyen, şeridinde devam eden sürücü olurken, olası bir kazanın bu cesaret oyununu kaybetmekten çok daha kötü sonuçlar doğuracağının farkında olan Güney Kore aklıselimi tercih ederek “stratejik” sabır politikası adı altında şerit değiştirmek ve “ya sabır” çekmek zorunda kalmıştı.
Soru 211
Caydırıcılık ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmaların konusu olarak caydırıcılık diplomasi tarihi ile yaşıttır.
B
Soğuk Savaş döneminin temel kavramlarından biridir.
C
Caydırıcılıkta tehdit bilinçli olarak kullanılır.
D
Caydırıcılıkta kullanılan mekanizmalardan biri de vaattir.
E
Zamanla caydırıcılık startejisinin farklı türleri ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Caydırıcılık, Soğuk Savaş döneminin temel kavramlarındandır ve zamanla farklı türleri ortaya çıkmıştır. Genel olarak bakıldığında caydırıcılıkta tehdit ve vaat bilinçli olarak kullanılmaktadır. Caydırıcılık kavram olarak diplomasi tarihi ile yaşıt olmasına rağmen Stratejik Çalışmalar alanına nükleer silahların çıkışıyla girmiştir.
Soru 212
Bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırma “genişletilmiş caydırıcılık” olarak adlandırılmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi genişletilmiş caydırıcılığa örnektir?
Seçenekler
A
Fransa’nın, Almanya’nın kesin saldırı planına karşılık Almanya’yı misillemeyle tehdit etmesi.
B
Almanya’nın Fransa’nın saldırısını engellemek için vaatte bulunması.
C
Tarafların silahlanma yarışına girmesi.
D
Tarafların nükleer strateji kullanmaları.
E
İngiltere’nin Fransa’ya yardım taahhüdü vermesiyle Almanya’yı saldırıdan caydırması.
Açıklama:
Tanımdan da anlaşılacağı gibi burada genel anlamda caydırıcılıktanfarklı olarak, caydırıcı devlet kendisine yönelik bir tehdide maruz kalmamakta, müttefiki kabul ettiği başka bir devletin karşı karşıya olduğu olası saldırı tehdidini caydırmaya çalışmaktadır. Örneğin, İngiltere ve Fransa arasında 1947’de imzalanan Dunkirk Antlaşması, İngiltere’nin Fransa’ya herhangi bir saldırı halinde yardım edeceği taahhüdünü̈ içerdiğinden Almanya’yı Fransa’ya saldırmaktan caydırmayı hedeflemişti.
Soru 213
- Genel Caydırıcılık
- Genişletilmiş Genel Caydırıcılık
- Genişletilmiş Dolaylı Caydırıcılık
- Dolaysız Caydırıcılık
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Caydırıcılık, genişletilmiş caydırıcılık, genel ve dolaysız caydırıcılık olarak türlere ayrılmıştır. Ayrıca genişletilmiş genel ve genişletilmiş dolaysız caydırıcılıktan da bahsetmek mümkündür. Ancak genişletilmişdolaylı caydırıcılık diye bir tür yoktur.
Soru 214
Stratejik Çalışmalarda caydırıcılık, teorinin gelişimine göre dönemlere ayrılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Zorlayıcı İkna Dönemi
B
Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi
C
Biyolojik Silahları Terk Dönemi
D
Nükleer Stratejilerin Değişimi Dönemi
E
Savunmacı Caydırıcılık Dönemi
Açıklama:
Caydırıcılık stratejisinin ayrıldığı dönemler: 1945-1962 arası Zorlayıcı İkna Dönemi, 1962-1983 Karşılıklı Caydırıcılık Dönemi, 1983-1990 Savunmacı Caydırıcılık Dönemi ve 1990 sonrası Nükleer Stratejilerin Değişmesi Dönemi şeklindedir. Biyolojik Silahları Terk diye bir dönemyoktur.
Soru 215
Karşılıklı caydırıcılık dönemi ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yıldız Savaşları olarak bilinen Stratejik Savunma Girişimi ile başlamıştır.
B
“İlk vuruş” ve “ikinci vuruş” kapasitesi kavramları ortaya çıkmıştır.
C
Süper güçler arasındaki nükleer silah yarışı dizginlenmiştir.
D
Asimetrik tehdit konusuna odaklanılmıştır.
E
Bush doktrini ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Karşılıklı caydırıcılık dönemi ABD ve SSCB arasında çıkan Küba Krizi ile başlamıştır. Wohlstetter tarafından “ilk vuruş” ve “ikinci vuruş” kapasitesi kavramları caydırıcılığı anlamada önemlidir. İlk vuruş kapasitesi, buna sahip olan tarafın karşı tarafın misilleme, ya da “ikinci vuruş”, kapasitesini yok edebileceği ve nihayetinde kendisinin en az zararı göreceği anlamına gelir.
Soru 216
Aşağıdakilerden hangisi dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmalarını önceki kuşaklardan ayıran özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Devletlerarası ilişkiler dışına çıkılmamıştır.
B
Asimetrik tehdide odaklanılmıştır.
C
Caydırıcılığın geçerliliğini yitirdiği savunulmuştur.
D
Terörü caydırma yoluna gidilmemiştir.
E
Bush doktrini sadece caydırıcılık stratejisi olarak ele alınmıştır.
Açıklama:
Dördüncü kuşak çalışmaların tümü asimetriktehdide odaklanmıştır. Devletlerarasıilişkiler dışındaki aktörlerede odaklanılmıştır. Caydırıcılık hala geçerli sayılmasına rağmen uyarlanmış caydırıcılık kavramı ortaya çıkmıştır. Bush doktrini konusunda fikir ayrılıkları oluşmuştur.
Soru 217
Oyun teorisine göre ödüllerin, olası sonuçların ve alternatif tercihlerin gösterildiği grafiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Değişken toplamlı
B
Tavuk oyunu
C
Mahkûm ikilemi
D
Dehşet dengesi
E
Ödül matrisi
Açıklama:
Oyuncular, diğer oyuncuların oyunun sonucunu etkileyebilecek farklı çıkarları olduğunu düşünerek kendi ödüllerini arttırmaya çalışırlar. Bu ödüller, olası sonuçlar ve alternatif tercihler “ödül matrisi” denilen bir grafikte gösterilir.
Soru 218
Aşağıdakilerden hangisi oyunun temel özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Oyunlar iki veya daha fazla oyuncudan oluşur.
B
İlk seçim, diğer oyuncunun alternatiflerini sınırlar.
C
Oyunun başlaması için oyuncuların alternatifler arasında seçim yapması gerekir.
D
Kesin bir durum olmasa da oyun sonlanabilir.
E
Oyuncuların birbirlerinin seçimi hakkında bilgisi olabilir.
Açıklama:
A, B, C ve E seçeneklerinde verilenler oyunun temel özelliklerini betimlerken, D seçeneğindeki bilgi yanlıştır çünkü her oyun kesin bir durumla sona erer.
Soru 219
Aşağıdakilerden hangisi n-kişili sıfır-toplamlı oyuna örnektir?
Seçenekler
A
Mahkûm ikilemi
B
Rus ruleti
C
Beşli poker
D
Tavuk oyunu
E
ABD-SSCB-Çin silahlanma yarışı
Açıklama:
Mahkûm ikilemi ve tavuk oyunu 2-kişili değişken toplamlı oyun; Rus ruleti 2-kişili sıfır-toplamlı oyun ve ABD-SSCB-Çin silahlanma yarışı n-kişili değişken toplamlı oyun örnekleridir. Beşli poker ise n-kişili sıfır-toplamlı oyuna örnektir.
Soru 220
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin eksikliklerindendir?
Seçenekler
A
Oyuncuların olası sonucun değerini doğru algıladıkları varsayılır.
B
Uluslararası çatışmanın doğası ile ilgili ipuçları verir.
C
Oyun teorisi sezgisel bir değere sahiptir.
D
Her zaman en iyi sonucun seçilmeyebileceğini gösterir.
E
Tarafların rasyonel olarak nasıl davranabileceklerini inceler.
Açıklama:
Oyuncuların ortaya çıkacak sonucun değerini doğru algıladıkları varsayılır ancak gerçek hayatta zaman baskısı, eksik ya da yanlış bilgi gibi unsurlar yüzünden bu süreç sorunludur ve her zaman sonuçlar doğru değerlendirilmeyebilir. Bu da oyun teorisinin eksiklerindendir. Diğer seçeneklerde verilenler oyun teorisinin faydalarını belirtmektedir.
Soru 221
Bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırması olarak tanımlanan caydırıcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel caydırıcılık
B
Dolaysız caydırıcılık
C
Genişletilmiş caydırıcılık
D
Genişletilmiş dolaysız caydırıcılık
E
Temel caydırıcılık
Açıklama:
Genişletilmiş caydırıcılık, bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasıdır. Tanımdan da anlaşılacağı gibi burada genel anlamda caydırıcılıktan farklı olarak, caydırıcı devlet kendisine yönelik bir tehdide maruz kalmamakta, müttefiki kabul ettiği başka bir devletin karşı karşıya olduğu olası saldırı tehdidini caydırmaya çalışmaktadır.
Soru 222
Karşılıklı caydırıcılık dönemi aşağıdakilerden hangisiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
1957 Sputnik 1 uydusunun fırlatılması
B
1962 Küba Krizi
C
1972 SALT I Antlaşması
D
1979 SALT II Antlaşması
E
1983 Yıldız Savaşları
Açıklama:
Karşılıklı caydırıcılık olarak nitelendirilen dönem 1962’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında çıkan Küba Krizi’yle başlamıştır.
Soru 223
Karşılıklı caydırıcılık stratejisine geçilmesinin süper güçler arasındaki nükleer silah yarışını dizginlemek yerine, daha da tetiklemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Statükonun korunması
B
Statükonun değişmesi
C
Zorlayıcı ikna
D
Savunma-saldırı dengesi
E
Tarafların ikinci vuruş kapasitesine ulaşması
Açıklama:
Karşılıklı caydırıcılık stratejisine geçilmesi süper güçler arasındaki nükleer silah yarışını dizginlemek yerine, daha da tetikledi. Bunun nedeni tarafların bu dönemde “ikinci vuruş” kapasitesine ulaşmalarıdır.
Soru 224
İlk vuruş ve ikinci vuruş kapasitesi kavramları kim tarafından üretilmiştir?
Seçenekler
A
Wohlstetter
B
Raymond Aron
C
Kenneth Waltz
D
Reagan
E
George W. Bush
Açıklama:
Literatürde kullanılan ilk vuruş ve ikinci vuruş kapasitesi kavramları Wohlstetter tarafından üretilmiştir.
Soru 225
Terörist grup ve eylemleredestek veren devletleri caydırmak yoluyla terörü caydırmak anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uyarlanmış caydırıcılık
B
Ön alıcı saldırı
C
Bush doktrini
D
Üçüncü kuşak caydırıcılık
E
Dolaylı caydırıcılık
Açıklama:
Dolaylı caydırıcılık, terörist grup ve eylemleredestek veren devletleri caydırmak yoluyla terörü caydırmak anlamına gelmektedir.
Soru 226
Pazarlık ve çatışmayı analiz etmenin özel bir yolu olan oyun teorisinin en önemli özelliği nedir?
Seçenekler
A
Rasyonellik kavramı
B
Çatışmanın kötü bir şey olmak dışında, insan hayatının bir parçası olduğunun göz önüne alınması
C
Diplomasi içermesi
D
Oyuncuların birbirlerinden farklı olması
E
Dolaylı caydırıcılık kavramı
Açıklama:
Oyun teorisinin en önemli özelliği, sosyal durumları analiz ederken çatışmanın kötü bir şey olmak dışında, insan hayatının bir parçası olduğunun göz önüne alınmasına olanak tanımasıdır.
Soru 227
Aşağıdakilerden hangisi siyasal düzlemde söz edilebilecek oyun çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ödül matrisli
B
2 kişi sıfır toplamlı
C
2 kişi değişken toplamlı
D
n-kişi sıfır toplamlı
E
n-kişi değişken toplamlı
Açıklama:
B,C,D,E seçeneklerinde verilenlerin hepsi geçerli birer oyun türüdür.
Soru 228
Tavuk oyununda oyuncuların seçimlerini kazançlarını artırma fırsatları arasından değil, kayıplarını en aza indirecek stratejiler arasından yapmaları hangi kavramla tanımlanır?
Seçenekler
A
Bel noktası
B
Prestij kaybetme
C
Mini-max strateji
D
Rasyonel yaklaşım
E
Kararlılık
Açıklama:
Zararları minimize etmeye yönelik bu yaklaşıma “minimax strateji” denir. Minimax stratejiye göre oyuncular seçimlerini kazançlarını artırma fırsatları arasından değil, kayıplarını en aza indirecek stratejiler arasından yaparlar.
Soru 229
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin yararlı yönleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Rasyonellik varsayımı
B
Basitlik
C
Sezgisel değeri
D
Alternatif çözümler ortaya koyması
E
Dinamiklerle ilgili ipuçları sağlaması
Açıklama:
Oyun teorisinin temelde basit olması diğer seçeneklerin aksineyararlı değil eksik yönleri arasında yer alır.
Soru 230
SALT I Antlaşması hangi yılda imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1979
B
1981
C
1972
D
1962
E
1983
Açıklama:
SALT I Antlaşması 1972 yılında Moskova’da imzalanmıştır.
Soru 231
Aşağıdakilerden hangisi bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırması anlamında kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Saldırgan caydırıcılık
B
Dolaylı caydırıcılık
C
Genişletilmiş caydırıcılık
D
Caydırıcılık
E
Direkt caydırıcılık
Açıklama:
Genişletilmiş caydırıcılık bir devletin koruduğu müttefik devlete karşı düşmanca davranışları caydırmasıdır.
Soru 232
Dördüncükuşak caydırıcılık çalışmaları aşağıdakilerden hangisine odaklanmıştır?
Seçenekler
A
Nükleer tehdit
B
Önleyici caydırıcılık
C
Asimetrik tehdit
D
Soğuk savaş
E
Anti-balistik füze sistemleri
Açıklama:
Dördüncü kuşak caydırıcılık çalışmaların tümü asimetrik tehdide odaklanmaktadırlar.
Soru 233
Aşağıdakilerden hangisi her duruma uyan tek bir caydırıcılık stratejisi yerine, farklı olaylara farklı caydırıcılık stratejilerinin geliştirilmesi anlamında kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Uyarlanmış caydırıcılık
B
Genişletilmiş caydırıcılık
C
Kademeli caydırıcılık
D
Karşılıklı caydırıcılık
E
Nükleer caydırıcılık
Açıklama:
Uyarlanmış caydırıcılık, her duruma uyan tek bir caydırıcılık stratejisi yerine, farklı olaylara farklı caydırıcılık stratejilerinin geliştirilmesi anlamında kullanılmaktadır.
Soru 234
Afganistan'ın El-Kaide Örgütü'ne ve eylemlerine destek verdiği gerekçesiyle ABD'nin başlattığı caydırıcılık aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Asimetrik caydırıcılık
B
Nükleer caydırıcılık
C
Dolaylı caydırıcılık
D
Genişletilmiş caydırıcılık
E
Anti-terörizm caydırıcılığı
Açıklama:
Dolaylı caydırıcılık, terörist grup ve eylemelere destek veren devletleri caydırmak yoluyla terörü caydırmak anlamına gelmektedir. Örneğin, 11 Eylül saldırılarını gerçekleştiren El-Kaide Örgütü’ne destek verdiği gerekçesiyle Afganistan’a karşı Ekim 2001’de başlatılan savaş caydırıcılık stratejisi kapsamında değerlendirilmektedir.
Soru 235
Aşağıdakilerden hangisi bir oyunun temel özelliklerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
İki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır.
B
Oyun oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar.
C
Her oyun kesin bir durumla sona erer.
D
Oyun başarılı seçimler içerirse "sona erdirme kuralı" vardır.
E
Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olmalıdır.
Açıklama:
Oyunların tümü temel bazı özellikleri paylaşırlar: Oyunda iki ya da daha fazla oyuncu olmalıdır; Oyun, oyunculardan biri ya da daha fazlasının alternatifler arasından seçim yapmasıyla başlar; İlk seçim yapıldıktan sonra diğer oyuncunun alternatiflerini belli derecede sınırlayan bir durum ortaya çıkar; Oyuncuların birbirlerinin seçimleri hakkında bilgisi olabilir ya da olmayabilir (oyuncuların birbirlerinin seçimlerini bildikleri oyunlara mükemmel enformasyon oyunları denir); Oyun başarılı seçimler içerirse “sona erdirme kuralı” vardır; Her oyun kesin bir durumla sona erer.
Soru 236
Tavuk oyunu: Bu oyunda her oyuncunun iki seçeneği vardır: yoldan sapma ya da sapmama. Bu nedenle oyunun dört olası sonucu olacaktır. İki oyuncu da yoldan saptığında, ikisi de “tavuk” olur ama hiçbiri prestij kaybetmez. A saptığında B sapmazsa, A “tavuk” olur ve B prestijini artırır. Aynı şekilde, A değil B saparsa, bu sefer de B prestij kaybederken A kazanır. Son olarak, ikisi de sapmadan yollarına devam ederse, çarpışırlar ve bu oyun ölümle sonuçlanır.
Aşağıdaki durumlardan hangisi tavuk oyunu için denge/bel noktasıdır?
Aşağıdaki durumlardan hangisi tavuk oyunu için denge/bel noktasıdır?
Seçenekler
A
A sapar B sapmaz
B
A sapmaz B sapar
C
A sapar B sapar
D
A sapmaz B sapmaz
E
A rasyonel olmadığını göstererek B'yi iki seçenekle karşı karşıya bırakır
Açıklama:
Tavuk oyununda her oyuncunun başat bir stratejisi vardır. Bu örnek oyunda başat strateji a1b1, yani her iki oyuncunun da sapmasıdır. Çünkü bu olasılığı en yüksek sonuçtur. Bunun nedeni, her oyuncu için en rasyonel yaklaşımın kötünün iyisini seçmek olmasıdır. Zira en iyi peşinde koşmanın alternatif maliyeti en kötü duruma düşmek olabilir. Zararları minimize etmeye yönelik bu yaklaşıma “minimax strateji” denir. Minimax stratejiye göre oyuncular seçimlerini kazançlarını artırma fırsatları arasından değil, kayıplarını en aza indirecek stratejiler arasından yaparlar. Tavuk oyununda bu stratejinin işleyişi; A için sapmama durumunda başına gelebilecek en kötü şey (-100) olurken, sapma halinde en kötü ihtimal (-10) olduğundan, A sapmayı tercih edecektir. B de aynı hesaba dayanarak aynı şekilde sapmayı tercih edecektir. Bu durumda a1b1 sonucu başat olmakta ve oyun belirli bir denge ya da bel noktasına (saddlepoint) doğru evrilmektedir.
Soru 237
Tek bir oyunda ön taahhütle hayatta kalma ve kazanma/hayatta kalma olasılığı %90 iken yedinci karşılaşmadan sonra hayatta kalma olasılığı %50'nin altına düşer. Bu düşüşün nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Öğrenme
B
Şans
C
Risk
D
Güç
E
İhtiras
Açıklama:
Araba yarışı yapan gençler yarıştan sonra evlerine gidip olayı unutma olanağına sahipken, uluslararası ilişkilerde aynı oyunu tekrar tekrar oynayıp hayatta kalmak gerekir. O nedenle tek bir oyunda ön taahhütle hayatta kalma ve kazanma olasılığı %90 iken, karşılaşmaların tekrarlanması durumunda karşı tarafın öğrenme süreci sonunda bu oran hızla düşer. Tek bir oyunda/çatışmada hayatta kalma olasılığı %90 iken, ikinci oyundan itibaren bu olasılık %81’e düşmektedir. Aynı mantıkla, yedinci karşılaşmadan sonra hayatta kalma şansı %50’nin altına düşer. Bu durum tavuk oyununda rasyonel olmayan durumların sadece kısa dönemde işe yarayan bir taktik olduğunu göstermektedir.
Soru 238
Aşağıdakilerden hangisi eksik yönleri olmasına karşın oyun teorisinin yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Oyuna dâhil tüm tarafların doğrudan oyunu aynı şekilde algıladıklarını varsaymaktadır.
B
Uluslararası çatışmanın doğası ve dinamikleri konusunda önemli ipuçları verir.
C
Çatışmayı düşman tarafın bakış açısına göre değerlendirme olanağı sağlar.
D
Oyun teorisi farklı olası sonuçlar ortaya koymasıyla sezgisel bir değere de sahiptir.
E
Çok çeşitli alternatif çözümler ortaya koyduğu ve bir sorunda her zaman en iyi çözümün seçilmeyebileceğini gösterir.
Açıklama:
Bütün eksik yönlerine karşın oyun teorisinin yararlı yönleri de vardır. Oyun teorisinin rasyonellik varsayımı, çatışma durumlarını etik hesaplardan uzak, tarafların nasıl davranmaları gerektiğine göre değil, rasyonel olarak nasıl davranabileceklerine göre inceleme ve bu bağlamda da çatışmayı düşman tarafın bakış açısına göre değerlendirme olanağı sağlar. Oyun teorisi farklı olası sonuçlar ortaya koymasıyla sezgisel bir değere de sahiptir. Uluslararası çatışmanın doğası ve dinamikleri konusunda önemli ipuçları verir. Dikkatleri yapısal özelliklere çekerek, çatışmaların devlet adamlarının kötülüğünden ve beceriksizliklerinden kaynaklandığı türündeki değerlendirmelerden uzaklaşılmasını sağlar. Yine çok çeşitli alternatif çözümler ortaya koyduğu ve bir sorunda her zaman en iyi çözümün seçilmeyebileceğini gösterdiği için de önemlidir.
Soru 239
Eksik ve yararlı yönleri göz önünde bulundurulduğunda aktörler açısından oyun teorisinden beklenecek olan aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Önlerindeki seçenekleri görebilmek
B
İçinde bulundukları durumu anlamaları
C
İletişim olanakları
D
Pazarlık
E
Doğrudan tercihi belirlemeleri
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar alanına dâhil edildiği ve en sık kullanıldığı Soğuk Savaş yıllarında oyun teorisinden beklenen, belirli bir stratejik durum içinde aktörler için ‘tek bir en rasyonel tercih’ belirlemek olmuştur. Bir diğer deyişle oyun teorisiyle yekpare rasyonel çözümlere ulaşılması beklenmiş ve bu çerçevede her zaman başat stratejilere ağırlık verilmiştir. Oysa sayılan tüm eksik ve yararlı yönleri göz önünde bulundurulduğunda bu teoriden beklenmesi gerekenin doğrudan tercihi belirlemesi olmadığı açıktır. Oyun teorisinden beklenecek olan aktörlerin içinde bulundukları durumu anlamalarını ve önlerindeki seçenek, iletişim olanakları ile vaat, pazarlık, tehdit ve blöf gibi taktikleri görebilmelerini sağlamak olmalıdır.
Soru 240
Çalıntı arabaları birbirine doğru süren gençleri içeren tavuk oyunu düşünüldüğünde Güney Kore ve Kuzey Kore arasındaki ilişkiler düşünüldüğünde Kuzey Kore ve Güney Kore'nin rolleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yoldan sapmayan, yoldan sapan
B
Yoldan sapmayan, yoldan sapmayan
C
Yoldan sapan, yoldan sapan
D
Yoldan sapan, yoldan sapmayan
E
Tehdit veya ikna kullanıp yoldan sapan, yoldan sapmayan
Açıklama:
Güney Kore’ye ait Cheonan gemisinin batırılmasında da, Sarıdenizdeki Güney Kore toprağı Yeonpyeong Adası’nın bombalanmasında da Kuzey Kore taviz vermeyen, şeridinde devam eden sürücü olurken, olası bir kazanın bu cesaret oyununu kaybetmekten çok daha kötü sonuçlar doğuracağının farkında olan Güney Kore aklıselimi tercih ederek “stratejik” sabır politikası adı altında şerit değiştirmek ve “ya sabır” çekmek zorunda kalmıştı.
Soru 241
Aşağıdakilerden hangisi oyun teorisinin yararlı yönleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Bütün hesapların rasyonel biçimde yapılması
B
Farklı sonuçları ortaya koyması
C
Bütün hesapların ahlaki kaygıları dikkate alması
D
Çatışmayı düşmanın bakış açısına göre değerlendirmeyi sağlaması
E
Her zaman en iyi çözümün seçilemeyeceğini ortaya koyması
Açıklama:
Oyun teorisinin genel varsayımlarını kavrayıp, Stratejik Çalışmalar alanındaki konumunu saptayabilecesiniz.
Ünite 5
Soru 1
Thomas Hobbes, insanları içinde bulundukları “doğa hali”nden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güce ne ad verir?
Seçenekler
A
Realizm
B
Leviathan
C
Animus dominandi
D
Self-help
E
Güç Dengesi
Açıklama:
Thomas Hobbes’a göre insanları içinde bulundukları “doğa hali”nden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç Leviathan’dır. Bu üst ve yetkin otorite, bireyler ve gruplar arasındaki çatışmaları çözümleyeceği gibi, toplumu da karşıtlarına karşı koruyacaktır. Bireylerin kendilerine ait yetki ve kuvvet kullanma otoritesini Leviathan’a devretmeleriyle insan doğası değişmeyecektir; fakat insan doğasında kavgaya neden olan kötü özellikler kontrol altına alınacaktır.
Soru 2
Günümüz modern devletinin temeli hangi yüzyılda atılmıştır?
Seçenekler
A
13. yüzyıl
B
14. yüzyıl
C
15. yüzyıl
D
16. yüzyıl
E
17. yüzyıl
Açıklama:
Günümüz modern devletinin temeli 15. yüzyılda atılmış; bir başka deyişle, 15. yüzyılda özellikle İngiltere, Fransa ve İspanya’da oluşmaya başlayan modern devlet, geçmişteki tüm rakiplerini devirmiş; kent-devletlerinin, feodal yönetimlerin ve hatta kimi zaman halklar üzerinde devlet-benzeri otorite kurabilen Kilise’nin yerini almıştır.
Soru 3
Tüm güvenlik sorunlarının siyasal sorunlar olduğunu, fakat tüm siyasal tartışmaların güvenlik sorunu yaratmakimdyarsavunanatmadığını aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edward Kolodziej
B
Patrick Morgan
C
John Herz
D
Kenneth Waltz
E
Hans J. Morgenthau
Açıklama:
Edward Kolodziej (2005) “tüm güvenlik sorunlarının siyasal sorunlar olduğunu, fakat tüm siyasal tartışmaların güvenlik sorunu yaratmadığını” iddia eder. Herhangi bir siyasal sorun, tarafları arasında şiddet ve kuvvet içermeyen yollardan, örneğin uzlaşma ve anlaşmaya dayalı olarak çözülüyorsa, siyasal niteliğini korumakla birlikte, güvenlik sorunsalına dönüşmez. Buna karşılık, güvenlik sorunundan bahsetmek için siyasal bir sorunun çözümünde taraflardan biri ya da tümünün kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidine başvurması gerekir.
Soru 4
Güvenlik tehditlerinin devletlerin bilinçli iradesiyle ortaya çıktığını iddia eden realist görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İradî görüş
B
Yapısal görüş
C
Klasik görüş
D
Siyasi görüş
E
Politik görüş
Açıklama:
Güvenlik tehditlerinin niteliği konusunda ortak yaklaşım benimseyen realist teori ailesi, bu tehditlerin kaynağı üzerinde genel olarak ikiye bölünmüştür. Bir tarafta güvenlik tehditlerinin devletlerin bilinçli iradesiyle ortaya çıktığını iddia eden iradî, diğer tarafta devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler sonucunda güvenliğin sorun haline dönüştüğünü öngören yapısal görüş bulunmaktadır
Soru 5
"Animus dominandi" teriminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortak irade
B
Mutlak egemenlik
C
Egemen olma arzusu
D
Ulusal bencillik
E
Saldırgan eğilim
Açıklama:
Animus dominandi, egemen olma arzusu demektir. Klasik realizm devletleri hırs sahibi, aç gözlü birimler olarak ele alıp, tüm devletlerin hedefinin daha fazla güç elde etmek ve bu uğurda karşı tarafı boyunduruk altına alarak güçlerine güç katmak olduğunu iddia eder. Devletlerin bu amaçlarının özünde devletlerin insan doğası metaforuyla özdeşleştirilen karakteri bulunmaktadır: “Bireyler gibi devletler de doymak bilmez bir güç arzusu içindedir; özünde bencillik-kötü niyet olan devletler animus dominandi ile hareket ederler”.
Soru 6
Uluslararası İlişkiler disiplinine klasik realizmin kurucusu olarak damgasını vuran teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kenneth N. Waltz
B
Hans J. Morgenthau
C
George H. Quester
D
Thomas Hobbes
E
Max Weber
Açıklama:
Uluslararası İlişkiler disiplinine klasik realizmin kurucusu olarak damgasını vuran Hans J. Morgenthau, CUNY, Harvard, Columbia, Northwestern, California ve Yale üniversitelerinde akademik çalışmalarını sürdürmüş; ABD Dışişleri ve Savunma bakanlıklarına danışmanlık yapmış; 1974’de Amerikan Dış Politikası Ulusal Komitesini kurmuştur.
Soru 7
Neorealist anlayıştaki güvenlik bunalımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Diğerinin niyetinden emin olmayan devletin güvenliğini sağlamak için güç artırması, diğerinin, hissettiği güvensizliği ortadan kaldırmak için güç artırmasına neden olacak; bu şekilde kaçışı olmayan bir güvenlik ikilemi ortaya çıkacaktır.
B
Güvenlik ikilemi, genel olarak “bir devletin güvenliğindeki artışın diğerinin güvenliğini de arttırması” anlamını taşır.
C
Bir devletin askeri hazırlıkları, diğerinin zihninde bu hazırlıkların (belirsiz bir dünyada güvenliği artırmak doğrultusunda) savunma veya (kendi avantajı için statükoyu değiştirmek doğrultusunda) saldırı amaçlı olup olmadığına dair çözülemez bir belirsizlik yarattığında güvenlik ikilemi vardır.
D
Devletler karşı tarafın saldırı veya savunmaya dair niyetini tespit edebilme konusundaki belirsizlik nedeniyle güvenlik ikilemine düşerler.
E
Statükoyu değiştirmeye çalışan revizyonist ya da devrimci bir devlet olmasa dahi savaş çıkabilecektir.
Açıklama:
Güvenlik ikilemi kavramı, Waltz tarafından da benimsendiği şekliyle ilk kez 1950’lerde Amerikalı siyaset bilimci John Herz ve İngiliz tarihçi Herbert Butterfield tarafından kullanılmış, daha sonra başta Robert Jervis ve Charles L. Glaser olmak üzere pek çok realist yazar tarafından geliştirilmiştir. Tüm bu yazarlar için güvenlik ikilemi, genel olarak “bir devletin güvenliğindeki artışın diğerinin güvenliğini azaltması” anlamını taşımaktadır.
Soru 8
Realist yazarlara göre güvenlik tehditleri ile karşılaşan ve güvenliğini sağlamak isteyen devletlerin en fazla tercih ettiği politika aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gizlenme
B
Tarafsızlık
C
Dengeleme
D
Anlaşma
E
Ateşkes
Açıklama:
Güvenlik tehditleri ile karşılaşan ve güvenliğini sağlamak isteyen devletlerin gizlenme, tarafsızlık, dengeleme, güçlünün yanında yer alma, anlaşma, ateşkes, emperyal hâkimiyet ve hatta etnik temizlik gibi yöntemlere başvurabilecekleri kabul edilse de, realist yazında bu politikalar arasında en fazla yer tutan davranış biçimi dengelemedir.
Soru 9
Bir sistemdeki devletler arasında hiçbir devletin ya da var olan ittifakın başat güce sahip olamayacağı şekilde gücün dağılımını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Potansiyel hegemon
B
Caydırıcılık
C
Self-help prensibi
D
Güç dengesi
E
Dengeleme
Açıklama:
Dana Zinnes (1967), tüm güç dengesi yazarlarının ortak bir paydasının bulunduğundan söz eder: Güç dengesi “bir sistemdeki devletler arasında hiçbir devletin ya da var olan ittifakın başat güce sahip olamayacağı şekilde gücün dağılımını ifade eder...Sistemdeki birimlerin devlet ya da devletler ittifakı gücü geri kalan tüm birimlerin toplam gücünden az olduğu müddetçe her türlü dağılım kabul edilebilir.”
Soru 10
Dengeleme kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Güç dengesi, hiçbir devletin mutlak hâkimiyet ve diğer devletler üzerinde egemenlik konumuna sahip olamayacağı şekilde gücün sistemdeki dağılımını ifade eden ve çoğunlukla uluslararası politika çıktısı olarak benimsenen bir kavramdır.
B
Literatürde genellikle “dengeleme, bir devlet stratejisi ya da dış politika davranışı”, güç dengesi ise, “dengeleme davranışı sonucunda oluşan sistem ya da alt-sistem düzeyinde bir çıktı” olarak tanımlanmaktadır.
C
Dengelemenin amacı yükselen bir gücün hegemonya kurmasını engellemektir; bu engelleme başarılı olursa güç dengesi doğar.
D
Devletlerin güvenlik tehditleri karşısında dengeleme stratejileri izlemeleri sonucunda güç dengesi kesinlikle kurulacaktır.
E
Dengeleme, bir devleti caydırmak ya da yenmek üzere, askeri görevlerin yerine getirilmesini sağlayacak kabiliyetleri geliştirmek için tasarlanan politikadır.
Açıklama:
Dengelemenin amacı yükselen bir gücün hegemonya kurmasını engellemektir; bu engelleme başarılı olursa güç dengesi doğar. Bir başka deyişle, devletlerin güvenlik tehditleri karşısında dengeleme stratejileri izlemeleri sonucunda güç dengesi kurulamayabilir.
Soru 11
''İnsanları içinde bulundukları 'doğa hali'nden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç Leviathan’dır.’’ diyen teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes
B
Thucydides
C
Patrick Morgan
D
Kenneth Waltz
E
Hans J. Morgenthau
Açıklama:
Realist gelenek kapsamında adı geçen Thomas Hobbes’a göre insanları içinde bulundukları “doğa hali”nden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç Leviathan’dır.
Soru 12
’Bir devletin, diğer devletlerle ilişkisini şiddet gölgesi altında yürüttüğü söylenir. Bazı devletler her an kuvvet kullanabileceği için, tüm devletler de aynı şeyi yapmak üzere hazır bulunmalıdırlar... Devletler arasındaki doğa hali, savaş halidir.” Bu görüş aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Edward Kolodziej
B
Hans J. Morgenthau
C
Kenneth Waltz
D
John M. Mearsheimer
E
Robert Jervis
Açıklama:
Kenneth Waltz’a göre, “bir devletin, diğer devletlerle ilişkisini şiddet gölgesi altında yürüttüğü söylenir. Bazı devletler her an kuvvet kullanabileceği için, tüm devletler de aynı şeyi yapmak üzere hazır bulunmalıdırlar... Devletler arasındaki doğa hali, savaş halidir”
Soru 13
Realistlere göre aşağıdakilerden hangisi güvenlik sorunudur?
Seçenekler
A
Siyasi istikrarsızlık
B
Ekonomik kriz
C
Göç dalgaları
D
Kuvvet kullanımı
E
İşsizlik
Açıklama:
Realistler güvenlik tehdidinin niteliği konusunda ortak bir paydada birleşirler: Siyasal bir sorunun taraflarından biri ya da hepsi amaçlarına ulaşmak için kuvvet kullanımına veya bu yönde bir tehdide başvurduğunda güvenlik sorunu vardır.
Soru 14
Klasik realizme göre devletlerin amacı nedir?
Seçenekler
A
Düşük suç oranları
B
Daha fazla güç
C
Mutlu yaşam ortamı
D
Ekonomik refah
E
Siyasi istikrar
Açıklama:
Klasik realizm devletleri hırs sahibi, aç gözlü birimler olarak ele alıp, tüm devletlerin hedefinin daha fazla güç elde etmek ve bu uğurda karşı tarafı boyunduruk altına alarak güçlerine güç katmak olduğunu iddia eder.
Soru 15
Klasik realizmin kurucusu hangisidir?
Seçenekler
A
Robert Jervis
B
Kenneth Waltz
C
Edward Kolodziej
D
Hans J. Morgenthau
E
John M. Mearsheimer
Açıklama:
Uluslararası İlişkiler disiplinine klasik realizmin kurucusu olarak damgasını vuran Morgenthau’dur.
Soru 16
Klasik realizm ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İnsanlardan farklı olarak devletler özünde bencillik-kötü niyet barındırmaz.
B
Devletlerin tümü güç peşinde koşan varlıklardır
C
Devletlerin yayılma şeklindeki saldırgan eğilimlerini engelleyebilecek bir üst otorite yoktur.
D
Herkes için şiddete maruz kalma ve yok olma tehlikesi mevcuttur.
E
Devletler kendini koruma güdüsü ile çerçevesiyle her an şiddete/savaşa dönüşme olasılığı bulunan maksimum güce erişme mücadelesindedir.
Açıklama:
Bu modelde, devletlerin tümü güç peşinde koşan egoist varlıklardır ve yayılma şeklindeki saldırgan eğilimlerini engelleyebilecek bir üst otorite yoktur. Bu şartlar altında herkes için şiddete maruz kalma ve yok olma tehlikesi mevcuttur. Bu tehlikeyi unutan ve güç artışıyla ilgilenmeyen devletler yok olur. Bu noktada devletler hem güce duydukları karşı konulmaz arzu ve saldırgan eğilimleri ile, hem de buna karşılık tüm devletlerin sahip olduğu bu eğilimin yaratacağı kendini koruma güdüsü çerçevesinde her an şiddete/savaşa dönüşme olasılığı bulunan maksimum güce erişme mücadelesine girişeceklerdir. Kısaca, bu iki güdünün iç içe geçmesiyle şiddet, uluslararası ilişkiler arenasına damgasını vuracaktır. Bireyler gibi devletler de doymak bilmez bir güç arzusu içindedir; özünde bencillik-kötü niyet olan devletler animus dominandi ile hareket ederler.
Soru 17
Bir devletin güvenliğindeki artışın diğerinin güvenliğini azaltması ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Sef-help
B
İki kutupluluk
C
Realizm
D
Güvenlik ikilemi
E
Anarşi
Açıklama:
Güvenlik ikilemi, genel olarak “bir devletin güvenliğindeki artışın diğerinin güvenliğini azaltması” anlamını taşımaktadır.
Soru 18
Self-help sistemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Self-help sisteminde herkes başına buyruktur.
B
Devletleri diğerlerine karşı kuvvet kullanımından imtina ettirebilecek merkezi bir otorite bulunmaz.
C
Anarşik uluslararası ortam devletleri kendi güvenliklerini sağlamak için daha güçlü devletlerden destek almaya yönelik stratejiler üretmeye zorlar.
D
Kendisine karşı kuvvet kullanılması ihtimali karşısında devletler bekâları konusunda kaygı duyarlar.
E
Self-help sistemi kimsenin kimseye güvenmediği bir güvensizlik ortamı yaratır.
Açıklama:
Self-help sisteminde herkes başına buyruk olduğundan, yani devletleri diğerlerine karşı kuvvet kullanımından imtina ettirebilecek merkezi bir otorite bulunmadığından, bir devletin diğerine karşı kuvvet kullanması ihtimali her zaman mevcuttur. Buna bağlı olarak, self-help ilkesinin geçerli olduğu bir sistemde kendisine karşı kuvvet kullanılması ihtimali karşısında devletler bekâları konusunda kaygı duyarlar. Bir başka deyişle, self-help sistemi kimsenin kimseye güvenmediği bir güvensizlik ortamı yaratır. Böyle bir ortamda, sistemin dayatması sonucunda devletler bekâ/güvenlik endişesine kapılırlar. Bu endişe içindeki devletler varlıklarını korumak amacıyla askeri kapasitelerini, yani sistem içindeki göreli güçlerini artırma yoluna giderler. Böylece anarşik uluslararası ortam devletleri kendi güvenliklerini sadece kendi güçlerine dayanarak sağlamaya yönelik stratejiler üretmeye, önlemler almaya yönlendirir.
Soru 19
Napoléon Savaşlarından Kırım Savaşı’na kadar devam eden “Avrupa Uyumu” dönemi ile Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arası dönemdeki düzen kutupluluk teorisi açısından hangisine uygundur?
Seçenekler
A
Kutupsuzluk
B
Tek-kutupluluk
C
Çift-kutupluluk
D
Üç- kutupluluk
E
Çok- kutupluluk
Açıklama:
Napoléon Savaşlarından Kırım Savaşı’na kadar devam eden “Avrupa Uyumu” dönemi ile Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arası dönemdeki düzen çok kutupluluğa örnek teşkil eder.
Soru 20
Realist teorilere göre dengelemenin amacı nedir?
Seçenekler
A
Kutuplaşmayı yavaşlatmak
B
Kendi içinde huzur ve refah ortamını yaratmak
C
Kuvvet kullanımını engellemek
D
Devleti etkisiz hale getirmek
E
Dış ülkelerden destek almak
Açıklama:
Dengelemenin amacı yükselen bir gücün hegemonya kurmasını engellemektir; bu engelleme başarılı olursa güç dengesi doğar. Realist teorilerin tümü dengelemenin amacının potansiyel hegemon olarak görülen devleti etkisiz hale getirmek olduğu konusunda hemfikirdir.
Soru 21
Realist güvenlik anlayışına göre güvenliğin temel öznesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Birey
C
Toplum
D
Çevre
E
Gıda
Açıklama:
Realist güvenlik anlayışına göre güvenliğin temel öznesi devlettir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 22
İnsanları içinde bulundukları doğa halinden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek gücün Leviathan olduğunu savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thucydides
B
Thomas Hobbes
C
John Locke
D
Max Weber
E
Jean-Jacques Rousseau
Açıklama:
İnsanları içinde bulundukları doğa halinden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek gücün Leviathan olduğunu savunan düşünür Thomas Hobbes'tur.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi devletin düşünsel kurucu unsurları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Nüfus
B
Ülke
C
İdeoloji
D
Yasama organı
E
Yürütme organı
Açıklama:
Yapısal realist yazarlardan Barry Buzan, devletin üç kurucu unsuru itibarıyla güvenlik öznesi olduğunu vurgular: Ulus ve ideoloji gibi düşünsel unsurları; yasama, yürütme, yargı birimleri ve normları, yani devletin işleyişine dair unsurları; ve son olarak da fiziksel bileşkeleri, yani nüfusu ve ülkesi bakımından devletler güvenlik tehditleri ile karşı karşıya kalabilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 24
Realist teoride güvenlik sorunları aşağıdakilerden hangisi ile özdeştir?
Seçenekler
A
Mülteci sorunu
B
Ekonomik kriz
C
Doğal afetler
D
Kuvvet kullanımı
E
Hava kirliliği
Açıklama:
Realist teoride güvenlik sorunları kuvvet kullanımı ya da kullanılacağına dair tehdit ile özdeştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 25
Kenneth Waltz'a göre uluslararası sistemin yapısının düzenleyici ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Barış
B
İşbirliği
C
Dayanışma
D
Anarşi
E
Otorite
Açıklama:
Kenneth Waltz'a göre uluslararası sistemin yapısının düzenleyici ilkesi anarşidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 26
Neorealist görüşte "diğerlerinin niyetlerinden emin olmayan devletlerin güvenlik için silahlanarak kısır döngü yarattıkları duruma" ne ad verilir?
Seçenekler
A
Self-help
B
Anarşi
C
İşbirliği
D
Barış
E
Güvenlik ikilemi
Açıklama:
Neorealist görüşte "diğerlerinin niyetlerinden emin olmayan devletlerin güvenlik için silahlanarak kısır döngü yarattıkları duruma" güvenlik ikilemi denir.
Soru 27
Aşağıdaki kavramlardan hangisi bir sistemdeki devletler arasında hiçbir devletin ya da var olan ittifakın başat güce sahip olamayacağı şekilde gücün dağılımını ifade eder?
Seçenekler
A
Anarşi
B
Self-help
C
Güç dengesi
D
Güvenlik ikilemi
E
Uluslararası sistem
Açıklama:
Bir sistemdeki devletler arasında hiçbir devletin ya da var olan ittifakın başat güce sahip olamayacağı şekilde gücün dağılımını güç dengesi kavramı ifade eder. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi bir devletin hegemon statüsüne erişiminin ve kuvvet kullanımına dönüşme riski taşıyan güç artırması girişimlerinin engellenmesini sağlayacak bir devlet stratejisi/politikası/ davranışı olarak tanımlanan kavramdır?
Seçenekler
A
Dengeleme
B
Anarşi
C
Güç dengesi
D
Güvenlik ikilemi
E
Uluslararası sistem
Açıklama:
Bir devletin hegemon statüsüne erişiminin ve kuvvet kullanımına dönüşme riski taşıyan güç artırması girişimlerinin engellenmesini sağlayacak bir devlet stratejisi/politikası/ davranışı olarak tanımlanan kavram dengeleme kavramıdır. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi iç dengeleme yöntemlerine örnek teşkil etmez?
Seçenekler
A
Diğer devletlerle ittifak kurmak
B
Ekonomik altyapısını güçlendirmek
C
Savunma sanayiine yatırım yapmak
D
Yeni silah teknolojileri geliştrmek
E
Askeri kabiliyetlerini geliştirmek
Açıklama:
Ekonomik altyapısını güçlendirmek, savunma sanayiine yatırım yapmak, yeni silah teknolojileri geliştirmek ve askeri kabiliyetlerini geliştirmek iç dengeleme yöntemlerine örnek iken; diğer devletlerle ittifaka girmek dış dengeleme yöntemine örnektir. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 30
Aşağıdaki kavramlardan hangisi iki veya daha fazla egemen devlet arasında güvenlik işbirliği için yapılan formel ve informel düzenleme anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Güç dengesi
B
Dengeleme
C
İttifak
D
Güvenlik ikilemi
E
Kuvvet kullanma
Açıklama:
Stephen M. Walt’a göre ittifak, “iki veya daha fazla egemen devlet arasında güvenlik işbirliği için yapılan formel ve informel düzenleme”dir. Bu tanıma göre, NATO formel bir ittifaktır; ABD-İsrail arasındaki ilişki ise informel bir ittifak olarak tanımlanabilir. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 31
Realistler hangi sebeple devleti güvenliğin temel öznesi olarak görürler?
Seçenekler
A
Uluslararası politikada oynadığı merkezî rol nedeniyle
B
Devletin ulus içi işlevleri nedeniyle
C
Devletin sağladığı sağlık,eğitim gibi güvenceler nedeniyle
D
Devletin otoriter ve hiyerarşik yapısı nedeniyle
E
Anarşizm ve kaosa karşı duruşu nedeniyle
Açıklama:
Realistler Uluslararası politikada oynadığı merkezî rol nedeniyle devletin merkezi olarak görürler
Soru 32
Self-help sistemi ile ilgili hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Self-help sisteminde herkes başına buyruktur.
B
Devletleri diğerlerine karşı kuvvet kullanımından imtina ettirebilecek merkezi bir otorite vardır.
C
Bir devletin diğerine karşı kuvvet kullanması ihtimali her zaman mevcuttur.
D
Devletler bekâları konusunda kaygı duyarlar.
E
Self-help sistemi kimsenin kimseye güvenmediği bir güvensizlik ortamı yaratır.
Açıklama:
Self-help sisteminde herkes başına buyruk olduğundan, yani devletleri diğerlerine karşı kuvvet kullanımından imtina ettirebilecek merkezi bir otorite bulunmadığından, bir devletin diğerine karşı kuvvet kullanması ihtimali her zaman mevcuttur.
Buna bağlı olarak, self-help ilkesinin geçerli olduğu bir sistemde kendisine karşı
kuvvet kullanılması ihtimali karşısında devletler bekâları konusunda kaygı duyarlar. Bir başka deyişle, self-help sistemi kimsenin kimseye güvenmediği bir güvensizlik ortamı yaratır
Devletleri diğerlerine karşı kuvvet kullanımından imtina ettirebilecek merkezi bir otorite vardır.
Buna bağlı olarak, self-help ilkesinin geçerli olduğu bir sistemde kendisine karşı
kuvvet kullanılması ihtimali karşısında devletler bekâları konusunda kaygı duyarlar. Bir başka deyişle, self-help sistemi kimsenin kimseye güvenmediği bir güvensizlik ortamı yaratır
Devletleri diğerlerine karşı kuvvet kullanımından imtina ettirebilecek merkezi bir otorite vardır.
Soru 33
“Tanrının buyrukları”olan doğa yasalarından yola çıkarak ideal devletin oluşturulması yollarını gösteren; hem dinsel, hem de toplumsal-eğitimsel gerekçelerle çağının üniversite sistemine eleştiriler yönelten bir başyapıt kitabı olan Leviathan'ın yazarı olan siyaset kuramcısı kimdir?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes
B
Edward Kolodziej
C
Kenneth Waltz
D
Hans J. Morgenthau
E
Reinhold Niebuhr
Açıklama:
Bu kitapta Hobbes,“Tanrınınbuyrukları”olan doğa yasalarından yola çıkarak ideal devletin oluşturulmasıyollarını gösterir; ayrıca hem dinsel, hem de toplumsal-eğitimsel gerekçelerle
çağının üniversite sistemine eleştiriler yöneltir. Leviathan, Batı siyaset biliminde
Machiavelli’nin Hükümdar’ı ölçüsünde önemli bir başyapıttır.
Thomas Hobbes
çağının üniversite sistemine eleştiriler yöneltir. Leviathan, Batı siyaset biliminde
Machiavelli’nin Hükümdar’ı ölçüsünde önemli bir başyapıttır.
Thomas Hobbes
Soru 34
Butterfield’a göre devletlerin güvenlik ikilemine düşmesinin nedeni nedir?
Seçenekler
A
Sürekli gelişen teknoloji
B
Devletin ekonomik durumu
C
Davranışlarındaki belirsizlik
D
Devletin yönetim şekli
E
Siyasi kaygılar
Açıklama:
Devletlerin güvenlik ikilemine düşmesinin nedeni davranışlarındaki belirsizliktir. Butterfield (1951) güvenlik ikilemi trajedisinin temel niteliğinin belirsizlik olduğunu neredeyse konuyla ilgili tüm kaynaklarda atıf verilen şu cümleleriyle ortaya koyar: “...siz karşı tarafa zarar vermek istemediğinizi bilirsiniz... [ama karşı tarafın] sizin kafanızın içindekileri göremeyeceğinden niyetleriniz hakkında aynı güvene sahip olamayacağını tam olarak hatırlamanız veya farketmeniz hiçbir zaman mümkün olmayacaktır”.
Soru 35
Hiyerarşik bir sistemde birimler neden beka sağlamakla ilgilenmek zorunda kalmazlar?
Seçenekler
A
Uluslararası siyasi ilişkileri sağlam kurdukları için.
B
En güçlü askeri birimlere sahip oldukları için.
C
Beka konusunu önemsemedikleri için.
D
Bekayı teminat altına alan bir üst otorite olduğu için.
E
Birimler bu sorumluluğu birbirlerine attıkları için.
Açıklama:
Bir başka deyişle, bu tür bir sistemde birimler bekâ sağlamakla ilgilenmek zorunda kalmazlar; zira bunu teminat altına alan yetkili bir üst otorite vardır.
Bekayı teminat altına alan bir üst otorite olduğu için.
Bekayı teminat altına alan bir üst otorite olduğu için.
Soru 36
” Bir devletin güvenliğindeki artışın diğerinin güvenliğini azaltması” şeklinde tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
İki kutupluluk
B
Çok kutupluluk
C
Güvenlik ikilemi
D
Güç dengesi
E
Güvenlik aktörü
Açıklama:
güvenlik ikilemi, genel olarak “bir devletin güvenliğindeki artışın diğerinin gü venliğini azaltması” anlamını taşımaktadır.8
Soru 37
“Bir sistemdeki devletler arasında hiçbir devletin ya da var olan ittifakın başat güce sahip olamayacağı şekilde gücün dağılımı “ olarak ifade edilen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik ikilemi
B
Güç dengesi
C
Dengeleme
D
Potansiyel hegemon
E
Çok kutupluluk
Açıklama:
Güç dengesi “bir sistemdeki devletler arasında hiçbir devletin ya da var olan ittifakın başat güce sahip olamayacağı şekilde gücün dağılımını ifade eder.
Soru 38
Dengeleme ile ilgili hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dengeleme diğer bir ifadeyle güç dengesi olarak da adlandırılır
B
Dengelemenin amacı yükselen bir gücün hegemonya kurmasını engellemektir
C
Dengeleme davranışını izleyebilecek devletler büyük güçlerdir
D
İttifaklar eliyle gerçekleştirilen faaliyetler dış dengeleme yöntemleridir
E
İki kutuplu düzenlerde süper gücü dengeleyebilecek tek devlet diğer süper güçtür
Açıklama:
Literatürde dengeleme kavramı yukarıdaki ifadeden de anlaşılacağı üzere kimi zaman güç dengesi kavramı ile özdeşleştirilse de, aslında bu iki kavram birbirinden farklıdır.
Dengeleme diğer bir ifadeyle güç dengesi olarak da adlandırılır
Dengeleme diğer bir ifadeyle güç dengesi olarak da adlandırılır
Soru 39
İki veya daha fazla egemen devlet arasında güvenlik işbirliği için yapılan formel ve informel düzenleme” olarak tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Güç dengesi
B
Çok kutupluluk
C
İttifak
D
Güvenlik aktörü
E
Hegemon
Açıklama:
Waltz’un öğrencisi Stephen M.
Walt’a göre ittifak, “iki veya
daha fazla egemen devlet
arasında güvenlik işbirliği için
yapılan formel ve informel
düzenleme”dir. Bu tanıma
göre, NATO formel bir ittifaktır;
ABD-İsrail arasındaki ilişki
ise informel bir ittifak olarak
adlandırılabilir.
İttifak
Walt’a göre ittifak, “iki veya
daha fazla egemen devlet
arasında güvenlik işbirliği için
yapılan formel ve informel
düzenleme”dir. Bu tanıma
göre, NATO formel bir ittifaktır;
ABD-İsrail arasındaki ilişki
ise informel bir ittifak olarak
adlandırılabilir.
İttifak
Soru 40
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki yapısal görüşle ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Devletlerin davranışlarının insan davranışlarına benzediğini savunur
B
Uluslararası politika çıktılarının da devletlerin iradesiyle şekillendiğini ifade eder
C
Güvenlik tehditlerinin devletlerin bilinçli iradesiyle ortaya çıktığını iddia eder
D
Güvenlik sorunları devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler sonucudur
E
Bireyler gibi devletler de doymak bilmez güç arzusu içindedir
Açıklama:
Birtarafta güvenlik tehditlerinin devletlerin bilinçli iradesiyle ortaya çıktığını iddia
eden iradî, diğer tarafta devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler
sonucunda güvenliğin sorun haline dönüştüğünü öngören yapısal görüş bulunmaktadır.
Güvenlik sorunları devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler sonucudur
eden iradî, diğer tarafta devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler
sonucunda güvenliğin sorun haline dönüştüğünü öngören yapısal görüş bulunmaktadır.
Güvenlik sorunları devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler sonucudur
Soru 41
Aşağıdaki dönemlerden hangisi iki kutupluluğa örnektir?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı
B
İkinci Dünya Savaşı
C
Napolyon Savaşları ile Kırım Savaşı arası dönem
D
Soğuk Savaş Dönemi
E
Avrupa Uyumu
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 42
Birinci ve İkinci Dünya Savaşları kutupluluk teorisi açısından aşağıdaki örneklerden hangisine uygundur?
Seçenekler
A
Çok kutupluluk
B
Üç kutupluluk
C
İki kutupluluk
D
Tek kutupluluk
E
Kutupsuzluk
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 43
Aşağıdaki tanımlardan hangisi Morgenthau’nun (1967) güç dengesi tanımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hegemonya
B
Belirli bir ilişki modelini hedefleyen politika
C
Gerçek bir ilişki hali
D
Gücün yaklaşık olarak eşit dağılımı
E
Gücün herhangi bir şekilde dağılımı
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi iç dengeleme yöntemleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Askeri kabiliyetlerin geliştirilmesi
B
Askeri kabiliyetlerin geliştirilmesi için sınaî kapasitenin güçlendirilmesi
C
İttifakların kurulması
D
Asker sayısının çoğaltılması
E
Siber silahlanma ve savunmaya önem verilmesi
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 45
Çok kutuplu düzenlerde dış dengeleme yöntemlerinin tercih edilmesinde öne çıkan sebep aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç dengeleme yöntemlerinin prosedürünün aşılmasının zor olması
B
İç dengeleme yöntemlerinin geçici olması
C
Dış dengeleme yöntemlerinin iç dengelemeye göre daha uzun soluklu olması
D
Dış dengeleme yöntemlerinin maliyetinin düşük olması
E
İç dengeleme yöntemlerinin dış dengeleme yöntemlerine göre daha zor olması
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Mearsheimer’a göre iki kutuplu düzen ile çok kutuplu düzen arasındaki yer alan farkları kapsamaz?
Seçenekler
A
Güç sayısı
B
Çatışma noktaları
C
Güç dengesi ve caydırıcılık
D
Karşı tarafın gücünü ve niyetini algılama durumu
E
Güçler ayrılığı
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 47
Aşağıda yer alan görüşlerden hangisi self-help düzeninin bir yansıması değildir?
Seçenekler
A
Self-help düzeninde her devlet başına buyruktur.
B
Self-help düzeninde devletleri kontrol eden bir otorite bulunmamaktadır.
C
Self-help kimsenin kimseye güvenmediği bir ortamın doğmasına neden olur.
D
Self-help güvenlik ikilemi kavramının oluşmasına neden olur.
E
Self-help devletlerin birlikte hareket etmesine yardım eder.
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Realist Güvenlik Çalışmaları varsayımları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Devlet uluslararası politikanın temel aktörüdür.
B
Bireylerin güvenliği esastır.
C
Devletler birbirleri ile dayanışma içerisindedir.
D
Uluslararası sistem anarşik değildir.
E
Örgütlerin güvenliği ön plandadır.
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Soru 49
Güvenlik tehditlerinin devletlerin iradesinden kaynaklandığı görüşünü aşağıdakilerden hangisi ileri sürebilir?
Seçenekler
A
Neorealizm
B
Yapısal realizm
C
Klasik realizm
D
Morgenthau realizmi
E
Neoklasik realizm
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Soru 50
“Bireylerin kendilerine ait yetki ve kuvvet kullanma otoritesini Leviathan’a devretmeleriyle insan doğası değişmeyecektir; fakat insan doğasında kavgaya neden olan kötü özellikler kontrol altına alınacaktır” görüşünü ileri süren bilim adamı kimdir?
Seçenekler
A
Hobbes
B
Weber
C
Machiavelli
D
Kolodziej
E
Morgan
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
“Bireylerin kendilerine ait yetki ve kuvvet kullanma otoritesini Leviathan’a devretmeleriyle insan doğası değişmeyecektir; fakat insan doğasında kavgaya neden olan kötü özellikler kontrol altına alınacaktır” görüşünü ileri süren bilim adamı Hobbes'dir.
“Bireylerin kendilerine ait yetki ve kuvvet kullanma otoritesini Leviathan’a devretmeleriyle insan doğası değişmeyecektir; fakat insan doğasında kavgaya neden olan kötü özellikler kontrol altına alınacaktır” görüşünü ileri süren bilim adamı Hobbes'dir.
Soru 51
Yerleşik tarım toplumlarının kurulması ile birlikte ilk devletlerin ortaya çıktığı bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mezopotamya
B
Malezya
C
Umman
D
Endonezya
E
Burma
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
-
-
Soru 52
“Devletler arasındaki doğa hali, savaş halidir” diyen çağdaş realizmin öncü düşünürü kimdir?
Seçenekler
A
Morgan
B
Kolodziej
C
Waltz
D
Hobes
E
Madison
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Kenneth Waltz’a göre, “bir devletin, diğer devletlerle ilişkisini şiddet gölgesi altında yürüttüğü söylenir. Bazı devletler her an kuvvet kullanabileceği için, tüm devletler de aynı şeyi yapmak üzere hazır bulunmalıdırlar... Devletler arasındaki doğa hali, savaş halidir” (Waltz, 1979).
Kenneth Waltz’a göre, “bir devletin, diğer devletlerle ilişkisini şiddet gölgesi altında yürüttüğü söylenir. Bazı devletler her an kuvvet kullanabileceği için, tüm devletler de aynı şeyi yapmak üzere hazır bulunmalıdırlar... Devletler arasındaki doğa hali, savaş halidir” (Waltz, 1979).
Soru 53
“Animus dominandi” ne demektir?
Seçenekler
A
Savaş arzusu
B
Barış arzusu
C
Egemen olma arzusu
D
İttifak kurma arzusu
E
İttifaktan ayrılma arzusu
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 54
İnsan doğasına önem veren biyolojik realistleri içeren realistler grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik realistler
B
Neorealistler
C
Yapısal realistler
D
Postyapısal realistler
E
Neoklasik realistler
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 55
Devletleri hırs sahibi, açgözlü birimler olarak ele alıp, tüm devletlerin hedefinin daha fazla güç elde etmek ve bu uğurda karşı tarafı boyunduruk altına alarak güçlerine güç katmak olduğunu iddia eden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik realizm
B
Neorealizm
C
Stratejik realizm
D
Yapısal realizm
E
Keynesyen realizm
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 56
Genel olarak bir devletin güvenliğindeki artışın diğerinin güvenliğini azaltması aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Dengeleme
B
Güvenlik ikilemi
C
Güvenlik tehdidi
D
İki kutuplu dengeleme
E
Caydırıcılık
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
-
-
Soru 57
Aşağıdaki dönemlerden hangisi iki kutupluluğa örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Napolyon Savaşları ile Kırım Savaşı arası dönem
B
Birinci Dünya Savaşı
C
Soğuk Savaş dönemi
D
Avrupa Uyumu
E
e) İkinci Dünya savaşı
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
-
-
Soru 58
Güvenlik tehditleri ile karşılaşan ve güvenliğini sağlamak isteyen devletlerin başvurabilecekleri yöntemler arasında realist yazın için en fazla yer tutan davranış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dengeleme
B
Tarafsızlık
C
Güçlünün yanında yer alma
D
Ateşkes
E
Gizlenme
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 59
İki-kutuplu düzenlerde genellikle karşılaşılan dengeleme aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ittifakların kurulması yöntemi
B
Güç dengeleme yöntemi
C
Askeri becerilerin geliştirilmesi yöntemi
D
İç dengeleme yöntemi
E
İkilem yöntemi
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi realist güvenlik çalışmalarında benimsenen varsayımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Esas olan devletin güvenliğidir.
B
Uluslararası sistem anarşiktir.
C
Sistemde devletler arası işbirliği vardır.
D
Devletin kendi kendine ayakta durabilmesi esastır.
E
Uluslararası politikanın temel aktörü devlettir.
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
-
-
Soru 61
Soğuk savaş sonrası 10 yıllık dönem kutupluluk teorisi açısından aşağıdakilerden hangisine uygundur?
Seçenekler
A
Tek kutuplu
B
İki kutuplu
C
Üç kutuplu
D
Çok kutuplu
E
Kutupsuz
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
-
-
Soru 62
Neorealizm ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Güvenlik tehditleri uluslararası sistem yapısından kaynaklanır.
B
Realist paradigmanın alt koludur.
C
Kenneth N. Waltz akımın öncüsüdür.
D
Birimler arasındaki siyasi ilişkileri uluslararası sistem biçimlendirir.
E
Güvenlik bunalımları silahsızlanmayla aşılır.
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 63
Çok kutuplu düzenle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Güçler arası denge vardır.
B
Bazı devletler dengeleyici rolündedir.
C
Sistemde bağımsız devletler olabilir.
D
Çatışma merkezleri fazladır.
E
Diplomasi belirsiz bir süreçtir.
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
-
-
Soru 64
İki kutuplu düzenlerde genellikle karşılaşılan dengeleme aracı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
İttifakların kurulup, bozulması
B
Yeni savaş gemileri almak
C
Silahsızlanma
D
Askeri giderlerde kesinti yapmak
E
Asker sayısını azaltmak
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 65
‘Leviathan’ adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edward Kolodziej
B
Kenneth Waltz
C
Thomas Hobbes
D
Hans J. Morgenthau
E
Robert Jervis
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
-
-
Soru 66
‘Güvenlik ikilemi’ aşağıdaki kavramlardan hangisiyle tanımlanır?
Seçenekler
A
Bir devletin güvenliğinde artış meydana gelir.
B
Bir devletin güvenliğinde artış meydana gelmesi diğerlerinin güvenliğinide artırır.
C
İki devlet birbirini tehdit eder.
D
Bir devletin güvenliğinde meydana gelen artış diğerinin güvenliğinin azalmasıdır.
E
Devletleri kontrol edecek bir merkezi kontrol sistemi vardır.
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
-
-
Soru 67
İki-kutuplu ve çok kutuplu sistem için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İki-kutuplu düzende denge hâkimdir.
B
İki büyük güç sisteme hakim olduğundan, birçok noktada çatışma söz konusudur
C
İki-kutuplu düzende denge hali çatışma yaratır.
D
Çok kutuplu sistemde çok sayıda güç olduğundan, çatışma merkezleri azdır.
E
Çok-kutuplu düzende savaş olasılığı daha azdır.
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
-
-
Soru 68
Güç dengesi kavramı aşağıdakilerden hangisini içermez?
Seçenekler
A
İttifak içerisinde güç eşit bir şekilde dağılır.
B
İttifak içerisinde hiçbir devlet başat güce sahip değildir.
C
Güç dengesinde “potansiyel hegemon” durumunda olan bir devlet vardır.
D
Dengeleme kavramı ile güç dengesi kavramları esasen birbirinden farklıdır.
E
Dengeleme kavramı ile güç dengesi kavramı birbirinin aynısıdır.
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 69
Uluslararası politikayı “biyo-psikolojik” faktörlerle açıklayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kenneth N. Waltz
B
Hans J. Morgenthau
C
Thomas Hobbes
D
Robert Jervis
E
Charles L. Glaser
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası politikada oynadığı merkezirol nedeniyle güvenliğin temel öznesi olarak görürler?
Seçenekler
A
Birey
B
Devlet
C
Sparta
D
Atina
E
Doğa
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
-
-
Soru 71
Aşağıdaki kuramcılardan hangisi "insanları içinde bulundukları “doğa hali”nden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç Leviathan’dır" diye ifade etmiştir?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Kolodziej
C
Hobbes
D
Buzan
E
Morgan
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
-
-
Soru 72
Aşağıdaki yazarlardan hangisi uluslararası politikayı “biyo-psikolojik” faktörlerle açıklamıştır?
Seçenekler
A
Morgenthau
B
Niebuhr
C
Waltz
D
Kolodziej
E
Morgan
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 73
Aşağıdaki sistemlerden hangisinde birimler diğerlerininvarlığı karşısında güvenliklerini korumak ve kimliklerini devam ettirmek içingerekli yollar geliştirme kaygısı olmaksızın çıkarlarının peşinde koşabilirler?
Seçenekler
A
Anarşik
B
Üst otorite
C
Meşru
D
Hiyerarşik
E
Alt otorite
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi bir devletin güvenliğindeki artışın diğerinin güvenliğini azaltması anlamını taşımaktadır?
Seçenekler
A
Self-help
B
Neorealizm
C
Güvenlik ikilemi
D
Güvenlik tehdidi
E
Hiyerarşi
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
-
-
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi bir tarafta güvenlik tehditlerinin devletlerin bilinçli iradesiyle ortaya çıktığını iddia eden görüştür?
Seçenekler
A
Klasik
B
İradi
C
Siyasi
D
Yapısal
E
Dinamik
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik tehditleri ile karşılaşan ve güvenliğini sağlamak isteyen devletlerin başvurabilecekleri yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gizlenme
B
Taraf tutma
C
Dengeleme
D
Ateşkes
E
Güçlünün yanında yer alma
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi devletlerin potansiyel hegemon karşısında askeri kabiliyetlerini geliştirip, bu doğrultuda ekonomik ve sınai altyapılarını güçlendirmeye dayalı faaliyetlerini ifade eder?
Seçenekler
A
İç dengeleme yöntemleri
B
Dış dengeleme yöntemleri
C
İttifak
D
Self-help
E
Süper güç
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 78
Günümüz modern devletinin temeli kaçıncı yüzyılda atılmıştır?
Seçenekler
A
13. yüzyıl
B
14. yüzyıl
C
15. yüzyıl
D
16. yüzyıl
E
17. yüzyıl
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
-
-
Soru 79
Aşağıdaki kuramcılardan hangisi devlet güvenliği denildiğinde, devletin fiziksel güvenliği ile rejiminin ve hükümetinin özerkliği gibi unsurlarıngüvenliğinin kastedildiğini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Weber
B
Kolodziej
C
Buzan
D
Hobbes
E
Morgan
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
-
-
Soru 80
Realist Güvenlik Çalışmalarında realizmin genelinde olduğu gibi uluslararası politikanın temel aktörü olarak kabul edilen unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Birey
C
Kurum
D
Ulus
E
Politika
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Güvenli¤in realist okulu olarak da adlandırılan, Realist Güvenlik Çalışmaları, Uluslararası ilişkilerin realist paradigmasından farklı bir analiz çerçevesine sahip olmayıp, güvenliğin kavramsallaştırılmasında realist teorilerin temel varsayımlardan yararlanır. Bu çerçevede, Realist Güvenlik Çalışmalarında realizmin genelinde olduğu gibi “devlet” uluslararası politikanın temel aktörü olarak kabul edilir.
Güvenli¤in realist okulu olarak da adlandırılan, Realist Güvenlik Çalışmaları, Uluslararası ilişkilerin realist paradigmasından farklı bir analiz çerçevesine sahip olmayıp, güvenliğin kavramsallaştırılmasında realist teorilerin temel varsayımlardan yararlanır. Bu çerçevede, Realist Güvenlik Çalışmalarında realizmin genelinde olduğu gibi “devlet” uluslararası politikanın temel aktörü olarak kabul edilir.
Soru 81
Günümüz modern devletinin temeli ne zaman atılmıştır?
Seçenekler
A
13. yüzyıl
B
15. yüzyıl
C
17.yüzyıl
D
19. yüzyıl
E
20. yüzyıl
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Günümüz modern devletinin temeli ise 15. yüzyılda atılmıştır.
Günümüz modern devletinin temeli ise 15. yüzyılda atılmıştır.
Soru 82
Günümüz modern devletinin temelleri aşağıdaki ülkelerden hangilerinde başlamıştır?
Seçenekler
A
Hollanda, İsveç, Danimarka
B
Bulgaristan, Almanya, İsviçre
C
İngiltere, Fransa, İspanya
D
Yunanistan, İzlanda, Kanada
E
Belçika, İrlanda, Polonya
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Günümüz modern devletinin temeli ise 15. yüzyılda atılmış; bir başka deyişle, 15. yüzyılda özellikle İngiltere, Fransa ve İspanya’daoluşmaya başlayan modern devlet, geçmişteki tüm rakiplerini devirmiş; kent-devletlerinin, feodal yönetimlerin ve hatta kimi zaman halklar üzerinde devlet- benzeri otorite kurabilen Kilise’nin yerini almıştır.
Günümüz modern devletinin temeli ise 15. yüzyılda atılmış; bir başka deyişle, 15. yüzyılda özellikle İngiltere, Fransa ve İspanya’daoluşmaya başlayan modern devlet, geçmişteki tüm rakiplerini devirmiş; kent-devletlerinin, feodal yönetimlerin ve hatta kimi zaman halklar üzerinde devlet- benzeri otorite kurabilen Kilise’nin yerini almıştır.
Soru 83
Realistlere göre uluslararası politikanın ana aktörü kimdir?
Seçenekler
A
Siyasetçiler
B
Politikacılar
C
Bakanlar Kurulu
D
Devletler
E
Yerel yönetimler
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Gerekçeleri ne olursa olsun, realistlere göre uluslararası politikanın ana aktörü devletlerdir; dolayısıyla güvenliği tehdit edilen ana özneler de devletlerdir.
Gerekçeleri ne olursa olsun, realistlere göre uluslararası politikanın ana aktörü devletlerdir; dolayısıyla güvenliği tehdit edilen ana özneler de devletlerdir.
Soru 84
Hobbes'a göre, insan toplulukları amaçlarına ulaşma konusunda nasıl bir durum içerisindedir?
Seçenekler
A
Yardımsever tutum sergiler
B
Kayıtsız kalırlar
C
Bencil davranırlar
D
Sevinçle yaklaşırlar
E
Şiddet eğilimindedirler
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Hobbes’un insanlar arasındaki doğa hali kavramını genel uluslararası ilişkilere uyarlayan realistlere göre, insan toplulukları amaçlarına ulaşma konusunda şiddet eğilimlidirler. Bu durumda her türlü gerilimde şiddete başvurulması olasılığı yüksektir.
Hobbes’un insanlar arasındaki doğa hali kavramını genel uluslararası ilişkilere uyarlayan realistlere göre, insan toplulukları amaçlarına ulaşma konusunda şiddet eğilimlidirler. Bu durumda her türlü gerilimde şiddete başvurulması olasılığı yüksektir.
Soru 85
Realist teori ailesine göre, güvenlik tehditlerinin niteliği konusunda ortak yaklaşımların kaynağı aşağıdakilerden hangileri olabilir?
Seçenekler
A
İradi ve yapısal
B
İradi ve objektif
C
Yapısal ve objektif
D
Yapısal ve türetilmiş
E
Türetilmiş ve objektif
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Güvenlik tehditlerinin niteliği konusunda ortak yaklaşım benimseyen realist teori ailesi, bu tehditlerin kaynağı üzerinde genel olarak ikiye bölünmüştür. Bir tarafta güvenlik tehditlerinin devletlerin bilinçli iradesiyle ortaya çıktığını iddia edeniradi, diğer tarafta devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler sonucunda güvenliğin sorun haline dönüştüğünü öngören yapısal görüş bulunmaktadır.
Güvenlik tehditlerinin niteliği konusunda ortak yaklaşım benimseyen realist teori ailesi, bu tehditlerin kaynağı üzerinde genel olarak ikiye bölünmüştür. Bir tarafta güvenlik tehditlerinin devletlerin bilinçli iradesiyle ortaya çıktığını iddia edeniradi, diğer tarafta devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler sonucunda güvenliğin sorun haline dönüştüğünü öngören yapısal görüş bulunmaktadır.
Soru 86
"Devletleri hırs sahibi, aç gözlü birimler olarak ele alıp, tüm devletlerin hedefinin daha fazla güç elde etmek ve bu uğurda karşı tarafı boyunduruk altına alarak güçlerine güç katmak olduğunu iddia eden" yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası politika
B
Klasik realizm
C
Neorealizm
D
Güvenlik sistemi
E
Güç dengesi
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Klasik realizm, devletleri hırs sahibi, aç gözlü birimler olarak ele alıp, tüm devletlerin hedefinin daha fazla güç elde etmek ve bu uğurda karşı tarafı boyunduruk altına alarak güçlerine güç katmak olduğunu iddia eder.
Klasik realizm, devletleri hırs sahibi, aç gözlü birimler olarak ele alıp, tüm devletlerin hedefinin daha fazla güç elde etmek ve bu uğurda karşı tarafı boyunduruk altına alarak güçlerine güç katmak olduğunu iddia eder.
Soru 87
Neorealizmde güvenlik tehdidi hangi düzenden kaynaklanır?
Seçenekler
A
Uluslararası sistem düzeni
B
Anarşi sistem düzeni
C
Self-help düzeni
D
Hiyerarşik sistem düzeni
E
Devlet sistem düzeni
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Neorealizmde güvenlik tehdidi devletlerin güç arzusuna dayalı revizyonist iradelerinden değil, uluslararası sistemin anarşik yapısı ve bu yapıdan doğan self-help düzeninden kaynaklanır.
Neorealizmde güvenlik tehdidi devletlerin güç arzusuna dayalı revizyonist iradelerinden değil, uluslararası sistemin anarşik yapısı ve bu yapıdan doğan self-help düzeninden kaynaklanır.
Soru 88
Devletlerin güvenlik ikilemine düşmesinin nedeni nedir?
Seçenekler
A
Savaş ihtimali
B
Politik belirsizlik
C
Siyasal gerginilik
D
Devletin davranışlarındaki belirsizliktir.
E
Enflasyon
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Devletlerin güvenlik ikilemine düşmesinin nedeni davranışlarındaki belirsizliktir.
Devletlerin güvenlik ikilemine düşmesinin nedeni davranışlarındaki belirsizliktir.
Soru 89
Realist yazarlara göre, nedeni ne olursa olsun bir devletin güç artırması diğer ülkeler için ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Güvenlik tehdididir.
B
Güç arttırma zorunluluğu
C
Siyasal ilişkilerin sıklığı
D
Uluslararası gerginlik
E
Savaş ihtimali
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Tüm realist yazarlara göre, kaynağı ve nedeni ne olursa olsun bir devletin güç artırması diğeri için güvenlik tehdididir.
Tüm realist yazarlara göre, kaynağı ve nedeni ne olursa olsun bir devletin güç artırması diğeri için güvenlik tehdididir.
Soru 90
Güvenlik Çalışmaları alanında aşağıdaki hangi soruya verilen cevap güvenlik öznelerinin (aktörlerinin) tespit edilmesi açısından diğerlerine nazaran daha önemlidir?
Seçenekler
A
Kimin Güvenliği
B
Ne Zaman Güvenlik
C
Niçin Güvenlik
D
Nasıl Bir Güvenlik
E
Nerenin Güvenliği
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Orijial sorunun daha net anlaşılması açısından soru kökündeki ifade değiştirilmelidir. Ayrıca orijinal B şıkkındaki "neyin güvenliği" ile A şıkkındaki "kimin güvenliği" ifadeleri çakışabileceği için B şıkkındaki ifade değiştirilmelidir.
Orijial sorunun daha net anlaşılması açısından soru kökündeki ifade değiştirilmelidir. Ayrıca orijinal B şıkkındaki "neyin güvenliği" ile A şıkkındaki "kimin güvenliği" ifadeleri çakışabileceği için B şıkkındaki ifade değiştirilmelidir.
Soru 91
"Tüm güvenlik sorunlarının siyasal siyasal sorunlar olduğunu fakat tüm siyasal tartışmaların güvenlik sorunu yaratmadığını" iddia eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Barry Buzan
B
Hans J. Morgenthau
C
Edward Kolodziej
D
Kenneth Waltz
E
Ernst B. Haas
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Orijinal soru kökündeki "idaa" etmek ifadesi, "iddia" etmek olarak düzeltilmiştir. A, B ve E şıklarında orijinal soruda düşünürlerin isimleri verilmediği için C ve D şıklarındaki bilgilerle tezatlık arzetmekteydi. Dolayısıyla bu şıklarda değişiklik yapıldı.
Orijinal soru kökündeki "idaa" etmek ifadesi, "iddia" etmek olarak düzeltilmiştir. A, B ve E şıklarında orijinal soruda düşünürlerin isimleri verilmediği için C ve D şıklarındaki bilgilerle tezatlık arzetmekteydi. Dolayısıyla bu şıklarda değişiklik yapıldı.
Soru 92
Realistlere göre uluslararası politikanın ana aktörü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası örgütler
B
Çuk uluslu şirketler
C
Sivil toplum kuruluşları
D
Devletler
E
Birleşmiş Milletler
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Orijinal soru kökündeki "gerekçeleri ne olursa olsun" ifadesi soruyla doğrudan ilgili olmadığı için çıkartılmıştır. Orijinal sorunun A, B, C ve E seçeneklerinde verilenler "uluslararası aktör" olmadığı için, bu seçeneklerdeki bilgiler değiştirilmiştir.
Orijinal soru kökündeki "gerekçeleri ne olursa olsun" ifadesi soruyla doğrudan ilgili olmadığı için çıkartılmıştır. Orijinal sorunun A, B, C ve E seçeneklerinde verilenler "uluslararası aktör" olmadığı için, bu seçeneklerdeki bilgiler değiştirilmiştir.
Soru 93
Theory of International Politics başlıklı eserinde "bir devletin diğer devletlerle ilişkisini şiddet gölgesi altında" yürüttüğünü söyleyen araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hans J. Morgenthau
B
Niccolo Machiavelli
C
Edward Kolodziej
D
Kenneth Waltz
E
Karl Deutsch
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Orijinal metindeki söylem tırnak içinde verilmiştir. Kimdir şeklindeki soru, "aşağıdaki düşünürlerden hangisidir" şeklinde değiştirilmiştir. Orijinal metinde A ve C şıklarında düşünürlerin adı verilmediği için, bu şıklarda ekleme ve düzeltme yapılmıştır. Ayrıca B şıkkında Doğa Hali durumunu vurgulayan ve aslında Waltz'un gönderme yaptığı Thomas Hobbes, doğru şıkların çakışmaması için Machiavelli olarak değiştirilmiştir. Bu doğrultuda yine soru köküne ilgili ifadenin geçtiği Watz'un eserinin adı da eklenmiştir.
Orijinal metindeki söylem tırnak içinde verilmiştir. Kimdir şeklindeki soru, "aşağıdaki düşünürlerden hangisidir" şeklinde değiştirilmiştir. Orijinal metinde A ve C şıklarında düşünürlerin adı verilmediği için, bu şıklarda ekleme ve düzeltme yapılmıştır. Ayrıca B şıkkında Doğa Hali durumunu vurgulayan ve aslında Waltz'un gönderme yaptığı Thomas Hobbes, doğru şıkların çakışmaması için Machiavelli olarak değiştirilmiştir. Bu doğrultuda yine soru köküne ilgili ifadenin geçtiği Watz'un eserinin adı da eklenmiştir.
Soru 94
Moral Man and Immoral Society başlıklı çalışmasında "sosyal çatışmaların ve adaletsizliklerin nihai kaynaklarının insanların cehaleti ve bencilliğinde aranması gerektiğini ve insanların sahip olduğu kötülük potansiyelinin ulusal bencilliğe dönüşebileceğini" belirten araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Hans J. Morgenthau
B
Thomas Hobbes
C
Max Weber
D
Reinhold Niebuhr
E
Kenneth Waltz
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Orijinal soruda vurgulanan bencillik ve insan doğasının kötülüğü gibi kavramlar aslında tüm klasik realist çalışmalarda görülebilecek kavramlardır. Niebuhr'ün diğerlerinden farkı, insanların bireysel olarak etik yaklaşımı benimsemesinin toplumun da bir bütün olarak etik yaklaşımı benimseyeceği anlamına gelmediğini vurgulamasıdır. Dolayısıyla soru kökünde Niebuhr'ün eserinin adının verilmesi seçenekleri ayrıştırmak açısından önemlidir. Bu yönde de düzeltme yapılmıştır. C şıkında "Webber" şeklinde düşünürün adı yanlış yazıldığı için, bu şık düzeltilmiştir. E şıkkında düşünürün adı verilmediği için bu şıktaki bilgi değiştirilmiştir.
Orijinal soruda vurgulanan bencillik ve insan doğasının kötülüğü gibi kavramlar aslında tüm klasik realist çalışmalarda görülebilecek kavramlardır. Niebuhr'ün diğerlerinden farkı, insanların bireysel olarak etik yaklaşımı benimsemesinin toplumun da bir bütün olarak etik yaklaşımı benimseyeceği anlamına gelmediğini vurgulamasıdır. Dolayısıyla soru kökünde Niebuhr'ün eserinin adının verilmesi seçenekleri ayrıştırmak açısından önemlidir. Bu yönde de düzeltme yapılmıştır. C şıkında "Webber" şeklinde düşünürün adı yanlış yazıldığı için, bu şık düzeltilmiştir. E şıkkında düşünürün adı verilmediği için bu şıktaki bilgi değiştirilmiştir.
Soru 95
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi güvenlik tehdidinin devletlerin güç arzusuna dayalı revizyonist iradelerinden değil, uluslararası sistemin anarşik yapısı ve bu yapıdan doğan self-help düzeninden kaynaklandığını savunur?
Seçenekler
A
Neorealizm
B
Neoklasik realizm
C
Klasik realizm
D
Liberalizm
E
İdealizm
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Neoralizmde güvenlik tehdidi devletlerin güç arzusuna dayalı revizyonist iradelerinden değil,uluslararası sistemin anarşik yapısı ve bu yapıdan doğan self-help düzeninden kaynaklanır.
Neoralizmde güvenlik tehdidi devletlerin güç arzusuna dayalı revizyonist iradelerinden değil,uluslararası sistemin anarşik yapısı ve bu yapıdan doğan self-help düzeninden kaynaklanır.
Soru 96
Bir devletin gücünü artırarak kendini daha güvende hissetmesinin diğer bir devletin kendini daha az güvende hissetmesine yol açmasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Realist Paradigma
B
Güvenlik İkilemi
C
Self-help İlkesi
D
Kutupluluk
E
Oyun teorisi
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Bir devletin güvenliğindeki artışın diğerini güvenliğinin azaltması güvenlik ikilemi olarak tanımlanır.
Bir devletin güvenliğindeki artışın diğerini güvenliğinin azaltması güvenlik ikilemi olarak tanımlanır.
Soru 97
Güvenlik tehditleri ile karşılaşan ve güvenliğini sağlamak isteyen devletlerin politikalarında en fazla yer tutan davranış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarafsızlık
B
Emperyal hâkimiyet
C
Ateşkes
D
Dengeleme
E
Gizlenme
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Güvenlik tehditleri ile karşılaşan ve güvenliğini sağlamak isteyen devletlerin gizlenme, tarafsızlık,dengeleme,güçlünün yanında yer alma,anlaşma,ateşkes,emperyal hakimiyet ve hatta etnik temizlik gibi yöntemlere başvurabilecekleri kabul edilse de bu politikalar arasında en fazla yer tutan davranış biçimi dengelemedir.
Güvenlik tehditleri ile karşılaşan ve güvenliğini sağlamak isteyen devletlerin gizlenme, tarafsızlık,dengeleme,güçlünün yanında yer alma,anlaşma,ateşkes,emperyal hakimiyet ve hatta etnik temizlik gibi yöntemlere başvurabilecekleri kabul edilse de bu politikalar arasında en fazla yer tutan davranış biçimi dengelemedir.
Soru 98
Yükselen bir gücün hegomonya kurmasını engellemek amacıyla uygulanan stratejiye veya dış politikaya ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Dengeleme
B
Güç dengesi
C
Güvenlik ikilemi
D
Kutupluluk
E
Silahlanma yarışı
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Dengelemenin amacı yükselen bir gücün hegomonya kurmasını engellemektir.
Dengelemenin amacı yükselen bir gücün hegomonya kurmasını engellemektir.
Soru 99
İnsanları içinde bulundukları doğa halinden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek gücün ne olduğunu "Leviathan" başlıklı eserinde irdeleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Inis L. Claude Jr.
B
Kenneth N. Waltz
C
Hans J. Morgenthau
D
Thomas Hobbes
E
John J. Herz
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Yazdığı Leviathan başlıklı eserinde ''İnsanları içinde bulundukları doğa halinden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç Leviathan'dır'' diyen araştırmacı Thomas Hobbes'dir.
Yazdığı Leviathan başlıklı eserinde ''İnsanları içinde bulundukları doğa halinden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç Leviathan'dır'' diyen araştırmacı Thomas Hobbes'dir.
Soru 100
Realistler, uluslararası politikada oynadığı merkezi rol nedeniyle kimi yada neyi güvenliğin temel öznesi olarak görmektedirler?
Seçenekler
A
Devlet
B
Devletin başındaki kişi
C
İstihbarat Teşkilatı
D
Güvenlik birimleri
E
Siyasiler
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Realistler, devleti uluslararası politikada oynadığı merkezî rol nedeniyle güvenliğin temel öznesi olarak görürler.
Realistler, devleti uluslararası politikada oynadığı merkezî rol nedeniyle güvenliğin temel öznesi olarak görürler.
Soru 101
Siyasal bir sorunun çözümünde güvenlik sorunundan bahsetmek için ne gibi bir durumun olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Taraflardan birinin diğer devlete oranla güçsüz durumda olması
B
Taraflardan biri ya da tümünün kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidine başvurması
C
Her iki tarafın karşılıklı kuvvet kullanımından uzak durması
D
Her iki tarafın güç kullanmak yerine karşılıklı iletişimle sorunlara yaklaşmayı denemesi
E
Tarafların karşılıklı çıkarlara göre hareket edip savaştan uzak durması
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Güvenlik sorunundan bahsetmek için siyasal bir sorunun çözümünde taraflardan biri ya da tümünün kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidine başvurması gerekir. Yani, aktörler, birbirlerinden istediklerini kuvvet kullanımı ya da tehdidi yoluyla elde ediyorlarsa, güvenlik siyasal bir kavganın merkezi özelliği olarak ortaya çıkar.
Güvenlik sorunundan bahsetmek için siyasal bir sorunun çözümünde taraflardan biri ya da tümünün kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidine başvurması gerekir. Yani, aktörler, birbirlerinden istediklerini kuvvet kullanımı ya da tehdidi yoluyla elde ediyorlarsa, güvenlik siyasal bir kavganın merkezi özelliği olarak ortaya çıkar.
Soru 102
Neorealizmde güvenlik tehdidi neden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Güç arzusu
B
Revizyonist irade
C
Ekonomik sebepler
D
Ulusal sistemler
E
Self-help düzeni
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Neorealizmde güvenlik tehdidi devletlerin güç arzusuna dayalı revizyonist iradelerinden değil, uluslararası sistemin anarşik yapısı ve bu yapıdan doğan self-help düzeninden kaynaklanır.
Neorealizmde güvenlik tehdidi devletlerin güç arzusuna dayalı revizyonist iradelerinden değil, uluslararası sistemin anarşik yapısı ve bu yapıdan doğan self-help düzeninden kaynaklanır.
Soru 103
Dört veya daha fazla devlet arasında gücün dağıldığısistem çok kutuplu olarak tanımlanır. Bu tanıma göre aşağıdakilerden hangisi çok kutupluluğa örnektir?
Seçenekler
A
Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arası dönem
B
17. yüzyılda İngiltere ve İspanya dönemi
C
Soğuk Savaş sırasında da ABD ve SSCB dönemi
D
Soğuk Savaş sonrası on yıllık dönemde ABD dönemi
E
İngiltere ve ABD 'nin hegemen olduğu dönem
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Napoléon Savaşlarından Kırım Savaşı’na kadar devam eden “Avrupa Uyumu” dönemi ile Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arası dönemdeki düzen çok kutupluluğa örnek teşkil eder.
Napoléon Savaşlarından Kırım Savaşı’na kadar devam eden “Avrupa Uyumu” dönemi ile Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arası dönemdeki düzen çok kutupluluğa örnek teşkil eder.
Soru 104
Realist yazarlara göre, kaynağı ve nedeni ne olursa olsun bir devletin güç artırması diğeri için ne anlam ifade eder?
Seçenekler
A
Kuvvet kullanım ihtimalinin az olması
B
Güvenlik tehdidi
C
Uluslararası barışı
D
Hegemonyanın devletlerarası eşitliğini
E
Gücün önemsenmediğini
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Tüm realist yazarlara göre, kaynağı ve nedeni ne olursa olsun bir devletin güç artırması diğeri için güvenlik tehdididir. Artan güç hegemonyanın ve kuvvet kullanımı ihtimalinin habercisidir; bu nedenle bekâ sağlamaya çalışan devletlerce bu güce karşı tedbirler alınmalıdır.
Tüm realist yazarlara göre, kaynağı ve nedeni ne olursa olsun bir devletin güç artırması diğeri için güvenlik tehdididir. Artan güç hegemonyanın ve kuvvet kullanımı ihtimalinin habercisidir; bu nedenle bekâ sağlamaya çalışan devletlerce bu güce karşı tedbirler alınmalıdır.
Soru 105
Realist güvenlik çalışmalarında uluslararası politikanın temel aktörü olarak aşağıdakilerden hangisi görülmektedir?
Seçenekler
A
Birey
B
Halk
C
Devlet
D
Birleşmiş Milletler
E
Uluslararası Paktlar
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Realist Güvenlik Çalışmalarında realizmin genelinde olduğu gibi “devlet” uluslararası politikanın temel aktörü olarak kabul edilir. Devletler arasındaki ilişkilerin, uluslararası sistemi yöneten ve ülkeleri birbirinden koruyan hiyerarşik bir otoritenin bulunmayışı ile ifade edilen anarşi gölgesinde devam ettiği varsayılır. Bu anarşik ortamda devletlerin, self-help düzeni içerisinde ya bekalarını/güvenliklerini sağlamak ya da güçlerini artırmak üzere güç mücadelesine giriştikleri iddia edilir. Ayrıca, devletlerin, bu hedeflerini gerçekleştirirken kuvvet kullanmaya ya da kullanımına dair tehditlere başvurmaya meyilli oldukları düşünülür.
Realist Güvenlik Çalışmalarında realizmin genelinde olduğu gibi “devlet” uluslararası politikanın temel aktörü olarak kabul edilir. Devletler arasındaki ilişkilerin, uluslararası sistemi yöneten ve ülkeleri birbirinden koruyan hiyerarşik bir otoritenin bulunmayışı ile ifade edilen anarşi gölgesinde devam ettiği varsayılır. Bu anarşik ortamda devletlerin, self-help düzeni içerisinde ya bekalarını/güvenliklerini sağlamak ya da güçlerini artırmak üzere güç mücadelesine giriştikleri iddia edilir. Ayrıca, devletlerin, bu hedeflerini gerçekleştirirken kuvvet kullanmaya ya da kullanımına dair tehditlere başvurmaya meyilli oldukları düşünülür.
Soru 106
Realist gelenek kapsamında insanları içinde bulundukları doğa halinden kurtaracak ve aralarında çıkabilecek çatışmaları engelleyecek gücün "Leviathan" olduğunu ileri süren hangisidir?
Seçenekler
A
Waltz
B
Morgan
C
Kolodziej
D
Buzan
E
Hobbes
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Thomas Hobbes’a göre insanları içinde bulundukları “doğa hali”nden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç Leviathan’dır. Bu üst ve yetkin otorite, bireyler ve gruplar arasındaki çatışmaları çözümleyeceği gibi, toplumu da karşıtlarına karşı koruyacaktır. Bireylerin kendilerine ait yetki ve kuvvet kullanma otoritesini Leviathan’a devretmeleriyle insan doğası değişmeyecektir; fakat insan doğasında kavgaya neden olan kötü özellikler kontrol altına alınacaktır. Hobbes’un Leviathan\ Max Weber’e göre, belirli bir alanda meşru şiddet tekeline sahip, bu alanda çatışan nüfus üzerinde düzen dayatan birim olarak tanımlanan ve günümüzdeki temel örgütlenme biçimi olan modern devlettir.
Thomas Hobbes’a göre insanları içinde bulundukları “doğa hali”nden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç Leviathan’dır. Bu üst ve yetkin otorite, bireyler ve gruplar arasındaki çatışmaları çözümleyeceği gibi, toplumu da karşıtlarına karşı koruyacaktır. Bireylerin kendilerine ait yetki ve kuvvet kullanma otoritesini Leviathan’a devretmeleriyle insan doğası değişmeyecektir; fakat insan doğasında kavgaya neden olan kötü özellikler kontrol altına alınacaktır. Hobbes’un Leviathan\ Max Weber’e göre, belirli bir alanda meşru şiddet tekeline sahip, bu alanda çatışan nüfus üzerinde düzen dayatan birim olarak tanımlanan ve günümüzdeki temel örgütlenme biçimi olan modern devlettir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi devletin güvenlik öznesi olduğunu vurgulayan fiziksel bileşke ile ilgili unsurlardan birisidir?
Seçenekler
A
Nüfus
B
İdeoloji
C
Yasama
D
Yürütme
E
Yargı
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Yapısal realist yazarlardan Barry Buzan, devletin üç kurucu unsuru itibarıyla güvenlik öznesi olduğunu vurgular: Ulus ve ideoloji gibi düşünsel unsurları; yasama, yürütme, yargı birimleri ve normları, yani devletin işleyişine dair unsurları; ve son olarak da fiziksel bileşkeleri, yani nüfusu ve ülkesi bakımından devletler güvenlik tehditleri ile karşı karşıya kalabilir. Bu yaklaşımla, güvenlik öznesi olarak devletin kendisini oluşturan hangi unsurlar bakımından tehdit edilebileceği ortaya koyulur.
Yapısal realist yazarlardan Barry Buzan, devletin üç kurucu unsuru itibarıyla güvenlik öznesi olduğunu vurgular: Ulus ve ideoloji gibi düşünsel unsurları; yasama, yürütme, yargı birimleri ve normları, yani devletin işleyişine dair unsurları; ve son olarak da fiziksel bileşkeleri, yani nüfusu ve ülkesi bakımından devletler güvenlik tehditleri ile karşı karşıya kalabilir. Bu yaklaşımla, güvenlik öznesi olarak devletin kendisini oluşturan hangi unsurlar bakımından tehdit edilebileceği ortaya koyulur.
Soru 108
Realist paradigmanın entellektüel kökenlerinde olduğu kadar günümüz realizminde de devletlerin çözüm bulmak zorunda olduğu birincil güvenlik problemi hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasal sorun
B
İstila
C
Göç
D
Kuvvet kullanımı
E
Kargaşa
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Hobbes’un insanlar arasındaki doğa hali kavramını genel uluslararası ilişkilere uyarlayan realistlere göre, insan toplulukları amaçlarına ulaşma konusunda şiddet eğilimlidirler. Bu durumda her türlü gerilimde şiddete başvurulması olasılığı yüksektir. Çağdaş realizmin öncülerinden Kenneth Waltz’a göre, “bir devletin, diğer devletlerle ilişkisini şiddet gölgesi altında yürüttüğü söylenir. Bazı devletler her an kuvvet kullanabileceği için, tüm devletler de aynı şeyi yapmak üzere hazır bulunmalıdırlar. Devletler arasındaki doğa hali, savaş halidir”. Dolayısıyla, realist paradigmanın entellektüel kökenlerinde olduğu kadar, günümüz realizminde de kuvvet kullanımı ya da tehdidi devletlerin ya da devlet benzeri birimlerin, karşılaştığı ve çözüm bulmak zorunda olduğu birincil güvenlik problemidir. Waltz’un “Yunanistan’da Thucydides, Hindistan’da Kautilya’dan bu yana kuvvet kullanımı ve bunun denetim olasılığı uluslararası siyasal çalışmaların temel uğraşısıdır” ifadesi de bu görüşü desteklemektedir.
Hobbes’un insanlar arasındaki doğa hali kavramını genel uluslararası ilişkilere uyarlayan realistlere göre, insan toplulukları amaçlarına ulaşma konusunda şiddet eğilimlidirler. Bu durumda her türlü gerilimde şiddete başvurulması olasılığı yüksektir. Çağdaş realizmin öncülerinden Kenneth Waltz’a göre, “bir devletin, diğer devletlerle ilişkisini şiddet gölgesi altında yürüttüğü söylenir. Bazı devletler her an kuvvet kullanabileceği için, tüm devletler de aynı şeyi yapmak üzere hazır bulunmalıdırlar. Devletler arasındaki doğa hali, savaş halidir”. Dolayısıyla, realist paradigmanın entellektüel kökenlerinde olduğu kadar, günümüz realizminde de kuvvet kullanımı ya da tehdidi devletlerin ya da devlet benzeri birimlerin, karşılaştığı ve çözüm bulmak zorunda olduğu birincil güvenlik problemidir. Waltz’un “Yunanistan’da Thucydides, Hindistan’da Kautilya’dan bu yana kuvvet kullanımı ve bunun denetim olasılığı uluslararası siyasal çalışmaların temel uğraşısıdır” ifadesi de bu görüşü desteklemektedir.
Soru 109
Bir devletin güvenliğinde artışın diğerinin güvenliğini azaltması şeklinde açıklanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Self-help
B
Kutuplaşma
C
Güvenlik ikilemi
D
Güç dengesi
E
Güç ayrımı
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Diğerinin niyetinden emin olmayan devletin güvenliğini sağlamak için güç artırması, diğerinin, hissettiği güvensizliği ortadan kaldırmak için güç artırmasına neden olacak; bu şekilde kaçışı olmayan bir güvenlik ikilemi ortaya çıkacaktır.Anarşik yapıdan doğan self-help sisteminin en önemli özelliklerinden birisi yarattığı belirsizliktir; yani devlet adamları diğer devletlerin niyetini bilemez ve bu belirsizlik devletlerde diğerlerinin kendisine zarar verebileceğine dair korku ve endişe yaratır. Bu endişe ve korku, devletleri güvenliklerini sağlamak üzere askeri güç artışına yönlendirir. Bir devletin bu amaç ve yolla güvenliğini artırması diğerinin güvenliğinin azalmasına yol açar. Örneğin, A devletinin askeri gücünde meydanagelen bir artış, B devleti için kendisine yönelik bir tehdittir; zira A’nın hangi amaçla askeri güç artışına başvurduğu belirsizdir. A devleti yalnızca kendi savunma kabiliyetini güçlendirmek amacıyla askeri faaliyetlerde bulunsa da, B devleti A devletinin niyetini kesin olarak bilemeyeceğinden en kötü senaryoya, yani A’nın B’ye saldırma niyeti bulunduğu ihtimaline göre hareket etmek zorunda kalacaktır. Uluslararası anarşik yapının herkesin başının çaresine bakmasını gerektirdiği düzende B devleti böyle davranmazsa A’yı durdurabilecek bir üst otorite yoktur. Sonuçta, belirsizlik ortamındaki iki devletin birbirinden kuşku duyarak ve birbirine güvenmeyerek askeri gücünü karşılıklı olarak artırdığı bir kısır döngü ortaya çıkar.
Diğerinin niyetinden emin olmayan devletin güvenliğini sağlamak için güç artırması, diğerinin, hissettiği güvensizliği ortadan kaldırmak için güç artırmasına neden olacak; bu şekilde kaçışı olmayan bir güvenlik ikilemi ortaya çıkacaktır.Anarşik yapıdan doğan self-help sisteminin en önemli özelliklerinden birisi yarattığı belirsizliktir; yani devlet adamları diğer devletlerin niyetini bilemez ve bu belirsizlik devletlerde diğerlerinin kendisine zarar verebileceğine dair korku ve endişe yaratır. Bu endişe ve korku, devletleri güvenliklerini sağlamak üzere askeri güç artışına yönlendirir. Bir devletin bu amaç ve yolla güvenliğini artırması diğerinin güvenliğinin azalmasına yol açar. Örneğin, A devletinin askeri gücünde meydanagelen bir artış, B devleti için kendisine yönelik bir tehdittir; zira A’nın hangi amaçla askeri güç artışına başvurduğu belirsizdir. A devleti yalnızca kendi savunma kabiliyetini güçlendirmek amacıyla askeri faaliyetlerde bulunsa da, B devleti A devletinin niyetini kesin olarak bilemeyeceğinden en kötü senaryoya, yani A’nın B’ye saldırma niyeti bulunduğu ihtimaline göre hareket etmek zorunda kalacaktır. Uluslararası anarşik yapının herkesin başının çaresine bakmasını gerektirdiği düzende B devleti böyle davranmazsa A’yı durdurabilecek bir üst otorite yoktur. Sonuçta, belirsizlik ortamındaki iki devletin birbirinden kuşku duyarak ve birbirine güvenmeyerek askeri gücünü karşılıklı olarak artırdığı bir kısır döngü ortaya çıkar.
Soru 110
Yükselen bir gücün hegemonya kurmasının engellenmesini amaçlayan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Dengeleme
B
Güç dengesi
C
Potansiyel hegemonluk
D
Eşitsizlik
E
İstikrarlılık
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Dengeleme kavramı, literatürde bir devletin hegemon statüsüne erişiminin ve kuvvet kullanımına dönüşme riski taşıyan güç artırması girişimlerinin engellenmesini sağlayacak bir devlet stratejisi/politikası/davranışı olarak tanımlanmaktadır. Yani, dengeleme, bir devleti caydırmak ya da yenmek üzere, askeri görevlerin yerine getirilmesini sağlayacak kabiliyetleri geliştirmek için tasarlanan politikadır. Bu tanımdan yola çıkıldığında, realist teorilerin tümü dengelemenin amacının potansiyel hegemon olarak görülen devleti etkisiz hale getirmek olduğu konusunda hemfikirdir. Zira bu gerçekleşmezse devletlerin birincil amacı olan bekâ tehlikeye girecektir.
Dengeleme kavramı, literatürde bir devletin hegemon statüsüne erişiminin ve kuvvet kullanımına dönüşme riski taşıyan güç artırması girişimlerinin engellenmesini sağlayacak bir devlet stratejisi/politikası/davranışı olarak tanımlanmaktadır. Yani, dengeleme, bir devleti caydırmak ya da yenmek üzere, askeri görevlerin yerine getirilmesini sağlayacak kabiliyetleri geliştirmek için tasarlanan politikadır. Bu tanımdan yola çıkıldığında, realist teorilerin tümü dengelemenin amacının potansiyel hegemon olarak görülen devleti etkisiz hale getirmek olduğu konusunda hemfikirdir. Zira bu gerçekleşmezse devletlerin birincil amacı olan bekâ tehlikeye girecektir.
Soru 111
Klasik realistlere göre birey ile devlet doğaları gereği hangi açıdan özdeşleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Her ikisi de her zaman şiddet yanlısıdır.
B
Bireyler gibi devletler de doymak bilmez bir güç arzusu içindedir.
C
Bu açıdan uluslararası politika “biyo-sosyolojik” faktörlerle açıklanır.
D
Bazı sosyal ilişki modellerinde tüm insanlara özgü egemen olma güdüsü vardır.
E
İnsanların sahip olduğu iyilik ve kötülük potansiyeli ulusal bencilliğe dönüşebilmektedir.
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Klasik realizm devletleri hırs sahibi, aç gözlü birimler olarak ele alıp, tüm devletlerin hedefinin daha fazla güç elde etmek ve bu uğurda karşı tarafı boyunduruk altına alarak güçlerine güç katmak olduğunu iddia eder. Devletlerin bu amaçlarının özünde devletlerin insan doğası metaforuyla özdeşleştirilen karakteri bulunmaktadır: “Bireyler gibi devletler de doymak bilmez bir güç arzusu içindedir; özünde bencillik-kötü niyet olan devletler animus dominandi ile hareket ederler” (Wolfers,1951).
Klasik realizm devletleri hırs sahibi, aç gözlü birimler olarak ele alıp, tüm devletlerin hedefinin daha fazla güç elde etmek ve bu uğurda karşı tarafı boyunduruk altına alarak güçlerine güç katmak olduğunu iddia eder. Devletlerin bu amaçlarının özünde devletlerin insan doğası metaforuyla özdeşleştirilen karakteri bulunmaktadır: “Bireyler gibi devletler de doymak bilmez bir güç arzusu içindedir; özünde bencillik-kötü niyet olan devletler animus dominandi ile hareket ederler” (Wolfers,1951).
Soru 112
Neredeyse tüm realist yazarlar anarşik dünyadaki güvenlik sorunlarının çözümü için, devletleri sürekli olarak birbirine saldırmaktan men edecek yöntem olarak neden bahsederler?
Seçenekler
A
Uzlaşmadan
B
Dengelemeden
C
Mücadeleden
D
Silahlanmadan
E
İşbirliğinden
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Doğru yanıt B şıkkıdır. Neredeyse tüm realist yazarlar anarşik dünyadaki güvenlik sorunlarının çözümü için, devletleri sürekli olarak birbirine saldırmaktan men edecek yöntem olarak dengelemeden bahsederler. Realistlere göre, bir devlet ya da devletler grubu sistemde tamamen ya da kısmen hâkimiyet sağlayacak şekilde orantısız güç artırırsa, diğer devletler bir araya gelip, kabiliyetlerini birleştireceklerdir.
Doğru yanıt B şıkkıdır. Neredeyse tüm realist yazarlar anarşik dünyadaki güvenlik sorunlarının çözümü için, devletleri sürekli olarak birbirine saldırmaktan men edecek yöntem olarak dengelemeden bahsederler. Realistlere göre, bir devlet ya da devletler grubu sistemde tamamen ya da kısmen hâkimiyet sağlayacak şekilde orantısız güç artırırsa, diğer devletler bir araya gelip, kabiliyetlerini birleştireceklerdir.
Soru 113
Güvenlik çalışmaları alanında “kimin güvenliği” sorusuna realist güvenlik anlayışı bakımından verilen cevap nedir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Birey
C
Uluslararası hukuk
D
Sivil toplum kuruluşları
E
Medya
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
-
-
Soru 114
Uluslararası ilişkiler disiplinine klasik realizmin kurucusu olarak damgasını vuran kişi kimdir?
Seçenekler
A
Hans J. Morgenthau
B
Hedly Bull
C
Thomas Hobbes
D
Ernest B. Haas
E
George H. Quester
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Devlet ‹radesinden Kaynaklanan Güvenlik Tehditlerinde klasik realismin doğuşu
Devlet ‹radesinden Kaynaklanan Güvenlik Tehditlerinde klasik realismin doğuşu
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi Barry Buzan’a göre devleti güvenlik öznesi yapan kurucu unsurlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İdeoloji
B
Ülke
C
Nüfus
D
Ulus
E
Ekonomi
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Güvenliğin realist okulunun güvenlik aktörünün tanımlanması
Güvenliğin realist okulunun güvenlik aktörünün tanımlanması
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisine göre devlet güvenliği denildiğinde devletin fiziksel güvenliği ile rejiminin ve hükümetinin özerkliği gibi unsurların güvenliğinin kastedildiği ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Patrick Morgan
B
Barry Buzan
C
Jürgen Habermas
D
Hans J. Morgenthau
E
Kenneth N. Waltz
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Devlet güvenliği denilince devletin fiziksel güvenliği ile rejimin ve hükümetin özerkliği kastedilmektedir.
Devlet güvenliği denilince devletin fiziksel güvenliği ile rejimin ve hükümetin özerkliği kastedilmektedir.
Soru 117
“Bir devletin güvenliğindeki artışın diğerinin güvenliğini azaltması” önermesini karşılayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Self-help
B
Güvenlik ikilemi
C
Hegemonya
D
Çok kutuplu sistem
E
Üst otorite
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Devletlerin güvenlik ikilemine düşmelerinin nedeni
Devletlerin güvenlik ikilemine düşmelerinin nedeni
Soru 118
Uluslararası sistemin iki kutuplu veya çok kutuplu bir düzen olduğunu iddia eden düşünürlerin temel hareket noktası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistemdeki güç veya büyük güç sayısı
B
Sistemin temel yapısı
C
Sistemde caydırıcılığın olup olmaması
D
Sistemde çatışma noktalarının sayısı
E
Güç dengesinin varlığı ve niteliği
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Güçler arasında denge olmaması durumu
Güçler arasında denge olmaması durumu
Soru 119
Aşağıdaki unsurlardan dört tanesi aracılığıyla Neorealizmi tanımlamaya çalışırsak hangi unsur bunların dışında bırakılabilir?
Seçenekler
A
Sistemin yapısı
B
Güç dağılımı
C
Enerji
D
Üst otorite
E
Anarşi
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
"Neorealizm enerji konusunu vurgulamaz" şeklinde bir yorum yanlış olur; çünkü sistemsel güvenliği etkilediği oranda Neorealizm bu konuya da vurgu yapacaktır. Aslında orijinal soruda sorulmak istenen, "neorealizmin tanımlayıcı unsurları"dır ve bu unsurları tanımlarken gerçekten de enerji konusu dışarıda bırakılabilir. Bu nedenle sorunun kökü tamamen değiştirilmiştir.
"Neorealizm enerji konusunu vurgulamaz" şeklinde bir yorum yanlış olur; çünkü sistemsel güvenliği etkilediği oranda Neorealizm bu konuya da vurgu yapacaktır. Aslında orijinal soruda sorulmak istenen, "neorealizmin tanımlayıcı unsurları"dır ve bu unsurları tanımlarken gerçekten de enerji konusu dışarıda bırakılabilir. Bu nedenle sorunun kökü tamamen değiştirilmiştir.
Soru 120
Realist teoride güvenlik sorunları aşağıdakilerden hangisiyle özdeştir?
Seçenekler
A
Siyasal sorunlar
B
İttifakların zayıflaması
C
Çok kutuplu sistemin dağılması
D
Güç dengesi sisteminin bozulması
E
Kuvvet kullanımı veya tehdidi
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Okumayı kolaylaştırmak amacıyla soru kökündeki ifade değiştirilmiştir
Okumayı kolaylaştırmak amacıyla soru kökündeki ifade değiştirilmiştir
Soru 121
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi İnsanları içinde bulundukları "doğa hali"nden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek üst ve yetkin otoriteyi "Leviathan" olarak adlandırmıştır?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes
B
Niccolo Machiavelli
C
Max Weber
D
Thucydides
E
Hans J. Morgenthau
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Orijinal haliyle soruda birkaç sorun bulunmaktaydı: 1) İlgili olan "siyasal düşünürler" veya "filozoflar" olduğu için, "aşağıdakilerden hangisine göre" şeklinde bir ifade doğru düşmemektedir; 2) İnsanları doğal halinden kurtaracak güç "Leviathandır" şeklinde bir ifade tam olarak doğru olmaz; çünkü Leviathan kelime anlamıyla "deniz canavarı"dır. Hobbes bu kelimeyi güçlü devleti veya üst otoriteyi vurgulamak amacıyla kullanmaktadır. Dolayısıyla soru kökünde bu kavramlar yer almalıdır; 3) Soru şıklarındaki "Patrick Morgan" ve "Edward Kolodziej" klasik realizmin düşünürleri olmadığı için soruda anlamsız kalmaktadır, bu isimlerin değiştirilmesi gerekir.
Orijinal haliyle soruda birkaç sorun bulunmaktaydı: 1) İlgili olan "siyasal düşünürler" veya "filozoflar" olduğu için, "aşağıdakilerden hangisine göre" şeklinde bir ifade doğru düşmemektedir; 2) İnsanları doğal halinden kurtaracak güç "Leviathandır" şeklinde bir ifade tam olarak doğru olmaz; çünkü Leviathan kelime anlamıyla "deniz canavarı"dır. Hobbes bu kelimeyi güçlü devleti veya üst otoriteyi vurgulamak amacıyla kullanmaktadır. Dolayısıyla soru kökünde bu kavramlar yer almalıdır; 3) Soru şıklarındaki "Patrick Morgan" ve "Edward Kolodziej" klasik realizmin düşünürleri olmadığı için soruda anlamsız kalmaktadır, bu isimlerin değiştirilmesi gerekir.
Soru 122
Klasik realistler uluslararası politikayı aşağıdaki hangi analoji (benzetme) ile tanımlamakta ve buradan hareketle uluslararası politika çıktıları hakkında varsayımda bulunmaktadırlar?
Seçenekler
A
Uluslararası sistem
B
Uluslararası yapı
C
Klasik ekonomi modeli
D
İnsan doğası
E
Sosyal ilişkiler
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Herhangi bir değişiklik yapılmamıştır
Herhangi bir değişiklik yapılmamıştır
Soru 123
Realist teoride asıl olan ve teorinin gerçekleştirmeye çalıştığı birincil amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası yapının değişmesi
B
Uluslararası toplumun refahı
C
Devletin güvenliği
D
Toplumsal barış ve adalet
E
Bireyin kendi potansiyelini gerçeklemesi
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Ülkemizde yayımlanan kitaplarda (elimizdeki kitap da dahil) "uluslararası sistem" ile "uluslararası yapı " aynı anlamda kullanılmaktadır. Aslında sistemin iki parçası vardır: yapı ve aktörler. Dolayısıyla her ne kadar devletlerin amacı kendi varlıklarını sistemde devam ettirmek olsa da, Realistler sistemin anarşik yapısının değişmeyeceğini ve belki de hiçbir zaman değiştirilmeyeceğini vurgulayarak (devletlerin devamı da dahil edildiğinde) sistemin varlığının da devamını savunur görünürler. Dolayısıyla "a" şıkkındaki ifadenin "uluslararası yapının değişmesi" şeklinde değiştirilmesi uygun olacaktır.
Ülkemizde yayımlanan kitaplarda (elimizdeki kitap da dahil) "uluslararası sistem" ile "uluslararası yapı " aynı anlamda kullanılmaktadır. Aslında sistemin iki parçası vardır: yapı ve aktörler. Dolayısıyla her ne kadar devletlerin amacı kendi varlıklarını sistemde devam ettirmek olsa da, Realistler sistemin anarşik yapısının değişmeyeceğini ve belki de hiçbir zaman değiştirilmeyeceğini vurgulayarak (devletlerin devamı da dahil edildiğinde) sistemin varlığının da devamını savunur görünürler. Dolayısıyla "a" şıkkındaki ifadenin "uluslararası yapının değişmesi" şeklinde değiştirilmesi uygun olacaktır.
Soru 124
Bir devletin kendi güvenliğini sağlamak için gücünü artırmasının diğer bir devletin kendini daha güvensiz hissetmesine yol açması durumuna Realist teoride ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Uluslararası yapı
B
Güvenlik ikilemi
C
Anarşi
D
Kendi başının çaresine bakmak
E
Silahlanma yarışı
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Her ne kadar ders kitabında "devletin güvenliğinde artış" ifadesi yer alsa da ve Türkçe literatürde bu şekilde ifade edilse de, aslında bu çok doğru bir ifade değildir. Teoride devletler güçlerini artırır ve bu yolla devlet kendini daha güvenli hisseder. Bu şekilde bir anlatım ders kitabının (orijinal sorunun geçtiği) aynı sayfasında bulunmaktadır. Dolayısıyla soru kökünde bu yönde bir değişiklik yapmak doğru olacaktır. Ayrıca, seçeneklerde "self help" şeklindeki İngilizce ifadenin Türkçeleştirilmesi ve "kendi başının çaresine bakmak" şeklinde yer alması (ki kitapta da bu ifade bulunmaktadır) daha doğru olacaktır. E şıkkında da "silahlanma" yerine "silahlanma yarışı" şeklinde bir ifade sorunun bilgi ölçmesi açısından yerinde olacaktır.
Her ne kadar ders kitabında "devletin güvenliğinde artış" ifadesi yer alsa da ve Türkçe literatürde bu şekilde ifade edilse de, aslında bu çok doğru bir ifade değildir. Teoride devletler güçlerini artırır ve bu yolla devlet kendini daha güvenli hisseder. Bu şekilde bir anlatım ders kitabının (orijinal sorunun geçtiği) aynı sayfasında bulunmaktadır. Dolayısıyla soru kökünde bu yönde bir değişiklik yapmak doğru olacaktır. Ayrıca, seçeneklerde "self help" şeklindeki İngilizce ifadenin Türkçeleştirilmesi ve "kendi başının çaresine bakmak" şeklinde yer alması (ki kitapta da bu ifade bulunmaktadır) daha doğru olacaktır. E şıkkında da "silahlanma" yerine "silahlanma yarışı" şeklinde bir ifade sorunun bilgi ölçmesi açısından yerinde olacaktır.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisinin Realist güvenlik çalışmalarında benimsenen varsayımlardan biri olmadığı iddia edilebilir?
Seçenekler
A
Esas olan bireylerin güvenliğidir
B
Devlet uluslararası politikanın temel aktörüdür
C
Uluslararası sistem anarşiktir
D
Devletler sistemde kendi başının çaresine bakmalıdır
E
Sistemde devletler arası güç mücadelesi mevcuttur
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Her ne kadar Realizm "devletin güvenliği" konusunu öncellese de, bireyin güvenliği önemli değildir gibi bir sonuca götürmez bu yorum bizi. Özellikle son dönemlerde yapılan Realist çalışmalarda bu hususu daha net görmekteyiz. Dolayısıyla soru kökünde "değildir" ifadesi yerine "olmadığı iddia edilebilir" şeklinde bir ifade kanımca daha doğru olacaktır. Ayrıca "d" şıkkındaki "self help" ifadesinin Türkçesinin verilmesi yerinde olacaktır.
Her ne kadar Realizm "devletin güvenliği" konusunu öncellese de, bireyin güvenliği önemli değildir gibi bir sonuca götürmez bu yorum bizi. Özellikle son dönemlerde yapılan Realist çalışmalarda bu hususu daha net görmekteyiz. Dolayısıyla soru kökünde "değildir" ifadesi yerine "olmadığı iddia edilebilir" şeklinde bir ifade kanımca daha doğru olacaktır. Ayrıca "d" şıkkındaki "self help" ifadesinin Türkçesinin verilmesi yerinde olacaktır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi Realizmin alt kollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Neorealizm
B
Yapısal realizm
C
Postyapısal realizm
D
Klasik realizm
E
Neoklasik realizm
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Orijinal soru kökündeki "kabul edilmez" ifadesi, "Realizmde böyle bir alt kol mevcut ancak bazıları tarafından bir alt kol olarak kabul edilmemektedir" çağrışımı yapmaktadır. Ancak aslında böyle bir alt kol Realist akımda mevcut olmadığı ( ve sorunun asıl sormak istediği bilgi olduğu) için, soru kökünde "hangisi Realizmin bir alt kolu değildir" ifadesinin yer alması daha isabetli olacaktır.
Orijinal soru kökündeki "kabul edilmez" ifadesi, "Realizmde böyle bir alt kol mevcut ancak bazıları tarafından bir alt kol olarak kabul edilmemektedir" çağrışımı yapmaktadır. Ancak aslında böyle bir alt kol Realist akımda mevcut olmadığı ( ve sorunun asıl sormak istediği bilgi olduğu) için, soru kökünde "hangisi Realizmin bir alt kolu değildir" ifadesinin yer alması daha isabetli olacaktır.
Soru 127
Realistlere göre güvenliğin temel öznesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireyler
B
Devletler
C
Uluslararası örgütler
D
Çok uluslu şirketler
E
Sivil toplum kuruluşları
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
"Güvenliğin realist okulunda ana aktör" ifadesi çok isabetli değildir. Çünkü Realistlere göre sistemdeki ana aktör devlet olduğu için, doğal olarak güvenliğin temel öznesi de devletttir. Dolayısıyla kitapta da geçtiği şekilde, soru kökünde "güvenliğin temel öznesi" şeklindeki bir ifade yerinde olacaktır. Ayrıca "e" şıkkındaki "kabileler" Uluslararası İlişkiler açısından zaten bir özne olmadığı için, ilgili seçenekte "Sivil toplum kuruluşları" gibi bir ifadenin kullanılması daha isabetli olacaktır.
"Güvenliğin realist okulunda ana aktör" ifadesi çok isabetli değildir. Çünkü Realistlere göre sistemdeki ana aktör devlet olduğu için, doğal olarak güvenliğin temel öznesi de devletttir. Dolayısıyla kitapta da geçtiği şekilde, soru kökünde "güvenliğin temel öznesi" şeklindeki bir ifade yerinde olacaktır. Ayrıca "e" şıkkındaki "kabileler" Uluslararası İlişkiler açısından zaten bir özne olmadığı için, ilgili seçenekte "Sivil toplum kuruluşları" gibi bir ifadenin kullanılması daha isabetli olacaktır.
Soru 128
Realizmde güvenlik sorununu aşağıdakilerden hangisi ile özdeştir?
Seçenekler
A
Kuvvet kullanımı veya tehdidi
B
Çevre kirliliği
C
Uluslararası göç
D
Ekonomik istikrarsızlık
E
İnsan kaçakçılığı
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Soru kökündeki "tehdit tanımı içinde yer alır" ifadesi, Realizmde hem tek bir tehdit tanımı varmış hem de diğer şıklar tehdit olamazmış çağrışımında bulunmaktadır. Aslında devletlerin güvenliğini zayıflattığı ve uluslararası sistemi etkilediği oranda Realizmin de bu sorunlara dikkat çekmesi doğaldır. Sorulmak istenen aslında Realizmdeki tehdit ifadesinin hangi koşulları içerdiği (ve üzerinde hemfikir olunduğu) ile Realizmin hangi konuyu öncellediğidir. İkinci olarak doğru şık olarak belirlenen "kuvvet kullanımı", aslında Realizmin sadece kuvvet kullanımını değil, kuvvet kullanma tehdidini de sorun olarak kabul etmesinden dolayı eksik kalmaktadır. Dolayısıyla soru kökünde bu yönde değişiklikler yapılmalıdır. Ayrıca "c" ve "e" şıklarının (sırasıyla) "uluslararası" ve "insan" ifadeleri ile nitelendrilmesi yerinde olacaktır .
Soru kökündeki "tehdit tanımı içinde yer alır" ifadesi, Realizmde hem tek bir tehdit tanımı varmış hem de diğer şıklar tehdit olamazmış çağrışımında bulunmaktadır. Aslında devletlerin güvenliğini zayıflattığı ve uluslararası sistemi etkilediği oranda Realizmin de bu sorunlara dikkat çekmesi doğaldır. Sorulmak istenen aslında Realizmdeki tehdit ifadesinin hangi koşulları içerdiği (ve üzerinde hemfikir olunduğu) ile Realizmin hangi konuyu öncellediğidir. İkinci olarak doğru şık olarak belirlenen "kuvvet kullanımı", aslında Realizmin sadece kuvvet kullanımını değil, kuvvet kullanma tehdidini de sorun olarak kabul etmesinden dolayı eksik kalmaktadır. Dolayısıyla soru kökünde bu yönde değişiklikler yapılmalıdır. Ayrıca "c" ve "e" şıklarının (sırasıyla) "uluslararası" ve "insan" ifadeleri ile nitelendrilmesi yerinde olacaktır .
Soru 129
Güvenlik tehditlerinin uluslararası sistemin anarşik yapısından kaynaklandığını aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi ileri sürmektedir?
Seçenekler
A
Klasik Realizm
B
Neoklasik Realizm
C
Oyun teorisi
D
Neorealizm
E
Neoişlevselcilik
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
"Sürebilir" ifadesi yerine; "sürmektedir" şeklinde kesin bir ifade kullanılması daha yerinde olacaktır. Sistemin yapısının "anarşik" niteliği de soru köküne eklenmesi gerekir. Ayrıca "a" ve "e" şıklarında doğru olmayan bilgiler mevcuttur; "Morgenthau Realizmi" veya "Biyolojik Realizm" şeklinde genel kabul görmüş realist yaklaşımlar mevcut değildir. Bu şıkların yerine Uluslararası İlişkiler disiplininde gerçekten var olan diğer teorilerin adını yazmak doğru olacaktır.
"Sürebilir" ifadesi yerine; "sürmektedir" şeklinde kesin bir ifade kullanılması daha yerinde olacaktır. Sistemin yapısının "anarşik" niteliği de soru köküne eklenmesi gerekir. Ayrıca "a" ve "e" şıklarında doğru olmayan bilgiler mevcuttur; "Morgenthau Realizmi" veya "Biyolojik Realizm" şeklinde genel kabul görmüş realist yaklaşımlar mevcut değildir. Bu şıkların yerine Uluslararası İlişkiler disiplininde gerçekten var olan diğer teorilerin adını yazmak doğru olacaktır.
Soru 130
Neorealist yaklaşımın savunucularından Kenneth M. Waltz aşağıdaki önermelerden hangisini ileri sürmüş olamaz?
Seçenekler
A
Kuvvet kullanımı devletlerin güç arzusuna dayalı revizyonist iradelerinden kaynaklanır
B
Sistemde devletler kendilerini ancak kendi çabalarıyla koruyabilirler
C
Sistemin anarşik yapısı güvenlik tehditlerinin ortaya çıkma nedenidir
D
Güvenlik ikilemleri güç dağılımına bağlı olarak istikrar eğilimli olabilir
E
İki kutuplu sistem çok kutuplu sisteme nazaran daha istikrarlıdır
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Soru kökünde Kenneth Waltz'un Neorealist yaklaşımı benimsediğinin vurgulanması yerinde olacaktır; öğrenci şıklarda neorealist yaklaşım ile çelişen varsayımı bulması gerektiğini bu şekilde daha iyi kavrayacaktır. A şıkkında "güce dayalı revizyonist yaklaşım" olduğu belirtilmelidir; çünkü Neorealistler revizyonist yaklaşıma olumsuz yaklaşmazlar, ancak devletlerin aslında "güç" değil, "güvenlik" peşinde olduğunu savunurlar. Bu durumda eğer devletler kendilerini daha güvende hissedeceklerse revizyonist bir irade sergileyebilirler. B şıkkında tehdidin self-help sisteminden kaynaklandığını belirtmek yeterli ve yerinde olacaktır ve burada aynı zamanda self-help kavramını Türkçeleştirmek uygun olacaktır. C şıkkında sistemin yapısının "anarşik" niteliği vurgulanmalıdır. D şıkkında "istikrarlı nitelik taşır" ifadesi neorelaist yaklaşımla çelişebilecek bir ifadedir; çünkü istikrarlı olmaktan ziyade, iki kutuplu sistem istikrar eğilimindedir, ancak istikrarlı olacağı konusunda kesinlik veya çok yüksek bir olasılık mevcut değildir. E şıkkında iki kutuplu "düzen" ifadesi yerine, iki kutuplu "sistem" ifadesini kullanmak ve bu sistemin neyle karşılaştırıldığını belirtmek daha isabetli olacaktır.
Soru kökünde Kenneth Waltz'un Neorealist yaklaşımı benimsediğinin vurgulanması yerinde olacaktır; öğrenci şıklarda neorealist yaklaşım ile çelişen varsayımı bulması gerektiğini bu şekilde daha iyi kavrayacaktır. A şıkkında "güce dayalı revizyonist yaklaşım" olduğu belirtilmelidir; çünkü Neorealistler revizyonist yaklaşıma olumsuz yaklaşmazlar, ancak devletlerin aslında "güç" değil, "güvenlik" peşinde olduğunu savunurlar. Bu durumda eğer devletler kendilerini daha güvende hissedeceklerse revizyonist bir irade sergileyebilirler. B şıkkında tehdidin self-help sisteminden kaynaklandığını belirtmek yeterli ve yerinde olacaktır ve burada aynı zamanda self-help kavramını Türkçeleştirmek uygun olacaktır. C şıkkında sistemin yapısının "anarşik" niteliği vurgulanmalıdır. D şıkkında "istikrarlı nitelik taşır" ifadesi neorelaist yaklaşımla çelişebilecek bir ifadedir; çünkü istikrarlı olmaktan ziyade, iki kutuplu sistem istikrar eğilimindedir, ancak istikrarlı olacağı konusunda kesinlik veya çok yüksek bir olasılık mevcut değildir. E şıkkında iki kutuplu "düzen" ifadesi yerine, iki kutuplu "sistem" ifadesini kullanmak ve bu sistemin neyle karşılaştırıldığını belirtmek daha isabetli olacaktır.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi çok-kutuplu bir tarihsel dönem değildir?
Seçenekler
A
Napolyon Savaşları ile Kırım Savaşı arası dönem
B
Otuz Yıl Savaşları dönemi
C
Avrupa Uyumu dönemi
D
Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arası dönem
E
Soğuk Savaş dönemi
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru kökünde "hangisi çok kutuplu bir dönem değildir" şeklinde bir ifade kullanılması soruyu anlamayı kolaylaştıracaktır. Her ne kadar Birinci ve İkinci Dünya Savaşları dönemi çok-kutuplu sisteme örnek olarak bazı kaynaklarda gösterilse de, gerek ders kitabında bu şekilde bir bilginin yer almaması ve fakat iki dünya savaşı arası dönemin bir çok-kutuplu sisteme örnek teşkil ettiğinin vurgulanması, gerekse zaten savaşların iki kampa ayrılmış devletler arasında geçmesi nedeniyle, B ve D şıklarının birleştirilmesi ve ayrıca cevap şıklarına Otuz Yıl Savaşları döneminin eklenmesi yerinde olacaktır. Kitapta "Soğuk Savaş Dönemi"nin bir iki-kutuplu sistem olduğunun açıkça söylenmiş olması öğrencinin yanlış şıkları elemesi açısından yeterli olacaktır. C şıkkında Avrupa Uyumu ifadesinin "dönemi" ifadesi ile nitelendirilmesi de yerinde olacaktır.
Soru kökünde "hangisi çok kutuplu bir dönem değildir" şeklinde bir ifade kullanılması soruyu anlamayı kolaylaştıracaktır. Her ne kadar Birinci ve İkinci Dünya Savaşları dönemi çok-kutuplu sisteme örnek olarak bazı kaynaklarda gösterilse de, gerek ders kitabında bu şekilde bir bilginin yer almaması ve fakat iki dünya savaşı arası dönemin bir çok-kutuplu sisteme örnek teşkil ettiğinin vurgulanması, gerekse zaten savaşların iki kampa ayrılmış devletler arasında geçmesi nedeniyle, B ve D şıklarının birleştirilmesi ve ayrıca cevap şıklarına Otuz Yıl Savaşları döneminin eklenmesi yerinde olacaktır. Kitapta "Soğuk Savaş Dönemi"nin bir iki-kutuplu sistem olduğunun açıkça söylenmiş olması öğrencinin yanlış şıkları elemesi açısından yeterli olacaktır. C şıkkında Avrupa Uyumu ifadesinin "dönemi" ifadesi ile nitelendirilmesi de yerinde olacaktır.
Soru 132
Gücün uluslararası sistemde dağılımı (kutupluluk) açısından Soğuk Savaş dönemi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Amerikan üstünlüğü dönemi
B
Tek-kutuplu dönem
C
İki-kutuplu dönem
D
Üç-kutuplu dönem
E
Çok-kutuplu dönem
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru kökünün değiştirilmesi uygun olacaktır; çünkü Uluslararası İlişkiler çalışmalarında "kutupluluk" tartışılsa da, "kutupluluk teorisi" adında bir teori bulunmamaktadır. Liberal ve Realist teoriler kendi kutupluluk anlayışlarını geliştirmişlerdir. Aslında soru, gücün herhangi bir anda sistemde dağılımı ile ilgilidir ve soru kökünde bu ifade yer almalıdır. Ayrıca E şıkkındaki "kutupsuzluk" (nonpolarity) kavramı her ne kadar Richard Haas gibi teorisyenler tarafından gündeme getirilmişse de, genel olarak kutupluluk tartışmalarında yer almamaktadır, dolayısıyla bu seçeneğin değiştirilmesi uygun olacaktır.
Soru kökünün değiştirilmesi uygun olacaktır; çünkü Uluslararası İlişkiler çalışmalarında "kutupluluk" tartışılsa da, "kutupluluk teorisi" adında bir teori bulunmamaktadır. Liberal ve Realist teoriler kendi kutupluluk anlayışlarını geliştirmişlerdir. Aslında soru, gücün herhangi bir anda sistemde dağılımı ile ilgilidir ve soru kökünde bu ifade yer almalıdır. Ayrıca E şıkkındaki "kutupsuzluk" (nonpolarity) kavramı her ne kadar Richard Haas gibi teorisyenler tarafından gündeme getirilmişse de, genel olarak kutupluluk tartışmalarında yer almamaktadır, dolayısıyla bu seçeneğin değiştirilmesi uygun olacaktır.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi Realist yaklaşımın benimsediği dengeleme araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Silahsızlanma
B
Diğer devletlerle ittifak kurulması
C
Karşı ittifakların zayıflatılması
D
Askeri kabiliyetlerin geliştirilmesi
E
Ekonomik ve sinai altyapının güçlendirilmesi
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Orijinal soru kökünde eksiklik/yanlışlık mevcuttur; çünkü Uluslararası İlişkiler disiplininde ve bizzat devletler arası ilişkilerde "silahsızlanma" bir dengeleme aracı olabilir. Örneğin Washington Deniz Antlaşması devletlerin denizde silahlanmasını sınırlandırarak devletler arasında 1.Dünya Savaşı sonrasında bir güç dengesi yaratmaya çalışmıştır. Silahsızlanma daha ziyade Liberal teoride benimsenen bir yöntemdir. Aslında soruda sorulmak istenen "Realist teoriye göre" ilgili araçlardan hangisinin bir dengeleme aracı olarak görülmediğidir ve bu yönde soru kökü değiştirilmelidir. E şıkkında da (kitaptaki bilgi doğrultusunda) ekonomi ve sanayi altyapısının geliştirilmesi vurgulanmalıdır.
Orijinal soru kökünde eksiklik/yanlışlık mevcuttur; çünkü Uluslararası İlişkiler disiplininde ve bizzat devletler arası ilişkilerde "silahsızlanma" bir dengeleme aracı olabilir. Örneğin Washington Deniz Antlaşması devletlerin denizde silahlanmasını sınırlandırarak devletler arasında 1.Dünya Savaşı sonrasında bir güç dengesi yaratmaya çalışmıştır. Silahsızlanma daha ziyade Liberal teoride benimsenen bir yöntemdir. Aslında soruda sorulmak istenen "Realist teoriye göre" ilgili araçlardan hangisinin bir dengeleme aracı olarak görülmediğidir ve bu yönde soru kökü değiştirilmelidir. E şıkkında da (kitaptaki bilgi doğrultusunda) ekonomi ve sanayi altyapısının geliştirilmesi vurgulanmalıdır.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi Realist yaklaşımda öne sürülen devletlerin temel "dış dengeleme" aracıdır?
Seçenekler
A
İttifaklar eliyle gerçekleştirilen faaliyetler
B
Ulusal askeri kabiliyetlerin geliştirilmesi
C
Ekonomik ve sinai altyapının geliştirmesi
D
Deniz gücünün takviye edilmesi
E
Yeni savaş uçaklarının envantere katılması
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Orijinal haliyle soru yanlıştır (diğer bir deyişle tüm seçenekler doğrudur); çünkü B, C, D ve E şıklarında belirtilen yöntemler de devletler açısından birer dengeleme yöntemidir ve sadece çok-kutuplu değil diğer sistemlerde de görülebilen dengeleme yöntemleridir. Aslında soruda sınanmak istenen bilgi "dış dengeleme" ile "iç dengeleme" yöntemleri arasındaki farktır. Dolayısıyla soru köküne ilgili araçlardan hangisinin "dış dengeleme" aracı olduğu ifadesi eklenmelidir.
Orijinal haliyle soru yanlıştır (diğer bir deyişle tüm seçenekler doğrudur); çünkü B, C, D ve E şıklarında belirtilen yöntemler de devletler açısından birer dengeleme yöntemidir ve sadece çok-kutuplu değil diğer sistemlerde de görülebilen dengeleme yöntemleridir. Aslında soruda sınanmak istenen bilgi "dış dengeleme" ile "iç dengeleme" yöntemleri arasındaki farktır. Dolayısıyla soru köküne ilgili araçlardan hangisinin "dış dengeleme" aracı olduğu ifadesi eklenmelidir.
Soru 135
Realist güvenlik anlayışında “kimin güvenliği” sorusunun cevabı nedir?
Seçenekler
A
Bireyler
B
Otorite
C
Sistem
D
Devlet
E
Toplumsal gruplar
Açıklama:
Realist güvenlik anlayışında, realizmin içinde ne tür ayrışmalar olursa olsun, bu soruya verilebilecek tek bir cevap vardır:Devlet.
Soru 136
Devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler sonucunda güvenliğin sorun haline dönüştüğünü öngören görüş hangisidir?
Seçenekler
A
İradi görüş
B
Klasik realist görüş
C
Siyasi realist görüş
D
Animus dominandi
E
Yapısal görüş
Açıklama:
Devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler sonucunda güvenliğin sorun haline dönüştüğünü öngören görüş yapısal görüştür.
Soru 137
Diğerlerinin niyetlerinden emin olmayan devletlerin güvenlik için silahlanarak kısır döngü yarattıkları bir durum olarak tanımlanabilecek kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Animus dominandi
B
Güvenlik ikilemi
C
Neorealist anlayış
D
Self-help
E
Sistem
Açıklama:
Waltz, neorealist anlayıştaki güvenlik bunalımının “diğerlerinin niyetlerinden emin olmayan devletlerin güvenlik için silahlanarak kısır döngü yarattıkları bir durum”, yani güvenlik ikilemi olduğunu ortaya koymaktadır.
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi iki kutuplu düzene ait özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
İki büyük güç sisteme hakimdir.
B
Denge hakimdir.
C
Çatışma merkezleri fazladır.
D
Taraflar arasındaki ilişki kuralları yerleşiktir.
E
Karşı tarafta tek bir düşman vardır.
Açıklama:
İki kutuplu düzende iki büyük güç sisteme hâkim olduğundan, tek bir noktada çatışma söz konusudur. Küçük devletler arasında çatışma olasılığı azdır; hepsi kutuplardan birine bağlı durumdadır.
Soru 139
İki ya da daha fazla egemen devlet arasında güvenlik işbirliği için yapılan formel ve informel düzenleme şekline tanımlanabilecek kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Self-help
B
Güvenlik ikilemi
C
İttifak
D
Dengeleme
E
Hâkimiyet
Açıklama:
İki ya da daha fazla egemen devlet arasında güvenlik işbirliği için yapılan formel ve informel düzenleme ittifak kavramının tanımıdır.
Soru 140
“Leviathan” kavramı neye karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Self-help
B
Çok kutuplu düzen güçleri
C
Devletlerarası diplomasi
D
İnsanları içinde bulundukları doğa halinden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç
E
Dolaylı caydırıcılık kavramı
Açıklama:
İnsanları içinde bulundukları doğa hâlinden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç Leviathan’dır. Bu üst ve yetkin otorite, bireyler ve gruplar arasındaki çatışmaları çözümleyeceği gibi, toplumu da karşıtlarına karşı koruyacaktır.
Soru 141
Leviathan kavramını ortaya atan siyaset kuramcısı kimdir?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Thomas Hobbes
C
Kenneth Waltz
D
Hans J. Morgenthau
E
Hedley Bull
Açıklama:
Leviathan kavramı Thomas Hobbes tarafından ortaya atılmıştır.
Soru 142
Çok kutuplu düzende savaş olasılığının daha fazla olmasının nedeni hangisidir?
Seçenekler
A
Küçük devletler arasında olması
B
Tarafların kutuplardan birine bağlı olması
C
İttifak konusunda alternatif bulunmaması
D
Denge halinin caydırıcı olması
E
Sistemde çok sayıda güç bulunması
Açıklama:
Çok kutuplu düzende sistemde çok sayıda güç bulunduğundan çatışma merkezleri fazladır, dolayısıyla savaş olasılığı daha fazladır.
Soru 143
Realizme göre bir devlet güç artırdığında diğer devletlerin nasıl bir yol izlemesi gerekir?
Seçenekler
A
İttifak kurma
B
Saldırma
C
Karşı güvenlik politikaları izleme
D
Agresif tedbirler alma
E
Gücü eşit dağıtma
Açıklama:
Realizme göre bir devlet güç artırdığında diğer devletler buna karşı güvenlik politikaları benimseyecektir.
Soru 144
Literatüre göre dengelemenin amacı temel olarak hangisidir?
Seçenekler
A
Strateji geliştirmek
B
Barışı sağlamak
C
Yükselen bir gücün hegemonya kurmasını engellemek
D
Halkın güvenliğini sağlamak
E
Soğuk savaş çıkmasını engellemek
Açıklama:
Dengelemenin amacı yükselen bir gücün hegemonya kurmasını engellemektir; bu engelleme başarılı olursa güç dengesi doğar.
Soru 145
Realist güvenlik anlayışında güvenlik aktörü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Toplum
C
Politika
D
Çevre
E
Kültür
Açıklama:
Realist güvenlik anlayışı içinde bazı fikir ayrılıkları olsa da güvenlik aktörü konusunda fikir birliği vardır. Realist güvenlik anlayışında güvenlik aktörü her zaman devlettir.
Soru 146
Realist güvenlik anlayışına göre güvenlik tehdidi ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tüm siyasal tartışmalar güvenlik sorunu yaratır.
B
Amaca ulaşmak için kuvvet kullanımı güvenlik tehdidi demektir.
C
Thucydides’e göre en büyük güvenlik tehdidi insanlardır.
D
Realist anlayış temsilcileri tehdidin kaynağı konusunda hemfikirdir.
E
Güvenlik tehditleri sistem düzeyinde açıklanamaz.
Açıklama:
Edward Kolodziej, “tüm güvenlik sorunlarının siyasal sorunlar olduğunu, fakat tüm siyasal sorunların güvenlik sorunu yaratmadığını” savunur. Realist güvelik anlayışına göre güvenlik tehdidi, siyasal bir sorunun çözümünde taraflardan biri ya da tümünün kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidine başvurması durumudur.
Soru 147
‘Uluslararası politikada, bir devletin diğerine karşı kuvvet kullanması olasılığına karşı “gerekli yetkiyle donatılan ve kendi kendine eylem yapabilme kabiliyetine sahip üst bir otorite”nin bulunmaması’ aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Sistem
B
Hiyerarşik düzen
C
Güvenlik tehdidi
D
Anarşi
E
Neorealizm
Açıklama:
Verilen tanım “anarşi” kavramını tanımlamaktadır. Bu durum sistemin yapısının düzenleyici ilkesidir ve hiyerarşik düzenin tersidir.
Soru 148
Waltz’e göre sistem içindeki büyük güçlerin sayısı değiştikçe sistemin yapısı da değişmektedir. Waltz’ın sistem düzeyinde güç dağılımı olarak adlandırdığı bu özellik Uluslararası İlişkiler literatüründe ne olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Self-help
B
Hiyerarşik düzen
C
Anarşi
D
Yapı
E
Kutupluluk teorisi
Açıklama:
Uluslararası İlişkiler literatüründe “kutupluluk teorisi” olarak adlandırılan özellik Waltz’un sistem düzeyinde güç dağılımı olarak tanımladığı özelliktir ve büyük güçlerin sayısındaki değişimin sistemin yapısındaki değişime etkisini belirtmektedir.
Soru 149
Self-help sistemi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Devletleri kontrol edecek merkezi bir otorite bulunmamaktadır.
B
Güvensizlik ortamı mevcuttur.
C
Uluslararası sistemiin anarşik yapısından doğar.
D
Neorealist anlayışta self-help sisteminin yeri yoktur.
E
Devletler kendilerini ancak kendi çabalarıyla korurlar.
Açıklama:
Neorealizmde güvenlik tehdidi devletlerin güç arzusuna dayalı revizyonist iradelerinden değil, uluslararası sistemin anarşik yapısı ve bu yapıdan doğan self-help düzeninden kaynaklanır. Self-help sisteminde devletleri kontrol eden merkezi bir otoritenin bulunmaması güvensizlik ortamı yaratır ve anarşik bir uluslararası düzende devletler ancak kendi çabalarıyla korunurlar.
Soru 150
Neorealist anlayışta, diğerlerinin niyetlerinden emin olmyan devletlerin, belirsizlikten kaynaklı olarak kendi güvenlikleri için silahlanmasının yarattığı kısır döngü durum aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Güvenlik ikilemi
B
Self-help
C
Kutupluluk
D
Güç dengesi
E
Dengeleme
Açıklama:
Waltz, neorealist anlayıştaki güvenlik bunalımının “diğerlerinin niyetlerinden emin olmayan devletlerin güvenlik için silahlanarak kısır döngü yarattıkları bir durum”, yani güvenlik ikilemi olduğunu ortaya koymaktadır. Bir başka deyişle, diğerinin niyetinden emin olmayan devletin güvenliğini sağlamak için güç artırması, diğerinin, hissettiği güvensizliği ortadan kaldırmak için güç artırmasına neden olacak; bu şekilde kaçışı olmayan bir güvenlik ikilemi ortaya çıkacaktır.
Soru 151
David Singer ve Karl Deutsch’a göre bağımsız aktörlerin sayısındaki artış, bir aktörün tek bir aktöre verebileceği dikkati azaltır ve ilginin fazla sayıda aktöre dağılmasıyla savaş olasılığı düşer. Buna göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Seçenekler
A
İki kutuplu sistemlerde dikkat seviyesi düşüktür.
B
Çok kutuplu sistemlerde ilginin nasıl dağılacağı bellidir.
C
Çok kutuplu sistemlerde istikrar daha kolay sağlanır.
D
İki kutuplu sistemler daha barışçıldır.
E
İki kutuplu sistemlerde belirsizlik daha yüksektir.
Açıklama:
David Singer ve Karl Deutsch çok kutuplu sistemin istikrarı sağlamakta daha başarılı olacağını, çünkü belirsizliğin karar vericileri çok daha dikkatli olmaya iteceğini öne sürerler.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi çok kutuplu düzende güç dengesinin sağlanmasını engelleyen eş güdümsel engellerden biri değildir?
Seçenekler
A
Devletler sorumluluğu diğer devletlere atmaya çalışabilir.
B
Devletler güç dengeleme yerine kenarda kalmayı seçebilir.
C
Savunma amaçlı bir koalisyon kurmak uzun sürebilir
D
Bazı devletler saldırgan tarafın kendisini hedef almadığını düşünebilir.
E
Arada tampon bir devlet bulunduğunda yeterince askeri baskı uygulanamayabilir.
Açıklama:
Dengeleyici durumdaki devlet, tehdit oluşturan devlete karşı arada tampon bir devlet bulunduğunda yeterince askeri baskı uygulanamayabilir. Bu durum coğrafi bir engel teşkil etmektedir. Diğer seçeneklerde verilenler ise eş güdümsel engellerdir.
Soru 153
Bir sistemdeki devletler arasındaki hiçbir devletin ya da var olan ittifakın başat güce sahip olamayacağı şekilde gücün dağılımı” aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Güvenlik politikası
B
Güvenlik ikilemi
C
Güç dengesi
D
Klasik realizm
E
Kutupluluk
Açıklama:
Bir sistemdeki devletler arasındaki hiçbir devletin ya da var olan ittifakın başat güce sahip olamayacağı şekilde gücün dağılımı “güç dengesi” kavramını tanımlamaktadır. Güç dengesi yazarlarına göre, bir devletin ya da koalisyonun bu şekilde güç üstünlüğü istenmeyen bir durumdur, zira bu anlamda üs- tün olan aktörün güç kullanmaı› ihtimali olacaktır.
Soru 154
Dengeleme ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dengeleme, alt-sistem düzeyinde bir çıktıdır.
B
Dengeleme, bir dış politika davranışıdır.
C
Dengeleme, hegemonya kurmayı sağlar.
D
Güç dengesinin sonucunda oluşur.
E
Dengeleme ile devletlerin kuvvet kullanımı kolaylaşır.
Açıklama:
Literatürde genellikle dengeleme, bir devlet stratejisi ya da dış politika davranışı”, güç dengesi ise, “dengeleme davranışı sonucunda oluşan sistem ya da alt-sistem düzeyinde bir çıktı” olarak tanımlanmakta ve kullanılmaktadır. Dengelemenin amacı yükselen bir gücün hegemonya kurmasını engellemektir; bu engelleme başarılı olursa güç dengesi doğar.
Soru 155
Siyaset bilimci Thomas Hobbes’a göre Leviathan’ın işlevi nedir?
Seçenekler
A
Bireyleri içinde bulundukları “doğa halinden” kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç.
B
Devletin kendisini korumasında etken bir güç
C
Leviathan, güvenlik stratejilerinde “self help” olarak da tanımlanabilir.
D
Leviathan insan doğasını değiştiren ve bireylerin kendine ait tüm yetkileri elinden alan sistemdir.
E
Leviathan Thomas Hobbes tarafından bireylerin arasındaki ilişkileri çözümleyen ancak onu karşıtlarından korumayan sistemdir.
Açıklama:
Realist gelenek kapsamında adı geçen Thomas Hobbes’a göre insanları içinde bulundukları “doğa hali”nden kurtaracak ve aralarındaki çatışmaları engelleyecek güç Leviathan’dır. Bu üst ve yetkin otorite, bireyler ve gruplar arasındaki çatışmaları çözümleyeceği gibi, toplumu da karşıtlarına karşı koruyacaktır. Bireylerin kendilerine ait yetki ve kuvvet kullanma otoritesini Leviathan’a devretmeleriyle insan doğası değişmeyecektir; fakat insan doğasında kavgaya neden olan kötü özellikler kontrol altına alınacaktır.
Soru 156
Max Weber Leviathan’ı nasıl tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Leviathan, bireylerin tüm yetkilerini elinden alan sistem
B
Leviathan, bireylerin otorite kullanma yetkisini elinden alan devlettir.
C
Leviathan, meşru şiddet tekeline sahip, çatışan nüfus üzerinde düzen dayatan birimdir.
D
Leviathan, günümüzde modern devlete uygun olmayan bir birimdir.
E
Bireyler arasındaki çatışmaları engellemez ve onu karşıtlarından koruyamaz.
Açıklama:
Max Weber’e göre Hobbes’in Leviathan’ı, belirli bir alanda meşru şiddet tekeline sahip, bu alanda çatışan nüfus üzerinde düzen dayatan birim olarak tanımlanan ve günümüzdeki temel örgütlenme biçimi olan modern devlettir.
Soru 157
Realist teoriye göre, devletler hangi özelliklerinden dolayı uluslararası politikada güvenlik öznesi olarak karşımıza çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Dışta güvenliği sağlama, belirli din,dil, ırk kesimini temsil etme
B
Seçilmiş örgüt olma, otoriteyi elinde bulundurma ve nüfusu temsil etme
C
İçte güvenliği sağlama, temel örgütlenme biçimi olma
D
Tüm yetkileri elinde bulundurma, kurucu unsur olma ve şiddet tekelinde bulundurma
E
Ulus ve ideoloji gibi düşünsel unsurları; yasama, yürütme, yargı birimleri ve normları ve fiziksel bileşkeleri
Açıklama:
Realist anlayışa göre, devletler Ulus ve ideoloji gibi düşünsel unsurları; yasama, yürüt- me, yargı birimleri ve normları, yani devletin işleyişine dair unsurları; ve fiziksel bileşkeleri, yani nüfusu ve ülkesi bakımından devletler güvenlik tehditleri ile karşı karşıya kalabilir. Aynı zamanda devletin fiziksel güvenliği ile rejiminin ve hükümetinin özerkliği gibi unsurların güvenliğinin kastedildiğini ifade etmektedir. Dolayısıyla, hangi unsurları itibarıyla güvenliği tehdit edilirse edilsin, realist teoride esas olan devletin güvenliğidir
Soru 158
Realist güvenlik çalışmalarında güvenlik tehdidi nedir?
Seçenekler
A
Siyasal bir sorunun taraflarından biri ya da hepsi amaçlarına ulaşmak için kuvvet kullanımına veya bu yönde bir tehdide başvurması
B
Bireylerin dış çevreleri ile ilişkilerinde kuvvet kullanımı tehdidi ile karşı karşıya olması
C
Tüm siyasal tartışmalar güvenlik sorunudur.
D
Çözülemeyen tüm siyasal tartışmalar güvenlik sorunudur.
E
Güvenlik sorunu, kuvvet kullanımı söz konusu olmasa da taraflar arasında çıkan anlaşmazlıkları içermektedir.
Açıklama:
Realist anlayışa göre güvenlik sorunu tanımında ortak bir anlayışa gidilmiştir. Bu tanıma göre,Siyasal bir sorunun taraflarından biri ya da hepsi amaçlar›na ulaşmak için kuvvet kullanımına veya bu yönde bir tehdide başvurduğunda güvenlik sorunu vardır.
Soru 159
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinde güvenlik tehdidinin devletin iradesinden kaynaklandığını benimsenmektedir?
Seçenekler
A
Klasik/Siyasi realizm
B
Neorealizm
C
Morgenthau realizmi
D
Neoklasik realism
E
Biyolojik realizm
Açıklama:
Güvenlik tehditlerinin niteliği konusunda ortak yaklaşım benimseyen realist teori ailesi, bu tehditlerin kaynağı üzerinde genel olarak ikiye bölünmüştür. Bir tarafta güvenlik tehditlerinin devletlerin bilinçli iradesiyle ortaya çıktığını iddia eden iradî, diğer tarafta devletlerin iradesi dışında sistemin dayattığı dinamikler sonucunda güvenliğin sorun haline dönüştüğünü öngören yapısal görüş bulunmaktadır. Uluslararası politikayı insan doğası analojisi ile tanımlayıp, devletlerin davranışlarının insan davranışlarına benzediğini ve uluslararası politika çıktılarının da devletlerin iradesiyle şekillendiğini ifade eden klasik/siyasi realistler birinci görüşü benimsemektedir.
Soru 160
Aşağıdakilerden hangisinde “self-help” kavramı ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Hiyerarşik sistem
B
Anarşik sistem
C
Biyolojik realizm
D
Klasik realizm
E
Yapısal realism
Açıklama:
Neorealist anlayışa göre, bir devletin diğerine karşı kuvvet kullanması olasılığına karşı “gerekli yetkiyle donatılan ve kendi kendine eylem yapabilme kabiliyetine sahip üst bir otorite”nin bulunmaması olarak tanımlanan anarşi sistemin yapısının düzenleyici ilkesidir. Anarşinin tersi olan hiyerarşik düzende, yani merkezi bir hükümetin var olduğu ulusal sistemde birimler bekâ sağlamakla ilgilenmek zorunda kalmazlar; zira bunu teminat altına alan yetkili bir üst otorite vardır. Buna karşılık, anarşik uluslararası sistemde, devletler kendilerini ancak kendi çabalarıyla koruyabilirler. Dolayısıyla, anarşik yapı self-help sistemini ortaya çıkartır.
Soru 161
Güvenlik ikilemi kavramı neden ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Hiyerarşik sistemin yapısı nedeni ile,
B
Anarşist sistemde meydana çıkan self-help sisteminin yarattığı güvensizlik ortamı nedeni ile,
C
Devletlerin kendi güvenliklerini başkalarının güvenliğinin üstünde tutması nedeni ile,
D
Klasik realist anlayışından ortaya çıkan self-help kavramı ile,
E
Devletlerin birbirleri ile mücadele etme arzusundan kaynaklanmaktadır
Açıklama:
Self-help ilkesinin geçerli olduğu bir sistemde kendisine karşı kuvvet kullanılması ihtimali karşısında devletler bekâları konusunda kaygı duyarlar. Bir başka deyişle, self-help sistemi kimsenin kimseye güvenmediği bir gü- vensizlik ortamı yaratır. Böyle bir ortamda, sistemin dayatması sonucunda devletler bekâ/güvenlik endişesine kapılırlar. Böylece anarşik uluslararası ortam devletleri kendi güvenliklerini sadece kendi güçlerine dayanarak sağlamaya yönelik stratejiler üretmeye, önlemler almaya yönlendirir. Neorealizmin güvenlik tehdidi anlayışının özündeki güvenlik ikilemi de tam bu noktada doğar.
Soru 162
Aşağıdakilerden hangisi Mearsheimer’a göre iki kutuplu ve çok kutuplu düzen arasındaki farklardandır?
Seçenekler
A
İki kutuplu düzende iki büyük güç hakim iken, çok kutuplu sistemde üç veya daha fazla güç hakimdir.
B
İki kutuplu düzende güvenlik sistemi istikrarlı iken, çok kutuplu sistemde savaşla sonuçlanması yüksek olasılıklıdır.
C
İki kutuplu sistemde çatışma merkezi bulunmaktadır. çoklu sistemde ise tek bir nokta hakimdir.
D
Çok kutuplu düzende denge hakimiyeti vardır. tüm devletler birlikte hareket etmektedir.
E
İki kutuplu düzende coğrafi engeller söz konusudur.
Açıklama:
Mearsheimer’a göre iki kutuplu sistem çok kutuplu sisteme göre daha dengelli ve barışçıldır. İki kutuplu düzen adından anlaşılacağı gibi iki güç hakimiyeti söz konusu iken, çok kutuplu sistemde daha fazla güç hakimiyeti söz konusudur.
Soru 163
Aşağıdakilerden hangisi güç dengesi ifadesini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Güç dengesi, bir sistemdeki devletler arasında hiçbir devletin ya da var olan ittifakın başat güce sahip olamayacağı şekilde gücün dağılımını ifade eder.
B
Güç dengesi devletlerin dış politikasıdır.
C
Güç dengesi, bir düzende iki veya daha fazla devletin güç hakimiyeti bulundurmasını ifade etmektedir.
D
Güç dengesi, sistemde bulunan zayıf devletlere karşı güçlü devletlerin tüm potansiyellerini kullanabilme durumunu ifade eder.
E
Güç dengesi, çok kutuplu sistemlerde farklı güç potansiyeline sahip devletlerin bulunmasını ifade eder.
Açıklama:
Güç dengesi kimilerine göre, uluslararası sistemde gücün mevcut, ideal ya da eşit dağılımını öngören bir çıktı, kimilerine göre bir devlet stratejisi, kimilerine göre ise devletlerin dış politika davranışlarını ve sonuçta oluşan uluslararası çıktıları açıklayan bir teoridir. Birçok tanımı mevcuttur. Bu tanımların tamamını Dana Zinnes (1967) ortak bir tanımda toplamıştır.
Soru 164
Dengeleme ve güç dengesi arasındaki fark nedir?
Seçenekler
A
Güç dengesi çok kutuplu düzende söz konusu iken, dengeleme iki kutuplu düzenlerde söz konusudur.
B
Dengeleme bir düzende bulunan devletlerin tüm güç unsurlarını paylaşmalarını ifade ederken, güç dengesi bir hegomanyanın olmasını ifade eder.
C
Güç dengesi bir devlet politikası, dengeleme ise onun alt birimidir.
D
Dengeleme bir devlet stratejisi ya da dış politika iken, güç dengesi onun sonucunda oluşan sistemdir.
E
Gül dengesi, bir devletin hegemon statüsüne erişiminin ve kuvvet kullanımına dönüşme riski taşıyan güç arttırma girişimlerinin engellenmesini sağlarken, dengelemenin böyle bir özelliği yoktur.
Açıklama:
Literatürdeki genel kanı uyarınca, güç dengesi, hiçbir devletin mutlak hâkimiyet ve diğer devletler üzerinde egemenlik konumuna sahip olamayacağı şekilde gücün sistemdeki dağılımını ifade eden ve çoğunlukla uluslararası politika çıktısı olarak benimsenen bir kavramdır. Buna karşılık, yukarıda da belirtildiği üzere, güç dengesinin bu çıktının gerçekleşmesini sağlayacak bir araç olarak da tanımlandığı görülmektedir. Güç dengesi bir politika olarak tanımlandığında aslında dengeleme kavramına işaret edilmektedir. Bu nedenle, literatürde genellikle “dengeleme, bir devlet stratejisi ya da dış politika davranışı”, güç̧ dengesi ise, “dengeleme davranışı sonucunda oluşan sistem ya da alt-sistem düzeyinde bir çıktı” olarak tanımlanmakta ve kullanılmaktadır. Dengelemenin amacı yükselen bir gücün hegemonya kurmasını engellemektir; bu engelleme başarılı olursa güç̧ dengesi doğar.
Soru 165
Realistlere göre uluslararası politikanın ana aktörü nelerdir?
Seçenekler
A
Devletler
B
Milletler
C
Dini inançlar
D
Uluslararası kuruluşlar
E
Siyasetçiler
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
Soru 166
Realizmin tehdit tanımı içinde aşağıdakilerden hangisi kabul edilir?
Seçenekler
A
Göç
B
Çevre Kirliliği
C
Kuvvet kullanımı
D
Ekonomik istikrarsızlık
E
Kaçakçılık
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Soru 167
Aşağıdaki önermelerden hangisini Kenneth M. Waltz ileri sürmüş olamaz?
Seçenekler
A
Kuvvet kullanımı devletlerin revizyonist iradelerinden kaynaklanır.
B
Güvenlik tehdidi self-help düzeninden kaynaklanan güvenlik ikileminden doğar.
C
İki kutuplu düzenler istikrarlıdır.
D
Sistemin yapısı güvenlik tehditlerinin ortaya çıkma nedenidir.
E
Güvenlik ikilemleri güç dağılımına bağlı olarak istikrarlı ya da göreli barışçıl nitelik taşır.
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 168
Devlet iradesinden kaynaklanan güvenlik tehditleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Devletlerin hırs sahibi olması
B
Devletlerin özünde iyi niyetli olması
C
Devletlerin daha fazla güç elde etmek istemesi
D
Devletlerin saldırgan olması
E
Devletlerin yayılmacı politika izlemesi
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Soru 169
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi güvenlik tehditlerinin uluslararası sistemin yapısından kaynaklandığı görüşünü ileri sürebilir?
Seçenekler
A
Neorealizm
B
Biyolojik realizm
C
Neoklasik realizm
D
Morgenthau realizmi
E
Klasik realizm
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Soru 170
Kutupluluk teorisi açısından Soğuk Savaş dönemi aşağıdaki örneklerden hangisine uygundur?
Seçenekler
A
Üç-kutupluluk
B
Tek-kutupluluk
C
İki-kutupluluk
D
Çok-kutupluluk
E
Kutupsuzluk
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 171
Aşağıdakilerden hangisi iki-kutuplu düzen için söylenemez?
Seçenekler
A
İki büyük güç sisteme hakimdir.
B
Tek bir noktada çatışma söz konusudur.
C
Küçük devletler arasında çatışma olasılığı yüksektir.
D
İki-kutuplu düzende denge hakimdir.
E
Taraflar birbirine saldırmaktan kaçınır.
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
"Küçük devletler arasında çatışma olasılığı yüksektir" ifadesi iki-kutuplu düzen için geçerli değildir.
"Küçük devletler arasında çatışma olasılığı yüksektir" ifadesi iki-kutuplu düzen için geçerli değildir.
Soru 172
Aşağıdaki dönemlerden hangisi çok-kutupluluğa örnek teşkil etmez?
Seçenekler
A
Napolyon Savaşları ile Kırım Savaşı arası dönem
B
Birinci Dünya Savaşı
C
Avrupa Uyumu
D
İkinci Dünya Savaşı
E
Soğuk Savaş dönemi
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
Soğuk Savaş dönemi, çok-kutupluluğa örnek teşkil etmez.
Soğuk Savaş dönemi, çok-kutupluluğa örnek teşkil etmez.
Soru 173
Aşağıdakilerden hangisi çok-kutuplu düzen için söylenemez?
Seçenekler
A
Pek çok aktör bulunur.
B
Bir devlet diğer tüm devletlerin davranışlarını tahmin etmek zorundadır.
C
Çok sayıda ittifak alternatifi bulunur.
D
Devletler arası ilişkiler çok değişkendir.
E
Devletler arası ilişkilerin kuralları değişmez.
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
"Devletler arası ilişkilerin kuralları değişmez" ifadesi çok-kutuplu düzen için geçerli değildir.
"Devletler arası ilişkilerin kuralları değişmez" ifadesi çok-kutuplu düzen için geçerli değildir.
Soru 174
Aşağıdakilerden hangisi çok-kutuplu düzenlerde genellikle karşılaşılan dengeleme aracıdır?
Seçenekler
A
Deniz gücünün takviye edilmesi.
B
Yeni savaş uçaklarının envantere katılması.
C
Askeri kabiliyetlerin geliştirilmesi için sınai kapasitenin güçlendirilmesi.
D
İttifakların kurulup, bozulması.
E
Askeri kabiliyetlerin geliştirilmesi.
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
İttifakların kurulup, bozulması, çok-kutuplu düzenlerde genellikle karşılaşılan bir dengeleme aracıdır.
İttifakların kurulup, bozulması, çok-kutuplu düzenlerde genellikle karşılaşılan bir dengeleme aracıdır.
Soru 175
Aşağıdakilerden hangisi Leviathan'ın özellikleri arasında değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Bireyler kuvvet kullanma yetkilerini devlete devretmişlerdir.
B
Yetkilerin Leviathana devredilmesiyle birlikte insan doğası da değişecektir.
C
Leviathan bireyler arası çatışmaları çözümleyecektir.
D
Leviathan insanları doğa halinden kurtaracaktır.
E
Leviathan toplumu karşıtlarına karşı koruyacaktır.
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarının “güvenlik aktörü” kavramını nasıl tanımladığını ifade edebileceksiniz.
-
-
Soru 176
Bir devletin diğer devletlerle ilişkisini şiddet gölgesi altında yürüttüğünü savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes
B
Hans J. Morgenthau
C
Max Weber
D
Kenneth Waltz
E
Thucydides
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 177
İnsanların sahip olduğu kötülük potansiyelinin ulusal bencilliğe dönüşebileceğini belirten düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kenneth Waltz
B
Hans J. Morgenthau
C
Reinhold Niebuhr
D
Thomas Hobbes
E
Max Weber
Açıklama:
Realist Güvenlik Çalışmalarındaki “güvenlik tehdidi” tanımlamasını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 178
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik ikilemi kavramını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Bir devletin güvenliğindeki artışın diğer devletin güvenliğini azaltması
B
Kendi kendine eylem yapma kabiliyetine sahip bir üst otoritenin bulunması
C
Devletlerin egoist varlıklar olması
D
Kimsenin kimseye güvenmediği bir güvensizlik ortamının olması
E
Tehditlerin devletlerin bilinçli iradesi ile ortaya çıkması
Açıklama:
Realist paradigmanın “güvenlik ikilemi” ve “kutupluluk” kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
-
-
Soru 179
Aşağıdakilerden hangisi ABD-İsrail arasındaki ilişkiyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İnformel ittifak
B
Caydırıcılık
C
Dengeleme
D
Güvenlik İkilemi
E
Güç Dengesi
Açıklama:
Realizmin güvenlik politikaları anlayışının temelini oluşturan “güç dengesi” ve “dengeleme” kavramlarını açıklayabileceksiniz.
-
-
Soru 180
Barry Buzan ve Patrick Morgan gibi realistlere göre uluslararası politikanın ana aktörü devletlerdir. Aşağıdakilerden hangisi realist teoriye göre bir devletin güvenliği hangi boyutta tehdit edilirse edilsin esas olandır?
Seçenekler
A
Devletin güvenliği
B
Devletin ekonomisi
C
Develetin yapısı
D
Demokrasi
E
Düşünce yapısı
Açıklama:
Hangi unsurları itibarıyla güvenliği tehdit edilirse edilsin, realist teoride esas olan devletin güvenliğidir.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Askeri güvenlik etkileşimi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Devletlerin saldırı ve savunmaya dayalı silahlı kabiliyetleri ile birbirlerinin niyetleri konusundaki algılamaları arasında iki-düzeyli karşılıklı etkileşime ilişkindir.
B
Devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkindir.
C
Devletin gücünü ve refahını kabul edilebilir düzeyde sürdürebilmek için kaynaklara, finansmana ve pazarlara erişime ilişkindir.
D
Dil, kültür, dini ve ulusal kimlik ile geleneklerin geleneksel kalıplarının gelişimi için kabul edilebilir koşullar dahilinde sürdürülebilirliğine ilişkindir.
E
Tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkindir.
Açıklama:
Askeri güvenlik, devletlerin saldırı ve savunmaya dayalı silahlı kabiliyetleri ile birbirlerinin niyetleri konusundaki algılamaları arasında iki-düzeyli karşılıklı etkileşime ilişkindir.
Siyasi güvenlik, devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkindir.
Ekonomik güvenlik, devletin gücünü ve refahını kabul edilebilir düzeyde sürdürebilmek için kaynaklara, finansmana ve pazarlara erişime ilişkindir.
Toplumsal güvenlik, dil, kültür, dini ve ulusal kimlik ile geleneklerin geleneksel kalıplarının gelişimi için kabul edilebilir koşullar dahilinde sürdürülebilirliğine ilişkindir.
Çevre güvenliği, tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkindir.
Siyasi güvenlik, devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkindir.
Ekonomik güvenlik, devletin gücünü ve refahını kabul edilebilir düzeyde sürdürebilmek için kaynaklara, finansmana ve pazarlara erişime ilişkindir.
Toplumsal güvenlik, dil, kültür, dini ve ulusal kimlik ile geleneklerin geleneksel kalıplarının gelişimi için kabul edilebilir koşullar dahilinde sürdürülebilirliğine ilişkindir.
Çevre güvenliği, tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkindir.
Soru 2
Hangi yılların ilk yarısında geniş güvenlik gündemi taraftarlarına karşı, geleneksel gündemin muhafaza edilmesini, yani güvenlik kavramının dar tutulması gerek- tiğini savunan görüşler de ileri sürülmüştür?
Seçenekler
A
1970' lerin
B
1990' ların
C
1980' lerin
D
1960' harın
E
1940' harın
Açıklama:
1990’ların ilk yarısında geniş güvenlik gündemi taraftarlarına karşı, geleneksel gündemin muhafaza edilmesini, yani güvenlik kavramının dar tutulması gerek tiğini savunan görüşler de ileri sürülmüştür. Bu çerçevede, Güvenlik Çalışmaları alanının askeri güç kullanımı, kullanım tehdidi veya denetimi ile sınırlı tutulma sını iddia eden Stephen M. Walt’ın görüşlerine özellikle değinmek gerekir.
Soru 3
Bilgiye nasıl ulaşılacağı konusundaki ilke ve yollara işaret eden felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Epistemoloji
B
Nesnellik
C
Öznellik
D
Belirleyici kavram
E
Paris Okulu
Açıklama:
Epistemoloji, bilgi felsefesi olarak tanımlanır. Bilgiye nasıl ulaşılacağı konusundaki ilke ve yollara işaret eden bir felsefe dalıdır.
Soru 4
Dünya siyasetinde aktörlerin sosyal etkileşimine odaklanan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan güvenliği
B
Güvenlik-dışılaştırmak
C
İnşacılık
D
Barış Araştırmaları
E
Post-kolonyal Güvenlik Çalışmalar
Açıklama:
Uluslararası İlişkiler disiplininde inşacılık, dünya siyasetinde aktörlerin sosyal etkileşimine odaklanan bir yaklaşımdır. İnşacılara göre devletler arası etkileşim, kimlik, çıkar ve değerlerin eylemleri biçimlendirdiği ve aynı zamanda eylemler tarafından biçimlendirildiği bir öğrenme sürecini yansıtmaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bilimlerdeki pozitivist yaklaşımlara meydan okuyup alternatifler sunarak, sosyal ve politik teoriyi yeniden kurgulamaktır?
Seçenekler
A
Eleştirel Teori
B
Feminizm
C
Post-yapısalcılık
D
Realizm
E
Post-kolonyal
Açıklama:
Eleştirel teori kavramı ilk kez Frankfurt Okulu (Frankfurt Sosyal Araştırmalar Ensitütüsü) temsilcilerinden Max Horkheimer tarafından kullanılmıştır. Eleştirel teorinin amacı sosyal bilimlerdeki pozitivist yaklaşımlara meydan okuyup alternatifler sunarak, sosyal ve politik teoriyi yeniden kurgulamaktır. Geleneksel teorilerden farklı olarak Eleştirel teori, olguları sosyal temellerinden ayırmaz, onları sosyal ve tarihsel ürünler olarak görür.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası İlişkilerde öncelikle bilgi, gerçeklik ve anlamın nasıl inşa edildiğini sorunsallaştırarak Batı rasyonalizmi ve pozitivizminin dayandığı temelleri sarsmak hedefiyle ona meydan okumaktadırlar?
Seçenekler
A
Feminizm
B
Post-yapısalcılık
C
Eleştirel Teori
D
Realizm
E
Stratejik Çalışmalar
Açıklama:
Uluslararası İlişkilerde post-yapısal yaklaşımlar öncelikle bilgi, gerçeklik ve anlamın nasıl inşa edildiğini sorunsallaştırarak Batı rasyonalizmi ve pozitivizminin dayandığı temelleri sarsmak hedefiyle ona meydan okumaktadırlar. Anlamın nasıl yerleştirildiği, sorgulandığı ve nasıl yorumlanıp yeniden yerleştirildiği sorusunu sorarak, bilgi pratiklerinin ortaya koyulduğu metinleri ele alarak hâkim hiyerarşileri tersyüz etmeye yönelirler.
Soru 7
Güvenlik Çalışmalarının açlık, az-gelişmişlik, yoksulluk gibi konuları içermesi gerektiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan Güvenliği
B
Feminist Güvenlik Çalışmaları
C
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
D
Post-kolonyal Güvenlik Çalışmalar
E
Stratejik Çalışmalar
Açıklama:
Güvenliğin ana öznesinin insan olduğunu vurgulayan ve Güvenlik Çalışma- larının açlık, az-gelişmişlik, yoksulluk gibi konuları içermesi gerektiğini savunan yaklaşım. İlk olarak 994 BM Kalkınma Programı’nda kullanılmıştır.
Soru 8
Konuyu siyasi-askeri kavramlarla ele alan ve askeri dinamiklere odaklanan geleneksel literatür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
B
Feminist Güvenlik Çalışmaları
C
Stratejik Çalışmalar
D
Realizm
E
Postyapısal Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Konuyu siyasi-askeri kavramlarla ele alan ve askeri dinamiklere odaklanan geleneksel literatür. Savaş, nükleer yayılma, caydırıcılık teorisi, silahlanma yarışı, silahların kontrolü gibi alt-literatürleri vardır. ABD ve İngiltere’de yaygın bir anlayışı temsil eder.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi “güvenlikleştirme teorisi” Uluslararası İlişkiler genelinde söylem analizinin kullanılmasına öncülük etmiştir?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
C
Didier Bigo’nun Sosyolojik Çalışmaları ve Risk Toplumu
D
Uluslararası İlişkilerin İnşacı teorisi
E
Uluslararası düzende güç ve kurumlar
Açıklama:
Avrupa’da Kopenhag Okulunca geliştirilen söylem analizine dayalı “güvenlikleştirme teorisi” Uluslararası İlişkiler genelinde söylem analizinin kullanılmasına öncülük etmiştir. Sonuç itibarıyla, Uluslararası İlişkiler teorileri ABD’deki Güvenlik Çalış maları’nı yönlendirirken, salt güvenliğe özgü teoriler Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmalarını şekillendirmiş ve Uluslararası İlişkiler teorilerini etkilemiştir.
Soru 10
1999 tarihli makalesinde, geleneksel akım dışında kalan belli başlı teorileri yedi başlık altında toplayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Steve Smith
B
Terry Terriff
C
Michael Sheehan
D
Ole Wæver
E
Ken Booth
Açıklama:
Literatürde güvenlik teorilerinin bütünü hakkında yapılan geniş bir değerlen dirme de Steve Smith’e aittir. Smith, 1999 tarihli makalesinde, geleneksel akım dı şında kalan belli başlı teorileri şu yedi başlık altında toplayıp, ana hatlarıyla özetle mektedir: Alternatif Savunma ve Ortak Güvenlik, Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu, Kopenhag Okulu, İnşacı, Eleştirel, Feminist ve PostYapısal Güvenlik Çalışmaları. Güvenlik teorilerini genel olarak analiz eden diğer bir çalışma da Security Studies Today başlıklı kitaptır.
Soru 11
Materyal ya da objektif tehditlerle ölçülen objektif güvenliğin tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler
(dostluk-düşmanlık gibi) süzgecinden geçirilmesini ifade eden yaklaşım aşağıdakilerden hangidir?
(dostluk-düşmanlık gibi) süzgecinden geçirilmesini ifade eden yaklaşım aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Nesnel güvenlik yaklaşımı
B
Öznel güvenli yaklaşımı
C
Söylemsel yaklaşım
D
Bilimsel yaklaşım
E
Tarihsel yaklaşım
Açıklama:
Materyal ya da objektif tehditlerle ölçülen objektif güvenliğin tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler
(dostluk-düşmanlık gibi) süzgecinden geçirilmesini ifade eden yaklaşım öznel güvenlik yaklaşımıdır.
(dostluk-düşmanlık gibi) süzgecinden geçirilmesini ifade eden yaklaşım öznel güvenlik yaklaşımıdır.
Soru 12
Batı-merkezli güvenlik kavramsallaştırmasına karşı çıkarak, Üçüncü Dünyanın güvenlik dinamiklerinin farklı teorik açıklamalar gerektirdiğini iddia eden güvenlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Post-kolonyal Güvenlik Çalışmalar
B
Postyapısal Güvenlik Çalışmaları
C
Geleneksel İnşacılık
D
Eleştirel İnşacılık
E
Kopenhag Okulu
Açıklama:
Batı-merkezli güvenlik kavramsallaştırmasına karşı çıkarak, Üçüncü Dünyanın güvenlik dinamiklerinin farklı teorik açıklamalar gerektirdiğini iddia ederler. Bu çerçevede, Batının sömürgecilik tarihini ve Üçüncü Dünyanın farklı devlet yapılanmalarının da analiz edilmesi gerektiğini savunurlar. Devletlerin yanı sıra toplulukları da güvenlik öznesi olarak kabul eden ve çok-sektörlü bir model öneren bu yaklaşımın önemli temsilcileri arasında Tarık Barkawi yer alır.
Soru 13
Özgürleşme (emancipation) kavramını insanların birey ya da grup olarak özgürce yapmayı tercih ettikleri şeyleri yapmalarını engelleyen fiziki ve insani engellerden kurtulmaları anlamında kullanan güvenlik yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eleştirel İnşacılık
B
Stratejik Çalışmalar
C
Postyapısal Güvenlik Çalışmaları
D
İnsan Güvenliği
E
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Eleştirel Güvenlik Çalışmalarında güvenliğin başlıca öznesi devlet yerine, bireydir; zira devlet bireyin güvensizliklerine çare olamamaktadır. Bireyler, artık esas olarak savaşlarla değil, ekonomik, çevresel ve gıda güvenliği sorunlarıyla karşı karşıyadır. Bireyleri bu atmosferden uzaklaştırabilecek tek çare özgürleşmedir (emancipation). Bu kavram, insanların birey ya da grup olarak özgürce yapmayı tercih ettikleri şeyleri yapmalarını engelleyen fiziki ve insani engellerden kurtulmaları anlamına gelir. Savaş ve savaş tehdidi, yoksulluk, eğitimsizlik, siyasi baskı vb. konularla birlikte bu sınırlamalardandir.
Soru 14
Avrupa’da güvenlik çalışmalarında, genel olarak doğa bilimleri yaklaşımlarının sosyal bilimlerde kullanılmasına karşı çıkan hangi teoriler hakim olmuştur?
Seçenekler
A
Kapitalist
B
Pozitivist
C
Reflectivist
D
Neorealist
E
Realist
Açıklama:
Avrupa’da ise genel olarak doğa bilimlerinin yaklaşımlarının sosyal bilimlerde kullanılmasına karşı çıkan ve dolayısıyla pozitivizme meydan okuyan yansıtmacı (reflectivist) teoriler etkilidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Amerika Birleşik Devletleri güvenlik okulları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Uluslararası düzende güç ve kurumlar
B
Saldırgan realizm
C
Uluslararası İlişkilerin İnşacı teorisi
D
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
E
Savunmacı realizm
Açıklama:
Eleştirel güvenlik çalışmaları Amerika Birleşik Devletleri güvenlik okulları arasında yer almaz.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Buzan’ın Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'da yer alan sektörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Askeri Güvenlik
B
Ekonomik Güvenlik
C
Siyasi Güvenlik
D
Çevre Güvenliği
E
Cinsiyet Güvenliği
Açıklama:
Buzan'ın güvenlik sektörleri yaklaşımı arasında cinsiyet güvenliği yer almamaktadır.
Soru 17
"Yaşam kalitesini düşüren her şeyin güvenlik sorunu olarak algılanması halinde alanın odaklandığı konudan uzaklaşacağını” savunan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lawrence Freedman
B
Myron Weiner
C
Ole Wæver
D
Beverly Crawford
E
Rebecca Grant
Açıklama:
Genişleme karşıtı yazarlardan Lawrence Freedman (1998) ise, “yaşam kalitesini düşüren her şeyin güvenlik sorunu olarak algılanması halinde alanın odaklandığı konudan uzaklaşacağını” savunmaktadır.
Soru 18
Güvenlikleştirme, sektörel analiz ve bölgesel güvenlik kompleksleri ana yaklaşımları aşağıdaki hangi güvenlik teorisinin özünü oluşturur?
Seçenekler
A
Geleneksel İnşacılık
B
Eleştirel İnşacılık
C
Kopenhag Okulu
D
Barış Araştırmaları
E
Stratejik Çalışmalar
Açıklama:
Okulun belkemiği Barry Buzan ve Ole Wæver Kopenhag Okulu’nun özünü oluşturan üç ana yaklaşımı -güvenlikleştirme, sektörel analiz ve bölgesel güvenlik kompleksleri- ortaklaşa çalışmalarında geliştirmişlerdir.
Soru 19
Emanuel Adler aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinin başlıca temsilcileri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Feminist Güvenlik Çalışmaları
B
Eleştirel İnşacılık
C
Post-kolonyal Güvenlik Çalışmaları
D
Postyapısal Güvenlik Çalışmaları
E
Stratejik Çalışmalar
Açıklama:
Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı postpozitivist yaklaşımlarla inceleyen, ABD’de başlayıp, Avrupa’ya 990’larda yayılan akım. Başlıca temsilcileri, Emanuel Adler ve Michael N. Barnett’tir.
Soru 20
Aşağıdaki yazarlardan hangisi postyapısal güvenlik çalışmalarının temsilcileri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Michael N. Barnett
B
Peter J. Katzenstein
C
Richard Wyn Jones
D
David Campbell
E
Ken Booth
Açıklama:
David Campbell, James Der Derian, Michael Dillon gibi yazarların temsil ettiği post-yapısal anlayış devlet- merkezli güvenlik algılamalarına karşı çıkarak, güvenliğin tehditlere işaret eden bir söylem olduğu vurgulanır. Bu söylem, özellikle “kendi” kimliği ile “öteki” (düşman) kimliğinin tanımlanmasına dayanır. Bir başka deyişle, düşman söylemle tanımlanarak tehdit oluşturulur.
Soru 21
Güvenlik çalışmaları uzun yıllar boyunca aşağıdaki bakış açılarından hangisinin etkisinde kalmıştır?
Seçenekler
A
Realizm
B
Anarşizm
C
Meteryalizm
D
Liberalizm
E
İdealizm
Açıklama:
Güvenlik Çalışmaları, 1940’larda Stratejik Çalışmalar adıyla doğarak, uzun yıllar
boyunca realist bakış açısının etkisinde kaldıktan sonra, günümüzde Realist Güvenlik Çalışmaları da dahil olmak üzere pek çok güvenlik teorisine ev sahipliği
yapan kapsamlı bir disiplin haline gelmiştir
boyunca realist bakış açısının etkisinde kaldıktan sonra, günümüzde Realist Güvenlik Çalışmaları da dahil olmak üzere pek çok güvenlik teorisine ev sahipliği
yapan kapsamlı bir disiplin haline gelmiştir
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi ''beş sektörde güvenlik'' yaklaşımlarından biri değildir ?
Seçenekler
A
Siyasi güvenlik
B
Askeri güvenlik
C
Ekonomik Güvenlik
D
Toplumsal Güvenlik
E
Kurumsal güvenlik
Açıklama:
beş sektörde yaklaşımlar şunlardır; siyasi,askeri,ekonomik,toplumsal ve çevre güvenliği.
Soru 23
Aşağıdaki yazarladan hangisi askeri güvenlik anlayışını sorgulayan ve güvenlik gündeminin genişletilmesi yaklaşımını benimseyen yazarlar arasındadır ?
Seçenekler
A
Peter H. Gleick
B
Myron Weine
C
Beverly Crawford
D
Brad Roberts
E
Ole Wæver
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermek üzere olduğu yıllarda askeri güvenlik anlayışını sorgulayan ve güvenlik gündeminin genişletilmesi yaklaşımını benimseyen yazarlar arasında Jessica Tuchman Mathews, Brad Roberts, Theodore Moran da bulunmaktadır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Buzan/Hansen’e göre güvenlik çalışmalarının beş temel sorusu arasında yer almaz ?
Seçenekler
A
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir?
B
Kimin güvenliği korunmalı ve çalışılmalı?
C
Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür?
D
Güvenlik epistemolojisi nedir?
E
Eleştirel güvenlik çalışması nedir?
Açıklama:
Buzan/Hansen’e göre güvenlik çalışmalarının beş temel sorusu şunlardır; Kimin güvenliği korunmalı ve çalışılmalı, askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür? . Güvenlik sadece dışsınırlara yönelik tehditlerle mi ilgilidir, iç tehditleri de kapsar mı? ,Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir? ,Güvenlik epistemolojisi nedir?
Soru 25
Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı postpozitivist yaklaşımlarla inceleyen güvenlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geleneksel İnşacılık
B
Eleştirel İnşacılık
C
Kopenhag Okulu
D
İnsan Güvenliği
E
Postyapısal Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Eleştirisel inşacılık, devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı postpozitivist yaklaşımlarla inceleyen, ABD’de başlayıp, Avrupa’ya 990’larda
yayılan akımdır. Başlıca temsilcileri, Emanuel Adler ve Michael N. Barnett’tir.
yayılan akımdır. Başlıca temsilcileri, Emanuel Adler ve Michael N. Barnett’tir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi ABD’deki Güvenlik Okulları arasında yer alır ?
Seçenekler
A
Saldırgan (offensive) realizm
B
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
C
Gelenekselcilik
D
Didier Bigo’nun Sosyolojik Çalışmaları ve Risk Toplumu
E
Post-modernler, feministler vd
Açıklama:
ABD’deki Güvenlik Okulları;
• Saldırgan (offensive) realizm
• Savunmacı (defensive) realizm
• Diğer realist teoriler (post-klasik vs.)
• Uluslararası İlişkilerin İnşacı teorisi
• Uluslararası düzende güç ve kurumlar
• Saldırgan (offensive) realizm
• Savunmacı (defensive) realizm
• Diğer realist teoriler (post-klasik vs.)
• Uluslararası İlişkilerin İnşacı teorisi
• Uluslararası düzende güç ve kurumlar
Soru 27
Literatürde güvenlik teorilerinin bütünü hakkında yapılan geniş bir değerlendirme aşağıdaki yaklaşımcılardan hangisine aiittir ?
Seçenekler
A
Kenneth M. Waltz
B
Ken Booth
C
Steve Smith
D
Joseph Nye
E
Alexander Wendt
Açıklama:
Literatürde güvenlik teorilerinin bütünü hakkında yapılan geniş bir değerlendirme de Steve Smith’e aittir
Soru 28
Steve Smith 1999 tarihli makalesinde, geleneksel akım dışında kalan belli başlı teorileri yedi başlık altında toplamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu teorilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Alternatif Savunma ve Ortak Güvenlik
B
Kopenhag Okulu
C
Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu
D
Post-Yapısal Güvenlik Çalışmaları
E
Paris okulu
Açıklama:
Smith, 1999 tarihli makalesinde, geleneksel akım dışında kalan belli başlı teorileri şu yedi başlık altında toplayıp, ana hatlarıyla özetlemektedir: Alternatif Savunma ve Ortak Güvenlik, Üçüncü Dünya Güvenlik Okulu, Kopenhag Okulu, İnşacı, Eleştirel, Feminist ve Post-Yapısal Güvenlik Çalışmaları.
Soru 29
National Security Culture ( Milli güvenlik kültürü) aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından derlenmiştir ?
Seçenekler
A
Peter J. Katzenstein
B
Tarık Barkawi
C
Didier Bigo
D
Michel Foucaul
E
Joseph Nye
Açıklama:
National Security Culture başlıklı eser Peter J. Katzenstein tarafından derlenmiştir.
Soru 30
Uluslararası İlişkilerde kuvvet kullanımının azalmasını ya da kuvvet kullanılmamasını normatif olarak savunan, stratejik nükleer tartışmalardaki tehlikelere dikkat çeken ve devletin güvenliği yerine bireyin güvenliğinin analiz merkezine alınmasını öngören anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan Güvenliği
B
Barış Araştırmaları
C
Post-kolonyal Güvenlik Çalışmaları
D
Stratejik Çalışmalar
E
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Uluslararası İlişkilerde kuvvet kullanımının azalmasını ya da kuvvet kullanılmamasını normatif olarak savunan, stratejik nükleer tartışmalardaki tehlikelere dikkat çeken ve devletin güvenliği yerine bireyin güvenliğinin analiz merkezine alınmasını öngören anlayış barış antlaşmaları anlayışıdır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişikliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Güvenlik Gündeminin dönüşümü
B
Güvenlik Çalışmalarıın sorgulanması
C
Yeni yaklaşımların doğması
D
Yeni yaklaşımların gelişmesi
E
Güvenlik çalışmalarında daralma
Açıklama:
SSCB’nin dağılması ve iki kutuplu düzenin sona ermesiyle Uluslararası İlişkiler disiplininde başlayan değişimin Güvenlik Çalışmaları alt-disiplini bakımından üç önemli sonucu olmuştur: Güvenlik gündeminin dönüşümü, Güvenlik Çalışmalarının sorgulanması ve yeni yaklaşımların doğması ya da gelişmesi.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Buzan'ın güvenlik sektörleri yaklaşımından, devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkindir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Siyasi güvenlik
C
Ekonomik güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Çevre güvenliği
Açıklama:
Siyasi güvenlik, devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkindir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Barry Buzan tarafından ortaya atılan güvenlik sektörü yaklaşımında ele alınan kategorilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Siyasi güvenlik
C
Ekonomik güvenlik
D
Eğitim güvenliği
E
Çevre güvenliği
Açıklama:
Buzanın güvenlik sektörleri yaklaşımları askeri, siyasi, ekonomik, toplumsal ve çevre güvenliği olarak kategorize edilmektedir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Buzan ve Hensen'e göre Güvenlik Çalışmalarının beş temel sorusu içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kimin güvenliği korunmalı ve çalışılmalı?
B
Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür?
C
Güvenlik sadece dış sınırlara yönelik tehditlerle mi ilgilidir, iç tehditleri de kapsar mı?
D
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir?
E
Realist Güvenlik çalışmaları nedir?
Açıklama:
Buzan ve Hensen'e göre Güvenlik Çalışmalarının beş temel sorusu içerisinde; Güvenlik epistemolijisi nedir? sorusu yer almaktadır.
Soru 35
Meteryal ya da objektif tehditlerle ölçülen objektif güvenliğin tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler süzgecinden geçirilmesini ifade eden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Öznel güvenlik
B
Nesnel güvenlik
C
Askeri güvenlik
D
Siyasi güvenlik
E
Çevre güvenliği
Açıklama:
Meteryal ya da objektif tehditlerle ölçülen objektif güvenliğin tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler süzgecinden geçirilmesini ifade eden yaklaşım öznel güvenlik olarak tanımlanmaktadır.
Soru 36
Güvenliği devlet içi tehditlerle de ilintili bir kavram olduğunu ileri süren, Avrupa merkezli güvenlik yaklaşımına sahip, Fransız filozof Michel Foucault ve Fransız sosyolog Pierre Bourdjeu'dan esinlenen Didier Bigo'nun geliştirdiği kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngiliz Okulu
B
Kopenhag Okulu
C
Fransız Okulu
D
Frankfurt Okulu
E
Galler Okulu
Açıklama:
Güvenliği devlet içi tehditlerle de ilintili bir kavram olduğunu ileri süren, Avrupa merkezli güvenlik yaklaşımına sahip, Fransız filozof Michel Foucault ve Fransız sosyolog Pierre Bourdjeu'dan esinlenen Didier Bigo'nun geliştirdiği kurum Paris Okuludur.
Soru 37
Cinsiyete özgü güvenlik sorunlarının anlaşılamayacağı ve analiz edilemeyeceğini savunan Cynthia Enloe ve Ann Tickner'ın öncüleri olarak anıldığı güvenlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geleneksel İnşacılık
B
Eleştirel İnşacılık
C
Kopenhag Okulu
D
Feminist Güvenlik Çalışmaları
E
Stratejik Çalışmalar
Açıklama:
Cinsiyete özgü güvenlik sorunlarının anlaşılamayacağı ve analiz edilemeyeceğini savunan Cynthia Enloe ve Ann Tickner'ın öncüleri olarak anıldığı güvenlik teorisi Feminist Güvenlik Çalışmalarıdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Eleştirel İnşacılık akımının temsilcilerinden biridir?
Seçenekler
A
Emanuel Adler
B
Peter J. Katzenstein
C
David Campbell
D
James Der Derian
E
Michael Dillon
Açıklama:
Emanuel Adler Eleştirel İnşacılık akımının temsilcilerindendir.
Soru 39
- Glenekselcilik
- Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
- Post-modernler, feministler
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
I., II. ve III.
C
I ve II.
D
I ve III.
E
Yalnız II.
Açıklama:
- Glenekselcilik
- Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
- Post-modernler, feministler
Soru 40
Güvenliğin ana öznesinin insan olduğunu vurgulayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan Güvenliği
B
Feminist Güvenlik Çalışmaları
C
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
D
Stratejik Çalışmalar
E
Postyapısal Güvenlik Çalışmalar
Açıklama:
Güvenliğin ana öznesinin insan olduğunu vurgulayan yaklaşım İnsan Güvenliği yaklaşımıdır.
Soru 41
Buzan’ın People, States and Fear (1983) başlıklı kitabı ile Ullman’ın Redefining Security (1983) başlıklı makalesi ile ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Güvenlik kavramını askeri tehditlerin ötesine geçecek şekilde kavramsallaştırmıştır.
B
Güvenlik çalışmalarının ayrı bir disiplin olmasına karşı çıkmıştır.
C
SSCB ve Amerika geriliminin sonucunda güvenlik konusunu askeri boyuta indirgemiştir.
D
Soğuk savaş dönemini değerlendirerek güvenlik kavramını rafa kaldırmıştır.
E
Güvenlik boyutunda askeri ekole bağlı yerleşmiş geleneğe sahip çıkmıştır.
Açıklama:
Buzan’ın People, States and Fear (1983) başlıklı kitabı ile Ullman’ın Redefining Security (1983) başlıklı makalesi güvenlik kavramını askeri tehditlerin ötesine ge çecek şekilde kavramsallaştırmıştır.
Güvenlik kavramını askeri tehditlerin ötesine geçecek şekilde kavramsallaştırmıştır.
Güvenlik kavramını askeri tehditlerin ötesine geçecek şekilde kavramsallaştırmıştır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Barry Buzan tarafından ortaya atılan beş güvenlik sektörü yaklaşımında ele alınan kategorilerden değildir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Ekonomik güvenlik
C
Siyasi güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Bireysel güvenlik
Açıklama:
Bireysel güvenlik
Soru 43
Devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkin güvenliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Ekonomik güvenlik
C
Siyasi güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Çevre güvenliği
Açıklama:
- Askeri güvenlik, devletlerin saldırı ve savunmaya dayalı silahlı kabiliyetleri ile
birbirlerinin niyetleri konusundaki algılamaları arasında iki-düzeyli karşılıklı etkileşime ilişkindir. - Siyasi güvenlik, devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkindir.
- Ekonomik güvenlik, devletin gücünü ve refahını kabul edilebilir düzeyde sürdürebilmek için kaynaklara, finansmana ve pazarlara erişime ilişkindir.
- Toplumsal güvenlik, dil, kültür, dini ve ulusal kimlik ile geleneklerin geleneksel kalıplarının gelişimi için kabul edilebilir koşullar dahilinde sürdürülebilirliğine ilişkindir.
- Çevre güvenliği, tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkindir. Soruda siyasi güvenliğin tanımı yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 44
Soğuk Savaşın sona ermek üzere olduğu yıllarda insan hakları konularının güvenlik gündemine dahil edilmesi gerektiğini savunan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Brad Roberts
B
Jessica Tuchman Mathews
C
Theodore Moran
D
Beverly Crawford
E
Ole Wæver
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermek üzere olduğu yıllarda askeri güvenlik anlayışını sorgulayan ve güvenlik gündeminin genişletilmesi yaklaşımını benimseyen yazarlar arasında Jessica Tuchman Mathews, Brad Roberts, Theodore Moran da bulunmaktadır. Mathews, güvenlik tanımının çevresel ve demografik unsurları da içerecek şekilde genişletilmesini savunurken, Moran ekonomik, Roberts da insan hakları konularının güvenlik gündemine dahil edilmesi gerektiğini savunmuşlardır. Bu nedenle doğru yanıt Brad Roberts olan A'dır.
Soru 45
- Güvenlik gündeminin dönüşümü
- Güvenlik Çalışmalarının sorgulanması
- Nesnel güvenliğin ortadan kalkması
- Yeni yaklaşımların doğması ya da gelişmesi
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, IV
C
II, III, IV
D
I, II, IV
E
Hepsi
Açıklama:
Her ne kadar Soğuk Savaş yıllarında eleştirilerle karşılaşsa da, esas olarak Soğuk Savaşın sona ermesi Güvenlik Çalışmalarında etkili olmuştur. SSCB’nin dağılması ve iki kutuplu düzenin sona ermesiyle Uluslararası İlişkiler disiplininde başlayan değişimin Güvenlik Çalışmaları alt-disiplini bakımından üç önemli sonucu olmuştur: Güvenlik gündeminin dönüşümü, Güvenlik Çalışmalarının sorgulanması ve yeni yaklaşımların doğması ya da gelişmesi. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 46
Yeni Güvenlik Çalışmalarının başlıca tartışmaları Buzan ve Lene Hansen (2009) tarafından beş soru çerçevesinde yalın bir şekilde özetlenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kimin güvenliği korunmalı ve çalışılmalı?
B
Paris Okulu'nun güvenlik siyasetine katkısı nedir?
C
Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür?
D
Güvenlik sadece dış sınırlara yönelik tehditlerle mi ilgilidir, iç tehditleri de kapsar mı?
E
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir?
Açıklama:
Yeni Güvenlik Çalışmalarının başlıca tartışmaları Buzan ve Lene Hansen (2009) tarafından beş soru çerçevesinde yalın bir şekilde özetlenmiştir:
- Kimin güvenliği korunmalı ve çalışılmalı?
- Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür?
- Güvenlik sadece dışsınırlara yönelik tehditlerle mi ilgilidir, iç tehditleri de kapsar mı?
- Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir?
- Güvenlik epistemolojisi nedir?
Soru 47
Materyal ya da objektif tehditlerle ölçülen objektif güvenliğin tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler (dostluk-düşmanlık gibi) süzgecinden geçirilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Paris Okulu
B
Epistemoloji
C
Kopenhag Okulu
D
Nesnel Güvenlik
E
Öznel Güvenlik
Açıklama:
Güvenlik bilgisine nasıl ulaşılacağına ilişkin olarak Buzan ve Hansen’in işaret ettiği ilk ayrım nesnel-öznel ve söylemsel yaklaşımlar arasındadır. Nesnel (objektif) güvenlik yaklaşımı, uyarınca önemli olan somut tehditlerin varlığı ya da yokluğudur. Öznel (sübjektif) güvenlik yaklaşımı ise, materyal ya da objektif tehditlerle ölçülen objektif güvenliğin tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler (dostluk-düşmanlık gibi) süzgecinden geçirilmesini ifade eder. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 48
Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı postpozitivist yaklaşımlarla inceleyen, ABD’de başlayıp, Avrupa’ya 990’larda yayılan ve başlıca temsilcileri, Emanuel Adler ve Michael N. Barnett olan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Post-yapısalcılık
B
Gelenekseld İnşacılık
C
Eleştirel İnşacılık
D
Realizm
E
Neo-realizm
Açıklama:
Eleştirel İnşacılık: Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı postpozitivist yaklaşımlarla inceleyen, ABD’de başlayıp, Avrupa’ya 990’larda yayılan akım. Başlıca temsilcileri, Emanuel Adler ve Michael N. Barnett’tir Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Ole Wæver’ın 1990 sonrasında ABD- Avrupa Güvenlik Teorileri Ayrımına göre Avrupa’nın Güvenlik Okulları'nın özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Didier Bigo’nun Sosyolojik Çalışmaları ve Risk Toplumu
B
Saldırgan (offensive) realizm
C
Savunmacı (defensive) realizm
D
Uluslararası İlişkilerin İnşacı teorisi
E
Uluslararası düzende güç ve kurumlar
Açıklama:
Avrupa’nın Güvenlik Okulları
• Gelenekselcilik
• Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
• Kopenhag Okulu
• Didier Bigo’nun Sosyolojik Çalışmaları ve Risk Toplumu
• Post-modernler, feministler vd
ABD’deki Güvenlik Okulları
•Saldırgan (offensive) realizm
• Savunmacı (defensive) realizm
• Diğer realist teoriler (post-klasik vs.)
• Uluslararası İlişkilerin İnşacı teorisi
• Uluslararası düzende güç ve kurumlar
Görüldüğü gibi B,C,D, Ve E seçeneğinde ABD’deki Güvenlik Okulları'nın özellikleri belirtilmiş A seçeneğinde ise Avrupa’nın Güvenlik Okulları'nın özellikleri açıklanmıştır. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
• Gelenekselcilik
• Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
• Kopenhag Okulu
• Didier Bigo’nun Sosyolojik Çalışmaları ve Risk Toplumu
• Post-modernler, feministler vd
ABD’deki Güvenlik Okulları
•Saldırgan (offensive) realizm
• Savunmacı (defensive) realizm
• Diğer realist teoriler (post-klasik vs.)
• Uluslararası İlişkilerin İnşacı teorisi
• Uluslararası düzende güç ve kurumlar
Görüldüğü gibi B,C,D, Ve E seçeneğinde ABD’deki Güvenlik Okulları'nın özellikleri belirtilmiş A seçeneğinde ise Avrupa’nın Güvenlik Okulları'nın özellikleri açıklanmıştır. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 50
Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen; tehditlerin askeri boyutuna odaklanan ve özellikle ABD’de pozitivist yöntemlerle çalışılan, başlıca temsilcisi The Culture of National Security başlıklı eseriyle Peter J. Katzenstein olan güvenlik teorisi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
C
Post-kolonyal Güvenlik Çalışmalar
D
Geleneksel İnşacılık
E
Eleştirel İnşacılık
Açıklama:
Geleneksel İnşacılık: Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen; tehditlerin askeri boyutuna odaklanan ve özellikle ABD’de pozitivist yöntemlerle çalışılan yaklaşım. Başlıca temsilcisi The Culture of National Security başlıklı eseriyle Peter J. Katzenstein’dır. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 51
Postyapısal anlayış aşağıdaki yazardan hangisi tarafından temsil edilmektedir?
Seçenekler
A
Myron Weiner
B
David Campbell
C
Beverly Crawford
D
Ann Tickner
E
Thomas Homer-Dixo
Açıklama:
David Campbell, James Der Derian, Michael Dillon gibi yazarların temsil ettiği post yapısal anlayış devlet-merkezli güvenlik algılamalarına karşı çıkarak, güvenliğin tehditlere işaret eden bir söylem olduğu vurgulanır. Bu söylem, özellikle “kendi” kimliği ile “öteki”(düşman) kimliğinin tanımlanmasına dayanır. Bir başka deyişle, düşman söylemle tanımlanarak tehdit oluşturulur. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Soru 52
Okul, iç güvenlik sorunlarının sınırlar ötesine taşmasıyla iç ve dış güvenlik alanlarının birleştiğini ve bunun sonucunda ulus-ötesi bir “polis” mekanizmasının oluştuğunu ve güvenlik politikaları ürettiğini savunan okul aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Galler Okulu
B
Aberystwyth Okulu
C
Frankfurt Okulu
D
Kopenhag Okulu
E
Paris Okulu
Açıklama:
Paris Okulu: Fransız filozof Michel Foucault ve Fransız sosyolog Pierre Bourdieu’dan esinlenen Didier Bigo’nun geliştirdiği Paris Okulu’nun güvenlik yaklaşımı Avrupa merkezlidir. Okul, iç güvenlik sorunlarının sınırlar ötesine taşmasıyla iç ve dış güvenlik alanlarının birleştiğini ve bunun sonucunda ulus-ötesi bir “polis” mekanizmasının oluştuğunu ve güvenlik politikaları ürettiğini savunur. Güvensizlikler, Paris Okuluna göre söylemle ve uygulanan güvenlik politikaları,yani pratikle inşa edilir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 53
Devletlerin sınırları dışından kaynaklanan askerî tehditleri tanımlayan ifade hangisidir?
Seçenekler
A
Yumuşak güvenlik
B
Sert güvenlik
C
Zor güvenlik
D
Olağan güvenlik
E
Stratejik güvenlik
Açıklama:
Eskinin, devletlerin sınırları dışından kaynaklanan askerî tehditleri ise “sert güvenlik (hard security)” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik çalışmalarının askeri alanla sınırlı tutulması gerektiği görüşüne karşıdır?
Seçenekler
A
Walt
B
Shult
C
Godson
D
Greenwood
E
Buzan
Açıklama:
Walt gibi, Shultz, Godson ve Greenwood tarafından 1993’te derlenen kitabın giriş bölümünde de alan askeri güçle sınırlı olarak değerlendirilmiştir. Genişleme karşıtı yazarlardan Lawrence Freedman (1998) ise, “yaşam kalite sini düşüren her şeyin güvenlik sorunu olarak algılanması halinde alanın odaklandığı konudan uzaklaşacağını” savunmaktadır.
Buzan
Buzan
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Yeni Güvenlik Çalışmalarının Buzan ve Lene Hansen (2009) tarafından özetlendiği sorulardan değildir?
Seçenekler
A
Kimin güvenliği korunmalı ve çalışılmalı?
B
Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür?
C
Güvenlik küresel mi yoksa ulusal bir sorun mudur?
D
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir?
E
Güvenlik epistemolojisi nedir?
Açıklama:
Güvenlik küresel mi yoksa ulusal bir sorun mudur?
Soru 56
A devletinin sınırlarına tank girmesi objektif bakış açısından tehdittir, fakat bu tankların barış gücüne ait kuvvetler olması tehdide bakışı değiştirir. Verilen örnek hangisini açıklar?
Seçenekler
A
Öznel güvenlik
B
Nesnel güvenlik
C
İç güvenlik
D
Dış güvenlik
E
Epistemoloji
Açıklama:
Öznel güvenlik
Soru 57
Sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehdit- savunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması olarak tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
İnşacılık
B
Güvenlik-dışılaştırmak
C
Eleştirel teori
D
Neo realizm
E
Post yapısalcılık
Açıklama:
Güvenlik-dışılaştırmak:sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehdit- savunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması olarak tanımlanır.
Soru 58
Uluslararası ilişkilerde kuvvet kullanımının azalmasını yada kuvvet kullanılmasını normatif olarak savunan, stratejik nükleer tartışmalardaki tehlikeler dikkat çeken ve devletin güvenliği yerine bireyin güvenliğinin analiz merkezine alınmasını öngören anlayış hangisidir?
Seçenekler
A
Eleştirel inşacılık
B
İnsan güvenliği
C
Post-kolonyal güvenlik çalışmaları
D
Stratejik çalışmalar
E
Barış araştırmaları
Açıklama:
Tablo 6.5
Barış araştırmaları
Barış araştırmaları
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi ABD güvenlik okullarındaki anlayış veya teorilerdendir?
Seçenekler
A
Gelenekselcilik
B
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
C
Kopenhag Okulu
D
Saldırgan (ofensive) realizm
E
Post-modernizm
Açıklama:
Tablo 6.6
Saldırgan (ofensive) realizm
Saldırgan (ofensive) realizm
Soru 60
Güvenlik Çalışmaları ile ilgili hangi bilgi doğrudur?
Seçenekler
A
Amerikadaki güvenlik çalışmaları sadece güvenliğe özgüdür.
B
Amerikada pozitivizme meydan okuyan yansıtmacı teoriler hakimdir
C
Avrupa’da Güvenlik Çalışmaları postpozitivist yöntemlerle analiz edilmektedir.
D
Avrupadaki güvenlik teorileri neden-sonuç ilişkileriyle pratiğe hizmet etmektedir.
E
Uluslararası ilişkiler günümüzde Güvenlik Çalışmalarının alt disiplini olarak kabul edilir.
Açıklama:
Avrupa’da Güvenlik Çalışmaları alanında inşacılığın temsilcilerinden biri olan Kopenhag Okulunda güvenlik po zitivist yöntemlerle değil, söyleme dayalı olarak, yani postpozitivist yöntemlerle analiz edilmektedir.
Avrupa’da Güvenlik Çalışmaları postpozitivist yöntemlerle analiz edilmektedir
Avrupa’da Güvenlik Çalışmaları postpozitivist yöntemlerle analiz edilmektedir
Soru 61
Bilgi felsefesi olarak tanımlanan ve bilgiye nasıl ulaşılacağı konusundaki ilke ve yollara işaret eden bir felsefe dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Epistemoloji
B
Etik
C
Estetik
D
Mantık
E
Metafizik
Açıklama:
Epistemoloji: Epistemoloji, bilgi felsefesi olarak tanımlanır. Bilgiye nasıl ulaşılacağı konusundaki ilke ve yollara işaret eden bir felsefe dalıdır.
Soru 62
Sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehdit savunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması olarak tanımlanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Eleştirel İnşacılık
B
Güvenlik-dışılaştırmak
C
Geleneksel İnşacılık
D
Barış Araştırmaları
E
Stratejik Çalışmalar
Açıklama:
Güvenlik-dışılaştırmak: Güvenlikdışılaştırmak, sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehditsavunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması olarak tanımlanır.
Soru 63
Uluslararası İlişkilerde kuvvet kullanımının azalmasını ya da kuvvet kullanılmamasını normatif olarak savunan, stratejik nükleer tartışmalardaki tehlikelere dikkat çeken ve devletin güvenliği yerine bireyin güvenliğinin analiz merkezine alınmasını öngören anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar
B
Feminist Güvenlik Çalışmaları
C
Barış Araştırmaları
D
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
E
Eleştirel İnşacılık
Açıklama:
Barış Araştırmaları: Uluslararası İlişkilerde kuvvet kullanımının azalmasını ya da kuvvet kullanılmamasını normatif olarak savunan, stratejik nükleer tartışmalardaki tehlikelere dikkat çeken ve devletin güvenliği yerine bireyin güvenliğinin analiz merkezine alınmasını öngören anlayış.
Soru 64
Güvenlik Çalışmaları, hangi yıllarda Stratejik Çalışmalar adıyla doğarak, uzun yıllar boyunca realist bakış açısının etkisinde kaldıktan sonra, günümüzde Realist Güvenlik Çalışmaları da dahil olmak üzere pek çok güvenlik teorisine ev sahipliği yapan kapsamlı bir disiplin haline gelmiştir?
Seçenekler
A
1910’larda
B
1930’larda
C
1990’larda
D
1940’larda
E
1960’larda
Açıklama:
Güvenlik Çalışmaları, 1940’larda Stratejik Çalışmalar adıyla doğarak, uzun yıllar boyunca realist bakış açısının etkisinde kaldıktan sonra, günümüzde Realist Güvenlik Çalışmaları da dahil olmak üzere pek çok güvenlik teorisine ev sahipliği yapan kapsamlı bir disiplin haline gelmiştir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa’nın Güvenlik Okulları listesi içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Gelenekselcilik
B
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
C
Kopenhag Okulu
D
Post-modernler ve Feministler
E
Uluslararası İlişkilerin İnşacı teorisi
Açıklama:
Avrupa’nın Güvenlik Okulları
• Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
• Kopenhag Okulu
• Didier Bigo’nun Sosyolojik Çalışmaları
ve Risk Toplumu
• Post-modernler, feministler vd.
• Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
• Kopenhag Okulu
• Didier Bigo’nun Sosyolojik Çalışmaları
ve Risk Toplumu
• Post-modernler, feministler vd.
Soru 66
Savaş, nükleer yayılma, caydırıcılık teorisi, silahlanma yarışı, silahların kontrolü gibi alt-literatürleri olan, ABD ve İngiltere’de yaygın bir anlayışı temsil eden çalışma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmalar
B
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
C
Sosyolojik Çalışmalar
D
Post-kolonyal Güvenlik Çalışmaları
E
Postyapısal Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Stratejik Çalışmalar: Konuyu siyasi-askeri kavramlarla ele alan ve askeri dinamiklere odaklanan geleneksel literatür. Savaş, nükleer yayılma, caydırıcılık teorisi, silahlanma yarışı, silahların kontrolü gibi alt-literatürleri vardır. ABD ve İngiltere’de yaygın bir anlayışı temsil eder.
Soru 67
Literatürde güvenlik teorilerinin bütünü hakkında yapılan geniş bir değerlendirme kime aittir?
Seçenekler
A
Ole Wæver
B
Steve Smith
C
Michel Foucault
D
Didier Bigo
E
Peter Katzenstein
Açıklama:
Literatürde güvenlik teorilerinin bütünü hakkında yapılan geniş bir değerlendirme de Steve Smith’e aittir.
Soru 68
Güvenlik teorilerini genel olarak analiz eden çalışma "Security Studies Today" başlıklı kitaptır. 1999 tarafından kaleme alınan bu kitapta geleneksel güvenlik anlayışı ile birlikte Barış Araştırmaları, feminist ve post-pozitivist yaklaşımlar ayrı bölümler halinde incelenmektedir. Kitap kim tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Ken Booth
B
Kenneth M. Waltz
C
Terry Terriff
D
Hans Morgenthau
E
Alexander Wendt
Açıklama:
Güvenlik teorilerini genel olarak analiz eden diğer bir çalışma da Security Studies Today başlıklı kitaptır. Terry Terriff vd. (1999) tarafından kaleme alınan bu kitapta geleneksel güvenlik anlayışı ile birlikte Barış Araştırmaları, feminist ve post-pozitivist yaklaşımlar ayrı bölümler halinde incelenmektedir.
Soru 69
Uluslararası İlişkiler disiplininde dünya siyasetinde aktörlerin sosyal etkileşimine odaklanan bir yaklaşım olarak devletler arası etkileşim, kimlik, çıkar ve değerlerin eylemleri biçimlendirdiği ve aynı zamanda eylemler tarafından biçimlendirildiği bir öğrenme sürecini yansıtan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Epistemoloji
B
Nesnel Güvenlik
C
Öznel Güvenlik
D
İnşacılık
E
Eleştirel Teori
Açıklama:
İnşacılık: Uluslararası İlişkiler disiplininde inşacılık, dünya siyasetinde aktörlerin sosyal etkileşimine odaklanan bir yaklaşımdır. İnşacılara göre devletler arası etkileşim, kimlik, çıkar ve değerlerin eylemleri biçimlendirdiği ve aynı zamanda eylemler tarafından biçimlendirildiği bir öğrenme sürecini yansıtmaktadır.
Soru 70
David Campbell, James Der Derian, Michael Dillon gibi yazarların temsil ettiği ve devlet-merkezli güvenlik algılamalarına karşı çıkarak, güvenliğin tehditlere işaret eden bir söylem olduğu vurgulayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Post-kolonyal
B
Barışcıl
C
Feminist
D
Stratejik
E
Post-yapısalcılık
Açıklama:
Post-yapısalcılık: Uluslararası İlişkilerde post-yapısal yaklaşımlar öncelikle bilgi, gerçeklik ve anlamın nasıl inşa edildiğini sorunsallaştırarak Batı rasyonalizmi ve pozitivizminin dayandığı temelleri sarsmak hedefiyle ona meydan okumaktadırlar. Anlamın nasıl yerleştirildiği, sorgulandığı ve nasıl yorumlanıp yeniden yerleştirildiği sorusunu sorarak, bilgi pratiklerinin ortaya koyulduğu metinleri ele alarak hâkim hiyerarşileri ters yüz etmeye yönelirler. Bu çerçevede ilk başta teorinin kendisi, her biri yeni egemenlik temelleri kurmaya çalışan anlatılar olarak analiz nesnesi haline gelmektedir. Bu nedenle post-yapısalcı yaklaşımlar için kendilerini “hiçbir yer”de konumlandırmak çok önemlidir. Post-yapısalcı teoriler durdukları bu “hiçbir yer”den geleneksel teorilerin nerede ve nasıl konumlandığını, bir teorinin hangi koşullarda diğerleri karşısında hakim konuma ulaştığını ve teorinin nasıl çoğunlukla keyfi olarak olaylardan ayrıştırıldığını ortaya çıkarmak, böylece hem teori ile pratik, hem de devletler arasındaki verili tüm sınırlara meydan okumak amacındadırlar.
Soru 71
Güvenlik Çalışmaları, 1940’larda Stratejik Çalışmalar adıyla doğarak, günümüzde pek çok güvenlik teorisine ev sahipliği yapan kapsamlı bir disiplin haline gelmiştir. Aşağıdakilerden hangileri güvenlik çalışmalarında etkili olmuştur?
I) Soğuk Savaşın Sona Ermesi
II) Sovyetler Birliğinin Dağılması
III) I. Dünya Savaşının Sona Ermesi
I) Soğuk Savaşın Sona Ermesi
II) Sovyetler Birliğinin Dağılması
III) I. Dünya Savaşının Sona Ermesi
Seçenekler
A
I, II ve III
B
Yalnız I
C
II ve III
D
I ve III
E
I ve II
Açıklama:
Her ne kadar Soğuk Savaş yıllarında eleştirilerle karşılaşsa da (Bkz. Ünite 1-2), esas olarak Soğuk Savaşın sona ermesi Güvenlik Çalışmalarında etkili olmuştur. SSCB’nin dağılması ve iki kutuplu düzenin sona ermesiyle Uluslararası İlişkiler disiplininde başlayan değişimin Güvenlik Çalışmaları alt-disiplini bakımından üç önemli sonucu olmuştur: Güvenlik gündeminin dönüşümü, Güvenlik Çalışmalarının sorgulanması ve yeni yaklaşımların doğması ya da gelişmesi.
Soğuk Savaşın, SSCB’nin dağılması ve iki kutuplu düzenin sona ermesi Güvenlik Çalışmalarında etkili olmuştur.
Soğuk Savaşın, SSCB’nin dağılması ve iki kutuplu düzenin sona ermesi Güvenlik Çalışmalarında etkili olmuştur.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Buzan'ın “beş sektörde güvenlik” yaklaşımını benimsemiş olduğu güvenlik sektörleri yaklaşımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Teknolojik güvenlik
C
Toplumsal güvenlik
D
Siyasi güvenlik
E
Çevre güvenliği
Açıklama:
Buzan, devletlerin askeri, siyasi, toplumsal, ekonomik ve çevresel sorunlarla tehdit edildiği görüşünü ortaya atarak, “beş sektörde güvenlik” yaklaşımını benimsemiştir.
askeri, siyasi, toplumsal, ekonomik ve çevre güvenliği
askeri, siyasi, toplumsal, ekonomik ve çevre güvenliği
Soru 73
Dil, kültür, dini ve ulusal kimlik ile geleneklerin geleneksel kalıplarının gelişimi için kabul edilebilir koşullar dahilinde sürdürülebilirliğine ilişkindir. Bu tanımlama hangi güvenlik sektörleri yaklaşımıdır?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Toplumsal güvenlik
C
Çevre güvenlik
D
Ekonomik güvenlik
E
Siyasi güvenlik
Açıklama:
Toplumsal güvenlik, dil, kültür, dini ve ulusal kimlik ile geleneklerin geleneksel kalıplarının gelişimi için kabul edilebilir koşullar dahilinde sürdürülebilirliğine ilişkindir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi 1990’lardaki çalışmalarda örneklenen bazı yeni güvenlik tehditlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çevre Sorunları
B
Kadın Sorunları
C
İnternet
D
Göç-Kimlik
E
Ekonomik Bağımlılık
Açıklama:
1990’lardaki çalışmalarda örneklenen yeni güvenlik tehditlerinden bazıları şunlardır; Çevre ve kadın sorunları, Göç-Kimlik, Ekonomik Bağımlılık.
İnternet
İnternet
Soru 75
"...bazı yazarlar, güvenlik kavramının yoksulluk, AIDS, çevre sorunları, uyuşturucu kaçakçılığı gibi konuları kapsayacak şekilde derinleştirilmesini önermektedir. ...güvenlik çalışmalarını aşırı derecede genişletmek, kirlilik, çocuk istismarı ve ekonomik sorunların güvenlik tehdidi olarak görülmesini sağlar. Alanı bu şekilde tanımlamak, onun entelektüel tutarlılığına zarar verir ve önemli sorunlara çözüm üretmeyi zorlaştırır" ifadeleri olan ve Güvenlik Çalışmaları alanının askeri güç kullanımı, kullanım tehdidi veya denetimi ile sınırlı tutulmasını iddia eden kişi kimdir?
Seçenekler
A
Stephen M. Walt
B
Beverly Crawford
C
Barry G. Buzan
D
Rebecca Grant
E
Myron Weiner
Açıklama:
Güvenlik Çalışmaları alanının askeri güç kullanımı, kullanım tehdidi veya denetimi ile sınırlı tutulmasını iddia eden Stephen M. Walt şu ifadeleri kullanmıştır: "...bazı yazarlar, güvenlik kavramının yoksulluk, AIDS, çevre sorunları, uyuşturucu kaçakçılığı gibi konuları kapsayacak şekilde derinleştirilmesini önermektedir. ...güvenlik çalışmalarını aşırı derecede genişletmek, kirlilik, çocuk istismarı ve ekonomik sorunların güvenlik tehdidi olarak görülmesini sağlar. Alanı bu şekilde tanımlamak, onun entelektüel tutarlılığına zarar verir ve önemli sorunlara çözüm üretmeyi zorlaştırır"
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Güvenlik Çalışmaları Disiplininin Geleceğine Dair Görüşler sıralaması doğru şekilde verilmiştir?
I) Bir alt-disiplin konuya ilişkin tüm sorunları kapsayacak kadar geniş, ana alan ve diğer alt-alanlardan ayrıştırılabilecek ve tutarlı bir araştırma alanı olabilecek kadar da dar tutulmalıdır
II) askeri tehditler dışındaki sorunları da içerecek şekilde Uluslararası İlişkiler disiplininin parçası olmaya devam etmelidir
III) askeri konularla sınırlı tutularak, Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini olarak varlığını sürdürmelidir.
I) Bir alt-disiplin konuya ilişkin tüm sorunları kapsayacak kadar geniş, ana alan ve diğer alt-alanlardan ayrıştırılabilecek ve tutarlı bir araştırma alanı olabilecek kadar da dar tutulmalıdır
II) askeri tehditler dışındaki sorunları da içerecek şekilde Uluslararası İlişkiler disiplininin parçası olmaya devam etmelidir
III) askeri konularla sınırlı tutularak, Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini olarak varlığını sürdürmelidir.
Seçenekler
A
III- I-II
B
I- II- III
C
II-III-I
D
II-I-III
E
III-II-I
Açıklama:
İlk görüşe göre, alan askeri konularla sınırlı tutularak, Uluslararası İlişkilerin alt-disiplini olarak varlığınısürdürmelidir. Bu çerçevede, Güvenlik Çalışmalarının Realist Güvenlik Çalışmaları ile sınırlı kalması düşüncesi hakimdir (Bkz. Ünite 6).
İkinci görüşe göre, Güvenlik Çalışmaları alt-disiplini yeni gündem ile birlikte anlamını yitirmiştir, bu nedenle Uluslararası İlişkiler genel çatısına yeniden entegre edilmelidir. Örneğin, Richard Betts’e göre (1997), güvenlik kavramının çıkar ve refaha ilişkin tüm konularla özdeşleştirilmesi sonucunda alanın sınırları belirsizleşmiştir.“Bir alt-disiplin konuya ilişkin tüm sorunları kapsayacak
kadar geniş, ana alan ve diğer alt-alanlardan ayrıştırılabilecek ve tutarlı bir araştırma alanı olabilecek kadar da dar tutulmalıdır”. Benzer bir görüş de David Baldwin (1995) tarafından ileri sürülmüştür:“Güvenlik Çalışmaları’nın kapsamının genişletilmesi, zaten alt-disiplin olan Güvenlik Çalışmaları ile ana alan Uluslararası İ
III- I-II
İkinci görüşe göre, Güvenlik Çalışmaları alt-disiplini yeni gündem ile birlikte anlamını yitirmiştir, bu nedenle Uluslararası İlişkiler genel çatısına yeniden entegre edilmelidir. Örneğin, Richard Betts’e göre (1997), güvenlik kavramının çıkar ve refaha ilişkin tüm konularla özdeşleştirilmesi sonucunda alanın sınırları belirsizleşmiştir.“Bir alt-disiplin konuya ilişkin tüm sorunları kapsayacak
kadar geniş, ana alan ve diğer alt-alanlardan ayrıştırılabilecek ve tutarlı bir araştırma alanı olabilecek kadar da dar tutulmalıdır”. Benzer bir görüş de David Baldwin (1995) tarafından ileri sürülmüştür:“Güvenlik Çalışmaları’nın kapsamının genişletilmesi, zaten alt-disiplin olan Güvenlik Çalışmaları ile ana alan Uluslararası İ
III- I-II
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Buzan/Hansen Sınıflandırmasına göre güvenlik teorilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eleştirel İnşacılık
B
İnsan Güvenliği
C
Feminist Güvenlik Çalışmaları
D
Savaş Araştırmaları
E
Post-kolonyal Güvenlik Çalışmalar
Açıklama:
Geleneksel İnşacılık, Eleştirel İnşacılık, Kopenhag Okulu, Eleştirel Güvenlik Çalışmaları, Feminist Güvenlik Çalışmaları, İnsan
Güvenliği, Barış Araştırmaları, Post-kolonyal Güvenlik Çalışmalar, Postyapısal Güvenlik Çalışmaları, Stratejik Çalışmalar, (Neo)
Realizm
Savaş Araştırmaları
Güvenliği, Barış Araştırmaları, Post-kolonyal Güvenlik Çalışmalar, Postyapısal Güvenlik Çalışmaları, Stratejik Çalışmalar, (Neo)
Realizm
Savaş Araştırmaları
Soru 78
Kavram ilk kez Frankfurt Okulu (Frankfurt Sosyal Araştırmalar Ensitütüsü) temsilcilerinden Max Horkheimer tarafından kullanılmıştır. Bu teorinin amacı sosyal bilimlerdeki pozitivist yaklaşımlara meydan okuyup alternatifler sunarak, sosyal ve politik teoriyi yeniden kurgulamaktır. Aşağıdakilerden hangisi bu teoridir?
Seçenekler
A
Eleştirel
B
Post-yapısalcılık
C
Realizm
D
Feminizm
E
Geleneksel
Açıklama:
Eleştirel Teori: Eleştirel teori kavramı ilk kez Frankfurt Okulu (Frankfurt Sosyal Araştırmalar Ensitütüsü) temsilcilerinden Max
Horkheimer tarafından kullanılmıştır. Eleştirel teorinin amacı sosyal bilimlerdeki pozitivist yaklaşımlara meydan okuyup alternatifler sunarak, sosyal ve politik teoriyi yeniden kurgulamaktır
Horkheimer tarafından kullanılmıştır. Eleştirel teorinin amacı sosyal bilimlerdeki pozitivist yaklaşımlara meydan okuyup alternatifler sunarak, sosyal ve politik teoriyi yeniden kurgulamaktır
Soru 79
Uluslararası İlişkilerde bu yaklaşımlar öncelikle bilgi, gerçeklik ve anlamın nasıl inşa edildiğini sorunsallaştırarak Batı rasyonalizmi ve pozitivizminin dayandığı temelleri sarsmak hedefiyle ona meydan okumaktadırlar. Anlamın nasıl yerleştirildiği, sorgulandığı ve nasıl yorumlanıp yeniden yerleştirildiği sorusunu sorarak, bilgi pratiklerinin ortaya koyulduğu metinleri ele alarak hâkim hiyerarşileri ters yüz etmeye yönelirler. Aşağıdaki teorilerden hangisi bu bilgileri içermektedir?
Seçenekler
A
Feminizm
B
Hümanizm
C
Post-Yapısalcılık
D
Eleştirel
E
Realizm
Açıklama:
Post-Yapısalcılık: Uluslararası İlişkilerde bu yaklaşımlar öncelikle bilgi, gerçeklik ve anlamın nasıl inşa edildiğini sorunsallaştırarak Batı rasyonalizmi ve pozitivizminin dayandığı temelleri sarsmak hedefiyle ona meydan okumaktadırlar. Anlamın nasıl yerleştirildiği, sorgulandığı ve nasıl yorumlanıp yeniden yerleştirildiği sorusunu sorarak, bilgi pratiklerinin ortaya koyulduğu metinleri ele alarak hâkim hiyerarşileri ters yüz etmeye yönelirler.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi ABD'deki güvenlik okullarının sahip olduğu teorilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Saldırgan realizm
B
Post-Klasik
C
Uluslararası İlişkilerin İnşacı teorisi
D
Post-Modern
E
Savunmacı realizm
Açıklama:
- Saldırgan (offensive) realizm
• Savunmacı (defensive) realizm
• Diğer realist teoriler (post-klasik vs.)
• Uluslararası İlişkilerin İnşacı teorisi
• Uluslararası düzende güç ve kurumlar
Post-Modern
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Sovyet Sosyalist Cumhuriyet Birliği’nin dağılması ve iki kutuplu düzenin sona ermesiyle Uluslararası İlişkiler disiplininde başlayan değişimin Güvenlik Çalışmaları alt-disiplini bakımından yol açtığı sonuçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Güvenlik gündeminin dönüşümü
B
Güvenlik çalışmalarının sorgulanması
C
Yeni yaklaşımların doğması
D
Güvenlik tanımının doğması
E
Yeni yaklaşımların gelişmesi
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Soğuk Savaş'ın bitimiyle güvenlik çalışmaları sorgulanmış, güvenlik gündeminde dönüşüm yaşanmış, yeni yaklaşımlar doğmuş ve gelişmiştir. Ancak güvenlik tanımı ve güvenlikle ilgili çalışmalar zaten daha öncesinde var olan ve üzerinde düşünülen konular ve kavramlardır.
Soğuk Savaş'ın bitimiyle güvenlik çalışmaları sorgulanmış, güvenlik gündeminde dönüşüm yaşanmış, yeni yaklaşımlar doğmuş ve gelişmiştir. Ancak güvenlik tanımı ve güvenlikle ilgili çalışmalar zaten daha öncesinde var olan ve üzerinde düşünülen konular ve kavramlardır.
Soru 82
Askeri nitelik taşımayan sorunların da Güvenlik Çalışmaları kapsamına alınması aşağıdaki hangi gelişmeyle mümkün olmuştur?
Seçenekler
A
Soğuk Savaş'ın sona ermesi
B
Nükleer gerilimin artması
C
Küreselleşmenin güçlenmesi
D
Güvenlik Çalışmalarının dönüşümü
E
Yeni güvenlik teorilerinin ortaya çıkması
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Soğuk Savaş'ın bitmesiyle ABD-SSCB nükleer gerilimi de sonra ermiş/zayıflamış ve bu sayede askeri nitelik taşımayan sorunların da Güvenlik Çalışmaları dahilinde incelenmesi mümkün olmuştur.
Soğuk Savaş'ın bitmesiyle ABD-SSCB nükleer gerilimi de sonra ermiş/zayıflamış ve bu sayede askeri nitelik taşımayan sorunların da Güvenlik Çalışmaları dahilinde incelenmesi mümkün olmuştur.
Soru 83
Soğuk Savaş sonrasında Barry Buzan devletlerin çeşitli alanlardaki sorunlarla tehdit edildiğini ileri sürmüş ve bu alanlardan yola çıkarak "Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı"nı geliştirmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Buzan’ın Güvenlik Sektörü Yaklaşımı'ndaki sektörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Siyasi güvenlik
B
Çevresel güvenlik
C
İş güvenliği
D
Ekonomik güvenlik
E
Askeri güvenlik
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Barry Buzan geliştirdiği yaklaşımda 5 sektör tanımlamıştır: askeri, ekonomik, siyasi, çevresel ve toplumsal güvenlik. (Not: orijinal sorudaki sosyal güvenlik ve toplumsal güvenlik seçenekleri silinmiştir; çünkü teorideki "societal security"nin Türkçe çevirisi bu kavramlarla karşılanabilir. Doğru şık da "iş güvenliği" olarak değiştirilmiştir. )
Barry Buzan geliştirdiği yaklaşımda 5 sektör tanımlamıştır: askeri, ekonomik, siyasi, çevresel ve toplumsal güvenlik. (Not: orijinal sorudaki sosyal güvenlik ve toplumsal güvenlik seçenekleri silinmiştir; çünkü teorideki "societal security"nin Türkçe çevirisi bu kavramlarla karşılanabilir. Doğru şık da "iş güvenliği" olarak değiştirilmiştir. )
Soru 84
Soğuk Savaş sonrasında geliştirilen aşağıdaki hangi yaklaşım güvenliğin hem devlet içi hem de devlet dışı tehditlerle ilintili olduğunu öne sürmüştür?
Seçenekler
A
Paris okulu
B
Klasik realizm
C
Neorealizm
D
Liberalizm
E
Neoliberalizm
Açıklama:
1990’lardan itibaren Güvenlik Çalışmalarının geleceğine yönelik ne tür sorgulamaların yapıldığını tespit edebileceksiniz.
Soğuk Savaş sonrası geliştirilen Paris Okulu, güvenliğin hem iç hem de dış tehditlerle ilintili olduğunu öne sürmüştür. Sorudaki diğer yaklaşımlar ya bu görüşte değildir ya da Soğuk Savaş öncesinde kurulup geliştirilen yaklaşımlardır.
Soğuk Savaş sonrası geliştirilen Paris Okulu, güvenliğin hem iç hem de dış tehditlerle ilintili olduğunu öne sürmüştür. Sorudaki diğer yaklaşımlar ya bu görüşte değildir ya da Soğuk Savaş öncesinde kurulup geliştirilen yaklaşımlardır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Barry Buzan ve Lene Hansen tarafından yapılan ve 11 farklı güvenlik teorisini içeren sınıflandırma içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Paris Okulu
C
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
D
Feminist Güvenlik Çalışmaları
E
Postyapısal Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Buzan ve Hansen'in yaptığı sınıflandırmada Paris Okulu, sınıflandırma içinde açıkça yer alan 11 adet teoriden biri değildir.
Buzan ve Hansen'in yaptığı sınıflandırmada Paris Okulu, sınıflandırma içinde açıkça yer alan 11 adet teoriden biri değildir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Post-kolonyal Güvenlik Çalışmaları'nı en iyi temsil eden ifadedir?
Seçenekler
A
Üçüncü dünyanın güvenlik dinamikleri farklı teorik açıklamalar gerektirir
B
Güvenliğin başlıca öznesi bireydir, zira devlet bireyin güvensizliklerine çare olamamaktadır
C
Güvenlik askeri-siyasi kavramlarla ele alınmalı ve askeri dinamiklere odaklanılmalıdır
D
Devlet-merkezli bir güvenlik yaklaşımı ile kadınlara özgü güvenlik sorunları anlaşılamaz
E
Uluslararası ilişkilerde kuvvet kullanımı azalmalı veya kuvvet hiç kullanılmamalıdır
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Post-kolonyal Güvenlik Çalışmaları, Batı-merkezli güvenlik kavramsallaştırmalarına karşı çıkarak, Üçüncü Dünya'nın sorunlarına çözüm bulmak ve güvenlik ihtiyaçlarını karşılamak için farklı teorik açıklamalara ihtiyaç olduğunu vurgular
Post-kolonyal Güvenlik Çalışmaları, Batı-merkezli güvenlik kavramsallaştırmalarına karşı çıkarak, Üçüncü Dünya'nın sorunlarına çözüm bulmak ve güvenlik ihtiyaçlarını karşılamak için farklı teorik açıklamalara ihtiyaç olduğunu vurgular
Soru 87
Ole Waever'ın yaptığı sınıflandırmaya göre aşağıdakilerden hangisi Avrupa merkezli güvenlik okullarından biridir?
Seçenekler
A
Saldırgan realizm
B
Savunmacı realizm
C
Gelenekselcilik
D
Uluslararası ilişkilerin inşacı teorisi
E
Uluslararası düzende güç ve kurumlar
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Ole Waever'ın sınıflandırmasında "Gelenekselcilik" Avrupa-merkezi bir güvenlik okulu olarak değerlendirilirken, şıklarda yer alan diğer teoriler "ABD'deki güvenlik okulları" olarak yer almaktadır
Ole Waever'ın sınıflandırmasında "Gelenekselcilik" Avrupa-merkezi bir güvenlik okulu olarak değerlendirilirken, şıklarda yer alan diğer teoriler "ABD'deki güvenlik okulları" olarak yer almaktadır
Soru 88
Avrupa merkezli güvenlik çalışmalarıyla karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi ABD merkezli güvenlik çalışmalarının ayırt edici özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Güvenlik çalışmalarının salt güvenliğe özgü olması
B
Güvenlik çalışmalarında pozitivist yöntemlerin kullanılması
C
Güvenlik çalışmalarında yansıtmacı (reflectivist) yöntemlerin kullanılması
D
Güvenliğin değer yargılarına ve söylemlere bağlı olarak incelenmesi
E
Güvenlik teorilerinin amacının teoriye ve akademiye hizmet etmek olması
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
ABD merkezli güvenlik çalışmaları daha ziyade pozitivist yöntemler kullanırken, Avrupa merkezli çalışmalar yansıtmacı (reflectivist) ve post-pozitivist yöntemleri kullanmaktadır
ABD merkezli güvenlik çalışmaları daha ziyade pozitivist yöntemler kullanırken, Avrupa merkezli çalışmalar yansıtmacı (reflectivist) ve post-pozitivist yöntemleri kullanmaktadır
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası İlişkiler uzmanlarının 1990’ lardaki çalışmalarında üzerinde durduğu yeni güvenlik tehditlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çevre sorunları
B
Kadın sorunları
C
Göç-kimlik sorunları
D
Ekonomik bağımlılık
E
İstihdam sorunları
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
1990'larda uzmanların yaptığı çalışmalarda çevre, göç-kimlik, kadın sorunları ve ekonomik bağımlılık gibi sorunlar ve sisteme yeni tehditler üzerinde durulmuştur; istihdam ise zaten Soğuk Savaş öncesinde var olan politik-ekonomik bir sorundur.
1990'larda uzmanların yaptığı çalışmalarda çevre, göç-kimlik, kadın sorunları ve ekonomik bağımlılık gibi sorunlar ve sisteme yeni tehditler üzerinde durulmuştur; istihdam ise zaten Soğuk Savaş öncesinde var olan politik-ekonomik bir sorundur.
Soru 90
Aşağıdaki uzmanlardan hangisi Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'nı geliştirmiştir?
Seçenekler
A
Jessica Mathews
B
Brad Roberts
C
Barry Buzan
D
Theodore Moran
E
Ole Wæver
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'nı Barry Buzan geliştirmiştir
Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'nı Barry Buzan geliştirmiştir
Soru 91
Devletlerin çeşitli sektörlerdeki sorunlarla tehdit edildiğini öne sürerek Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'nı geliştiren Uluslararası İlişkiler uzmanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lene Hansen
B
Myron Weiner
C
Beverly Crawford
D
Norman Myers
E
Barry Buzan
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Güvenlik Sektörleri yaklaşımını Barry Buzan geliştirmiştir
Güvenlik Sektörleri yaklaşımını Barry Buzan geliştirmiştir
Soru 92
Barry Buzan'in geliştirdiği Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'nda “devletlerin örgütsel istikrarına, hükümet sistemlerine ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkin” olan sektör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik güvenlik
B
Askeri güvenlik
C
Siyasi güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Çevre güvenliği
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Barry Buzan'in geliştirdiği Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'nda “devletlerin örgütsel istikrarına, hükümet sistemlerine ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkin” olan sektör Siyasi Güvenlik sektörüdür
Barry Buzan'in geliştirdiği Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'nda “devletlerin örgütsel istikrarına, hükümet sistemlerine ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkin” olan sektör Siyasi Güvenlik sektörüdür
Soru 93
Soğuk Savaş'ın sona ermek üzere olduğu yıllarda ve Soğuk Savaş sonrasında yazılan eserlerde güvenlik gündemi genişletilmiş ve sistemde yeni tehditlere dikkat çekilmiştir. Aşağıdakilerden hangisinin bu dönemde güvenlik gündemine dahil edilen bir konu olduğu söylenemez?
Seçenekler
A
Salgın hastalıklar
B
Askeri güvenlik
C
Göç-kimlik sorunları
D
Kadın sorunları
E
Ekonomik bağımlılık
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Askeri güvenlik Soğuk Savaş süresince (ve ondan önceki dönemlerde) güvenlik gündeminin temel konusuyken, seçeneklerdeki diğer güvenlik konuları Soğuk Savaş'ın sonuna doğru veya Soğuk Savaş'ın bitiminden sonra gündeme dahil edilmiştir
Askeri güvenlik Soğuk Savaş süresince (ve ondan önceki dönemlerde) güvenlik gündeminin temel konusuyken, seçeneklerdeki diğer güvenlik konuları Soğuk Savaş'ın sonuna doğru veya Soğuk Savaş'ın bitiminden sonra gündeme dahil edilmiştir
Soru 94
Devletlerin bireyin güvensizliklerine çare olamadığını öne süren ve güvenliğin başlıca öznesinin devlet yerine birey olduğunu savunan güvenlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Neorealizm
B
Feminist güvenlik çalışmaları
C
Post-kolonyal güvenlik çalışmaları
D
Eleştirel güvenlik çalışmaları
E
Eleştirel inşacılık
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Devletlerin bireyin güvensizliklerine çare olamadığını öne süren ve güvenliğin başlıca öznesinin devlet yerine birey olduğunu savunan güvenlik teorisi "eleştirel güvenlik çalışmaları"dır.
Devletlerin bireyin güvensizliklerine çare olamadığını öne süren ve güvenliğin başlıca öznesinin devlet yerine birey olduğunu savunan güvenlik teorisi "eleştirel güvenlik çalışmaları"dır.
Soru 95
Askeri ekolün hakim olduğu dönemde farklı fikirler öne sürdükleri için Wyn Jones tarafından "yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlar" olarak betimlenen yazarlar aşağıdaki hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Crawford ve Greenwood
B
Gleick ve Myers
C
Tickner ve Grant
D
Weiner ve Waever
E
Buzan ve Ullman
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Askeri ekolün hakim olduğu dönemde farklı fikirler öne sürdükleri için Wyn Jones tarafından "yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlar" olarak betimlenen yazarlar Buzan ile Ullman'dır.
Askeri ekolün hakim olduğu dönemde farklı fikirler öne sürdükleri için Wyn Jones tarafından "yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlar" olarak betimlenen yazarlar Buzan ile Ullman'dır.
Soru 96
Yaşam kalitesini düşüren herşeyin güvenlik sorunu olarak algılanması halinde Güvenlik Çalışmaları alanının odaklandığı konudan uzaklaşacağını öne süren uzman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stephen M. Walt
B
Ann Tickner
C
David Baldwin
D
Richard Betts
E
Lawrence Freedman
Açıklama:
1990’lardan itibaren Güvenlik Çalışmalarının geleceğine yönelik ne tür sorgulamaların yapıldığını tespit edebileceksiniz.
Yaşam kalitesini düşüren herşeyin güvenlik sorunu olarak algılanması halinde Güvenlik Çalışmaları alanının odaklandığı konudan uzaklaşacağını öne süren uzman Lawrence Freedman'dır.
Yaşam kalitesini düşüren herşeyin güvenlik sorunu olarak algılanması halinde Güvenlik Çalışmaları alanının odaklandığı konudan uzaklaşacağını öne süren uzman Lawrence Freedman'dır.
Soru 97
Kavramların oluşturulması ve bu kavramların pratiğe uyarlanması açısından, ABD kökenli teorilerden farklı olarak Avrupa kökenli güvenlik teorilerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teoriye ve akademiye hizmet etmek
B
Güvenlik çalışmaları alanını genişletmek
C
Pratiğe hizmet etmek
D
Politika oluşturucularına yol göstermek
E
Politik yaşamda neden-sonuç ilişkilerini ortaya çıkarmak
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Kavramların oluşturulması ve bu kavramların pratiğe uyarlanması açısından, Avrupa kökenli güvenlik teorilerinin temel amacı "Teoriye ve akademiye hizmet etmek"tir.
Kavramların oluşturulması ve bu kavramların pratiğe uyarlanması açısından, Avrupa kökenli güvenlik teorilerinin temel amacı "Teoriye ve akademiye hizmet etmek"tir.
Soru 98
Ole Waever’in yaptığı sınıflandırmaya göre aşağıdakilerden hangisi ABD'deki güvenlik okullarından biridir?
Seçenekler
A
Gelenekselcilik
B
Saldırgan Realizm
C
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
D
Kopenhag Okulu
E
Feminizm
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Ole Waever’in yaptığı sınıflandırmaya göre ABD'deki güvenlik okullarından biri Saldırgan Realizm'dir.
Ole Waever’in yaptığı sınıflandırmaya göre ABD'deki güvenlik okullarından biri Saldırgan Realizm'dir.
Soru 99
Güvenlik teorileri işlevleri bakımından ele alındığında, Avrupa kökenli teorilerden farklı olarak ABD kökenli güvenlik teorilerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akademiye hizmet etmek
B
Politika oluşturuculara yol göstermek
C
Teoriye hizmet etmek
D
Post-pozitivist yaklaşımlar geliştirmek
E
Güvenlik kavramının analizi ile ilgilenmek
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Güvenlik teorileri işlevleri bakımından ele alındığında, Avrupa kökenli teorilerden farklı olarak ABD kökenli güvenlik teorilerinin temel amacı politika yapımcılarına yol göstermektir.
Güvenlik teorileri işlevleri bakımından ele alındığında, Avrupa kökenli teorilerden farklı olarak ABD kökenli güvenlik teorilerinin temel amacı politika yapımcılarına yol göstermektir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkin olan, Barry Buzan'ın güvenlik sektörleri yaklaşımıdır?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Siyasi güvenlik
C
Ekonomik güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Çevre güvenliği
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Barry Buzan'ın güvenlik sektörleri yaklaşımı siyasi güvenliktir.
Barry Buzan'ın güvenlik sektörleri yaklaşımı siyasi güvenliktir.
Soru 101
Aşağıdaki yazarlardan hangisi güvenlik çalışmaları alanının askeri güç kullanımı, kullanım tehdidi veya denetimi ile sınırlı tutulmasını iddia etmektedir?
Seçenekler
A
Stephen M. Walt
B
Barry Buzan
C
Tarık Barkavi
D
Ken Booth
E
Richard Wyn Jones
Açıklama:
1990’lardan itibaren Güvenlik Çalışmalarının geleceğine yönelik ne tür sorgulamaların yapıldığını tespit edebileceksiniz.
Askeri güç kullanımı, kullanım tehdidi veya denetimi ile sınırlı tutulmasını iddia eden kişi Stephen M. Walt dir.
Askeri güç kullanımı, kullanım tehdidi veya denetimi ile sınırlı tutulmasını iddia eden kişi Stephen M. Walt dir.
Soru 102
Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı post-pozitivist yaklaşımlarla inceleyen, ABD'de başlayıp Avrupa'ya 1990'larda yayılan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Post kolonyal güvenlik çalışmaları
B
Barış araştırmaları
C
İnsan güvenliği
D
Eleştirel inşacılık
E
Feminist güvenlik çalışmaları
Açıklama:
1990’lardan itibaren Güvenlik Çalışmalarının geleceğine yönelik ne tür sorgulamaların yapıldığını tespit edebileceksiniz.
ABD'de başlayıp Avrupa'ya 1990'larda yayılan Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı post-pozitivist yaklaşım akımı Eleştirel inşacılık dır.
ABD'de başlayıp Avrupa'ya 1990'larda yayılan Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı post-pozitivist yaklaşım akımı Eleştirel inşacılık dır.
Soru 103
Güvenliğin ana öznesinin insan olduğunu vurgulayan ve güvenlik çalışmalarının açlık, az-gelişmişlik, yoksulluk gibi konuları içermesi gerektiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan güvenliği
B
Stratejik çalışmalar
C
(Neo) Realizm
D
Postyapısal güvenlik çalışmaları
E
Geleneksel inşacılık
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Güvenliğin ana öznesinin insan olduğunu vurgulayan ve güvenlik çalışmalarının açlık, az-gelişmişlik, yoksulluk gibi konuları içermesi gerektiğini savunan yaklaşım insan güvenliğidir.
Güvenliğin ana öznesinin insan olduğunu vurgulayan ve güvenlik çalışmalarının açlık, az-gelişmişlik, yoksulluk gibi konuları içermesi gerektiğini savunan yaklaşım insan güvenliğidir.
Soru 104
Güvenlik Çalışmaları alanında Kopenhag Okulu'nun kurucusu olarak kabul edilen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Barry G. Buzan
B
Ann Tickner
C
Ole Waever
D
Inis L. Claude Jr.
E
Hedley Bull
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Güvenlik Çalışmaları alanında Kopenhag Okulu'nun kurucusu olarak kabul edilen düşünür Barry G. Buzan'dır.
Güvenlik Çalışmaları alanında Kopenhag Okulu'nun kurucusu olarak kabul edilen düşünür Barry G. Buzan'dır.
Soru 105
Devletlerin beş sektörde güvenlik sorunlarıyla karşılaştığını öne sürerek Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'nı geliştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Brad Roberts
B
Norman Myers
C
Barry G. Buzan
D
Myron Weiner
E
Ann Tickner
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Devletlerin beş sektörde güvenlik sorunlarıyla karşılaştığını öne sürerek Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'nı geliştiren düşünür Barry G. Buzan'dır.
Devletlerin beş sektörde güvenlik sorunlarıyla karşılaştığını öne sürerek Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'nı geliştiren düşünür Barry G. Buzan'dır.
Soru 106
Askeri ekolün hakim olduğu dönemde farklı fikirler ileri sürdükleri için Wyn Jones tarafından “yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlar” olarak tanımlanan uzmanlar aşağıdaki hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Tickner ve Grant
B
Weiner ve Wæver
C
Gleick ve Homer-Dixon
D
Crawford ve Myers
E
Buzan ve Ullman
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
skeri ekolün hakim olduğu dönemde farklı fikirler ileri sürdükleri için Wyn Jones tarafından “yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlar” olarak tanımlanan uzmanlar Buzan ve Ullman'dır.
skeri ekolün hakim olduğu dönemde farklı fikirler ileri sürdükleri için Wyn Jones tarafından “yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlar” olarak tanımlanan uzmanlar Buzan ve Ullman'dır.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi Barry Buzan tarafından geliştirilen Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'ndaki beş güvenlik sektöründen biri değildir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Siyasi güvenlik
C
Ekonomik güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Siber dünyada güvenlik
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Siber dünyada güvenlik, Barry Buzan tarafından geliştirilen Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'ndaki beş güvenlik sektöründen biri değildir.
Siber dünyada güvenlik, Barry Buzan tarafından geliştirilen Güvenlik Sektörleri Yaklaşımı'ndaki beş güvenlik sektöründen biri değildir.
Soru 108
I) Askeri GüvenlikII) Ekonomik GüvenlikIII) Çevresel GüvenlikYukarıda verilenlerden hangisi Barry Buzan'ın güvenlik sektörü yaklaşım alanlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Askeri Güvenlik, Ekonomik Güvenlik ve Çevresel Güvenlik verilenleri Barry Buzan'ın güvenlik sektörü yaklaşım alanlarına girmektedir.
Askeri Güvenlik, Ekonomik Güvenlik ve Çevresel Güvenlik verilenleri Barry Buzan'ın güvenlik sektörü yaklaşım alanlarına girmektedir.
Soru 109
Aşağıda verilen sorulardan hangisi Buzan ve Lene Hansen'in 1990 sonu güvenlik çalışmalarının temel sorularından değildir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür?
B
Kimin güvenliği korunmalı?
C
Aciliyet güvenlik siyasetinde belirleyici midir?
D
Ekonomik bağımsızlık güvenlik için temel etken midir?
E
Güvenlik epistomolojisi nedir?
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Ekonomik bağımsızlık güvenlik için temel etken konusu Buzan ve Lene Hansen'in güvenlik çalışmalarının temel sorularından değildir
Ekonomik bağımsızlık güvenlik için temel etken konusu Buzan ve Lene Hansen'in güvenlik çalışmalarının temel sorularından değildir
Soru 110
Güvenlikleştirme, sektörel analiz ve bölgesel güvenlik kompleksleri anlayışını benimseyen güvenlik yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geleneksel inşacılık
B
Kopenhag okulu
C
Stratejik çalışmalar
D
Barış araştırmaları
E
Eleştirel güvenlik çalışmaları
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Kopenhag okulu Güvenlikleştirme, sektörel analiz ve bölgesel güvenlik kompleksleri anlayışını benimseyen güvenlik yaklaşımı içinde yer alır
Kopenhag okulu Güvenlikleştirme, sektörel analiz ve bölgesel güvenlik kompleksleri anlayışını benimseyen güvenlik yaklaşımı içinde yer alır
Soru 111
Soğuk savaş sonrası güvenlik çalışmalarında farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Aşağıdakilerden hangisi Beverly Crowford'a ait güvenlik tehditidir?
Seçenekler
A
Ekonomik bağımlılık
B
Göç-Kimlik
C
Kadın Sorunları
D
Çevre Sorunları
E
Kıtlık
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Beverly Crowford'a ait güvenlik tehditi olarak Ekonomik bağımlılık görür
Beverly Crowford'a ait güvenlik tehditi olarak Ekonomik bağımlılık görür
Soru 112
Aşağıdaki yazarlardan hangisi devletlerin askeri, siyasi, toplumsal, ekonomik ve çevresel sorunlarla tehdit edildiği görüşünü ortaya atarak, “beş sektörde güvenlik” yaklaşımını benimsemiştir?
Seçenekler
A
Ullman
B
Buzan
C
Weiner
D
Crawford
E
Myers
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Buzan’ın People, States and Fear (1983) başlıklı kitabı ile güvenlik kavramını askeri tehditlerin ötesine geçecek şekilde kavramsallaştırmıştır. Buzan, devletlerin askeri, siyasi, toplumsal,ekonomik ve çevresel sorunlarla tehdit edildiği görüşünü ortaya atarak, “beş sektörde güvenlik” yaklaşımını benimsemiştir.
Buzan’ın People, States and Fear (1983) başlıklı kitabı ile güvenlik kavramını askeri tehditlerin ötesine geçecek şekilde kavramsallaştırmıştır. Buzan, devletlerin askeri, siyasi, toplumsal,ekonomik ve çevresel sorunlarla tehdit edildiği görüşünü ortaya atarak, “beş sektörde güvenlik” yaklaşımını benimsemiştir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkin tanımını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Çevre güvenliği
B
Ekonomik güvenlik
C
Siyasi güvenlik
D
Askeri güvenlik
E
Toplumsal güvenlik
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Buzan tarafından ortaya atılan beş güvenlik sektörü yaklaşımında ele alınan kategoriler.
Buzan tarafından ortaya atılan beş güvenlik sektörü yaklaşımında ele alınan kategoriler.
Soru 114
Sosyal dünyanın doğa bilimlerinin yöntemleriyle incelenemeyeceği görüşünü savunanlar, felsefi, sosyolojik ve kurucu nitelikteki hangi yöntemlere başvurmaktadırlar?
Seçenekler
A
Öznel
B
Nesnel
C
Söylemsel
D
Post pozitivist
E
Pozitivist
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Güvenlik epistemolojisinde bir diğer epistemolojik tartışma da pozitivistler ve post-pozitivistler arasında süregelmektedir.
Güvenlik epistemolojisinde bir diğer epistemolojik tartışma da pozitivistler ve post-pozitivistler arasında süregelmektedir.
Soru 115
A devletinin sınırlarına nükleer silahları yerleştirmesi nesnel bakış açısından tehdit unsurudur, ancak bu nükleer silahların barış gücüne ait kuvvetler olması tehdide bakışı değiştirir.Yukarıda bahsedilen güvenlik bilgisine nasıl ulaşılacağına ilişkin olarak verilen ifade hangi güvenlik yaklaşımını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Söylemsel yaklaşım
B
Pozitivist yaklaşım
C
Post pozitivist yaklaşım
D
Nesnel yaklaşım
E
Öznel yaklaşım
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Öznel (sübjektif) güvenlik yaklaşımı, materyal ya da objektif tehditlerle ölçülen objektif güvenliğin tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler (dostluk-düşmanlık gibi) süzgecinden geçirilmesini ifade eder.
Öznel (sübjektif) güvenlik yaklaşımı, materyal ya da objektif tehditlerle ölçülen objektif güvenliğin tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler (dostluk-düşmanlık gibi) süzgecinden geçirilmesini ifade eder.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı post-pozitivist yaklaşımlarla inceleyen güvenlik teorisidir?
Seçenekler
A
Geleneksel inşacılık
B
Eleştirel inşacılık
C
Eleştirel güvenlik çalışmaları
D
Feminist güvenlik çalışmaları
E
Postyapısal güvenlik çalışmaları
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Eleştirel inşacılık, Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı post-pozitivist yaklaşımlarla inceleyen, ABD’de başlayıp, Avrupa’ya 1990’larda yayılan akım. Başlıca temsilcileri, Emanuel Adler ve Michael N. Barnett’tir.
Eleştirel inşacılık, Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı post-pozitivist yaklaşımlarla inceleyen, ABD’de başlayıp, Avrupa’ya 1990’larda yayılan akım. Başlıca temsilcileri, Emanuel Adler ve Michael N. Barnett’tir.
Soru 117
I. Güvenlikleştirme II. Sektörel analiz III. Bölgesel güvenlik kompleksleriYukarıda Kopenhag Okulu’nun özünü oluşturan ana yaklaşımlardan hangisi askeri, siyasi, ekonomik, toplumsal ve çevre sektörlerindeki güvenlikleştirmeleri ifade eder?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Kopenhag Okulu’nun özünü oluflturan üç ana yaklaşımı -güvenlikleştirme,sektörel analiz ve bölgesel güvenlik kompleksleri- ortaklaşa çalışmalarında geliştirmişlerdir. Sektörel analiz; askeri, siyasi, ekonomik, toplumsal ve çevresektörlerindeki güvenlikleştirmelerdir.
Kopenhag Okulu’nun özünü oluflturan üç ana yaklaşımı -güvenlikleştirme,sektörel analiz ve bölgesel güvenlik kompleksleri- ortaklaşa çalışmalarında geliştirmişlerdir. Sektörel analiz; askeri, siyasi, ekonomik, toplumsal ve çevresektörlerindeki güvenlikleştirmelerdir.
Soru 118
Aşağıdaklerden hangisi “yerleşmiş geleneğe karşı çıkan” yazarlardan birisidir?
Seçenekler
A
Theodore Moran
B
Jessica Tuchman Mathews
C
Hans J. Morgenthau
D
Brad Roberts
E
Barry G. Buzan
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Barry G. Buzan yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlardan birisidir
Barry G. Buzan yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlardan birisidir
Soru 119
'Devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkindir' tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Toplumsal güvenlik
C
Siyasi güvenlik
D
Ekonomik güvenlik
E
Çevre güvenliği
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Siyasi güvenlik tanımı 'Devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkindir' şeklindedir.
Siyasi güvenlik tanımı 'Devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkindir' şeklindedir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi 'Avrupa’nın Güvenlik Okullarında' yer alan güvenlik teorilerinden biridir?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Saldırgan (offensive) realizm
C
Savunmacı (defensive) realizm
D
Diğer realist teoriler
E
Uluslararası ilişkilerin inşacı teorisi
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Avrupa’nın Güvenlik Okullarında' yer alan güvenlik teorilerinden biri Kopenhag Okulu dur.
Avrupa’nın Güvenlik Okullarında' yer alan güvenlik teorilerinden biri Kopenhag Okulu dur.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi 'Amerika’nın Güvenlik Okullarında' yer alan güvenlik teorilerinden biridir?
Seçenekler
A
Gelenekselcilik
B
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
C
Kopenhag Okulu
D
Saldırgan (offensive) realizm
E
Risk Toplumu
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Saldırgan (offensive) realizm Amerika’nın Güvenlik Okullarında' yer alan güvenlik teorilerinden biridir
Saldırgan (offensive) realizm Amerika’nın Güvenlik Okullarında' yer alan güvenlik teorilerinden biridir
Soru 122
Güvenlik Çalışmaları hangi tarihte, hangi isim ile adıyla ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Güvenlik Çalışmaları 1940 tarihinde, Stratejik Çalışmalar adıyla ortaya çıkmıştır.
B
Güvenlik Çalışmaları,1900 yılında Güvenlik ile ortaya çıkmıştır.
C
Güvenlik Çalışmaları, 1960 tarihinde Soğuk Savaş Çalışmaları olarak ortaya çıkmıştır.
D
Güvenlik Çalışmaları, 1970 tarihinde Reel Çalışmalar olarak ortaya çıkmıştır.
E
Güvenlik Çalışmaları, 1870 yılında Güvenlik Periyotlaması olarak ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Güvenlik Çalışmaları 1940 tarihinde, Stratejik Çalışmalar adıyla ortaya çıkmıştır.
Güvenlik Çalışmaları 1940 tarihinde, Stratejik Çalışmalar adıyla ortaya çıkmıştır.
Soru 123
Güvenlik Gündemi hangi tarihte ilerleme ve genişleme göstermiştir? Neden?
Seçenekler
A
1890 tarihinde Fransız ihtilali ile birlikte ilerleme olmuştur.
B
1970 tarihinde Soğuk Savaşın sona ermesiyle ilerleme olmuştur.
C
1939 tarihinde 2. Dünya savaşı sonrası ilerleme olmuştur.
D
1945 tarihinde 2. Dünya savaşı sonrası ilerleme olmuştur.
E
1970 tarihinde Fransız ihtilali ile birlikte ilerleme olmuştur.
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
1970’lerde başlayan nükleer gerilimin azalması ve soğuk savaşın sona ermesiyle birlikte hızla genişlemeye başlamıştır.
1970’lerde başlayan nükleer gerilimin azalması ve soğuk savaşın sona ermesiyle birlikte hızla genişlemeye başlamıştır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi devletlere karşı tehdit oluşturabilecek askeri güvenlik kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik, geleneklerin korunması ve devamına bağlıdır.
B
Askeri güvenlik, gezegenin korunmasına ilişkindir.
C
Askeri güvenlik, devletlerin saldırı ve savunmaya dayalı silahlı kabiliyetleri ile birbirlerinin niyetlerikonusundaki algılamaları arasında iki-düzeyli karşılıklı etkileşime ilişkindir.
D
Askeri güvenlik, devletlerin refahı için finansmana ve kaynaklara bağlıdır.
E
Askeri güvenlik, devletlerin örgütsel istikrarına bağlıdır.
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Askeri güvenlik, devletlerin saldırı ve savunmaya dayalı silahlı kabiliyetleri ile birbirlerinin niyetleri konusundaki algılamaları arasında iki-düzeyli karşılıklı etkileşime ilişkindir.
Askeri güvenlik, devletlerin saldırı ve savunmaya dayalı silahlı kabiliyetleri ile birbirlerinin niyetleri konusundaki algılamaları arasında iki-düzeyli karşılıklı etkileşime ilişkindir.
Soru 125
ABD ve Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları, ilk olarak nasıl ayrılmışlardır?
Seçenekler
A
Feminist Güvenlik Çalışmalarından dolayı ayrılmıştır.
B
İnsan güvenliği açısından ayrılmıştır.
C
Stratejik Çalışmalardan dolayı ayrılmıştır.
D
Güvenlik Çalışmalarından dolayı ayrılmıştır.
E
Uluslararası ilişkilerin genel teorileri ile bağlantıları bakımından ayrılmıştır.
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
ABD ve Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları, ilk olarak Uluslararası ilişkilerin genel teorileri ile bağlantıları bakımından ayrılmıştır.
ABD ve Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları, ilk olarak Uluslararası ilişkilerin genel teorileri ile bağlantıları bakımından ayrılmıştır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi ABD ve Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları arasındaki farklılıklardan biridir?
Seçenekler
A
Söylem analizi
B
Epistemolojik ayrımlar
C
Ampirik analizler
D
Pozitivist yöntem
E
Değer yargıları
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
ABD ve Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları arasındaki farklılıkların kökeninde epistemolojik ayrımlar da bulunmaktadır.
ABD ve Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları arasındaki farklılıkların kökeninde epistemolojik ayrımlar da bulunmaktadır.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi genel olarak bakıldığında, pozitivist epistemolojiye sahip Güvenlik Çalışmaları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Türkiye merkezli Güvenlik Çalışmaları
B
Ortadoğu merkezli Güvenlik Çalışmaları
C
Asya merkezli Güvenlik Çalışmaları
D
ABD merkezli Güvenlik Çalışmaları
E
Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Genelleme yapıldığında, ABD merkezli Güvenlik Çalışmalarının pozitivist, Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmalarının da post-pozitivist epistemolojiye sahip olduğu görüşünü benimsemek mümkündür.
Genelleme yapıldığında, ABD merkezli Güvenlik Çalışmalarının pozitivist, Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmalarının da post-pozitivist epistemolojiye sahip olduğu görüşünü benimsemek mümkündür.
Soru 128
ABD’deki güvenlik teorilerin genel olarak işlevi nedir?
Seçenekler
A
Güvenlik tehdidi oluşturmaktır.
B
Stratejik yardımda bulunmaktır.
C
Teoride kuramsal yaklaşım üretmeye yön vermektir.
D
Kavramsal yaklaşımlar üretmektir
E
Neden-sonuç ilişkileri ortaya koyarak politika oluşturuculara yol göstermektir
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
ABD’deki güvenlik teorilerin genel olarak işlevi neden-sonuç ilişkileri ortaya koyarak politika oluşturuculara yol göstermek, yani pratiğe hizmet etmektir.
ABD’deki güvenlik teorilerin genel olarak işlevi neden-sonuç ilişkileri ortaya koyarak politika oluşturuculara yol göstermek, yani pratiğe hizmet etmektir.
Soru 129
Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen güvenlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geleneksel İnşacılık
B
Eleştirel İnşacılık
C
İnsan Güvenliği
D
Stratejik Çalışmalar
E
Realizm
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Geleneksel İnşacılık: Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen; tehditlerin askeri boyutuna odaklanan ve özellikle ABD’de pozitivist yöntemlerle çalışılan yaklaşımdır.
Geleneksel İnşacılık: Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen; tehditlerin askeri boyutuna odaklanan ve özellikle ABD’de pozitivist yöntemlerle çalışılan yaklaşımdır.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi Buzan'a göre çevre güvenliği yaklaşımını tanımlar?
Seçenekler
A
Devletlerin saldırı ve savunmaya dayalı silahlı kabiliyetleri ile birbirlerinin niyetleri konusundaki algılamaları arasında iki-düzeyli karşılıklı etkileşime ilşkindir.
B
Devletlerin örgütsel istikrarı, hükümet sistemleri ve onlara meşruiyet veren ideolojilere ilişkindir.
C
Devletin gücünü ve refahını kabul edilebilir düzeyde sürdürebilmek için kaynaklara, finansmana ve pazarlara erişime ilişkindir.
D
Dil, kültür, dini ve ulusal kimlik ile geleneklerin geleneksel kalıplarının gelişimi için kabul edilebilir koşullar dahilinde sürdürülebilirliğine ilişkindir.
E
Tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkindir.
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Buzan'a göre çevre güvenliği, Tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkindir.
Buzan'a göre çevre güvenliği, Tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkindir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi Buzan ve Lene Hansen'e göre yeni güvenlik çalşlmalarını beş temel sorusundan biri değildir?
Seçenekler
A
Kimin güvenliği korunmalı ve çalışılmalı?
B
Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür?
C
Güvenlik sadece dış sınırlara yönelik tehditlerle mi ilgilidir, iç tehditleri de kapsar mı?
D
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı uluslararası ilişkiler midir?
E
Güvenlik epistemolojisi nedir?
Açıklama:
1990’lardan itibaren Güvenlik Çalışmalarının geleceğine yönelik ne tür sorgulamaların yapıldığını tespit edebileceksiniz.
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir? Güvenlik Çalışmalarında rasyonel aç›klamalar çeşitli yaklaşımlarca kullanılır ve materyal tehditler karşısında aktörlerin (özellikle devletlerin) rasyonel davranıp, gerekli önlemleri alacakları varsayılır (Özellikle Realist Güvenlik Çalışmaları). Mesela, Soğuk Savaş sırasında SSCB tehdidi nedeniyle, caydırıcılık sağlamak amacıyla ABD’nin nükleer silahlanması rasyonel modellemelere uygundur. Bazı yaklaşımlarda ise güvenlik aciliyet içeren siyasi bir kavram olarak değerlendirilir ve bu aciliyet/tehlike aktörlerce radikal ve istisnai önlemler alınmasını gerektirir.
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir? Güvenlik Çalışmalarında rasyonel aç›klamalar çeşitli yaklaşımlarca kullanılır ve materyal tehditler karşısında aktörlerin (özellikle devletlerin) rasyonel davranıp, gerekli önlemleri alacakları varsayılır (Özellikle Realist Güvenlik Çalışmaları). Mesela, Soğuk Savaş sırasında SSCB tehdidi nedeniyle, caydırıcılık sağlamak amacıyla ABD’nin nükleer silahlanması rasyonel modellemelere uygundur. Bazı yaklaşımlarda ise güvenlik aciliyet içeren siyasi bir kavram olarak değerlendirilir ve bu aciliyet/tehlike aktörlerce radikal ve istisnai önlemler alınmasını gerektirir.
Soru 132
Güvenlik alanında teorik açıdan verimlilik esas olarak hangi yıllarda başlamıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1995
C
2000
D
2005
E
2006
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Soğuk Savaşın sona erişinin Güvenlik Çalışmaları açısından bir diğer sonucu da alt-disiplinin pek çok alt parçaya bölünmesidir. Wæver ve Buzan’a göre (2007), Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından yoğun bir teorileşme dönemine girilmiştir. Aslında, Soğuk Savaşın her döneminde, ama özellikle sonuçlanmasına yakın zamanlarda Stratejik Çalışmalara alternatif çeşitli teoriler mevcuttu. Fakat, güvenlik alanında teorik açıdan verimlilik esas olarak 1990’larda başlamıştır.
Soğuk Savaşın sona erişinin Güvenlik Çalışmaları açısından bir diğer sonucu da alt-disiplinin pek çok alt parçaya bölünmesidir. Wæver ve Buzan’a göre (2007), Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından yoğun bir teorileşme dönemine girilmiştir. Aslında, Soğuk Savaşın her döneminde, ama özellikle sonuçlanmasına yakın zamanlarda Stratejik Çalışmalara alternatif çeşitli teoriler mevcuttu. Fakat, güvenlik alanında teorik açıdan verimlilik esas olarak 1990’larda başlamıştır.
Soru 133
Buzan/Hansen sınıflandırmasına göre Güvenlik teorilerinden güvenliğin ana öznesinin insan olduğunu vurgulayan ve güvenlik çalışmalarının açlık, az-gelişmişlik, yoksulluk gibi konuları içermesi gerektiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eleştirel Güvenlik Çalışlmaları
B
İnsan Güvenliği
C
Feminist Güvenlik Çalışlmaları
D
Barış Araştırmaları
E
Stratejik Çalışmalar
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Buzan/Hansen sınıflandırmasına göre Güvenlik teorilerinden güvenliğin ana öznesinin insan olduğunu vurgulayan ve güvenlik çalışmalarının açlık, az-gelişmişlik, yoksulluk gibi konuları içermesi gerektiğini savunan yaklaşım insan güvenliği yaklaşımıdır.
Buzan/Hansen sınıflandırmasına göre Güvenlik teorilerinden güvenliğin ana öznesinin insan olduğunu vurgulayan ve güvenlik çalışmalarının açlık, az-gelişmişlik, yoksulluk gibi konuları içermesi gerektiğini savunan yaklaşım insan güvenliği yaklaşımıdır.
Soru 134
Türkçe literatürde güvenlik teorilerinin bütünü hakkında yap›lan değerlendirmeye ilk kez kimin makalesinde rastlanmıştır?
Seçenekler
A
Oktay Tanrısever
B
Pelin Akar
C
Hasan Lütfi
D
Mustafa Diyar
E
Süleyman Aydın
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Türkçe literatürde bu yönde bir değerlendirmeye ilk kez Oktay Tanrısever’in (2005) güvenlik kavramını incelediği makalede rastlanmaktadır.
Türkçe literatürde bu yönde bir değerlendirmeye ilk kez Oktay Tanrısever’in (2005) güvenlik kavramını incelediği makalede rastlanmaktadır.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi ABD’deki Güvenlik Çalışmaları’nı yönlendirirken,salt güvenliğe özgü teoriler Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmalarını şekillendirmiş ve Uluslararası ilişkiler teorilerini etkilemiştir?
Seçenekler
A
Salt Güvenlik
B
Epistomolojik Ayrımlar
C
Post Modern Yaklaşımlar
D
Eleştirel Yaklaşımlar
E
Uluslararası İlişkiler Teorileri
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Uluslararası İlişkiler Teorileri ABD’deki Güvenlik Çalışmaları’nı yönlendirirken,salt güvenliğe özgü teoriler Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmalarını şekillendirmiş ve Uluslararası ilişkiler teorilerini etkilemiştir.
Uluslararası İlişkiler Teorileri ABD’deki Güvenlik Çalışmaları’nı yönlendirirken,salt güvenliğe özgü teoriler Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmalarını şekillendirmiş ve Uluslararası ilişkiler teorilerini etkilemiştir.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi ABD’deki güvenlik teorilerin genel işlevidir?
Seçenekler
A
Neden-sonuç ilişkilerini ortaya koyarak politika oluşturuculara yol göstermek, yani pratiğe hizmet etmek
B
Güvenlik teorilerinin amacı teoriye ve akademiye hizmet etmek
C
Güvenlik kavramının analizi ile ilgilenmek
D
post-pozitivist epistemolojiye sahip olduğu görüşünü benimsemek
E
Genelleme Yapmak
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
ABD’deki güvenlik teorilerin genel işlevi neden-sonuç ilişkilerini ortaya koyarak politika oluşturuculara yol göstermek, yani pratiğe hizmet etmektir.
ABD’deki güvenlik teorilerin genel işlevi neden-sonuç ilişkilerini ortaya koyarak politika oluşturuculara yol göstermek, yani pratiğe hizmet etmektir.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi yapısal realizm ve İngiliz Okulu’nun önde gelen temsilcilerinden ve Güvenlik Çalışmaları alanında Kopenhag Okulu’nun kurucusu olarak tanınmaktadır?
Seçenekler
A
Barry G. Buzan
B
Peter H. Gleick
C
Thomas Homer-Dixon
D
Myron Weiner
E
Beverly Crawford
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Barry G. Buzan, Yapısal realizm ve İngiliz Okulu’nun önde gelen temsilcilerinden ve Güvenlik Çalışmaları alanında Kopenhag Okulu’nun kurucusu olarak tanınmaktadır.
Barry G. Buzan, Yapısal realizm ve İngiliz Okulu’nun önde gelen temsilcilerinden ve Güvenlik Çalışmaları alanında Kopenhag Okulu’nun kurucusu olarak tanınmaktadır.
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi Barry G. Buzan tarafından ortaya atılan beş güvenlik sektörü yaklaşımında ele alınan ana kategorilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Siyasi güvenlik
C
Eğitimsel güvenlik
D
Ekonomik güvenlik
E
Çevre güvenlik
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Barry G. Buzan tarafından ortaya atılan beş güvenlik sektörü yaklaşımında ele alınan ana kategoriler şunlardır: Askeri güvenlik, Siyasi güvenlik, Ekonomik güvenlik, Çevre güvenlik, Toplumsal güvenlik.
Barry G. Buzan tarafından ortaya atılan beş güvenlik sektörü yaklaşımında ele alınan ana kategoriler şunlardır: Askeri güvenlik, Siyasi güvenlik, Ekonomik güvenlik, Çevre güvenlik, Toplumsal güvenlik.
Soru 139
Felsefi olarak anlayış ve uygulamalarının merkezine insanın ihtiyaçlarını yerleştirmeyi hedefleyen topyekûn bir yenilenme girişimine genel olarak ne denir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Yeni güvenlik
C
Ekonomik güvenlik
D
Eğitimsel güvenlik
E
Çevresel güvenlik
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Felsefi olarak anlayış ve uygulamalarının merkezine insanın ihtiyaçlarını yerleştirmeyi hedefleyen topyekûn bir yenilenme girişimine yeni güvenlik denir.
Felsefi olarak anlayış ve uygulamalarının merkezine insanın ihtiyaçlarını yerleştirmeyi hedefleyen topyekûn bir yenilenme girişimine yeni güvenlik denir.
Soru 140
Bilgi felsefesi olarak tanımlanan ve bilgiye nasıl ulaşılacağı konusundaki ilke ve yollara işaret eden bir felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekoloji
B
Sosyoloji
C
Antropoloji
D
Histoloji
E
Epistemoloji
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Bilgi felsefesi olarak tanımlanan ve bilgiye nasıl ulaşılacağı konusundaki ilke ve yollara işaret eden felsefe dalına epistemoloji denir.
Bilgi felsefesi olarak tanımlanan ve bilgiye nasıl ulaşılacağı konusundaki ilke ve yollara işaret eden felsefe dalına epistemoloji denir.
Soru 141
Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı post-pozitivist yaklaşımlarla inceleyen, ABD’de başlayıp, Avrupa’ya 1990’larda yayılan ve başlıca temsilcileri, Emanuel Adler ve Michael N. Barnett olan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eleştirel inşacılık
B
Geleneksel inşacılık
C
İnsan güvenliği
D
Realizm
E
Stratejik çalışmalar
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı post-pozitivist yaklaşımlarla inceleyen, ABD’de başlayıp, Avrupa’ya 1990’larda yayılan ve başlıca temsilcileri, Emanuel Adler ve Michael N. Barnett olan akım eleştirel inşacılık akımıdır.
Devlet yerine toplulukların askeri güvenliğini özellikle söyleme dayalı post-pozitivist yaklaşımlarla inceleyen, ABD’de başlayıp, Avrupa’ya 1990’larda yayılan ve başlıca temsilcileri, Emanuel Adler ve Michael N. Barnett olan akım eleştirel inşacılık akımıdır.
Soru 142
Sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehdit savunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Öznel güvenlik
B
Nesnel güvenlik
C
Güvenlik dışılaştırmak
D
Güvenlik sorunu
E
Çevresel güvenlik
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehdit savunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması Güvenlik dışılaştırmak olarak tanımlanmaktadır.
Sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehdit savunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması Güvenlik dışılaştırmak olarak tanımlanmaktadır.
Soru 143
1990’larda güvenlik teorileri birisi ABD, diğeri de Avrupa merkezli olmak üzere iki kümede toplanmıştır. Aşağıdakilerden hangisinde hem Avrupa merkezli hemde ABD merkezli teori aynı şıkta verilmiştir?
Seçenekler
A
Gelenekselcilik - Kopenhag Okulu
B
Saldırgan realizm - Savunmacı realizm
C
Eleştirel güvenlik çalışmaları - gelenekselcilik
D
Eleştirel güvenlik çalışmaları - Saldırgan realizm
E
Uluslararası düzende güç ve kurumlar - Savunmacı realizm
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
1990’larda güvenlik teorileri birisi ABD, diğeri de Avrupa merkezli olmak üzere iki kümede toplanmıştır. ABD merkezli teoriler şunlardır;Gelenekselcilik, Eleştirel güvenlik çalışmaları, Kopenhag Okulu, Didier Bigo’nun Sosyolojik Çalışmaları ve Risk Toplumu, Post-modernler, feministler vd. Avrupa merkezli teoriler şunlardır;Saldırgan realizm, Savunmacı realizm, Diğer realist teoriler (post-klasik vs.), Uluslararası ilişkilerin inşacı teorisi, Uluslararası düzende güç ve kurumlar.
1990’larda güvenlik teorileri birisi ABD, diğeri de Avrupa merkezli olmak üzere iki kümede toplanmıştır. ABD merkezli teoriler şunlardır;Gelenekselcilik, Eleştirel güvenlik çalışmaları, Kopenhag Okulu, Didier Bigo’nun Sosyolojik Çalışmaları ve Risk Toplumu, Post-modernler, feministler vd. Avrupa merkezli teoriler şunlardır;Saldırgan realizm, Savunmacı realizm, Diğer realist teoriler (post-klasik vs.), Uluslararası ilişkilerin inşacı teorisi, Uluslararası düzende güç ve kurumlar.
Soru 144
ABD kökenli Güvenlik Çalışmalarında, Uluslararası ilişkiler kuramları (neorealizm, inşacılık, kurumsalcılık gibi) güvenliği anlamak ve açıklamak için kullanılır. Aşağıdakilerden hangisinde bu durum çerçevesinde yapılan bir çıkarım olabilir?
Seçenekler
A
Salt güvenliğe özgü teori yoktur
B
Sadece güvenlik ön plandadır
C
Ekonomik güvenlik gözardı edilmektedir
D
Gelenekselcilik ön plandadır
E
Çevresel güvenlik yoktur
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
ABD kökenli Güvenlik Çalışmalarında, Uluslararası ilişkiler kuramları (neorealizm, inşacılık, kurumsalcılık gibi) güvenliği anlamak ve açıklamak için kullanılır. Bir başka deyişle, ABD’de artık salt güvenliğe özgü teori yoktur.
ABD kökenli Güvenlik Çalışmalarında, Uluslararası ilişkiler kuramları (neorealizm, inşacılık, kurumsalcılık gibi) güvenliği anlamak ve açıklamak için kullanılır. Bir başka deyişle, ABD’de artık salt güvenliğe özgü teori yoktur.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi güvenlikleştirmenin mutlak unsurları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Acil önlemler
B
Dinleyici kitlenin tehdit söylemine yönelik onayı
C
Rutin siyasi süreçlerin dışına taşan önlemler
D
Tehdit karşısında önlem almaya yetkili aktörlerin tehdit söylemi
E
Silahlı saldırı
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Silahlı saldırı güvenlikleştirmenin mutlak unsurları arasında yer almaz
Silahlı saldırı güvenlikleştirmenin mutlak unsurları arasında yer almaz
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi “yeni güvenlik tehdidi” alanlarından biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Askeri ve stratejik rekabet
B
Göç ve kimlik konuları
C
Ekonomik bağımlılık
D
Kadın sorunları
E
Çevre sorunları
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Askeri ve stratejik rekabet “yeni güvenlik tehdidi” alanlarından biri olarak değerlendirilemez
Askeri ve stratejik rekabet “yeni güvenlik tehdidi” alanlarından biri olarak değerlendirilemez
Soru 147
Bilgiye nasıl ulaşılacağı konusundaki ilke ve yollara işaret eden felsefe dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Epistemoloji
B
Hermeneutik
C
Mantık
D
Etik
E
Analitik
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Bilgiye nasıl ulaşılacağı konusundaki ilke ve yollara işaret eden felsefe dalına epistemoloji adı verilir.
Bilgiye nasıl ulaşılacağı konusundaki ilke ve yollara işaret eden felsefe dalına epistemoloji adı verilir.
Soru 148
Üçüncü Dünya’nın güvenlik dinamiklerinin farklı teorik açıklamalar gerektirdiğini ileri süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Feminist Güvenlik Çalışmaları
B
Post-kolonyal güvenlik anlayışı
C
Stratejik Çalışmalar
D
Neorealizm
E
İnşacılık
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Üçüncü Dünya’nın güvenlik dinamiklerinin farklı teorik açıklamalar gerektirdiğini ileri süren yaklaşım Post-kolonyal güvenlik anlayışıdır.
Üçüncü Dünya’nın güvenlik dinamiklerinin farklı teorik açıklamalar gerektirdiğini ileri süren yaklaşım Post-kolonyal güvenlik anlayışıdır.
Soru 149
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi güvenliğin normlar, algılamalar, tarih ve devletlerarası ilişkiler süzgecinden geçirilerek yeniden değerlendirilmesini savunmaktadır?
Seçenekler
A
Güvenlik epistemolojisi
B
Nesnel güvenlik
C
Öznel güvenlik
D
Paris Okulu
E
Ulus-ötesi polis mekanizması
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Öznel güvenlik güvenliğin normlar, algılamalar, tarih ve devletlerarası ilişkiler süzgecinden geçirilerek yeniden değerlendirilmesini savunmaktadır
Öznel güvenlik güvenliğin normlar, algılamalar, tarih ve devletlerarası ilişkiler süzgecinden geçirilerek yeniden değerlendirilmesini savunmaktadır
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi ABD’deki güvenlik okulları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gelenekselcilik
B
Saldırgan realizm
C
Savunmacı realizm
D
Uluslararası ilişkilerin inşacı teorisi
E
Uluslararası düzende güç ve kurumla
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Gelenekselcilik ABD’deki güvenlik okulları arasında yer almaz
Gelenekselcilik ABD’deki güvenlik okulları arasında yer almaz
Soru 151
Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnşacılık
B
Realizm
C
İdealizm
D
Fonksiyonalizm
E
Neorealizm
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen yaklaşım İnşacılıktır.
Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen yaklaşım İnşacılıktır.
Soru 152
Temeli Barış ve Çatışma Araştırma Merkezi’nde Avrupa Güvenliği çalışma grubunca atılan yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Eleştirel İnşacılık
C
Stratejik Çalışmalar
D
Neorealizm
E
Feminist Güvenlik Çalışmaları
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Cevap, Kopenhag Okulu'dur.
Cevap, Kopenhag Okulu'dur.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi ABD kökenli güvenlik çalışmalarından (okullarından) biridir?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Eleştirel güvenlik çalışmaları
C
Gelenekselcilik
D
Savunmacı realizm
E
Bigo’nun sosyolojik çalışmaları
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Cevap, savunmacı realizm'dir
Cevap, savunmacı realizm'dir
Soru 154
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinin güvenlik alanında devlet-merkezli, materyalist, güç-politikasına ve çatışma varsayımına dayalı çalışmalar yaptığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Eleştirel güvenlik çalışmaları
C
Feminist güvenlik çalışmaları
D
İnsan güvenliği
E
Neo-realizm
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Cevap, Neo-realizm'dir.
Cevap, Neo-realizm'dir.
Soru 155
Aşağıdaki isimlerden hangisi Geleneksel İnşacı yaklaşımın en önemli temsilcisi ve The Culture of National Security başlıklı kitabın da yazarıdır?
Seçenekler
A
Peter J. Katzenstein
B
Tarık Barkawi
C
Lene Hansen
D
Ken Booth
E
David Campell
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Cevap, Peter J. Katzenstein'dir.
Cevap, Peter J. Katzenstein'dir.
Soru 156
Kopenhag Okulu güvenlik konusunu incelerken temel olarak aşağıdaki hangi yönetimi kullanmaktadır?
Seçenekler
A
Pozitivizm
B
Post-pozitivizm
C
Rasyonalizm
D
Oyun kuramı
E
Tutuklunun ikilemi
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Post-pozitivizm
Post-pozitivizm
Soru 157
Aşağıdakilerden hangileri, Soğuk Savaşın sona ermesinin Güvenlik Çalışmaları üzerindeki etkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Stratejik Çalışmaların başat gücünün artması
B
Güvenlik gündeminin dönüşümü
C
Güvenlik Çalışmalarının sorgulanması
D
Yeni güvenlik tehditlerinin ve aktörlerinin varlığının tartışılması
E
Yeni güvenlik yaklaşımlarının doğması ya da gelişmesi
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Stratejik Çalışmaların başat gücünün artması, bu nedenler arasında yer almaz.
Stratejik Çalışmaların başat gücünün artması, bu nedenler arasında yer almaz.
Soru 158
Aşağıdakilerden hangisi, Barry Buzan’ın güvenlik sektörleri yaklaşımındaki sektörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Ekonomik güvenlik
C
Toplumsal güvenlik
D
Çevresel güvenlik
E
Siber güvenlik
Açıklama:
1990’lardan itibaren Güvenlik Çalışmalarının geleceğine yönelik ne tür sorgulamaların yapıldığını tespit edebileceksiniz.
Cevap, Siber güvenlik'tir.
Cevap, Siber güvenlik'tir.
Soru 159
Stephen M. Walt, Güvenlik Çalışmaları alanının aşağıdaki sorunlardan hangisiyle ilgilenmesi gerektiğini savunur?
Seçenekler
A
Ekolojik sorunlar
B
Kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidi
C
Mülteciler
D
Ekonomik istikrarsızlıklar
E
Başarısız devletler
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Cevap, kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidi'dir.
Cevap, kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidi'dir.
Soru 160
Aşağıdakilerden hangisi, Soğuk Savaş sonrasında Güvenlik Çalışmaları alanının geleceğine dair tartışmalar arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Güvenlik Çalışmalarının sadece çevre güvenliği ile sınırlı tutulması
B
Güvenlik Çalışmalarının Uluslararası İlişkilerin alt disiplini olması
C
Güvenlik Çalışmalarının Uluslararası İlişkiler alanına entegre edilmesi
D
Güvenlik Çalışmalarının askeri sorunların analiziyle sınırlı tutulması
E
Güvenlik Çalışmalarının her türlü güvenlik tehdidini kapsaması
Açıklama:
1990’lardan itibaren Güvenlik Çalışmalarının geleceğine yönelik ne tür sorgulamaların yapıldığını tespit edebileceksiniz.
Cevap, Güvenlik Çalışmalarının sadece çevre güvenliği ile sınırlı tutulması'dır.
Cevap, Güvenlik Çalışmalarının sadece çevre güvenliği ile sınırlı tutulması'dır.
Soru 161
Aşağıdakilerden hangisi, güvenlik epistemolojileri arasında değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Pozitivizm
B
Söylemsel yaklaşım
C
Sınırlı yaklaşım
D
Post-pozitivizm
E
Nesnel yaklaşım
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Cevap, Sınırlı yaklaşım'dır.
Cevap, Sınırlı yaklaşım'dır.
Soru 162
Aşağıdakilerden hangisi, Kopenhag Okulu’nun temel yaklaşımları arasında değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Bölgesel güvenlik kompleksleri
B
Güvenlikleştirme
C
Güvenlik sektörleri
D
Özgürleştirme
E
Güvenlik-dışılaştırma
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Cevap Özgürleştirme'dir.
Cevap Özgürleştirme'dir.
Soru 163
Aşağıdaki yazarlardan hangisi, Kopenhag Okulu temsilcilerinden biridir?
Seçenekler
A
Michel Foucault
B
Ole Wæver
C
Didier Bigo
D
Peter Katzenstein
E
Tarık Barkawi
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Cevap, Ole Wæver'dir.
Cevap, Ole Wæver'dir.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi, Eleştirel Güvenlik Çalışmalarının temel kavramı olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Güvenlik-dışılaştırma
B
Güvenlikleştirme
C
Özgürleştirme
D
Güvenlik inşası
E
Güvenlik kültürü
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Sorunun cevabı, Özgürleştirme'dir.
Sorunun cevabı, Özgürleştirme'dir.
Soru 165
Post-yapısal Güvenlik Çalışmalarında, güvenlik bilgisine ulaşmak için aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Söylem analizi
B
Nesnel epistemoloji
C
Öznel epistemoloji
D
Oyun teorisi
E
Çatışma analizi
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Cevap, Söylem analizi'dir.
Cevap, Söylem analizi'dir.
Soru 166
Aşağıdaki yazarlardan hangisi, Eleştirel Güvenlik Çalışmaları alanının temsilcilerinden biri olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Ken Booth
B
Kenneth M. Waltz
C
Hans Morgenthau
D
Alexander Wendt
E
Joseph Nye
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Cevap, Ken Booth'tur.
Cevap, Ken Booth'tur.
Soru 167
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaşın sona ermesiyle Güvenlik Çalışmaları alt-disiplininin etkilendiği sonuçlardan biridir?
Seçenekler
A
Güvenlik çalışmaları alt-disiplini sona ermiştir.
B
Güvenlik çalışmalarında yenilik arayışı durmuştur.
C
Güvenlik çalışmalarına olan güven artmıştır.
D
Güvenlik çalışmalarında yeni yaklaşımlar ortaya çıkmıştır.
E
Güvenlik çalışmaları sadece devlete odaklanmıştır.
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesiyle Güvenlik Çalışmaları alt-disiplininde üç önemli sonuç olmuştur: Güvenlik gündeminin dönüşümü, Güvenlik Çalışmalarının sorgulanması ve yeni yaklaşımların doğması ya da gelişmesi.
Soru 168
Buzan’ın “beş sektörde güvenlik” yaklaşımı kapsamına aşağıdakilerden hangisi girmez?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Çevresel sorunlar
C
Küreselleşme sorunu
D
Toplumsal sorunlar
E
Askeri sorunlar
Açıklama:
Buzan’ın “beş sektörde güvenlik” yaklaşımı kapsamına devletlerin askeri, siyasi, toplumsal, ekonomik ve çevresel sorunları girmektedir.
Soru 169
Aşağıdaki Güvenlik Çalışmaları yazarlarından hangisi “yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazar” olarak tasvir edilir?
Seçenekler
A
Ullman
B
Walt
C
Shultz
D
Greenwood
E
Dorff
Açıklama:
Yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazar olarak bilinen iki yazardan biri Ullman, diğeri de Buzan’dır.
Soru 170
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal güvenlik kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Finansmana erişim
B
Gezegenin korunması
C
Hükümet sistemleri
D
Devletin örgütsel istikrarının devamı
E
Ulusal kimliğin sürdürülebilirliği
Açıklama:
Toplumsal güvenlik, dil, kültür, dini ve ulusal kimlik ile geleneklerin geleneksel kalıplarının gelişimi için kabul edilebilir koşullar dahilinde sürdürülebilirliğine ilişkindir.
Soru 171
Dorff’a göre ekonomik, ekolojik ve toplumsal konular önemli sorunlardır ancak bunlar güvenlik tehdidi niteliği taşımazlar. Sadece askeri sorunlarla ilişkili olmaları halinde güvenlik sorununa dönüşebilirler. Bu duruma uygun örnek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kadına şiddet uygulanması
B
Çocuk istismarı
C
Savaşı finanse etmekteki güçlük
D
Salgın hastalıklar
E
Ülke genelinde ekonomik kriz yaşanması
Açıklama:
Dorff, sorunları askeri unsurlara bağlı olduklarında güvenlik tehdidi olarak gördüğü için savaşı yürütebilecek ekonomik gücün yetersizliği bir güvenlik tehdididir.
Soru 172
Aşağıdakilerden hangisi Buzan ve Hansen’e göre Güvenlik Çalışmalarının beş temel sorusundan biri değildir?
Seçenekler
A
Kimin güvenliği korunmalı?
B
Güvenliğin ekonomik boyutu var mı?
C
Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür?
D
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir?
E
Güvenlik epistemolojisi nedir?
Açıklama:
Buzan ve Hansen’e göre Güvenlik Çalışmalarının beş temel sorusu şu şekildedir: Kimin güvenliği korunmalı? Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür? Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir? Güvenlik epistemolojisi nedir? Güvenlik sadece dış dınırlara yönelik tehditlerle mi ilgilidir?
Soru 173
Sosyal dünyanın doğa bilimlerinin yöntemleriyle incelenemeyeceğini savunan, sosyolojik ve felsefi yöntemlere başvuran yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pozitivist yaklaşım
B
Post-pozitivist yaklaşım
C
Nesnel güvenlik yaklaşımı
D
Öznel güvenlik yaklaşımı
E
Realist güvenlik yaklaşımı
Açıklama:
Post-pozitivistler, sosyal dünyanın doğa bilimlerinin yöntemleriyle incelenemeyeceğini savunmuş, sosyolojik ve felsefi yöntemlere başvurmuşlardır.
Soru 174
Başlıca temsilcileri Emanuel Adler ve Michael N. Barnett olan, toplulukların askeri güvenliğini post-pozitivist yaklaşımla inceleyen güvenlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Feminist Güvenlik Çalışmaları
C
Eleştirel İnşacılık
D
Postyapısal Güvenlik
E
Barış Araştırmaları
Açıklama:
Buzan & Hansen sınıflandırmasına göre, başlıca temsilcileri Emanuel Adler ve Michael N. Barnett olan, toplulukların askeri güvenliğini post-pozitivist yaklaşımla inceleyen güvenlik teorisi “eleştirel inşacılık”tır.
Soru 175
1994’te BM Kalkınma Programı’nda sunulan ve açlık, az-gelişmişlik ve yoksulluk gibi konuların Güvenlik Çalışmalarının parçası olması gerektiğini savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Neorealizm
B
Stratejik Çalışmalar
C
Geleneksel İnşacılık
D
Eleştirel Güvenlik
E
İnsan Güvenliği
Açıklama:
Buzan & Hansen sınıflandırmasına göre 1994’te BM Kalkınma Programı’nda sunulan ve açlık, az-gelişmişlik ve yoksulluk gibi konuların Güvenlik Çalışmalarının parçası olması gerektiğini savunan teori “İnsan Güvenliği”dir.
Soru 176
Aşağıdakilerden hangisi ABD’deki Güvenlik Okullarından biridir?
Seçenekler
A
Gelenekselcilik
B
Risk toplumu
C
Post-modernler
D
Saldırgan realizm
E
Eleştirel güvenlik
Açıklama:
Güvenlik çalışmalarının alt-disiplinini teşkil eden teorilerin Avrupa ve ABD’de farklı olduğu bilinmektedir. ABD’deki Güvenlik Okulları: Saldırgan realizm, Savunmacı realizm, Diğer realist teoriler, Uluslararası İlişkilerin inşacı teorisi ve Uluslararası düzende güç ve kurumlardır.
Soru 177
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik çalışmalarında gündemin değişmesine katkı sağlamıştır?
Seçenekler
A
Soğuk savaş döneminin başlaması
B
Soğuk savaş döneminin bitişi
C
Soğuk savaş yıllarında
D
2000’li yılların başlarında
E
- yüzyıl ile birlikte
Açıklama:
Her ne kadar soğuk savaş yıllarında eleştirilerle karşılaşsa da, esas olarak soğuk savaşın sona ermesi güvenlik çalışmalarında etkili olmuştur.
Soru 178
Aşağıdakilerden hangisinde Buzan’ın güvenlik sektörü yaklaşımı doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Askeri, siyasi, toplumsal ve çevresel
B
Siyasi, askeri, toplumsal ve ekonomik
C
Askeri, siyasi, toplumsal, çevresel ve ekonomik
D
Askeri, siyasi, bireysel ve toplumsal
E
Askeri, siyasi, bireysel, toplumsal ve ekonomik
Açıklama:
Buzan, beş sektörde güvenlik ilkesini ortaya atmıştır. bu beş sektör; askeri, siyasi, ekonomik, toplumsal ve çevresel olarak ayrılmaktadır.
Soru 179
Aşadakilerden hangisi güvenlik çalışmalarının geleceği ile ilgili tartışmalar arasındadır?
Seçenekler
A
Güvenlik çalışmaları alanı askeri tehditler dışındaki alanları da kapsayacak şekilde uluslararası disiplinin parçası olmaya devam etmelidir.
B
Güvenlik çalışmaları alanı, askeri tehditlerin yanında ekonomik sorunları da ele alarak devam etmelidir.
C
Güvenlik çalışmaları alanı, ekonomik ve çevresel sorunları ele alarak, askeri tehditleri başka bir alana taşıyarak devam etmelidir.
D
Güvenlik alan çalışmaları, askeri, ekonomik, çevresel ve toplumsal konuları ele alarak devam etmelidir.
E
Güvenlik çalışmaları sadece toplumsal konulara yoğunlaşarak devam etmelidir
Açıklama:
Güvenlik çalışmaları alanının geleceği konusunda üç farklı görüş ortaya çıkmıştır. ilk görüşe göre; alan askeri konularla sınırlı tutularak, Uluslararası ilişkilerin alt-disiplini olarak varlığını sürdürmelidir. ikinci görüşe göre; Güvenlik çalışmaları alt-disiplini yeni gündem ile birlikte anlamını yitirmiştir, bu nedenle Uluslararası ilişkiler genel çatısına yeniden entegre edilmelidir.üçüncü görüşe göre ise;alan askeri tehditler dışındaki sorunları da içerecek şekilde Uluslararası ilişkiler disiplininin parçası olmaya devam etmelidir.
Soru 180
Aşadakilerden hangisi Buzan ve Hansen tarafından değinilen güvenlik yaklaşımı teorileri arasında değildir?
Seçenekler
A
Geleneksel inşacılık
B
Kopenhag okulu
C
İnsan güvenliği
D
Feminist Güvenlik çalışmaları
E
Post-pozivist yaklaşımlar
Açıklama:
Buzan ve Hansen güvenlik çalışmalarının geçmişi ve mevcut durumunu ortaya koymak için 11 farklı güvenlik teorisinden bahsetmektedir. E şıkkında yer alan post-pozivist yaklaşım bir güvenlik çalışma alanı değil bir yaklaşım biçimidir.
Soru 181
ABD ve Avrupa merkezli güvenlik çalışmaları arasındaki fark nedir?
Seçenekler
A
ABD merkezli güvenlik yaklaşımı kuramları güvenliği anlamak ve açıklamak için kullanılır. Avrupa merkezli güvenlik çalışmalarında ise, sadece güvenlik söz konusudur.
B
ABD merkezli güvenlik yaklaşımları uluslararası ilişki teorilerinden yararlanmaz, avrupa merkezli güvenlik çalışmalarında ise, bu teorilerden esinlenme söz konusudur.
C
Avrupa merkezli güvenlik yaklaşımlarında uluslararası ilişki teorileri güvenliği anlamak ve açıklamak için kullanılmaktadır.
D
Avrupa merkezli sistemde uluslararası ilişki teorilerinden güvenlik çalışmaları kapsamında yararlanılmamaktadır.
E
ABD merkezli güvenlik yaklaşımlarında güvenliğe özgü salt teoriler mevcuttur.
Açıklama:
ABD ve Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları, ilk olarak Uluslararası ilişkilerin genel teorileri ile bağlantıları bakımından ayrılmıştır. ABD kökenli Güvenlik Çalışmalarında, Uluslararası ilişkiler kuramları (neorealizm, inşacılık, kurumsalcılık gibi) güvenliği anlamak ve açıklamak için kullanılır. Bir başka deyişle, ABD’de artık salt güvenliğe özgü teori yoktur. Buna karşılık, Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları, sadece güvenliğe özgüdür. Uluslararası ilişkiler teorilerinden esinlenme söz konusudur, fakat bu teoriler ABD’dekinden farklı olarak Uluslararası ilişkiler genel çatısından çıkarak salt güvenlik analizi ile ilgilenir hale gelmişlerdir.
Soru 182
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Kopenhag Okulu güvenlik teorilerinin oluşmasında önemli rol oynamaktadır?
Seçenekler
A
Emanuel Adler
B
Michael N. Barnett
C
Barry Buzan
D
Ken Booth
E
Richard Wyn
Açıklama:
Kopenhag okulu güvenlik teorileri yaklaşımda bel kemiği olarak Barry Buzan ve Ole Waever bulunmaktadır. Emanuel Adler ve Micheal N. Barnett eleştirel inşacılık yaklaşımında, Ken Booth ve Richard Wyn ise eleştirel güvenlik çalışmalarında önemli rol oynamaktadır.
Soru 183
Aşağıdakilerden hangisi, Eleştirel güvenlik çalışmalarının temel kavramıdır?
Seçenekler
A
Güvenlik dışılaştırma
B
Özgürleştirme
C
Bölgesel Güvenlik kompleksleri
D
Güvenlik sektörleri
E
Güvenlikleştirme
Açıklama:
Güvenlik dışılaştırma, Bölgesel Güvenlik kompleksleri, güvenlik sektörleri ve Güvenlikleştirme Kopenhag okulu yaklaşımının temel kavramları arasında yer almaktadır. Eleştirel güvenlik çalışmalarının temelinde özgürleştirme yer almaktadır.
Soru 184
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik epistemolojleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Postpozivist yaklaşım
B
Pozivist yaklaşım
C
Öznel yaklaşım
D
Nesnel yaklaşım
E
Neorealism
Açıklama:
Güvenlik epistomojileri Buzana göre öznel, nesnel olarak ikiye ayrılmaktadır. bunun yanında pozivist ve post pozivistler arasında da tartışmalar mevcuttur.
Soru 185
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik epistomojileri açısından pozivist ve post pozivist yaklaşım arasındaki farkı vermektedir?
Seçenekler
A
Pozivistler bilgiye ulaşmak için sosyal bilimler ve doğa bilimleri ile aynı yöntemleri kullanılır. Post pozivistler ise, sosyal dünyanın doğa bilimleri ile incelenemeyeceğini savunurlar.
B
Pozivistler somut tehditlerin varlığı ya da yokluğu ile ilgilenirken, post pozivistler ise, tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler süzgecinden geçirilmesi ile ilgilenmektedir.
C
Post-pozivistler bir sorunun güvenlik tehdidi olarak siyaset gündemine alınmak üzere dile getirilmesi gerektiğini savunur. pozivistler siyasi konuların gündeme alınmaması gerektiğini savunur.
D
Pozivistler, sosyal dünyanın doğa bilimleri ile incelenmeyeceğini savunurken, post-pozivistler doğa bilimlerinin inceleme yöntemlerini kullanmaktadırlar.
E
Post-pozivistler somut tehditlerin varlığı ya da yokluğu ile ilgilenirken, pozivistler ise, tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler süzgecinden geçirilmesi ile ilgilenmektedir.
Açıklama:
Pozitivistlere göre, bilgiye ulaşmak için sosyal bilimlerde ve doğa bilimlerinde aynı yöntemler kullanılır ve pozitivizmde nedensel analizler, neden-sonuç ilişkileri ve niceliksel yöntemlere başvurulur. Buna karşılık, sosyal dünyanın doğa bilimlerinin yöntemleriyle incelenemeyeceği görüşünü savunanlar, felsefi, sosyolojik ve kurucu nitelikteki post-pozitivist yöntemlere başvurmaktadırlar.
Soru 186
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Post-kolonyal güvenlik çalışmalarının temsilcisidir?
Seçenekler
A
Ken Booth
B
Richard Wyn
C
Tarık Barkawi
D
David Campbell
E
James Der Derian
Açıklama:
Ken Booth ve Richard Wyn Eleştirel güvenlik çalışmaları, David Campbell ve James Der Derian ise Post-yapısal güvenlik çalışmalarının temsilcileridir.
Soru 187
Güvenlik gündemi 1970 lerde başlamış olmasına rağmen hangi sebeple Soğuk Savaş bitene kadar gelişme imkanı bulamamıştır?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Sosyal sorunlar
C
Askeri tehditler
D
Toplumsal tepki
E
Çevresel sorunlar
Açıklama:
Güvenlik gündemi 1970’lerde başlamış, fakat nükleer gerilimin azaldığı détente (yumuşama) yıllarında askeri tehditlerin belirleyiciliğinin gölgesinde kalarak, gelişme imkânı bulamamıştır.
Soru 188
Buzan ve Ullman’ın yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlar olarak betimlenmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik tehdidi oluşturmaları
B
Askeri ekolün hâkim olduğu dönemde farklı fikirler öne sürmeleri
C
Askeri ekolü reddetmeleri
D
Çevre güvenliğine öncelik tanımaları
E
Otoriteyi desteklememeleri
Açıklama:
Askeri ekolün hâkim olduğu dönemde farklı fikirler ileri sürdükleri için Buzan ve Ullman “yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlar” olarak betimlenirler.
Soru 189
Tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkin olan güvenlik sektörü yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Siyasi güvenlik
C
Ekonomik güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Çevre güvenliği
Açıklama:
Tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkin olan güvenlik sektörü çevre güvenliği olarak tanımlanır.
Soru 190
Aşağıdakilerden hangisi Buzan/Hansen’e göre güvenlik çalışmalarının temel soruları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kimin güvenliği korunmalı ve çalışılmalı?
B
Askeri güvenlik temel güvelik sektörü müdür?
C
Güvenlik sadece dış sınırlara tehditlerle mi ilgilidir?
D
Güvenlik epistemolojisi nedir?
E
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı devlet midir?
Açıklama:
A,B,C,D seçeneklerinde verilen dört soru da güvenlik çalışmalarının temel soruları arasındadır.
Soru 191
Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen; tehditlerin askeri boyutuna odaklanan ve özellikle ABD’de pozitivist yöntemlerle çalışılan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Geleneksel inşacılık
C
Eleştirel inşacılık
D
Post kolonyal güvenlik çalışmaları
E
Post yapısal güvenlik çalışmaları
Açıklama:
Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen; tehditlerin askeri boyutuna odaklanan ve özellikle ABD’de pozitivist yöntemlerle çalışılan yaklaşım geleneksel inşacılık olarak adlandırılır.
Soru 192
Sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehdit savunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik-dışılaştırma
B
Eleştirel inşa
C
Post yapısalcılık
D
Neo-realizm
E
Stratejik çalışma
Açıklama:
Güvenlik dışılaştırmak sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehdit savunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması olarak tanımlanır.
Soru 193
Uluslararası ilişkilerin ne olduğundan daha çok, Uluslararası ilişkiler disiplininin söylemsel pratiklerinin bunu nasıl inşa ettikleri ile ilgilenen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Post kolonyal yaklaşım
B
Stratejik çalışmalar
C
Neo realizm
D
Post yapısal yaklaşım
E
Barış araştırmaları
Açıklama:
Post yapısal yaklaşım uluslararası ilişkilerin ne olduğundan daha çok, Uluslararası ilişkiler disiplininin söylemsel pratiklerinin bunu nasıl inşa ettikleri ile ilgilenir.
Soru 194
Aşağıdakilerden hangisi ABD’deki güvenlik okulları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Saldırgan realizm
B
Savunmacı realizm
C
Gelenekselcilik
D
Uluslararası ilişkilerin inşacı teorisi
E
Uluslararası düzende güç ve kurumlar
Açıklama:
Gelenekselcilik Avrupa’daki güvenlik okulları arasında yer alır.
Soru 195
Güvenlik epistemolojileri arasında yer almayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sınırlı yaklaşım
B
Objektif yaklaşım
C
Sübjektif yaklaşım
D
Pozitivist yaklaşım
E
Post-pozitivist yaklaşım
Açıklama:
Sınırlı yaklaşım güvenlik epistemolojileri arasında yer almaz.
Soru 196
A devletinin sınırlarına tank girmesi objektif bakış açısından tehdittir, fakat bu tankların barış gücüne ait kuvvetler olması tehdide bakışı değiştirir yaklaşımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nesnel güvenlik
B
Pozitivizm
C
Öznel güvenlik
D
Post pozitivizm
E
Sınırlı yaklaşım
Açıklama:
A devletinin sınırlarına tank girmesi objektif bakış açısından tehdittir, fakat bu tankların barış gücüne ait kuvvetler olması tehdide bakışı değiştirir yaklaşımı öznel güvenlik yaklaşımına aittir.
Soru 197
Güvenlik gündemi1970lerde başlamış olmasına rağmen hangi sebeple Soğuk Savaş bitene kadar gelişme imkanı bulamamıştır?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Sosyal sorunlar
C
Askeri tehditler
D
Toplumsal tepki
E
Çevresel sorunlar
Açıklama:
Güvenlik gündemi 1970’lerde başlamış, fakat nükleer gerilimin azaldığı détente (yumuşama) yıllarında askeri tehditlerin belirleyiciliğinin gölgesinde kalarak, gelişme imkânı bulamamıştır.
Soru 198
Buzan ve Ullman’ın yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlar olarak betimlenmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik tehdidi oluşturmaları
B
Askeri ekolün hâkim olduğu dönemde farklı fikirler öne sürmeleri
C
Askeri ekolü reddetmeleri
D
Çevre güvenliğine öncelik tanımaları
E
Otoriteyi desteklememeleri
Açıklama:
Askeri ekolün hâkim olduğu dönemde farklı fikirler ileri sürdükleri için Buzan ve Ullman “yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazarlar” olarak betimlenirler.
Soru 199
Tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkin olan güvenlik sektörü yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
Siyasi güvenlik
C
Ekonomik güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Çevre güvenliği
Açıklama:
Tüm diğer insani teşebbüslerin varlığının dayandığı gerekli destek sistemi olarak yerel ve gezegenin biyosferinin korunmasına ilişkin olan güvenlik sektörü çevre güvenliği olarak tanımlanır.
Soru 200
Aşağıdakilerden hangisi Buzan/Hansen’e göre güvenlik çalışmalarının temel soruları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kimin güvenliği korunmalı ve çalışılmalı?
B
Askeri güvenlik temel güvelik sektörü müdür?
C
Güvenlik sadece dış sınırlara tehditlerle mi ilgilidir?
D
Güvenlik epistemolojisi nedir?
E
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı devlet midir?
Açıklama:
A,B,C,D seçeneklerinde verilen dört soru da güvenlik çalışmalarının temel soruları arasındadır.
Soru 201
Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen; tehditlerin askeri boyutuna odaklanan ve özellikle ABD’de pozitivist yöntemlerle çalışılan yaklaşımaşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Geleneksel inşacılık
C
Eleştirel inşacılık
D
Post kolonyal güvenlik çalışmaları
E
Post yapısal güvenlik çalışmaları
Açıklama:
Kültür, inanç, fikir, norm ve kimliğin devlet davranışları üzerindeki etkisini inceleyen; tehditlerin askeri boyutuna odaklanan ve özellikle ABD’de pozitivist yöntemlerle çalışılan yaklaşım geleneksel inşacılık olarak adlandırılır.
Soru 202
Sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehdit savunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik-dışılaştırma
B
Eleştirel inşa
C
Post yapısalcılık
D
Neo-realizm
E
Stratejik çalışma
Açıklama:
Güvenlik dışılaştırmak sorunların, karşısında önlemlerin var olduğu tehditler olarak dillendirilmesi yerine, tehdit savunma sıralamasından çıkarılarak, olağan kamu alanına taşınması olarak tanımlanır.
Soru 203
Uluslararası ilişkilerin ne olduğundan daha çok, Uluslararası ilişkiler disiplininin söylemsel pratiklerinin bunu nasıl inşa ettikleri ile ilgilenen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Post kolonyal yaklaşım
B
Stratejik çalışmalar
C
Neo realizm
D
Post yapısal yaklaşım
E
Barış araştırmaları
Açıklama:
Post yapısal yaklaşım uluslararası ilişkilerin ne olduğundan daha çok, Uluslararası ilişkiler disiplininin söylemsel pratiklerinin bunu nasıl inşa ettikleri ile ilgilenir.
Soru 204
Aşağıdakilerden hangisi ABD’deki güvenlik okulları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Saldırgan realizm
B
Savunmacı realizm
C
Gelenekselcilik
D
Uluslararası ilişkilerin inşacı teorisi
E
Uluslararası düzende güç ve kurumlar
Açıklama:
Gelenekselcilik Avrupa’daki güvenlik okulları arasında yer alır.
Soru 205
Güvenlik epistemolojileri arasında yer almayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sınırlı yaklaşım
B
Objektif yaklaşım
C
Sübjektif yaklaşım
D
Pozitivist yaklaşım
E
Post-pozitivist yaklaşım
Açıklama:
Sınırlı yaklaşım güvenlik epistemolojileri arasında yer almaz.
Soru 206
A devletinin sınırlarına tank girmesi objektif bakış açısından tehdittir, fakat bu tankların barış gücüne ait kuvvetler olması tehdide bakışı değiştirir yaklaşımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nesnel güvenlik
B
Pozitivizm
C
Öznel güvenlik
D
Post pozitivizm
E
Sınırlı yaklaşım
Açıklama:
A devletinin sınırlarına tank girmesi objektif bakış açısından tehdittir, fakat bu tankların barış gücüne ait kuvvetler olması tehdide bakışı değiştirir yaklaşımı öznel güvenlik yaklaşımına aittir.
Soru 207
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik çalışmalarında gündemin değişmesine katkı sağlamıştır?
Seçenekler
A
Soğuk savaş döneminin başlaması
B
Soğuk savaş döneminin bitişi
C
Soğuk savaş yıllarında
D
2000’li yılların başlarında
E
21. yüzyıl ile birlikte
Açıklama:
Her ne kadar soğuk savaş yıllarında eleştirilerle karşılaşsa da, esas olarak soğuk savaşın sona ermesi güvenlik çalışmalarında etkili olmuştur.
Soru 208
Aşadakilerden hangisi güvenlik çalışmalarının geleceği ile ilgili tartışmalar arasındadır?
Seçenekler
A
Güvenlik çalışmaları alanı askeri tehditler dışındaki alanları da kapsayacak şekilde uluslararası disiplinin parçası olmaya devam etmelidir.
B
Güvenlik çalışmaları alanı, askeri tehditlerin yanında ekonomik sorunları da ele alarak devam etmelidir.
C
Güvenlik çalışmaları alanı, ekonomik ve çevresel sorunları ele alarak, askeri tehditleri başka bir alana taşıyarak devam etmelidir.
D
Güvenlik alan çalışmaları, askeri, ekonomik, çevresel ve toplumsal konuları ele alarak devam etmelidir.
E
Güvenlik çalışmaları sadece toplumsal konulara yoğunlaşarak devam etmelidir.
Açıklama:
Güvenlik çalışmaları alanının geleceği konusunda üç farklı görüş ortaya çıkmıştır. İlk görüşe göre; alan askeri konularla sınırlı tutularak, Uluslararası ilişkilerin alt-disiplini olarak varlığını sürdürmelidir. İkinci görüşe göre; Güvenlik çalışmaları alt-disiplini yeni gündem ile birlikte anlamını yitirmiştir, bu nedenle Uluslararası ilişkiler genel çatısına yeniden entegre edilmelidir. Üçüncü görüşe göre ise;alan askeri tehditler dışındaki sorunları da içerecek şekilde Uluslararası ilişkiler disiplininin parçası olmaya devam etmelidir.
Soru 209
Aşadakilerden hangisi Buzan ve Hansen tarafından değinilen güvenlik yaklaşımı teorileri arasında değildir?
Seçenekler
A
Geleneksel inşacılık
B
Kopenhag okulu
C
İnsan güvenliği
D
Feminist Güvenlik çalışmaları
E
Post-pozivist yaklaşımlar
Açıklama:
Buzan ve Hansen güvenlik çalışmalarının geçmişi ve mevcut durumunu ortaya koymak için 11 farklı güvenlik teorisinden bahsetmektedir. E şıkkında yer alan post-pozivist yaklaşım bir güvenlik çalışma alanı değil bir yaklaşım biçimidir.
Soru 210
ABD ve Avrupa merkezli güvenlik çalışmaları arasındaki fark nedir?
Seçenekler
A
ABD merkezli güvenlik yaklaşımı kuramları güvenliği anlamak ve açıklamak için kullanılır. Avrupa merkezli güvenlik çalışmalarında ise, sadece güvenlik söz konusudur.
B
ABD merkezli güvenlik yaklaşımları uluslararası ilişki teorilerinden yararlanmaz, Avrupa merkezli güvenlik çalışmalarında ise, bu teorilerden esinlenme söz konusudur.
C
Avrupa merkezli güvenlik yaklaşımlarında uluslararası ilişki teorileri güvenliği anlamak ve açıklamak için kullanılmaktadır.
D
Avrupa merkezli sistemde uluslararası ilişki teorilerinden güvenlik çalışmaları kapsamında yararlanılmamaktadır.
E
ABD merkezli güvenlik yaklaşımlarında güvenliğe özgü salt teoriler mevcuttur.
Açıklama:
ABD ve Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları, ilk olarak Uluslararası ilişkilerin genel teorileri ile bağlantıları bakımından ayrılmıştır. ABD kökenli Güvenlik Çalışmalarında, Uluslararası ilişkiler kuramları (neorealizm, inşacılık, kurumsalcılık gibi) güvenliği anlamak ve açıklamak için kullanılır. Bir başka deyişle, ABD’de artık salt güvenliğe özgü teori yoktur. Buna karşılık, Avrupa merkezli Güvenlik Çalışmaları, sadece güvenliğe özgüdür. Uluslararası ilişkiler teorilerinden esinlenme söz konusudur, fakat bu teoriler ABD’dekinden farklı olarak Uluslararası ilişkiler genel çatısından çıkarak salt güvenlik analizi ile ilgilenir hale gelmişlerdir.
Soru 211
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Kopenhag Okulu güvenlik teorilerinin oluşmasında önemli rol oynamaktadır?
Seçenekler
A
Emanuel Adler
B
Michael N. Barnett
C
Barry Buzan
D
Ken Booth
E
Richard Wyn
Açıklama:
Kopenhag okulu güvenlik teorileri yaklaşımda bel kemiği olarak Barry Buzan ve Ole Waever bulunmaktadır. Emanuel Adler ve Micheal N. Barnett eleştirel inşacılık yaklaşımında, Ken Booth ve Richard Wyn ise eleştirel güvenlik çalışmalarında önemli rol oynamaktadır.
Soru 212
Aşağıdakilerden hangisi, Eleştirel güvenlik çalışmalarının temel kavramıdır?
Seçenekler
A
Güvenlik dışılaştırma
B
Özgürleştirme
C
Bölgesel Güvenlik kompleksleri
D
Güvenlik sektörleri
E
Güvenlikleştirme
Açıklama:
Güvenlik dışılaştırma, Bölgesel Güvenlik kompleksleri, güvenlik sektörleri ve Güvenlikleştirme Kopenhag okulu yaklaşımının temel kavramları arasında yer almaktadır. Eleştirel güvenlik çalışmalarının temelinde özgürleştirme yer almaktadır.
Soru 213
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik epistemolojleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Postpozivist yaklaşım
B
Pozivist yaklaşım
C
Öznel yaklaşım
D
Nesnel yaklaşım
E
Neorealism
Açıklama:
Güvenlik epistomojileri Buzana göre öznel, nesnel olarak ikiye ayrılmaktadır. bunun yanında pozivist ve post pozivistler arasında da tartışmalar mevcuttur.
Soru 214
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik epistomojileri açısından pozivist ve post pozivist yaklaşım arasındaki farkı vermektedir?
Seçenekler
A
Pozivistler bilgiye ulaşmak için sosyal bilimler ve doğa bilimleri ile aynı yöntemleri kullanılır. Post pozivistler ise, sosyal dünyanın doğa bilimleri ile incelenemeyeceğini savunurlar.
B
Pozivistler somut tehditlerin varlığı ya da yokluğu ile ilgilenirken, post pozivistler ise, tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler süzgecinden geçirilmesi ile ilgilenmektedir.
C
Post-pozivistler bir sorunun güvenlik tehdidi olarak siyaset gündemine alınmak üzere dile getirilmesi gerektiğini savunur. Pozivistler siyasi konuların gündeme alınmaması gerektiğini savunur.
D
Pozivistler, sosyal dünyanın doğa bilimleri ile incelenmeyeceğini savunurken, post-pozivistler doğa bilimlerinin inceleme yöntemlerini kullanmaktadırlar.
E
Post-pozivistler somut tehditlerin varlığı ya da yokluğu ile ilgilenirken, pozivistler ise, tarih, normlar, algılamalar ve ilişkiler süzgecinden geçirilmesi ile ilgilenmektedir.
Açıklama:
Pozitivistlere göre, bilgiye ulaşmak için sosyal bilimlerde ve doğa bilimlerinde aynı yöntemler kullanılır ve pozitivizmde nedensel analizler, neden-sonuç ilişkileri ve niceliksel yöntemlere başvurulur. Buna karşılık, sosyal dünyanın doğa bilimlerinin yöntemleriyle incelenemeyeceği görüşünü savunanlar, felsefi, sosyolojik ve kurucu nitelikteki post-pozitivist yöntemlere başvurmaktadırlar.
Soru 215
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Post-kolonyal güvenlik çalışmalarının temsilcisidir?
Seçenekler
A
Ken Booth
B
Richard Wyn
C
Tarık Barkawi
D
David Campbell
E
James Der Derian
Açıklama:
Ken Booth ve Richard Wyn Eleştirel güvenlik çalışmaları, David Campbell ve James Der Derian ise Post-yapısal güvenlik çalışmalarının temsilcileridir.
Soru 216
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaşın sona ermesiyle Güvenlik Çalışmaları alt-disiplininin etkilendiği sonuçlardan biridir?
Seçenekler
A
Güvenlik çalışmaları sona ermiştir.
B
Güvenlik çalışmalarında yenilik arayışı durmuştur.
C
Güvenlik çalışmalarına olan güven yitirilmiştir.
D
Güvenlik çalışmaları sorgulanmıştır.
E
Güvenlik çalışmaları sadece devlete odaklanmıştır.
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesiyle Güvenlik Çalışmaları alt-disiplininde üç önemli sonuç olmuştur: Güvenlik gündeminin dönüşümü, Güvenlik Çalışmalarının sorgulanması ve yeni yaklaşımların doğması ya da gelişmesi.
Soru 217
Buzan’ın “beş sektörde güvenlik” yaklaşımı kapsamına aşağıdakilerden hangisi girmez?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Çevresel sorunlar
C
Küreselleşme sorunu
D
Toplumsal sorunlar
E
Askeri sorunlar
Açıklama:
Buzan’ın “beş sektörde güvenlik” yaklaşımı kapsamına devletlerin askeri, siyasi, toplumsal, ekonomik ve çevresel sorunları girmektedir.
Soru 218
Aşağıdaki Güvenlik Çalışmaları yazarlarından hangisi “yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazar” olarak tasvir edilir?
Seçenekler
A
Ullman
B
Walt
C
Shultz
D
Greenwood
E
Dorff
Açıklama:
Yerleşmiş geleneğe karşı çıkan yazar olarak bilinen iki yazardan biri Ullman, diğeri de Buzan’dır.
Soru 219
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal güvenlik kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Finansmana erişim
B
Gezegenin korunması
C
Hükümet sistemleri
D
Devletin örgütsel istikrarının devamı
E
Ulusal kimliğin sürdürülebilirliği
Açıklama:
Toplumsal güvenlik, dil, kültür, dini ve ulusal kimlik ile geleneklerin geleneksel kalıplarının gelişimi için kabul edilebilir koşullar dahilinde sürdürülebilirliğine ilişkindir.
Soru 220
Dorff’a göre ekonomik, ekolojik ve toplumsal konular önemli sorunlardan ancak bunlar güvenlik tehdidi niteliği taşımazlar. Sadece askeri sorunlarla ilişkili olmaları halinde güvenlik sorununa dönüşebilirler. Bu duruma uygun örnek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kadına şiddet uygulanması
B
Çocuk istismarı
C
Savaşı finanse etmekteki güçlük
D
Salgın hastalıklar
E
Ülke genelinde ekonomik kriz yaşanması
Açıklama:
Dorff, sorunları askeri unsurlara bağlı olduklarında güvenlik tehdidi olarak gördüğü için savaşı yürütebilecek ekonomik gücün yetersizliği bir güvenlik tehdididir.
Soru 221
Aşağıdakilerden hangisi Buzan ve Hansen’e göre Güvenlik Çalışmalarının beş temel sorusundan biri değildir?
Seçenekler
A
Kimin güvenliği korunmalı?
B
Güvenliğin ekonomik boyutu var mı?
C
Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür?
D
Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir?
E
Güvenlik epistemolojisi nedir?
Açıklama:
Buzan ve Hansen’e göre Güvenlik Çalışmalarının beş temel sorusu şu şekildedir: Kimin güvenliği korunmalı? Askeri güvenlik temel güvenlik sektörü müdür? Güvenlik siyasetinin belirleyici kavramı aciliyet midir? Güvenlik epistemolojisi nedir? Güvenlik sadece dış dınırlara yönelik tehditlerle mi ilgilidir?
Soru 222
Sosyal dünyanın doğa bilimlerinin yöntemleriyle incelenemeyeceğini savunan, sosyolojik ve felsefi yöntemlere başvuran yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pozitivist yaklaşım
B
Post-pozitivist yaklaşım
C
Nesnel güvenlik yaklaşımı
D
Öznel güvenlik yaklaşımı
E
Realist güvenlik yaklaşımı
Açıklama:
Post-pozitivistler, sosyal dünyanın doğa bilimlerinin yöntemleriyle incelenemeyeceğini savunmuş, sosyolojik ve felsefi yöntemlere başvurmuşlardır.
Soru 223
Başlıca temsilcileri Emanuel Adler ve Michael N. Barnett olan, toplulukların askeri güvenliğini post-pozitivist yaklaşımla inceleyen güvenlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Feminist Güvenlik Çalışmaları
C
Eleştirel İnşacılık
D
Postyapısal Güvenlik
E
Barış Araştırmaları
Açıklama:
Buzan & Hansen sınıflandırmasına göre, başlıca temsilcileri Emanuel Adler ve Michael N. Barnett olan, toplulukların askeri güvenliğini post-pozitivist yaklaşımla inceleyen güvenlik teorisi “eleştirel inşacılık”tır.
Soru 224
1994’te BM Kalkınma Programı’nda sunulan ve açlık, az-gelişmişlik ve yoksulluk gibi konuların Güvenlik Çalışmalarının parçası olması gerektiğini savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Neorealizm
B
Stratejik Çalışmalar
C
Geleneksel İnşacılık
D
Eleştirel Güvenlik
E
İnsan Güvenliği
Açıklama:
Buzan & Hansen sınıflandırmasına göre 1994’te BM Kalkınma Programı’nda sunulan ve açlık, az-gelişmişlik ve yoksulluk gibi konuların Güvenlik Çalışmalarının parçası olması gerektiğini savunan teori “İnsan Güvenliği”dir.
Soru 225
Aşağıdakilerden hangisi ABD’deki Güvenlik Okullarından biridir?
Seçenekler
A
Gelenekselcilik
B
Risk toplumu
C
Post-modernler
D
Saldırgan realizm
E
Eleştirel güvenlik
Açıklama:
Güvenlik çalışmalarının alt-disiplinini teşkil eden teorilerin Avrupa ve ABD’de farklı olduğu bilinmektedir. ABD’deki Güvenlik Okulları: Saldırgan realizm, Savunmacı realizm, Diğer realist teoriler, Uluslararası İlişkilerin inşacı teorisi ve Uluslararası düzende güç ve kurumlardır.
Soru 226
Aşağıdakilerden hangisi Buzan'ın Güvenlik Sektörleri sınıflandırmasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
İnsani güvenlik
B
Askeri güvenlik
C
Ekonomik güvenlik
D
Toplumsal güvenlik
E
Siyasi güvenlik
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
İnsani güvenlik Buzan'ın Güvenlik Sektörleri sınıflandırmasında yer almaz.
İnsani güvenlik Buzan'ın Güvenlik Sektörleri sınıflandırmasında yer almaz.
Soru 227
Aşağıdakilerden hangisicinsiyete ilişkin sorunların dikkate alınmadan güvenlik çalışmalarında sağlıklı bir analiz yapılamayacağını savunmaktadır?
Seçenekler
A
Kopenhag Okulu
B
Feminist Güvenlik Çalışmaları
C
Eleştirel İnşacılık
D
İnsan Güvenliği
E
Neo Realizm
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Feminist güvenlik çalışmaları, cinsiyete ilişkin sorunların dikkate alınmadan güvenlik çalışmalarında sağlıklı bir analiz yapılamayacağını savunmaktadır
Feminist güvenlik çalışmaları, cinsiyete ilişkin sorunların dikkate alınmadan güvenlik çalışmalarında sağlıklı bir analiz yapılamayacağını savunmaktadır
Soru 228
Aşağıdakilerden hangisi güvenliğin tehditlere işaret eden bir söylem olduğunu savunmaktadır?
Seçenekler
A
Femisnist Güvenlik Çalışmaları
B
Neo realizm
C
Postyapısal Güvenlik Çalışmaları
D
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
E
Kopenhag Okulu
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Postyapısal Güvenlik Çalışmaları, güvenliğin tehditlere işaret eden bir söylem olduğunu savunmaktadır
Postyapısal Güvenlik Çalışmaları, güvenliğin tehditlere işaret eden bir söylem olduğunu savunmaktadır
Soru 229
Aşağıdakilerden hangisi Avrupadaki güvenlik okullarının arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Saldırgan realizm
B
Savunmacı realizm
C
Uluslararası İlişkilerin İnşacı Teorisi
D
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları
E
Post klasik teoriler
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları avrupa güvenlik okullarında yer alır
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları avrupa güvenlik okullarında yer alır
Soru 230
Güvenlik kavramının refaha ilişkin konularla özdeşleştirilmesinin alanın sınırlarının belirsizleştiğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
M. Walt
B
Shultz
C
Dorff
D
Lawrence Freedman
E
Richard Betts
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Richet Betts Güvenlik kavramının refaha ilişkin konularla özdeşleştirilmesinin alanın sınırlarının belirsizleştiğini savunan düşünürdür
Richet Betts Güvenlik kavramının refaha ilişkin konularla özdeşleştirilmesinin alanın sınırlarının belirsizleştiğini savunan düşünürdür
Soru 231
Aşağıdaki maddelerden hangisi, Soğuk Savaşın sona ermesinin Güvenlik Çalışmaları üzerindeki etkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Güvenlik Çalışmalarının sorgulanması
B
Stratejik Çalışmaların başat gücünün artması
C
Güvenlik gündeminin dönüşümü
D
Yeni güvenlik tehditlerinin ve aktörlerinin varlığının tartışılması
E
Yeni güvenlik yaklaşımlarının doğması ya da gelişmesi
Açıklama:
Soğuk Savaşın sona ermesinin ardından, Güvenlik Çalışmaları gündemindeki değişiklikleri belirleyebileceksiniz.
Stratejik Çalışmaların başat gücünün artması Soğuk Savaşın sona ermesinin Güvenlik Çalışmaları üzerindeki etkileri arasında yer almaz
Stratejik Çalışmaların başat gücünün artması Soğuk Savaşın sona ermesinin Güvenlik Çalışmaları üzerindeki etkileri arasında yer almaz
Soru 232
Aşağıdaki sorunlardan hangisi, Stephen M. Walt' a göre Güvenlik Çalışmaları alanının ilgilenmesi gereken sorundur?
Seçenekler
A
Başarısız devletler
B
Ekolojik sorunlar
C
Kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidi
D
Mülteciler
E
Ekonomik istikrarsızlıklar
Açıklama:
1990’lardan itibaren Güvenlik Çalışmalarının geleceğine yönelik ne tür sorgulamaların yapıldığını tespit edebileceksiniz.
Stephen M. Walt' a göre Güvenlik Çalışmaları alanının ilgilenmesi gereken sorunlardan biriside Kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidir.
Stephen M. Walt' a göre Güvenlik Çalışmaları alanının ilgilenmesi gereken sorunlardan biriside Kuvvet kullanımı ya da kullanımı tehdidir.
Soru 233
Aşağıdakilerden hangisi, Soğuk Savaş sonrasında Güvenlik Çalışmaları alanının geleceğine dair tartışmalar arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Güvenlik Çalışmalarının sadece çevre güvenliği ile sınırlı tutulması
B
Güvenlik Çalışmalarının Uluslararası ilişkilerin alt disiplini olması
C
Güvenlik Çalışmalarının Uluslararası ilişkiler alanına entegre edilmesi
D
Güvenlik Çalışmalarının askeri sorunların analiziyle sınırlı tutulması
E
Güvenlik Çalışmalarının her türlü güvenlik tehdidini kapsaması
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Güvenlik Çalışmalarının sadece çevre güvenliği ile sınırlı tutulması Soğuk Savaş sonrasında Güvenlik Çalışmaları alanının geleceğine dair tartışmalar arasında sayılmaz
Güvenlik Çalışmalarının sadece çevre güvenliği ile sınırlı tutulması Soğuk Savaş sonrasında Güvenlik Çalışmaları alanının geleceğine dair tartışmalar arasında sayılmaz
Soru 234
Aşağıdaki yazarlardan hangisi, Kopenhag Okulu temsilcilerinden biridir?
Seçenekler
A
Michel Foucault
B
Ole Wæver
C
Didier Bigo
D
Peter Katzenstein
E
Tarık Barkawi
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Ole Wæver Kopenhag Okulu temsilcilerinden biridir
Ole Wæver Kopenhag Okulu temsilcilerinden biridir
Soru 235
Güvenlik epistemolojileri arasında aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Pozitivizm
B
Söylemsel yaklaşım
C
Sınırlı yaklaşım
D
Post-pozitivizm
E
Nesnel yaklaşım
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Güvenlik epistemolojileri arasında Sınırlı yaklaşım değerlendirilemez
Güvenlik epistemolojileri arasında Sınırlı yaklaşım değerlendirilemez
Soru 236
Kopenhag Okulu’nun temel yaklaşımları arasında aşağıdakilerden hangisi değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Güvenlikleştirme
B
Bölgesel güvenlik kompleksleri
C
Güvenlik sektörleri
D
Özgürleştirme
E
Güvenlik-dışılaştırma
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Özgürleştirme yaklaşımı Kopenhag Okulu’nun temel yaklaşımları arasında değerlendirilemez
Özgürleştirme yaklaşımı Kopenhag Okulu’nun temel yaklaşımları arasında değerlendirilemez
Soru 237
Aşağıdakilerden hangisi, Eleştirel Güvenlik Çalışmalarının temel kavramı olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Güvenlik-dışılaştırma
B
b. Güvenlikleştirme
C
Özgürleştirme
D
Güvenlik inşası
E
Güvenlik kültürü
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Özgürleşme eleştirel Güvenlik Çalışmalarının temel kavramı olarak kabul edilir
Özgürleşme eleştirel Güvenlik Çalışmalarının temel kavramı olarak kabul edilir
Soru 238
Eleştirel Güvenlik Çalışmaları alanının temsilcilerinden biri olarak, Aşağıdaki yazarlardan hangisi kabul edilir?
Seçenekler
A
Kenneth M. Waltz
B
Ken Booth
C
Hans Morgenthau
D
Alexander Wendt
E
Joseph Nye
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Ken Booth Eleştirel Güvenlik Çalışmaları alanının temsilcilerinden biri olarak kabul edilir
Ken Booth Eleştirel Güvenlik Çalışmaları alanının temsilcilerinden biri olarak kabul edilir
Soru 239
Aşağıdaki yöntemlerden hangisi, Post-yapısal Güvenlik Çalışmalarında güvenlik bilgisine ulaşmak için kullanılır?
Seçenekler
A
Oyun teorisi
B
Çatışma analizi
C
Söylem analizi
D
Nesnel epistemoloji
E
Öznel epistemoloji
Açıklama:
Güvenlik Çalışmalarındaki yeni yaklaşım ve teorileri açıklayabileceksiniz.
Söylem analizi Post-yapısal Güvenlik Çalışmalarında güvenlik bilgisine ulaşmak için kullanılır
Söylem analizi Post-yapısal Güvenlik Çalışmalarında güvenlik bilgisine ulaşmak için kullanılır
Ünite 7
Soru 1
"Yalnızcılık politikası" hangi ABD Başkanı tarafından ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
John Adams
B
George Washington
C
Thomas Jefferson
D
James Monroe
E
Abraham Lincoln
Açıklama:
ABD, 1787’deki kuruluşundan İkinci Dünya Savaşı’na kadar yalnızcılık politikası izlemiştir. Güney Amerika ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmaya başladıkları bir dönemde, ABD Başkanı James Monroe tarafından 1823’te ilan edilen bu politikanın özünde, kendi kendine yetebilen Amerika kıtasının Avrupa sömürgeciliğine kapatılması ve ABD’nin Avrupa’nın iç çekişmelerine müdahil olmaması anlayışı yatmaktadır.
Soru 2
Çevreleme stratejisi hangi ABD Başkanı döneminde uygulanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
James Monroe
B
Harry Truman
C
Dwight D. Eisenhower
D
Richard Nixon
E
Jimmy Carter
Açıklama:
Soğuk Savaş’ın ilk yıllarında Harry Truman yönetimi, George Kennan tarafından ortaya koyulan “çevreleme” (containment) stratejisini benimseyerek, Sovyetler Birliği’nin çevrelenmesi ve izole edilmesini dış ve güvenlik politikasının temel hedefi hâline getirmiştir.
Soru 3
Bağdat Paktı hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1945
B
1950
C
1955
D
1960
E
1965
Açıklama:
Başkan Eisenhower’la birlikte ABD’nin Orta Doğu politikasının gözden geçirilmesi neticesinde, SSCB’nin bölgeye yayılmasının önlenmesi amacıyla çevreleme kapsamında Türkiye, Irak, İran, Pakistan ve İngiltere arasında Şubat 1955’te imzalanan antlaşmayla kurulmuştur.
Soru 4
ABD, SSCB’nin Ortadoğu’da karışacağı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askerî kuvvetlerin kullanılması dâhil her türlü yardımı sağlayacağını ifade ettiği doktrin hangisidir?
Seçenekler
A
Truman Doktrini
B
Eisenhower Doktrini
C
Nixon Doktrini
D
Carter Doktrini
E
Reagan Doktrini
Açıklama:
Eisenhower Doktrini (1957): Dwight D. Eisenhower tarafından 5 Ocak 1957’de Kongre’ye sunulan plan çerçevesinde şekillenen bu doktrin, ABD’nin Orta Doğu politikalarında önemli bir dönüm noktası oluşturmaktadır. Doktrin çerçevesinde ABD, SSCB’nin Ortadoğu’da karışacağı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askerî kuvvetlerin kullanılması dâhil her türlü yardımı sağlayacağını ifade etmiştir.
Soru 5
Barış İçinde Bir Arada Yaşama Doktrini hangi SSCB lideri tarafından ortaya konulmuştur?
Seçenekler
A
Stalin
B
Kruşçev
C
Brejnev
D
Gorbaçov
E
Putin
Açıklama:
Barış İçinde Bir Arada Yaşama: Kruşçev döneminde, 1956’da gerçekleşen Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi’nde kabul edilen “barış içinde bir arada yaşama”ilkesi, SSCB’nin Doğu-Batı blokları arasında savaşın kaçınılmaz olmadığını kabul etmesi, kapitalist ülkelerle savaşa varmayacak ılımlı ilişkiler kurulması anlamına gelmektedir. Bu politika, nükleer bir savaşta her iki tarafından da yok olacağından hareketle, kapitalist ülkelerle SSCB’nin esas mücadelesinin ekonomik ve teknolojik alanlara kaymasına vesile olmuştur.
Soru 6
COMECON hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1947
B
1948
C
1949
D
1950
E
1951
Açıklama:
COMECON 1949’da SSCB, Bulgaristan, Çekoslovakya, Macaristan, Polonya ve Romanya arasında ekonomik kalkınmayı hızlandırmak amacıyla kurulmuştur. Karşılıklı Ekonomik Yardım Konseyi resmî adını taşıyan bu örgüt, SSCB’nin dağılmasıyla birlikte 1991’de üye devletler tarafından feshedilmiştir.
Soru 7
Hangi ülke Şanghay İşbirliği Örgütü üyesi değildir?
Seçenekler
A
Çin
B
Rusya
C
Kazakistan
D
Özbekistan
E
Japonya
Açıklama:
Şanghay İşbirliği Örgütü: Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan’ın 26 Nisan 1996’da Şanghay’da imzaladıkları “Sınır Bölgelerinde Askerî Güvenin Derinleştirilmesi Anlaşması”yla birlikte iyi komşuluk ilişkileri ve bölgesel güvenliğin tesis edilmesi amacıyla oluşturulan yapıdır. Şanghay Beşlisi olarak anılan grup, 2001’de Özbekistan’ın da dahil edilmesiyle Şanghay İşbirliği Örgütü adını aldı.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Javier Solana’nın adıyla anılan “Daha İyi Bir Dünyada Güvenli Avrupa” başlıklı Avrupa Güvenlik Stratejisi belgesinde bahsedilen tehditlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Terörizm
B
Kitle imha silahlarının yayılması
C
Bölgesel krizler
D
Organize suçlar
E
Ekonomik istikrarsızlık
Açıklama:
Javier Solana’nın adıyla anılan “Daha İyi Bir Dünyada Güvenli Avrupa” başlıklı Avrupa Güvenlik Stratejisi belgesinde (2003) terörizm, kitle imha silahlarının yayılması, bölgesel krizler, başarısız devletler ve organize suçlar olmak üzere beş tehditten bahsedildiği görülmektedir.
Soru 9
İkinci Dünya Savaşı sonrası ortamda ABD ya da SSCB’den, bir başka deyişle kapitalist ya da sosyalist kamplardan herhangi birinin yanında yer almak istemeyen ülkelerin başlattığı harekete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bağlantısızlık Hareketi
B
Füzyon Hareketi
C
Barış İçinde Bir Arada Yaşama
D
Perestroyka
E
Glastnost
Açıklama:
Bağlantısızlık Hareketi, İkinci Dünya Savaşı sonrası ortamda ABD ya da SSCB’den, bir başka deyişle kapitalist ya da sosyalist kamplardan herhangi birinin yanında yer almak istemeyen ülkelerin başlattığı harekettir. Günümüzde hâlen varlığını sürdüren ve 2009’da 15. Bağlantısızlar Hareketi Zirvesi’ni gerçekleştiren hareket, Afrika, Asya, Latin Amerika ve Karayip bölgelerinden katılan devletlerle üye sayısını 118’e çıkartmıştır.
Soru 10
Soğuk Savaşın başlangıcı olarak da anılan ve Yunanistan ve Türkiye’nin Batı için öneminin altı çizilerek iki ülkeye mali yardımda bulunulması gerektiği vurgulan doktrin hangisidir?
Seçenekler
A
Truman Doktrini
B
Eisenhower Doktrini
C
Nixon Doktrini
D
Carter Doktrini
E
Reagan Doktrini
Açıklama:
Truman Doktrini (1947): Harry Truman’ın 12 Mart 1947’de Kongre’de yaptığı konuşma Soğuk Savaşın başlangıcı olarak da anılmaktadır. Söz konusu konuşmayla, Yunanistan ve Türkiye’nin Batı için öneminin altı çizilerek, bu ülkelerin içinde olası bir komünist rejim tehdidi ile dışarıda SSCB’nin yaratacağı tehditle başa çıkabilmeleri ve ulusal bütünlüklerini sağlayabilmeleri amacıyla iki ülkeye mali yardımda bulunulması gerektiği vurgulanmıştır. Bu doktrin, Türkiye ve Yunanistan’ın ABD’nin yanında yer almasını sağlamıştır.
Soru 11
Aşağıdakilerden husulardan hangisi Çin’in Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’nde yer almaz?
Seçenekler
A
Sosyal uyum ve düzenin sağlanması
B
Ulusal egemnliği, ulusal çıkarların ve güvenliğin korunması
C
ABD ile savaş
D
Ulusal savunma ve silahlı kuvvetlerin modenizasyonunun sağlanması
E
Dünya barışı ve düzenin sağlanması
Açıklama:
Çin’in Mart 2011’de yayımladığı “Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi”nde savunmaya dayalı bir güvenlik politikası takip edileceği öngörülmektedir. Bu durum, Çin’in uzun süredir devam etmekte olan ekonomik gelişimiyle yakından ilgilidir. Nitekim, belgede ekonomik gelişmeye yapılan vurgu dikkat çekmektedir. Belgede, ulusal savunmayla ilgili olarak Çin’in belirlediği amaç ve görevler şu şekilde sıralanmıştır: 1. Ulusal egemenliğin, ulusal çıkarların ve güvenliğin korunması; 2. Sosyal uyum ve düzenin sağlanması; 3. Ulusal savunma ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması; 4. Dünya barışı ve düzenin sağlanması.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Güvenlik Stratejisi’nde tanımlanan tehditler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Terörizm
B
Komunizmin yayılması
C
Kitle imha silahlarının yayılması
D
Başarısız devletler
E
Ulusötesi güçler
Açıklama:
İlk olarak, Berlin Duvarı’nın 1989’da yıkılması ve Ekim 1990’da Doğu ve Batı Almanya’nın birleşmesinin ardından Almanya’nın hegemonyacı bir güç olarak Avrupa’daki bütünleşme sürecine tehdit oluşturabileceği endişesi belirmiştir.
1990’ların başlarında AB’nin güvenlik endişelerinden bir diğeri de Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin Sovyet yörüngesinden çıkmalarının ardından bu ülkelerde gelişen iç istikrarsızlıklardır.
1990’lar boyunca Avrupa güvenliği bağlamında ön plana çıkan sorunlardan bir diğeri de Balkanlar’daki kriz ortamıdır.
Bu dönemin tehdit gündemi karşısında AB ülkelerinin izlediği güvenlik politikalarının temelinde artan bir bütünleşme modeli söz konusudur.
1990’ların başlarında AB’nin güvenlik endişelerinden bir diğeri de Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin Sovyet yörüngesinden çıkmalarının ardından bu ülkelerde gelişen iç istikrarsızlıklardır.
1990’lar boyunca Avrupa güvenliği bağlamında ön plana çıkan sorunlardan bir diğeri de Balkanlar’daki kriz ortamıdır.
Bu dönemin tehdit gündemi karşısında AB ülkelerinin izlediği güvenlik politikalarının temelinde artan bir bütünleşme modeli söz konusudur.
Soru 13
ABD ve Avrupa kökenli güvenlik çalışmalarının farkları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
ABD güvenlik teorilerinde önce güvenlik önce güvenlik kavramı oluşturulur, sonra pratiğe uygulanır
B
Epistomolijk ayrımlar vardır
C
Avrupa merkezli güvenlik çalışmaları sadece güvenliğe özgüdür
D
ABD de uluslararası ilişkiler disiplininde rasyonel yaklaşım hakimdir
E
Avrupada güvenkilk teorilerinin özünde güvenliğin kavramsallaştırılması vardır
Açıklama:
1945 sonrasında Avrupa’da süper güçlerin eğemenliği başlarken, İkinci Dünya Savaşı’ndan siyasi, askerî, insani ve ekonomik açıdan ağır tahribatlarla çıkan Avrupalı büyük güçler de bu statülerini yitirmişlerdir. İkinci Dünya Savaşı’nın hemen ertesinde “savaşın gerçek anlamda iki galibi” SSCB ve ABD arasında başlayan ve yaklaşık elli yıl devam eden “soğuk” mücadelede, kutuplar Avrupa ve kuzeydoğu Asya’yı tamamen etkileri altına alarak bölgesel güvenlik dinamiklerinin bağımsız biçimde gelişimini engellemişlerdir (Erhan, 1996). Bu çerçevede, Avrupa bölgesi bir tarafta ABD, diğer tarafta da SSCB ekseninde Batı ve Doğu Bloku olarak Demir Perde ile ikiye bölünmüştür. Bu dönemde Avrupa bölgesinin süper güçlerin etkisi altına girmesinin iki temel göstergesi vardır. Öncelikle, ABD kıtanın batı sında, SSCB de doğusunda uzun bir döneme yayılacak şekilde kuvvet konuşlandırmışlardır. İkinci olarak, bölge devletleri bir tarafta ABD güdümünde OEEC ve NATO, diğer tarafta da SSCB güdümünde COMECON ve Varşova Paktı gibi uluslararası örgütler etrafında kümelendirilerek, büyük güç çekişmesindeki konumlarını belirlemişlerdir.
Soru 14
Milletler Cemiyeti’nde savaşın yasaklandığı haller ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Savaş tahkim uluslararası yargı ve soruşturma süreçlerinde alınan kararların ardından karara uyulmasının beklendiği 3 aylık sürede yasaktır
B
Savaş tahkim uluslararası yargı ve soruşturma süreçlerinde alınan karara uyulana kadar yasaktır
C
Savaş tahkim uluslararası yargı ve soruşturma süreçlerinde başvurular tamamen yasaktır
D
Savaş her durumda yasaktır
E
Savaş yasak değildir
Açıklama:
AB, ilk bakışta hukuki kişiliğe sahip bir uluslararası örgüt olarak nitelendirilebilir. Buna karşılık, AB hiçbir uluslararası örgütün sahip olmadığı kendine özgü yetki alanları (örn., AB’nin Ortak Tarım Politikasında üye devletlerin hiçbir söz hakkı yoktur; kararlar uluslarüstü yöntemlerle alınır ve yürütülür) ve kurumsal yapısı ile üye devletlerin toplamından ibaret bir uluslararası kuruluş değildir. Bu çerçevede AB, uluslararası kuruluş özelliğine ek olarak, üye devletlerle birlikte eş zamanlı olarak varolan ve devlet-benzeri özellikleri ile kendine özgü bir siyasi yapıya sahip bir büyük güç olarak tanımlanmalıdır.
Soru 15
Aşağıdaki dönemlerden hangisi çok-kutupluluğa örnek teşkil etmez?
Seçenekler
A
Napolyon savaşıları ile Kırım savaşı arası dönem
B
İkinci dünya savaşı
C
Dünya uyumu
D
İkinci dünya savaşı
E
Soğuk savaş dönemi
Açıklama:
1945 sonrasında Avrupa’da süper güçlerin eğemenliği başlarken, İkinci Dünya Savaşı’ndan siyasi, askerî, insani ve ekonomik açıdan ağır tahribatlarla çıkan Avrupalı büyük güçler de bu statülerini yitirmişlerdir. İkinci Dünya Savaşı’nın hemen ertesinde “savaşın gerçek anlamda iki galibi” SSCB ve ABD arasında başlayan ve yaklaşık elli yıl devam eden “soğuk” mücadelede, kutuplar Avrupa ve kuzeydoğu Asya’yı tamamen etkileri altına alarak bölgesel güvenlik dinamiklerinin bağımsız biçimde gelişimini engellemişlerdir
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi ABD'deki güvenlik okullarından biridir?
Seçenekler
A
Uluslararası ilişkilerin inşacı teorisi
B
Post-modernler
C
Feministler
D
Sosyolojik çalışmalar ve risk toplumu
E
Eleştirel güvenlik yaklaşımları
Açıklama:
Soğuk Savaş’ın ardından ABD’nin genel stratejisinde potansiyel rakipleriyle arasında beliren büyük dengesizliği korumak güvenlik anlayışının merkezine oturmuştur. Bu hedef çerçevesinde, neredeyse tüm devletler Soğuk Savaş sonrası barış ortamından ya rarlanarak savunma harcamalarını düşürürken, ABD savunma harcamalarını kısmamayı fakat niteliğini değiştirerek teknoloji yoğun silahlara yöneltmeyi tercih etmiştir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin 11 Eylül sonrası güvenlik politikalarıyla ilgili söylenemez?
Seçenekler
A
Bölgesel krize karışmama eğiliminedir
B
Küresel aktör eğilimindedir
C
Komşularla işlevsel işbirliği içindedir
D
Yumuşak güç olma eğilimindedir
E
Bölgesel aktör rolü olma eğilimindedir
Açıklama:
ABD’nin yeni strateji belgesinde ortaya koyulan tehditlerin başında terörizm gelmek e beraber, güvenlik tehdidi yaratabilecek diğer konulara ilişkinde bir dizi önlem ortaya koyulmuştur. Bunların başında bölgesel çatışmaların önüne geçilmesi, kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesi, küresel ekonomik büyümenin devamı için serbest piyasa ve serbest ticaretin teşvik edilmesi, kalkınmanın sürdürülmesi için toplumların dışa açılmasının sağlanması ve demokratik kurumların alt yapısının inşa edilmesi gibi unsurlar yer almaktadır.
Soru 18
ABD’nin İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’nın kalkınmasına yönelik izlediği politika aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnızcılık
B
Caydırıcılık
C
Marshall planı
D
Ön-alıcı vuruş
E
Çevreleme
Açıklama:
ABD İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra hızla iki kutuplu sistemde Sovyet tehdidini çevrelemek amacıyla Türkiye ve Yunanis tan’ın Batı Blokuna kazandırılmasını hedefleyen Truman Doktrini’ni benimsemiş, Avrupa’nın kalkınmasının yanı sıra komünizmin yayılmasının ekonomik temellerini ortadan kaldırmak ve savaş sırasında yıkılmış olan Avrupa ekonomilerini canlandırarak uluslararası ticarette alım yapabilecek güce kavuşturmak amacıyla 19481951 arasında Marshall Planını uygulamaya koymuş, Planın uygulanmasını sağlamak üzere 1948’de Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü’nü (Organization of Europe an Economic Cooperation OEEC) kurdurmuş; 1952’de NATO, 1954’de Balkan İttifakı ile Güney doğu Asya’da SEATO ve 1955’de de Orta Doğu’da Bağdat Paktı’nın kuruluşunu sağlamıştır.
Soru 19
Sovyetler Birliğinin Stalin döneminde izlediği güvenlik doktrini aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tek ülkede sosyalizm
B
Barış içinde bir arada yaşama
C
Peretsroyka (Yeniden yapılanma)
D
Glasnost (Açıklık)
E
Müdahelecilik
Açıklama:
Tek Ülkede Sosyalizm: Stalin döneminde ortaya atılan fikir, sosyalizmin önce SSCB’de kurulması gerektiğini ifade etmektedir. Tek ülkede sosyalizmin kurulabilmesi için, SSCB’nin gelişmek için sarf ettiği çabanın diğer ülkelere tehdit olmadığının gösterilmesi, hatta onlarla barış içinde bir arada yaşanabileceğini göstermek gerekmekteydi. Bu çerçevede, öncelikle SSCB’de sosyalizm sağlam temellere oturtularak, ekonomik ve siyasi yapı bu doğrultuda şekillendirilmiştir. Ülke içi sosyalist devrimin ardından ekonomik, sınai ve askerî atılımlar yapılarak, SSCB dünyanın önemli güçlerinden biri hâline getirilmiştir. Bu suretle, SSCB sosyalist bir devlet olarak varlığını kanıtlamış, buna karşılık sosyalist bir global devrim ile dünyaya tehdit oluşturmaya çalışmamıştır.
Soru 20
ABD’nin Soğuk Savaş döneminde izlediği başlıca iki strateji aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Abluka-Topyekün savaş
B
Yalnızcılık-Abluka
C
Çevreleme-Caydırıcılık
D
Meşru müdafaa-Çevreleme
E
Yalnızcılık-Çevreleme
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nde tehdit olarak görülen SSCB’ye karşı etkili biçimde uygulanan “çevreleme” ve “caydırıcılık” gibi politika lar, Sovyetler Birliği’nin ortadan kalkması ve uluslararası sistemin tek kutuplu dünya düzenine doğru evrilmesiyle eski önemini yitirmiş; bu arada ortaya çıkan yeni güvenlik tehditleri başka tür karşılıkları gerekli kılmıştır.
Soru 21
Birinci sınıf askerî/siyasi kabiliyetler ile bunları destekleyecek nitelikte ekonomik kabiliyetlere ve tüm bu kabiliyetlerini küresel düzlemde uygulayabilme yeteneğine sahip olan ve bu statüleri diğer güçlerce tanınan güçlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Süper güç
B
İmparatorluk
C
Bölgesel güç
D
Stratejik güç
E
Politik blok
Açıklama:
Birinci sınıf askerî/siyasi kabiliyetler ile bunları destekleyecek nitelikte ekonomik kabiliyetlere ve tüm bu kabiliyetlerini küresel düzlemde uygulayabilme yeteneğine sahip olan ve bu statüleri diğer güçlerce tanınan güçlere süper güç adı verilir.
Soru 22
ABD, 1787’deki kuruluşundan İkinci Dünya Savaşı’na kadar yalnızcılık politikası izlemiştir. Güney Amerika ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmaya başladıkları bir dönemde, Dönemin ABD başkanı tarafından 1823’te ilan edilen bu politikanın özünde, kendi kendine yetebilen Amerika kıtasının Avrupa sömürgeciliğine kapatılması ve ABD’nin Avrupa’nın iç çekişmelerine müdahil olmaması anlayışı yatmaktadır.
Yukarıda bahsedilen dış politika doktrinin adı nedir?
Yukarıda bahsedilen dış politika doktrinin adı nedir?
Seçenekler
A
Çevreleme stratejisi
B
Marshall Planı
C
Monroe doktrini
D
Truman Doktrini
E
Eisenhower Doktrini
Açıklama:
ABD, 1787’deki kuruluşundan İkinci Dünya Savaşı’na kadar yalnızcılık politikası izlemiştir. Güney Amerika ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmaya başladıkları bir dönemde, ABD Başkanı James Monroe tarafından 1823’te ilan edilen bu politikanın özünde, kendi kendine yetebilen Amerika kıtasının Avrupa sömürgeciliğine kapatılması ve ABD’nin Avrupa’nın iç çekişmelerine müdahil olmaması anlayışı yatmaktadır. Monroe doktrini olarak anılan bu politika çerçevesinde, ABD bir taraftan bir asırdan fazla dönemin uluslararası (temelde Avrupa) çatışmalarından uzak durmuş, diğer taraftan Avrupa’nın kolonyal devletlerinin Amerika kıtasında hareketlerini engelleyerek bölgede kendisi için güvenli bir “arka bahçe” oluşturmuştur.
Soru 23
II. Dünya Savaşı sırasında yıkılmış olan Avrupa ekonomilerini canlandırarak uluslararası ticarette alım yapabilecek güce kavuşturmak amacıyla 1948-1951 arasında uygulanan politikaların genel adı nedir?
Seçenekler
A
Truman Doktrini
B
Eishenower Doktrini
C
Monroe Doktrini
D
Marshall Planı
E
Yakın çevre politikası
Açıklama:
ABD, II. Dünya Savaşı sırasında yıkılmış olan Avrupa ekonomilerini canlandırarak uluslararası ticarette alım yapabilecek güce kavuşturmak amacıyla 1948-1951 arasında Marshall Planını uygulamaya koymuş, Planın uygulanmasını sağlamak üzere 1948’de Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü’nü (Organization of European Economic Cooperation - OEEC) kurdurmuştur.
Soru 24
ABD, İngiltere, Fransa, Avustralya, Yeni Zelanda, Filipinler ve Tayland arasında 1954’te imzalanan antlaşma çerçevesinde kurulan savunma örgütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
NATO
B
SEATO
C
BM
D
AB
E
OEEC
Açıklama:
Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü - SEATO (1954): ABD, İngiltere, Fransa, Avustralya, Yeni Zelanda, Filipinler ve Tayland arasında 1954’te imzalanan antlaşma çerçevesinde kurulan savunma örgütüdür.
Soru 25
ABD'nin ilk yenilgisini yaşadığı “Vietnam örneği savaşlara girmeyip, müttefiklerine Amerikan askerini kullanarak değil ekonomik ve askerî yardım” eliyle destek olacağını belirten güvenlik doktrini aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Truman Doktrini
B
Eishenower Doktrini
C
Nixon Doktrini
D
Carter Doktrini
E
Reagan Doktrini
Açıklama:
Nixon Doktrini (1969): Richard Nixon tarafından 25 Temmuz 1969’da açıklanan doktrin uyarınca, ABD ilk yenilgisini yaşadığı “Vietnam örneği savaşlara girmeyip, müttefiklerine Amerikan askerini kullanarak değil ekonomik ve askerî yardım” eliyle destek olacaktır
Soru 26
Özellikle ABD’nin eski Sovyet coğrafyasında bağımsızlığını yeni kazanan ülkelere yönelik ilgisi ve bölgede enerji kaynaklarına yönelik politikaları Rusya’yı tehdit algılaması ve güvenlik politikalarını gözden geçirmeye sevketmiştir. 1992 sonunda kabul edilen Rusya Federasyonu Dış Politika Doktrini belgesinde tanımlanan yeni bir politika dahilinde, Orta Asya ve Kafkasya’daki cumhuriyetlere yönelik izlenecek politikaya ilişkin ayrıntılar belirlenmiştir.
Yukarıda hakkında bilgi verilen güvenlik politikası yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda hakkında bilgi verilen güvenlik politikası yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
COMECON
B
Perestroyka
C
Glasnost
D
Yakın çevre
E
Avrasyacılık
Açıklama:
ABD’nin eski Sovye coğrafyasında bağımsızlığını yeni kazanan ülkelere yönelik ilgisi ve bölgede enerji kaynaklarına yönelik politikaları Rusya’yı tehdit algılaması ve güvenlik politikalarını gözden geçirmeye sevketmiştir. Rusya’nın dönüşümünün ilk göstergesi, yakın çevre (near abroad) politikasıdır. 1992 sonunda kabul edilen Rusya Federasyonu Dış Politika Doktrini belgesinde tanımlanan bu kavrama göre, Orta Asya ve Kafkasya’daki cumhuriyetler Rusya’nın “yakın çevre ülkeleri” olarak tanımlandı ve bu ülkelere yönelik izlenecek politikaya ilişkin ayrıntılar belirlendi.
Soru 27
8 Aralık 1991’de SSCB’nin dağılması üzerine Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya devlet başkanları tarafından kurulmuş ve Merkezi Minsk’te olan bu siyasal ortaklığın mevcut üyeleri Azerbaycan, Beyaz Rusya, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova, Özbekistan, Rusya ve Tacikistan’dır.
Yukarıda bahsedilen uluslararası ortaklığın adı nedir?
Yukarıda bahsedilen uluslararası ortaklığın adı nedir?
Seçenekler
A
DTÖ
B
NATO
C
AB
D
BDT
E
COMECON
Açıklama:
Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT): 8 Aralık 1991’de SSCB’nin dağılması üzerine Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya devlet başkanları tarafından kurulmuştur. Merkezi Minsk’te olan bu siyasal ortaklığın mevcut üyeleri Azerbaycan, Beyaz Rusya, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova, Özbekistan, Rusya ve Tacikistan’dır. Gürcistan, 1993’te üye olmuş; 2008’teki savaşın ardından 2009’da üyelikten ayrılmıştır.
Soru 28
ABD’nin Almanya’nın kalkınması yönündeki talepleri karşısında Almanya’yı mümkün olduğunca kontrol altında tutmayı hedefleyen bir plan doğrultusunda, “Fransız-Alman kömür-çelik üretiminin tüm Avrupa devletlerinin katılımına açık bir örgüt çerçevesinde yer alan ve kararları üyeleri üzerinde bağlayıcı olan ortak bir Yüksek Otoritenin denetimine bırakılması” öngörülerek, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Almanya ve İtalya arasında 1951’de Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) kurulmuştur.
Yukarıda verilen paragrafta sözü edilen dönüşümler aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?
Yukarıda verilen paragrafta sözü edilen dönüşümler aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?
Seçenekler
A
Marshall Planı
B
ODGP
C
AGSP
D
Monroe Doktrini
E
Schuman planı
Açıklama:
AT/AB, Batı Avrupa’da bu sorunlarla mücadele edebilmek adına başlayan örgütlenmeler döneminin (Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü, NATO, Avrupa Konseyi) bir ürünüdür. Bir başka deyişle AT’nin kuruluşu ile Avrupa Toplulukları’ndan AB’ye gelişim süreci aslında bu güvenlik tehditlerine karşı birer güvenlik politikası olarak değerlendirilebilir. Bu çerçevede, ilk olarak, ABD’nin Almanya’nın kalkınması yönündeki talepleri karşısında Almanya’yı mümkün olduğunca kontrol altında tutmayı hedefleyen 9 Mayıs 1950 tarihli Schuman Planı hazırlanmıştır. Plan doğrultusunda, “Fransız-Alman kömür-çelik üretiminin tüm Avrupa devletlerinin katılımına açık bir örgüt çerçevesinde yer alan ve kararları üyeleri üzerinde bağlayıcı olan ortak bir Yüksek Otoritenin denetimine bırakılması” öngörülerek, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Almanya ve İtalya arasında 1951’de Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) kurulmuştur.
Soru 29
1986’da imzalanıp, 1987’de yürürlüğe giren bu metinle esas itibarıyla Avrupa iç pazarının (malların, hizmetlerin, kişilerin, sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı ve iç sınırların kaldırıldığı alan) oluşumu öngörülmüştür. Söz konusu bu metin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Tek Senedi
B
Avrupa Savunma Topluluğu Antlaşması
C
Masstricht Antlaşması
D
Brüksel Antlaşması
E
Petersberg Görevleri
Açıklama:
Avrupa Tek Senedi: 1986’da imzalanıp, 1987’de yürürlüğe giren bu metinle esas itibarıyla Avrupa iç pazarının (malların, hizmetlerin, kişilerin, sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı ve iç sınırların kaldırıldığı alan) oluşumu öngörülmüştür.
Soru 30
Çin Halk Cumhuriyeti hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1948
B
1949
C
1950
D
1951
E
1952
Açıklama:
Çin Halk Cumhuriyeti 1 Ekim 1949'da kurulmuştur.
Soru 31
Süper güçler birinci sınıf askerî/siyasi kabiliyetler ile bunları destekleyecek nitelikte ekonomik kabiliyetlere ve tüm bu kabiliyetlerini küresel düzlemde uygulayabilme yeteneğine sahip olan ve bu statüleri diğer güçlerce tanınan güçlerdir. Bu kriterler ışığında aşağıdakilerden hangisi tarihte süpergüç statüsüne sahip devletlerden biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
İtalya
B
ABD
C
İngiltere
D
Fransa
E
Rusya
Açıklama:
Süpergüç kriterleri dikkate alındığında, 19. yüzyılda İngiltere, Fransa ve Rusya, Birinci Dünya Savaşı sonrasında İngiltere, ABD ve SSCB, İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD ve SSCB ile Soğuk Savaş sonrasında ABD bu statüye sahiptir. Ancak İtalya hiçbir zaman süpergüç statüsüne sahip olmamıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 32
ABD 1787'deki kuruluşundan İkinci Dünya Savaşı sonuna kadar hangi politikayı izlemiştir?
Seçenekler
A
Çevreleme
B
Yalnızcılık
C
Uluslararası müdahalecilik
D
Aktif tarafsızlık
E
Dengeleme
Açıklama:
ABD, 1787’deki kuruluşundan İkinci Dünya Savaşı’na kadar yalnızcılık politikası izlemiştir. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi SSCB'nin çevrelenmesi politikasının bir parçası değildir?
Seçenekler
A
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)
B
Bağdat Paktı
C
Avrupa Birliği
D
Balkan İttifakı
E
Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü (SEATO)
Açıklama:
NATO, Balkan İttifakı, Bağdat Paktı ve SEATO ABD'nin SSCB'yi çevreleme politikasının parçası iken Avrupa Birliği bölgesel bir entegrasyon sürecidir. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi SSCB liderlerinin izlediği güvenlik doktrinlerinden biridir?
Seçenekler
A
Truman Doktrini
B
Eisenhower Doktrini
C
Bush Doktrini
D
Brejnev Doktrini
E
Carter Doktrini
Açıklama:
Brejnev Doktrini, SSCB lideri Brejnev tarafından 12 Kasım 1968’de açıklanan politikadır. Bu doktrin uyarınca, komünist ülkeler sınırlı bir egemenlik hakkına sahiptirler ve sosyalizm tehlikedeyse SSCB müdahale etmekle yükümlüdür. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 35
1949’da SSCB, Bulgaristan, Çekoslovakya, Macaristan, Polonya ve Romanya arasında ekonomik kalkınmayı hızlandırmak amacıyla kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
NATO
B
COMİNFORM
C
SEATO
D
OECD
E
COMECON
Açıklama:
1949’da SSCB, Bulgaristan, Çekoslovakya, Macaristan, Polonya ve Romanya arasında ekonomik kalkınmayı hızlandırmak amacıyla kurulan örgüt COMECON'dur. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 36
1992 sonunda kabul edilen Rusya Federasyonu Dış Politika Doktrini belgesinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yakın çevre
B
Tek ülkede sosyalizm
C
Barış içinde birarada yaşama
D
Nükleer caydırıcılık
E
Ön-alıcı vuruş
Açıklama:
1992 sonunda kabul edilen Rusya Federasyonu Dış Politika Doktrini belgesinde tanımlanan kavram yakın çevre kavramıdır. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi 1951 yılında Avrupa Kömür Çelik Topluluğunu kuran ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
İtalya
E
Belçika
Açıklama:
Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Almanya ve İtalya arasında 1951’de Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) kurulmuştur. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi ilgili kriterleri yerine getirdikleri takdirde güvenlik sorunu yaratabilecek nitelikteki Avrupa ülkelerini AB üyesi yaparak güvenlik sağlamayı hedefleyen güvenlik politikasıdır?
Seçenekler
A
Derinleşme
B
Ortak Dış Politika ve Güvenlik Politikası
C
Genişleme
D
Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası
E
Adalet ve İçişlerinde İşbirliği
Açıklama:
Genişleme ilgili kriterleri yerine getirdikleri takdirde güvenlik sorunu yaratabilecek nitelikteki Avrupa ülkelerini AB üyesi yaparak güvenlik sağlamayı hedefleyen güvenlik politikasıdır. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 39
Çin ve Rusya'nın ABD karşısında denge sağlamak için kullandıkları örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
NATO
B
Avrupa Birliği
C
Afrika Birliği
D
Şanghay İşbirliği Örgütü
E
Bağımsız Devletler Topluluğu
Açıklama:
Çin’in Şanghay Beşlisi’nin kuruluşuna öncülük etmesi Orta Asya izlediği aktif politikaların sonucudur. Söz konusu yapı, 2001 yılında Özbekistan’ın da katılımıyla Şanghay İşbirliği Örgütü adını alarak, Rusya ve Çin’in ABD karşısında denge sağlamak için kullandıkları uluslararası bir örgüt hâline dönüşmüştür. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi ikinci genişleme dalgası çerçevesinde Avrupa Birliği'ne 1981 yılında üye olan ülkedir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
İrlanda
C
Danimarka
D
İspanya
E
Yunanistan
Açıklama:
İkinci genişleme dalgası çerçevesinde Avrupa Birliği'ne 1981 yılında üye olan ülke Yunanistan'dır. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 41
ABD'nin kuruluşundan ikinci dünya savaşına kadar izlediği güvenlik politikası hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnızcılık
B
Sömürgeci
C
Tarafsızlık
D
Müdaheleci
E
Soğuk savaş
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Cevap, Yalnızcılık'tır.
Cevap, Yalnızcılık'tır.
Soru 42
Soğuk savaşın ilk yıllarında ABD'nin Sovyetler Birliği 'ne karşı uyguladığı çevreleme stratejisi kim tarafından ortaya koyulmuştur?
Seçenekler
A
George Marshall
B
Dwight D. Eisenhower
C
Richard Nixon
D
Harry Truman
E
George Kennan
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Soğuk savaşın ilk yıllarında ABD'nin Sovyetler Birliği 'ne karşı uyguladığı çevreleme stratejisi George Kennan tarafından yapılmıştır.
Soğuk savaşın ilk yıllarında ABD'nin Sovyetler Birliği 'ne karşı uyguladığı çevreleme stratejisi George Kennan tarafından yapılmıştır.
Soru 43
ABD'de hangi dönemde geleneksel olmayan güvenlik tehditleriyle başa çıkabilmek için yeni bir güvenlik politikasının belirleneceği ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Soğuk savaş öncesi
B
11 Eylül sonrası
C
Soğuk savaş
D
Küresl savaş
E
Siber savaş
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Cevap, 11 Eylül sonrasıdır.
Cevap, 11 Eylül sonrasıdır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Bush doktrininde "ön-alıcı vuruş" olarak adlandırılan stratejide önlem alınmaya çalışılan konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Terörizm
B
Bölgesel çatışmalar
C
Çok taraflı işbirliği
D
Kitle imha silahları
E
Serbest ticaretin teşviği
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Çok taraflı işbirliği, bu konulardan biri değildir.
Çok taraflı işbirliği, bu konulardan biri değildir.
Soru 45
ABD'nin ulusal güvenlik stratejisinde siber güvenlik, küresel ısınma ve sürdürülebilir kalkınma gibi güvenlik alanları hangi başkan döneminde gündeme gelmiştir?
Seçenekler
A
Obama
B
Bush
C
Clinton
D
Carter
E
Nixon
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
ABD'nin ulusal güvenlik stratejisinde siber güvenlik, küresel ısınma ve sürdürülebilir kalkınma gibi güvenlik alanları Obama döneminde gündeme gelmiştir.
ABD'nin ulusal güvenlik stratejisinde siber güvenlik, küresel ısınma ve sürdürülebilir kalkınma gibi güvenlik alanları Obama döneminde gündeme gelmiştir.
Soru 46
Sovyetler Birliği'nin barış içinde birarada yaşama ilkesi hangi lider döneminde ekonomik ve teknolojik alanlarda mücadeleye önem kazandırmıştır?
Seçenekler
A
Stalin
B
Lenin
C
Brejnev
D
Kruşçev
E
Gorbaçov
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Sovyetler Birliği'nin barış içinde birarada yaşama ilkesi Kruşçev döneminde ekonomik ve teknolojik alanlarda mücadeleye önem kazandırmıştır.
Sovyetler Birliği'nin barış içinde birarada yaşama ilkesi Kruşçev döneminde ekonomik ve teknolojik alanlarda mücadeleye önem kazandırmıştır.
Soru 47
Sovyetler Birliği'nde bürokratik hegemonyayı zayıflatarak ekonomide yeniden yapılanmanın önün açan yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Perestroyka
B
Brejnev doktrini
C
Kominform
D
Caydırıcılık
E
Tek ülkede sosyalizm
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Sovyetler Birliği'nde bürokratik hegemonyayı zayıflatarak ekonomide yeniden yapılanmanın önün açan yaklaşım Perestroyka'dır.
Sovyetler Birliği'nde bürokratik hegemonyayı zayıflatarak ekonomide yeniden yapılanmanın önün açan yaklaşım Perestroyka'dır.
Soru 48
Sınır bölgelerinde askeri güvenin derinleştirilmesi temelinde ortaya konulan ve Şanghay İşbirliği Örgütü olarak faaliyetine devam eden yapıda hangi ülke yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Çin
B
Rusya
C
Ukrayna
D
Kazakistan
E
Tacikistan
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Ukrayna Sınır bölgelerinde askeri güvenin derinleştirilmesi temelinde ortaya konulan ve Şanghay İşbirliği Örgütünde yer almamaktadır.
Ukrayna Sınır bölgelerinde askeri güvenin derinleştirilmesi temelinde ortaya konulan ve Şanghay İşbirliği Örgütünde yer almamaktadır.
Soru 49
1986'da imzalanıp 1987'de yürürlüğe giren Avrupa iç pazarının oluşumunun öngörüldüğü derinleşme adımına verilen isim hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Siyasi İşbirliği
B
Bütçe Düzenlemeleri
C
Ortak Pazar
D
Avrupa Tek Senedi
E
Füzyon Hareketi
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
1986'da imzalanıp 1987'de yürürlüğe giren Avrupa iç pazarının oluşumunun öngörüldüğü derinleşme adımına Avrupa Tek Senedi verilir.
1986'da imzalanıp 1987'de yürürlüğe giren Avrupa iç pazarının oluşumunun öngörüldüğü derinleşme adımına Avrupa Tek Senedi verilir.
Soru 50
Almanya'nın güçlenmesi endişesinin temel dayanak olarak yer aldığı Avrupa Birliği güvenlik politikası hangisidir?
Seçenekler
A
AGSP
B
BAB
C
AEET
D
AKTÇ
E
ODGD
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Almanya'nın güçlenmesi endişesinin temel dayanak olarak yer aldığı Avrupa Birliği güvenlik politikası kısaca ODGD dir.
Almanya'nın güçlenmesi endişesinin temel dayanak olarak yer aldığı Avrupa Birliği güvenlik politikası kısaca ODGD dir.
Soru 51
Sovyetler Birliğinin Ortadoğu’da karşılaşacağı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askeri kuvvetlerin kullanılması dahil her türlü yardımın sağlanacağını içeren doktrin hangi ADB başkanın ismiyle anılır?
Seçenekler
A
Truman doktrini
B
Eisenhower Doktrini
C
Nixon Doktrini
D
Carter Doktrini
E
Reagan Doktrini
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Sovyetler Birliğinin Ortadoğu’da karşılaşacağı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askeri kuvvetlerin kullanılması dahil her türlü yardımın sağlanacağını içeren doktrin Eisenhower Doktrinidir.
Sovyetler Birliğinin Ortadoğu’da karşılaşacağı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askeri kuvvetlerin kullanılması dahil her türlü yardımın sağlanacağını içeren doktrin Eisenhower Doktrinidir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin soğuk savaş sırasında izlediği stratejidir?
Seçenekler
A
Savunma
B
Yalnızcılık
C
Çevreleme
D
Tarafsızlık
E
Yayılmacı
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Cevreleme ABD'nin soğuk savaş sırasında izlediği stratejidir
Cevreleme ABD'nin soğuk savaş sırasında izlediği stratejidir
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi 11 Eylül saldırısı sonrası George W. Bush’un izleyeceği güvenlik politikasında bahsedilen tehditlere karşı alınan önlemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bölgesel çatışmaların önüne geçilmesi
B
Serbest piyasa ve serbest ticaretin teşvik edilmesi
C
Toplumların dışa açılmasının sağlanması
D
Komünizmin desteklenmesi
E
Demokratik kurum alt yapılarının inşa edilmesi
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Komünizmin desteklenmesi1 Eylül saldırısı sonrası George W. Bush’un izleyeceği güvenlik politikasında bahsedilen tehditlere karşı alınan önlemlerden birisi değildir
Komünizmin desteklenmesi1 Eylül saldırısı sonrası George W. Bush’un izleyeceği güvenlik politikasında bahsedilen tehditlere karşı alınan önlemlerden birisi değildir
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği liderlerinin güvenlik doktrinlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yalnızcılığa dayalı liberalizm
B
Tek ülke sosyalizm
C
Barış içinde bir arada yaşama
D
Brejnev doktrini
E
Perestroyka ve Glasnost
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Yalnızcılığa dayalı liberalizm Sovyetler Birliği liderlerinin güvenlik doktrinlerinden biri değildir
Yalnızcılığa dayalı liberalizm Sovyetler Birliği liderlerinin güvenlik doktrinlerinden biri değildir
Soru 55
Sovyetler Birliği aşağıdakilerden hangisini NATO’ya karşılık olarak kurmuştur?
Seçenekler
A
Kominform
B
COMECON
C
Varşova Paktı
D
Truman Doktrini
E
Marshall Yardımı
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Sovyetler Birliği aşağıdakilerden hangisini NATO’ya karşılık olarak kurduğu birliğin adı Varşova Paktı dır.
Sovyetler Birliği aşağıdakilerden hangisini NATO’ya karşılık olarak kurduğu birliğin adı Varşova Paktı dır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş sonrası Rusya’nın yeni askeri doktrininde dikkat çeken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Savunma pozisyonundan ön-alıcı vuruş kapasitesine dönmek
B
Nükleer silahların kullanılmasını da içeren bir politika benimsemek
C
Nükleer olmayan caydırıcı güçlere vurgu yapmak
D
Askeri teknolojik gelişmelere duyulan ihtiyacı vurgulamak
E
Batı ile uyumu ön plana çıkaran politika izlemek soğuk savaş sonrası Rusya’nın yeni askeri doktrininde dikkat çeken unsurlardan biridir.
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Batı ile uyumu ön plana çıkaran politika izlemek
Batı ile uyumu ön plana çıkaran politika izlemek
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’ nin soğuk savaş döneminde ulusal anlamda tanımladıkları tehdittir?
Seçenekler
A
ABD’nin batı blok tehdidi
B
Sovyetler Birliğinin doğu blok tehdidi
C
Uluslararası örgütler etrafında kümeleşme
D
Almanya’nın ekonomik ve askeri güçlenmesi
E
Fransa’nın Avrupa Topluluğuna ilişkin güvensizliği
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Almanya’nın ekonomik ve askeri güçlenmesi Avrupa Birliği’ nin soğuk savaş döneminde ulusal anlamda tanımladıkları tehdittir
Almanya’nın ekonomik ve askeri güçlenmesi Avrupa Birliği’ nin soğuk savaş döneminde ulusal anlamda tanımladıkları tehdittir
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş sonrası dönemde Avrupa Birliği’nin güvenlik politikalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Genişleme
B
ODGP
C
AGSP
D
BAB
E
Adalet ve İç İşlerinde İş Birliği
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
BAB soğuk savaş sonrası dönemde Avrupa Birliği’nin güvenlik politikalarından biri değildir.
BAB soğuk savaş sonrası dönemde Avrupa Birliği’nin güvenlik politikalarından biri değildir.
Soru 59
I. Savunma teknolojileri geliştirmeII. İç birliği sağlamaIII. Sınır sorunlarıyla mücadeleIV. İki süper güç arasında varlığını sürdürme çabalarıYukarıdakilerden hangi yada hangileri Çin’in soğuk savaş döneminde gündeminde olan güvenlik sorunlarıdır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız IV
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin diğer bir büyük gücü olan Çin’in güvenlik algılamalarını ve izlediği stratejiyi analiz edebileceksiniz.
-
-
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş sonrası dönemde Çin’in yayımladığı Ulusal Güvenlik Strateji Belgesinde yer alan ifadelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ulusal egemenliğin, ulusal çıkarların ve güvenliğin korunması
B
ABD ile güvenlik iş birliğinin sağlanması
C
Sosyal uyum ve düzenin sağlanması
D
Ulusal savunma ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması
E
Dünya barışı ve düzenin sağlanması
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin diğer bir büyük gücü olan Çin’in güvenlik algılamalarını ve izlediği stratejiyi analiz edebileceksiniz.
ABD ile güvenlik iş birliğinin sağlanması soğuk savaş sonrası dönemde Çin’in yayımladığı Ulusal Güvenlik Strateji Belgesinde yer alan ifadelerden biri değildir.
ABD ile güvenlik iş birliğinin sağlanması soğuk savaş sonrası dönemde Çin’in yayımladığı Ulusal Güvenlik Strateji Belgesinde yer alan ifadelerden biri değildir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi büyük güçleri tanımlarken yararlanılan unsurlardan değildir?
Seçenekler
A
Yüz ölçümü
B
Nüfus
C
Ekonomik kabiliyet
D
Doğal kaynaklar
E
Çevre kirliliği
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Çevre kirliliği büyük güçleri tanımlarken yararlanılan unsurlardan değildir
Çevre kirliliği büyük güçleri tanımlarken yararlanılan unsurlardan değildir
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde Marshall Planı sonrasında ABD'nin çevreleme politikası kapsamında kurduğu ilk yapılanmadır?
Seçenekler
A
OECC
B
NATO
C
SEATO
D
Bağdat Paktı
E
Balkan İttifakı
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
OECC Soğuk Savaş döneminde Marshall Planı sonrasında ABD'nin çevreleme politikası kapsamında kurduğu ilk yapılanmadır
OECC Soğuk Savaş döneminde Marshall Planı sonrasında ABD'nin çevreleme politikası kapsamında kurduğu ilk yapılanmadır
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş dönemi sonrası ABD güvenlik politikaları açısından yaşanan gelişmelerden biridir?
Seçenekler
A
Çevreleme politikalarının genişletilmesi
B
Caydırıcılık faaliyetlerinin hızlandırılması
C
Dünyadaki savunma trendine uyum sağlamak
D
Teknoloji yoğun silahlara yönünü çevirmek
E
Diğer ülkelere sırtını dönerek, tek başına bir yol izlemek
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Teknoloji yoğun silahlara yönünü çevirmek soğuk savaş dönemi sonrası ABD güvenlik politikaları açısından yaşanan gelişmelerden biridir
Teknoloji yoğun silahlara yönünü çevirmek soğuk savaş dönemi sonrası ABD güvenlik politikaları açısından yaşanan gelişmelerden biridir
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Obama yönetimi ile birlikte tek taraflılık ve kuvvet kullanımının yerini alan diyalog ve yumuşak güç unsuru politikalarının üzerine kurulduğu ana eksenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Güvenlik
B
Refah
C
Uluslararası düzen
D
Bölgesel çatışmalar
E
Değerler
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Bölgesel çatışmalar Obama yönetimi ile birlikte tek taraflılık ve kuvvet kullanımının yerini alan diyalog ve yumuşak güç unsuru politikalarının üzerine kurulduğu ana eksenlerden biri değildir
Bölgesel çatışmalar Obama yönetimi ile birlikte tek taraflılık ve kuvvet kullanımının yerini alan diyalog ve yumuşak güç unsuru politikalarının üzerine kurulduğu ana eksenlerden biri değildir
Soru 65
Aşadğıdakilerden hangisi Soğuk Savaş Dönemi'nde SSCB'nin güvenlik yaklaşımı olarak benimsediği unsurlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Batı Blokuna karşı önlemler almak
B
Kominform COMECON
C
ABD ile yakın ilişkiler geliştirmek
D
Varşova Paktı
E
ABD'nin kaydettiği ilerlemelerin aynılarını ya da benzerlerini kaydederek güç gösterisi yapmak
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
ABD ile yakın ilişkiler geliştirmek Soğuk Savaş Dönemi'nde SSCB'nin güvenlik yaklaşımı olarak benimsediği unsurlar arasında yer almaz
ABD ile yakın ilişkiler geliştirmek Soğuk Savaş Dönemi'nde SSCB'nin güvenlik yaklaşımı olarak benimsediği unsurlar arasında yer almaz
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası dönemde Rusya'nın güvenlik anlayışı politikaları arasında yeniden tanımlanan politikalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Savunma pozisyonundan "ön-alıcı vuruş" kapasitesine dönmek
B
Nükleer silah kullanımını yeniden benimsemek
C
Askeri teknolojik gelişime vurgu yapmak
D
Nükleer olmayan caydırıcı güçlere de önem vermek
E
Yumuşak güç kullanımını benimsemek
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Yumuşak güç kullanımını benimsemek Soğuk Savaş sonrası dönemde Rusya'nın güvenlik anlayışı politikaları arasında yeniden tanımlanan politikalardan biri değildir
Yumuşak güç kullanımını benimsemek Soğuk Savaş sonrası dönemde Rusya'nın güvenlik anlayışı politikaları arasında yeniden tanımlanan politikalardan biri değildir
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği'ne üye devletler tarafından güvenlik tehdidi olarak algılanmamıştır?
Seçenekler
A
SSCB'nin yönetim anlayışı
B
Almanya'nın tekrar yükselişi
C
ABD'nin ekonomik ilerlemeleri
D
Japonya'nın ekonomik ilerlemeleri
E
Çin'in ekonomik ilerlemeleri
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Çin'in ekonomik ilerlemeleri Avrupa Birliği'ne üye devletler tarafından güvenlik tehdidi olarak algılanmamıştır?
Çin'in ekonomik ilerlemeleri Avrupa Birliği'ne üye devletler tarafından güvenlik tehdidi olarak algılanmamıştır?
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi 11 Eylül sonrası dönemde AB güvenlik politikasının ana başlıkları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Terörizm
B
Bölgesel krizler
C
Başarısız devletler
D
Organize suçlar
E
Çevre kirliliği
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Çevre kirliliği 11 Eylül sonrası dönemde AB güvenlik politikasının ana başlıkları arasında yer almaz
Çevre kirliliği 11 Eylül sonrası dönemde AB güvenlik politikasının ana başlıkları arasında yer almaz
Soru 69
Çin, ABD'yi kaç yılında tehdit unsuru olmaktan çıkarmıştır?
Seçenekler
A
1956
B
1972
C
1984
D
1965
E
1977
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin diğer bir büyük gücü olan Çin’in güvenlik algılamalarını ve izlediği stratejiyi analiz edebileceksiniz.
Çin, ABD'yi 1972 yılında tehdit unsuru olmaktan çıkarmıştır
Çin, ABD'yi 1972 yılında tehdit unsuru olmaktan çıkarmıştır
Soru 70
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Çin'in öncülüğünü yaptığı Şanghay İş Birliği Örgütünün kuruluşunda yer almaz?
Seçenekler
A
Özbekistan
B
Tacikistan
C
Kırgızistan
D
Rusya
E
Kazakistan
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin diğer bir büyük gücü olan Çin’in güvenlik algılamalarını ve izlediği stratejiyi analiz edebileceksiniz.
Özbekistan Çin'in öncülüğünü yaptığı Şanghay İş Birliği Örgütünün kuruluşunda yer almaz
Özbekistan Çin'in öncülüğünü yaptığı Şanghay İş Birliği Örgütünün kuruluşunda yer almaz
Soru 71
Birinci Dünya Savaşı sonrasından, Soğuk Savaş sonrasına kadar büyük güç olma kabiliyetini koruyan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
SSCB
C
İngiltere
D
Almanya
E
Çin
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Birinci Dünya Savaşı sonrasından, Soğuk Savaş sonrasına kadar büyük güç olma kabiliyetini koruyan ülke ABD dir.
Birinci Dünya Savaşı sonrasından, Soğuk Savaş sonrasına kadar büyük güç olma kabiliyetini koruyan ülke ABD dir.
Soru 72
ABD, 1823 yılında James Monroe tarafından ilan edilen “yalnızcılık” politikasını aşağıda sıralanan hangi olay nedeniyle terk etmiştir?
Seçenekler
A
Merkür Harekâtı
B
Pearl Harbor Baskını
C
Lumberjack Harekâtı
D
Bagration Harekâtı
E
Stalingrad Muharebesi
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Pearl Harbor Baskını ABD, 1823 yılında James Monroe tarafından ilan edilen “yalnızcılık” politikası nedeniyle terk etmiştir
Pearl Harbor Baskını ABD, 1823 yılında James Monroe tarafından ilan edilen “yalnızcılık” politikası nedeniyle terk etmiştir
Soru 73
I- SSCB’nin 1991’de yıkılması ile ABD tek süper gücü olarak belirmiştir.
II- “Uzay Çağı Dünya Düzeni” olarak adlandırılmıştır.
III- ABD izlediği güvenlik politikalarını değiştirmemiştir.
IV- Neredeyse tüm devletler savunma harcamalarını arttırmıştır.
V- ABD savunma harcamalarını kısmıştır.
Soğuk Savaş Dönemi ile ilgili olarak yukarıda sıralanan ifadelerden hangisi veya hangileri doğru ifade edilmiştir?
II- “Uzay Çağı Dünya Düzeni” olarak adlandırılmıştır.
III- ABD izlediği güvenlik politikalarını değiştirmemiştir.
IV- Neredeyse tüm devletler savunma harcamalarını arttırmıştır.
V- ABD savunma harcamalarını kısmıştır.
Soğuk Savaş Dönemi ile ilgili olarak yukarıda sıralanan ifadelerden hangisi veya hangileri doğru ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
III ve IV
B
IV ve V
C
I ve III
D
Sadece V
E
Sadece II
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
SSCB’nin 1991’de yıkılması ile ABD tek süper gücü olarak belirmiştir, ABD izlediği güvenlik politikalarını değiştirmemiştir
SSCB’nin 1991’de yıkılması ile ABD tek süper gücü olarak belirmiştir, ABD izlediği güvenlik politikalarını değiştirmemiştir
Soru 74
1946 tarihinde, Avrupa’nın ikiye bölünmüşlüğünü simgeleyen “Demir Perde” metaforunu ilk kez kullanan politikacı kimdir?
Seçenekler
A
Winston Churchill
B
Robert Schuman
C
Charles De Gaulle
D
Franklin Roosevelt
E
Josef Stalin
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
1946 tarihinde, Avrupa’nın ikiye bölünmüşlüğünü simgeleyen “Demir Perde” metaforunu ilk kez kullanan politikacı Winston Churchill dir
1946 tarihinde, Avrupa’nın ikiye bölünmüşlüğünü simgeleyen “Demir Perde” metaforunu ilk kez kullanan politikacı Winston Churchill dir
Soru 75
1972’de, ABD ve Çin arasında 25 yıldır süren temassızlık politikasını sona erdiren ziyareti gerçekleştiren devlet başkanı kimdir?
Seçenekler
A
ABD Başkanı Johnson
B
ABD Başkanı Nixon
C
ABD Başkanı Ford
D
Çin lideri Mao Zedong
E
Reformist Çin lideri Deng Xiaoping
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
ABD Başkanı Nixon 1972’de, ABD ve Çin arasında 25 yıldır süren temassızlık politikasını sona erdiren ziyareti gerçekleştiren devlet başkanıdır.
ABD Başkanı Nixon 1972’de, ABD ve Çin arasında 25 yıldır süren temassızlık politikasını sona erdiren ziyareti gerçekleştiren devlet başkanıdır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş Dönemi boyunca ABD başkanlarının doktrinleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Truman Doktrini
B
Obama Doktrini
C
Carter Doktrini
D
Reagan Doktrini
E
Nixon Doktrini
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Obama Dokrini Soğuk Savaş Dönemi boyunca ABD başkanlarının doktrinleri arasında yer almaz
Obama Dokrini Soğuk Savaş Dönemi boyunca ABD başkanlarının doktrinleri arasında yer almaz
Soru 77
Barack Obama döneminde ABD'nin Ulusal Güvenlik Stratejisinde Bush dönemine göre ön plana çıkan farklılık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diyaloğu ön plana çıkartan politika anlayışı
B
Ulusal çıkarlar için tek taraflı politika uygulamaları
C
Kuvvet kullanımı politikaları
D
Nükleer silahlanmaya hız verilmesi
E
Ulusal füze savunma sisteminin uygulamaya geçirilmesi
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Barack Obama döneminde ABD'nin Ulusal Güvenlik Stratejisinde Bush dönemine göre ön plana çıkan en büyük farklılık Diyaloğu ön plana çıkartan politika anlayışıdır.
Barack Obama döneminde ABD'nin Ulusal Güvenlik Stratejisinde Bush dönemine göre ön plana çıkan en büyük farklılık Diyaloğu ön plana çıkartan politika anlayışıdır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği'nin Soğuk Savaş döneminde izlediği stratejilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Tek Ülkede Sosyalizm
B
Brejnev Doktrini
C
Truman Doktrini
D
Prestroyka (Yeniden Yapılanma)
E
Barış içinde Bir Arada Yaşama
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Truman Doktrini Sovyetler Birliği'nin Soğuk Savaş döneminde izlediği stratejilerden birisi değildir
Truman Doktrini Sovyetler Birliği'nin Soğuk Savaş döneminde izlediği stratejilerden birisi değildir
Soru 79
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle Sırbistan, Gürcistan, Ukrayna gibi ülkelerde ABD'nin desteğiyle başlayan rejim değişikliklerinin barışçıl ve şiddet içermeyen bir yapıya sahip olması nedeniyle bu devrimler ne olarak adlandırılmıştır?
Seçenekler
A
Renkli Devrimler
B
Demokratik Devrimler
C
Silahsız Devrimler
D
Pembe Devrimler
E
Acısız Devrimler
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle Sırbistan, Gürcistan, Ukrayna gibi ülkelerde ABD'nin desteğiyle başlayan rejim değişikliklerinin barışçıl ve şiddet içermeyen bir yapıya sahip olması nedeniyle bu devrimler Renkli Devrimler olarak adlandırılır.
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle Sırbistan, Gürcistan, Ukrayna gibi ülkelerde ABD'nin desteğiyle başlayan rejim değişikliklerinin barışçıl ve şiddet içermeyen bir yapıya sahip olması nedeniyle bu devrimler Renkli Devrimler olarak adlandırılır.
Soru 80
İkinci Dünya Savaşı sonrası ortamda ABD ya da SSCB'den yani kapitalist ya da sosyalist kamplardan herhangi birinin yanında yer almak istemeyen ülkelerin başlattığı hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tam Bağımsızlık Hareketi
B
Kutupsuzluk Hareketi
C
Tarafsızlık Hareketi
D
Barış Hareketi
E
Bağlantısızlık Hareketi
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
İkinci Dünya Savaşı sonrası ortamda ABD ya da SSCB'den yani kapitalist ya da sosyalist kamplardan herhangi birinin yanında yer almak istemeyen ülkelerin başlattığı hareket Bağlantısızlık Hareketidir.
İkinci Dünya Savaşı sonrası ortamda ABD ya da SSCB'den yani kapitalist ya da sosyalist kamplardan herhangi birinin yanında yer almak istemeyen ülkelerin başlattığı hareket Bağlantısızlık Hareketidir.
Soru 81
ABD başkanlarının kendi isimleri ile anılan aşağıdakileri doktrinlerden hangisinde Türkiye ve Yunanistan'ın ABD'nin yanında yer alması sağlanmıştır?
Seçenekler
A
Truman Doktrini
B
Eisenhower Doktrini
C
Nixon Doktrini
D
Carter Doktrini
E
Reagon Doktrini
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Truman Doktrini ABD başkanlarının kendi isimleri ile anılan dokrinle Türkiye ve Yunanistan'ın ABD'nin yanında yer alması sağlanmıştır
Truman Doktrini ABD başkanlarının kendi isimleri ile anılan dokrinle Türkiye ve Yunanistan'ın ABD'nin yanında yer alması sağlanmıştır
Soru 82
ABD'nin "çevreleme" ve "caydırıcılık" gibi güvenlik politikalarındaki değişimin ana sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğuk savaş dönemi
B
Soğuk savaş sonrası dönem
C
Vietnam savaşı
D
SSCB'nin Afganistan'ı işgali
E
11 Eylül saldırıları
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Soğuk savaş sonrası dönemidir
Soğuk savaş sonrası dönemidir
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi Gorbaçov dönemine ait güvenlik yaklaşımıdır?
Seçenekler
A
Tek ülkede sosyalizm
B
Barış içinde bir arada yaşama ilkesi
C
Prag baharı
D
Brejnev doktrini
E
Perestroyka ve Glastnost ilkeleri
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Perestroyka ve Glastnost ilkeleridir
Perestroyka ve Glastnost ilkeleridir
Soru 84
Orta Asya'daki ABD etkisine karşılık, Çin ve Rusya'nın kuruluşuna öncülük ettiği örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varşova Paktı
B
Kominform
C
COMECON
D
Şanghay İşbirliği Örgütü
E
NATO
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Orta Asya'daki ABD etkisine karşılık, Çin ve Rusya'nın kuruluşuna öncülük ettiği örgüt Şanghay İşbirliği Örgütüdür
Orta Asya'daki ABD etkisine karşılık, Çin ve Rusya'nın kuruluşuna öncülük ettiği örgüt Şanghay İşbirliği Örgütüdür
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk savaş Dönemi'nde AT'nin başlıca derinleşme/genişleme adımlarından değildir?
Seçenekler
A
Bütçe Düzenlemeleri
B
Füzyon Hareketi
C
Adelet ve İç İşlerinde İşbirliği
D
Avrupa Siyasi İşbirliği
E
Avrupa Tek Senedi
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Adelet ve İç İşlerinde İşbirliği Soğuk savaş Dönemi'nde AT'nin başlıca derinleşme/genişleme adımlarındandır.
Adelet ve İç İşlerinde İşbirliği Soğuk savaş Dönemi'nde AT'nin başlıca derinleşme/genişleme adımlarındandır.
Soru 86
Türkiye ve Yunanistan'nın Batı için öneminin vurgulandığı, tehditlerle başa çıkmalarının ve ulusal bütünlüklerini sağlamaları için mali yardımda bulunulması hangi doktrinle gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Carter Doktrini
B
Eisenhower Doktrini
C
Nixon Doktrini
D
Truman Doktrini
E
Reagan Doktrini
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Harry Truman’ın 12 Mart 1947’de Kongre’de yaptığı konuşma Soğuk Savaşın başlangıcı olarak anılmaktadır. Söz konusu konuşmayla, Yunanistan ve Türkiye’nin Batı için öneminin altı çizilerek, bu ülkelerin içinde olası bir komünist rejim tehdidi ile dışarıda SSCB’nin yaratacağı tehditle başa çıkabilmeleri ve ulusal bütünlüklerini sağlayabilmeleri amacıyla iki ülkeye mali yardımda bulunulması gerektiği vurgulanmıştır. Bu doktrin, Türkiye ve Yunanistan’ın ABD’nin yanında yer almasını sağlamıştır.
Harry Truman’ın 12 Mart 1947’de Kongre’de yaptığı konuşma Soğuk Savaşın başlangıcı olarak anılmaktadır. Söz konusu konuşmayla, Yunanistan ve Türkiye’nin Batı için öneminin altı çizilerek, bu ülkelerin içinde olası bir komünist rejim tehdidi ile dışarıda SSCB’nin yaratacağı tehditle başa çıkabilmeleri ve ulusal bütünlüklerini sağlayabilmeleri amacıyla iki ülkeye mali yardımda bulunulması gerektiği vurgulanmıştır. Bu doktrin, Türkiye ve Yunanistan’ın ABD’nin yanında yer almasını sağlamıştır.
Soru 87
Hangi siyaset adamının iktidara gelişini takiben uyguladığı glasnost (açıklık) ve perestroyka (yeniden yapılanma) politikaları ile Sovyet Rusya’da siyasi, ekonomik ve toplumsal bir dönüşüm başlamıştır?
Seçenekler
A
Putin
B
Gorbaçov
C
Brejnev
D
Kruşçev
E
Yeltsin
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Mart 1985’de Mihail Gorbaçov’un iktidara gelişini takiben uyguladığı glasnost (açıklık) ve perestroyka (yeniden yapılanma) politikaları ile Sovyet Rusya’da siyasi, ekonomik ve toplumsal bir dönüşüm başlamıştır.
Mart 1985’de Mihail Gorbaçov’un iktidara gelişini takiben uyguladığı glasnost (açıklık) ve perestroyka (yeniden yapılanma) politikaları ile Sovyet Rusya’da siyasi, ekonomik ve toplumsal bir dönüşüm başlamıştır.
Soru 88
Aşağıdaki hangi devlet adamının döneminde SSCB’nin Doğu ve Batı blokları arasında savaşın kaçınılmaz olduğunu kabul etmesi ve kapitalist ülkelerle savaşa varmayacak ılımlı ilişkiler kurulmasıyla benimsenen "barış içinde bir arada yaşama" ilkesi kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Stalin
B
Kruşçev
C
Brejnev
D
Gorbaçov
E
Putin
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Kruşçev döneminde, 1956’da gerçekleşen Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi’nde kabul edilen “barış içinde bir arada yaşama” ilkesi, SSCB’nin Doğu-Batı blokları arasında savaşın kaçınılmaz olmadığını kabul etmesi, kapitalist ülkelerle savaşa varmayacak ılımlı ilişkiler kurulması anlamına gelmektedir.
Kruşçev döneminde, 1956’da gerçekleşen Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi’nde kabul edilen “barış içinde bir arada yaşama” ilkesi, SSCB’nin Doğu-Batı blokları arasında savaşın kaçınılmaz olmadığını kabul etmesi, kapitalist ülkelerle savaşa varmayacak ılımlı ilişkiler kurulması anlamına gelmektedir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Ocak 2000 Putin döneminde açıklanan “Ulusal Güvenlik Doktrini”ne göre Rusya’nın güvenliğine ilişkin tehditlerden biridir?
Seçenekler
A
Savunma pozisyonundan “ön-alıcı vuruş” kapasitesine dönmek
B
Nükleer silahların kullanılmamasından artan şekilde nükleer silahların kullanılmasınıda içeren bir politikayı benimsemek
C
Nükleer olmayan caydırıcı güçlere artan şekilde vurgu yapmak
D
Askerî teknolojik gelişmelere duyulan ihtiyacı vurgulamak
E
Rusya’dan toprak talebinde bulunmak
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Ocak 2000’de açıklanan belgeye göre Rusya’nın güvenliğine ilişkin tehditler şu şekilde sıralanmaktadır: • Kitle imha silahlarının ve onları gönderme araçları olarak kullanılan balistik füzelerin yayılması sorunu • Uluslararası barış ve istikrarı korumakla görevli kuruluşlardan BM ve Avrupa Güvenlik ve işbirliği teşkilatının etkinliğinin zayıflaması • Rusya’nın uluslararası arenada politik, ekonomik ve askerî etkinliğinin zayıflaması; • NATO’nun Rusya sınırlarındaki bölgelere doğru genişlemesi • Bağımsız Devletler Topluluğu içinde ilişkilerin zayıflaması • BDT ülkelerinin sınırlarının hemen ötesinde çatışmaların ivme kazanması • Rusya’dan toprak talebinde bulunulması
Ocak 2000’de açıklanan belgeye göre Rusya’nın güvenliğine ilişkin tehditler şu şekilde sıralanmaktadır: • Kitle imha silahlarının ve onları gönderme araçları olarak kullanılan balistik füzelerin yayılması sorunu • Uluslararası barış ve istikrarı korumakla görevli kuruluşlardan BM ve Avrupa Güvenlik ve işbirliği teşkilatının etkinliğinin zayıflaması • Rusya’nın uluslararası arenada politik, ekonomik ve askerî etkinliğinin zayıflaması; • NATO’nun Rusya sınırlarındaki bölgelere doğru genişlemesi • Bağımsız Devletler Topluluğu içinde ilişkilerin zayıflaması • BDT ülkelerinin sınırlarının hemen ötesinde çatışmaların ivme kazanması • Rusya’dan toprak talebinde bulunulması
Soru 90
ABD'nin desteğiyle başlayan rejimle birlikte demokratikleşme hareketi ile dönüşüm sürecinde kullanılan simgeler sürecin ne olarak ifade edilmesini neden olmuştur?
Seçenekler
A
Şanghay İşbirliği Örgütü
B
BDT
C
Arka Bahçe
D
Renkli Devrimler
E
Demir Perde
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte, önce Doğu Avrupa’da Sırbistan’da, daha sonra Kafkaslarda Gürcistan ve Ukrayna’da, son olarak da Orta Asya’da Kırgızistan’da demokratikleşme hareketleri başlamıştır. ABD’nin desteğiyle başlayan rejim değişiklikleri barışçıl ve şiddet içermeyen bir yapıya sahiptir. Dönüşüm sürecinde kullanılan simgeler bu süreçlerin “Renkli Devrimler” olarak adlandırılmasına neden olmuştur.
Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte, önce Doğu Avrupa’da Sırbistan’da, daha sonra Kafkaslarda Gürcistan ve Ukrayna’da, son olarak da Orta Asya’da Kırgızistan’da demokratikleşme hareketleri başlamıştır. ABD’nin desteğiyle başlayan rejim değişiklikleri barışçıl ve şiddet içermeyen bir yapıya sahiptir. Dönüşüm sürecinde kullanılan simgeler bu süreçlerin “Renkli Devrimler” olarak adlandırılmasına neden olmuştur.
Soru 91
Demir perde terimini ilk kullanan devlet adamı kimdir?
Seçenekler
A
Churchill
B
Gorbaçov
C
Obama
D
Schuman
E
Medvedev
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
İlk defa 1946 tarihinde İngiltere Başbakanı Winston Churchill tarafından kullanılan bu terim, Avrupa’ya inen bu demir perdenin ötesinde Sovyetlerin etkisi ve hatta kontrolü altında bulunan Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin yer aldığını ifade eder. Terim, Soğuk Savaş yılları boyunca Avrupa’nın ikiye bölünmüşlüğünü simgeleyen bir metafor olarak kullanılmıştır.
İlk defa 1946 tarihinde İngiltere Başbakanı Winston Churchill tarafından kullanılan bu terim, Avrupa’ya inen bu demir perdenin ötesinde Sovyetlerin etkisi ve hatta kontrolü altında bulunan Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin yer aldığını ifade eder. Terim, Soğuk Savaş yılları boyunca Avrupa’nın ikiye bölünmüşlüğünü simgeleyen bir metafor olarak kullanılmıştır.
Soru 92
Berlin Duvarı kaç yılında yıkılmıştır?
Seçenekler
A
1988
B
1989
C
1998
D
1999
E
2000
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Berlin Duvarı'nın 1989’da yıkılması ve Ekim 1990’da Doğu ve Batı Almanya’nın birleşmesinin ardından Almanya’nın hegemonyacı bir güç olarak Avrupa’daki bütünleşme sürecine tehdit oluşturabileceği endişesi belirmiştir.
Berlin Duvarı'nın 1989’da yıkılması ve Ekim 1990’da Doğu ve Batı Almanya’nın birleşmesinin ardından Almanya’nın hegemonyacı bir güç olarak Avrupa’daki bütünleşme sürecine tehdit oluşturabileceği endişesi belirmiştir.
Soru 93
Çin-SSCB arasında Dostluk ve İşbirliği Antlaşması hangi yıl imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1950
B
1951
C
1952
D
1953
E
1954
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Çin-SSCB arasında Şubat 1950 yılında Dostluk ve İşbirliği Antlaşması imzalanmıştır.
Çin-SSCB arasında Şubat 1950 yılında Dostluk ve İşbirliği Antlaşması imzalanmıştır.
Soru 94
Bağdat Paktı hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1948
B
1952
C
1954
D
1955
E
1960
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Bağdat Paktı hangi 1955 de kurulmuştur
Bağdat Paktı hangi 1955 de kurulmuştur
Soru 95
Balkan ittifakı hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1950
B
1952
C
1954
D
1955
E
1959
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Balkan ittifakı 1954 de kurulmuştur
Balkan ittifakı 1954 de kurulmuştur
Soru 96
Soğuk savaş dönemi’nde ABD’nin güvenlik politikaları nasıl bir yol izlemektedir?
Seçenekler
A
Soğuk savaş döneminde ABD, 1787’deki kuruluşundan İkinci Dünya Savaşı’na kadar yalnızcılık politikası izlemiştir.
B
Soğuk savaş döneminde ABD herhangi bir politikası yoktur.
C
Soğuk savaş döneminde ABD, savunma amaçlı bir politika izlemiştir.
D
Soğuk savaş döneminde ABD, diğer ülkelerin politikalarını örnek almıştır.
E
Soğuk savaş döneminde ABD, pasif politikayı tercih etmiştir.
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
ABD, 1787’deki kuruluşundan İkinci Dünya Savaşı’na kadar yalnızcılık politikası izlemiştir. Güney Amerika ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmaya başladıkları bir dönemde, ABD Başkanı James Monroe tarafından 1823’te ilan edilen bu politikanın özünde, kendi kendine yetebilen Amerika kıtasının Avrupa sömürgeciliğine kapatılması ve ABD’nin Avrupa’nın iç çekişmelerine müdahil olmaması anlayışı yatmaktadır. Monroe doktrini olarak anılan bu politika çerçevesinde, ABD bir taraftan bir asırdan fazla dönemin uluslararası (temelde Avrupa) çatışmalarından uzak durmuş, diğer taraftan Avrupa’nın kolonyal devletlerinin Amerika kıtasında hareketlerini engelleyerek bölgede kendisi için güvenli bir “arka bahçe” oluşturmuştur.
ABD, 1787’deki kuruluşundan İkinci Dünya Savaşı’na kadar yalnızcılık politikası izlemiştir. Güney Amerika ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmaya başladıkları bir dönemde, ABD Başkanı James Monroe tarafından 1823’te ilan edilen bu politikanın özünde, kendi kendine yetebilen Amerika kıtasının Avrupa sömürgeciliğine kapatılması ve ABD’nin Avrupa’nın iç çekişmelerine müdahil olmaması anlayışı yatmaktadır. Monroe doktrini olarak anılan bu politika çerçevesinde, ABD bir taraftan bir asırdan fazla dönemin uluslararası (temelde Avrupa) çatışmalarından uzak durmuş, diğer taraftan Avrupa’nın kolonyal devletlerinin Amerika kıtasında hareketlerini engelleyerek bölgede kendisi için güvenli bir “arka bahçe” oluşturmuştur.
Soru 97
ABD İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Sovyet tehdidini çevrelemek amacıyla uygulamaya koyduğu planının adı nedir?
Seçenekler
A
Avrupa planı
B
Truman planı
C
Marshall Planı
D
Kennan planı
E
Bağdat paktı
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
ABD İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra hızla iki kutuplu sistemde Sovyet tehdidini çevrelemek amacıyla Türkiye ve Yunanistan’ın Batı Blokuna kazandırılmasını hedefleyen Truman Doktrini’ni benimsemiş, Avrupa’nın kalkınmasının yanı sıra komünizmin yayılmasının ekonomik temellerini ortadan kaldırmak ve savaş sırasında yıkılmış olan Avrupa ekonomilerini canlandırarak uluslararası ticarette al›m yapabilecek güce kavuşturmak amacıyla 1948-1951 arasında Marshall Planını uygulamaya koymuştur.
ABD İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra hızla iki kutuplu sistemde Sovyet tehdidini çevrelemek amacıyla Türkiye ve Yunanistan’ın Batı Blokuna kazandırılmasını hedefleyen Truman Doktrini’ni benimsemiş, Avrupa’nın kalkınmasının yanı sıra komünizmin yayılmasının ekonomik temellerini ortadan kaldırmak ve savaş sırasında yıkılmış olan Avrupa ekonomilerini canlandırarak uluslararası ticarette al›m yapabilecek güce kavuşturmak amacıyla 1948-1951 arasında Marshall Planını uygulamaya koymuştur.
Soru 98
Bağdat Paktı kaç tarihinde, neden imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1940 tarihinde Arapların bölge güvenliği için
B
1945 tarihinde ABD'nin güvenliği için
C
1950 tarihinde SSCB'nin güvenliği için
D
1955 tarihinde, SSCB’nin bölgeye girişini engellemek için
E
1960 tarihinde Avrupa ülkelerinin güvenliği için
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Bağdat Paktı (1955): Başkan Eisenhower’la birlikte ABD’nin Orta Do¤u politikasının gözden geçirilmesi neticesinde, SSCB’nin bölgeye yayılmasının önlenmesi amacıyla çevreleme kapsamında Türkiye, Irak, İran, Pakistan ve İngiltere arasında Şubat 1955’te imzalanan antlaşmayla kurulmuştur. SSCB’nin bölgeye girişini engellemek amacını taşıyan Pakt, Arap devletlerinin Pakta katılmamaları ve SSCB’yle iş birliğine gitmeleri nedeniyle başarısız olmuştur.
Bağdat Paktı (1955): Başkan Eisenhower’la birlikte ABD’nin Orta Do¤u politikasının gözden geçirilmesi neticesinde, SSCB’nin bölgeye yayılmasının önlenmesi amacıyla çevreleme kapsamında Türkiye, Irak, İran, Pakistan ve İngiltere arasında Şubat 1955’te imzalanan antlaşmayla kurulmuştur. SSCB’nin bölgeye girişini engellemek amacını taşıyan Pakt, Arap devletlerinin Pakta katılmamaları ve SSCB’yle iş birliğine gitmeleri nedeniyle başarısız olmuştur.
Soru 99
Balkan İttifakı hangi ülkeler arasında, kaç tarihinde imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1940 tarihinde SSCB ve Türkiye arasında imzalanmıştır.
B
1945 tarihinde ABD ve Türkiye arasında imzalanmıştır.
C
1950 tarihinde SSCB ve Arap ülkeleri arasında imzalanmıştır.
D
1952 tarihinde Almanya ve Türkiye arasında imzalanmıştır.
E
1954’te Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalanmıştır.
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Balkan İttifakı (1954): Soğuk Savaş Dönemi’nde iki süper gücün mücadele alanlarından birisi olan Balkanlar bölgesinde kurulacak bir pakt, ABD’nin SSCB’yi çevreleme politikası için önemliydi. Bu çerçevede, 1954’te Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalanan antlaşmaya göre, taraflardan herhangi birisinin saldırıya uğraması halinde, diğer tarafların gecikmeksizin yardıma gitmesi öngörülmekteydi. Türkiye ve Yunanistan’ı Marshall Planı’yla Batı Blokuna dahil eden ABD, Balkan İttifakıyla birlikte Yugoslavya’yı da kendi tarafına çekebilmiştir.
Balkan İttifakı (1954): Soğuk Savaş Dönemi’nde iki süper gücün mücadele alanlarından birisi olan Balkanlar bölgesinde kurulacak bir pakt, ABD’nin SSCB’yi çevreleme politikası için önemliydi. Bu çerçevede, 1954’te Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalanan antlaşmaya göre, taraflardan herhangi birisinin saldırıya uğraması halinde, diğer tarafların gecikmeksizin yardıma gitmesi öngörülmekteydi. Türkiye ve Yunanistan’ı Marshall Planı’yla Batı Blokuna dahil eden ABD, Balkan İttifakıyla birlikte Yugoslavya’yı da kendi tarafına çekebilmiştir.
Soru 100
ABD, SSCB’nin Ortadoğu’da karşılacağı herhangi birsaldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askeri kuvvetlerin kullanılması dahil her türlü yardımı sağlayacağını ifade ettiği doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eisenhower Doktrini
B
Truman Doktrini
C
Nixon Doktrini
D
Carter Doktrini
E
Reagan Doktrini
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
ABD, SSCB’nin Ortadoğu’da karşılacağı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askeri kuvvetlerin kullanılması dahil her türlü yardımı sağlayacağını ifade ettiği doktrin Eisenhower Doktrinidir
ABD, SSCB’nin Ortadoğu’da karşılacağı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askeri kuvvetlerin kullanılması dahil her türlü yardımı sağlayacağını ifade ettiği doktrin Eisenhower Doktrinidir
Soru 101
11 Eylül saldırıları sonrasında ABD’nin Güvenlik Yaklaşımı aşağıdakilerden hangi doktrin ile güvence altına alınmaya çalışılmıştır?
Seçenekler
A
Bush Doktrini
B
Truman Doktrini
C
Eisenhower Doktrini
D
Nixon Doktrini
E
Carter Doktrini
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
11 Eylül 2001’de ABD’nin New York ve Washington şehirlerine yönelik terörist saldırıları başta ABD olmak üzere, tüm dünyanın güvenlik yaklaşımının değişmesine yol açmıştır. 11 Eylül saldırılarından (9/11 saldırıları olarak da bilinmektedir) bir yıl sonra, Eylül 2002’de açıklanan ve “Bush Doktrini” olarak anılan ABD’nin yeni “Ulusal Güvenlik Stratejisi” belgesinde, ABD güvenliğini tehdit eden unsurların artık değiştiğini ve geleneksel güvenlik tehditlerinin ortadan kalktığını vurgulamıştır.
11 Eylül 2001’de ABD’nin New York ve Washington şehirlerine yönelik terörist saldırıları başta ABD olmak üzere, tüm dünyanın güvenlik yaklaşımının değişmesine yol açmıştır. 11 Eylül saldırılarından (9/11 saldırıları olarak da bilinmektedir) bir yıl sonra, Eylül 2002’de açıklanan ve “Bush Doktrini” olarak anılan ABD’nin yeni “Ulusal Güvenlik Stratejisi” belgesinde, ABD güvenliğini tehdit eden unsurların artık değiştiğini ve geleneksel güvenlik tehditlerinin ortadan kalktığını vurgulamıştır.
Soru 102
Soğuk Savaş sonrasında dünyanın tek süper gücü olarak tanımlanan ulke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Almanya
C
ABD
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Soğuk Savaş sonrasında dünyanın tek süper gücü olarak tanımlanan ülke ABD'dir.
Soğuk Savaş sonrasında dünyanın tek süper gücü olarak tanımlanan ülke ABD'dir.
Soru 103
1968’de Çekoslovakya’da yaşanan ve “Prag Baharı” olarak adlandırlan gelişmeler hangi doktorin zamanında etkili olmuştur.
Seçenekler
A
Perestroyka
B
Glasnost
C
Truman Doktorini
D
Brejnev Doktrini
E
Eisenhower Doktorini
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
1968’de Çekoslovakya’da yaşanan ve “Prag Baharı” olarak adlandırlan gelişmeler Brejnev Doktorin zamanında etkili olmuştur.
1968’de Çekoslovakya’da yaşanan ve “Prag Baharı” olarak adlandırlan gelişmeler Brejnev Doktorin zamanında etkili olmuştur.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi daha fazla politika alanlarının bütünleşme sürecine dâhil edilmesi ile AT kurumlarının yetkilerinin artması olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Derinleşme
B
Genişleme
C
Avrupa Tek Senedi
D
Füzyon Hareketi
E
Avrupa Siyasi İşbirliği
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin diğer bir büyük gücü olan Çin’in güvenlik algılamalarını ve izlediği stratejiyi analiz edebileceksiniz.
Derinleşme, daha fazla politika alanlarının bütünleşme sürecine dâhil edilmesi ile AT kurumlarının yetkilerinin artması olarak tanımlanır
Derinleşme, daha fazla politika alanlarının bütünleşme sürecine dâhil edilmesi ile AT kurumlarının yetkilerinin artması olarak tanımlanır
Soru 105
Soğuk Savaş Döneminde Batı Avrupa için birincil tehdit aşağıdaki ülkelerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çek Cumhuriyeti
B
SSCB
C
Çin
D
Japonya
E
Almanya
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Soğuk Savaş Döneminde Batı Avrupa için birincil tehdit SSCB'dir.
Soğuk Savaş Döneminde Batı Avrupa için birincil tehdit SSCB'dir.
Soru 106
ABD’nin Soğuk Savaş döneminde izlediği başlıca iki strateji aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Çevreleme-Caydırıcılık
B
Yalnızcılık-Abluka
C
Abluka-Topyekün Savaş
D
Meşru Müdaafa-Çevreleme
E
Yalnızcılık-Yakın Çevre
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
ABD’nin Soğuk Savaş döneminde izlediği başlıca iki strateji Çevreleme-Caydırıcılıktır.
ABD’nin Soğuk Savaş döneminde izlediği başlıca iki strateji Çevreleme-Caydırıcılıktır.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü (SEATO) üyelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Çin
B
Fransa
C
Yeni Zelenda
D
Tayland
E
Avustralya
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin diğer bir büyük gücü olan Çin’in güvenlik algılamalarını ve izlediği stratejiyi analiz edebileceksiniz.
ABD, ingiltere, Fransa, Avustralya, Yeni Zelanda, Filipinler ve Tayland Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü (SEATO) üyeleridir.
ABD, ingiltere, Fransa, Avustralya, Yeni Zelanda, Filipinler ve Tayland Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü (SEATO) üyeleridir.
Soru 108
Marshall Planı hangi tarihler arasında uygulanmıştır?
Seçenekler
A
1948 - 1951
B
1940 - 1945
C
1939 - 1945
D
1914 - 1918
E
2000 - 2007
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Marshall Planı 1948 - 1951 tarihleri arasında uygulanmıştır
Marshall Planı 1948 - 1951 tarihleri arasında uygulanmıştır
Soru 109
Bağdat Paktı hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1955
B
1934
C
1936
D
1947
E
1949
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
1948’de Avrupa Ekonomik işbirliği Örgütü’nü (Organization of European Economic Cooperation - OEEC) kurdurmuş; 1952’de NATO, 1954’de Balkan ittifakı ile Güneydoğu Asya’da SEATO ve 1955’de de Orta Doğu’da Bağdat Paktı’nın kuruluşunu sağlamıştır
1948’de Avrupa Ekonomik işbirliği Örgütü’nü (Organization of European Economic Cooperation - OEEC) kurdurmuş; 1952’de NATO, 1954’de Balkan ittifakı ile Güneydoğu Asya’da SEATO ve 1955’de de Orta Doğu’da Bağdat Paktı’nın kuruluşunu sağlamıştır
Soru 110
SSCB’nin dağılmasının ardından Çin’in Orta Asya’ya yönelik izlediği politikanın nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Azınlıkların büyük çoğunluğunun sınır bölgelerinde yaşaması
B
Etnik sorunlarla mücadele
C
ABD’nin bölgeye artan ilgisi
D
Enerji kaynaklarına erişim
E
Bölge ülkelerinin Çin’e olan özel ilgisi
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin diğer bir büyük gücü olan Çin’in güvenlik algılamalarını ve izlediği stratejiyi analiz edebileceksiniz.
Bölge ülkelerinin Çin’e olan özel ilgisi Orta Asya’ya yönelik izlediği politikanın nedenleri arasında yer almaz
Bölge ülkelerinin Çin’e olan özel ilgisi Orta Asya’ya yönelik izlediği politikanın nedenleri arasında yer almaz
Soru 111
Kominform SSCB tarafından aşağıdakilerden hangisine karşıt bir girişim olarak ortaya çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
Marshall Planı'na
B
Truman Doktrini’ne
C
NATO’ya
D
Birleşmiş Milletler’e
E
Varşova Paktı’na
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Kominform SSCB tarafından Marshall Planı'na karşıt bir girişim olarak ortaya atılmıştır
Kominform SSCB tarafından Marshall Planı'na karşıt bir girişim olarak ortaya atılmıştır
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası dönemde AB’nin gündemindeki başlıca tehditler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Orta ve Doğu Avrupa’da yaşanan rejim dönüşümleri
B
Balkanlar’da yaşanan krizler
C
Göç ve iltica
D
Sağlık güvenliği
E
Terörizm
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Sağlık güvenliği Soğuk Savaş sonrası dönemde AB’nin gündemindeki başlıca tehditler arasında yer almaz
Sağlık güvenliği Soğuk Savaş sonrası dönemde AB’nin gündemindeki başlıca tehditler arasında yer almaz
Soru 113
Eisenhower Doktrini ile ABD hangi ülkeye yönelik çevreleme politikası takip etmiştir?
Seçenekler
A
SSCB
B
Çin
C
Japonya
D
Almanya
E
Fransa
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Eisenhower Doktrini (1957): Dwight D. Eisenhower taraf›ndan 5 Ocak 1957’de Kongre’ye sunulan plan çerçevesinde flekillenen bu doktrin, ABD’nin Orta Do¤u politikalar›nda önemli bir dönüm noktas› oluflturmaktad›r. Doktrin çerçevesinde ABD, SSCB’nin Ortado¤u’da kar›flaca¤› herhangi bir sald›r›ya karfl› koymak ve bölge ülkelerinin ba¤›ms›zl›¤›n› temin etmek için askerî kuvvetlerin kullan›lmas› dâhil her türlü yard›m› sa¤layaca¤›n› ifade etmifltir. Nixon Doktrini (1969): Richard Nixon taraf›ndan 25
Eisenhower Doktrini (1957): Dwight D. Eisenhower taraf›ndan 5 Ocak 1957’de Kongre’ye sunulan plan çerçevesinde flekillenen bu doktrin, ABD’nin Orta Do¤u politikalar›nda önemli bir dönüm noktas› oluflturmaktad›r. Doktrin çerçevesinde ABD, SSCB’nin Ortado¤u’da kar›flaca¤› herhangi bir sald›r›ya karfl› koymak ve bölge ülkelerinin ba¤›ms›zl›¤›n› temin etmek için askerî kuvvetlerin kullan›lmas› dâhil her türlü yard›m› sa¤layaca¤›n› ifade etmifltir. Nixon Doktrini (1969): Richard Nixon taraf›ndan 25
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde ABD’nin çevreleme politikası kapsamında kurduğu yapılanmalardan değildir?
Seçenekler
A
Varşova Paktı
B
NATO
C
Bağdat Paktı
D
SEATO
E
Balkan İttifakı
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
So¤uk Savafl’›n ilk y›llar›nda Harry Truman yönetimi, George Kennan taraf›ndan ortaya koyulan “çevreleme” (containment) stratejisini benimseyerek, Sovyetler Birli¤i’nin çevrelenmesi ve izole edilmesini d›fl ve güvenlik politikas›n›n temel hedefi hâline getirmifltir. ABD’nin bu dönemde kurdu¤u siyasi, ekonomik ve askerî yap›lanmalar›n tamam›n› çevrelemenin mant›¤›na uygun olarak ifl- ledi¤ini söylemek mümkündür. Bu çerçevede, ABD ‹kinci Dünya Savafl›’ndan sonra h›zla iki kutuplu sistemde Sovyet tehdidini çevrelemek amac›yla Türkiye ve Yunanistan’›n Bat› Blokuna kazand›- r›lmas›n› hedefleyen Truman Doktrini’ni benimsemifl, Avrupa’n›n kalk›nmas›n›n yan› s›ra komünizmin yay›lmas›n›n ekonomik temellerini ortadan kald›rmak ve savafl s›ras›nda y›k›lm›fl olan Avrupa ekonomilerini canland›rarak uluslararas› ticarette al›m yapabilecek güce kavuflturmak amac›yla 1948-1951 aras›nda Marshall Plan›n› uygulamaya koymufl, Plan›n uygulanmas›n› sa¤lamak üzere 1948’de Avrupa Ekonomik ‹flbirli¤i Örgütü’nü (Organization of European Economic Cooperation - OEEC) kurdurmufl; 1952’de NATO, 1954’de Balkan ‹ttifak› ile Güneydo¤u Asya’da SEATO ve 1955’de de Orta Do¤u’da Ba¤dat Pakt›’n›n kuruluflunu sa¤lam›flt›r. Tüm bu giriflimlerde SSCB’nin küresel çapta çevrelenmesi öngörülmüfltür. Sonuç olarak 1945-1952 aras›nda ABD Baflkanl›¤› görevini yürüten Truman’›n yönetim süresi bile incelendi¤inde, Amerikan d›fl ve güvenlik politikas›n› temellerinden sarsacak flekilde de¤ifltirdi¤i görülmektedir. Nitekim Truman görevi b›rakt›¤› 1952’de, ABD komünizmle mücadeleyi her k›tada yürüten ve SSCB’yi çevreleme stratejisinin sonucu olarak dünyan›n dört yan›nda askerî mevcudiyeti olan küresel aktör konumuna yükselmifltir.
So¤uk Savafl’›n ilk y›llar›nda Harry Truman yönetimi, George Kennan taraf›ndan ortaya koyulan “çevreleme” (containment) stratejisini benimseyerek, Sovyetler Birli¤i’nin çevrelenmesi ve izole edilmesini d›fl ve güvenlik politikas›n›n temel hedefi hâline getirmifltir. ABD’nin bu dönemde kurdu¤u siyasi, ekonomik ve askerî yap›lanmalar›n tamam›n› çevrelemenin mant›¤›na uygun olarak ifl- ledi¤ini söylemek mümkündür. Bu çerçevede, ABD ‹kinci Dünya Savafl›’ndan sonra h›zla iki kutuplu sistemde Sovyet tehdidini çevrelemek amac›yla Türkiye ve Yunanistan’›n Bat› Blokuna kazand›- r›lmas›n› hedefleyen Truman Doktrini’ni benimsemifl, Avrupa’n›n kalk›nmas›n›n yan› s›ra komünizmin yay›lmas›n›n ekonomik temellerini ortadan kald›rmak ve savafl s›ras›nda y›k›lm›fl olan Avrupa ekonomilerini canland›rarak uluslararas› ticarette al›m yapabilecek güce kavuflturmak amac›yla 1948-1951 aras›nda Marshall Plan›n› uygulamaya koymufl, Plan›n uygulanmas›n› sa¤lamak üzere 1948’de Avrupa Ekonomik ‹flbirli¤i Örgütü’nü (Organization of European Economic Cooperation - OEEC) kurdurmufl; 1952’de NATO, 1954’de Balkan ‹ttifak› ile Güneydo¤u Asya’da SEATO ve 1955’de de Orta Do¤u’da Ba¤dat Pakt›’n›n kuruluflunu sa¤lam›flt›r. Tüm bu giriflimlerde SSCB’nin küresel çapta çevrelenmesi öngörülmüfltür. Sonuç olarak 1945-1952 aras›nda ABD Baflkanl›¤› görevini yürüten Truman’›n yönetim süresi bile incelendi¤inde, Amerikan d›fl ve güvenlik politikas›n› temellerinden sarsacak flekilde de¤ifltirdi¤i görülmektedir. Nitekim Truman görevi b›rakt›¤› 1952’de, ABD komünizmle mücadeleyi her k›tada yürüten ve SSCB’yi çevreleme stratejisinin sonucu olarak dünyan›n dört yan›nda askerî mevcudiyeti olan küresel aktör konumuna yükselmifltir.
Soru 115
ABD’nin müttefiklerine askeri birlikler göndermek yerine, ekonomik ve askeri yardımda bulunmasını öngören doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nixon Doktrini
B
Eisenhower Doktrini
C
Carter Doktrini
D
Reagan Doktrini
E
Truman Doktrini
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Nixon Doktrini (1969): Richard Nixon taraf›ndan 25 Temmuz 1969’da aç›klanan doktrin uyar›nca, ABD ilk yenilgisini yaflad›¤› “Vietnam örne¤i savafllara girmeyip, müttefiklerine Amerikan askerini kullanarak de¤il ekonomik ve askerî yard›m” eliyle destek olacakt›r
Nixon Doktrini (1969): Richard Nixon taraf›ndan 25 Temmuz 1969’da aç›klanan doktrin uyar›nca, ABD ilk yenilgisini yaflad›¤› “Vietnam örne¤i savafllara girmeyip, müttefiklerine Amerikan askerini kullanarak de¤il ekonomik ve askerî yard›m” eliyle destek olacakt›r
Soru 116
Soğuk Savaş sonrası uluslararası sistemde ABD’nin güç konumu nasıl tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Süper güç
B
Bölgesel güç
C
Büyük güç
D
Küçük güç
E
Orta-büyüklükte güç
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
( Yana Çıkma ) Süper Güç: Süper güçler birinci s›n›f askerî/siyasi kabiliyetler ile bunlar› destekleyecek nitelikte ekonomik kabiliyetlere ve tüm bu kabiliyetlerini küresel düzlemde uygulayabilme yetene¤ine sahip olan ve bu statüleri di¤er güçlerce tan›nan güçlerdir. Bu kriterler dikkate al›nd›¤›nda, 19. yüzy›lda ‹ngiltere, Fransa ve Rusya, Birinci Dünya Savafl› sonras›nda ‹ngiltere, ABD ve SSCB, ‹kinci Dünya Savafl› sonras›nda ABD ve SSCB ile So¤uk Savafl sonras›nda ABD bu statüye sahiptir.
( Yana Çıkma ) Süper Güç: Süper güçler birinci s›n›f askerî/siyasi kabiliyetler ile bunlar› destekleyecek nitelikte ekonomik kabiliyetlere ve tüm bu kabiliyetlerini küresel düzlemde uygulayabilme yetene¤ine sahip olan ve bu statüleri di¤er güçlerce tan›nan güçlerdir. Bu kriterler dikkate al›nd›¤›nda, 19. yüzy›lda ‹ngiltere, Fransa ve Rusya, Birinci Dünya Savafl› sonras›nda ‹ngiltere, ABD ve SSCB, ‹kinci Dünya Savafl› sonras›nda ABD ve SSCB ile So¤uk Savafl sonras›nda ABD bu statüye sahiptir.
Soru 117
George W. Bush’un Şer Ekseninde yer aldığını ileri sürdüğü ülkelerden birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kore
B
Çin
C
Japonya
D
Tayvan
E
Hindistan
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Bu kapsamda, ilk kez Baflkan Reagan döneminde gündeme gelen Stratejik Savunma Girifliminin (Bkz. Ünite 2) devam› niteli¤indeki “Ulusal Füze Savunma Sistemi”nin ‹ran ve Kuzey Kore’den gelecek nükleer tehditlere önlem olarak uygulamaya geçmesi savunulmufltur. Bunun altyap›s› da ABD Baflkan› George W. Bush’un 29 Ocak 2002 tarihli “Birli¤in Durumu” konuflmas›nda “fier Ekseni” olarak tan›mlad›¤› ‹ran, Irak ve Kuzey Kore’nin kitle imha silahlar› gelifltirip, terörizme destek vererek ABD’yi ve dünyay› tehdit etti¤i söylemi ile haz›rlanm›flt›r.
Bu kapsamda, ilk kez Baflkan Reagan döneminde gündeme gelen Stratejik Savunma Girifliminin (Bkz. Ünite 2) devam› niteli¤indeki “Ulusal Füze Savunma Sistemi”nin ‹ran ve Kuzey Kore’den gelecek nükleer tehditlere önlem olarak uygulamaya geçmesi savunulmufltur. Bunun altyap›s› da ABD Baflkan› George W. Bush’un 29 Ocak 2002 tarihli “Birli¤in Durumu” konuflmas›nda “fier Ekseni” olarak tan›mlad›¤› ‹ran, Irak ve Kuzey Kore’nin kitle imha silahlar› gelifltirip, terörizme destek vererek ABD’yi ve dünyay› tehdit etti¤i söylemi ile haz›rlanm›flt›r.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği’nin Soğuk Savaş döneminde izlediği stratejilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Esnek Karşılık Stratejisi
B
Barış İçinde Bir Arada Yaşama
C
Tek Ülkede Sosyalizm
D
Perestroyka (Yeniden Yapılanma)
E
Glastnost (Açıklık)
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Tek Ülkede Sosyalizm: Stalin döneminde ortaya at›lan fikir, sosyalizmin önce SSCB’de kurulmas› gerekti¤ini ifade etmektedir. Tek ülkede sosyalizmin kurulabilmesi için, SSCB’nin geliflmek için sarf etti¤i çaban›n di¤er ülkelere tehdit olmad›¤›n›n gösterilmesi, hatta onlarla bar›fl içinde bir arada yaflanabilece¤ini göstermek gerekmekteydi. Bu çerçevede, öncelikle SSCB’de sosyalizm sa¤lam temellere oturtularak, ekonomik ve siyasi yap› bu do¤rultuda flekillendirilmifltir. Ülke içi sosyalist devrimin ard›ndan ekonomik, s›nai ve askerî at›l›mlar yap›larak, SSCB dünyan›n önemli güçlerinden biri hâline getirilmifltir. Bu suretle, SSCB sosyalist bir devlet olarak varl›¤›n› kan›tlam›fl, buna karfl›l›k sosyalist bir global devrim ile dünyaya tehdit oluflturmaya çal›flmam›flt›r. Bar›fl ‹çinde Bir Arada Yaflama: Kruflçev döneminde, 1956’da gerçekleflen Sovyetler Birli¤i Komünist Partisi 20. Kongresi’nde kabul edilen “bar›fl içinde bir arada yaflama” ilkesi, SSCB’nin Do¤u-Bat› bloklar› aras›nda savafl›n kaç›n›lmaz olmad›¤›n› kabul etmesi, kapitalist ülkelerle savafla varmayacak ›l›ml› iliflkiler kurulmas› anlam›na gelmektedir. Bu politika, nükleer bir savaflta her iki taraf›ndan da yok olaca¤›ndan hareketle, kapitalist ülkelerle SSCB’nin esas mücadelesinin ekonomik ve teknolojik alanlara kaymas›na vesile olmufltur. Brejnev Doktrini: SSCB lideri Brejnev taraf›ndan 12 Kas›m 1968’de aç›klanan politika uyar›nca, komünist ülkeler s›n›rl› bir egemenlik hakk›na sahiptirler ve sosyalizm tehlikedeyse SSCB müdahale etmekle yükümlüdür (Tellal, 2008). Doktrinin oluflumunda, 1968’de Çekoslovakya’da yaflanan ve “Prag Bahar›” olarak adland›r›lan geliflmeler etkili olmufltur. Nitekim Çekoslovakya lideri Alexander Dubcek’in siyasi demokratikleflme yönündeki giriflimlerinin, 21 A¤ustos 1968’de SSCB’nin iflgaliyle bast›r›lmas›n›n ard›ndan SSCB’nin Do¤u Bloku içerisinde yaflanacak ayk›r›l›klara izin vermeyece¤i görülmüfltür. Perestroyka (yeniden yap›lanma) ve Glasnost (aç›kl›k): Gorbaçov döneminde ortaya at›lan perestroyka ve glasnost ilkeleri, 1 Mart 1986’da Sovyetler Birli¤i Komünist Partisi’nin 27. Kongresi’nde resmiyet kazanm›flt›r. Gorbaçov’a göre yeniden yap›lanma SSCB’deki üretim iliflkilerinin 1930’lardaki koflullar üzerine infla edildi¤i ve günün koflullar›na yan›t veremedi¤i teflhisine dayanmaktayd›. Bu çerçevede ekonominin yeniden yap›lanmas›na 1988’den itibaren bafllanmas› öngörülmekteydi. Bunun sa¤lanmas› için devlet yönetiminde glasnost (aç›kl›k) gerekliydi. ‹lke bürokratik hegemonyay› zay›flatarak ekonomideki yeniden yap›lanman›n önünü açmay› ifade etmektedir (Tellal, 2008).
Tek Ülkede Sosyalizm: Stalin döneminde ortaya at›lan fikir, sosyalizmin önce SSCB’de kurulmas› gerekti¤ini ifade etmektedir. Tek ülkede sosyalizmin kurulabilmesi için, SSCB’nin geliflmek için sarf etti¤i çaban›n di¤er ülkelere tehdit olmad›¤›n›n gösterilmesi, hatta onlarla bar›fl içinde bir arada yaflanabilece¤ini göstermek gerekmekteydi. Bu çerçevede, öncelikle SSCB’de sosyalizm sa¤lam temellere oturtularak, ekonomik ve siyasi yap› bu do¤rultuda flekillendirilmifltir. Ülke içi sosyalist devrimin ard›ndan ekonomik, s›nai ve askerî at›l›mlar yap›larak, SSCB dünyan›n önemli güçlerinden biri hâline getirilmifltir. Bu suretle, SSCB sosyalist bir devlet olarak varl›¤›n› kan›tlam›fl, buna karfl›l›k sosyalist bir global devrim ile dünyaya tehdit oluflturmaya çal›flmam›flt›r. Bar›fl ‹çinde Bir Arada Yaflama: Kruflçev döneminde, 1956’da gerçekleflen Sovyetler Birli¤i Komünist Partisi 20. Kongresi’nde kabul edilen “bar›fl içinde bir arada yaflama” ilkesi, SSCB’nin Do¤u-Bat› bloklar› aras›nda savafl›n kaç›n›lmaz olmad›¤›n› kabul etmesi, kapitalist ülkelerle savafla varmayacak ›l›ml› iliflkiler kurulmas› anlam›na gelmektedir. Bu politika, nükleer bir savaflta her iki taraf›ndan da yok olaca¤›ndan hareketle, kapitalist ülkelerle SSCB’nin esas mücadelesinin ekonomik ve teknolojik alanlara kaymas›na vesile olmufltur. Brejnev Doktrini: SSCB lideri Brejnev taraf›ndan 12 Kas›m 1968’de aç›klanan politika uyar›nca, komünist ülkeler s›n›rl› bir egemenlik hakk›na sahiptirler ve sosyalizm tehlikedeyse SSCB müdahale etmekle yükümlüdür (Tellal, 2008). Doktrinin oluflumunda, 1968’de Çekoslovakya’da yaflanan ve “Prag Bahar›” olarak adland›r›lan geliflmeler etkili olmufltur. Nitekim Çekoslovakya lideri Alexander Dubcek’in siyasi demokratikleflme yönündeki giriflimlerinin, 21 A¤ustos 1968’de SSCB’nin iflgaliyle bast›r›lmas›n›n ard›ndan SSCB’nin Do¤u Bloku içerisinde yaflanacak ayk›r›l›klara izin vermeyece¤i görülmüfltür. Perestroyka (yeniden yap›lanma) ve Glasnost (aç›kl›k): Gorbaçov döneminde ortaya at›lan perestroyka ve glasnost ilkeleri, 1 Mart 1986’da Sovyetler Birli¤i Komünist Partisi’nin 27. Kongresi’nde resmiyet kazanm›flt›r. Gorbaçov’a göre yeniden yap›lanma SSCB’deki üretim iliflkilerinin 1930’lardaki koflullar üzerine infla edildi¤i ve günün koflullar›na yan›t veremedi¤i teflhisine dayanmaktayd›. Bu çerçevede ekonominin yeniden yap›lanmas›na 1988’den itibaren bafllanmas› öngörülmekteydi. Bunun sa¤lanmas› için devlet yönetiminde glasnost (aç›kl›k) gerekliydi. ‹lke bürokratik hegemonyay› zay›flatarak ekonomideki yeniden yap›lanman›n önünü açmay› ifade etmektedir (Tellal, 2008).
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi Rusya Federasyonu’nun ABD’den algıladığı tehdidi bertaraf edebilmek için izlediği politikalardan biridir?
Seçenekler
A
Latin Amerika ülkelerinden Küba, Venezüella ve Bolivya gibi ülkelerle yakın işbirliğine gidilmesi
B
Gürcistan ve Ukrayna’nın NATO üyesi olmasının teşvik edilmesi
C
ABD’nin Orta Asya ve Kafkaslarda etkili olmasını sağlayacak kolaylıklar yaratılması
D
Batının enerji arzını kesintiye uğratmayacak projelere imza atılması
E
ABD ve Batı ile yakın işbirliğine girilmesi
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
2001 sonras›nda ABD’nin Afganistan ve Irak’ta yürüttü¤ü operasyonlarla Orta Do¤u’ya yerleflmesinin yan› s›ra Gürcistan ve Ukrayna gibi ülkelerde ABD’nin de deste¤iyle yaflanan renkli devrimler Rusya’n›n güvenlik kayg›lar›n› art›rm›flt›r. Tüm bu tehditlere karfl›l›k Rusya’n›n güvenli¤ini sa¤lamak için izledi¤i politikalar› flu flekilde s›ralamak mümkündür: • Arka bahçesi olarak nitelendirdi¤i Ba¤›ms›z Devletler Toplulu¤u (BDT) co¤- rafyas›na yönelik ABD ilgisine karfl›l›k, Latin Amerika (bölgede ABD karfl›t› politika yürüten Küba, Venezüella ve Bolivya gibi ülkelerle) ülkeleriyle ifl- birli¤i içine girmek; • ABD’nin Orta Do¤u’da artan etkisine karfl›l›k, ABD’nin haydut devletler olarak tan›mlad›¤› (Suriye, ‹ran ve Kuzey Kore) ülkelere destek sa¤lamak; • ABD’nin Orta Asya ve Kafkasya’da Rusya’y› d›flar›da b›rakacak flekilde yü- rüttü¤ü enerji projelerine karfl›l›k, sahip oldu¤u enerji kaynaklar›n› d›fl politikas›nda aktif flekilde koz olarak kullanmak; • Orta Asya’daki ABD etkisine karfl›l›k, Çin ile kurulufluna öncülük etti¤i fianghay ‹flbirli¤i Örgütü’nün uluslararas› arenada aktif hâle gelmesini sa¤lamak.
2001 sonras›nda ABD’nin Afganistan ve Irak’ta yürüttü¤ü operasyonlarla Orta Do¤u’ya yerleflmesinin yan› s›ra Gürcistan ve Ukrayna gibi ülkelerde ABD’nin de deste¤iyle yaflanan renkli devrimler Rusya’n›n güvenlik kayg›lar›n› art›rm›flt›r. Tüm bu tehditlere karfl›l›k Rusya’n›n güvenli¤ini sa¤lamak için izledi¤i politikalar› flu flekilde s›ralamak mümkündür: • Arka bahçesi olarak nitelendirdi¤i Ba¤›ms›z Devletler Toplulu¤u (BDT) co¤- rafyas›na yönelik ABD ilgisine karfl›l›k, Latin Amerika (bölgede ABD karfl›t› politika yürüten Küba, Venezüella ve Bolivya gibi ülkelerle) ülkeleriyle ifl- birli¤i içine girmek; • ABD’nin Orta Do¤u’da artan etkisine karfl›l›k, ABD’nin haydut devletler olarak tan›mlad›¤› (Suriye, ‹ran ve Kuzey Kore) ülkelere destek sa¤lamak; • ABD’nin Orta Asya ve Kafkasya’da Rusya’y› d›flar›da b›rakacak flekilde yü- rüttü¤ü enerji projelerine karfl›l›k, sahip oldu¤u enerji kaynaklar›n› d›fl politikas›nda aktif flekilde koz olarak kullanmak; • Orta Asya’daki ABD etkisine karfl›l›k, Çin ile kurulufluna öncülük etti¤i fianghay ‹flbirli¤i Örgütü’nün uluslararas› arenada aktif hâle gelmesini sa¤lamak.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası dönemde AB’nin izlediği güvenlik politikaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Füzyon hareketi
B
ODGP
C
AGSP
D
Genişleme
E
Adalet ve İçişlerinde İşbirliği
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Geniflleme 1995’te Avusturya, ‹sveç ve Finlandiya’y› kapsayan beflinci geniflleme dalgas›n›n ard›ndan AB, en kapsaml› genifllemesini 2004’te Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Slovenya, Slovakya, Estonya, Litvanya, Letonya, K›br›s ve Malta ile 2007’de Romanya ve Bulgaristan’›n kat›l›mlar›yla gerçeklefltirmifltir. Geniflleme politikas› güvenlik sorunu yaratabilecek nitelikteki Avrupa ülkelerini geniflleme kriterlerini yerine getirdikleri takdirde AB üyesi yaparak güvenlik sa¤lamay› hedefler. ODGP Maastricht Antlaflmas› ile üye devletlerin d›fl politika ve güvenlik konular›nda ifl birli¤i yapmalar› ve bu do¤rultuda ortak tutum-ortak eylem benimsemelerini öngören bir politika do¤mufltur. Antlaflmada, ODGP kapsam›nda nihai olarak ortak savunma politikas›n›n oluflumu da dahil olmak üzere güvenli¤e iliflkin tüm sorunlar›n ele alaca¤›n›n belirtilmesi ile AB’nin söz konusu dönemde bir savunma aktörü olmad›¤› ancak bu çizgide gelece¤e dönük bir perspektifin varl›¤› vurgulanm›flt›r. Maastricht Antlaflmas› ile ayr›ca, AB’nin kendi savunma politikas›n› oluflturana kadar savunmaya iliflkin konularda Bat› Avrupa Birli¤i’nden (BAB) yararlanmas› öngörülmüfltür. Bu suretle, BAB Maastricht Antlaflmas› sonucunda AB’nin savunma aya¤› hâline getirilmifltir. AGSP AB’nin askerî kuvvet kullan›m› konusunda ortak politika izlemesi anlam›n› tafl›yan ve ODGP’nin parças› olarak faaliyet göstermesi hedeflenen Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikas›n›n (AGSP) temelleri 1998’de ‹ngiltere ve Fransa aras›ndaki St. Malo Zirvesi ile 1999’da AB’nin Köln Zirvesi’nde at›lm›flt›r. Köln Zirvesi’nde AB’nin uluslararas› krizlerle mücadele edebilecek özerk bir eylem kapasitesi ile donat›lmas› ve bu hedef do¤rultusunda askerî güç ile desteklenmesi konusunda görüfl birli¤ine varan üye devletler, Aral›k 1999 Helsinki Zirvesi’nde askerî kuvvet konusunu kapsaml› biçimde ele alm›fllard›r. Bu çerçevede, yaklafl›k 50-60.000 personelden oluflan, 60 gün içinde harekâta haz›r hâle gelip kriz mahallinde bir y›l boyunca faaliyet gösterebilen gerekli komuta, kontrol, istihbarat ve lojistik birimleri ile hava ve deniz kuvvetlerini kapsayan ve amac› Petersberg görevlerinin yerine getirilmesi olan askerî bir kuvvetin 2003 y›l›na kadar kurulmas›na karar verdiler. Helsinki’de ayr›ca, AB Genelkurmay›, AB Askerî Komitesi ile Güvenlik ve Siyasi Komitenin kurulmas› öngörülmüfltür. Helsinki’de oluflumu öngörülen ve Acil Müdahale Gücü olarak adland›r›lan bu kuvvete çeflitli vesilelerle üye devletlerin yapacaklar› tahsisler 2000 y›l›ndan bu yana her y›l düzenlenmektedir. 2003’ten beri AB’nin üstlendi¤i operasyonlarla birlikte AB’nin askerî gücü Helsinki’de öngörülen gücün hantall›¤› nedeniyle 1500 askerden oluflan AB taburlar› gibi birimlerle yenilenme sürecine girmifltir. AGSP kapsam›nda yaln›zca askerî operasyonlar de¤il, sivil nitelik tafl›yan operasyonlar (hukukun üstünlü¤ünün korunmas› gibi) da yürütülmektedir. 2009’da onaylanan Lizbon Antlaflmas›’nda bu politikan›n ad› Ortak Güvenlik ve Savunma Politikas› (OGSP) olarak de¤ifltirilmifltir. Adalet ve ‹ç ifllerinde ‹fl birli¤i ‹ltica, üye ülkeler d›fl s›n›rlar›n›n aç›lmas›na iliflkin kurallar, göç politikas›, kaçakç›l›k gibi ulusötesi suçlar ile polisiye alanlarda ifl birli¤i konular› adalet ve içiflleri politikas› kapsam›nda de¤erlendirilmektedir. Maastricht Antlaflmas›’nda üçüncü sütunda ele al›nan bu konulardan vizeler, iltica, göç ve kiflilerin serbest dolafl›m› ile ilgili olanlar› May›s 1999’da yürürlü¤e giren Amsterdam Antlaflmas›’nda birinci sütuna aktar›lm›flt›r.
Geniflleme 1995’te Avusturya, ‹sveç ve Finlandiya’y› kapsayan beflinci geniflleme dalgas›n›n ard›ndan AB, en kapsaml› genifllemesini 2004’te Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Slovenya, Slovakya, Estonya, Litvanya, Letonya, K›br›s ve Malta ile 2007’de Romanya ve Bulgaristan’›n kat›l›mlar›yla gerçeklefltirmifltir. Geniflleme politikas› güvenlik sorunu yaratabilecek nitelikteki Avrupa ülkelerini geniflleme kriterlerini yerine getirdikleri takdirde AB üyesi yaparak güvenlik sa¤lamay› hedefler. ODGP Maastricht Antlaflmas› ile üye devletlerin d›fl politika ve güvenlik konular›nda ifl birli¤i yapmalar› ve bu do¤rultuda ortak tutum-ortak eylem benimsemelerini öngören bir politika do¤mufltur. Antlaflmada, ODGP kapsam›nda nihai olarak ortak savunma politikas›n›n oluflumu da dahil olmak üzere güvenli¤e iliflkin tüm sorunlar›n ele alaca¤›n›n belirtilmesi ile AB’nin söz konusu dönemde bir savunma aktörü olmad›¤› ancak bu çizgide gelece¤e dönük bir perspektifin varl›¤› vurgulanm›flt›r. Maastricht Antlaflmas› ile ayr›ca, AB’nin kendi savunma politikas›n› oluflturana kadar savunmaya iliflkin konularda Bat› Avrupa Birli¤i’nden (BAB) yararlanmas› öngörülmüfltür. Bu suretle, BAB Maastricht Antlaflmas› sonucunda AB’nin savunma aya¤› hâline getirilmifltir. AGSP AB’nin askerî kuvvet kullan›m› konusunda ortak politika izlemesi anlam›n› tafl›yan ve ODGP’nin parças› olarak faaliyet göstermesi hedeflenen Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikas›n›n (AGSP) temelleri 1998’de ‹ngiltere ve Fransa aras›ndaki St. Malo Zirvesi ile 1999’da AB’nin Köln Zirvesi’nde at›lm›flt›r. Köln Zirvesi’nde AB’nin uluslararas› krizlerle mücadele edebilecek özerk bir eylem kapasitesi ile donat›lmas› ve bu hedef do¤rultusunda askerî güç ile desteklenmesi konusunda görüfl birli¤ine varan üye devletler, Aral›k 1999 Helsinki Zirvesi’nde askerî kuvvet konusunu kapsaml› biçimde ele alm›fllard›r. Bu çerçevede, yaklafl›k 50-60.000 personelden oluflan, 60 gün içinde harekâta haz›r hâle gelip kriz mahallinde bir y›l boyunca faaliyet gösterebilen gerekli komuta, kontrol, istihbarat ve lojistik birimleri ile hava ve deniz kuvvetlerini kapsayan ve amac› Petersberg görevlerinin yerine getirilmesi olan askerî bir kuvvetin 2003 y›l›na kadar kurulmas›na karar verdiler. Helsinki’de ayr›ca, AB Genelkurmay›, AB Askerî Komitesi ile Güvenlik ve Siyasi Komitenin kurulmas› öngörülmüfltür. Helsinki’de oluflumu öngörülen ve Acil Müdahale Gücü olarak adland›r›lan bu kuvvete çeflitli vesilelerle üye devletlerin yapacaklar› tahsisler 2000 y›l›ndan bu yana her y›l düzenlenmektedir. 2003’ten beri AB’nin üstlendi¤i operasyonlarla birlikte AB’nin askerî gücü Helsinki’de öngörülen gücün hantall›¤› nedeniyle 1500 askerden oluflan AB taburlar› gibi birimlerle yenilenme sürecine girmifltir. AGSP kapsam›nda yaln›zca askerî operasyonlar de¤il, sivil nitelik tafl›yan operasyonlar (hukukun üstünlü¤ünün korunmas› gibi) da yürütülmektedir. 2009’da onaylanan Lizbon Antlaflmas›’nda bu politikan›n ad› Ortak Güvenlik ve Savunma Politikas› (OGSP) olarak de¤ifltirilmifltir. Adalet ve ‹ç ifllerinde ‹fl birli¤i ‹ltica, üye ülkeler d›fl s›n›rlar›n›n aç›lmas›na iliflkin kurallar, göç politikas›, kaçakç›l›k gibi ulusötesi suçlar ile polisiye alanlarda ifl birli¤i konular› adalet ve içiflleri politikas› kapsam›nda de¤erlendirilmektedir. Maastricht Antlaflmas›’nda üçüncü sütunda ele al›nan bu konulardan vizeler, iltica, göç ve kiflilerin serbest dolafl›m› ile ilgili olanlar› May›s 1999’da yürürlü¤e giren Amsterdam Antlaflmas›’nda birinci sütuna aktar›lm›flt›r.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Güvenlik Stratejisi’nde tanımlanan tehditler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Komünizmin yayılması
B
Terörizm
C
Kitle imha silahlarının yayılması
D
Başarısız devletler
E
Ulusötesi suçlar
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Solana belgesinde ortaya koyulan tehditlerin en fazla AB’nin komflular›ndan kaynakland›¤› ifade edilmifl ve AB’nin etraf›nda bir güvenlik çemberi yaratmas› öngörülmüfltür. Bu do¤rultuda, AB 2003’ten itibaren Avrupa Komfluluk Politikas› ad›yla bir strateji gelifltirerek, Birli¤in do¤usunda ve Akdeniz s›n›rlar›nda yak›n ve ifl birli¤i içinde iliflki kurabilece¤i iyi yönetilen ülkeler zinciri oluflturma hedefi do¤rultusunda hareket etmeye bafllam›flt›r. Bu politika do¤udaki komflular için “Do¤u Ortakl›¤›”, güneydeki komflular için de “Akdeniz için Birlik” ad› alt›nda iki farkl› patikada geliflme göstermektedir. 2008’de “De¤iflen Dünyada Güvenli¤in Sa¤lanmas›” bafll›¤›yla ilan edilen güncellenmifl Avrupa Güvenlik Strateji belgesinde tehdit olarak alg›lanan unsurlar artarak, siber güvenlik, enerji güvenli¤i, iklim de¤iflikli¤i, korsanl›k faaliyetleri, hafif silahlar ve kara may›nlar› gibi farkl› güvenlik sorunlar› da eklenmifltir.
Solana belgesinde ortaya koyulan tehditlerin en fazla AB’nin komflular›ndan kaynakland›¤› ifade edilmifl ve AB’nin etraf›nda bir güvenlik çemberi yaratmas› öngörülmüfltür. Bu do¤rultuda, AB 2003’ten itibaren Avrupa Komfluluk Politikas› ad›yla bir strateji gelifltirerek, Birli¤in do¤usunda ve Akdeniz s›n›rlar›nda yak›n ve ifl birli¤i içinde iliflki kurabilece¤i iyi yönetilen ülkeler zinciri oluflturma hedefi do¤rultusunda hareket etmeye bafllam›flt›r. Bu politika do¤udaki komflular için “Do¤u Ortakl›¤›”, güneydeki komflular için de “Akdeniz için Birlik” ad› alt›nda iki farkl› patikada geliflme göstermektedir. 2008’de “De¤iflen Dünyada Güvenli¤in Sa¤lanmas›” bafll›¤›yla ilan edilen güncellenmifl Avrupa Güvenlik Strateji belgesinde tehdit olarak alg›lanan unsurlar artarak, siber güvenlik, enerji güvenli¤i, iklim de¤iflikli¤i, korsanl›k faaliyetleri, hafif silahlar ve kara may›nlar› gibi farkl› güvenlik sorunlar› da eklenmifltir.
Soru 122
Aşağıdaki hususlardan hangisi SSCB’nin dağılmasının ardından Çin’in Orta Asya’ya yönelik izlediği politikanın nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bölge ülkelerinin Çin’e olan özel ilgisi
B
Azınlıkların büyük çoğunluğunun sınır bölgelerinde yaşaması
C
Enerji kaynaklarına erişim
D
Etnik sorunlarla mücadele
E
ABD’nin bölgeye artan ilgisi
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin diğer bir büyük gücü olan Çin’in güvenlik algılamalarını ve izlediği stratejiyi analiz edebileceksiniz.
SSCB’nin da¤›lmas›n›n ard›ndan Çin’in Orta Asya’ya yönelik izledi¤i politika temelde ülkenin güvenlik kayg›lar›yla birebir örtüflmektedir. Hem Bat› s›n›rlar›n›n hem de Sincan-Uygur Özerk Bölgesi (Do¤u Türkistan)’nin güvenli¤i aç›s›ndan Çin’in Orta Asya ülkeleriyle iyi iliflkiler kurmas› büyük önem tafl›maktad›r. Çin’in daima endifle etti¤i az›nl›klar›n yaklafl›k %90’› Do¤u Türkistan, Tibet ve ‹ç Mo¤olistan gibi s›n›r bölgelerinde yaflamaktad›r. Az›nl›k gruplar›n›n s›n›r bölgelerinde yaflamas› ve ellerinde Çin’in kalk›nmas› aç›s›ndan büyük öneme haiz do¤al kaynaklara (Çin, petrol, do¤al gaz ve di¤er önemli madenlerin yaklafl›k %40’›ndan fazlas›n› bu bölgelerden temin etmektedir) sahip olmas›, Çin aç›s›ndan etnik sorunlar› daha da hassas hâle getirmektedir (Çolako¤lu, 2006). S›n›rlar›nda istikrar›n sa¤- lanmas› ve enerji kaynaklar›na ulafl›m hedeflerinin yan› s›ra bölgede So¤uk Savafl sonras›nda artan ABD ve Türkiye etkisi de Çin’in bölgeyle yak›ndan ilgilenmesini gerektirmektedir. Bir baflka deyiflle, Çin’in Orta Asya politikas›, So¤uk Savafl sonras› dönemde Çin’in güvenlik sa¤lama yöntemleri aras›nda ön plana ç›km›flt›r.
SSCB’nin da¤›lmas›n›n ard›ndan Çin’in Orta Asya’ya yönelik izledi¤i politika temelde ülkenin güvenlik kayg›lar›yla birebir örtüflmektedir. Hem Bat› s›n›rlar›n›n hem de Sincan-Uygur Özerk Bölgesi (Do¤u Türkistan)’nin güvenli¤i aç›s›ndan Çin’in Orta Asya ülkeleriyle iyi iliflkiler kurmas› büyük önem tafl›maktad›r. Çin’in daima endifle etti¤i az›nl›klar›n yaklafl›k %90’› Do¤u Türkistan, Tibet ve ‹ç Mo¤olistan gibi s›n›r bölgelerinde yaflamaktad›r. Az›nl›k gruplar›n›n s›n›r bölgelerinde yaflamas› ve ellerinde Çin’in kalk›nmas› aç›s›ndan büyük öneme haiz do¤al kaynaklara (Çin, petrol, do¤al gaz ve di¤er önemli madenlerin yaklafl›k %40’›ndan fazlas›n› bu bölgelerden temin etmektedir) sahip olmas›, Çin aç›s›ndan etnik sorunlar› daha da hassas hâle getirmektedir (Çolako¤lu, 2006). S›n›rlar›nda istikrar›n sa¤- lanmas› ve enerji kaynaklar›na ulafl›m hedeflerinin yan› s›ra bölgede So¤uk Savafl sonras›nda artan ABD ve Türkiye etkisi de Çin’in bölgeyle yak›ndan ilgilenmesini gerektirmektedir. Bir baflka deyiflle, Çin’in Orta Asya politikas›, So¤uk Savafl sonras› dönemde Çin’in güvenlik sa¤lama yöntemleri aras›nda ön plana ç›km›flt›r.
Soru 123
Çin’in Mart 2011’de ilan ettiği Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’nde aşağıdaki hususlardan hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
ABD ile savaş
B
Ulusal egemenliğin, ulusal çıkarların ve güvenliğin korunması
C
Sosyal uyum ve düzenin sağlanması
D
Ulusal savunma ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması
E
Dünya barışı ve düzenin sağlanması
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin diğer bir büyük gücü olan Çin’in güvenlik algılamalarını ve izlediği stratejiyi analiz edebileceksiniz.
Çin’in Mart 2011’de yay›mlad›¤› “Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi”nde savunmaya dayal› bir güvenlik politikas› takip edilece¤i öngörülmektedir. Bu durum, Çin’in uzun süredir devam etmekte olan ekonomik geliflimiyle yak›ndan ilgilidir. Nitekim, belgede ekonomik geliflmeye yap›lan vurgu dikkat çekmektedir. Belgede, ulusal savunmayla ilgili olarak Çin’in belirledi¤i amaç ve görevler flu flekilde s›ralanm›flt›r: 1. Ulusal egemenli¤in, ulusal ç›karlar›n ve güvenli¤in korunmas›; 2. Sosyal uyum ve düzenin sa¤lanmas›; 3. Ulusal savunma ve silahl› kuvvetlerin modernizasyonunun h›zland›r›lmas›; 4. Dünya bar›fl› ve düzenin sa¤lanmas›.
Çin’in Mart 2011’de yay›mlad›¤› “Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi”nde savunmaya dayal› bir güvenlik politikas› takip edilece¤i öngörülmektedir. Bu durum, Çin’in uzun süredir devam etmekte olan ekonomik geliflimiyle yak›ndan ilgilidir. Nitekim, belgede ekonomik geliflmeye yap›lan vurgu dikkat çekmektedir. Belgede, ulusal savunmayla ilgili olarak Çin’in belirledi¤i amaç ve görevler flu flekilde s›ralanm›flt›r: 1. Ulusal egemenli¤in, ulusal ç›karlar›n ve güvenli¤in korunmas›; 2. Sosyal uyum ve düzenin sa¤lanmas›; 3. Ulusal savunma ve silahl› kuvvetlerin modernizasyonunun h›zland›r›lmas›; 4. Dünya bar›fl› ve düzenin sa¤lanmas›.
Soru 124
Soğuk savaş sonrası dönemin tek süper gücü olarak tanımlanan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
ABD
C
Çin
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
Soğuk savaş sonrası dönemin tek süper gücü olarak tanımlanan devlet ABD’dir.
Soru 125
ABD, kuruluştan itibaren uyguladığı yalnızcılık politikasını aşağıdakilerden hangisiyle terk etmiştir?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı
B
Soğuk Savaş
C
Pearl Harbor saldırısı
D
Sömürgecilik anlayışının değişmesi
E
Balkan İttifakı
Açıklama:
ABD, kuruluşundan itibaren uyguladığı yalnızlık politikasını II. Dünya Savaşı sırasında gerçekleşen Pearl Harbor saldırısı sonrası terk etmiştir.
Soru 126
Marshall Planı, Bağdat Paktı, Balkan İttifakı, SEATO gibi oluşumların ortak öngörüsü nedir?
Seçenekler
A
Soğuk savaş tehdidini azaltmak
B
Uluslararası güvenliği sağlamak
C
ABD’nin güvenliğini artırmak
D
SSCB’yi küresel çapta çevrelemek
E
Global barışı sağlamak
Açıklama:
Soruda geçen tüm bu girişimlerde, SSCB’nin küresel çapta çevrelenmesi öngörülmüştür.
Soru 127
SSCB’nin 1979’da Afganistan’ı işgaline cevap niteliğinde olan ve SSCB’nin bölgede izleyeceği politikalara yönelik caydırıcılık amacını taşıyan doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Truman doktrini
B
Eisenhower doktrini
C
Nixon doktrini
D
Reagan doktrini
E
Carter doktrini
Açıklama:
Truman Doktrini: Yunanistan ve Türkiye'nin Batı için öneminin altı çizilerek, bu ülkelerin içinde olası bir komunist rejim tehdidi ile dışarıda SSCB'nin yaratacağı tehditle başa çıkabilmeleri ve ulusal bütünlüklerini sağlayabilmeleri amacıyla iki ülkeye mali yardımda bulunulması gerektiğini vurgulayan doktrindir.
Eisenhower Doktrini: ABD'nin, SSCB'nin Ortadoğu'da karışacağı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askeri kuvvetlerin kullanılması dahil her türlü yardımı sağlayacağını ifade ettiği doktrindir.
Nixon Doktrini: ABD'nin savaşlara girmeyip, müttefiklerine Amerikan askerini kullanarak değil ekonomik ve askeri yardım eliyle destek olacağını açıkladığı doktrindir.
Reagan Doktrini: ABD'nin Soğuk Savaş Dönemi boyunca SSCB'yle süregelen gerginliğini bitirmek için artık açık bir şekilde mücadele edeceğini gösterdiği doktrindir.
SSCB’nin 1979’da Afganistan’ı işgaline cevap niteliğinde olan ve SSCB’nin bölgede izleyeceği politikalara yönelik caydırıcılık amacını taşıyan doktrin ise Carter Doktrini (1980)’dir.
Eisenhower Doktrini: ABD'nin, SSCB'nin Ortadoğu'da karışacağı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askeri kuvvetlerin kullanılması dahil her türlü yardımı sağlayacağını ifade ettiği doktrindir.
Nixon Doktrini: ABD'nin savaşlara girmeyip, müttefiklerine Amerikan askerini kullanarak değil ekonomik ve askeri yardım eliyle destek olacağını açıkladığı doktrindir.
Reagan Doktrini: ABD'nin Soğuk Savaş Dönemi boyunca SSCB'yle süregelen gerginliğini bitirmek için artık açık bir şekilde mücadele edeceğini gösterdiği doktrindir.
SSCB’nin 1979’da Afganistan’ı işgaline cevap niteliğinde olan ve SSCB’nin bölgede izleyeceği politikalara yönelik caydırıcılık amacını taşıyan doktrin ise Carter Doktrini (1980)’dir.
Soru 128
Soğuk Savaş sonrası dönemde diğer devletlerin aksine, ABD’nin savunma harcamalarını kısmamayı fakat niteliğini değiştirerek teknoloji yoğun silahlara yöneltmeyi tercih etmesinin sebebi nedir?
Seçenekler
A
Çevreleme politikası
B
Caydırıcılık politikası
C
Süper güç olarak mutlak hâkimiyet kurma amacı
D
Soğuk Savaş tehdidini azaltma amacı
E
Küresel dengeleri sağlama amacı
Açıklama:
Soğuk Savaş’ın ardından kendisini bir anda tartışmasız tek süper güç konumunda bulan ABD, artık sadece günün birinde kendisine rakip olabilecek bir gücün gelişmesini engellemeyi değil aynı zamanda uluslararası sistemde kurduğu hegemonyanın ötesine geçerek sisteme mutlak egemenliğini kabul ettirmeyi hedeflemeye başlamıştır.
Soru 129
ABD’de Ulusal Güvenlik Konseyi’nin yapısına yeni eklemeler yapılırken ilk kez bu birim altında Yurtiçi Güvenlik (Homeland Security) adında bir birim oluşturulması hangi olaydan sonra gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
11 Eylül Saldırıları
B
Soğuk Savaşın sonlanması
C
Clinton Dönemi'nin başlaması
D
Irak’ın Kuveyt’i işgali
E
Körfez Savaşı
Açıklama:
11 Eylül saldırılarından sonra ABD’de Ulusal Güvenlik Konseyi’nin yapısına yeni eklemeler yapılırken ilk kez bu birim altında Yurtiçi Güvenlik (Homeland Security) adında bir birim oluşturulmuştur.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi ABD Başkanı George W. Bush’un 29 Ocak 2002 tarihli “Birliğin Durumu” konuşmasında “Şer Ekseni” olarak tanımladığı ve kitle imha silahları geliştirip, terörizme destek vererek ABD’yi ve dünyayı tehdit etmekle suçladığı ülkelerden birisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Suriye
C
Çin
D
Kuzey Kore
E
Almanya
Açıklama:
Bu ülkeler arasında yer alan seçenek D seçeneğindeki Kuzey Kore’dir.
Soru 131
SSCB hangi yıl dağılmıştır?
Seçenekler
A
1988
B
1989
C
1990
D
1991
E
1992
Açıklama:
SSCB, 1991 yılında dağılmıştır.
Soru 132
Temel hedefi, SSCB önderliğinde tüm komünist partilerin faaliyetleri arasında eş güdüm sağlanması olan ve 1947 yılında kurulan oluşum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
COMECON
B
Tek Ülkede Sosyalizm
C
Kominform
D
Glasnost
E
Perestroyka
Açıklama:
COMECON: Marshall Planı çerçevesinde Avrupa'ya yapılacak yardımın koordinasyonunun sağlanması ve Avrupa'daki kalkınmanın ortak bir şekilde yürütülmesi amacıyla 1948'de kurulan Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü'nün muadilidir.
Tek Ülkede Sosyalizm: Stalin döneminde ortaya atılan fikir, sosyalizmin önce SSCB'de kurulması gerektiğini ifade etmektedir.
Perestroyka (yeniden yapılanma) ve Glasnost (açıklık): İkisi de Gorbaçov döneminde ortaya atılan ilkelerdir. Gorbaçov'a göre, yeniden yapılanma SSCB'deki üretim ilişkilerinin 1930'lardaki koşullar üzerine inşa edildiği ve günün koşullarına yanıt veremediği teşhisine dayanmaktaydı. Bu çerçevede ekonominin yeniden yapılanmasına 1988'den itibaren başlanması öngörülmekteydi. Bunun sağlanması için devlet yönetiminde glasnost (açıklık) gerekliydi.
Temel hedefi, SSCB önderliğinde tüm komünist partilerin faaliyetleri arasında eş güdüm sağlanması olan ve 1947 yılında kurulan oluşum ise Kominform’dur.
Tek Ülkede Sosyalizm: Stalin döneminde ortaya atılan fikir, sosyalizmin önce SSCB'de kurulması gerektiğini ifade etmektedir.
Perestroyka (yeniden yapılanma) ve Glasnost (açıklık): İkisi de Gorbaçov döneminde ortaya atılan ilkelerdir. Gorbaçov'a göre, yeniden yapılanma SSCB'deki üretim ilişkilerinin 1930'lardaki koşullar üzerine inşa edildiği ve günün koşullarına yanıt veremediği teşhisine dayanmaktaydı. Bu çerçevede ekonominin yeniden yapılanmasına 1988'den itibaren başlanması öngörülmekteydi. Bunun sağlanması için devlet yönetiminde glasnost (açıklık) gerekliydi.
Temel hedefi, SSCB önderliğinde tüm komünist partilerin faaliyetleri arasında eş güdüm sağlanması olan ve 1947 yılında kurulan oluşum ise Kominform’dur.
Soru 133
1992 yılı sonunda kabul edilen Rusya Federasyonu Dış Politika Doktrini belgesinde tanımlanan yakın çevre kavramına göre, aşağıdakilerden hangisi yakın çevre kapsamındadır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Orta Asya ve Kafkasya’daki Cumhuriyetler
C
Afganistan
D
Orta Avrupa
E
Kuzey Avrupa
Açıklama:
1992 sonunda kabul edilen Rusya Federasyonu Dış Politika Doktrini belgesinde tanımlanan yakın çevre kavramına göre, Orta Asya ve Kafkasya’daki Cumhuriyetler "yakın çevre ülkeleri" olarak tanımlandı ve bu ülkelere yönelik izlenecek politikaya ilişkin ayrıntılar belirlendi.
Soru 134
Monroe Doktrininin içerdiği politika nedir?
Seçenekler
A
Yalnızcılık
B
Angajman
C
Pruterizm
D
Liberalleşme
E
Kolonileşme
Açıklama:
Monroe Doktrininin benimsediği politika yalnızcılıktır.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde komünizmin yayılmasının ekonomik temellerini ortadan kaldırmak için yapılan girişimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Marshal Planı
B
Balkan İtttifakı
C
SEATO
D
Schuman Planı
E
Bağdat Paktı
Açıklama:
Schuman Planı Soğuk Savaş sonrasında ABD’nin Almanya’yı kontrol altında tutmak için yaptığı bir plandır.
Soru 136
Türkiye ve Yunanistan’ın ABD’nin yanında yer almasını sağlayan doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Einshower Doktrini
B
Nixon Doktrini
C
Carter Doktrini
D
Reagan Doktrini
E
Truman Doktrini
Açıklama:
Türkiye ve Yunanistan’ın ABD’nin yanında yer almasını sağlayan doktrin Truman Doktrini’dir.
Soru 137
Aşağıdaki hangi olaydan sonra Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesi hazırlanmış ve ABD’nin yeni bir güvenlik politikası izleyeceği bildirilmiştir?
Seçenekler
A
Körfez Krizi
B
11 Eylül Saldırıları
C
Sovyetler Birliği’nin dağılması
D
Pearl Harbor Saldırısı
E
Vietnam Savaşı
Açıklama:
11 Eylül Saldırılarından sonra Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesi hazırlanmış ve ABD’nin yeni bir güvenlik politikası izleyeceği bildirilmiştir.
Soru 138
ABD tarafından 'şer ekseni' olarak adlandırılan ülkeler grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Afganistan-Pakistan-Hindistan
B
İran-Irak- Mısır
C
İran-Irak-Kuzey Kore
D
Rusya- Kuzey Kore-Çin
E
Japonya-Çin-Rusya
Açıklama:
İran-Irak-Kuzey Kore ABD tarafından şer ekseni olarak adlandırılan ülkeler grubudur.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi SSCB liderlerinin güvenlik doktrinlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tek ülkede sosyalizm
B
Barış içinde bir arada yaşama
C
Brejnev doktrini
D
Nixon doktrini
E
Yeniden yapılanma ve açıklık
Açıklama:
Nixon doktrini bir Amerikan lideri doktrinidir.
Soru 140
I.Balkan Paktı
II.Kominform
III.Bağdat Paktı
IV.COMECON
Yularıdakilerden hangileri SSCB’nin ABD’nin çevreleme politikasına karşı geliştirdiği karşıt stratejilerdir?
II.Kominform
III.Bağdat Paktı
IV.COMECON
Yularıdakilerden hangileri SSCB’nin ABD’nin çevreleme politikasına karşı geliştirdiği karşıt stratejilerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Kominform ve COMECON’u SSCB kurmuştur.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi Rusya’da1992’de Yeltsin’in girişimiyle yeniden canlandırılan silahlı kuvvetlerin yarattığı askeri doktrinin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kafkasya’da askeri güç bulundurmak
B
Savunma pozisyonundan “ön-alıcı vuruş”kapasitesine dönmek
C
Nükleer silahların kullanılmasını da içeren bir politikayı benimsemek
D
Nükleer olmayan caydırıcı güçlere vurgu yapmak
E
Askeri teknolojik gelişmelere olan ihtiyacı vurgulamak
Açıklama:
Kafkasya’da askeri güç bulundurmak Yeltsin’in başkanlık zamanında değil Putin’in başkanlık zamanında alınmış bir askeri karardır.
Soru 142
Almanya'yı mümkün olduğunca kontrol altında tutmak için yapılan girişimin adı nedir?
Seçenekler
A
Avrupa Siyasi İşbirliği
B
Şanghay İşbirliği Örgütü
C
Schuman Planı
D
Marshall Planı
E
Truman Doktrini
Açıklama:
Almanya’yı mümkün olduğunca kontrol altında tutmak için yapılan girişim Schuman Planıdır.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası dönemde AB güvenlik politikalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Genişleme ve derinleşme
B
Ortak Dış ve Güvenlik Politikası
C
Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası
D
Barış içinde bir arada yaşama
E
Adalet ve İç işlerinde İş birliği
Açıklama:
Barış içinde bir arada yaşama SSCB liderlerinin güvenlik doktrinlerinden birisidir.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin Soğuk Savaş Sırasında çevreleme politikası kapsamında yaptığı anlaşmalardandır?
Seçenekler
A
Bağdat paktı
B
Varşova Paktı
C
COMECON
D
Kominform
E
Orta Doğu’da SEATO anlaşması
Açıklama:
ABD savaş sonrası yıkılmış olan Avrupa ekonomisini canlandırmak adına 1948-1951 arasında Marshall Planını uygulamaya koymuş, Planın uygulanmasını sağlamak üzere 1948’de Avrupa Ekonomik işbirliği Örgütü’nü (Organization of European Economic Cooperation - OEEC) kurdurmuş; 1952’de NATO, 1954’de Balkan ittifakı ile Güneydoğu Asya’da SEATO ve 1955’de de Orta Doğu’da Bağdat Paktı’nın kuruluşunu sağlamıştır.
Soru 145
Güneydoğu asya SEATO anlaşması ABD ile hangi ülkeler arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Fransa, İngiltere, Avusturalya, Yeni Zelanda ve İtalya
B
Fransa, İngiltere, Avusturalya, İtalya ve İspanya
C
İspanya, Fransa, Portekiz ve İtalya
D
Fransa, İngiltere, Avusturalya, Yeni Zelanda ve Tayland
E
Fransa, İngiltere, Almanya ve İtalya
Açıklama:
SEATO 1954 yılında ABD, Fransa, İngiltere, Avusturalya, Yeni Zelanda ve Tayland aralarında yapılmıştır.
Soru 146
SSCB’nin karışacağı herhangi bir savaşta askeri yardımda dâhil olmak üzere bölge ülkelerine her türlü yardımı benimseyen doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nixon doktrini
B
Carter doktrini
C
Reagan doktrini
D
Eisenhower doktrini
E
Truman doctrine
Açıklama:
Eisenhower 1957’de ABD’nin Orta Doğu politikalarında önemli bir dönüm noktası oluşturmaktadır. Doktrin çerçevesinde ABD, SSCB’nin Ortadoğu’da karıştığı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askerî kuvvetlerin kullanılması dâhil her türlü yardımı sağlayacağını ifade etmiştir.
Soru 147
11 Eylül sonrasında benimsediği ulusal güvenlik stratejisi nedir?
Seçenekler
A
Çevreleme
B
Caydırıcılık
C
Ön-alıcı vuruş
D
Clinton doktrini
E
Nixon doktrini
Açıklama:
11 Eylül 2001’de ABD’nin New York ve Washington şehirlerine yönelik terörist saldırıları başta ABD olmak üzere, tüm dünyanın güvenlik yaklaşımının değişmesine yol açmıştır. Dönemin başkanı George W. Bush’un izleyeceği güvenlik politikasının temellerinin ortaya koyulduğu Bush doktrininde “ön-alıcı vuruş” olarak tanımlanan strateji ön plana çıkmıştır.
Soru 148
ABD’nin Ulusal Füze Savunma Sistemi hangi başkanın projesidir?
Seçenekler
A
George W.Bush
B
Richard Nixon
C
Jimmy Carter
D
Harry Truman
E
Dwight D. Eisenhower
Açıklama:
Ulusal Füze Savunma projesi 11 Eylül sonrası ortaya çıkan bir projedir. Dönemin başkanı George W. Bush’un bir projesidir.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş sırasında SSCB’nin benimsediği doktrinlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Barış içinde bir arada yaşama
B
Barış içinde bir arada yaşama
C
Brejnev Doktrini
D
Perestroika Ve Glasnost
E
Stalin Doktrini
Açıklama:
Soğuk savaş döneminde SSCB’nin ABD’nin önderliğindeki Batı bloğuna karşı benimsediği doktrinler; Tek ülkede sosyalizm, Barış içinde bir arada yaşama, Brejnev Doktrini ve Perestroika Ve Glasnost doktrinleridir.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi Rusya’nın soğuk savaş sonrası ulusal güvenlik doktrini arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bağımsız Devletler Topluluğu içinde ilişkilerin zayıflaması
B
Batıyı tehdit olarak algılamayan ve Batıyla uyumu öne çıkması
C
Yakın çevre doktrini
D
Asker doktrini
E
Rusya’nın başka ülkelerden toprak talep etmesi
Açıklama:
2000’li yıllarda Rusya devlet başkanlığına Vladimir Putin’nin gelmesi ile birlikte Ulusal güvenlik doktrini benimsenmiştir. Bu çerçevede B,C,D ve E şıklarında yer alan bilgiler Rusya’nın soğuk savaş sonrası kurucusu olan Boris Yeltsin tarafından benimsenen politikalar verilmiştir.
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisi Mart 2011’de Çin tarafından belirlenen Ulusal güvenlik stratejileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ulusal egemenliğin, ulusal çıkarların ve güvenliğin korunması
B
Dünya barışı ve düzenin sağlanması
C
Sosyal uyum ve düzenin sağlanması
D
Ulusal savunma ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması
E
Rusya ve ABD’ye karşı 3. bir büyük güç olmak
Açıklama:
Çin’in Mart 2011’de yayımladığı “Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi”nde savun- maya dayalı bir güvenlik politikası takip edileceği öngörülmektedir. Bu durum, Çin’in uzun süredir devam etmekte olan ekonomik gelişimiyle yakından ilgilidir. Nitekim, belgede ekonomik gelişmeye yapılan vurgu dikkat çekmektedir. Belgede, ulusal savunmayla ilgili olarak Çin’in belirlediği amaç ve görevler şu şekilde sıralanmıştır:
4. Dünya barışı ve düzenin sağlanması.
- Ulusal egemenliğin, ulusal çıkarların ve güvenliğin korunması;
- Sosyal uyum ve düzenin sağlanması;
- Ulusal savunma ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması;
4. Dünya barışı ve düzenin sağlanması.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi Çin’in soğuk savaş döneminde izlediği güvenlik stratejilerinden birisidir?
Seçenekler
A
İç güvenlik sorunları ve sınır çekişmeleri
B
Bağlantısızlık Hareketi
C
Ulusal egemenliğin, ulusal çıkarların ve güvenliğin korunması
D
Sosyal uyum ve düzenin sağlanması
E
Dünya barışı ve düzenin sağlanması
Açıklama:
C,D ve E şıklarında verilen güvenlik stratejileri Soğuk savaş sonrası Çin hükümetinin benimsediği politikalardandır. Bunun yanı sıra B şıkkında yer alan durum bir politika değildir.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş sonrasında süper güç statüsünde olan bir ülkedir?
Seçenekler
A
ABD
B
Türkiye
C
Japonya
D
Hollanda
E
Mısır
Açıklama:
Süper Güç: Süper güçler birinci sınıf askerî/siyasi kabiliyetler ile bunları destekleyecek nitelikte ekonomik kabiliyetlere ve tüm bu kabiliyetlerini küresel düzlemde uygulayabilme yeteneğine sahip olan ve bu statüleri diğer güçlerce tanınan güçlerdir. Bu kriterler dikkate alındığında, Soğuk Savaş sonrasında ABD bu statüye sahiptir.
Soru 154
Soğuk savaş sonrası dönemin tek süper gücü olarak tanımlanan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
ABD
C
Çin
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
Soğuk savaş sonrası dönemin tek süper gücü olarak tanımlanan devlet ABD’dir.
Soru 155
ABD kuruluştan itibaren uyguladığı yalnızcılık politikasını aşağıdakilerden hangisiyle terk etmiştir?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı
B
Soğuk Savaş
C
Pearl Harbour saldırısı
D
Sömürgecilik anlayışının değişmesi
E
Balkan İttifakı
Açıklama:
ABD kuruluşundan itibaren uyguladığı yalnızlık politikasını II. Dünya Savaşı sırasında gerçekleşen Pearl Harbour saldırısı sonrası terk etmiştir.
Soru 156
Marshall Planı, Bağdat Paktı, Balkan İttifakı, SEATO gibi oluşumların ortak öngörüsü nedir?
Seçenekler
A
Soğuk savaş tehdidini azaltmak
B
Uluslararası güvenliği sağlamak
C
ABD’nin güvenliğini artırmak
D
SSCB’yi küresel çapta çevrelemek
E
Global barış
Açıklama:
Tüm bu girişimlerde SSCB’nin küresel çapta çevrelenmesi öngörülmüştür.
Soru 157
SSCB’nin 1979’da Afganistan’ı işgaline cevap niteliğinde olan ve SSCB’nin bölgede izleyeceği politikalara yönelik caydırıcılık amacını taşıyan doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Truman doktrini
B
Eisenhower doktrini
C
Nixon doktrini
D
Reagan doktrini
E
Carter doktrini
Açıklama:
SSCB’nin 1979’da Afganistan’ı işgaline cevap niteliğinde olan ve SSCB’nin bölgede izleyeceği politikalara yönelik caydırıcılık amacını taşıyan doktrin Carter Doktrini (1980)’dir.
Soru 158
Soğuk Savaş sonrası dönemde diğer devletlerin aksineABD’nin savunma harcamalarını kısmamayı fakat niteliğini değiştirerek teknoloji yoğun silahlara yöneltmeyi tercih etmesinin sebebi nedir?
Seçenekler
A
Çevreleme politikası
B
Caydırıcılık politikası
C
Süper güç olarak mutlak hâkimiyet kurma
D
Soğuk Savaş tehdidini azaltma
E
Küresel dengeleri sağlama
Açıklama:
Soğuk Savaş’ın ardından kendisini bir anda tartışmasız tek süper güç konumunda bulan ABD, artık sadece günün birinde kendisine rakip olabilecek bir gücün gelişmesini engellemeyi değil aynı zamanda uluslararası sistemde kurduğu hegemonyanın ötesine geçerek sisteme mutlak egemenliğini kabul ettirmeyi hedeflemeye başlamıştır.
Soru 159
ABD’de Ulusal Güvenlik Konseyi’nin yapısına yeni eklemeler yapılırken ilk kez bu birim altında Yurtiçi Güvenlik (Homeland Security) adında bir birim oluşturulması hangi olaydan sonra gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
11 Eylül Saldırıları
B
Soğuk Savaşın sonlanması
C
Clinton döneminin başlaması
D
Irak’ın Kuveyt’i işgali
E
Körfez Savaşı
Açıklama:
11 Eylül saldırılarından sonra ABD’de Ulusal Güvenlik Konseyi’nin yapısına yeni eklemeler yapılırken ilk kez bu birim altında Yurtiçi Güvenlik (Homeland Security) adında bir birim oluşturulmuştur.
Soru 160
Aşağıdakilerden hangisi ABD Başkanı George W. Bush’un 29 Ocak 2002 tarihli “Birliğin Durumu” konuşmasında “Şer Ekseni” olarak tanımladığı ve kitle imha silahları geliştirip, terörizme destek vererek ABD’yi ve dünyayı tehdit etmekle suçladığı ülkelerden birisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Suriye
C
Çin
D
Kuzey Kore
E
Almanya
Açıklama:
Bu kapsamda, ilk kez Başkan Reagan döneminde gündeme gelen Stratejik Savunma Girişiminin devamı niteliğindeki “Ulusal Füze Savunma Sistemi”nin İran ve Kuzey Kore’den gelecek nükleer tehditlere önlem olarak uygulamaya geçmesi savunulmuştur. Bunun altyapısı da ABD Baflkanı George W. Bush’un 29 Ocak 2002 tarihli “Birliğin Durumu” konuşmasında “Şer Ekseni” olarak tanımladığı İran, Irak ve Kuzey Kore’nin kitle imha silahları geliştirip, terörizme destek vererek ABD’yi ve dünyayı tehdit ettiği söylemi ile hazırlanmıştır.
Soru 161
SSCB hangi yılda dağılmıştır?
Seçenekler
A
1985
B
1991
C
1986
D
1990
E
1992
Açıklama:
SSCB 1991 yılında dağılmıştır.
Soru 162
Temel hedefi, SSCB önderliğinde tüm komünist partilerin faaliyetleri arasında eş güdüm sağlanması olan ve 1947 yılında kurulan oluşum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
COMECON
B
Tek ülkede sosyalizm
C
Kominform
D
Glasnost
E
Perestroyka
Açıklama:
Temel hedefi, SSCB önderliğinde tüm komünist partilerin faaliyetleri arasında eş güdüm sağlanması olan ve 1947 yılında kurulan oluşum Kominform’dur.
Soru 163
1992 sonunda kabul edilen Rusya Federasyonu Dış Politika Doktrini belgesinde tanımlanan yakın çevre kavramına göre aşağıdaki hangi ülke yakın çevre kapsamındadır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Orta Asya ve Kafkasya’daki Cumhuriyetler
C
Türki Cumhuriyetler
D
Orta Avrupa
E
Kuzey Avrupa
Açıklama:
1992 sonunda kabul edilen Rusya Federasyonu Dış Politika Doktrini belgesinde tanımlanan yakın çevre kavramına göre Orta Asya ve Kafkasya’daki cumhuriyetler yakın çevre kapsamındadır.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin Soğuk Savaş Sırasında çevreleme politikası kapsamında yaptığı anlaşmalardandır?
Seçenekler
A
Bağdat Paktı
B
Varşova Paktı
C
COMECON
D
Kominform
E
Orta Doğu’da SEATO anlaşması
Açıklama:
ABD savaş sonrası yıkılmış olan Avrupa ekonomisini canlandırmak adına 1948-1951 arasında Marshall Planını uygulamaya koymuş, Planın uygulanmasını sağlamak üzere 1948’de Avrupa Ekonomik işbirliği Örgütü’nü (Organization of European Economic Cooperation - OEEC) kurdurmuş; 1952’de NATO, 1954’de Balkan ittifakı ile Güneydoğu Asya’da SEATO ve 1955’de de Orta Doğu’da Bağdat Paktı’nın kuruluşunu sağlamıştır.
Soru 165
Güneydoğu asya SEATO anlaşması ABD ile hangi ülkeler arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Fransa, İngiltere, Avusturalya, Yeni Zelanda ve İtalya
B
Fransa, İngiltere, Avusturalya, İtalya ve İspanya
C
İspanya, Fransa, Portekiz ve İtalya
D
Fransa, İngiltere, Avusturalya, Yeni Zelanda ve Tayland
E
Fransa, İngiltere, Almanya ve İtalya
Açıklama:
SEATO 1954 yılında ABD, Fransa, İngiltere, Avusturalya, Yeni Zelanda ve Tayland aralarında yapılmıştır.
Soru 166
SSCB’nin karışacağı herhangi bir savaşta askeri yardımda dâhil olmak üzere bölge ülkelerine her türlü yardımı benimseyen doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nixon doktrini
B
Carter doktrini
C
Reagan doktrini
D
Eisenhower doktrini
E
Truman doctrine
Açıklama:
Eisenhower 1957’de ABD’nin Orta Doğu politikalarında önemli bir dönüm noktası oluşturmaktadır. Doktrin çerçevesinde ABD, SSCB’nin Ortadoğu’da karıştığı herhangi bir saldırıya karşı koymak ve bölge ülkelerinin bağımsızlığını temin etmek için askerî kuvvetlerin kullanılması dâhil her türlü yardımı sağlayacağını ifade etmiştir.
Soru 167
ABD’nin 11 Eylül sonrasında benimsediği ulusal güvenlik stratejisi nedir?
Seçenekler
A
Çevreleme
B
Caydırıcılık
C
Ön-alıcı vuruş
D
Clinton doktrini
E
Nixon doktrini
Açıklama:
11 Eylül 2001’de ABD’nin New York ve Washington şehirlerine yönelik terörist saldırıları başta ABD olmak üzere, tüm dünyanın güvenlik yaklaşımının değişmesine yol açmıştır. Dönemin başkanı George W. Bush’un izleyeceği güvenlik politikasının temellerinin ortaya koyulduğu Bush doktrininde “ön-alıcı vuruş” olarak tanımlanan strateji ön plana çıkmıştır.
Soru 168
ABD’nin Ulusal Füze Savunma Sistemi hangi başkanın projesidir?
Seçenekler
A
George W.Bush
B
Richard Nixon
C
Jimmy Carter
D
Harry Truman
E
Dwight D. Eisenhower
Açıklama:
Ulusal Füze Savunma projesi 11 Eylül sonrası ortaya çıkan bir projedir. Dönemin başkanı George W. Bush’un bir projesidir.
Soru 169
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş sırasında SSCB’nin benimsediği doktrinlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Tek ülkede sosyalizm
B
Barış içinde bir arada yaşama
C
Brejnev Doktrini
D
Perestroika Ve Glasnost
E
Stalin Doktrini
Açıklama:
Soğuk savaş döneminde SSCB’nin ABD’nin önderliğindeki Batı bloğuna karşı benimsediği doktrinler; Tek ülkede sosyalizm, Barış içinde bir arada yaşama, Brejnev Doktrini ve Perestroika Ve Glasnost doktrinleridir.
Soru 170
Aşağıdakilerden hangisi Rusya’nın soğuk savaş sonrası ulusal güvenlik doktrini arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bağımsız Devletler Topluluğu içinde ilişkilerin zayıflaması
B
Batıyı tehdit olarak algılamayan ve Batıyla uyumu öne çıkması
C
Yakın çevre doktrini
D
Asker doktrini
E
Rusya’nın başka ülkelerden toprak talep etmesi
Açıklama:
2000’li yıllarda Rusya devlet başkanlığına Vladimir Putin’nin gelmesi ile birlikte Ulusal güvenlik doktrini benimsenmiştir. Bu çerçevede B,C,D ve E şıklarında yer alan bilgiler Rusya’nın soğuk savaş sonrası kurucusu olan Boris Yeltsin tarafından benimsenen politikalar verilmiştir.
Soru 171
Aşağıdakilerden hangisi Mart 2011’de Çin tarafından belirlenen Ulusal güvenlik stratejileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ulusal egemenliğin, ulusal çıkarların ve güvenliğin korunması
B
Dünya barışı ve düzenin sağlanması
C
Sosyal uyum ve düzenin sağlanması
D
Ulusal savunma ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması
E
Rusya ve ABD’ye karşı 3. bir büyük güç olmak
Açıklama:
Çin’in Mart 2011’de yayımladığı “Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi”nde savunmaya dayalı bir güvenlik politikası takip edileceği öngörülmektedir. Bu durum, Çin’in uzun süredir devam etmekte olan ekonomik gelişimiyle yakından ilgilidir. Nitekim, belgede ekonomik gelişmeye yapılan vurgu dikkat çekmektedir. Belgede, ulusal savunmayla ilgili olarak Çin’in belirlediği amaç ve görevler şu şekilde sıralanmıştır: Ulusal egemenliğin, ulusal çıkarların ve güvenliğin korunması; Sosyal uyum ve düzenin sağlanması; Ulusal savunma ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması; Dünya barışı ve düzenin sağlanması.
Soru 172
Aşağıdakilerden hangisi Çin’in soğuk savaş döneminde izlediği güvenlik stratejilerinden birisidir?
Seçenekler
A
İç güvenlik sorunları ve sınır çekişmeleri
B
Bağlantısızlık Hareketi
C
Ulusal egemenliğin, ulusal çıkarların ve güvenliğin korunması
D
Sosyal uyum ve düzenin sağlanması
E
Dünya barışı ve düzenin sağlanması
Açıklama:
C,D ve E şıklarında verilen güvenlik stratejileri Soğuk savaş sonrası Çin hükümetinin benimsediği politikalardandır. Bunun yanı sıra B şıkkında yer alan durum bir politika değildir.
Soru 173
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin11 Eylül saldırısından sonra benimsediği güvenlik stratejilerinden birisidir?
Seçenekler
A
AB’nin sınırları etrafında güvenlik çemberi oluşturmak
B
Ulusal Füze savunma sistemi
C
Sosyal uyum ve düzenin sağlanması
D
Ulusal savunma ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması
E
Dünya barışı ve düzenin sağlanması
Açıklama:
Güvenlik tehditleriyle başa çıkılabilmesi için de ulusal güvenlik mekanizmalarının çağın gerekliliklerine uygun olarak dönüştürülmesi öngörülmektedir. Bu kapsamda, ilk kez Başkan Reagan döneminde gündeme gelen Stratejik Savunma Girişiminin devamı niteliğindeki “Ulusal Füze Savunma Sistemi”nin İran ve Kuzey Kore’den gelecek nükleer tehditlere önlem olarak uygulamaya geçmesi savunulmuştur.
Soru 174
Monroe Doktrininin içerdiği politika nedir?
Seçenekler
A
Yalnızcılık
B
Angajman
C
Pruterizm
D
Liberalleşme
E
Kolonileşme
Açıklama:
Monroe Doktrininin benimsediği politika yalnızcılıktır.
Soru 175
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde komünizmin yayılmasının ekonomik temellerini ortadan kaldırmak için yapılan girişimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Marshal Planı
B
Balkan İtttifakı
C
SEATO
D
Schuman Planı
E
Bağdat Paktı
Açıklama:
Schuman Planı Soğuk Savaş sonrasında ABD’nin Almanya’yı kontrol altında tutmak için yaptığı bir plandır.
Soru 176
Türkiye ve Yunanistan’ın ABD’nin yanında yer almasını sağlayan doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Einshower Doktrini
B
Nixon Doktrini
C
Carter Doktrini
D
Reagan Doktrini
E
Truman Doktrini
Açıklama:
Türkiye ve Yunanistan’ın ABD’nin yanında yer almasını sağlayan doktrin Truman Doktrini’dir.
Soru 177
Aşağıdaki hangi olaydan sonra Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesi hazırlanmış ve ABD’nin yeni bir güvenlik politikası izleyeceği bildirilmiştir?
Seçenekler
A
Körfez Krizi
B
11 Eylül Saldırıları
C
Sovyetler Birliği’nin dağılması
D
Pearl Harbor Saldırısı
E
Vietnam Savaşı
Açıklama:
11 Eylül Saldırılarından sonra Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesi hazırlanmış ve ABD’nin yeni bir güvenlik politikası izleyeceği bildirilmiştir.
Soru 178
Şer ekseni olarak adlandırılan ülkeler grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Afganistan-Pakistan-Hindistan
B
İran-Irak-Mısır
C
İran-Irak-Kuzey Kore
D
Rusya- Kuzey Kore-Çin
E
Japonya-Çin-Rusya
Açıklama:
İran-Irak-Kuzey Kore Şer ekseni olarak adlandırılan ülkeler grubudur.
Soru 179
Aşağıdakilerden hangisi SSCB liderlerinin güvenlik doktrinlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tek ülkede sosyalizm
B
Barış içinde bir arada yaşama
C
Brejnev doktrini
D
Nixon doktrini
E
Yeniden yapılanma ve açıklık
Açıklama:
Nixon doktrinibir Amerikan lideri doktrinidir.
Soru 180
- Balkan Paktı
- Kominform
- Bağdat Paktı
- COMECON
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Kominform ve COMECON’u SSCB kurmuştur.
Soru 181
Aşağıdakilerden hangisi Rusya’da 1992’de Yeltsin’in girişimiyle yeniden canlandırılan silahlı kuvvetlerin yarattığı askeri doktrinin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kafkasya’da askeri güç bulundurmak
B
Savunma pozisyonundan “ön-alıcı vuruş” kapasitesine dönmek
C
Nükleer silahların kullanılmasını da içeren bir politikayı benimsemek
D
Nükleer olmayan caydırıcı güçlere vurgu yapmak
E
Askeri teknolojik gelişmelere olan ihtiyacı vurgulamak
Açıklama:
Kafkasya’da askeri güç bulundurmak Yeltsin’in başkanlık zamanında değil Putin’in başkanlık zamanında alınmış bir askeri karardır.
Soru 182
Almanya’nı yükselişini engellemek ve onu mümkün olduğunca kontrol altında tutmak için yapılan girişimin adı nedir?
Seçenekler
A
Avrupa Siyasi İşbirliği
B
Şanghay İşbirliği Örgütü
C
Schuman Planı
D
Petersberg Görevleri
E
ODGP
Açıklama:
Almanya’nı yükselişini engellemek ve onu mümkün olduğunca kontrol altında tutmak için yapılan girişim Schuman Planıdır.
Soru 183
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası dönemde AB güvenlik politikalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Genişleme
B
ODGP
C
Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası
D
Barış içinde bir arada yaşama
E
Adalet ve İç işlerinde İş birliği
Açıklama:
Barış içinde bir arada yaşama SSCB liderlerinin güvenlik doktrinlerinden birisidir.
Soru 184
ABD’nin komünizm karşıtı hareketlere açık şekilde destek sağlayacağını ifade eden doktrin aşağıdakilerden hangisidr?
Seçenekler
A
Nixon Doktrini
B
Eisenhower Doktrini
C
Carter Doktrin
D
Truman Doktrini
E
Reagan Doktrini
Açıklama:
Ronald Reagan’ın 6 Şubat 1985’te Kongre’de yaptığı yıllık konuşmada açıkladığı Reagan doktrini çerçevesinde, ABD’nin komünizm karşıtı hareketlere açık şekilde destek sağlayacağı ifade edilmekteydi. Doktrin, ABD’nin Soğuk Savaş Dönemi boyunca SSCB’yle süregelen gerginliğini bitirmek için artık açık bir şekilde mücadele edeceğini göstermektedir.
Soru 185
Aşağıdakilerden hangisi 2000'de açıklanan Rusya Ulusal Güvenlik Doktrini'ne göre Rusya'nın güvenliğine ilişkin tehditlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Rusya’nın uluslararası arenada politik, ekonomik ve askerî etkinliğinin zayıflaması
B
Bağımsız Devletler Topluluğu içinde ilişkilerin zayıflaması
C
Rusya’dan toprak talebinde bulunulması
D
NATO’nun Rusya sınırlarındaki bölgelere doğru genişlemesi
E
Sosyal uyum ve düzenin bozulması
Açıklama:
2000'de açıklanan Rusya Ulusal Güvenlik Doktrini'ne göre Rusya'nın güvenliğine ilişkin tehditler:
- Kitle imha silahlarının ve onları gönderme araçları olarak kullanılan balistik füzelerin yayılması sorunu
- Uluslararası barış ve istikrarı korumakla görevli kuruluşlardan BM ve Avrupa Güvenlik ve işbirliği teşkilatının etkinliğinin zayıflaması
- Rusya’nın uluslararası arenada politik, ekonomik ve askerî etkinliğinin zayıflaması
- Bağımsız Devletler Topluluğu içinde ilişkilerin zayıflaması
- Rusya’dan toprak talebinde bulunulması
- NATO’nun Rusya sınırlarındaki bölgelere doğru genişlemesi
- BDT ülkelerinin sınırlarının hemen ötesinde çatışmaların ivme kazanması
Soru 186
- Kominform
- COMECON
- SEATO
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
I, III
E
I, II, III
Açıklama:
SSCB ABD’nin çevreleme politikasıyla bağlantılı olarak oluşturduğu Truman doktrini, Marshall yardımları, Balkan ve Bağdat Paktları ile NATO’nun kurulması gibi stratejilerin yarattığı güvenlik tehditlerini bertaraf edebilmek için karşıt stratejiler geliştirmiştir. ABD’nin uyguladığı Truman Doktrini ve Marshall Yardımı’na karşıt olarak, Eylül 1947’de Kominform’u ve Ocak 1949’da COMECON’u kurmuştur.
Soru 187
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliğinin derinleşme adımlarından biridir?
Seçenekler
A
Bariş İçinde Bir Arada Yaşama
B
Marshall Planı
C
Füzyon Hareketi
D
Şanghay İşbilirliği
E
Yakın Çevre
Açıklama:
Avrupa Birlliğinin derinleşme adımları;
- Füzyon Hareketi
- Bütçe Düzenlemeleri
- Avrupa Siyasi İşbirliği
- Avrupa Tek Senedi'dir.
Soru 188
Aşağıdakilerden ülkelerden hangisi Şanghay İşbirliği Örgütü'ne dahil değildir?
Seçenekler
A
Çin
B
Rusya
C
Kazakistan
D
Kırgızistan
E
Azerbaycan
Açıklama:
Şanghay İşbirliği Örgütü'ne dahil olan ülkeler; Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan'dır.
Soru 189
Aşağıdakilerden hangisi SSCB’de Stalin döneminde ortaya çıkan güvenlik doktrinidir?
Seçenekler
A
Tek Ülkede Sosyalizm
B
Barış İçinde Bir Arada Yaşama
C
Perestroyka
D
Bütçe Düzenlemeleri
E
Füzyon Hareketi
Açıklama:
Stalin döneminde ortaya atılan fikir, sosyalizmin önce SSCB’de kurulması gerektiğini ifade eden doktrin “Tek Ülkede Sosyalizm”’dir
Soru 190
İkinci Dünya Savaşı sonrası ortamda ABD ya da SSCB’den, bir başka deyişle kapitalist ya da sosyalist kamplardan herhangi birinin yanında yer almak istemeyen ülkelerin başlattığı harekete .................... denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Bağlantısızlık Hareketi
B
Demir Perde
C
Şanghay İşbirliği Örgütü
D
Renkli Devrimler
E
Avrasyacılık
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrası ortamda ABD ya da SSCB’den, bir başka deyişle kapitalist ya da sosyalist kamplardan herhangi birinin yanında yer almak istemeyen ülkelerin başlattığı harekete Bağlantısızlık Hareketi denir.
Soru 191
Aşağıdakilerden hangisi 11 Eylül saldırıları sonrası Bush tarafından geliştirlen stratejilerdendir?
Seçenekler
A
Ön-alıcı vuruş
B
Barış içinde bir arada yaşama
C
Yakın çevre
D
Füzyon Hareketi
E
Genişleme
Açıklama:
11 Eylül saldırıları sonrasında, dönemin başkanı George W. Bush’un izleyeceği güvenlik politikasının temellerinin ortaya koyulduğu Bush doktrininde “ön-alıcı vuruş” olarak tanımlanan strateji ön plana çıkmıştır.
Soru 192
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş sonrası dönemdeki Avrupa Birliği'nin güvenlik politikalarındandır?
Seçenekler
A
Bütçe Düzenlemeleri
B
Avrupa Tek Senedi
C
AGSP
D
Avrupa Siyasi İşbirliği
E
Bütçe Düzenlemeleri
Açıklama:
Soğuk Savaş Sonrası Dönemde AB Güvenlik Politikaları;
- Genişleme
- ODGP
- AGSP
- Adalet ve İç İşlerinde İş Birliği
Soru 193
I.Füzyon Hareketi II.İngiltere'nin Avrupa Toplulukları'na katılımı III.Bütçe Düzenlemeleri IV.Avrupa Tek Senedi Yukarıdakilerden hangileri AB'nin derinleşme politikası kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
I, II, III
E
I, III, IV
Açıklama:
Derinleşme, daha fazla politika alanlarının bütünleşme sürecine dahil edilmesi ile AT kurumlarının yetkilerinin artması olarak tanımlanmaktadır. Genişleme ise, üye sayısının artması olarak ifade edilmektedir. Bu tanımlamalar dikkate alındığında, I, III ve IV. maddeler derinleşme; II. madde ise genişleme politikası kapsamında yer almaktadır.
Soru 194
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde ABD’nin çevreleme politikası kapsamında kurduğu yapılanmalardan değildir?
Seçenekler
A
NATO
B
Varşova Paktı
C
Bağdat Paktı
D
SEATO
E
Balkan ittifakı
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
1952’de NATO, 1954’de Balkan İttifakı ile Güneydoğu Asya’da SEATO ve 1955’de de Orta Doğu’da Bağdat Paktı’nın kuruluşunu sağlamıştır. Tüm bu girişimlerde SSCB’nin küresel çapta çevrelenmesi öngörülmüştür.
1952’de NATO, 1954’de Balkan İttifakı ile Güneydoğu Asya’da SEATO ve 1955’de de Orta Doğu’da Bağdat Paktı’nın kuruluşunu sağlamıştır. Tüm bu girişimlerde SSCB’nin küresel çapta çevrelenmesi öngörülmüştür.
Soru 195
ABD’nin müttefiklerine askeri birlikler göndermek yerine, ekonomik ve askeri yardımda bulunmasını öngören doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nixon Doktrini
B
Eisenhower Doktrini
C
Carter Doktrini
D
Reagan Doktrini
E
Truman Doktrini
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Richard Nixon tarafından 25 Temmuz 1969’da açıklanan doktrin uyarınca, ABD ilk yenilgisini yaşadığı “Vietnam örneği savaşlara girmeyip, müttefiklerine Amerikan askerini kullanarak değil ekonomik ve askerî yardım” eliyle destek olacaktır.
Richard Nixon tarafından 25 Temmuz 1969’da açıklanan doktrin uyarınca, ABD ilk yenilgisini yaşadığı “Vietnam örneği savaşlara girmeyip, müttefiklerine Amerikan askerini kullanarak değil ekonomik ve askerî yardım” eliyle destek olacaktır.
Soru 196
Soğuk Savaş sonrası uluslararası sistemde ABD’nin güç konumu nasıl tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Bölgesel güç
B
Büyük güç
C
Küçük güç
D
Süper güç
E
Orta-büyüklükte güç
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
SSCB’nin Aralık 1991’de yıkılmasının ardından, ABD sahip olduğu siyasi, askerî ve ekonomik nitelikler çerçevesinde Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü olarak belirmiştir.
SSCB’nin Aralık 1991’de yıkılmasının ardından, ABD sahip olduğu siyasi, askerî ve ekonomik nitelikler çerçevesinde Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü olarak belirmiştir.
Soru 197
George Bush’tan görevi devralan Bill Clinton nasıl bir liderlik türü sergilemiştir?
Seçenekler
A
Otoriter lider
B
Destekleyici lider
C
Demokratik lider
D
Karizmatik lider
E
Dönüşümsel lider
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Clinton Soğuk Savaş Dönemi’ndeki demokratik olmayan dünyanın (esas olarak SSCB ve müttefikleri) “çevrelenmesi” anlayışının yerini demokratik dünyanın “genişlemesi” ilkesinin aldığını belirtmiş; serbest ticaret, yatırım kolaylıkları, sivil toplum geliştirme desteği, kültürel katkılar gibi ekonomik-sosyal faktörleri ele almıştır.
Clinton Soğuk Savaş Dönemi’ndeki demokratik olmayan dünyanın (esas olarak SSCB ve müttefikleri) “çevrelenmesi” anlayışının yerini demokratik dünyanın “genişlemesi” ilkesinin aldığını belirtmiş; serbest ticaret, yatırım kolaylıkları, sivil toplum geliştirme desteği, kültürel katkılar gibi ekonomik-sosyal faktörleri ele almıştır.
Soru 198
Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği’nin Soğuk Savaş döneminde izlediği stratejilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Esnek Karşılık Stratejisi
B
Barış İçinde Bir Arada Yaşama
C
Tek Ülkede Sosyalizm
D
Perestroyka
E
Glastnost
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Soğuk Savaş süresince Sovyetler Birliği’nde yönetime gelen liderlerin tamamı aynı tehdide karşı koyabilmek, uluslararası sistemde Batı ittifakına rağmen varlığını sürdürebilmek ve kimi zaman da bu ittifak karşısında üstün gelebilmek için Barış İçinde Bir Arada Yaşama, Tek Ülkede Sosyalizm, Perestroyka , Glastnost gibi farklı güvenlik politikaları izlemişlerdir.
Soğuk Savaş süresince Sovyetler Birliği’nde yönetime gelen liderlerin tamamı aynı tehdide karşı koyabilmek, uluslararası sistemde Batı ittifakına rağmen varlığını sürdürebilmek ve kimi zaman da bu ittifak karşısında üstün gelebilmek için Barış İçinde Bir Arada Yaşama, Tek Ülkede Sosyalizm, Perestroyka , Glastnost gibi farklı güvenlik politikaları izlemişlerdir.
Soru 199
Soğuk Savaş sonrası Rusya’nın uluslararası sistemde etkili bir aktör olamamasında ne etkin rol oynamıştır?
Seçenekler
A
Batı’yı tehdit olarak algılaması.
B
Agresif bir politika izlemesi.
C
Uyumsuz uluslararası ilişkiler sürdürmesi.
D
Doğu’yu tehdit olarak algılaması.
E
Batı’yı tehdit olarak algılamayan ılımlı bir politika izlemesi.
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Boris Yeltsin, başkanlığının ilk yıllarında Batı’yı tehdit olarak algılamayan ve Batı’ya uyumu öne çıkartan bir politika yürütmüştür. Ülke içinde yaşanan ekonomik ve siyasi krizlerin etkisiyle Soğuk Savaş sonrası dönemin başlangıcında Rusya’nın uluslararası sistemde etkili bir aktör olamaması da bu ılımlı politikanın nedenleri arasında görülebilir.
Boris Yeltsin, başkanlığının ilk yıllarında Batı’yı tehdit olarak algılamayan ve Batı’ya uyumu öne çıkartan bir politika yürütmüştür. Ülke içinde yaşanan ekonomik ve siyasi krizlerin etkisiyle Soğuk Savaş sonrası dönemin başlangıcında Rusya’nın uluslararası sistemde etkili bir aktör olamaması da bu ılımlı politikanın nedenleri arasında görülebilir.
Soru 200
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası dönemde AB’nin izlediği güvenlik politikaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
ODGP
B
Füzyon hareketi
C
AGSP
D
Genişleme
E
Adalet ve İçişlerinde İşbirliği
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
SSCB korkusunun yanı sıra ABD ve Japonya’nın uluslararası sistemde ekonomik olarak güçlenmesinin, bu nedenle de AT’nin küresel ekonomik rekabet gücünün azalması olasılığının üye ülkeler tarafından tehdit olarak algılandığı görülmektedir. Bu korkular karşısında AT üyesi ülkelerin izlediği politika derinleşme ve genişleme yöntemleriyle daha güçlü bir aktör hâline dönüşmek olmuştur.
SSCB korkusunun yanı sıra ABD ve Japonya’nın uluslararası sistemde ekonomik olarak güçlenmesinin, bu nedenle de AT’nin küresel ekonomik rekabet gücünün azalması olasılığının üye ülkeler tarafından tehdit olarak algılandığı görülmektedir. Bu korkular karşısında AT üyesi ülkelerin izlediği politika derinleşme ve genişleme yöntemleriyle daha güçlü bir aktör hâline dönüşmek olmuştur.
Soru 201
Aşağıdakilerden hangisi Amerika'nın Vietnam benzeri savaşlara girmeyip müttefiklerine ekonomik ve askeri yardımda bulunarak destek olmasını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Truman Doktrini
B
Eisenhower Doktrini
C
Nixon Doktrini
D
Carter Doktrini
E
Reagan Doktrini
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin tek süper gücü konumundaki ABD’nin Soğuk Savaş sırasında, sonrasında ve 11 Eylül saldırılarının ardından güvenliği nasıl algıladığını belirleyebileceksiniz.
Nixon Doktrini Amerika'nın Vietnam benzeri savaşlara girmeyip müttefiklerine ekonomik ve askeri yardımda bulunarak destek olmasını ifade etmektedir
Nixon Doktrini Amerika'nın Vietnam benzeri savaşlara girmeyip müttefiklerine ekonomik ve askeri yardımda bulunarak destek olmasını ifade etmektedir
Soru 202
Aşağıdakilerden hangisi Yeltsin'in askeri doktrininin ana unsurları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Savunma pozisyonundan “ön-alıcı vuruş” kapasitesine dönmek
B
Nükleer silahların kullanılmamasından artan şekilde nükleer silahların kullanılmasını da içeren bir politikayı benimsemek
C
Nükleer olmayan caydırıcı güçlere artan şekilde vurgu yapmak
D
Askerî teknolojik gelişmelere duyulan ihtiyacı vurgulamak
E
Barış içinde birarada yaşama ilkesini benimsemek
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
Barış içinde birarada yaşama ilkesini benimsemek Yeltsin'in askeri doktrininin ana unsurları arasında yer almamaktadır
Barış içinde birarada yaşama ilkesini benimsemek Yeltsin'in askeri doktrininin ana unsurları arasında yer almamaktadır
Soru 203
Aşağıdakilerden hangisi Çin'in 11 Eylül sonrasında yaşadığı temel güvenlik kaygısını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
ABD'nin küresel hegemonya kurmaya yönelik çabaları
B
AB'nin genişlemesi
C
Tayvan meselesi
D
BM Güvenlik Konseyinin etksizliği
E
Ortadoğudaki istikrarsızlık
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemin diğer bir büyük gücü olan Çin’in güvenlik algılamalarını ve izlediği stratejiyi analiz edebileceksiniz.
ABD'nin küresel hegemonya kurmaya yönelik çabaları Çin'in 11 Eylül sonrasında yaşadığı temel güvenlik kaygısını ifade etmektedir
ABD'nin küresel hegemonya kurmaya yönelik çabaları Çin'in 11 Eylül sonrasında yaşadığı temel güvenlik kaygısını ifade etmektedir
Soru 204
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Güvenlik Stratejisi’nde tanımlanan tehditler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Terörizm
B
Gıda ve su yetersizliği
C
Kitle imha silahlarının yayılması
D
Başarısız devletler
E
Ulusötesi suçlar
Açıklama:
Devlet-benzeri özellikleriyle büyük güç olarak anılan Avrupa Birliği’nin güvenlik yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Gıda ve su yetersizliği Avrupa Güvenlik Stratejisi’nde tanımlanan tehditler arasında yer almamaktadır
Gıda ve su yetersizliği Avrupa Güvenlik Stratejisi’nde tanımlanan tehditler arasında yer almamaktadır
Soru 205
I. SuriyeII.KübaIII. İran IV. BolivyaV. Kuzey KoreYukarıdaki ülkelerden hangileri ABD tarafından haydut devlet olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, IV, V
D
I, III, V
E
I, III, IV
Açıklama:
Soğuk Savaş Dönemi’nin süper gücü, Soğuk Savaş sonrası dönemin ise büyük gücü olan Rusya Federasyonu’nun güvenlik anlayışını ifade edebileceksiniz.
-
-
Soru 206
Aşağıdakilerden hangisi Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) kuruluş yılıdır?
Seçenekler
A
1949
B
1939
C
1969
D
1955
E
1935
Açıklama:
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) 1949 yılında kurulmuştur. Türkiye 1952 yılında katılmıştır.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin güvenlik politikası ile özdeş kabul edilen savunma politikasının unsurları arasında değildir?
Seçenekler
A
Bölgesinde en büyük güç unsuru olmak
B
Çevresinde barış ve güvenlik kuşağı oluşturmak
C
Bölgesinin barış ve güvenliğine katkıda bulunmak ve bunu geniş bölgelere yaymak
D
Bölgesine ve ötesine yönelik strateji ve güvenlik üreten ülke olmak
E
Ülkelerle işbirliği, yakınlaşma ve olumlu ilişkiler geliştirmek için girişimlerde bulunmak
Açıklama:
Türkiye'nin bölgesinde en büyük güç unsuru olmak güvenlik politikası ile özdeş kabul edilen savunma politikasının unsurları arasında değildir. Türkiye bölgesinde bir güç ve denge unsuru olmak istemektedir.
Soru 2
Milli Güvenlik Akademisi, 2012 yılında Harp Akademileri Kanunu’nda yapılan değişiklik ile lağvedilmiştir.
Aşağıdaki kurumların hangisi Bakanlar kurulunun 14 Kasım 2016 tarihli kararından sonra aynı görevi üstlenmiştir?
Aşağıdaki kurumların hangisi Bakanlar kurulunun 14 Kasım 2016 tarihli kararından sonra aynı görevi üstlenmiştir?
Seçenekler
A
Milli güvenlik kurulu
B
Savunma Bakanlığı
C
Milli Savunma ve Güvenlik Enstitüsü
D
Harp akademisi
E
Milli güvenlik akademisi
Açıklama:
Milli Savunma ve Güvenlik Enstitüsü Bakanlar kurulunun 14 Kasım 2016 tarihli kararından sonra aynı görevi üstlenmiştir
Soru 3
Türkiye’de strateji askeri strateji ile özdeştir; genel strateji ise ulusal (milli) güvenlik kavramı ile karşılanan bir terimdir.
Aşağıdakilerden hangisi kurumsal olarak strateji sözcüğünü sahiplenen ilk kurumdur?
Aşağıdakilerden hangisi kurumsal olarak strateji sözcüğünü sahiplenen ilk kurumdur?
Seçenekler
A
Savunma Bakanlığı
B
Genelkurmay Başkanlığı
C
Bakanlar Kurulu
D
Milli Güvenlik Kurulu
E
İçişleri Bakanlığı
Açıklama:
kurumsal olarak strateji sözcüğünü sahiplenen ilk kurum Genel Kurmay Başkanlığıdır.
Soru 4
Osmanlı İmparatorluğu özellikle ondokuzuncu yüzyılda büyük güçlerle olan ilişkilerinde aşağıdakilerden hangi politikayı izleyerek toprak bütünlüğünü koruyabilmiştir?
Seçenekler
A
Savaş Politikası
B
Savunma Politikası
C
Barış Politikası
D
Dengeleme politikası
E
Baskı Politikası
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu özellikle ondokuzuncu yüzyılda büyük güçlerle olan ilişkilerinde aşağıdakilerden dengeleme politikasını izleyerek toprak bütünlüğünü koruyabilmiştir
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi ondokuzuncu yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nu “Avrupa’nın hasta adamı” olarak tanımlayan Rus çarıdır?
Seçenekler
A
II. Nicola
B
Vlademir
C
Patric
D
Stalin
E
I. Nicola
Açıklama:
ondokuzuncu yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nu “Avrupa’nın hasta adamı” olarak tanımlayan Rus çarı I. Nicola'dır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin jeostratejik konumuyla ilgili değildir?
Seçenekler
A
Türkiye'nin üç tarafında yer alan denizler ve doğudaki dağlık arazi geçilmesi zor doğal sınırlar konumundadır.
B
Boğazlar Türkiye’yi uluslararası bir güç konumuna getirmektedir.
C
Türkiye’nin çok sayıda ve çok farklı nitelik, rejim, ideoloji ve hedeflere sahip komşuları bulunmaktadır.
D
Türkiye Soğuk Savaş döneminde, özellikle Sovyetler Birliği’nin çevrelenmesi bağlamında Batı ittifakının güvenlik şemsiyesi altında yer alarak kendi
güvenliğini de sağlamıştır.
güvenliğini de sağlamıştır.
E
Türkiye’nin güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisini ortaya
koyan öğelerden bir tanesi güç dengesi sistemidir
koyan öğelerden bir tanesi güç dengesi sistemidir
Açıklama:
Türkiye’nin güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisini ortaya
koyan öğelerden bir tanesi güç dengesi sistemidir maddesi Türkiye'nin jeostratejik konumuyla ilgili değil tarihsel süreciyle ilgilidir.
koyan öğelerden bir tanesi güç dengesi sistemidir maddesi Türkiye'nin jeostratejik konumuyla ilgili değil tarihsel süreciyle ilgilidir.
Soru 7
Türkiye, Soğuk Savaş sürecinde askeri stratejisini neredeyse bütünüyle NATO politika ve stratejileri çerçevesinde belirlemiştir. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin NATO’ya girdiği dönemde NATO’nun benimsemiş olduğu “sınırlı savaş stratejisiyle ilgili olarak yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Sınırlı savaş stratejisi Türkiye’nin Sovyet saldırılarını ittifakın desteği ulaşana dek sınırlarında oyalamasını, böylece bir yandan da düşmanı zayıflatmasını öngörmektedir.
B
Türkiye Rusya'nın nükleer silahlarını yerleştireceği üsleri sağlayan ülkelerden biri olarak, stratejisini bu konumuna odaklamıştır.
C
Bu süreçte Türkiye konvansiyonel çatışmayı yerleşim yerlerinden uzakta tutma zorunluluğu ile karşı karşıya kalmış ve “ileri savunma” stratejisini benimsemiştir.
D
Türkiye günümüzde de stratejisinin temel unsuru olmaya devam eden ileri savunma yanında askeri stratejinin temel bir diğer unsuru da caydırıcılık stratejisidir.
E
Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle yeni tehdit odaklarının tanımlanması, Türkiye
için yeni bir strateji ihtiyacını doğurmuştur.
için yeni bir strateji ihtiyacını doğurmuştur.
Açıklama:
Türkiye Rusya'nın değil Amerika'nın nükleer silahlarını yerleştireceği üsleri sağlayan ülkelerden biri olarak konumlanmıştır.
Soru 8
Soğuk Savaş’ın sona erdikten sonra Türkiye yeni tehdit odaklarının tanımlanması ve stratejilerin belirlenmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Türkiye’nin Sovyetler Birliği’ni çevreleme kapsamında NATO için önemini yitirmiştir.
B
NATO’ya dayanılarak güvenliğin sağlanamayacağı, dolayısıyla Türkiye’nin kendi stratejisini belirlemesi gerektiği düşüncesi olmuştur.
C
Türkiye aynı anda iki bölgede savaşırken, içten gelecek saldırılara karşı da hazırlıklı
olmak üzerine kurulu yeni bir strateji gündeme gelmiştir.
olmak üzerine kurulu yeni bir strateji gündeme gelmiştir.
D
Denge Savaş Stratejisi olarak da adlandırılan stratejide Yunanistan’la birlikte güneyde Suriye, içerde de PKK önemli tehdit odağı olarak hesaba katılmıştır.
E
Doksanlı yılların sonlarında Türkiye’nin yeni stratejisi geleneksel güvenlik tehditlerinin yanında, uluslararası terörizm, uyuşturucu kaçakçılığı ve enerji güzergâhları gibi konularda yer almıştır.
Açıklama:
Denge değil, İkibuçuk Savaş Stratejisi olarak da adlandırılan bu stratejide Yunanistan’la birlikte güneyde Suriye, içerde de PKK önemli tehdit odağı olarak hesaba katılmıştır.
Soru 9
- Dışişleri Bakanlığı
- Türk Silahlı Kuvvetleri
- MGK
Seçenekler
A
Yalnız i
B
i ev ii
C
ii ve iii
D
i ve iii
E
i, ii ve iii
Açıklama:
Dışişleri Bakanlığı Türkiye’de ulusal güvenlik politikalarını belirleyen temel aktörler arasında değildir.
Soru 10
- Güç dengesi
- Batılılaşma
- Toprak kaybı korkusu
- çevresel sorunlar
Seçenekler
A
i ve ii
B
i ve iv
C
Yalnız iv
D
Yalnız ii
E
ii, iii ve iv
Açıklama:
çevresel sorunlar Türkiye’nin Osmanlı İmparatorluğu’ndan miras edindiği bir güvenlik kültürü unsuru arasında yer almaz.
Soru 11
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Türkiye' de askeri çevrelerce kullanılmış olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasal söylem
B
Güvenlik
C
Strateji
D
Anayasa
E
Demokrasi
Açıklama:
Türkiye’de güvenlik kavramı, ilk olarak İkinci Dünya Savaşı’nın ardından askeri çevrelerce kullanılmış; 1961 Anayasası’nda Milli Güvenlik Kurulu’nun oluştu- rulmasıyla birlikte siyasal söyleme yerleşmeye başlamıştır. Bu tarih ve düzenleme öncesinde askeri ve sivil anlamda yaygın olan “ulusal savunma” söylemi, yerini “ulusal (milli) güvenlik” kavramına bırakmıştır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin güvenlik politikası ile özdeş kabul edilen savunma politikasının unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Ülkelerle işbirliği yapmamak , yakınlaşma ve olumlu ilişkiler geliştirmek için girişimlerde bulunmamak
B
Bölgesinde bir güç ve denge unsuru olmak
C
Çevresinde barış ve güvenlik kuşağı oluşturmak
D
Bölgesinin barış ve güvenliğine katkıda bulunmak ve bunu geniş bölgelere yaymak
E
Bölgesine ve ötesine yönelik strateji ve güvenlik üreten ülke olmak
Açıklama:
Türkiye’nin güvenlik politikası ile özdeş kabul edilen savunma politikasının unsurları şunlardır:
Bölgesinde bir güç ve denge unsuru olmak,
Çevresinde barış ve güvenlik kuşağı oluşturmak,
Bölgesinin barış ve güvenliğine katkıda bulunmak ve bunu geniş bölgelereyaymak,
Bölgesine ve ötesine yönelik strateji ve güvenlik üreten ülke olmak,Ülkelerle işbirliği, yakınlaşma ve olumlu ilişkiler geliştirmek için girişimlerde bulunmaktır.
Bölgesinde bir güç ve denge unsuru olmak,
Çevresinde barış ve güvenlik kuşağı oluşturmak,
Bölgesinin barış ve güvenliğine katkıda bulunmak ve bunu geniş bölgelereyaymak,
Bölgesine ve ötesine yönelik strateji ve güvenlik üreten ülke olmak,Ülkelerle işbirliği, yakınlaşma ve olumlu ilişkiler geliştirmek için girişimlerde bulunmaktır.
Soru 13
Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye’de güvenlik alanında en fazla çalışılan yeni konular aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulusal bağımsızlık ve bütünlüğün korunması
B
Enerji güvenliği ve çevre güvenliği
C
Uluslararası sistemin ortaya çıkardığı yeni tehditler
D
Yönetim Sistemi’ne geçişte gerçekleşen kurumsal yeniden yapılanma
E
Geleneksel kavramsallaştırma
Açıklama:
Türkiye’de güvenlik Soğuk Savaş sonrası dönemde bile büyük ölçüde geleneksel güvenlik anlayışına paralel biçimde kavramsallaştırılmıştır. Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye’de güvenlik alanında en fazla çalışılan yeni konular enerji güvenliği ve çevre güvenliği olmuştur.
Soru 14
Türkiye’nin güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisini ortaya koyan öğelerden ilki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnız kalma ve toprak kaybı
B
İmparatorluk döneminin etkileri
C
Güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisi
D
Tarihsel ve coğrafi unsurlar
E
Soğuk Savaşın sona ermesi
Açıklama:
Türkiye’nin güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisini ortaya koyan öğelerden ilki, “yalnız kalma ve toprak kaybı” korkularıdır. Osmanlı İmparatorluğu ondokuzuncu yüzyılda Avrupalı büyük güçlere bağımlı hale geldikçe, “ayrılma ve top- rak kaybı korkusu” güvenlik kültürünün temel yönü haline gelmiştir.
Soru 15
Türkiye, Soğuk Savaş sürecinde askeri stratejini hangi askeri politika ve stratejileri çerçevesinde belirlemiştir?
Seçenekler
A
NATO
B
ATASE
C
SAM
D
OBİV
E
SAEK
Açıklama:
Türkiye, Soğuk Savaş sürecinde askeri stratejisini neredeyse bütünüyle NATO politika ve stratejileri çerçevesinde belirlemiştir. Türkiye’nin NATO’ya girdiği dönemde NATO’nun benimsemiş olduğu “sınırlı savaş stratejisi”, Türkiye’nin Sovyet saldırılarını ittifakın desteği ulaşana dek sınırlarında oyalamasını, böylece bir yandan da düşmanı zayıflatmasını öngörmekteydi.
Soru 16
Türkiye, hangi yıldan itibaren bu yana Balkanlardaki NATO harekâtlarına aktif olarak katılmaktadır?
Seçenekler
A
1997
B
1996
C
1994
D
1995
E
1998
Açıklama:
Türkiye, 1995’den bu yana Balkanlardaki NATO harekâtlarına aktif olarak katılmaktadır. Türkiye, Bosna-Hersek’te IFOR (Operation Joint En- deavour) ve SFOR (Stabilization Force), Kosova’da KFOR (Kosovo Force) ve Makedonya’da “Essential Harvest”, “Amber Fox” ve “Allied Harmony” harekatla- rının tümüne destek vermiştir.
Soru 17
Türkiye, Ermenistan ile hangi yıl savunma antlaşması imzalamıştır?
Seçenekler
A
1996
B
1995
C
1994
D
1993
E
1992
Açıklama:
Yunanistan, Kafkasya’da Türkiye’nin rekabet içinde olduğu Rusya ile işbirli- ği arayışına girmiş, Hazar enerji hatları konusunda Türkiye’ye rakip hatları sa- vunmuş, 1995’te Suriye ile stratejik ortaklık oluşturmuş ve 1996’da Ermenistan’la savunma anlaşması imzalamıştır.
Soru 18
Türkiye’nin güvenlik politikalarında ikinci değişim dönemi hangi tarihte başlamıştır?
Seçenekler
A
11 Eylül 2005’de
B
11 Eylül 2003’de
C
11 Eylül 1997’de
D
11 Eylül 2000’de
E
11 Eylül 2001’de
Açıklama:
Türkiye’nin güvenlik politikalarında ikinci değişim dönemi, 11 Eylül 2001’de ABD’ye karşı gerçekleştirilen saldırılar sonrasında, NATO kapsamında gerçek- leştirilen Afganistan operasyonu ve ABD’nin Irak’ı işgali sürecinde başlamıştır.
Soru 19
1982 Anayasası’nın yapılış aşamasında yürütmenin başı olarak Cumhurbaşkanı’na ulusal güvenlik konularında verdiği yetkiler Cumhurbaşkanlığı Yönetim Sistemine geçiş sürecinde yapılan 16 Nisan 2017 Referandumu ile artırılarak aşağıdakilerden hangisine devredilmiştir?
Seçenekler
A
TBMM'ye
B
Bakanlar Kurulu’na
C
Başbakan'a
D
Cumhurbaşkanı’na
E
Türk Silahlı Kuvvetleri'ne
Açıklama:
1982 Anayasası’nın yapılış aşamasında yürütmenin başı olarak Cumhurbaşkanı’na ulusal güvenlik konularında verdiği yetkiler Cumhurbaşkanlığı Yönetim Sistemine geçiş sürecinde yapılan 16 Nisan 2017 Referandumu ile artırılarak, daha önce Anayasada Başbakan ve Bakanlar Kurulu’na verilen yetkiler de Cumhurbaşkanı’na devredilmiştir.
Soru 20
Ulusal güvenliğin sağlanması ile Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM’ye karşı sorumlu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı
B
MGK
C
Avrupa Birliği
D
NATO
E
BM Güvenlik Konseyi
Açıklama:
Anayasaya (117. ve 118. maddeler) göre Cumhurbaşkanı, ulusal güvenliğin sağlanması ile Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM’ye karşı sorumludur. Ayrıca, 2017 Referandum ile ilgili maddelerde yapılan değişik- likle daha önce Bakanlar Kurulu’na verilmiş olan ulusal güvenliğin sağlanması ve ulusal güvenlik politikalarının tespit ve uygulaması ile ilgili kararların alınması görev ve yetkisi Cumhurbaşkanına verilmiştir.
Soru 21
MGK’da Temmuz 2018’de gerçekleştirilen yapısal değişimin ardından Milli Güvenlik Siyaseti Belgesi aşağıdakilerden hangisi adına ulusal güvenlik politikaları hazırlar?
Seçenekler
A
Halk
B
Bakanlar Kurulu
C
TBMM
D
Cumhurbaşkanı
E
Milli Savunma Bakanlığı
Açıklama:
Ulusal güvenlik politikası Milli Güvenlik Siyaseti Belgesi (MGSB) olarak anılan bir belge çerçevesinde çizilmektedir. Kamuoyunda ‘Kırmızı Kitap’ olarak da bilinen MGSB, MGK’nın Temmuz 2018’de gerçekleştirilen yapısal değişime kadar Bakanlar Kurulu adına, bu tarihten itibaren ise Cumhurbaşkanı adına hazırladığı ulusal güvenlik konusundaki en temel politika belgesidir.
Soru 22
Aşağıdaki konulardan hangisi Türkiye’de soğuk Savaş sonrası dönemde güvenlik alanında en fazla çalışılan konulardandır?
Seçenekler
A
Enerji güvenliği
B
Küresel ısınma
C
Sınır güvenliği
D
Göç dalgaları
E
Bölgede lider olma
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye’de güvenlik alanında en fazla çalışılan yeni konular enerji güvenliği ve çevre güvenliği olmuştur.
Soru 23
Milli Güvenlik Akademisi (MGA) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
1952 yılında Harp Akademileri Komutanlığına bağlı bir kurum olarak İstanbul’da kurulmuştur.
B
İlk kuruluşunda Milli Savunma Akademisi adını almıştır.
C
1997’de İstanbul’dan Ankara’ya taşınmış ve 2012 yılında kapatılmıştır.
D
2016’da İstanbul’da Milli Savunma ve Güvenlik Enstitüsü adıyla yeniden tesis edilmiştir.
E
MGA devletin ulusal güvenlik politikası hakkında sadece üst düzey Silahlı Kuvvetler mensuplarında çalışan görevlilere eğitim vermeye yetkilidir.
Açıklama:
Milli Güvenlik Akademisi: 1952 yılında Harp Akademileri Komutanlığına bağlı bir kurum olarak İstanbul’da Milli Savunma Akademisi adıyla kurulmuştur. 1997’de İstanbul’dan Ankara’ya taşınan MGA çalışmalarını, 2012 yılında kapatılana kadar MGK Genel Sekreterliği binasında sürdürmüştür. Son olarak 14 Kasım 2016 tarihinde İstanbul’da eski Harp Akademileri Komutanlığı tesislerinde kurulan Milli Savunma Üniversitesi bünyesinde Milli Savunma ve Güvenlik Enstitüsü adıyla yeniden tesis edilmiştir. MGA, açık olduğu dönemlerde, ulusal güvenlik ve ulusal güvenlik politikası kavramları ile devletin ulusal güvenlik politikası hakkında üst düzey Silahlı Kuvvetler mensupları ile kamu kurum ve kuruluşlarında ve zaman zaman da özel sektörde çalışan üst düzey görevliler ile aday yöneticilere eğitim vermiştir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisini ortaya koyan öğelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yalnız kalma ve toprak kaybı korkuları
B
Güç dengesi sistemi
C
Çok farklı nitelik, rejim, ideoloji ve hedeflere sahip komşuları
D
Yakın çevresinde yarattığı olumsuz algılamalar
E
Batılılaşma
Açıklama:
Türkiye’nin güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisini ortaya koyan öğelerden ilki, “yalnız kalma ve toprak kaybı” korkularıdır.
Türkiye’nin güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisini ortaya koyan öğelerden ikincisi, güç dengesi sistemidir.
Osmanlı İmparatorluğu’nun Türkiye’nin güvenlik kültürüne bir diğer mirası da, İmparatorluğun özellikle yakın çevresinde yarattığı olumsuz algılamalardır.
Türkiye’nin güvenlik kültürünü etkileyen ve Osmanlı İmparatorluğu’ndan miras edindiği bir başka tarihsel unsur da Batılılaşmadır.
Coğrafi açıdan bakıldığında ise, jeostratejik konumu Türkiye’nin resmi güvenlik söylemini şekillendiren diğer bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Anadolu yarımadası stratejik bir bölgedir; üç tarafında yer alan denizler ve doğudaki dağlık arazi geçilmesi zor doğal sınırlar konumundadır. Jeostratejik konumunun ortaya çıkardığı güvensizliğe bir diğer örnek de, Türkiye’nin fazla sayıda ve çok farklı nitelik, rejim, ideoloji ve hedeflere sahip komşuları olmasıyla ilgilidir.
Türkiye’nin güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisini ortaya koyan öğelerden ikincisi, güç dengesi sistemidir.
Osmanlı İmparatorluğu’nun Türkiye’nin güvenlik kültürüne bir diğer mirası da, İmparatorluğun özellikle yakın çevresinde yarattığı olumsuz algılamalardır.
Türkiye’nin güvenlik kültürünü etkileyen ve Osmanlı İmparatorluğu’ndan miras edindiği bir başka tarihsel unsur da Batılılaşmadır.
Coğrafi açıdan bakıldığında ise, jeostratejik konumu Türkiye’nin resmi güvenlik söylemini şekillendiren diğer bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Anadolu yarımadası stratejik bir bölgedir; üç tarafında yer alan denizler ve doğudaki dağlık arazi geçilmesi zor doğal sınırlar konumundadır. Jeostratejik konumunun ortaya çıkardığı güvensizliğe bir diğer örnek de, Türkiye’nin fazla sayıda ve çok farklı nitelik, rejim, ideoloji ve hedeflere sahip komşuları olmasıyla ilgilidir.
Soru 25
Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle 1990’lı yılların ilk yarısında Türkiye’nin aynı anda iki bölgede savaşırken, içten gelecek saldırılara karşı da hazırlıklı olmak üzerine kurulu yeni stratejisine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kitlesel karşılık stratejisi
B
İkibuçuk savaş stratejisi
C
Sınırlı savaş stratejisi
D
İleri savunma stratejisi
E
Caydırıcılık stratejisi
Açıklama:
Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle yeni tehdit odaklarının tanımlanması, Türkiye için yeni bir strateji ihtiyacını doğurmuştur. 1990’lı yılların ilk yarısında askeri stratejinin temel motivasyonu Soğuk Savaş sonrası dönemde yalnızca NATO’ya dayanılarak güvenliğin sağlanamayacağı, dolayısıyla Türkiye’nin kendi stratejisini belirlemesi gerektiği düşüncesi olmuştur. Bu düşüncede Türkiye’nin Sovyetler Birliği’ni çevreleme kapsamında NATO için önemini yitirmesi, ayrıca Avrupa’da NATO’yu dışarıda bırakacak bir güvenlik yapılanmasına dair girişimler nedeniyle Avrupa güvenlik şemsiyesinden dışlanma endişesi etkili olmuştur. Bu çerçevede, ülkenin aynı anda iki bölgede savaşırken, içten gelecek saldırılara karşı da hazırlıklı olmak üzerine kurulu yeni bir strateji gündeme gelmiştir. İkibuçuk Savaş Stratejisi olarak da adlandırılan bu stratejide Yunanistan’la birlikte güneyde Suriye, içerde de PKK önemli tehdit odağı olarak hesaba katılmıştır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Kosova’da katıldığı NATO harekatının adıdır?
Seçenekler
A
KFOR
B
IFOR
C
SFOR
D
MONUC
E
UNOSOM
Açıklama:
Türkiye, 1995’den bu yana Balkanlardaki NATO harekâtlarına aktif olarak katılmaktadır. Türkiye, Bosna-Hersek’te IFOR (Operation Joint Endeavour) ve SFOR (Stabilization Force), Kosova’da KFOR (Kosovo Force) ve Makedonya’da “Essential Harvest”, “Amber Fox” ve “Allied Harmony” harekatlarının tümüne destek vermiştir.
Soru 27
Aşağıdaki olaylardan hangisinden sonra Türkiye’nin ulusal güvenlik belgelerinde “ayrılıkçı faaliyetler” ulusal güvenlik sorunu olarak yer almaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Soğuk savaş
B
SSCB’nin dağılması
C
Arap baharı
D
Körfez savaşı
E
11 Eylül saldırısı
Açıklama:
Körfez Savaşı Irak’ın uluslararası koalisyon güçlerince yenilmesiyle sona ermiş, fakat Türkiye açısından geride önemli güvenlik sorunları bırakmıştır. Kuzey Irak’ta “güvenlikli bölge” oluşturulmasıyla Bağdat, Kuzey Irak’ta egemenliğini kaybetmiş ve bu durum bölgenin PKK için üs haline gelmesine neden olmuştur. Bu tarihten itibaren (1992) Türkiye’nin ulusal güvenlik belgelerinde “ayrılıkçı faaliyetler” ulusal güvenlik sorunu olarak yer almaya başlamıştır.
Soru 28
Aralık 2010’da başlayan Arap Baharı aşağıdaki ülkelerden hangisinde iktidarı değiştirmeden küçük çaplı olaylarla atlatılmıştır?
Seçenekler
A
Tunus
B
Mısır
C
Libya
D
Yemen
E
Sudi Arabistan
Açıklama:
Aralık 2010’da başlayan, Tunus, Mısır, Libya ve Yemen’de otoriter iktidarların değişmesine yol açan Arap Baharı 2011’de Suriye’de iç savaşa dönüşerek Ortadoğu bölgesinde genel bir istikrarsızlık ve değişim süreci başlatmıştır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin ulusal güvenlik politikalarının belirlenmesindeki temel aktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Dışişleri bakanlığı
B
Cumhurbaşkanlığı
C
TBMM
D
Mahkemeler
E
Halk
Açıklama:
Hâlihazırdaki geçerli mevzuat çerçevesinde Türkiye’nin ulusal güvenlik politikalarının belirlenmesinde temel aktörler, Cumhurbaşkanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri, MGK ve diğer yürütme organları olarak sıralanabilir. Bu aktörlerin ulusal güvenlik sisteminin belirleyicileri olmaları, 1982 Anayasasının 117. ve 118. maddeleri ile bu maddelere ilişkin değişiklikler (2003, 2010 ve 2017) ve buna uygun çıkarılan kanunlar ile Haziran 2018’den itibaren Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerine dayanmaktadır.
Soru 30
Cumhurbaşkanı ulusal güvenliğin sağlanması ile Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından aşağıdakilerden hangisine karşı sorumludur?
Seçenekler
A
Halk
B
Bakanlar Kurulu
C
Türk Silahlı Kuvvetleri
D
TBMM
E
MGK
Açıklama:
Anayasaya (117. ve 118. maddeler) göre Cumhurbaşkanı, ulusal güvenliğin sağlanması ile Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM’ye karşı sorumludur.
Soru 31
Türkiye'de güvenlik kavramı ilk olarak ne zaman kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Balkan Savaşları sonrası
B
Birinci Dünya Savaşı sonrası
C
Kurtuluş Savaşı sonrası
D
İkinci Dünya Savaşı sonrası
E
Kore Savaşı sonrası
Açıklama:
Türkiye’de güvenlik kavramı, ilk olarak İkinci Dünya Savaşı’nın ardından askeri çevrelerce kullanılmıştır.
Soru 32
- Bölgesinde bir güç ve denge unsuru olmak,
- Çevresinde barış ve güvenlik kuşağı oluşturmak,
- Bölgesinin barış ve güvenliğine katkıda bulunmak ve bunu geniş bölgelere yaymak,
- Bölgesine ve ötesine yönelik strateji ve güvenlik üreten ülke olmak,
- Ülkelerle işbirliği, yakınlaşma ve olumlu ilişkiler geliştirmek için girişimlerde bulunmak
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Türk Silahlı Kuvvetleri'ne göre Türkiye'nin savunma politikasının unsurları arasında şunlar yer almaktadır:
- Bölgesinde bir güç ve denge unsuru olmak,
- Çevresinde barış ve güvenlik kuşağı oluşturmak,
- Bölgesinin barış ve güvenliğine katkıda bulunmak ve bunu geniş bölgelere yaymak,
- Bölgesine ve ötesine yönelik strateji ve güvenlik üreten ülke olmak,
- Ülkelerle işbirliği, yakınlaşma ve olumlu ilişkiler geliştirmek için girişimlerde bulunmak.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de genel strateji üretmeye yönelik ilk düşünce kuruluşlarından biridir?
Seçenekler
A
Milli Güvenlik Akademisi
B
Stratejik Araştırmalar Merkezi
C
Harp Tarihi Dairesi
D
Stratejik Etüt Dairesi
E
Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye için genel strateji üretmeye yönelik düşünce kuruluşlarının sayısı da hızla artmıştır. İlk örnekler kamu kurumları bünyesinde kurulan veya bu kurumlarca desteklenen Dış Politika Enstitüsü, Ortadoğu ve Balkan İncelemeleri Vakfı (OBİV), Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) gibi kuruluşlar olmuştur.
Soru 34
- Yalnız kalma
- Toprak kaybı
- Güç dengesi
- Yakın çevredeki olumsuz algılamalar
- Batılılaşma
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Türkiye'nin güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu'nun etkisini ortaya koyan öğeler şunlardır:
- Yalnız kalma
- Toprak kaybı
- Güç dengesi
- Yakın çevredeki olumsuz algılamalar
- Batılılaşma
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Soğuk Savaş sonrasında benimsediği ve ülkenin aynı anda iki bölgede savaşırken, içten gelecek saldırılara karşı da hazırlıklı olmasını ifade eden stratejidir?
Seçenekler
A
Sınırlı Savaş Stratejisi
B
İkibuçuk Savaş Stratejisi
C
Kitlesel Karşılık Stratejisi
D
Esnek Karşılık Stratejisi
E
İleri Savunma Stratejisi
Açıklama:
Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle yeni tehdit odaklarının tanımlanması, Türkiye için yeni bir strateji ihtiyacını doğurmuştur. Bu çerçevede, ülkenin aynı anda iki bölgede savaşırken, içten gelecek saldırılara karşı da hazırlıklı olmak üzerine kurulu yeni bir strateji gündeme gelmiştir. İkibuçuk Savaş Stratejisi olarak da adlandırılan bu stratejide Yunanistan’la birlikte güneyde Suriye, içerde de PKK önemli tehdit odağı olarak hesaba katılmıştır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin güvenliğini ilgilendiren uluslararası krizlerde anlaşmazlıkların barışçı yollarla çözümüne ve ayrıca BM ve bağlı olunan ittifaklar çerçevesinde uluslararası krizlerin çözümüne katkı sağlamasını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kriz yönetimi
B
Kolektif güvenlik
C
İleri savunma
D
Caydırıcılık
E
Esnek karşılık
Açıklama:
Kriz yönetimi Türkiye’nin güvenliğini ilgilendiren uluslararası krizlerde anlaşmazlıkların barışçı yollarla çözümüne ve ayrıca BM ve bağlı olunan ittifaklar çerçevesinde uluslararası krizlerin çözümüne katkı sağlamasını ifade etmektedir.
Soru 37
Türkiye’de güvenlik kavramı, ilk olarak hangi Anayasa’da yer almıştır?
Seçenekler
A
1921 Anayasası
B
1924 Anayasası
C
1937 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1982 Anayasası
Açıklama:
Türkiye’de güvenlik kavramı, ilk olarak İkinci Dünya Savaşı’nın ardından askeri çevrelerce kullanılmış; 1961 Anayasası’nda Milli Güvenlik Kurulu’nun oluşturulmasıyla birlikte siyasal söyleme yerleşmeye başlamıştır.
Soru 38
Ulusal güvenlik politikası günümüzde aşağıdakilerden hangisi adına hazırlanır?
Seçenekler
A
Bakanlar kurulu
B
Başbakan
C
Cumhurbaşkanı
D
Genelkurmay
E
İçişleri bakanı
Açıklama:
Ulusal güvenlik politikası, Milli Güvenlik Siyaseti Belgesi (MGSB) olarak anılan bir belge çerçevesinde çizilmektedir. Kamuoyunda ‘Kırmızı Kitap’ olarak da bilinen MGSB, MGK’nın Temmuz 2018’de gerçekleştirilen yapısal değişime kadar Bakanlar Kurulu adına, bu tarihten itibaren ise Cumhurbaşkanı adına hazırladığı ulusal güvenlik konusundaki en temel politika belgesidir.
Soru 39
Osmanlı Devleti 1878’den sonra aşağıdaki devletlerden hangisi ile ittifak kurmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
İtalya
E
Rusya
Açıklama:
Osmanlı devleti, 1798 yılında Napolyon’un Mısır seferinden başlamak ve tüm 19. Yüzyıl boyunca sürdürülmek üzere, dış politikada bir ‘denge politikası’ izledi.Gerçekten, Osmanlı devleti 1798’den başlayarak çeşitli dönemlerde, Rusya’ya karşı İngiltere’ye, Fransa’ya karşı Rusya ve İngiltere’ye, İngiltere, Fransa ve Rusya üçlüsüne karşı Almanya’ya dayanmak yolunu tutmuştur. Çok kaba biçimde özetlemek gerekirse, 1798’den 1878 yılına kadar İngiltere’ye ve bu tarihten sonra Almanya’ya dayanılmıştır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği tarafından NATO imkân ve yeteneklerinden yararlanılmak suretiyle Bosna-Hersek'te başlatılan harekattır?
Seçenekler
A
IFOR
B
KFOR
C
SFOR
D
EUFOR-ALTHEA
E
Essential Harvest
Açıklama:
NATO’nun Bosna-Hersek’teki SFOR harekâtının 2004 yılı sonunda tamamlanmasının ardından, AB tarafından NATO imkân ve yeteneklerinden yararlanılmak suretiyle EUFOR-ALTHEA isimli yeni ve ayrı bir harekat başlatılmıştır.
Soru 41
Ulusal güvenlik ve ulusal güvenlik politikası kavramları ile devletin ulusal güvenlik politikası hakkında üst düzey görevliler ile aday yöneticilere eğitim verilen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milli Güvenlik Akademisi
B
Harp Tarihi Başkanlığı
C
Stratejik Etüt Dairesi
D
Dış Politika Enstitüsü
E
Stratejik Araştırma ve Etüt Merkezi
Açıklama:
Milli Güvenlik Akademisi, açık olduğu dönemlerde, ulusal güvenlik ve ulusal güvenlik politikası kavramları ile devletin ulusal güvenlik politikası hakkında üst düzey Silahlı Kuvvetler mensupları ile kamu kurum ve kuruluşlarında ve zaman zaman da özel sektörde çalışan üst düzey görevliler ile aday yöneticilere eğitim vermiştir.
Soru 42
1996 yılında Kardak Krizi hangi iki ülke arasında yaşanmıştır?
Seçenekler
A
Rusya-Yunanistan
B
Güney Kıbrıs-Türkiye
C
Yunanistan-Türkiye
D
Güney Kıbrıs-Yunanistan
E
Güney Kıbrıs-Rusya
Açıklama:
1996’da Ege denizinde bulunan insansız kayalıklar üzerindeki hâkimiyet iddialarından kaynaklanan Kardak Krizi Türkiye ve Yunanistan'ı savaşın eşiğine getirmiştir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye için genel strateji üretmeye yönelik düşünce kuruluşlarından biridir?
Seçenekler
A
Harp Tarihi Dairesi
B
Stratejik Etüt Dairesi
C
Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı
D
Stratejik Araştırma ve Etüt Kurulu
E
Dış Politika Enstitüsü
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası dönemde iki kutuplu uluslararası sistem ve nükleer savaş tehlikesinin kısıtlayıcı çerçevesinin ortadan kalkmış olması, yeni uluslararası sistemin yarattığı güvenlik tehditleriyle de birleşince sivil alanda strateji kavramına ilgiyi hızla artırmıştır. Aynı dönemde Türkiye için genel strateji üretmeye yönelik düşünce kuruluşlarının sayısı da hızla artmıştır. İlk örnekler kamu kurumları bünyesinde kurulan veya bu kurumlarca desteklenen Dış Politika Enstitüsü, Ortadoğu ve Balkan İncelemeleri Vakfı (OBİV), Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) gibi kuruluşlar olmuştur.
Soru 44
Aşağıdaki hangisi Osmanlı İmparatorluğu’nun ondokuzuncu yüzyılda Avrupalı büyük güçlere bağımlı hale gelmesiyle ortaya çıkan güvenlik kültürü unsurudur?
Seçenekler
A
Ekonomik menfaatler
B
Jeostratejik konum
C
Toprak kaybı
D
Batılılaşma
E
Güç dengesi
Açıklama:
Türkiye’nin güvenlik kültüründe Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisini ortaya koyan öğelerden ilki, “yalnız kalma ve toprak kaybı” korkularıdır. Osmanlı İmparatorluğu ondokuzuncu yüzyılda Avrupalı büyük güçlere bağımlı hale geldikçe, “ayrılma ve toprak kaybı korkusu” güvenlik kültürünün temel yönü haline gelmiştir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin NATO’ya girdiği dönemde NATO’nun benimsediği stratejidir?
Seçenekler
A
esnek karşılık stratejisi
B
sınırlı savaş stratejisi
C
kitlesel karşılık stratejisi
D
ileri savunma stratejisi
E
caydırıcılık” stratejisi
Açıklama:
Türkiye, Soğuk Savaş sürecinde askeri stratejisini neredeyse bütünüyle NATO politika ve stratejileri çerçevesinde belirlemiştir. Türkiye’nin NATO’ya girdiği dönemde NATO’nun benimsemiş olduğu “sınırlı savaş stratejisi”, Türkiye’nin Sovyet saldırılarını ittifakın desteği ulaşana dek sınırlarında oyalamasını, böylece bir yandan da düşmanı zayıflatmasını öngörmekteydi.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Bosna-Hersek’te aktif olarak katıldığı harekâtlardan biridir?
Seçenekler
A
Essential Harvest
B
Allied Harmony
C
Amber Fox
D
KFOR
E
IFOR
Açıklama:
Türkiye, 1995’den bu yana Balkanlardaki NATO harekâtlarına aktif olarak katılmaktadır. Türkiye, Bosna-Hersek’te IFOR (Operation Joint Endeavour) ve SFOR (Stabilization Force), Kosova’da KFOR (Kosovo Force) ve Makedonya’da “Essential Harvest”, “Amber Fox” ve “Allied Harmony” harekatlarının tümüne destek vermiştir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin güvenliğine yönelik Kafkasya kaynaklı bir sorundur?
Seçenekler
A
Ayrılıkçı faaliyetler
B
Karabağ çatışmaları
C
Kardak krizi
D
Körfez krizi
E
Güvenlikli bölge
Açıklama:
Bu dönemde Türkiye Kafkasya’da da güvenliğine yönelik tehditler algılamıştır. Azerbaycan ile Ermenistan bağımsızlıklarını ilan etmeden başlayan Karabağ çatışmaları, bağımsızlık ilanlarını takiben savaşa dönüşmüş, Türkiye her an topraklarına sıçraması ihtimali olan yeni bir çatışmayla karşı karşıya kalmıştır. Çatışmalar sonucu Türkiye ile Ermenistan birbirlerini güvenlik tehdidi olarak algılar hale gelmiştir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Milli Güvenlik Kurulu üyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı
B
Adalet Bakanı
C
Milli Savunma Bakanı
D
Dışişleri Bakanı
E
Tarım Bakanı
Açıklama:
Milli Güvenlik Kurulu, Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Adalet, Milli Savunma, İçişleri ve Dışişleri Bakanları, Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarından oluşmaktadır.
Soru 49
Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliğine seçilmesi hangi yıl gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
2003
B
2005
C
2007
D
2009
E
2011
Açıklama:
Türkiye, küresel bir aktör olabilmek amacıyla uluslararası örgütlerde daha ağırlıklı rol oynamak üzere girişimlerde bulunmuştur. Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliğine seçilmesi (2009-2010) ve NATO’dan IMF’ye, G-20’den İslam Konferansı Örgütü’ne üye olduğu örgütlerde ağırlığını artırmaya çalışması bu kapsamda güdülen politikalar arasındadır.
Soru 50
Ulusal güvenlik sisteminin temel kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Anayasa Mahkemesi
C
Milli Güvenlik Kurulu
D
TBMM
E
Başbakanlık
Açıklama:
Türkiye’de güvenlik politikalarını belirleyen kurumsal yapıyı açıklayabileceksiniz.
Türkiyenin Ulusal güvenlik sisteminin temel kuruluşu Milli Güvenlik Kurulu dır.
Türkiyenin Ulusal güvenlik sisteminin temel kuruluşu Milli Güvenlik Kurulu dır.