Orta Asya ve Kafkaslarda Siyaset - Uluslararası İlişkiler

Ünite 1

Soru 1

Türkiye, Azerbaycan, Ahıska, Batı Trakya, Güney Azerbaycan, Kerkük gibi bölgelerde yaşayanlar Türk halkları veya boyları aşağıdakilerden hangisidir?

Altay-Sibirya Türkleri

Batı Türkleri

Doğu Avrupa Türkleri

Türkistan Türkleri

Orta Asya Türkleri

Açıklama:

Batı Türkleri: Türkiye, Azerbaycan, Ahıska, Batı Trakya, Güney Azerbaycan, Kerkük, Kıbrıs, Kaçar... dan oluşmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Kırım hangi antlaşma ile Osmanlı hakimiyetinden çıkıp bağımsızlığını kazanmıştır?

Küçük Kaynarca Antlaşması

Büyük Kaynarca Antlaşması

Yaş Antlaşması

Moskova Antlaşması

Paris Antlaşması

Açıklama:

Rusya ile 1774’te Küçük Kaynarca Antlaşması yapılmıştır. Böylece Osmanlı Kırım’daki hâkimiyetini kaybetmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

"Doğulu milletlerin tarih, kültür, örf, âdet, din ve medeniyetlerini inceleyen, araştırmalar yapan Batılı, Müslüman olmayan bilim adamı, Doğu bilimcidir."
Yukarıdaki tanım hangi kavrama aittir?

Türkili

Serf

Müsteşrik

Oksidentalist

Emperyalist

Açıklama:

Müsteşrik (oryantalist, şarkiyatçı), Doğulu milletlerin tarih, kültür, örf, âdet, din ve medeniyetlerini inceleyen, araştırmalar yapan Batılı, Müslüman olmayan bilim adamı, Doğu bilimcidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi 19. yy'da Kafkasya'da bağımsız Türk hanlıklarından biri değildir?

Şirvan

Karabağ

Revan

Bakü

Erivan

Açıklama:

Erivan bağımsız bir Türk hanlığı değildir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Rusya’nın Kafkaslar dolayısıyla Türkistan istikametinde serbest bırakıldığı, Osmanlı'nın Rusya’ya karşı Kafkasları savunan hanlıklara verdiği desteği çekmek zorunda kaldığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Paris Antlaşması

Moskova Antlaşması

Türkmençay Antlaşması

Yaş Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Açıklama:

Rus Çarlığı’nın Kafkaslar ve Türkistan istikametindeki ilerlemesinde önemli bir aşama, 1856 Kırım Savaşı ve sonrasında yapılan 1856 Paris Antlaşması’dır. Bu antlaşma ile Osmanlının, Avrupa devletleri ligine girdiği kabul edilirken Rusya ile de barış yapılmıştır. Bundan dolayı Osmanlı Rusya’ya karşı Kafkasları savunan hanlıklara verdiği desteği çekmek zorunda kalmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Rusya'nın Asya'daki ilerlemesine destek olan reformlardan değildir?

Rusya dışına seyahat hürriyeti

Üniversiteler üzerindeki kontrolün azaltılması

Basında sansürün yumuşatılması

Birçok yeni gazete ve derginin yayın hayatına girmesi

Serfliğin yaygınlaştırılması

Açıklama:

Reform döneminde Rusya’nın sosyal ve ekonomik düzeninin temelini oluşturan serflik gündemdeydi. Uzun tartışmalar ve itirazlardan sonra, 1861’de serfliğin kaldırıldığı ve köylülerin hürriyetine kavuştuğu ilan edildi. Serflik yaygınlaştırılmadı. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Rusya'nın Kafkaslar ve Türkistan politikaları ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Rus İmparatorluğu çok milletli bir devlet olarak görülmüştür.

Rus İmparatorluğu bir Ortodoks devleti olarak görülmüştür.

Sıkıntı içindeki halkların probleminin temeli milliyet meselesi olarak kabul edilmiştir.

Hristiyanlık her fırsatta teşvik edilmiştir.

İslamiyet ıslah edilmesi gereken yabancı ve düşman bir unsur olarak görülmüştür.

Açıklama:

Başkent Petersburg’daki yöneticiler, hemen her dönemde, Rus İmparatorluğu’nu çok milletli bir devlet olarak görmemiştir. Fakat bir Rus veya Ortodoks devleti olarak görmüş ve öyle göstermiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Tüm Türkistan'ın pamuk tarlası hâline getirilip topraklarının çoraklaştırılması ve halkın tek ürüne mahkum edilmesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Sömürge devletlerin ekonomik gelişmesini sağlamak.

Halkı arasında Hristiyanlığı yaygınlaştırmak.

Ekonomik tedbirlerle halkı kimliksizleştirmeye çalışmak.

Müslümanların ekonomiye katkısını artırmak.

Rus olmayan Ortodokslar oluşturmak.

Açıklama:

Rus ve Ortodoks kimliğine geçmenin mümkün olmadığı veya bu politikanın başarısız olduğu anlaşılınca çare nötrleştirme, İslamî kimlikten uzaklaştırma, dinsizleştirme olarak ortaya çıkmıştır. Bu “kimliksizleştirme” sürecinin kontrol altına alınması ekonomik tedbirlerle sağlanmıştır. Bütün Türkistan pamuk tarlası hâline getirilirken topraklar çoraklaşmış ve halk tek ürüne mahkum olmuştur. Müslümanlar, Rusya’ya bağımlı hâle gelirken, bölgeye yerleşen Rusların yanında ikinci sınıf vatandaş durumuna düşmüşlerdir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Sovyet güçlerinin kontrolünden sonra Kafkaslar, kuzey bölgeler ve Türkistan’da kurulan Türk Devletleri'nden biri değildir?

Buhara Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Tacikistan Özerk Bölgesi

Kırgızistan Özerk SSC

Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti

Türkmenistan SSC

Açıklama:

Sovyet güçlerinin kontrolünden sonra Kafkaslar, kuzey bölgeler ve Türkistan’da kurulan Türk devletleri: Buhara Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (SSC), Harezm SSC, Özbekistan SSC, Türkmenistan SSC, Tacikistan Özerk Bölgesi, Karakalpak Özerk SSC, Kırgızistan Özerk SSC, Kazakistan Özerk SSC’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Türkiye’nin doğu sınırının kesinleştiği ve Ermeni Sorununun sona erdiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Paris Antlaşması

Kars Antlaşması

Yaş Antlaşması

Moskova Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Açıklama:

Sovyet Rusya’nın aracılığıyla üç Sovyet Cumhuriyeti; Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan ile Kâzım Karabekir’in temsil ettiği TBMM Hükümeti arasında 13 Ekim 1921’de Kars Antlaşması imzalandı. Buna göre: Üç Cumhuriyet de, Moskova Antlaşması’nı kendileri için de geçerli sayıyordu. Böylece Türkiye’nin doğu sınırı kesinleşti ve Ermeni Sorunu da sona erdi.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Kafkaslar ve Orta Asya tarih boyunca önemli medeniyetler ve devletlerin kurulduğu bir bölgedir.

Türklerin ana yurdu olarak bilinen Orta Asya, eski kaynaklarda Türkistan olarak bilinmektedir.

Kafkasya da birçok yönüyle Türkistan’ın devamı özelliğini taşır.

20. yüzyılda daha çok Rus ve Çin hakimiyeti altında kalan bölgede Türk kökenli sözcüklerin kullanımı en aza indirilmiştir.

Yukarıda Kafkaslar ve Orta Asya ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

I ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kafkaslar ve Orta Asya tarih boyunca önemli medeniyetler ve devletlerin kurulduğu bir bölgedir. Türklerin ana yurdu olarak bilinen Orta Asya, eski kaynaklarda Türkistan olarak bilinmektedir. Kafkasya da birçok yönüyle Türkistan’ın devamı özelliğini taşır. 20. yüzyılda daha çok Rus ve Çin hakimiyeti altında kalan bölgede Türk kökenli sözcüklerin kullanımı en aza indirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Altay-Sibirya Türkleri: Altay, Hakas, Karagas, Koybal, Sabir, Televüt

Batı Türkleri: Türkiye, Azerbaycan, Ahıska, Batı Trakya, Güney Azerbaycan, Kerkük, Kıbrıs, Kaçar

Doğu Avrupa Türkleri: Gagauz, Başkurt, Çuvaş, Kazan, Karaçay, Nogay, Kırım, Polonya Tatarları

Türkistan Türkleri: Togol, Tuva, Yakut Türkleri

Yukarıdakilerden hangilerinde bölgeler ve Türk boyları doğru verilmiştir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bu dört bölge ve kapsadığı Türk halkları/boyları aşağıdaki gibidir:
• Altay-Sibirya Türkleri: Altay, Hakas, Karagas, Koybal, Sabir, Televüt, Togol, Tuva, Yakut...
• Batı Türkleri: Türkiye, Azerbaycan, Ahıska, Batı Trakya, Güney Azerbaycan, Kerkük, Kıbrıs, Kaçar...
• Doğu Avrupa Türkleri: Gagauz, Başkurt, Çuvaş, Kazan, Karaçay, Nogay, Kırım, Polonya Tatarları...
• Türkistan Türkleri: Kazak, Kırgız, Özbek, Türkmen, Uygur, Karakalpak (Osmanlı Devleti ile Kafkasya, 1992, XX).

Doğru Cevap: C

Soru 13

Yaş antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

1792

1791

1786

1785

1754

Açıklama:

Rusya’ya karşı savaş devam ederken 1788’de Avusturya Osmanlı’ya, İsveç Rusya’ya karşı savaş açtı. 1789’da savaş devam ederken I. Abdülhamid Kırım’ı kaybettiğinden dolayı kederinden öldü. Aynı yıl Fransız İhtilali’nin gerçekleşmesi üzerine, Rusya ve Avusturya endişeye kapılarak 1791 Ziştove ve 1792 Yaş Antlaşmalarını imzaladılar.

Doğru Cevap: A

Soru 14

1774 yılında imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması Osmanlı Devleti ile aşağıdaki hangi devlet arasında yapılmıştır?

Rusya

Ermenistan

Avusturya

Fransız

Azerbaycan

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 15

Günümüzde başkenti Erivan olan ve civarında hiç Türk yaşamayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Ermenistan

İran

Irak

Suriye

Kazakistan

Açıklama:

Bugünkü Ermenistan’ın başkenti olan Erivan ve civarında hiç Türk yaşamamaktadır. Halbuki burası 19. Yüzyıla kadar Revan Hanlığı adında Türklerin yaşadığı bir hanlıktı.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Şirvan

Şeki

Talış

Karabağ

Bakü

Yukarıdakilerden hangileri 19. yüzyılda Kafkasya’daki bağımsız Türk hanlıkları arasında yer almaktadır?

I ve III

II ve IV

III, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

19. yüzyılda Kafkasya’da bağımsız Türk hanlıklarından bazıları şunlardı: Şirvan, Şeki, Talış, Lenkeran, Karabağ, Kuba, Gence, Revan, Bakü, Derbend ve Nahçivan.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Osmanlı Devleti'nin, Avrupa devletleri ligine girdiği kabul eden ve Rusya ile sağlayan Paris Antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

1578

1590

1855

1856

1893

Açıklama:

Rus Çarlığı’nın Kafkaslar ve Türkistan istikametindeki ilerlemesinde önemlin bir aşama, 1856 Kırım Savaşı ve sonrasında yapılan 1856 Paris Antlaşması’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

I. İşgal, bir ülkeyi ve bölgeyi askeri araçlarla kontrol altına almaktır.
II. Bu genellikle geçicidir.
III. İlhak ise işgal edilen bölgeyi ülkesinin parçası haline getirmek.
IV. İlhak orada sürekli egemenlik kurmaktır.
Yukarıda işgal ve ilhak ile ilgili verilen bilgilerden aşağıdaki hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

İşgal ve ilhak: İşgal, bir ülkeyi ve bölgeyi askeri araçlarla kontrol altına almaktır. Bu genellikle geçicidir. İlhak ise işgal edilen bölgeyi ülkesinin parçası haline getirmek, orada sürekli egemenlik kurmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

13 Ekim 1921 tarihinde TBMM Kars Antlaşmasını aşağıdaki hangi ülke ile imzalamıştır?

Ermenistan

Rusya

Yunanistan

İngiltere

Fransa

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Sovyet güçlerinin kontrolünden sonra Kafkaslar, kuzey bölgeler ve Türkistan’da kurulan Türk devletlerinden biri değildir?

Buhara Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Harezm

Özbekistan

Türkmenistan

Yunanistan

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 21

Osmanlı Devleti tarafından “Türkistan ve Tûran-Zemîn Hâkimi” unvanı aşağıdaki hanlıklardan hangisi için uygun görülmüştür?

Buhara

Hokand

Astrahan

Hive

Kazan

Açıklama:

1798’de Hive Hanı bağlılık beyanı ve yardım isteği ile elçisini İstanbul’a gönderdi. 1801’de ise yeni Buhara Hanı olan Haydar Şah bağlılık mektubu ve hediyelerle elçisini İstanbul’a göndererek kendisine “Türkistan ve Turan-Zemîn Pâdişâhlığı” payesinin verilmesini istedi. Verilen cevapta bağlılığının kabul edildiği ve Han için “Türkistan ve Tûran-Zemîn Hâkimi” unvanının kullanılmasının uygun olacağı bildirildi. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Doğulu milletlerin tarih, kültür, örf, âdet, din ve medeniyetlerini inceleyen, araştırmalar yapan Batılı, Müslüman olmayan bilim adamına ne ad verilir?

Müstemleke

Mütercim

Müsteşrik

Müşrik

Mükerrer

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 23

I. Nahçivan
II. Karabağ
III. Derbend
IV. Hiva
V. Hokand
Yukarıdakilerden hangileri 19. yüzyılda Kafkasya’daki bağımsız Türk hanlıkları arasında yer almaktadır?

I ve II

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

19. yüzyılda Kafkasya’da bağımsız Türk hanlıklarından bazıları şunlardı: Şirvan, Şeki, Talış, Lenkeran, Karabağ, Kuba, Gence, Revan, Bakü, Derbend ve Nahçivan. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Kırım Savaşı sırasında İngiltere’nin Kafkasları Rusya’ya terk etme politikasını şiddetle eleştiren yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Charles Darwin

Emile Durkheim

Max Weber

Karl Marx

Herbert Spencer

Açıklama:

Rusya’ya karşı İngiltere, Fransa ve Piyemonte, Osmanlı’nın yanında yer almıştır. Rusya, Avrupa’da son derece zayıf bir duruma düşmüştür. Fakat aynı anda bütün Kafkasya’yı hâkimiyeti altına alması yolunda da serbest bırakılmıştır. Kırım Savaşı sırasında İngiltere’nin Kafkasları Rusya’ya terketme politikasını şiddetle eleştiren önemli bir yazar vardır: Karl Marx. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Rusya’nın Batı Türkistan’ı işgalinde son olarak hâkimiyet altına aldığı hanlık aşağıdakilerden hangisidir?

Hokand

Buhara

Kazak

Bakü

Hive

Açıklama:

Önce Buhara Emirliği ile Hokand arasında savaş çıkartılıp Hokand askeri ve siyasi bakımdan tamamen zayıflatıldıktan sonra, l864’te Rus birlikleri tarafından işgal edilmiştir. Zaten İgnatiyev de raporunda Buhara Emirliği ile Hokand Hanlığı’nın önce birbirlerine düşürülerek Rus nüfuzu altına alınmalarını, sonra da fiilen işgal edilmelerini teklif eder. l865 senesinde Hokand, l868 senesinde Buhara Emirliği ve l873 senesinde ise Hive Hanlığı ortadan kaldırılarak Batı Türkistan’ın işgali tamamlanır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Türkistan’ın işgalinde dönemin uluslararası politik tepkilerine karşı 21 Kasım 1864 tarihinde yayınlanan ve Orta Asya’daki hedefler konusunda başta İngiltere olmak üzere sömürgeci ülkelere bilgi verilen belge aşağıdakilerden hangisidir?

Ignatiyev Raporu

Gorçakof Deklerasyonu

Vambery Deklerasyonu

Milyutin Raporu

Longworth Raporu

Açıklama:

Türkistan’ın işgalinde dönemin uluslararası politik tepkilerine karşı Prens Gorçakof’un 21 Kasım 1864 tarihinde yayınladığı deklarasyon son derece önemlidir. Bu diplomatik duyuru ile Orta Asya’daki hedefler konusunda başta İngiltere olmak üzere sömürgeci ülkelere bilgi verilmiştir. Bu deklarasyonda Gorçakof şöyle der: “Rusya’nın Orta Asya’daki pozisyonu, belirli bir sosyal organizasyona sahip bulunmayan, yarı vahşi, göçebe ahaliyle karşılaşan bütün uygar devletlerin durumu gibidir. Bu gibi durumlarda, daha uygar olan devlet kendi sınırlarının güvenliği ve ticari ilişkileri açısından, çalkantılı ve istikrarsız yapılarının istenmeyen komşular hâline getirdiği bitişik ülkeler üzerinde belli bir nüfuz kurmada daima zorlanır... Kendini bu durumda bulan her ülkenin kaderi bu olmuştur. Amerika’da Birleşik Devletler, Cezayir’de Fransa, sömürgelerinde Hollanda, Hindistan’da İngiltere.. Hepsi karşı konulmaz bir biçimde zorunlu ihtiyaçtan daha az bir istekle bu ileri harekete zorlanmışlardır.” Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Türkistan ismi idari birim adı olarak ilk kez hangi yıl kullanılmaya başlanmıştır?

1849

1851

1867

1873

1880

Açıklama:

Türkistan hanlıkları, Rus işgaline karşı direnmeye, Osmanlı’dan ve Avrupa’dan yardım aramaya çalışırken Ruslar kararlı bir işgal ve ilhak siyaseti izledi. Daha önce Türkistan’la ilgili sorumluluklar Orenburg Genel Valiliğinden idare edilirken yeni işgallerden sonra 1867’de Türkistan Genel Valiliği kuruldu ve General Kaufmann bu bölgenin kurucu valisi oldu. “Türkistan Genel Valiliği” bölgenin tarihinde ilk defa idari birim olarak kullanılmaktaydı. “Türkistan” bölge olarak herkesin kullandığı ve yeri, sınırları bazı farklarla bilindiği hâlde, bu isim sadece bir yurt veya bölge adı olarak kullanılmıştır. Daha sonra ise “Doğu Türkistan Cumhuriyeti” olarak Kaşgar’da kurulan devlet bu ismi kullanmıştır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Kafkaslar, Türkistan ve genel olarak Rusya’daki Türklerle ilgili, işgal sonrası Rus kültür politikasında en önemli isim, Nikolay İvanoviç İlminsky’dir.
Yukarıda açıklamaya göre, İlminsky ile ilgili verilen bilgilerden aşağıdaki hangisi yanlıştır?

Türklerin Kiril alfabesi kullanması

Türkçe'deki Arapça, Farsça kelimelerin öz Türkçe olanlarla değiştirilmesi gerekliliği

Yeni bir Tatar (Türk) aydını oluşturulması

Türklerin Ortodoks olması için proje geliştir,ilmesi

Türklerin Ruslaştırılması girişimleri

Açıklama:

Kafkaslar, Türkistan ve genel olarak Rusya’daki Türklerle ilgili, işgal sonrası Rus kültür politikasında en önemli isim, Nikolay İvanoviç İlminsky’dir (1822-1891). İlminsky, Türklerin Kiril alfabesi kullanmasını, Arap haflerini bırakmalarını ve Türkçedeki Arapça, Farsça kelimelerin öz Türkçe olanlarla değiştirilmesi gerektiğini söylemiştir. Daha önce katı bir şekilde uygulanmak istenen kültürel Ruslaştırma politikası tepkilere neden olmuştu. Çünkü bu uygulama Müslümanların daha bilinçli bir şekilde dinlerine ve kültürlerine sahip çıkmasına yol açmıştı. Buna karşın İlminsky’nin önerisi, yeni bir Tatar (Türk) aydını oluşturmaktı. Bunlar Ortodoksluğu kabul edecek fakat Türkçe konuşup yazacaktı. Dinsiz Rus oluşturmaktansa gayri Rus Ortodoks oluşturma projesi daha kabul edilebilirdi. 1865 ile 1900 arasında yaklaşık 100.000 Tatar Hristiyan oldu. Bununla beraber proje bu yönüyle daha fazla ileriye gidemedi. Orta Asya’da pek uygulanmadı. Çünkü Rus kilisesi böyle bir projeye muhalifti. Çünkü kilise ancak bir Rus’un tam bir Ortodoks olabileceğini ve kutsal törenlerin Tatarca olarak yapılmasının, hazmedilmesi zor bir uygulama olduğunu söylüyordu. Yanlış verilen seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. İran
II. Azerbaycan
III. Türkmenistan
IV. Ermenistan
V. Gürcistan
Yukarıdakilerden hangileri Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti içerisinde yer alan ülkeler arasında bulunmaktadır?

I ve II

I, III, V

II, III, IV

II, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Bolşevik İhtilali aşamasında Kafkasya’da bazı devletler kuruldu. Nisan 1918’de Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan arasında Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti kuruldu. Ancak yaklaşık bir ay sonra Azerbaycan ve Ermenistan bağımsızlıklarını ilan edince bu cumhuriyetin varlığı sona erdi. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Sovyet güçlerinin kontrolünden sonra Kafkaslar, kuzey bölgeler ve Türkistan’da kurulan Türk devletlerinden biri değildir?

Hokand Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Buhara Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Harezm Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Tacikistan Özerk Bölgesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 31

Türk dünyası kaç bölgeye ayrılır?

Açıklama:

Türk dünyası dört bölgeye ayrılır. Bu dört bölge ve kapsadığı Türk halkları/boyları aşağıdaki gibidir:

Altay-SibiryaTürkleri: Altay, Hakas, Karagas, Koybal, Sabir, Televüt, Togol, Tuva, Yakut...
Batı Türkleri: Türkiye, Azerbaycan, Ahıska, Batı Trakya, Güney Azerbaycan, Kerkük, Kıbrıs, Kaçar...
Doğu Avrupa Türkleri: Gagauz, Başkurt, Çuvaş, Kazan, Karaçay, Nogay, Kırım, Polonya Tatarları...
Türkistan Türkleri: Kazak, Kırgız, Özbek, Türkmen, Uygur, Karakalpak. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Rusya’nın prenslikten çarlığa geçişte yayılmacı politikasının temelleri aşağıdakilerden hangisi tarafından atılmıştır?

Deli Petro

Korkunç İvan

I. Katerina

Anna İvanovna

I. Aleksandr

Açıklama:

Rusya’nın Kazan ve Astrahan hanlıklarını işgal ederek son derece kanlı bir şekilde sivil halkı da imha etmesi, ilk emperyalist genişlemesi kabul edilir. Rusya’nın prenslikten çarlığa geçişte yayılmacı politikasının temelleri Deli Petro (1672-1725) ile atılmıştır. Onun vasiyetleri bütün ahfadına, güneye doğru istila için vazgeçilmez bir anayasa oluşturmuştur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

1774 yılında Osmanlı’nın Ruslarla yaptığı ve sonucunda Kırım üzerindeki hâkimiyetini kaybettiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Paris Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Yeşilköy Antlaşması

Açıklama:

Rusya’nın Kafkaslar ve Türkistan’a karşı politikaları ile Osmanlı ilişkilerinde genellikle paralellik izlenmiştir. Kuzeyden Osmanlı aleyhine genişleyen Rusya ile 1774’te Küçük Kaynarca Antlaşması yapılmıştır. Böylece Osmanlı Kırım’daki hâkimiyetini kaybetmiş fakat Halîfe-i Müslimîn olarak Rusya’daki Müslümanların dinî lideri olduğunu antlaşma metnine koymuştur. Bu antlaşma ile bağımsız hâle getirilen Kırım, 1783’te Ruslar tarafından işgal edilmiştir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

1856 yılında imzalanan ve Osmanlıların Rusya’ya karşı Kafkasları savunan hanlıklara verdiği desteği çekmek zorunda kaldığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Prut Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Paris Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 35

Rus Çarlığı’nın Hokand Hanlığı’nı ortadan kaldırması hangi tarihte meydana gelmiştir?

1865

1866

1867

1868

1869

Açıklama:

Buhara Emirliği ile Hokand arasında savaş çıkartılıp Hokand askeri ve siyasi bakımdan tamamen zayıflatıldıktan sonra, 1864’te Rus birlikleri tarafından işgal edilmiştir. Zaten İgnatiyev de raporunda Buhara Emirliği ile Hokand Hanlığı’nın önce birbirlerine düşürülerek Rus nüfuzu altına alınmalarını, sonra da fiilen işgal edilmelerini teklif eder. 1865 senesinde Hokand, 1868 senesinde Buhara Emirliği ve l873 senesinde ise Hive Hanlığı ortadan kaldırılarak Batı Türkistan’ın işgali tamamlanır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

İlk Kaşgar-İngiliz Ticaret Antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

1870

1871

1872

1873

1874

Açıklama:

İlk Kaşgar-İngiliz Ticaret Antlaşması, 1872’de imzalandı. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Rusya’daki Türklerle ilgili, işgal sonrası Rus kültür politikasında en önemli şahıs aşağıdakilerden hangisidir?

İgnatiyev

Mayendorf

Kaufmann

Gorçakof

İlminsky

Açıklama:

Kafkaslar, Türkistan ve genel olarak Rusya’daki Türklerle ilgili, işgal sonrası Rus kültür politikasında en önemli isim, Nikolay İvanoviç İlminsky’dir. İlminsky, Türklerin Kiril alfabesi kullanmasını, Arap haflerini bırakmalarını ve Türkçedeki Arapça, Farsça kelimelerin öz Türkçe olanlarla değiştirilmesi gerektiğini söylemiştir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

1906 seçimlerinde Rusya Müslümanları Rus Meclisi Duma’ya kaç Türk temsilci göndermiştir?

Açıklama:

Rusya Müslümanları, siyasi güçlerini meşru yollarla kullanmak için 1905’te ilk toplantıyı düzenlemiştir. Bunu izleyen toplantıların önemli sonucu olarak Duma’ya (Rus Meclisi) Türk temsilci gönderme başarısını elde etmişlerdir. 1906 seçimlerinde Duma’ya 36 Türk temsilci gönderildi. 1907’de Çar, Duma’yı lağvederek Türkistanlıların seçmenlik hukukunu daraltan bir kanun çıkartıp yeni bir seçim yaptırmıştır. Bu arada çeşitli engellerle seçilmesini istemediği Türkleri Meclis dışında tuttu. Bununla beraber ikinci Duma’ya da 39 Müslüman girebildi. Aynı yıl yenilenen seçimlerle, Türklerin seçmenlik haklarının son derece kısıtlanması sonucunda 3. Duma’ya 8 Türk girebildi. 1914’de yapılan 4. ve son Duma’ya ise ancak 6 Türk girebildi. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

13 Ekim 1921’de Kâzım Karabekir’in temsil ettiği TBMM Hükümeti ile Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan arasında imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Londra Antlaşması

Trabzon Antlaşması

Moskova Antlaşması

Paris Antlaşması

Kars Antlaşması

Açıklama:

Rusya, 1917’den sonra Kafkasya’dan çekildi. Bölgede Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan bağımsızlığına kavuşmuş ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti adıyla üç devlet kurulmuştur. Fakat Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti iki yıl sonra Kafkasya’yı yeniden işgal etmiştir. Bölgedeki üç devlet Sovyetler Birliği ismini alan yeni Sovyet rejiminin idaresine girdi. Sovyet Rusya’nın aracılığıyla üç Sovyet Cumhuriyeti; Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan ile Kâzım Karabekir’in temsil ettiği TBMM Hükümeti arasında 13 Ekim 1921’de Kars Antlaşması imzalandı. Buna göre: Üç Cumhuriyet de, Moskova Antlaşması’nı kendileri için de geçerli sayıyordu. Böylece Türkiye’nin doğu sınırı kesinleşti ve Ermeni Sorunu da sona erdi. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği 1991’de dağıldıktan sonra bağımsız olan Ermenistan Kars Antlaşması’nı tanımadı. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Kızıl Ordu’nun Azerbaycan’ı işgal ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

15 Eylül 1918

27 Nisan 1920

16 Mart 1921

27 Şubat 1917

28 Mayıs 1918

Açıklama:

27 Nisan 1920’de Azerbaycan, Kızıl Ordu’nun işgaline uğrayarak Sovyetler Birliği’ne katılmıştır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Hangi Türk kavmi Batı Türkleri grubundandır?

Yakut

Kerkük

Kırım

Kırgız

Kazak

Açıklama:

Kerkük Türkleri Batı Türkler olarak adlandırılır. Yakut Türkleri Altay-Sibirya, Kırım Türkleri Doğu Avrupa Türk Grubu, Kırgız ve Kazaklar ise Türkistan Türkleri grubundandır. Doğru yanıt 'B'.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Osmanlı Devleti Karadeniz'in bir kanalla Hazar denizine bağlanma fikrini hangi devletin siyasi genişlemesine engel olmak için ortaya atmıştır?

Kazan Hanlığı

Kırım Hanlığı

Bulgaristan

Rusya

İran

Açıklama:

Astrahan'ı alan Rusların daha da genişlemesini önlemek için kanal açma fikri ortaya çıkarılmış, ancak Kazan Hanlığının destek verememesi yüzünden tamamlanamamıştır. Doğru yanıt 'D'.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdaki kavim (boy) isimlerinden hangisi tarihte aslen arasında bir bağ bulunmayan hem Rus hem de Türk boyları için kullanılmıştır?

Tatar

Kırgız

Kazak

Peçenek

Avar

Açıklama:

Bir Türk kavmi olarak adlandırılan Kazak'lar olduğu gibi bunlardan tamamen farklı slav olan Kazak'lar da vardır. Doğru yanıt 'C'.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Osmanlı Devleti'nin Kırım'da hakimiyetini kaybetmesi ile sonuçlanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Paris Antlaşması

Uşi Antlaşması

Lozan Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Versay Antlaşması

Açıklama:

Kırım'ın Osmanlı'dan Ruslar tarafından koparılması, Küçük Kaynarca Antlaşması ile tamamlanmıştır. Doğru yanıt 'D'.

Doğru Cevap: D

Soru 45

1800'lü yılların başında Rusya hangi ülke ile savaşarak bugünkü Azerbeycan bölgesinde geniş haklar elde etmiştir?

Osmanlı Devleti

Türkmenistan

İran

Mısır

Moğolistan

Açıklama:

19.yy başlarında Rusya İran ile savaşarak topraklarını şimdiki Azerbeycan'a kadar genişletmiştir. Bu gelişme şüphesiz Osmanlı ve Türkistan alehine olmuştur. Doğru yanıt 'C'.

Doğru Cevap: C

Soru 46

19.yy başlarından ortasına kadar,Rusya'nın Türk akınlarını durdurmak ve ele geçirdiği yerlerde asayişi sağlamak üzere başvurduğu en temel stratejik yöntem hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Ele geçirdiği bölgeyi asimle etmek

Ele geçirdiği bölgelere ağır vergiler getirmek

Ele geçirdiği bölge halklarını göçe zorlamak

Ele geçirdiği bölgelerde güçlü kaleler inşa etmek

Slav olanların Ortadoks mezhebini benimsemesini sağlamak

Açıklama:

1800 lü yıllardan 1850'lere kadar Rusya Türklerle mücadelesinde en önemlisi muhkem kaleler inşa etmek olan pek çok askeri önlem almıştır. Bu kalelere edebi eserlere konu olan Ohenberg kalesi güzel bir örnektir. Doğru yanıt 'D'.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Rusların çarlık döneminde Kiril alfabesini Türkler arasında yaymaya çalışmasının ve Türklere Rus isimleri verilmesinin en temel nedenidir?

Türkleri kendi dinlerini kabule zorlamak

Türkler ile Moğolların arasını açmak

Kırım'ın Rus olduğunu ispatlamak

Almanya'ya karşı müttefik oluşturmak

Türk boylarını kültüründen ve birbirinden uzaklaştırmak

Açıklama:

Çarlık döneminde Rusya'nın baş düşmanı Türk boyları ve Osmanlı Devleti idi. Bir bütün olarak yenebilmesi ve yutabilmesi zor olan bu çok geniş coğrafyaya yayılmış milleti kültürel olarak zayıflatmak ve birbirine yabancılaştırmak için kültürel çabalara girip sonuç almıştır Rus Devleti. Doğru cavap 'E'.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Çarlık Rusyası'nın 1916 Kararnamesi ile 250 bin Türk'ü askere almasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türklerin iyi savaşçı olmaları

Osmanlı ve Alman birlikleri karşısındaki kaybını dengeleyebilmek

Osmanlı Devleti ile askeri ittifak yapabilmek

Türklerin kolay taraf değiştirebileceğini düşünmeleri

Türkleri siyasal açıdan bölebilmek

Açıklama:

Rusya 1. dünya savaşında Osmanlı-Alman ittifakı karşısında çok kan kaybedince telafiyi geri hizmette kullanmak üzere Rus topraklarında yaşayan Türkler ile gidermeye çalışsa da başarılı olamamıştır. Doğru cevap :'B'.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Çarlık Rusya'sının sonlanması ile Bolşevik devrimine yol açan en önemli askeri gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Alman- Bulgar İttifakı

Verdun Savaşları

Ohenburg Savunması

Çanakkale Savaşı

Kırım Savaşı

Açıklama:

Ekonomik ve askeri açıdan zayıflamış Rusya'ya Çanakkale Savaşları sonrası itilaf devletlerince yardım götürülememesi Rusyayı Bolşevik İhtilaline götüren en temel askeri gelişmedir. Doğru yanıt 'D'.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdaki hangisi Türkiye ile yapılan Moskova ve Kars antlaşmalarına katılan ülkelerden biri değildir ?

İran

Ermenistan

Azerbeycan

Gürcistan

Rusya

Açıklama:

Rusya ile Türkiye arasında yapılıp bugünkü sınırların çizildiği Moskova ve Kars antlaşmalarına İran katılmamıştır. Doğru yanıt 'A'.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Buhara ve Hive Hanlıklarından sonra Hokand Hanlığı’nın da kurulmasıyla beraber bölgede yaşanan gelişmelerden biri değildir?

Türkistan hanlıkları arasındaki kavga daha da yoğunlaşmıştır.

Üç hanlık da müşterek düşmanları olan Rusya’ya karşı birbirlerine destek olmuşlardır.

Hokand Hanının Osmanlı tâbiiyetine girmesi talebi, Buhâra Hanlığı’na karşı bir isyan sayılacağından reddedilmiştir.

Osmanlı Sultanı, hanlar arasında daha etkili hâle gelmiştir.

Dîvân-ı Hümâyûn, Türkistan hanlıklarının aralarındaki dengeyi dikkatli bir şekilde izlemiştir.

Açıklama:

Hokand Hanlığı’nın kurulmasından sonra, Türkistan hanlıkları arasındaki kavga daha da yoğunlaşmıştır. Aynı yıllarda Rusya’nın Kazakistan’ı da aşarak üç hanlığın sınırlarına yaklaşması, üç hanlığın ise müşterek düşmana karşı birbirlerine destek olacakları yerde, birbirlerinin zayıf anını bekleyip güçlerini birbirlerine karşı kullanmaları, üç hanlık için kaçınılmaz sonu getirmiştir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Rusların boyunduruğu altına girmek
Kalmuklara karşı koymak
Başkurtları hâkimiyeti altına almak

Hangisi ya da hangileri Kazak Hanı Ebulhayr (Abılay)’ın Ruslarla ittifak yapmasındaki amaçlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Ebulhayr, göçebe hayatı yaşayan ve zaman zaman baskın yapan Kalmuklara karşı koymak ve Başkurtları da hâkimiyeti altına almak üzere Ruslarla ittifaka karar vermiştir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

1828’de Çarlık Rusyası ile İran arasında taksim edilerek Kuzey-Güney olarak ikiye bölünen ülke hangisidir?

Ermenistan

Gürcistan

Azerbaycan

Kore Cumhuriyeti

Afganistan

Açıklama:

Azerbaycan 1828’de Çarlık Rusya’sı ile İran arasında taksim edilerek Kuzey-Güney olarak ikiye bölünmüştür. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Önemli ölçüde 1860’larda tamamlanmıştır.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasına kadar sürmüştür.

1856 Paris Antlaşması, önemli bir aşamasıdır.

Hangisi ya da hangileri Kafkaslar ve Orta Asya’daki Rus Çarlığı egemenliğine ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Kafkaslar ve Orta Asya’nın bütünüyle Rus Çarlığı’nın egemenliği altına girmesi önemli ölçüde 1860’larda tamamlanmıştır. I. Dünya Savaşı ve sonrasında geçici bağımsızlıklar sayılmazsa bölgedeki Rus işgali, Sovyetler Birliği’nin dağılmasına kadar sürmüştür. Rus Çarlığı’nın Kafkaslar ve Türkistan istikametindeki ilerlemesinde önemli bir aşama, 1856 Kırım Savaşı ve sonrasında yapılan 1856 Paris Antlaşması’dır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Rusya’nın Kafkaslardaki emperyalist faaliyetleri ile ilgili herhangi bir madde yer almamıştır.

Rusya, Türkistan istikametinde serbest bırakılmıştır.

Kafkaslar ve Türkistan ile ilgili Rusya-Batı ilişkileri açısından dönüm noktasıdır.

Hangisi ya da hangileri 1856 Paris Antlaşması'na ilişkin doğru ifadelerdendir?

I, II, III

II, III

I, II

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

1856 Paris Antlaşması’nda, Rusya’nın Kafkaslar’daki emperyalist faaliyetleri ile ilgili herhangi bir madde yer almamıştır. Böylece Rusya’nın Kafkaslar dolayısıyla Türkistan istikametinde serbest bırakıldığı bu antlaşma, Kafkaslar ve Türkistan ile ilgili Rusya-Batı ilişkileri açısından dönüm noktası kabul edilir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Rus Albay Ignatiyev’in Türkistan raporundaki değerlendirmeler ve önerilen eylemlerden biri değildir?

Rusya işgale derhal başlamalıdır.

Rus kanının dökülmesine fazla lüzum yoktur.

Üç Türk hanlığı arasında ihtilaf vardır.

Uygun olan devlete silah mühimmat ve yardımı yapılmalıdır.

Rusya’ya karşı bir ittifak yapılması olasıdır.

Açıklama:

Ignatiyev’in Türkistan raporuna göre “Rusya bu ülkeleri işgale derhal başlamalıdır. Yalnız bunun için Rus kanının dökülmesine fazla lüzum yoktur. Zira buradaki üç Türk hanlığı arasında yeteri kadar ihtilaf vardır. Rusya’nın yapması gereken bu ihtilafları körükleyerek devletleri birbirine düşürmektir. İhtilafların savaşa dönüşmesi için de uygun olan devlete silah ve mühimmat yardımı vadedilerek savaşın çıkması sağlanmalıdır”. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Türklerin Kiril alfabesi kullanması
Türkçedeki Arapça, Farsça kelimelerin öz Türkçe olanlarla değiştirilmesi
Yeni bir Tatar (Türk) aydını oluşturulması

Hangisi ya da hangileri işgal sonrası Rus kültür politikasının en önemli ismi İlminsky’nin görüşlerindendir?

I, II

I, III

I, II, III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

İlminsky, Türklerin Kiril alfabesi kullanmasını, Arap harflerini bırakmalarını ve Türkçedeki Arapça, Farsça kelimelerin öz Türkçe olanlarla değiştirilmesi gerektiğini söylemiştir. Ayrıca yeni bir Tatar (Türk) aydını oluşturulmalıydı. Bunlar Ortodoksluğu kabul edecek fakat Türkçe konuşup yazacaktı. Dinsiz Rus oluşturmaktansa gayri Rus Ortodoks oluşturma projesi daha kabul edilebilirdi. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Duma’ya (Rus Meclisi) Türk temsilcilerin katılımıyla ilgili doğru bir ifade değildir?

İlk Duma’ya 36 Türk temsilci gönderilmiştir.

İkinci Duma’ya Türk temsilci girememiştir.

Üçüncü Duma’ya 8 Türk girebilmiştir.

Dördüncü Duma’ya 6 Türk girebilmiştir.

Üçüncü ve Dördüncü Duma’ya Türklerin girememeleri için birçok engel konmuştur.

Açıklama:

1907’de Çar, Duma’yı lağvederek Türkistanlıların seçmenlik hukukunu daraltan bir kanun çıkartıp yeni bir seçim yaptırmıştır. Bu arada çeşitli engellerle seçilmesini istemediği Türkleri Meclis dışında tuttu. Bununla beraber ikinci Duma’ya da 39 Müslüman girebildi. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Türkistan liderlerinin çoğu desteklemiştir.
Türkistan’da Milli Mücadele hareketleri yer yer devam etmiştir.
İç savaş esnasında Türk devletleri kurulmuştur.

Hangisi ya da hangileri Bolşevik İhtilali’ne ilişkin doğru ifadelerdendir?

I, II, III

II, III

I, II

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Bolşevik İhtilali ve Türkistan’daki yansımalarına ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin 1991’de dağılmasıyla bağımsız olan hangi ülke Kars Antlaşması’nı tanımamıştır?

Gürcistan

Azerbaycan

Ukrayna

Ermenistan

Bulgaristan

Açıklama:

Sovyet Rusya’nın aracılığıyla üç Sovyet Cumhuriyeti; Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan ile Kâzım Karabekir’in temsil ettiği TBMM Hükümeti arasında 13 Ekim 1921’de Kars Antlaşması imzalanmıştır. Fakat Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin 1991’de dağılmasıyla bağımsız olan Ermenistan Kars Antlaşması’nı tanımamıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

I. Duma'ya 36, II. Duma'ya 39, III. Duma'ya 8 ve IV. Duma'ya 6 Türk girebilmiştir. Verilen bilgiye göre hangi sonuca ulaşılabilir?

Rusya'da Türklerin çok sevildiğine

Rusya'da Türklerin hiç sevilmediğine

Türklerin Dumalarda eşit oranda temsil edildiğine

Türklerin temsil oranının dönem politikalarından etkilendiğine

Çar'ın Türkleri Duma'ya almak istediğine

Açıklama:

Rusya Müslümanları, siyasi güçlerini meşru yollarla kullanmak için 1905’te ilk toplantıyı düzenlemiştir. Bunu izleyen toplantıların önemli sonucu olarak Duma’ya (Rus Meclisi) Türk temsilci gönderme başarısını elde etmişlerdir. 1906 seçimlerinde Duma’ya 36 Türk temsilci gönderilmiştir. 1907’de Çar, Duma’yı lağvederek Türkistanlıların seçmenlik hukukunu daraltan bir kanun çıkartıp yeni bir seçim yaptırmıştır. Bu arada çeşitli engellerle seçilmesini istemediği Türkleri Meclis dışında tutmuştur. Bununla beraber ikinci Duma’ya da 39 Müslüman, aynı yıl yenilenen seçimlerle, Türklerin seçmenlik haklarının son derece kısıtlanması sonucunda 3. Duma’ya 8 Türk girebilmiştir. 1914’te yapılan 4. Duma’ya ise ancak 6 Türk girebilmiştir. Buradan hareketle dönemin barış, savaş, iç ve dış siyaset gibi unsurlardan doğrudan etkilendiği sonucuna ulaşılabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Günümüzde sıkça kullanılan “Türk Dünyası” kavramı, aynı zamanda etnik bir kavram olup Türk kökenli halkların siyasi örgütleşme hâlinde yaşadıkları ülkeler demektir. Genellikle bu ülkeler veya bölgeler Türk kökenli halkların etnik ağırlıkları sebebiyle boy isimleriyle anılır. Türk dünyası dört bölgeye ayrılır: Altay-Sibirya Türkleri, Batı Türkleri, Doğu Avrupa Türkleri, Türkistan Türkleri. Aşağıdakilerden hangisi Doğu Avrupa Türkleri arasında yer almaz?

Altay

Kazan

Nogay

Gagauz

Karaçay

Açıklama:

Altay-Sibirya Türkleri: Altay, Hakas, Karagas, Koybal, Sabir, Televüt, Togol, Tuva, Yakut...
Batı Türkleri: Türkiye, Azerbaycan, Ahıska, Batı Trakya, Güney Azerbaycan, Kerkük, Kıbrıs, Kaçar...
Doğu Avrupa Türkleri: Gagauz, Başkurt, Çuvaş, Kazan, Karaçay, Nogay, Kırım, Polonya Tatarları...
Türkistan Türkleri: Kazak, Kırgız, Özbek, Türkmen, Uygur, Karakalpak (Osmanlı Devleti ile Kafkasya, 1992, XX).

Doğru Cevap: A

Soru 63

Türkistan coğrafi olarak Batı ve Doğu diye ikiye ayrılır: Doğu Türkistan ve Batı Türkistan. Aşağıdaki ülkelerden hangisi Doğu Türkistan’dadır?

Kırgızistan

Kazakistan

Özbekistan

Türkmenistan

Sincan Uygur Özerk Bölgesi

Açıklama:

Türkistan coğrafi olarak Batı ve Doğu diye ikiye ayrılır: Doğu Türkistan bugünkü Sincan Uygur Özerk Bölgesi olup, Batı Türkistan ise Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Tacikistan’dan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Rusya’nın Kafkaslar ve Türkistan’a karşı politikaları ile Osmanlı ilişkilerinde genellikle paralellik izlenmiştir. Kuzeyden Osmanlı aleyhine genişleyen Rusya ile Küçük Kaynarca Antlaşması yapılmıştır. Böylece Osmanlı Kırım’daki hâkimiyetini kaybetmiştir. Bu olay kaç yılında olmuştur?

1771

1772

1773

1774

1775

Açıklama:

Rusya’nın Kafkaslar ve Türkistan’a karşı politikaları ile Osmanlı ilişkilerinde genellikle paralellik izlenmiştir. Kuzeyden Osmanlı aleyhine genişleyen Rusya ile 1774’te Küçük Kaynarca Antlaşması yapılmıştır. Böylece Osmanlı Kırım’daki hâkimiyetini kaybetmiş fakat Halîfe-i Müslimîn olarak Rusya’daki Müslümanların dinî lideri olduğunu antlaşma metnine koymuştur (Gürün, 1984: 517). Bu antlaşma ile bağımsız hâle getirilen Kırım, 1783’te Ruslar tarafından işgal edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Kafkaslar ve Orta Asya’nın bütünüyle Rus Çarlığı’nın egemenliği altına girmesi önemli ölçüde ne zaman tamamlandı?

1840’lar

1850’lar

1860’lar

1870’lar

1880’lar

Açıklama:

Kafkaslar ve Orta Asya’nın bütünüyle Rus Çarlığı’nın egemenliği altına girmesi önemli ölçüde 1860’larda tamamlandı

Doğru Cevap: C

Soru 66

Rusya, bir taraftan bütün gücü ile Asya’ya yönelirken diğer taraftan Asya’daki ilerlemesine çok yönlü destek verecek reformları gerçekleştirdi. Bu dönemde, 19. Yüzyılın ortaları, Rusya’nın sosyal ve ekonomik düzeninin temelini oluşturan serflik gündemdeydi. Uzun tartışmalar ve itirazlardan sonra, serflik kaldırıldı ve köylüler hürriyetine kavuştuğu. Serflik kaç yılında kaldırıldı?

1859

1860

1861

1862

1863

Açıklama:

Rusya, bir taraftan bütün gücü ile Asya’ya yönelirken diğer taraftan Asya’daki ilerlemesine çok yönlü destek verecek reformları gerçekleştirdi. Rusya dışına seyahat hürriyeti, üniversiteler üzerindeki kontrolün azaltılması, basında sansürün yumuşatılması, birçok yeni gazete ve derginin yayın hayatına girmesi gibi reformlar yapıldı. Bu dönemde, Rusya’nın sosyal ve ekonomik düzeninin temelini oluşturan serflik gündemdeydi. Uzun tartışmalar ve itirazlardan sonra, 1861’de serfliğin kaldırıldığı ve köylülerin hürriyetine kavuştuğu ilan edildi.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Rusya’nın Osmanlı’ya savaş ilan ettiği ve meşhur 93 Harbinin başladığı yıl nedir?

1874

1875

1876

1877

1878

Açıklama:

1877’de Rusya Osmanlı’ya savaş ilan etti ve meşhur 93 Harbi başladı.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Yapılan I.Balkan (1912) ve II. Balkan (1913) Savaşları ile Osmanlı asker, mühimmat ve mali kaynak bakımından zayıflatılmıştır. Osmanlı, Rusya’nın karşısında yer alan Almanya ile ittifak yaparak I. Dünya Savaşı’na girmiştir. Osmanlı kaç yılında bu savaşa girmiştir?

1912

1913

1914

1915

1916

Açıklama:

1904’te Fransız-İngiliz ve 1907’de Rus-İngiliz ittifak sözleşmesi gerçekleşmiş ve I. Dünya Savaşı’nın ilk adımları atılmıştır. 1912’de I. ve 1913’de II. Balkan Savaşları ile Osmanlı asker, mühimmat ve mali kaynak bakımından zayıflatılmıştır.1914’te ise Osmanlı, Rusya’nın karşısında yer alan Almanya ile ittifak yaparak I. Dünya Savaşı’na girdi.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Cephelerdeki başarısızlıklar ve savaş şartları iktisadi ve sosyal yapıyı sarstı. Gerçekleştirilen Petrograd (Leningrad, St.Petersburg) halk gösterileri ile işçiler greve gitti. Petrograd’da “İşçilerin ve Askerlerin Sovyeti” kuruldu ve hükûmetin görevlerini üstlendiğini ilan etti. Böylece Rusya’da üç asırlık Romanov hanedanının hükümdarlığı ve yaklaşık beş asırlık çarlık rejimi sona erdi. Çarlık rejimi kaç yılında yıkıldı?

1914

1915

1916

1917

1918

Açıklama:

Cephelerdeki başarısızlıklar ve savaş şartları iktisadi ve sosyal yapıyı sarstı. 8 Mart 1917’de gerçekleştirilen Petrograd (Leningrad, St.Petersburg) halk gösterileri ile işçiler greve gitti. 12 Mart’ta Petrograd’da “İşçilerin ve Askerlerin Sovyeti” kuruldu ve hükûmetin görevlerini üstlendiğini ilan etti. Prens Lvov başkanlığında geçici bir hükûmet kuruldu. İhtilalci sosyalistlerden Kerensky ise bu hükümetin Harbiye Bakanı oldu. 16 Mart’ta Çar II.Nikola tahtından feragat etmek zorunda kaldı. Böylece Rusya’da üç asırlık Romanov hanedanının hükümdarlığı ve yaklaşık beş asırlık çarlık rejimi sona erdi.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği kaç yılında dağıldı?

1987

1989

1991

1993

1995

Açıklama:

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği 1991 yılında dağıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Kafkas cumhuriyetleri ile Türkiye sınırı ne zaman belirlendi?

1918

1919

1920

1921

1922

Açıklama:

Kafkas cumhuriyetleri ile Türkiye sınırı 16 Mart 1921 Moskova Antlaşması; 13 Ekim 1921 Kars Antlaşması ile belirlendi.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Osmanlı Kırım’daki hâkimiyetini 1774' te hangi gelişme sonrasında kaybetmiştir?

Yaş Antlaşması

Ziştove Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Hokand Hanlığı’nın kurulması

Ebulhayr' ın Rus boyunduruğuna girmesi

Açıklama:

Kuzeyden Osmanlı aleyhine genişleyen Rusya ile 1774’te Küçük Kaynarca Antlaşması yapılmıştır. Böylece Osmanlı Kırım’daki hâkimiyetini
kaybetmiş fakat Halîfe-i Müslimîn olarak Rusya’daki Müslümanların dinî lideri olduğunu antlaşma metnine koymuştur. Bu antlaşma ile bağımsız hâle getirilen Kırım, 1783’te Ruslar tarafından işgal edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

1813 ve 1828 Gülistan ve Türkmençayı Antlaşmaları ile İran’dan önemli miktarda toprak alan Rusya, bu ülkeyi gittikçe daha fazla kontrolü altına almaya başlamış ve İngiltere bir bölge dışında Rusların bu ilerlemesine sıcak bakmıştır. İngiltere'nin Rus işgaline onay vermediği bölge aşağıdakilerden hangisidir?

İran

Afganistan

Türkistan

Herat

Kafkaslar

Açıklama:

1813 ve 1828 Gülistan ve Türkmençayı Antlaşmaları ile İran’dan önemli miktarda toprak alan Rusya, bu ülkeyi gittikçe daha fazla kontrolü altına alarak Türkistan istikametine doğru yönlendirmeye başladı. 1837’de Rusların teşviki ile İran, Herat’ı kuşattı. İngiltere bu dönemde Rusların Türkistan ve Kafkaslar istikametinde ilerlemesine sıcak bakmış, en azından ciddi bir engel göstermemiştir. Bununla beraber Afganistan’a girmelerine de karşı çıkmıştır. Bundan sonra da Afganistan, İran hatta Türkistan ile ilgili konularda İngiltere-Rusya arasında çıkar çatışmaları varmış gibi gösterilecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi 1878 Ağustos’ta Buhara’ya gelen İgnatiyev ile Hive Emîri arasında alınan karalardan birisi değildir?

İdam edilen İngiliz ajanları için özür dilenecek

Rus tüccarları daha az gümrük vergisi ödeyecek

Amu Derya’da Rus gemileri yüzecek

Buhara’da Rus tüccarları için özel bir pazar yeri kurulacak

Rusya, Buhara’yı Hokand’a karşı destekleyecek

Açıklama:

Türkistan Hanlıklarının işgali için İgnatiyev başkanlığında toplanan bir Rus heyet Temmuz 1858’de yola çıktı. Heyette bulunan subaylar ve diğer uzmanlar Türkistan’ın iktisadi, siyasi ve stratejik özelliklerini yerinde inceleyerek, burada bulunan ülkeler hakkında ayrıntılı bilgi toplamışlardır. Orenburg’dan Hive istikametine yönelen heyet, önce bu bölgede Hive Emîrine karşı isyan etmiş olan Yamud Türkmenleri ile görüştü. Tekrar isyan ettikleri takdirde kendilerine yardım sözü verildi. Hive Hanının Rusya ile ticari antlaşmayı reddetmesi üzerine, Orenburg’a Hiveli tüccarların tevkif edilmesi talimatı gönderildi. Ağustos’ta Buhara’ya gelen İgnatiyev, Rus elçisi sıfatıyla Emir’den bazı taleplerde bulundu. Emir de bütün isteklerini kabul etti. Bundan sonra Rus tüccarları daha az gümrük vergisi ödeyecek, Amu Derya’da Rus gemileri yüzecek ve Buhara’da Rus tüccarları için özel bir pazar yeri kurulacaktı. Ignatiyev, ana amaçlarının ticaret olduğunu, İngiltere gibi ajan göndermediklerini söyledi. İngiliz ajanlarını idam eden Buhara Hanının haklı olduğunu hatırlattı. Bunlara karşılık Rusya, Buhara’yı Hokand’a karşı mücadelesinde destekleyeceğini bildirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Rusya'da 1861’de serfliğin kaldırılmasıyla ortaya çıkan sorunların çözümü aşağıdakilerden hangisiyle sağlanmıştır?

İngiltere'nin Rusya'ya verdiği destek

Çin ile yapılan dostluk ve ticaret anlaşması

Kafkasya’nın alınması

Türkistan ve Türk halkları

Paris Antlaşması

Açıklama:

Rusya'da uzun tartışmalar ve itirazlardan sonra, 1861’de serfliğin kaldırıldığı
ve köylülerin hürriyetine kavuştuğu ilan edildi. Bu reformla birlikte iki temel
problem gündeme geldi:
(1) Daha önce serflerin yaptığı ağır işler ve
(2) hürriyetine kavuşan köylülerin
toprak meselesi.
Her iki sorunun çözümü de Türkistan ve Türk halkları olmuştur. Rusya’da serfliğin kaldırılması ile Türkistan’da işgalin başlaması aynı yıllarda gerçekleşir. Kazakistan’dan başlayarak Türk toprakları Rus köylülerine verildi. Ruslar Türkistan’ın verimli bölgelerine hatta şehirlerdeki Türklerin evlerine zor ile sahip kılındı.

Doğru Cevap: D

Soru 76

93 Harbi döneminde Rusya’nın Hokand’ı bütünüyle işgalini ve bu gelişmelerin ilanını erteleme nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Askeri açıdan riskli olması

Rusya’nın dış tepkilerden çekinmesi

Ülke içi siyasi durumun uygun olmaması

Olası ekonomik sıkıntılar

Türk beyliklerindeki bağımsızlık hareketleri

Açıklama:

1877’de Rusya Osmanlı’ya savaş ilan etti ve meşhur 93 Harbi başladı. 93 Harbi’nin devam ettiği dönem (Nisan 1877 - Mart 1878), aynı zamanda Kaşgar’ın da Çin tarafından işgal edildiği yıllardır. Balkanlar ve Osmanlı başkentindeki isyânlar, hükûmet değişiklikleri ve diğer olaylar, Kaşgar’a daha fazla maddi ve diplomatik yardım gönderilmesini engellemiştir. Bu arada Rusya, dış tepkilerden çekindiği için Hokand’ın bütünüyle işgalini ve bu gelişmelerin ilanını ertelemişti. Fakat bölgede Müslüman ve güçlü bir devletin ortaya çıkmasının verdiği şaşkınlık ortamında bu işin de bitirilmesinin zamanı geldiği kararına varıldı. Mart 1876’da Hokand Hanlığı resmen ortadan kaldırıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi ile Rusya Türkistan’daki son Türk devletini de ortadan kaldırmış oldu?

1903-1905 Savaşı

93 Harbi

Göktepe Savaşları

Kaşgar-İngiliz Ticaret Antlaşması

Hersek İsyanı

Açıklama:

1881 yılında gerçekleşen savaşlarda Türkmenler büyük kahramanlıklar göstererek ülkelerini savundular. Nihayet, Türkmen kabilelerinin en büyük dayanağı olan Göktepe, İran Devleti’ne bağlı Yamud kabileleri atlılarının yardımı ve İran’ın müsamahası ile Rusların eline geçmiş oldu.
1884 başında ise Merv, Rusya’nın hâkimiyetine geçti. Türkmenistan’da Göktepe denilen bu savaşlar ile Rusya Türkistan’daki son Türk devletini de ortadan kaldırmış oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Ruslar’ ın Türkler’ i egemenlikleri altına almak için izledikleri politikalardan birisi değildir?

Nötrleştirme veya dinsizleştirme

Rus İmparatorluğu’nun çok milletli bir devlet sayılması

Türklerin Kiril alfabesi kullanması

Pamuk ekimi politikası

Hristiyan misyonerlerin teşviki

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 79

Bolşevik İhtilali sonrası Türkistan halkını mutlu eden asıl neden aşağıdakilerden hangisidir?

Din ve dil özgürlüğü

Ekonomik kalkınma

Bağımsız devlet haline gelmek

Yeni Sovyetler Birliği olgusu

Çarlık rejiminin devrilmesi

Açıklama:

Türkistan liderlerinin çoğu, Bolşevik İhtilali’ne destek vermişlerdi. Çünkü yeni rejim, her milleti kendi kaderini seçmekte serbest bırakacak, isteyen bağımsız bir devlet hâline gelecek, isteyen yeni Sovyetler Birliği’ni oluşturacaktı. Halk ise gelecek rejimden çok Çarlık rejiminin devrilmesinin mutluluğunu paylaşıyordu.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Sovyet Rusya’nın aracılığıyla üç Sovyet Cumhuriyeti ve TBMM Hükümeti arasında imzalanan Kars Antlaşması' nı bağımsızlığını alınca fesheden devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Gürcistan

Azerbaycan

Türkistan

Transkafkasya Sovyet Federatif Cumhuriyeti

Ermenistan

Açıklama:

Sovyet Rusya’nın aracılığıyla üç Sovyet Cumhuriyeti; Azerbaycan, Gürcistan
ve Ermenistan ile Kâzım Karabekir’in temsil ettiği TBMM Hükümeti arasında 13 Ekim 1921’de Kars Antlaşması imzalandı. Buna göre: Üç Cumhuriyet de, Moskova Antlaşması’nı kendileri için de geçerli sayıyordu. Böylece Türkiye’nin doğu sınırı kesinleşti ve Ermeni Sorunu da sona erdi. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği 1991’de dağıldıktan sonra bağımsız olan Ermenistan Kars Antlaşması’nı tanımadı.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Kaşgarya ilk Ticaret Antlaşması' ı n1872’de hangi devlet ile imzalandı?

İngiltere

Çin

Osmanlı

İran

Rusya

Açıklama:

İlk yıllarda İngiltere de Rusya da, ticari menfaatleri gereği Kaşgarya’yı tanıdılar. Hemen ticaret heyetleri gönderilmeye başlandı, anlaşma girişimleri oldu. Fakat İngiltere Bedevlet (Yâkub Han) hâkimiyetine güvenmiyordu. Özellikle Osmanlı ile sıkı bağları rahatsız ediyordu. Kuruluşundan itibaren, İngiliz heyetler ve temsilcileri kabul eden Kaşgar Emîri, zaman zaman Hindistan’a heyetler gönderdi. İlk Kaşgar-İngiliz Ticaret Antlaşması, 1872’de imzalandı.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Türklerin ana yurdu olarak bilinen Orta Asya eski kaynaklarda ne şekilde tanımlanmaktadır?

Asya

Kafkasya

Uzak Doğu

Rusya Federasyonu

Türkistan

Açıklama:

Kafkaslar ve Orta Asya tarih boyunca önemli medeniyetler ve devletlerin kurulduğu bir bölgedir. Türklerin ana yurdu olarak bilinen Orta Asya, eski kaynaklarda Türkistan olarak bilinmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Türkistan Türkleri olarak tanımlanan bölgedeki Türk halklarından değildir?

Kazak Türkleri

Kırgız Türkleri

Özbek Türkleri

Azerbaycan Türkleri

Uygur Türkleri

Açıklama:

Azerbaycan Türkleri Batı Türkleri grubuna girmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Serflik döneminde Rus toprak beylerinden kaçıp güney bölgelerde yaşayan, daha sonra Rus yönetimi tarafından askeri hizmetlerde kullanılan Rus kökenli halklar aşağıdakilerden hangisidir?

Rus Kazakları

Yakutlar

Çuvaşlar

Karakalpaklar

Sabirler

Açıklama:

Serflik döneminde Rus toprak beylerinden kaçıp güney bölgelerde yaşayan, daha sonra Rus yönetimi tarafından askeri hizmetlerde kullanılan Rus kökenli halklar Rus Kazaklarıdır. Rus Kazaklarının bir Türk boyu olan Kazak halkıyla ilgisi yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Osmanlı'nın Kırım'daki hâkimiyetine son verdiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Ziştove Antlaşması

Yaş Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Gülistan Antlaşması

Türkmençay Antlaşması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 86

Günümüzde hiç Türk yaşamamasına rağmen 19. Yüzyıla kadar Türklerin yaşadığı bir yer olan ve Revan Hanlığı olarak bilinen bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Tiblis

Erivan

Tahran

Bağdat

Şam

Açıklama:

Bugünkü Ermenistan’ın başkenti olan Erivan ve civarında hiç Türk yaşamamaktadır. Halbuki burası 19. Yüzyıla kadar Revan Hanlığı adında Türklerin yaşadığı bir hanlıktı.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılda Kafkasya’daki bağımsız Türk hanlıklarından biri değildir?

Karabağ

Gence

Bakü

Kırım

Revan

Açıklama:

19. yüzyılda Kafkasya’da bağımsız Türk hanlıklarından bazıları şunlardı: Şirvan, Şeki, Talış, Lenkeran, Karabağ, Kuba, Gence, Revan, Bakü, Derbend ve Nahçivan.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi 1856 Paris Antlaşması'nın sonuçlarından değildir?

Kafkaslar Rus hakimiyeti altına girmiştir.

Osmanlı-Rusya arsında barış yapılmıştır.

Orta Asya Rus egemenliği altına girmiştir.

Rus Hükümeti'nin Kafkaslar ve Orta Asya'da yürüttüğü işgal politikası sona ermiştir.

Rusya Orta Doğu'da kritik öneme sahip olan Kafkasya'daki direnişleri kırmıştır.

Açıklama:

Kırım Savaşı sonrasında yapılan 1856 Paris Antlaşmasıyla Rus Hükümeti'nin Kafkaslar ve Orta Asya'da yürüttüğü işgal politikası sona ermemiş, aksine hız kazanmıştır. Paris Antlaşmasıyla Rusya Kafkaslar'da ve Orta Asya'da büyük bir güç elde ederek direnişleri kırmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılda Rus Hükümeti'nin Türk halkları üzerinde yürüttüğü politikalardan değildir?

Tatar çocuklarını Hristiyanlaştırmak için özel okullar açılmıştır.

Rus Hükümeti halka din değiştirme konusundaki baskıcı rejimi bırakmıştır.

Hristiyan misyonerler Ruslaştırma faaliyeti yürütmüştür.

Müslümanların yaptığı dini faaliyetler kısıtlandırılmıştır.

Türk halkları Hristiyanlığa teşvik edilmiştir.

Açıklama:

I. Romanov’dan II. Katherine dönemine kadar İslamiyet ıslah edilmesi gereken yabancı ve düşman bir unsur olarak görülmüştür. Örneğin Tatar çocuklarını Hristiyanlaştırmak için özel okullar açılmış; Hristiyan misyonerler teşvik edilmiş, diğer taraftan Müslümanların bu yöndeki karşı faaliyetlerini yürütenler ölümle cezâlandırılmıştır. (Bennigsen ve Broxup, 1983: 16). 19. yüzyılın ikinci yarısında tamamlanan işgalden sonra, Türkistan halkı üzerinde bu kampanya devam etmiş, Hristiyanlık her fırsatta teşvik edilmiş, Almatı ve Taşkent Ortodoks piskoposlukları olarak kabul edilmiştir. Bu bölgelerde dinlerine yabancılaşmış çok az sayıda Müslüman Ortodoksluğa geçmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Ruslara karşı az sayıdaki kuvvetleriyle baskın yapıp büyük kayıplar verdiren ve dağınık hâlde dağlarda mücadele eden Türkistan Türklerinin Milli Mücadelesine ne ad verilir?

Siper Hareketi

Basmacı Hareketi

Meydan Müharebesi

Koruma Hareketi

Savunma Hareketi

Açıklama:

Basmacı Hareketi: Ruslara karşı az sayıdaki kuvvetleriyle baskın yapıp büyük kayıplar verdiren ve dağınık hâlde dağlarda mücadele eden Türkistan Türklerinin Milli Mücadelesi.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi 1924 Anayasası uyarınca Transkafkasya Sovyet Federatif Cumhuriyeti'ni oluşturan ülkelerden biridir?

Kazakistan

Özbekistan

Azerbaycan

Türkmenistan

Tacikistan

Açıklama:

Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan 1924 Anayasası uyarınca Transkafkasya Sovyet Federatif Cumhuriyeti’ni oluşturmaktaydı.

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği’nin Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması’nı feshetme sebebidir?

ABD ile yeni bir antlaşma imzalanmış olması

Türkiye’nin Sovyet büyükelçiliğini kapatması

Türkiye-Rus sınırında yaşanan güvenlik ihlalleri

Rusya'nın Boğazlar'da üs talebi

Ermenistan'ın Sovyetlere katılmak istemesi

Açıklama:

17 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması’nın feshedileceği, 19 Mart 1945 tarihinde bildirildi. Sovyet Dışişleri Bakanı Molotov, Türkiye’nin SSCB’deki Büyükelçisi Selim Sarper’i kabul ederek 1925 yılında imzalanan anlaşmanın iki ülke arasındaki dostluğu geliştirmek açısından önemli olduğunu belirtti. Ancak Molotov “özellikle İkinci Dünya Savaşı sırasında meydana gelen değişiklikler nedeniyle, anlaşmanın yeni şartları karşılayamadığı ve ciddi iyileştirmeler yapılmasına ihtiyaç duyulduğunu” ekledi. Sovyetler Birliği’nin talepleri; 1921 Anlaşmasının gözden geçirilmesi, Boğazlarda Ruslara üs verilmesi ve Montrö Sözleşmesi’nin revizyonu idi. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Postdam Konferansı aşağıdaki hangi tarihte gerçekleştirilmiştir?

1918

1933

1945

1960

1971

Açıklama:

Türk sorunu ve Boğazlar meselesi 13 Temmuz 1945 tarihinde Potsdam’da gayriresmî olarak bir akşam yemeği sırasında tartışıldı. 22 Temmuz tarihinde mesele, Başkan Truman’ın başkanlığını yaptığı altıncı oturum gündemine alındı. Müttefikler, Sovyetlerin Türkiye ile ilgili iddialarını desteklemeyi reddetti. Bu nedenle 1 Ağustos’ta imzalanan Berlin Konferansı’nın Nihai Protokolü, sadece Karadeniz Boğazlarından geçişten bahsetti: “Üç hükûmet modern zamanla uyumsuz olan Sözleşmenin gözden geçirilmesinin gerekli olduğunu kabul etmiştir. Söz konusu meselenin üç hükûmet ve Türkiye arasında doğrudan müzakerelerin konusu olması kararlaştırılmıştır”. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Gürcistan’ın Türkiye’den talep ettiği bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Kars

Aşkale

Oltu

Edirne

Çanakkale

Açıklama:

4 Eylül 1945 tarihinde, Gürcistan Dış İşleri Bakanı G. Kiknadze 7 maddelik “Türkiye Tarafından İlhak Edilen Gürcü Toprakları Hakkında” başlıklı bir başka not yazdı ve Viacheslav Molotov, Andrei Vyshinskiy, Vladimir Dekanozov ve SSCB Dışişleri Bakanlığı Orta Doğu Bölümü Müdürü İvan Samylovskiy’e gönderdi. 3. maddede şu ifadeler yer alıyordu: “1878-1918 sınırlarına dönüş sorunu çözülürse, Gürcistan SSC kendi topraklarının parçası olarak eski Baram bölgesinin güney kısmını ve eski Artvin, Ardahan ve Oltu bölgelerini içeren 12.760 km2yi talep edebilir”. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdaki ülkelerden hangisi BM ilk oturumunda yer almamıştır?

Türkiye

ABD

Sovyetler Birliği

Fransa

İngiltere

Açıklama:

BM Genel Kurulunun ilk oturumu, Londra’da 10 Ocak 1946 tarihinde başladı. ABD Dışişleri Bakanı James Byrnes, SSCB Dışişleri Bakanı Andrey Vyshinskiy ve İngiltere Dışişleri Bakanı Ernest Bevin’in katılımıyla gerçekleşen oturum, yeni örgütün barışa hizmet edebileceği yönünde güçlü bir umut ışığı ortaya çıkardı. Türk Dışişleri Bakanı Hasan Saka, Türk heyetine başkanlık etti. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde ABD’nin Türkiye’yi desteklediğini göstermektedir?

USS Missouri gemisinin İstanbul’a gelmesi

ABD-Türkiye büyükelçilerinin görüşmeleri

ABD Dışişleri bakanının Türkiye ziyareti

ABD’nin Sovyetlere nota vermesi

ABD’nin Türkiye’ye asker göndermesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 6

Soğuk Savaş döneminin ilk Türk Dışişleri Bakanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kazım Karabekir

Cemal Erkin

Faik Hozar

Şürkü Saraçoğlu

Hasan Saka

Açıklama:

Türk hükûmeti Sovyet baskısını başarıyla göğüsledi. Cumhurbaşkanı İnönü, Başbakan Saraçoğlu, Dışişleri Bakanı Saka, Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Cemal Erkin ve diğer yetkililer, Türkiye’nin Sovyet baskısına boyun eğmeyeceğine ve kararlı bir şekilde Sovyet taleplerini geri çevireceğine dair Türk halkına garanti verdiler. Dışişleri Bakanı Saka, Nisan ortalarında bir basın toplantısı düzenledi ve Sovyetler Birliği’nin toprak iddialarına ilişkin soruları cevapladı. Montrö Sözleşmesi’nin gözden geçirilmesi ihtimalinin konuşulması üzerine Saka, ABD, Büyük Britanya ve Türkiye’nin bu konuda aynı fikirde olduğunu ifade etti. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangi ülke Sovyetlerin Türkiye üzerinde etkili olması durumunda, zarar görecek olan ülke olarak tanımlanmıştır?

ABD

Yunanistan

Çin

İngiltere

Hindistan

Açıklama:

Türk-Sovyet anlaşmazlığı, ABD’ye Orta Doğu politikalarını değiştirmesi gerektiğini telkin etti. 21 Ekim’de ABD Dışişleri Bakanlığı Yakın Doğu ve Afrika İşleri Dairesi Başkanı Loy Henderson, stratejik olarak Türkiye’nin, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’da önemli bir faktör olduğunu ve Türkiye’nin geçilmesi hâlinde Sovyetler Birliği’nin, askerî ve siyasi etkisini Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’da kolaylıkla yayabileceğini belirtmekteydi. Türkiye üzerinde kurulacak Sovyet etkisi, Rusların Suriye, Lübnan, Irak, Filistin, Mısır ve Arap yarımadasının ötesine ulaşmasını sağlayacaktı. Henderson’un bakış açısıyla, Türkiye’nin Sovyet etkisine girmesi İran ve Yunanistan için de tehdit oluşturacaktı. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

1947 yılında Sovyetler Birliği Türkiye’nin üzerindeki baskısını arttırmak için hangi ülke ile işbirliği yapmıştır?

İngiltere

Suriye

Yunanistan

İran

ABD

Açıklama:

1947 yılının başlarında Sovyetler Birliği, Hatay sorununu Türkiye üzerinde yeni bir baskı unsuru olarak kullanmak üzere, Suriye’yi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine gitmeye zorladı. Sovyet Maslahatgüzarı Pavel Yershov ile Suriye Büyükelçisi arasındaki ilk görüşmeler, 1947 yılının Ocak ayında Ankara’da büyük bir gizlilik içerisinde gerçekleştirildi. 26 Ocak’ta, Yershov’un verdiği bilgileri değerlendiren Vladimir Dekanozov, ülkesinin Güvenlik Konseyine gitmesi hâlinde Sovyetler Birliği’nin bunu destekleyeceğini, Suriye Büyükelçisine bildirmesi yönünde Sovyet Maslahatgüzarına talimat verdi. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Truman Doktrini olarak adlandırılan açıklamanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Boğazlar sorunu ile ilgili bir çözüm önerisi

Gürcistan’ın tutumu ile ilgili eleştiri

Dönemin Sovyet büyükelçisinin açıklamaları

Türkiye ve Yunanistan’a maddi yardım yapılması

Marhsall-Truman planının detaylarının açıklanması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 10

Türk-Sovyet ilişkileri aşağıdaki hangi yılda normalleşmeye başlamıştır?

1940'lı yıllarda

1950'li yıllarda

1960'lı yıllarda

1970'li yıllarda

1980'li yıllarda

Açıklama:

Türk Sovyet ilişkileri bu sürtüşmelerden sonra 1960’lı yıllarda normale dönmeye başladı. 28 Haziran 1960’da Komünist Parti Genel Sekreteri Kruşçev, Başbakan Cemal Gürsel’e tekrar tarafsızlık çağrısında bulundu. Mayıs 1963’te iki ülke arasında ticaretin geliştirilmesine yönelik bir protokol imzalandı. 1965 yılında Sovyet Dışişleri Bakanı Gromyko Ankara’yı ziyaret etti. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması hangi tarihte feshedilmiştir?

1925

1932

1945

1955

1966

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ve Rusya arasındaki sorunlardan biri değildir?

Montrö Sözleşmesi’nin revizyonu

İngiltere ile yapılan ittifak

Ermenistan’ın toprak kaybetmesi

Boğazlarda Rusya’ya üs verilmesi

1921 Rusya-Türkiye Anlaşması

Açıklama:

Türkiye Dışişleri Bakan Vekili Sumer, İngiltere Büyükelçisi M. Peterson ile bir araya geldi ve Molotov ile Sarper arasında geçen görüşme ile ilgili olarak bilgi verdi. Sumer, İngiltere Büyükelçisine şunları ifade etti: “Molotov, yeni bir anlaşma müzakeresine başlamadan önce, Türkiye ile Rusya arasındaki olağan üstü sorunların çözülmesinin en iyisi olacağı yönündeki fikrini dile getirdi. Bu sorunlar: a) 1921 Rusya-Türkiye Anlaşması (Molotov bu anlaşma çerçevesinde Türkiye’ye bırakılan topraklardan geri çekilmenin baskı altında yapıldığını ve yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söylemiştir), b) Boğazlarda Rusya’ya üs verilmesi, c) Montrö Sözleşmesi’nin revizyonu ile ilgili Rusya ve Türkiye arasında bir anlaşmadır”. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Müttefikler, Sovyetlerin Türkiye ile ilgili iddialarını aşağıdaki hangi konferans/antlaşma/sözleşme ile reddetmiştir?

Berlin Konferansı

Londra Antlaşması

Postdam Konferansı

Montrö Sözleşmesi

1921 Antlaşması

Açıklama:

Jivkov’un 1973’te “Bulgaristan ve SSCB’nin aynı ciğerlerle nefes alan ve aynı damarlarla beslenen tek Türk sorunu ve Boğazlar meselesi 13 Temmuz 1945 tarihinde Potsdam’da gayriresmî olarak bir akşam yemeği sırasında tartışıldı. 22 Temmuz tarihinde mesele, Başkan Truman’ın başkanlığını yaptığı altıncı oturum gündemine alındı. Müttefikler, Sovyetlerin Türkiye ile ilgili iddialarını desteklemeyi reddetti. Bu nedenle 1 Ağustos’ta imzalanan Berlin Konferansı’nın Nihai Protokolü, sadece Karadeniz Boğazlarından geçişten bahsetti. Doğru cevap A’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşmasının feshi sırasında Türk Dışişleri Bakanı kimdi?

Şükrü Saraçoğlu

İsmet İnönü

Selim Sarper

Hasan Saka

Cemil Hasanlı

Açıklama:

19 Mart 1945 günü Sovyetler Birliği tek taraflı olarak 1925 tarihli anlaşmanın “açık şekilde günün şartlarına artık cevap vermediği” gerekçesiyle yenilenmeyeceğini açıkladı. Sovyet tarafı, belgede belirtildiği üzere kısa süre önce Londra’da gerçekleştirilen bir basın toplantısında “Çanakkale Boğazı’nın geleceği ve Türk-Sovyet Anlaşması’nın gözden geçirilmesinin birbiriyle hiçbir bağlantısı olmayan iki farklı konu olduğunu ifade eden” Türkiye Dışişleri Bakanı Hasan Saka ile aynı fikirde değildi. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Sovyetler Birliği’nin Türkiye’den toprak talebini desteklemiştir?

Gürcistan

ABD

Yunanistan

İngiltere

Bulgaristan

Açıklama:

“Türkiye’nin Transkafkasya Cumhuriyetleri’nden Ele Geçirdiği ve İlhak Ettiği Araziler Sorunu” başlıklı ikinci bölümde şu ifadeler kullanılmaktadır: “I. Dünya Savaşı sırasında Türkiye tarafından ele geçirilen Ermeni ve Gürcü toprakları Sovyet-Türk ilişkilerinde ivedilikle çözülmesi gereken bir başka halledilmemiş konudur.” Sonuç olarak, Sovyet Transkafkasya Cumhuriyetleri Ermenistan ve Gürcistan, hazırladıkları belgelerle Sovyetler Birliği’nin toprak taleplerini desteklemiştir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

BM Genel Kurulunun 10 Ocak 1946’daki ilk oturumu nerede gerçekleştirilmiştir?

Paris

İstanbul

Prag

Moskova

Londra

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 17

Sovyetlerin Boğazlara ilişkin son önemli belgesi “Türkiye Büyükelçisine Talimatlar” ne zaman gönderilmiştir?

1921

1936

1948

1957

1960

Açıklama:

16 Şubat 1948 tarihinde, Politbüro Türkiye’ye Alexandr Lavrishev’i Büyükelçi olarak atadı. 29 Mart, 1948’de Politbüro, Dışişleri Bakanlığı tarafından sunulan ve 4. maddesinde Türkiye Büyükelçisinin, Sovyetler Birliği’nin Boğazlardaki pozisyonuna ilişkin sorularının ortaya çıkması hâlinde açıklamasını sınırlı tutmasının belirtildiği “Türkiye Büyükelçisine Talimatlar” başlıklı belgeyi gönderdi. Bu belge, Sovyetlerin Boğazlara ilişkin son önemli belgesiydi. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Sovyetler Birliği, Hatay sorununu Türkiye üzerinde yeni bir baskı unsuru olarak kullanmak üzere hangi ülke ile işbirliği yapmıştır?

Ermenistan

Suriye

Yunanistan

Gürcistan

Mısır

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 19

Truman Doktrini sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

Boğazlara Sovyet üssü kurulması.

Ermenilerin taleplerinden vazgeçmesi

İngiltere ile ilişkilerin bozulması

Türkiye ve Yunanistan’a maddi yardım edilmesi.

Montrö Antlaşmasının revize edilmesi.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 20

Türk-Sovyet ilişkilerini etkileyen Küba krizi hangi iki ülke arasında olmuştur?

Bulgaristan-Sovyetler Birliği

Romanya-Bulgaristan

ABD-Sovyetler Birliği

Yunanistan-ABD

İngiltere-Romanya

Açıklama:

ABD ve Sovyetler Birliği arasındaki Küba krizi, Türk-Sovyet ilişkilerini etkileyen bir diğer gelişme olmuştur. Ekim 1962’de Türkiye’deki Amerikan üslerinin Küba’daki Sovyet füzelerinin kaldırılması karşılığında kapatılacağı söylentileri yayılmıştı. Bu fikrin Beyaz Saray’a yakınlığı ile bilinen Walter Lippman’a ait olduğu düşünülmekteydi. Lippman’ın, The Washington Post gazetesinde 23 ve 25 Ekim tarihlerinde yayınlanan yazıları bu kaynağa dayanıyordu. 16 Ekim tarihinde Başkan John Kennedy, yaptığı kapalı basın toplantısında bu fikri ve gerçekleştirilebileceğini açıklamıştı. Başkan, Sovyet yetkilileriyle yaptığı görüşmelerde, Türkiye’deki füzelerin 4-5 ay içerisinde geri çekileceği sözünü verdi. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı sırasındaki politikasını “müttefik fakat savaşmayan ülke” olarak tanımlamıştır?

Anthony Eden

Archibald Kerr

Edwin Wilson

Viacheslov Molotov

Wayne Bowen

Açıklama:

Amerikalı araştırmacı Wayne Bowen, Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı sırasındaki politikasını “müttefik fakat savaşmayan ülke” olarak tanımlamıştır

Doğru Cevap: E

Soru 22

7 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması’nın feshedileceği, 19 Mart 1945 tarihinde bildirildi. Dönemin Türkiye’nin SSCB’deki Büyükelçisi aşağıdakilerden hangisidir?

Feridun Cemal Erkin

Hasan Saka

Mehmet Münir Ertegün

Selim Sarper

Şükrü Saraçoğlu

Açıklama:

7 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması’nın feshedileceği, 19 Mart 1945 tarihinde bildirildi. Sovyet Dışişleri Bakanı Molotov, Türkiye’nin SSCB’deki Büyükelçisi Selim Sarper’i kabul ederek 1925 yılında imzalanan anlaşmanın iki ülke arasındaki dostluğu geliştirmek açısından önemli olduğunu belirtti.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Potsdam Konferansı'nın başlama tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

20 Nisan 1945

19 Mayıs 1945

1 Haziran 1945

17 Temmuz 1945

8 Ağustos 1945

Açıklama:

Potsdam Konferansı 17 Temmuz 1945 tarihinde başladı

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdaki hangi Sovyet Büyükelçisi, "toprak taleplerinin, Ermeni halkı için birşeyler yapmak gerektiği nedenine dayandığını" açıklamıştır?

G. Arutinov

İ. Samylovskiy

S. Vinogradov

V. Molotov

V. Zubok

Açıklama:

Türkiye’deki Sovyet Büyükelçisi S. Vinogradov, toprak taleplerinin, Ermeni halkı için birşeyler yapmak gerektiği nedenine dayandığını açıklayarak V. Molotov’un tekliflerini teyit etti

Doğru Cevap: C

Soru 25

Kavtaradze raporunda aşağıdaki hangi yörelerin Ermenistan’a verilmesini planladı?

Ardahan ve Artvin

Ardahan ve Oltu

Artvin ve Oltu

Ardahan ve Kars

Artvin ve Kars

Açıklama:

Gürcü Dışişleri Bakanlığı Batum bölgesinin güneyini; Artvin, Ardahan ve Oltu yörelerini istedi. Kavtaradze raporunda son olarak Ardahan ve Oltu’nun Ermenistan’a verilmesini planladı

Doğru Cevap: B

Soru 26

Türkiye'de 1 Kasım 1945 tarihinde aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı olarak görev yapmaktaydı?

Celal Bayar

Cemal Gürsel

Cevdet Sunay

Fahri Korutürk

İsmet İnönü

Açıklama:

1 Kasım 1945 tarihinde, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, TBMM 3. Dönem açılışında bir konuşma yaptı.

Doğru Cevap: E

Soru 27

S. Jananshia ve N. Berdzemshvili tarafından kaleme alınan “Türkiye’ye Karşı Yasal Taleplerimiz Hakkında” başlıklı makale aşağıdaki hangi gazetede yayınlanmıştır?

Communist

Izvestiya

Krasnaya Zvezda

Pravda

Newsweek

Açıklama:

14 Aralık tarihinde Gürcü dilinde yayınlanan Communist gazetesinde Gürcü akademisyenler S. Jananshia ve N. Berdzemshvili tarafından kaleme alınan “Türkiye’ye Karşı Yasal Taleplerimiz Hakkında” başlıklı bir makale yayınlandı. 20 Aralık tarihinde Moskova merkezli Pravda, Izvestiya ve Krasnaya Zvezda gazeteleri bahsedilen makaleyi tekrar yayınladılar.

Doğru Cevap: A

Soru 28

1921 Eylül-Ekim aylarında gerçekleşen Kars Konferansı’nda Türk heyeti başkanlığını aşağıdakilerden hangisi yapmıştır?

Fahrettin Altay

İsmet İnönü

Kazım Karabekir

Refet Bele

Sıtkı Üke

Açıklama:

Komutan Kazım Karabekir Paşa (Birinci Dünya Savaşı sonunda Doğu Cephesi Komutanlığı yapmış olan ve 1921 Eylül-Ekim aylarında gerçekleşen Kars Konferansı’nda Türk heyeti başkanlığını yapan İstanbul milletvekili) şu ifadeleri kullanmıştır:

Doğru Cevap: C

Soru 29

8 Ocak 1946 tarihinde Türkiye Başbakanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cemal Gürsel

Hasan Saka

İsmet İnönü

Nurullah Sümer

Şükrü Saraçoğlu

Açıklama:

8 Ocak 1946 tarihinde Türkiye Başbakanı Şükrü Saraçoğlu, BM Genel Kurulu ilk oturumu öncesinde mevcut durumu Amerikan Büyükelçisi Edwin Wilson ile görüştü:

Doğru Cevap: E

Soru 30

USS Missouri İstanbul’a kaç yılında gelmiştir?

1943

1944

1945

1946

1947

Açıklama:

USS Missouri’nin 6 Nisan 1946 tarihinde İstanbul’a gelişi Sovyetlerin İran’dan çekilmesi kadar sansasyona yol açtı.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Türk sorunu ve boğazlar sorununun tartışıldığı 17 Temmuz 1945’te başlayan konferanstır?

Potsdam

Montrö

Moskova

Yalta

Lozan

Açıklama:

Potsdam Konferansı 17 Temmuz 1945 tarihinde başladı.

Doğru Cevap: A

Soru 32

I. Montrö sözleşmesinin yenilenmesine yönelik bir konferans düzenlenmesi
II. Boğazlar rejiminin Türkiye ve Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerle sınırlanması
III. Boğazlara Sovyet askerlerinin konuşlanması
IV. Türkiye’nin Boğazları koruyamadığı gerekçesi
Yukarıdakilerden hangisi, SSCB’nin Boğazların rejimine yönelik olarak Ağustos 1946 yılında Türkiye’ye verdiği notada, Türkiye’nin itiraz ettiği konulardan biridir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

SSCB’nin Boğazların rejimine yönelik olarak Ağustos 1946 yılında Türkiye’ye verdiği notada, Montrö sözleşmesinin yenilenmesine yönelik bir konferans düzenlenmesi Türkiye’nin itiraz ettiği konulardan biri değildir. Sorunun yanıtı 43-45 sayfalar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

I.Kıbrıs
II.Ermenilerin toprak talepleri
III.Küba krizi
IV.Türkiye’nin NATO’ya girmesi
Yukarıdakilerden hangisi 1960’lı yıllarda Türk Sovyet ilişkilerini etkileyen konular arasındadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sorunun yanıtı "1950-1989 ARASI TÜRK-SOVYET İLİŞKİLERİ" başlığında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi tarafından 1918 yılında Kars ve Ardahan Türkiye’ye geri verilmiştir?

Lenin

Kruşçev

Molotov

Dekanozov

Malenkov

Açıklama:

Kruşçev, Türkiye’den toprak talebi konusunu desteklememiştir. 1918 yılında Lenin tarafından Kars ve Ardahan’ın Türkiye’ye geri verildiği ve bunun doğru bir karar olduğunu düşündüğünü belirtmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Molotov
Kaganoviç
Malenkov
1950-1989 arası Türk-Sovyet ilişkileri dikkate alındığında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Sekreteri Nikita Kruşev yukarıdaki kişilerden hangisinin Türkiye üzerindeki politik görüşlerine karşı çıkmıştır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sovyetler Birliği Komünist Partisi Sekreteri Nikita Kruşev, 1957 yılının Haziran ayında Stalin’in politikalarını gözden geçiren ve Georgi Malenkov, Viacheslav Molotov, and Lazar Kaganoviç’e karşı mücadele etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi 1957 yılının Haziran ayında Stalin’in politikalarını gözden geçiren Sovyetler Birliği Komünist Partisi Sekreteridir?

Kruşev

Molotov

Dekanozov

Malenkov

Çernenko

Açıklama:

1957 yılının Haziran ayında Stalin’in politikalarını gözden geçiren ve Georgi Malenkov, Viacheslav Molotov, and Lazar Kaganoviç’e karşı mücadele etmiş olan Sovyetler Birliği Komünist Partisi Sekreteri Nikita Kruşev'tir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi ABD Dışişleri Bakanlığı’nın 18 Nisan 1945 tarihinde hazırladığı belgede, Montrö Sözleşmesi’nin gözden geçirilmesi konusunda dikkat çektiği konulardan biri değildir?

SSCB’de yaşayan Türklerin ülkeye geri gönderilmesi

Türkiye’nin egemenliği ve bağımsızlığına etkisi

Boğazlar aracılığıyla yapılan ticarete etkisi

Uluslararası güvenlik sistemine uygunluğu

Balkanlar ve Doğu Akdeniz bölgesindeki siyasi ve stratejik etkisi

Açıklama:

“ABD, Montrö Sözleşmesi’nin gözden geçirilmesi konusundaki herhangi bir öneri için tavrını (1) eğer olacaksa Türkiye’nin egemenliği ve bağımsızlığına etkisi, (2) Boğazlar aracılığıyla yapılan ticarete serbestlik prensibi açısından etkisi, (3) uluslararası güvenlik sistemine uygunluğu ve (4) daha geniş olarak Balkanlar ve Doğu Akdeniz bölgesindeki siyasi ve stratejik etkilerini dikkate alarak temellendirmelidir.”

Doğru Cevap: A

Soru 38

1947 yılının başlarında Sovyetler Birliği, Hatay sorununu Türkiye üzerinde yeni bir baskı unsuru olarak kullanmak üzere, hangi ülkeyi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine gitmeye zorlamıştır?

Suriye

İran

Gürcistan

Irak

Ermenistan

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 39

21 Şubat 1985 tarihinde Komünist Parti Politbüronun, Ermeni soykırımının 70. yılı gündemli toplantısını yöneten Sovyet lider aşağıdakilerden hangisidir?

Gorbaçov

Malenkov

Brejnev

Andropov

Çernenko

Açıklama:

21 Şubat 1985 tarihinde Komünist Parti Politbüronun, Ermeni soykırımının 70. yılı gündemli toplantısını Gorbaçov yönetmiş ve bu toplantıda Ermeni Komünist Partisinin 24 Nisan’ın soykırım günü olarak kabulü önerisi görüşülmüştü.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi 1990’lı yıllarda SSCB’nin dağılmasından sonra yaşanan gelişmelerden biri değildir?

Türkiye’nin, Karadeniz ve Kafkaslarda önemi azalmıştır

Türkiye ABD ve NATO’nun stratejik ortağı olmuştur

Türkiye Gürcistan’ın toprak bütünlüğü ve bağımsızlığına destek vermiştir

Türkiye, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Konseyinin temel üyelerinde biri olmuştur

Türkiye Rusya Federasyonu ilişkileri açısından yeni bir dönem başlamıştır

Açıklama:

Sosyalizmin yaşadığı kriz, 1990’lı yıllarda SSCB’nin dağılmasına neden oldu. ABD ve Türkiye arasında Soğuk Savaşı’n başında gelişen iş birliği, stratejik bir ortaklığa dönüştü ve güçlendi. SSCB’nin dağılmasıyla Türkiye, Karadeniz ve Kafkaslarda (Hazar Denizi bölgesinde) daha da önemli bir aktör hâline geldi. Soğuk Savaş’ın sona ermesi, Türkiye Rusya Federasyonu ilişkileri açısından yeni bir dönemi başlatmıştır. Soğuk Savaş’ın zor yılları ardından Türkiye, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Konseyinin temel üyelerinden ve hem siyasi hem iktisadi açıdan en büyük ortaklarından ve bölge ülkelerinden biri olmuştur. Stalin’in politikalarına hedef olmuş olan Türkiye, Gürcistan’ın toprak bütünlüğü ve bağımsızlığına destek veren ilk ülkeler arasında yer almış, ABD ve NATO’nun stratejik ortağı olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 41

II. Dünya Savaşı sonrası Sovyetler Birliği’nin Türkiye’den toprak alarak bu toprağın Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Cumhuriyetlerine katılacağını ilan ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

19 Mart 1945

7 Haziran 1945

18 Haziran 1945

17 Temmuz 1945

18 Ağustos 1945

Açıklama:

Avrupa’da savaşın sona ermesinden hemen sonra, SSCB’de İran, Çin ve Türkiye ile ilgili olarak (müttefiklerle karşı karşıya gelme de göze alınarak) ciddi yayılmacı planlar öngören gizli kararlar alınmıştır. Haziran-Ağustos 1945 döneminde, Sovyetler Birliği Türkiye ile ilgili iddialarını ortaya koymuştur. 7 Haziran’da Dışişleri Bakanı Viacheslav Molotov, Türkiye Büyükelçisi Selim Sarper’i Kremlin’de kabul etmiş ve Doğu Anadolu üzerindeki Sovyet toprak iddialarını açıklamıştır. 18 Haziran 1945 tarihinde, Molotov ve Sarper ikinci kez bir araya gelmişler, Molotov Sarper’i Sovyetlerin Türk Boğazlarında bir askeri üs kurma ve Boğazların ortak kontrolü niyetlerine ilişkin olarak bilgilendirmiştir. 18 Ağustos’ta Sovyet Dışişleri Bakanlığı Türkiye’den alınacak toprak hakkında karar vermiş ve bu toprağın Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Cumhuriyetlerine katılacağını ilan etmiştir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Sovyetler Birliği tarafından Türkiye’ye 17 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması’nın feshedileceği hangi tarihte bildirilmiştir?

19 Mart 1945

7 Haziran 1945

18 Haziran 1945

17 Temmuz 1945

18 Ağustos 1945

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 43

Potsdam Konferansı hangi tarihte başlamıştır?

7 Temmuz 1945

13 Temmuz 1945

17 Temmuz 1945

20 Temmuz 1945

22 Temmuz 1945

Açıklama:

Potsdam Konferansı 17 Temmuz 1945 tarihinde başladı. Üç gün sonra, 20 Temmuz’da, Viacheslav Molotov, İngilizlerin Moskova’ya tevdi edilen 7 Temmuz tarihli Notasına cevap verdi. Muhtemelen Eden ile yaptığı görüşme Molotov’u, Türkiye’den toprak iddialarının ve egemenliğe tecavüzün, Konferans’ta gündeme getirilmesinin zor olacağına ikna etmişti. Cevabında, Sovyet Dışişleri Bakanı, Sovyetlerin Türk Hükûmetiyle görüşmelere girerek Müttefiklerle daha önceki hiçbir anlaşmayı bozmadığını, zira Sovyetleri “Boğazlar konusunu ilgilendirecek” bir ittifak anlaşması imzalamaya davet edenin Türkiye olduğunu açıklamaya çalıştı. Notada Türkiye hükûmetine “bu anlaşmanın sadece Boğazlar ve Sovyetler Birliği’nden ilhak edilen ve 1921 yılında Türkiye’ye katılan topraklar sorununun çözülmesiyle imzalanabileceği bildirildi” deniyordu. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

1 Ağustos 1945’te imzalanan Berlin Konferansı’nın Nihai Protokolü’nde aşağıdakilerden hangisinden bahsedilmiştir?

Kıbrıs’ta Rumlara yapılan baskılar

Ermenistan’ın toprak talepleri

Gürcistan’ın toprak talepleri

Karadeniz Boğazlarından geçiş

Türkiye’nin NATO’ya dâhil edilmesi

Açıklama:

Türk sorunu ve Boğazlar meselesi 13 Temmuz 1945 tarihinde Potsdam’da gayriresmî olarak bir akşam yemeği sırasında tartışıldı. 22 Temmuz tarihinde mesele, Başkan Truman’ın başkanlığını yaptığı altıncı oturum gündemine alındı. Müttefikler, Sovyetlerin Türkiye ile ilgili iddialarını desteklemeyi reddetti. Bu nedenle 1 Ağustos’ta imzalanan Berlin Konferansı’nın Nihai Protokolü, sadece Karadeniz Boğazlarından geçişten bahsetti: “Üç hükûmet modern zamanla uyumsuz olan Sözleşmenin gözden geçirilmesinin gerekli olduğunu kabul etmiştir. Sözkonusu meselenin üç hükûmet ve Türkiye arasında doğrudan müzakerelerin konusu olması kararlaştırılmıştır”. Ertesi gün, ABD Dışişleri Bakanı James Brynes, metni ABD’nin Ankara Büyükelçisi Edwin Wilson’a gönderdi. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği’nin tek taraflı olarak 1925 tarihli anlaşmanın yenilenmeyeceğini açıkladığında Türkiye Dışişleri Bakanlığını yapmaktaydı?

Tevfik Rüştü Aras

Hasan Saka

Şükrü Saraçoğlu

Necmettin Sadak

Fatin Rüştü Zorlu

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 46

Amerikan Savaş gemisi USS Missouri’nin İstanbul’a geliş tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

8 Ocak 1946

10 Ocak 1946

24 Mart 1946

4 Şubat 1946

6 Nisan 1946

Açıklama:

USS Missouri’nin 6 Nisan 1946 tarihinde İstanbul’a gelişi Sovyetlerin İran’dan çekilmesi kadar sansasyona yol açtı. 1944 yılında vefat eden Türkiye’nin Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçisi Mehmet Münir Ertegün’ün naaşını taşıyan savaş gemisinin ziyareti, açıkça ABD’nin Türkiye’nin arkasındaki desteğini gösteriyordu. USS Missouri, Başkan Truman’ın Özel Temsilcisi Alexander W. Weddell ile bir grup gazeteciyi Türkiye’ye getirmişti. Gazetecileri kabul eden Başbakan Saraçoğlu, Türk milletinin “Amerika Birleşik Devleti’nin dostu” olarak ifade edilmesinden gurur duyduklarını ifade etti. Türk milleti bu atfı, İkinci Dünya Savaşın’da gösterdiği bağlılıkla kazanmıştı. Sovyetlerin Boğazlarda askerî üs elde etmesi ile toprak taleplerine ilişkin bir soru üzerine Başbakan, ABD’nin Türkiye’ye yönelik herhangi bir tehdite karşı Türkiye’yi koruyacağını söyledi. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Truman Doktrini kapsamında ABD Kongresi’nin “Yunanistan ve Türkiye’ye Yardıma Dair Kanunu” onayladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?

1945

1946

1947

1948

1949

Açıklama:

ABD Dışişleri Bakanı, Harp ve Donanma Bakanlarıyla yaptığı toplantı temelinde, 27 Şubat’ta Başkan Truman’a bir bilgi notu gönderdi. Notta, Rusların sinir harbi gerçekleştirmek suretiyle, Türk ordusunu mobilize hâlde tutarak ekonomisinde, mevcut zayıf iktisadi yapısıyla uzun süre destekleyemeyeceği bir açığa neden olduğu kayıtlıydı.
Başkan Truman notu ciddiye aldı, aynı gün Yunanistan ve Türkiye’nin ekonomik ve maddi yardım almaya devam edeceğini açıkladı. Truman, dış yardım için tahsis edilen 400 milyon dolardan 150 milyon doların Türkiye’ye ayrılmasını talep etti. Amerikan Başkanı şu şekilde konuştu: “Günümüzde neredeyse her ulus alternatif yollar seçmek durumundadır. Bu, genellikle özgür bir seçim değildir. Birinci yol çoğunluğun iradesine dayanmaktadır. İkinci yol, çoğunluğa cebren dayatılan azınlığın iradesine dayanmaktadır. ABD’nin politikasının, silahlı azınlığın veya dış baskıların boyunduruğuna direnen bağımsız halkların desteklenmesi olduğuna inanıyorum... Bağımsız halklara kendi kaderlerini çizmeleri için yardım etmeliyiz... Bu itibarla, Kongre’den, Yunanistan ve Türkiye’ye yardım edilmesine yetki vermesini talep ediyorum” Bu açıklama Truman Doktrini olarak adlandırıldı. Konunun 22 Nisan’da Senatoda, 9 Mayıs’ta Temsilciler Meclisinde tartışılmasından sonra, Kongre 22 Mayıs 1947’de “Yunanistan ve Türkiye’ye Yardıma Dair Kanunu” onayladı. Ertesi gün Başkan, Türkiye’ye askerî yardıma resmiyet kazandıran kanunu da imzaladı. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

SSCB’nin Eylül 1957’de Türkiye’ye bir Nota göndermesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

İstanbul ve Çanakkale Boğazları sorunu

Türkiye-Ermenistan arasındaki toprak sorunu

Kıbrıs Rumları’na yapılan baskı

Türkiye-Suriye arasındaki toprak sorunu

Türkiye-Gürcistan arasındaki toprak sorunu

Açıklama:

1950’lerin ikinci yarısında, bazı gelişmeler Türk-Sovyet ilişkilerindeki gerilimi arttırdı. Türkiye-Suriye arasındaki toprak sorununa ilişkin planları çerçevesinde, Moskova Eylül 1957’de Ankara’ya bir Nota gönderdi. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

T.C. Başbakanı Süleyman Demirel’in Moskova’ya resmi ziyareti hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1966

1967

1968

1969

1970

Açıklama:

1967 yılında ise Başbakan Süleyman Demirel Moskova’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

21 Şubat 1985 tarihinde Gorbaçov’un yönettiği Komünist Parti Politbüronun reddeddiği öneri aşağıdakilerden hangisidir?

24 Nisan’ın soykırım günü olarak kabulü

Kars’ın SSCB’ye iade edilmesi

İstanbul Boğazı’nın silahsızlandırılması

Hatay’ın Suriye’ye verilmesi

Kıbrıs’ın Yunanistan’a bağlanması

Açıklama:

Mikhail Gorbaçov’un 1980’li yıllarda başa geldiği dönem, Ermeni lobisinin Moskova’da güçlendiği zamana denk gelmişti. Genel Sekreter olmadan önce 21 Şubat 1985 tarihinde Komünist Parti Politbüronun, Ermeni soy kırımının 70. yılı gündemli toplantısını Gorbaçov yönetmiş ve bu toplantıda Ermeni Komünist Partisinin 24 Nisan’ın soykırım günü olarak kabulü önerisi görüşülmüştü. Bu öneri Politbüro temsilcilerince reddedildi. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

17 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması kaç yılında feshedilmiştir?

1943

1944

1945

1946

1947

Açıklama:

Anlaşma 7 Kasım 1945 tarihinde sonlandırılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

I. 1921 Anlaşmasının gözden geçirilmesi
II. Boğazlarda Ruslara üs verilmesi
III. Montrö Sözleşmesi’nin revizyonu
Hangisi ya da hangileri Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması’nın feshedilmesinden sonra Sovyetler Birliği'nin taleplerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Sovyetler Birliği'nin taleplerindendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

I. Artvin
II. Ardahan
III. Oltu
Hangisi ya da hangileri Gürcistan'ın Türkiye'de hak iddia ettiği yerlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Gürcistan'ın Türkiye'de hak iddia ettiği yerlerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

1945 yılı Türk Sovyet diplomatik görüşmelerinin yapıldığı dönemde Türk Dışişleri bakanı kimdir?

Şükrü Saraçoğlu

Hasan Saka

Necmettin Sadak

Fuat Köprülü

Tevfik Rüştü Aras

Açıklama:

Dönemin Dışişleri bakanı Hasan Saka'dır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

I. Sovyetlerin İran’dan çekilmesi kadar sansasyona yol açtı.
II. ABD’nin Türkiye’nin arkasındaki desteğini gösteriyordu.
III. Sıradan bir ziyaretti.
Hangisi ya da hangileri ABD savaş gemisi USS Missouri’nin Türkiye'ye ziyaretine ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 56

Sovyetler Birliği, Türk Dışişleri Bakanlığına “Boğazların Rejimini Düzenleyen
Montrö Boğazlar Sözleşmesi Hakkında” başlıklı Notayı kaç yılında sunmuştur?

1944

1945

1946

1947

1948

Açıklama:

Bahsedilen nota 7 Ağustos 1946’da sunulmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Soğuk savaş döneminde Kongreden dış yardım için tahsis edilen 400 milyon dolardan 150 milyon doların Türkiye’ye ayrılmasını talep eden Amerikan Başkanı hangisidir?

Franklin D. Roosevelt

Harry S. Truman

Dwight D. Eisenhower

John F. Kennedy

Lyndon B. Johnson

Açıklama:

Bahsedilen ABD Başkanı Harry S. Truman'dır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

I. 1945-1947 arasında sürmüştür.
II. Türkiye’yi Amerika’nın stratejik ortağı hâline getirmiştir.
III. Türkiye'yi Soğuk Savaş için başlangıç noktası haline getirmiştir.
Hangisi ya da hangileri Sovyetler Birliği’nin sürdürdüğü yayılmacı politikalara ilişkin doğru ifadelerdendir?

I, II, III

II, III

I, II

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Sovyetler Birliği’nin sürdürdüğü yayılmacı politikalara ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Uzun süren sürtüşme döneminin ardından Türk-Sovyet yakınlaşmasının ilk işaretleri kaçlı yılarda ortaya çıkmıştır?

1940

1950

1960

1970

1980

Açıklama:

Uzun süren sürtüşme döneminin ardından Türk-Sovyet yakınlaşmasının ilk işaretleri 1960’larda ortaya çıktı. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

1960’da Başbakan Cemal Gürsel’e tekrar tarafsızlık çağrısında bulunan Komünist Parti Genel Sekreteri kimdir?

G. Malenkov

N. Kruşçev

L. Brejnev

Y. Andropov

M. Gorbaçov

Açıklama:

Bahsedilen isim N. Kruşçev'dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Sovyet Dışişleri Bakanı Vyaçeslav Molotov, 17 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk
ve Tarafsızlık Anlaşması’nın feshedileceğini hangi tarihte ilan etmiştir?

19 Mart 1945

18 Nisan 1945

19 Mayıs 1945

24 Mayıs 1945

7 Kasım 1945

Açıklama:

Sovyet Dışişleri Bakanı Molotov, üTrkiye’nin SSCB’deki Büyükelçisi Selim Sarper’i kabul ederek 17 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması’nın feshedileceği, 19 Mart 1945 tarihinde bildirildi. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Potsdam Konferansı hangi tarihte başlamıştır?

17 Temmuz 1944

17 Temmuz 1945

17 Temmuz 1946

17 Temmuz 1947

17 Temmuz 1948

Açıklama:

Potsdam Konferansı 17 Temmuz 1945 tarihinde başlamıştır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

1945 yılı Türk - Sovyet diplomatik görüşmelerinin yapıldığı ve krizin tırmandığı dönemde Türk Dışişleri Bakanı aşağıdaki devlet adamlarından hangisidir

İsmet İnönü

Şükrü Kaya Bey

Hasan Saka

Şükrü Saraçoğlu

Selim Sarper

Açıklama:

13.09.1944-10.09.1947 tarihlerinde Türk Dışişleri Bakanlığı görevini Hasan SAKA yürütmekteydi.

Doğru Cevap: C

Soru 64

I. Müttefikler, Sovyetlerin Türkiye ile ilgili iddialarını desteklemeyi reddetti.
II. Söz konusu meselenin üç hükumet ve Türkiye arasında doğrudan müzakerelerin konusu olması kararlaştırıldı.
III. Sovyetlerin Kars- Ardahan- Batum' a ilişkin taleplerinin, Ermenistan lehine çözülmesi gerektiği vurgulandı.
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri 17 Temmuz 1945 tarihinde başlayan Potsdam Konferansında üzerinde uzlaşılan konu/konulardır?

Yalnız I.

Yalnız II.

Yalnız III.

I-II

I-II-III

Açıklama:

Türk sorunu ve Boğazlar meselesi 13 Temmuz 1945 tarihinde Potsdam’da gayriresmî olarak bir
akşam yemeği sırasında tartışıldı. 22 Temmuz tarihinde mesele, Başkan Truman’ın başkanlığını
yaptığı altıncı oturum gündemine alındı. Müttefikler, Sovyetlerin Türkiye ile ilgili iddialarını
desteklemeyi reddetti. Bu nedenle 1 Ağustos’ta imzalanan Berlin Konferansı’nın Nihai Protokolü, sadece Karadeniz Boğazlarından geçişten bahsetti: “Üç hükûmet modern zamanla uyumsuz
olan Sözleşmenin gözden geçirilmesinin gerekli olduğunu kabul etmiştir. Sözkonusu meselenin
üç hükûmet ve Türkiye arasında doğrudan müzakerelerin konusu olması kararlaştırılmıştır” (Berlinskaya: 444). Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

I. Ermeni Meselesi
II. Boğazlar
III. Türkiye’nin Dünya Savaşı sonrasında Sovyetler Birliği’nden ele geçirdiği ve topraklarına kattığı bölgeler
IV. İngiltere ve Amerika karşıtlığı
Sovyetler açısından SSCB ile Türkiye arasındaki herhangi bir uzlaşma, genel itibarıyle hangi iki konuya yönelmekteydi?

I-II

I-III

II-III

I-IV

II-IV

Açıklama:

Sovyetler açısından SSCB ile Türkiye arasındaki herhangi bir uzlaşma, genel itibarıyle iki konuya yönelmekteydi: Boğazlar ve Türkiye’nin Dünya Savaşı sonrasında Sovyetler Birliği’nden ele geçirdiği ve topraklarına kattığı bölgeler (Türk Sovyet İlişkileri, AFP RF, 1-2). Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Yalta Konferansı (Şubat 1945)'nda hangi 3 devlet adamı bir araya gelmiştir?

Vyaçeslav Molotov, Anthony Eden ve Hasan Saka

Şükrü Saraçoğlu, Vyaçeslav Molotov ve Anthony Eden

İsmet İnönü, Winston Churchill ve Joseph Stalin

İsmet İnönü, Franklin Roosevelt ve Joseph Stalin

Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Joseph Stalin

Açıklama:

4 - 11 Şubat 1945'te Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Joseph Stalin'i Livadiya’da bir araya gelmişlerdir. Yalta Konferansı olarak bilinir. Doğru Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Missouri Zırhlısı hangi yıl İstanbul açıklarında demirlemiştir?

1945

1946

1947

1948

1949

Açıklama:

Missouri Zırhlısı Nisan 1946'da İstanbul açıklarına demirlemiştir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Amerika tarafından dış yardım için tahsis edilen 400 milyon dolardan 150 milyon doların Türkiye’ye ayrılmasını talep eden Amerikan Başkanının açıklaması hangi isimle anılmaktadır?

Eğitim ve Doktrin Planı

Stalin Manifestosu

Wilson İlkeleri

Truman Doktrini

Marshall Planı

Açıklama:

Truman, dış yardım için tahsis edilen 400 milyon dolardan 150 milyon doların Türkiye’ye ayrılmasını
talep etti. Amerikan Başkanı şu şekilde konuştu:“Günümüzde neredeyse her ulus alternatif yollar
seçmek durumundadır. Bu, genellikle özgür bir seçim değildir. Birinci yol çoğunluğun iradesine dayanmaktadır. İkinci yol, çoğunluğa cebren dayatılanazınlığın iradesine dayanmaktadır. ABD’nin politikasının, silahlı azınlığın veya dış baskıların boyunduruğuna direnen bağımsız halkların desteklenmesiolduğuna inanıyorum... Bağımsız halklara kendikaderlerini çizmeleri için yardım etmeliyiz... Buitibarla, Kongre’den, Yunanistan ve Türkiye’ye yardım edilmesine yetki vermesini talep ediyorum” Buaçıklama Truman Doktrini olarak adlandırıldı. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

1945-1953 yılları arasında, Sovyetler Birliği bir süper güce dönüşürken Baltıklardan Karadeniz’e kadar olan bölgede Sovyet etkisinden kaçabilen tek ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Ermenistan

Türkiye

Gürcistan

Azerbaycan

Bulgaristan

Açıklama:

1945-1953 yılları arasında, Sovyetler Birliği bir süper güce dönüşürken Türkiye Baltıklardan Karadeniz’e kadar olan bölgede Sovyet etkisinden kaçabilen tek ülke durumundaydı.Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdaki hangisi, soğuk savaş döneminde, Sovyetler birliğinin Türkiye'ye karşı kullandığı konulardan birisi değildir?

Kıbrıs Konusu

Hatay Konusu

Menemen Olayı

Boğazlar

Toprak Talebi

Açıklama:

Soğuk savaş döneminde Sovyetler birliği Türkiye'ye karşı çeşitli konuları gündeme getirerek uluslararası arenada zor durumda bırakmaya çalışmıştır. İzmir'de yaşanan Menemen olayı bunlardan birisi değildir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

1945 yılı Türk Sovyet diplomatik görüşmelerinin yapıldığı dönemde SSCB Komünist Partisi Genel Sekreteri aşağıdaki devlet adamlarından hangisidir?

Stalin

Molotov

Kruşçev

Lenin

Malenkov

Açıklama:

1922-1952 yılları arasında SSCB Komünist Parti Genel sekreteri Stalin olmuştur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Türkiye SSCB diplomatik görüşmelerinin yapıldığı 1945 yılında, SSCB Dışişleri Bakanı aşağıdakilerden hangisidir?

Stalin

Molotov

Lenin

Troçki

Kruşçev

Açıklama:

Dönemin dışişleri bakanı Molotov'dur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi, Truman Doktrininin amaçlarından değildir?

Türkiyeye destek verilmesi

SSCB'nin etki alanının daraltılması

Soğuk savaşta sınırların çizilmesi

Boğazlar rejiminin revize edilmesi

Türkiye ve Yunanistan’a ekonomik destek verilmesi

Açıklama:

Truman Doktrini ABD'nin soğuk savaş politikalarını yönlendirmiştir. Boğazlar bu doktrin içinde yer almamaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Truman Doktrini ne zaman ortaya koyulmuştur?

1945

1946

1947

1948

1949

Açıklama:

Truman Doktrini olarak adlandırılan konunun 22 Nisan’da Senatoda, 9 Mayıs’ta Temsilciler Meclisinde tartışılmasından sonra, Kongre 22 Mayıs 1947’de “Yunanistan ve Türkiye’ye Yardıma Dair Kanunu” onayladı. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi 1960'larda Türk Sovyet ilişkilerini etkileyen konular arasında yer almamaktadır?

Küba Krizi

Kıbrıs

NATO

Ermenistan'ın toprak talepleri

Truman Yardımı.

Açıklama:

Truman Doktrini, 1960'tan önce etkili olmuştur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

I. Türk siyaset çevreleri için beklenmeyen bir gelişme olmuştur.
II. Fesih, 19 Mart 1945 tarihinde bildirilmiştir.
III. “Radikal şekilde değişen uluslararası konjonktür” temel bahanesidir.
Hangisi ya da hangileri 17 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması’nın feshedilmesine ilişkin doğru ifadelerdendir?

I, II, II

II, III

I, II

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi 17 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması’nın feshedilmesine ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

I. Üç hükûmet modern zamanla uyumsuz olan Sözleşmenin gözden geçirilmesinin gerekli olduğunu kabul etmiştir.
II. Sözkonusu meselenin üç hükûmet ve Türkiye arasında doğrudan müzakerelerin konusu olması kararlaştırılmıştır.
III. Tüm boğazlardan geçişten bahsedilmiştir.
Hangisi ya da hangileri 1 Ağustos’ta imzalanan Berlin Konferansı’nda alınan kararlara ilişkin doğu ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

1 Ağustos’ta imzalanan Berlin Konferansı’nın Nihai Protokolü'nde, sadece Karadeniz Boğazlarından geçişten bahsedilmiştir. Diğer öncüller doğrudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

I. Ermenistan
II. Azerbaycan
III. Gürcistan
Hangisi ya da hangileri hazırladıkları belgelerle Sovyetler Birliği’nin Türkiye'den toprak taleplerini destekleyen ülkelerdendir?

I, II

I, III

II, III

Yalnız I

Yalnız II

Açıklama:

Sovyet Transkafkasya Cumhuriyetleri Ermenistan ve Gürcistan, hazırladıkları belgelerle Sovyetler Birliği’nin toprak taleplerini desteklemiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Hangi iki bölge hem Ermenistan hem de Gürcistan'ın hak iddia ettiği yerlerdendir?

Artvin-Oltu

Artvin-Ardahan

Sürmeli-Oltu

Ardahan-Oltu

Ardahan-Sürmeli

Açıklama:

Ardahan ve Oltu hem Ermenistan hem de Gürcistan'ın hak iddia ettiği yerlerdendir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

I. ABD’nin Türkiye’nin arkasındaki desteğini gösteriyordu.
II. Ruslar, Sovyetler Birliği’ne karşı bir askerî-siyasi gösteri olarak tanımlıyordu.
III. Sovyetlerin İran’dan çekilmesi kadar sansasyona yol açtı.
ABD savaş gemisi USS Missouri’nin 6 Nisan 1946 tarihinde İstanbul’a gelişine ilşkin hangisi ya da hangileri doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi USS Missouri’nin 6 Nisan 1946 tarihinde İstanbul’a gelişine ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Ermenilerin Sovyet Ermenistan’a ve SSCB’ye iadesini talep ettikleri Türk ilerinden biri değildir?

Kars

Ardahan

Van

Erzurum

Trabzon

Açıklama:

Tüm yabancı Ermeni kuruluşları, istisnasız şekilde, Kars, Ardahan, Erzurum, Trabzon ve Bitlis’in Sovyet Ermenistan’a ve SSCB’ye iadesini talep etmişlerdir. Van bu illerden değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

I. Kendini ve tüm diğer ülkeleri Bolşevik ve Slav saldırganlığından koruma amacını güdüyordu.
II. Sovyet liderleri oldukça rahatsız etmişti.
III. Yalnızca Türkiye’yi savunma isteğininden ibaretti.
Hangisi ya da hangileri ABD'nin Türkiye'ye mali/askerî desteğine ilişkin doğru ifadelerdendir?

I, II, III

I, II

Yalnız III

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Mali/askerî desteğini Türkiye’ye doğru genişleten Amerika yalnızca Türkiye’yi
savunma isteğini değil, aynı zamanda kendini ve tüm diğer ülkeleri Bolşevik ve Slav saldırganlığından koruma amacını da güdüyordu. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi SSCB ile Türkiye arasında yaşanan sorunların sonuçlarından biri değildir?

SSCB geri adım atmıştır.

Türkiye'nin Batı ile entegrasyonuna neden olmuştur.

SSCB politikası, Türk-Sovyet ilişkilerini Soğuk Savaş için bir deneme alanı hâline
getirmiştir.

SSCB, toprak talebinden vazgeçmemiştir.

Türkiye bu teste başarıyla dayanmıştır.

Açıklama:

30 Mayıs 1953’te Molotov yaptığı açıklamayla "Sovyet Hükümeti SSCB’nin Türkiye üzerinde herhangi bir toprak talepleri olmadığını teyid etmektedir.” demiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Sorunlu bir dönemin ardından Türk-Sovyet yakınlaşmasının ilk işaretleri kaçlı yıllarda ortaya çıkmıştır?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

Uzun süren sürtüşme döneminin ardından Türk-Sovyet yakınlaşmasının ilk işaretleri 1960’larda ortaya çıktı. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Türk-Sovyet ilişkilerinin normalleşme sürecinde yaşanılan gelişmelerden biri değildir?

İki ülke arasında ticaretin geliştirilmesine yönelik bir protokol imzalandı.

Sovyet Dışişleri Bakanı Gromyko Ankara’yı ziyaret etti.

Sovyet Bakanlar Konseyi Sözcüsü Alexei Kosygin Türkiye ziyaretinde bulundu.

Başbakan Süleyman Demirel Moskova’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.

Kıbrıs’taki gelişmeler ve Türkiye’nin Kıbrıs politikası Sovyet liderleri tarafından
mercek altına alındı.

Açıklama:

Türk Sovyet ilişkilerinde olumsuz gelişen bir diğer konu Sovyetlerin Kıbrıs sorunu karşısındaki Türkiye karşıtı tutumları olmuştur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Türkiye-Rusya arasında 7 Kasım 1945'de yapılan anlaşmanın içeriği aşağıdakilerden hangisidir?

Türk-Sovyet Dostluk Anlaşması

Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması’nın feshi

Türk-Sovyet Barış Anlaşması

Türk-Sovyet ticari işbirliğinin bozulması

Doğu Anadolu'daki Artvin ve Kars şehirlerinin Rusya'ya verilmesi konulu anlaşma

Açıklama:

Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Anlaşması 7 Kasım 1945 tarihinde sonlandırıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdaki maddelerden hangisi 1945 yılında Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında gerçekleşen ikili görüşmelerde Sovyetler Birliği’nin öne sürdüğü konular arasında yer almaz?

Rusya’nın kayıtsız şartsız ittifak anlaşması isteği

Türkiye’nin doğu sınırlarının gözden geçirilmesi

1921 Anlaşması’nın gözden geçirilmesi

Boğazlarda Ruslara üs verilmesi

Montrö Sözleşmesi’nin revizyonu

Açıklama:

Rusya’nın kayıtsız şartsız ittifak anlaşması isteği

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi 1945 yılında Sovyetler Birliği’nin Türkiye’ye yönelik baskı siyasetlerinden birisi değildir?

Türk-Sovyet sınırında Sovyet askerlerinin takviye edilmesi

Stalin’in Gürcü ve Ermenilerin toprak taleplerini reddetmesi

Radyoda ve basında yürütülen Türk karşıtı kampanya

Türk toprakları üzerinde Ermenistan ve Gürcistan’ın taleplerinin teşvik edilmesi

Türkiye’ye karşı Sovyetler Birliği’nin sürdürdüğü ‘sinir harbi’

Açıklama:

Stalin’in Gürcü ve Ermenilerin toprak taleplerini reddetmesi

Doğru Cevap: B

Soru 89

Ruslar Kars bölgesindeki toprakları hangi anlaşma ile terk etmişlerdir?

Gümrü Anlaşması

Ankara Anlaşması

Kars Anlaşması

Mudanya Mütarekesi

Lozan Anlaşması

Açıklama:

Kars Anlaşması

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıdaki gerekçelerden hangisi Türkiye’yi Amerika’nın stratejik ortağı hâline getirmiştir?

Almanların Çekoslavakya’yı işgali

İtalyanların Arnavutluk’u işgal etmesi

Alman kuvvetlerinin Yunanistan ve Bulgaristan sınırlarına ilerlemeleri

Sovyetler Birliği’nin 1945-1947 arasında sürdürdüğü yayılmacı politikaları

Sovyetler Birliği’nin İranı işgali

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin 1945-1947 arasında sürdürdüğü yayılmacı politikaları

Doğru Cevap: D

Soru 91

Sovyetler Birliği, Türkiye’den toprak talebinden resmî olarak hangi tarihte vazgeçmiştir?

1945

1946

1947

1948

1953

Açıklama:

1953

Doğru Cevap: E

Soru 92

1947 yılında Amerika tarafından, Yunanistan ve Türkiye’ye ekonomik ve askeri yardım yapılmasına yönelik alınan karar ne olarak adlandırılmıştır?

Truman Doktrini

Gerasimov Doktrini

Monroe Doktrini

Eisenhower Doktirini

Trump Doktrini

Açıklama:

Truman Doktrini

Doğru Cevap: A

Soru 93

Aşağıdaki Sovyet liderlerden hangisi Türkiye’den toprak talebi konusunu desteklememiştir?

Josef Stalin

Vyaçeslav Molotov

Nikita Kruşçev

Vladimir Dekanozov

Georgiy Malenkov

Açıklama:

Nikita Kruşçev

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Transkafkasya Sovyet Cumhuriyetleri Ermenistan ve Gürcistan’ın 1945-1953 yılları arasında Türkiye’den talep ettiği şehirler arasında yer almaz?

Kars

Ardahan

Artvin

Kahramanmaraş

Bitlis

Açıklama:

Kahramanmaraş

Doğru Cevap: D

Soru 95

Uzun süren sürtüşme döneminin ardından Türk-Sovyet yakınlaşmasının ilk işaretleri hangi yıl(lar)da ortaya çıkmıştır?

1946

1947

1948

1949

1960’larda

Açıklama:

1960’larda

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

Rusya’nın, Bağımsız Devletler Topluluğu'nu (BDT) kurma nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?

Avrasya’da yeni Cumhuriyetlerin merkezkaç kuvvetten kopma eğilimlerini engellemek

Bölgenin enerji kaynaklarındaki hâkimiyetini sürdürmedeki kararlılığını ortaya koymak

Avrupa’da İspanya-Portekiz ittifakının Rusya’nın Slav dünyasını etkisi altına almasını önlemesi

NATO’nun genişlemesine ve Rusya ana vatanını tehdit etmesine karşı bir kalkan olarak kurgulanması

Tacikistan’ın, Çecenistan ve Afganistan’da ortaya çıkan radikal İslami hareketlerin domino etkisi yapmasını önlemek

Açıklama:

Birinci husus olarak Yeni Rusya BDT’yi kurarken Batı’da modern ve kendisinden daha gelişmiş bir Avrupa, Pasifik ekseninde Çin, Japonya, Kore ve Avrasya da yeni Cumhuriyetlerin merkezkaç kuvvetten kopma eğilimleri ile karşı karşıya kalmıştır. İkinci bir husus olarak Rusya, bu bölgenin enerji kaynaklarındaki hâkimiyetini sürdürmedeki kararlılığını ortaya koymaktadır. Üçüncü parametre ise Tacikistan’ın, Çecenistan ve Afganistan’da ortaya çıkan radikal İslami hareketlerin, Dışişleri Bakanı Primakovun deyimi ile, domino etkisi yapmasını önleyerek, ekonomik ve coğrafi etkinliğin devamı olarak öngörülmesidir. Dördüncü parametre ise Avrupa’da Alman-Fransız ittifakının Ukrayna, Belarus ve Baltık ekseninde ilerleyerek Rusya’nın Slav dünyasını etkisi altına almasını önlemektir. Beşinci unsur ise BDT Avrupa Atlantik ittifakının devamı olarak yorumlanan NATO’nun genişlemesine ve Rusya ana vatanını tehdit etmesine karşı bir kalkan olarak kurgulanmıştır (Caşın, 2006).

Doğru Cevap: C

Soru 2

SSCB’nin dağılmasını takip eden süreçte karşılaştığımız Klasik realizm ve Neorealizm arasında devletin davranışlarının hangi siyasal felsefe yaklaşımını temel alacağı noktasında farklılıklar bulunmaktadır. Bu doğrultuda uluslararası düzeni sarsan tehditlere karşı neorealistler tarafından çıkarımlarda bulunulmaktadır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, aşağıdakilerden hangisi bu çıkarımlar arasında yer almaz?

Uluslararası politikada yaşanan güç dengesi

Devletlerin uluslararası politikada temel aktör olması

Uluslararası politikanın anarşi durumundan kaynaklanması

Devletlerin güvenlik riski hissettikleri durumlarda güçlerini yükseltmesi

Güvenlik ihtiyacı olduğunda devletin bunu gerçekleştirmek için tüm gücünü maksimize etmesi

Açıklama:

Bu açıdan bakıldığında Rusya’nın Orta Asya ülkeleri politikasının temel değişim sürecinde, uluslararası politikada yaşanan güç dengesinin önemli bir rolü olduğu değerlendirilmektedir. Bu güç dengesindeki dönüşüm, Rusya’nın Orta Asya coğrafyasında tarihsel süreçteki hâkimiyet teorisini ciddi anlamda etkilemiştir. Günümüze gelen süreçte bu coğrafyada Rusya, başta Çin olmak üzere bölgede etkin olan devletler ile bölgesel güç dengesi sorununu yaşamaya başlamıştır. Rus dış politikası realist paradigma açısından incelendiğinde, son zamanlarda yaşanan gerileme görülmektedir. Bu doğrultuda Rus dış politikasının BDT bölgesine odaklanması ve tekrar nükleer süper güç konumunu sürdürmesi gerektiği öne sürülmektedir (McFaul, 2001).

Doğru Cevap: A

Soru 3

Atlantikçi Okulun yaklaşımına göre; Rusya'nın güvenlik eksenli dış politikasında aşağıdaki hangi unsur ön plan çıkmaktadır?

Batı demokratik modellerini takip etmek

Salt ekonomik değerlerin yüceltilmesini ön plana almak

NATO ve AB gibi kurumlar ile işbirliğini prensip edinmek

Liberal değerleri ön plana çıkaran bir yönetim yaklaşımı sergilemek

Terörizme karşı ortak mücadele gibi yapıcı liberal kuramı takip etmek

Açıklama:

Atlantikçi görüş, Avrasyacıların sıklıkla atıf yaptığı “uluslararası ilişkilerin jeopolitik ve stratejik boyutlarını” gözden kaçırması yönüyle eleştirilmektedir. Salt ekonomik değerlerin yüceltilmesini ön plana alan bu yaklaşım, Rusya’nın güvenlik eksenli dış politikasından farklı bir yöne ağırlık verilmesi sonucunu doğurmaktadır (Arbatov, 1993).

Doğru Cevap: B

Soru 4

Rusya, Soğuk Savaş sonrasında küreselleşen dünya ekonomisinde insan hakları ve demokratikleşme hareketleri ile ve Avrupa-Atlantik bölgesinde eski “sosyalist” coğrafyanın kapitalist ekonomik sisteme eklemlenmesinin askerî boyutunu teşkil eden NATO ile bütünleşmenin sonuçlarını büyük bir dikkatle takip etmiştir. Diğer yandan, Asya-Pasifik bölgesinde Çin ve Japonya ekonomilerinin önem kazanmaları, Rus dış politikasını da yakından etkilemiştir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Rus siyasal elitin bu noktada takip etmediği husus aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal esasları benimsemek

Daha katılımcı ve özgür olmak

İdeolojik denklemden uzaklaşmamak

Batı ile geleneksel ayrılıklarını ortadan kaldırmak

Batı ile siyasal ve ekonomik entegrasyonu desteklemek

Açıklama:

Rus siyasal eliti bu noktada; ideolojik denklemden uzak, liberal esasları benimseyen, daha demokratik, şeffaf, katılımcı ve özgür bir Rus siyasal modelini kurmak için Batı ile yakın güvenlik ve ekonomi düzleminde işbirliğinin geliştirilmesi ana fikrinde yoğunlaşmıştır. Bu noktada Atlantikçi Okul’un temel dış politika eğilimi, Rusya’nın Batı ile geleneksel ayrılıklarını ortadan kaldırmak, siyasal ve ekonomik entegrasyonu desteklemek olmuştur. Yeltsin dönemi Rus dış siyasetinde Atlantikçi görüş hâkim unsur olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 5

ABD ile 1993 tarihinde stratejik öneme sahip START-II (Stratejik Nükleer Silahların Azaltılması) Antlaşmasını imzalayan Yeltsin iktidarı, ABD’yi artık düşman olarak görmediğini öngören Camp David Protokolü’nü ne zaman imzalamıştır?

1991

1992

1993

1994

1995

Açıklama:

Yeltsin, Soğuk Savaş’ın sona erdiğini ve Rusya’nın artık ABD’yi düşman olarak görmediğini öngören 1992 tarihli Camp David Protokolü’nü imzaladığı gibi, iki ülke arasındaki stratejik öneme sahip START- II Stratejik Nükleer Silahların Azaltılması Antlaşması’nı da 1993 tarihinde imzalamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Atlantik Okulu, Rusya’nın tehdit algılamasının Soğuk Savaş sürecinde düşman olarak tanımladığı NATO ve Batı’dan değil, Çin ve Orta Asya’da radikal İslam’ın yayılmacı kimliğinden kaynaklandığı hipotezini benimsemesi sonucunda Rusya, eski Varşova Paktı üyelerini kaybettiği gibi bu devletlerin silah pazarını da NATO ve ABD’ye kaptırmıştır. ABD’nin savunma bütçesini artırması, hegemonik tek güç olma iddiası iki ülke arasında gerginliği artırmıştır.
Yukarıdaki bu açıklama göre, ABD aşağıdaki hangi bölgeyi yeni yaşam alanı olarak görmüştür?

Kafkasya

Balkanlar

Karadeniz

Uzak Doğu

Doğu Avrupa

Açıklama:

ABD başlangıçta “Russia first” (önce Rusya) politikası bağlamında, Rusya’da siyasal ve ekonomik istikrarın ABD için yaşamsal değer taşıdığı fikrini savunmuş ancak daha sonra 1996 tarihinde bu yaklaşımda değişikliğe giderek, Kafkasya ve Orta Asya’yı yeni yaşam alanı olarak tanımlamıştır. Bu durum, Rusya’nın Washington karşısında dış politika önceliklerini yeniden belirlemesi fikrini güçlendirmiştir (Caşın, 2006).

Doğru Cevap: A

Soru 7

Atlantik Okulu, Rusya’nın tehdit algılamasının Soğuk Savaş sürecinde düşman olarak tanımladığı NATO ve Batı’dan değil, Çin ve Orta Asya’da radikal İslam’ın yayılmacı kimliğinden kaynaklandığı hipotezini benimsemesi sonucunda Rusya’yı tedirgin eden bazı gelişmeler olmuştur.
Yukarıda yer alan açıklamalara göre, aşağıdakilerden hangisi Rusya’nın karşılaştığı durumlardan biri ile ilgili olarak yanlış bilgi içermektedir?

NATO Kafkasya ve Orta Asya bölgelerinde etkili olmuştur.

Pembe Devrimler Ukrayna ve Gürcistan’ı etkisi altına almıştır

11 Eylül sonrasında Afganistan’da NATO askerî gücü yer almıştır.

NATO kısa sürede Doğu Avrupa ekseninde Rusya sınırlarına doğru genişlemiştir.

Rusya eski Varşova Paktı üyelerini ve bu devletlerin silah pazarını da NATO ve ABD’ye kaptırmıştır.

Açıklama:

NATO kısa sürede Doğu Avrupa ekseninde Rusya sınırlarına doğru genişlerken Balkanlar ve Karadeniz- Kafkasya bölgesinde etkili olmuştur. Özellikle Pembe Devrimlerin Ukrayna ve Gürcistan’ı etkisi altına alması, 11 Eylül sonrasında Afganistan’da NATO askerî gücünün yer alması Rusya için diğer endişe kaynağı gelişmeler olmuştur. Rusya bu noktada, eski Varşova Paktı üyelerini kaybettiği gibi bu devletlerin silah pazarını da NATO ve ABD’ye kaptırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Yeltsin dönemi Rus dış siyasetinde Atlantikçi görüş hâkim unsur olmuştur. Bunun sonucunda Rusya’nın karşılaştığı olumsuz durumlar sonucunda Dışişleri Bakanlığına Avrasyacı Okul’un Dışişleri Bakanı atanmıştır. Yapılan bu değişiklik Rus dış politikasındaki dönüşün önemli bir göstergesi olarak yorumlanmıştır. Bu yeni dönemde Rus dış politikası, Amerikan hegemonyasına karşı duruşun, Avrasya ve BDT ekseni ile dengelenmesiyle tanımlanmaktadır.
Yukarıda yer alan açıklamalara göre, bu dönemde atanan Rusya "dış işleri bakanı" aşağıdakilerden hangisidir?

Boris Yeltsin

Vladimir Putin

Andrei Kozirev

Yevgeni Primakov

Eduard Şevardnadze

Açıklama:

Yeltsin iktidarının 1996-99 yılları arasındaki döneminde, Orta Doğu ve Çin ilişkilerinden sorumlu KGB şefi Yevgeni Primakov’un 1996 Ocak ayında, Batı yanlısı ve liberal dış politika yürütmekle Duma (Rusya Parlamentosu’nun alt kanadı) tarafından eleştirilen Kozirev’in yerine Dışişleri Bakanlığına atanması, Rus dış politikasındaki dönüşün önemli bir göstergesi olarak yorumlanmıştır. 1996 yılında Yevgeni Primakov’un Dışişleri Bakanlığına gelişiyle başlatılan bu yeni dönemde Rus dış politikası, Amerikan hegemonyasına karşı duruşun, Avrasya ve BDT ekseni ile dengelenmesiyle tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Yeltsin hükümetinin ikinci defa seçilmesinden sonra yapılan antlaşmalar ile Rusya’da, bölgesel otonomi yolunda reformların gerçekleştirildiği, merkezî yönetimin güçlendirildiği, ekonomik entegrasyon ve merkezî vergilendirmenin hayata geçirildiği ileri sürülmüştür. 1997 ekonomik krizinin ise bu yapılanmayı yavaşlattığı, Kafkaslardaki Çeçenistan savaşının ülkenin toprak bütünlüğü ve Rus ordusunun harekât yeteneği ve imajını sorgular hâle getirdiği belirtilmiştir. Dönemin Dışişleri Bakanı Yevgeni Primakov’un yaptığı açıklamalarda, federal yapının bu durumdan olumsuz etkilendiği öne sürülmüştür.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Rusya, bütün bu olumsuz gelişmeler karşısında ve Batı’nın eski Sovyet coğrafyasındaki artan baskıları sonucunda aşağıdakilerden hangi uygulamayı sistematik olarak devreye sokmuştur?

Atlantikçi Görüş

Avrasyacı Görüş

Renkli Devrimler

Yakın Çevre Doktrini

Glasnost ve Perestroyka

Açıklama:

Rusya, bütün bu olumsuz gelişmeler karşısında ve Batı’nın eski Sovyet coğrafyasındaki artan baskıları sonucunda “Near Abroad - Yakın Çevre” doktrinini, sistematik olarak devreye sokmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Rusya Federasyonu-Ukrayna-Beyaz Rusya (Belarus), 8 Aralık Minsk Antlaşması çerçevesinde SSCB yönetimi ile ilişkilerin sona erdiğini açıklamıştır. Bu yeni statü, BDT’nin kurulmasını ve hukuken 15 bağımsız devletin egemenliğini kazanmasını gündeme getirmiştir. Bağımsız Devletler Topluluğu Kuruluş Antlaşmasın’da “SSCB’nin bir uluslararası hukuk süjesi ve jeopolitik gerçeklik olarak varlığının sona erdiği” ifade edilmiştir.
Yukarıdaki bilgilere göre, oluşturulan Bağımsız Devletler Topluluğu’na aşağıdaki ülkelerden hangisi ilk kuruluş aşamasından itibaren hiç katılmamıştır?

Estonya

Ukrayna

Gürcistan

Ermenistan

Beyaz Rusya

Açıklama:

Bu yeni ve radikal oluşumdaki ekonomik, askerî ve siyasal tercihlerini AB ve NATO istikametinde kullanan üç Baltık ülkesi Letonya, Litvanya ve Estonya başından itibaren BDT’ye katılmamıştır. Örgüte 11 Cumhuriyetin katılması ile, 21 Aralık 1991 Almaata Deklarasyonu’yla hukuki olarak genişleyen katılım sürecine, 1993’te Gürcistan da iştirak etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Rusya'nın bağımsız devletler topluluğunu kurmasının nedenlerinden biri değildir?

Bölgenin enerji kaynaklarındaki hâkimiyetini sürdürmedeki kararlılığı

Tacikistan’ın, Çecenistan ve Afganistan’da ortaya çıkan radikal İslami hareketlerin önlenmesi

Alman-Fransız ittifakının Ukrayna, Belarus ve Baltık ekseninde ilerleyerek Rusya’nın Slav dünyasını etkisi altına almasının önlenmesi

NATO’nun genişlemesine destek vermek istemesi

Rusya gerektiğinde BDT bölgesinde ortaya çıkabilecek bir güç zafiyetine karşı, nükleer gücün kullanılması seçeneğine başvurması

Açıklama:

BDT Avrupa Atlantik ittifakının devamı olarak yorumlanan NATO’nun genişlemesine ve Rusya ana vatanını tehdit etmesine karşı bir kalkan olarak kurgulanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Rusya’nın temel dış politik yönelimi Batı’ya doğru olmalıdır ve bu çerçevede Rusya, Batı’yla olan ekonomik işbirliğini hızla tamamlamalıdır. Rusya Federasyonu bu amaç doğrultusunda ‘çatışmacı’ dış politika tutumundan vazgeçmelidir.
Yukarıda bahsedilen politika aşağıdakilerden hangisidir?

Slav görüşü

Atlantikçi görüş

Soğuk savaş anlayışı

BDT yapılanması

Putin anlayışı

Açıklama:

Rus dış politikasındaki Atlantikçi paradigmaya göre, Rusya’nın temel dış politik yönelimi Batı’ya doğru olmalıdır ve bu çerçevede Rusya, Batı’yla olan ekonomik işbirliğini hızla tamamlamalıdır. Rusya Federasyonu bu amaç doğrultusunda ‘çatışmacı’ dış politika tutumundan vazgeçmelidir. Atlantikçilere göre Rusya’nın bu dış politik tutumu, ülkenin uluslararası sisteme entegre olmasını engellemiş, Rusya’yı düşman ülke algılamasından öteye götürmemiştir (Saraç, 2008: 65). Atlantikçiler, uluslararası demokratik değerler ve ekonomik determinizm temelinde hareket etmektedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Rusya’nın Avrasyacı kimliğini Batı’da ve Asya arasında dengelenmiş politik bir tutum tanımlayan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Pragmatik Avrasyacılık

Atlantik Okulu

Slavizm

Yeni Avrasyacılık

Dugin Anlayışı

Açıklama:

Pragmatik Avrasyacılık, Rusya’nın Avrasyacı kimliğini Batı’da ve Asya arasında dengelenmiş bir politik tutum olarak ifade etmektedir. Yeni Avrasyacılık, Batı karşıtlığı çerçevesinde Rus kimliğinin inşasını hedeflemektedir. Medeniyetlerarası Avrasyacılık ise Asya’daki diğer uluslarla ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini savunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Gürcistan BDT oluşumundan aşağıdaki hangi tarihte resmen ayrılmıştır?

15 Eylül 2008

8 Ağustos 2012

12 Ağustos 2008

5 Ekim 2015

11 Eylül 2001

Açıklama:

Gürcistan Rusya’nın askerî harekatından sonra, 12 Ağustos 2008’de bu ittifaktan ayrıldığını bildirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

BDT’nin kurucu antlaşması aşağıdaki hangi tarihte yapılmıştır?

9 Aralık 1998

22 Ocak 1990

8 Ağustos 2005

8 Aralık 1991

5 Ekim 1990

Açıklama:

BDT’nin kurucu antlaşması, 8 Aralık 1991 tarihinde Belarus’un Minsk kentinde; Ukrayna, Rusya Federasyonu ve Belarus Devlet Başkanları tarafından imzalanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

I. Devlet Başkanları Konseyi
II. Hükümet Başkanları Konseyi
III. Parlamentolararası Asamble
IV. Ekonomik Mahkeme
V. Dışişleri Bakanları Konseyi
Yukarıdakilerden hangileri BDT'nin başlıca organları arasında yer alır?

I, II, III, IV, V

II, III, IV

I, III, V

II, IV, V

I, II, III, V

Açıklama:

BDT’nin başlıca organları; Devlet Başkanları Konseyi (DBK), Hükümet Başkanları Konseyi (HBK), Parlamentolararası Asamble, Ekonomik Mahkeme, Dışişleri Bakanları Konseyi, Savunma Bakanları Konseyi ve Sınır Korumaları Komutanları Konseyidir. Ayrıca yaklaşık 70 adet yan ve koordinasyon kuruluşu faaliyet göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi BDT'nin gözlemci üyesidir?

Moldova

Türkmenistan

Azerbeycan

Kazakistan

Ukrayna

Açıklama:

Türkmenistan BDT'nin gözlemci üyesidir

Doğru Cevap: B

Soru 18

Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) alanında dış tehditlere karşı güvenliği sağlamak amacıyla,
15 Mayıs 1992’de imzalanan Kolektif Güvenlik Anlaşmasına (KGA) aşağıdaki ülkelerden hangisi katılmamıştır?

Ermenistan

Kazakistan

Kırgızistan

Tacikistan

Azerbeycan

Açıklama:

Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) alanında dış tehditlere karşı güvenliği sağlamak amacıyla, 15 Mayıs 1992’de Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya Federasyonu, Tacikistan ve Özbekistan arasında Kolektif Güvenlik Anlaşması (KGA) imzalanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

I. Beyaz Rusya
II.Kazakistan
III.Kırgızistan
IV.Rusya
V. Tacikistan
Avrasya Ekonomik Topluluğu (AET) yukarıdaki ülkelerin hangilerinin gümrük birliğinin oluşmasının tamamlanması ve daha sonra da ortak ekonomik alanın kurulmasını hedefleyen bir kurum olarak planlanmıştır?

I, II, IV,V

II, III,V

I, III, V

II, III, IV

I, II, III, IV,V

Açıklama:

Avrasya Ekonomik Topluluğu (AET), Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya, Tacikistan’ın gümrük birliğinin
oluşmasının tamamlanması ve daha sonra da ortak ekonomik alanın kurulmasını hedefleyen bir kurum olarak planlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

I. Mavi Akım Projesi
II.Güney Akım Projesi
III.Samsun- Adana Boru Hattı Projesi
IV.Mersin Akkuyu Nükleer Santral inşası
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye-Rusya enerji ilişkileri arasında yer alır?

I, II, III

II, III,IV

I, II, III, IV

I, III,IV

I, II

Açıklama:

Türkiye-Rusya enerji ilişkileri,
• Mavi Akım Projesi,
• Güney Akım Projesi,
• Samsun- Adana Boru Hattı Projesi,
• Mersin Akkuyu Nükleer Santral inşası,
olarak dört ayrı sektörde faaliyet göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

“Glasnost ve Perestroyka - Yeniden Yapılanma ve Açıklık’’ aşağıdaki hangi lider başlatmıştır?

Gorbaçov

Medvedev

Putin

Stalin

Yeltsin

Açıklama:

Rusya, özetle, başlangıçta Gorbaçov’un başlattığı “Glasnost ve Perestroyka - Yeniden Yapılanma ve Açıklık’’ politikasındaki demokratikleşme sürecinde acı reçeteyi uygulayarak merkezî ekonomik modelden, liberal sisteme geçişte hiper enflasyonun neden olduğu bir sancılı geçişi yaşamak zorunda kalmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Dünya enerji fiyatlarındaki artış trendini iyi takip ederek ülkesini kurtarmayı başaran Rus lider aşağıdakilerden hangisidir?

Gorbaçov

Kruşçev

Lenin

Putin

Yeltsin

Açıklama:

Vladimir Putin yönetimi ülkesini, dünya enerji fiyatlarındaki artış trendini iyi takip ederek kurtarmayı başarmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Rusya nüfusu dünya nüfusu içinde kaçıncı sıradadır?

Açıklama:

Rusya nüfusu dünya nüfusu içinde 8. sıradadır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Rusya’nın Orta Asya ile ilişkisi aşağıdaki hangi alanlar üzerine odaklanmaktadır?

Çevre ve güvenlik

Ekonomi ve güvenlik

Enerji ve güvenlik

Teknoloji ve güvenlik

Ulaşım ve güvenlik

Açıklama:

Rusya’nın Orta Asya ile ilişkisi enerji ve güvenlik üzerine odaklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Asya-Pasifik bölgesinde hangi ülkelerin ekonomilerinin önem kazanmaları, Rus dış politikasını yakından etkilemiştir?

Çin ve Japonya

Çin ve Kore

Çin ve Hindistan

Kore ve Japonya

Kore ve Hindistan

Açıklama:

Diğer yandan, Asya-Pasifik bölgesinde Çin ve Japonya ekonomilerinin önem kazanmaları, Rus dış politikasını da yakından etkilemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdaki hangi lider Rusya’nın G-8 üyesi olmasını savunduğu gibi, Batı ekonomik sistemi ile entegrasyonun ülkedeki krizin atlatılmasında önemli bir basamak olduğunu ileri sürmüştür?

Gorbaçov

Kruşçev

Medvedev

Putin

Yeltsin

Açıklama:

Yeltsin, Rusya’nın G-8 üyesi olmasını savunduğu gibi, Batı ekonomik sistemi ile entegrasyonun ülkedeki krizin atlatılmasında önemli bir basamak olduğunu ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Soğuk Savaş’ın sona erdiğini ve Rusya’nın artık ABD’yi düşman olarak görmediğini öngöreni Camp David Protokolü kaç yılında imzalanmıştır?

1988

1992

1996

1999

2000

Açıklama:

Soğuk Savaş’ın sona erdiğini ve Rusya’nın artık ABD’yi düşman olarak görmediğini öngören 1992 tarihli Camp David Protokolü’nü imzaladığı gibi,

Doğru Cevap: B

Soru 28

START- II Stratejik Nükleer Silahların Azaltılması Antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

1989

1991

1993

1995

1997

Açıklama:

START- II Stratejik Nükleer Silahların Azaltılması Antlaşması’nı da 1993 tarihinde imzalamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Pembe Devrimler özellikle aşağıdaki hangi ülkeleri etkisi altına almıştır?

Ukrayna ve Ermenistan

Ukrayna ve Estonya

Ukrayna ve Gürcistan

Ukrayna ve Letonya

Ukrayna ve Litvanya

Açıklama:

Pembe Devrimlerin Ukrayna ve Gürcistan’ı etkisi altına alması, 11 Eylül sonrasında Afganistan’da NATO askerî gücünün yer alması Rusya için diğer endişe kaynağı gelişmeler olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 30

ABD için yaşamsal değer taşıdığı fikrini savunmuş ancak daha sonra kaç yılında bu yaklaşımda değişikliğe giderek, Kafkasya ve Orta Asya’yı yeni yaşam alanı olarak tanımlamıştır?

1988

1991

1996

1999

2001

Açıklama:

ABD için yaşamsal değer taşıdığı fikrini savunmuş ancak daha sonra 1996 tarihinde bu yaklaşımda değişikliğe giderek, Kafkasya ve Orta Asya’yı yeni yaşam alanı olarak tanımlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

I. Ukrayna
II. Kazakistan
III. Ermenistan
IV. Letonya
Yukarıdakilerden hangisi BDT’ye üye ülkelerdir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Şekil 3.2'deki tabloda BDT Üye Ülkeleri yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdaki ülkelerden hangisi BDT’ye gözlemci üyedir?

Türkmenistan

Ukrayna

Kazakistan

Ermenistan

Letonya

Açıklama:

Sorunun yanıtı Şekil 3.2'de yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdaki liderlerden hangisi Rusya’da “Glasnost ve Perestroyka” politikasını başlatmıştır?

Gorbaçov

Malenkov

Brejnev

Andropov

Çernenko

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 34

I. Güney Akım Projesi
II. Samsun-Adana Boru Hattı Projesi
III. Mersin Akkuyu Nükleer Santral İnşası
IV. Mavi Akım Projesi
Yukarıdaki projelerden hangisi Türkiye ve Rusya’nın enerji ortaklığına dayanır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkinin temelinde önde gelen kalemler olarak enerji ve ham madde ticareti denklemi oluşturmaktadır. Bu tespite göre, Türkiye-Rusya enerji ilişkileri, • Mavi Akım Projesi, • Güney Akım Projesi, • Samsun- Adana Boru Hattı Projesi, • Mersin Akkuyu Nükleer Santral inşası, olarak dört ayrı sektörde faaliyet göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Nüfusunun % 27’sini kırsal kesimde yaşayanlar, %73’ünü ise kentlerde yaşayanların oluşturduğu Rusya, dünya nüfusu içinde kaçıncı sıradadır?

8. sırada

7. sırada

9. sırada

6. sırada

10. sırada

Açıklama:

144.978.573 milyonluk Rusya nüfusunun % 27’sini kırsal kesimde yaşayanlar, %73’ünü ise kentlerde yaşayanlar oluşturmaktadır. Rusya nüfusu dünya nüfusu içinde 8. sıradadır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Rusya'nın BDT’yi kurma nedenlerinden değildir?

Bu bölgenin enerji kaynaklarındaki arayışlarını sürdürmedeki kararlılığını ortaya koymaktadır.

Tacikistan’ın, Çecenistan ve Afganistan’da ortaya çıkan radikal İslami hareketlerin, domino etkisi yapmasını önleyerek, ekonomik ve
coğrafi etkinliğin devamı olarak öngörülmesidir.

Avrupa’da Alman-Fransız ittifakının Ukrayna, Belarus ve Baltık ekseninde
ilerleyerek Rusya’nın Slav dünyasını etkisi altına almasını önlemektir.

BDT Avrupa Atlantik ittifakının devamı olarak yorumlanan NATO’nun genişlemesine ve Rusya ana vatanını tehdit etmesine karşı bir kalkan olarak kurgulanmıştır.

BDT bölgesinde ortaya çıkabilecek bir güç zaafiyetine karşı, nükleer gücün kullanılması seçeneğini masada tutmuştur.

Açıklama:

İkinci bir husus olarak Rusya, bu bölgenin enerji kaynaklarındaki hâkimiyetini sürdürmedeki kararlılığını ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Camp David Protokolü hangi tarihte imzalanmıştır?

1992 tarihinde

1993 tarihinde

1994 tarihinde

1995 tarihinde

1996 tarihinde

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 38

START- II Stratejik Nükleer Silahların Azaltılması Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

1995 tarihinde

1994 tarihinde

1993 tarihinde

1996 tarihinde

1997 tarihinde

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 39

Rusya Federasyonu-Ukrayna-Beyaz Rusya, SSCB yönetimi ile ilişkilerini hangi anlaşmayla kaç tarihinde sona erdirmiştir?

10 Ekim, AET Kurucu Antlaşması

1992, Camp David Protokolü

7 Ekim,Taşkent Antlaşması

8 Aralık, Minsk Antlaşması

15 Mayıs, Kolektif Güvenlik Anlaşması

Açıklama:

Rusya Federasyonu-Ukrayna-Beyaz Rusya (Belarus), 8 Aralık Minsk Antlaşması çerçevesinde SSCB yönetimi ile ilişkilerin sona erdiğini açıklamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin öne sürdüğü tek kutupluluk hipotezine karşı çıkan Rusya’nın, Çin ile Avrasya bölgesinde ABD askerî varlığını dengeleme eğilimini ön plana çıkarmayı amacıyla kurduğu örgüttür?

Şanghay

NATO

AGİT

Açıklama:

ABD’nin öne sürdüğü tek kutupluluk hipotezine karşı çıkan Rusya, bu maksatla Çin ile Şanghay İşbirliği Örgütünü kurarak Avrasya bölgesinde ABD askerî varlığını dengeleme eğilimini ön plana çıkarmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Avrasya’yı Süper Kıta olarak tanımlarken SSCB’nin çöküşünün yarattığı Kara Delik’in doldurulmasının tek Süper Güç ABD için tarihsel bir fırsatı ortaya çıkaran, en önemli “Jeopolitik Ödül” olduğu hipotezini öne süren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Zbigniew Brzezinski

Samuel Huntington

Francis Fukuyama

Jacques Derrida

Michel Foucault

Açıklama:

Zbigniew Brzezinski, Avrasya’yı Süper Kıta olarak tanımlarken SSCB’nin çöküşünün yarattığı Kara Delik’in doldurulmasının tek Süper Güç ABD için tarihsel bir fırsatı ortaya çıkaran, en önemli “Jeopolitik Ödül” olduğu hipotezini öne sürmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 42

BDT’nin kurucu antlaşması, 8 Aralık 1991 tarihinde hangi ülkede imzalanmıştır?

Belarus

Ukrayna

Rusya

Özbekistan

Ermenistan

Açıklama:

BDT’nin kurucu antlaşması, 8 Aralık 1991 tarihinde Belarus’un Minsk kentinde; Ukrayna, Rusya Federasyonu ve Belarus Devlet Başkanları tarafından imzalanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye-Rusya enerji ilişkileri faaliyetleri arasında yer alır?
I. Mavi Akım Projesi,
II. Kuzey Akım Projesi,
III. Samsun- Adana Boru Hattı Projesi,
IV. Mersin Akkuyu Nükleer Santral inşası.

I, III, IV

I, II, III, IV

I, II, III

II, III, IV

III, IV

Açıklama:

Bu tespite göre, Türkiye-Rusya enerji ilişkileri,
• Mavi Akım Projesi,
• Güney Akım Projesi,
• Samsun- Adana Boru Hattı Projesi,
• Mersin Akkuyu Nükleer Santral inşası,
olarak dört ayrı sektörde faaliyet göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi gümrük birliğinin oluşmasının tamamlanması ve ortak ekonomik alanın kurulmasını hedefleyen bir kurum olan Avrasya Ekonomik Topluluğu arasında yer almaz?

Beyaz Rusya

Kazakistan

Rusya

Azarbeycan

Tacikistan

Açıklama:

Avrasya Ekonomik Topluluğu (AET), Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya, Tacikistan’ın gümrük birliğinin oluşmasının tamamlanması ve daha sonra da ortak ekonomik alanın kurulmasını hedefleyen bir kurum olarak planlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdaki ülkelerden hangisi hangisi 15 Mayıs 1992’de Kolektif Güvenlik Anlaşması'na imza atmamıştır?

Ermenistan

Kazakistan

Kırgızistan

Tacikistan

Gürcistan

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından kurulan Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) alanında dış tehditlere karşı güvenliği sağlamak amacıyla, 15 Mayıs 1992’de Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya Federasyonu, Tacikistan ve Özbekistan arasında Kolektif Güvenlik Anlaşması (KGA) imzalanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Gürcistan Rusya’nın askerî harekatından sonra hangi tarihte BDT ittifakından ayrıldığını bildirmiştir?

13 Eylül 2007

12 Ağustos 2008

12 Mart 2008

12 Haziran 2006

11 Eylül 2009

Açıklama:

Gürcistan Rusya’nın askerî harekatından sonra, 12 Ağustos 2008’de bu ittifaktan ayrıldığını bildirmiştir. Böylece BDT, on bir ülkenin üyesi olduğu bir topluluğa dönüşmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 47

15 Mayıs 1992’de imzalanan Taşkent Antlaşması hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?

1992

1993

1994

2000

2001

Açıklama:

Topluluk, 15 Mayıs 1992’de imzalanan ancak 1994’te yürürlüğe giren Taşkent
Antlaşması’nda ise ortak güvenlik unsurunu ön plana çıkarmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

I. SSCB’nin dağılmasından sonra oluşan güç boşluğunu doldurmak
II. ABD, AB ve Çin’in bölge dışından etkinlik kazanmasını önlemek
III. Bölgede Türkiye ve İran’ın etkinlik kazanmasını önlemek
IV. Tarihi, kültürel ve ekonomik olarak çevre ülkelerle yeni bir istikrar ve savunma hattı kurabilmek
Yakın Çevre” doktrini, ulusal güvenlik ve 1992 dış politika doktrini esasları göz önüne alındığında yukarıdakilerden hangisi Rusya’nın hedefleri arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Rusya, “Baltık-Ukrayna-Kafkaslar-Orta Asya” eksenindeki sınır değişiklikleri ile bağımsızlığını kazanan devletlerin üzerinde yeniden egemenlik ve nüfuz alanını güçlendirmek maksadı ile “Yakın Çevre” doktrini, ulusal güvenlik ve 1992 dış politika doktrini esaslarında, söz konusu ülkeleri belirli stratejik hedeflerine dâhil kılmıştır. Rusya, bu şekilde, • SSCB’nin dağılmasının ardından oluşan güç boşluğunu yeniden doldurmak, • Arka bahçesi olarak tanımladığı bölgeye, büyük güçler olan ABD-AB-Çin’in bölge dışından, bölgede ise Türkiye ve İran’ın etkinlik kazanmasını önlemek, • Böylece, tarihî, kültürel veekonomik olarak, çevre ülkelerle ilişkilerinde yeni bir istikrar ve savunma hattı kurabilmeyi kurgulamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi SSCB’nin dağılmasının ardından Avrasya coğrafyasında egemenliklerini kazanan ülkelerden biri değildir?

Slovenya

Ukrayna

Gürcistan

Azerbaycan

Belarus

Açıklama:

SSCB’nin dağılmasının ardından Avrasya coğrafyasında egemenliklerini kazanan Ukrayna, Gürcistan, Azerbaycan, Belarus, Moldova, Litvanya, Letonya, Estonya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan’da etnik milliyetçilik yükselen siyasal çatışma unsuru hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

I. Slovenya
II. Ukrayna
III. Belarus
IV. Gürcistan
Yukarıdakilerden hangisi SSCB’nin dağılmasının ardından Avrasya coğrafyasında egemenliklerini kazanan ülkelerdir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdaki ülkelerden hangisi, 12 Ağustos 2008'de Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ittifakından ayrılmıştır?

Gürcistan

Rusya

Çin

Kazakistan

Tacikistan

Açıklama:

Gürcistan Rusya’nın askerî harekatından sonra, 12 Ağustos 2008’de bu ittifaktan ayrıldığını bildirmiştir. Böylece BDT, on bir ülkenin üyesi olduğu bir topluluğa dönüşmüştür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

2008 itibariyle Bağımsız Devletler Topluluğu'nun kaç üyesi vardır?

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT)'nun kurucu anlaşmasının 7. maddesine dahil konulardan biri değildir?

Çevrenin korunması, uluslararası çevre güvenliği sisteminin oluşturulması

Ortak ekonomik alan ile ortak Avrupa ve Avrasya pazarlarının oluşumu ve gelişimi

Ulaştırma sistemlerinin geliştirilmesi

Organize suçlarla mücadele

ABD ile ilişkilerin düzeltilmesi

Açıklama:

Kurucu antlaşmanın 7. maddesi çerçevesinde taraflar; ortak koordinasyon kurumları aracılığıyla ve eşit şartlarda gerçekleştirilecek müşterek faaliyet alanına, aşağıda yazılı konuların dâhil olduğunu kabul etmektedir:
i. Dış politika faaliyetlerinin koordinasyonu;
ii. Ortak ekonomik alan ile ortak Avrupa ve Avrasya pazarlarının oluşumu ve gelişimi, gümrük politikası konuları;
iii. Ulaştırma sistemlerinin geliştirilmesi;
iv. Çevrenin korunması, uluslararası çevre güvenliği sisteminin oluşturulması, göç politikası ile ilgili konular,
v. Organize suçlarla mücadele.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisinde Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) kurucu anlaşmasını imzalayan devletler doğru verilmiştir?

Ukrayna, Rusya, Belarus

Rusya, Ukrayna, Gürcistan

Belarus, Ukrayna, Türkiye

Rusya, Gürcistan, İran

Rusya, Romanya, Belarus

Açıklama:

BDT’nin kurucu antlaşması, 8 Aralık 1991 tarihinde Belarus’un Minsk kentinde; Ukrayna, Rusya Federasyonu ve Belarus Devlet Başkanları tarafından imzalanmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerinin NATO muadili olan örgütlerinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

KGA

CSTO

DPT

SSCB

Açıklama:

Güvenlik anlamında BDT ülkelerinin NATO muadili olan örgütlerinin adı Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’dür (KGAÖ veya Collective Security Treaty Organization: CSTO). 7 Ekim 2002’de Belarus, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, RF ve Tacikistan Devlet Başkanlarının katılımı ile kurulmuştur. Diğer adı ile “Taşkent Antlaşması” olarak da bilinen örgüt, 23 Haziran 2006’da Özbekistan’ın da katılmasıyla yedi ülkeden oluşan bir güvenlik örgütüne dönüşmüştür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Avrasya Ekonomik Topluluğu (AET)'nun oluşturmak istediği gümrük birliği projesi kapsamı dışında bırakılmıştır?

Kazakistan

Rusya

Kırgızistan

Tacikistan

Gürcistan

Açıklama:

BDT Topluluğu, üye ülkelerin yaklaşık 240 milyon nüfus potansiyeli dikkate alındığında, uluslararası ticaret ve ekonomi alanındaki en büyük pazarlardan birisini teşkil etmektedir. Avrasya Ekonomik Topluluğu (AET), Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya, Tacikistan’ın gümrük birliğinin oluşmasının tamamlanması ve daha sonra da ortak ekonomik alanın kurulmasını hedefleyen bir kurum olarak planlanmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Haziran 2017'de aşağıdaki ülkelerden hangisi Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ)'ne tam üye olarak kabul edilmiştir?

İran

Türkiye

Azerbaycan

Afganistan

Pakistan

Açıklama:

Türkiye’nin diyalog ortakları arasında yer aldığı ŞİÖ, Haziran 2017’de Pakistan ve Hindistan’ı tam üye olarak kabul etti. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi, Türk-Rus enerji ilişkilerine dahil faaliyet alanlarından biri değildir?

Mavi Akım Projesi

Güney Akım Projesi

Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı

Mersin Akkuyu Nükleer Santrali

Samsun-Adana Boru hattı

Açıklama:

C şıkkındaki ifade, İran ve Türkiye enerji ilişkilerine dahil bir proje olduğundan doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ne zaman kurulmuştur?

1990

1989

1988

1991

1992

Açıklama:

Yapılan tahminlere göre dünya enerji kaynaklarının yaklaşık dörtte biri, sanayi potansiyelinin ise %10’u BDT coğrafyasında yer almaktadır. BDT’nin kurucu antlaşması, 8 Aralık 1991 tarihinde Belarus’un Minsk kentinde; Ukrayna, Rusya Federasyonu ve Belarus Devlet Başkanları tarafından imzalanmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'nün kurucu üyelerinden biri değildir?

Belarus

Ermenistan

Tacikistan

Özbekistan

Kazakistan

Açıklama:

Örgüt, 23 Haziran 2006’da Özbekistan’ın da katılmasıyla yedi ülkeden oluşan bir güvenlik örgütüne dönüşmüştür. Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Sovyet devlet adamı Gorbaçov’un başlattığı Glasnost ve Perestroyka (Yeniden Yapılanma ve Açıklık) politikası aşağıdakilerden hangisi hedeflenmiştir?

Parçalanmayı önleme ve demokratikleşme

Çarlığın yeniden canlandırılması

Merkezi ekonomiye geçilmesi

Komünizmin bitirilmesi

Hiper enflasyon

Açıklama:

SSCB, II. Dünya Savaşı sonrasındaki uluslararası sisteme yön veren Süper Güç olarak Doğu Avrupa-Orta Asya eksenine hâkim mutlak egemen aktör olmuştur. Ancak, Sovyetler Birliği’nin dağılması ile ortaya çıkan anayasal sistemde başkanlık rejimi ve çok partili demokratik siyasal sisteme geçişteki zorluklar, dış politikanın temel önceliklerini değiştirmiştir. Rus dış politika sıralamasında, SSCB’den ayrılan devletlerin oluşturduğu artçı deprem dalgalarının yarattığı tehlike unsuru olarak Rusya topraklarının daha fazla parçalanma riskinin önlenmesi, acil ihtiyaç olarak ön plana çıkmıştır. Rusya, özetle, başlangıçta Gorbaçov’un başlattığı “Glasnost ve Perestroyka - Yeniden Yapılanma ve Açıklık’’ politikasındaki demokratikleşme sürecinde acı reçeteyi uygulayarak merkezî ekonomik modelden, liberal sisteme geçişte hiper enflasyonun neden olduğu bir sancılı geçişi yaşamak zorunda kalmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

I. Nüfus bakımından Avrupa'nın en büyük ülkesidir.
II. Yüzölçümü bakımından dünyanın en büyük ülkesidir.
III. BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyesidir.
Hangisi ya da hangileri Rusya'ya ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

SSCB’nin dağılmasına rağmen Rusya 143 milyon nüfus yapısı ile Avrupa kıtasının en kalabalık nüfusuna sahip olup 17.075.400 kilometre kare toprakları ile dünyanın en büyük ülkesidir. Rusya hâlen BM Güvenlik Konseyinin daimi üyesi, nükleer bir büyük güçtür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

I. Ukrayna’daki seçimlerde Rus yanlısı liderlerin seçimi kaybetmesi
II. Gürcistan’daki Rus askerî birliklerinin geri çekilmesi
III. Bağımsız Devletler Topluluğu’nun tesis edilmesi
Hangisi ya da hangileri Rusya’nın yakın coğrafyadaki etkisinin kaybı olarak nitelendirilemez?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II

II, III

Açıklama:

Rusya dış politik etkinliğini bölge ülkeleri üzerinde tekrar güçlendirmek amacıyla, Bağımsız Devletler Topluluğu'nu tesis etmiştir. Doğrucevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi BDT üyesi ülkelerdendir?

Kazakistan

Estonya

Litvanya

Letonya

Gürcistan

Açıklama:

Üç Baltık ülkesi Letonya, Litvanya ve Estonya başından itibaren BDT’ye katılmamıştır. Gürcistan Rusya’nın askerî harekatından sonra, 12 Ağustos 2008’de bu ittifaktan ayrıldığını bildirmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıkailerden hangisi BDT'nin kurucu antlaşmasında yer alan müşterek faaliyet alanına dahil konulardan değildir?

Dış politika faaliyetlerinin koordinasyonu

Savunma sistemlerinin geliştirilmesi

Gümrük politikası konuları

Çevrenin korunması ile ilgili konular

Organize suçlarla mücadele

Açıklama:

Savunma sistemlerinin geliştirilmesi BDT'nin kurucu antlaşmasında yer alan müşterek faaliyet alanına dahil konulardan biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

I. SSCB’nin dağılmasının ardından oluşan güç boşluğunu yeniden doldurmak
II. Arka bahçesi olarak tanımladığı bölgeye, büyük güçler olan ABD-AB-Çin’in bölge dışından, bölgede ise Türkiye ve İran’ın etkinlik kazanmasını önlemek
III. Tarihî, kültürel ve ekonomik olarak, çevre ülkelerle ilişkilerinde yeni bir istikrar
ve savunma hattı kurabilmek
Hangisi ya da hangileri Rusya'nın "Yakın Çevre” doktrini, ulusal güvenlik ve 1992 dış politika doktrini esaslarındaki stratejik hedeflerindendir?

I, II

II, III

I, III

I, II, III

Yalnız I

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Rusya'nın "Yakın Çevre” doktrini, ulusal güvenlik ve 1992 dış politika doktrini esaslarındaki stratejik hedeflerindendir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'ne üye ülkelerden değildir?

Kazakistan

Kırgızistan

Tacikistan

Türkmenistan

Ermenistan

Açıklama:

Türkmenistan bu askeri işbirliği çemberinin dışında kalmayı tercih etmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

I. İslam dünyasıyla ilişkilerini geliştirmiştir.
II. 2005’te İslam Konferansı Örgütüne (İKÖ) gözlemci sıfatıyla katılmıştır.
III. Batı’nın aksine İslam dünyasını “tehdit” olarak algılamaktan kaçınmıştır.
Hangisi ya da hangileri Putin dönemi Rusya Federasyonu'na ilişkin doğru ifadelerdendir?

I, II, III

II, III

I, II

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Putin dönemi Rusya Federasyonu'na ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

I. Gümrük birliğinin oluşmasının tamamlanması
II. Ortak ekonomik alanın kurulması
III. Topluluk dışındaki ülkelere ihracatın artırılması
Hangisi ya da hangileri Avrasya Ekonomik Topluluğu'nun (AET) kuruluş amaçlarındandır?

I, II, III

I, II

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Avrasya Ekonomik Topluluğu (AET), Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya, Tacikistan’ın gümrük birliğinin oluşmasının tamamlanması ve daha sonra da ortak
ekonomik alanın kurulmasını hedefleyen bir kurum olarak planlanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

I. Soğuk Savaş döneminde çalkantılı bir seyir izlemiştir.
II. Her iki ülkenin kendilerini “sonsuza dek iki kardeş ülke” ilan etmeleriyle gelişmiştir.
III. ABD’nin tek hegemonik güç iddiası karşındaki ortaklık zemininde birleşmeyi hayati çıkarlarına uygun bulmuşlardır.
Hangisi ya da hangileri Rus-Çin ilişkilerine ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Rus-Çin ilişkilerine ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye-Rusya enerji ilişkilerinde yer alan projelerden biri değildir?

Mavi Akım Projesi

Güney Akım Projesi

Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı Projesi

Samsun-Adana Boru Hattı Projesi

Mersin Akkuyu Nükleer Santral inşası

Açıklama:

Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı Projesi Türkiye-Rusya enerji ilişkilerinde yer alan projelerden biri değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Rusya Federasyonu-Ukrayna-Beyaz Rusya (Belarus), hangi antlaşma çerçevesinde SSCB yönetimi ilişkilerinin sona erdiğini açıklamıştır?

Minsk Antlaşması

Moskova Antlaşması

Kiev Antlaşması

Saint Petersburg Antlaşması

Riga Antlaşması

Açıklama:

Minsk Antlaşması

Doğru Cevap: A

Soru 73

Rusya Federasyonu ve BDT ülkelerinin güvenliğini sağlamak üzere gerektiğinde RF askerlerinin ülke dışında da konuşlanabileceği ilkesinin kabul edildiği doktrin aşağıdakilerden hangisidir?

Truman Doktrini

Karaganov Doktrini

Marshal Doktrini

Brejnev Doktrini

Eisenhower Doktrini

Açıklama:

Karaganov Doktrini

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Bağımsız Devletler Topluluğu üyesi değildir?

Azerbaycan

Beyaz Rusya

Estonya

Ermenistan

Kırgızistan

Açıklama:

Estonya

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdaki yargılardan hangisi BDT ilkelerine aykırıdır?

Siyasi, ekonomik, çevresel, insani, kültürel ve diğer alanlarda işbirliğinin yapılması

Ortak ekonomik alanın oluşturulması, devletler arası ilişkilerin geliştirilmesi, bütünleşme sonucu üye devletler arasında dengeli ekonomik ve sosyal gelişmenin tesis edilmesi

BM ve uluslararası hukuk tarafından tanınan ilke ve normlar çerçevesinde insan haklarının ve diğer temel hakların sağlanması

Kitle imha silahlarının ve nükleer silahların yayılmasının sağlanması

Uluslararası barış ve güvenliğin sağlanmasında etkinliği artırmak amacıyla üye devletler arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi

Açıklama:

Kitle imha silahlarının ve nükleer silahların yayılmasının sağlanması

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Rusya Federasyonu Dış Politika Konsepti'nde Rusya'nın eski Sovyet alanına yönelik amaçları arasında yer almaz?

Yeni bağımsız ülkelerde siyasi, ekonomik ve askeri işbirliğini BDT çerçevesinde ve ikili ilişkiler bazında derinleştirmek

BDT altyapısını güçlendirmek

Bütün yeni bağımsız devletlerde Rus vatandaşlarının haklarının korunması

BDT barış gücünün oluşturulması

Kitle imha silahlarının ve nükleer silahların yayılmasını sağlamak

Açıklama:

Kitle imha silahlarının ve nükleer silahların yayılmasını sağlamak

Doğru Cevap: E

Soru 77

Güvenlik anlamında BDT ülkelerinin NATO muadili olan örgütlerinin adı Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'dür (KGAÖ). Aşağıdaki ülkelerden hangisi bu örgütün üyeleri arasında yer almaz?

Letonya

Belarus

Ermenistan

Kazakistan

Kırgızistan

Açıklama:

Letonya

Doğru Cevap: A

Soru 78

Pakistan ve Hindistan, Türkiye'nin diyalog ortakları arasında yer aldığı Şanghay İşbirliği Örgütü'ne hangi yılda dahil olmuşlardır?

2014

2015

2016

2017

2018

Açıklama:

2017

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkinin temelinde yer alan enerji projelerinden biri değildir?

Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi

Mavi Akım Projesi

Güney Akım Projesi

Samsun-Adana Boru Hattı projesi

Mersin Akkuyu Nükleer Santral inşası

Açıklama:

Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi

Doğru Cevap: A

Soru 80

Avrasya Ekonomik Topluluğu (AET) ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Batı karşıtlığı çerçevesinde Rus kimliğinin inşasını hedeflemektedir.

Atlantik ittifakının devamı olarak yorumlanan NATO'nun genişlemesine ve Rusya ana vatanını tehdit etmesine karşı bir kalkan olarak kurgulanmıştır.

Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya, Tacikistan'ın gümrük birliğinin oluşmasının tamamlanması ve daha sonra da ortak ekonomik alanın kurulmasını hedefleyen bir kurum olarak planlanmıştır.

Rusya ve Çin'in üzerinde uzlaştığı Asya bölgesinden ABD'yi uzaklaştırma çabası içerisinde olmakla birlikte, terör ve uyuşturucu trafiği ile mücadele, ekonomi ve enerji alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi amacına yönelik faaliyette bulunmaktadır.

On bir ülkenin üyesi olduğu bir topluluktur.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 81

Aşağıdaki gerekçelerden hangisi Şanghay İşbirliği Örgütü'nün kuruluş sebepleri arasında yer almaz?

ABD'nin, kendisine rakip ve tehdit olarak gördüğü İran'ın Avrasya'daki harekat sahasını daraltıp Rusya ve Çin ile olan dinamik askeri, ticari ve siyasal bağlarını kesmeyi amaçlaması.

Rusya'nın Orta Asya ile olan ilişkilerini askeri alanı da kapsayacak nitelikte genişletmek arzusu içerisinde olması.

Rusya'nın, Renkli Devrimler ile Moldova-Ukrayna-Gürcistan'ın, ABD ve AB'nin siyasal, ekonomik ve askerî çekim alanına girmesini, kendi hayati çıkarlarına karşı ciddi bir tehdit olarak tanımlaması.

Rusya'nın AB ve NATO'nun Doğu'ya doğru genişlemesinden rahatsızlık duyması.

Pembe Devrimlerin Ukrayna ve Gürcistan'ı etkisi altına alması

Açıklama:

Pembe Devrimlerin Ukrayna ve Gürcistan'ı etkisi altına alması

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

I. Türkistan, doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
II. Doğu Türkistan, günümüzde Çin Halk Cumhuriyeti egemenliği altında olup Sincan Uygur Özerk Bölgesi adını taşır.
III. Batı Türkistan Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Tacikistan Cumhuriyetlerinden oluşmaktadır.
IV. Kuzey Kafkasya, Rusya Federasyonu bünyesinde yer alan Adige, Karaçay-Çerkez, Kabardey-Balkar, Kuzey Osetya, İnguşistan, Çeçenistan, Dağıstan Özerk Cumhuriyetlerinden oluşmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi Doğu Türkistan ile ilgili doğru bilgiyi ifade etmektedir?

I, II, III

II, III,IV

I, III, IV

I, II, IV

Açıklama:

GİRİŞ başlığı altında açıklandığı gibi, Doğu Türkistan, günümüzde Çin’in hakimiyeti altında olup Sincan Uygur Özerk Bölgesi adını taşır (S.93).

Doğru Cevap: E

Soru 2

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği'nin dağılması sonucu aşağıdaki hangi tarihte Ermenistan bağımsızlığını ilan etmiştir?

23 Ağustos 1991

12 Haziran 1991

18 Ağustos 1990

21 Ağustos 1991

3 Ocak 1990

Açıklama:

Ermenistan’ın Bağımsızlık İlanı başlığı altında açıklandığı gibi, 12 Haziran 1991’de Rusya Federasyonu’nda başkanlık seçimini Boris Yeltsin kazandı. 18 Ağustos’ta yönetim askerî darbe ile devrilmek istendi. Bu sırada Gorbaçov, Kırım’da yazlığında idi. Yeltsin tankların üzerine çıkarak darbeyi tanımadığını ilan etti. Rus halkı adına darbecilere karşı direneceğini söyledi. Bunun üzerine halk sokaklara dökülerek Yeltsin’in etrafında toplandı. 21 Ağustos’ta darbeciler Moskova’dan kaçtı. 23 Ağustos’ta ise Ermenistan bağımsızlığını ilan etti.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği'nin dağılması sonucu aşağıdaki hangi tarihte Kırgızistan bağımsızlığını ilan etmiştir?

23 Ağustos 1991

31 Ağustos 1991

27 Ekim 1990

12 Haziran 1991

18 Ağustos 1990

Açıklama:

Kırgızistan’ın Bağımsızlık İlanı başlığı altında açıklandığı gibi, Moskova’da gerçekleşen başarısız darbeden birkaç hafta sonra 31 Ağustos 1991'de Kırgızistan bağımsızlığını ilan etmiş ve Askar Akayev ilk Cumhurbaşkanı olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği'nin dağılması sonucu aşağıdaki hangi tarihte Özbekistan bağımsızlığını ilan etmiştir?

27 Ekim 1991

23 Ağustos 1991

31 Ağustos 1991

1 Eylül 1991

9 Eylül 1991

Açıklama:

Özbekistan’ın Bağımsızlık İlanı başlığı altında açıklandığı gibi, Özbekistan Parlamentosu, 1 Eylül 1991’de Özbekistan’ın bağımsızlığını ilan etmiştir. Özbekistan Komünist Partisi kendisini lağvederek Demokratik Parti adını almıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

I. Rusya
II. Ukrayna
III. Beyaz Rusya
IV. Kazakistan
Yukarıdaki devletlerden hangileri 8 Aralık 1991’de imzalanan Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) anlaşmasına katılan ilk devletlerdir?

I, II, III, IV

I, II, III

I, III, IV

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Hazar sahildarı ülke olan Azerbaycan’ın komşularından biri değildir?

Türkiye

Gürcistan

Kazakistan

Dağıstan

İran

Açıklama:

Hazar sahildarı ülke olan Azerbaycan’ın komşuları Gürcistan, Rusya Federasyonu (Dağıstan), İran, Türkiye (Nahçıvan Özerk Bölgesi), Ermenistan’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

I. Türk dünyasının bütünleşmesi
II. Türkiye ile en ileri derecede iş birliği
IIII. İran işgalindeki Güney Azerbaycan ve İran’daki yaklaşık 25.000 milyon Azeri’nin kuzey ile birleşmesi
IV. Rusya’nın yeni cumhuriyetler üzerinde yeniden nüfuz kurma aracı olan Bağımsız Devletler Topluluğu’na (BDT) girmemek
V. Bakü petrollerinde Rusya’yı devre dışı bırakmak.
Yukarıdakilerden hangileri Ebulfez Elçibey’in devlet politikasının esasları arasında yer alır?

I,II,III, IV ve V

I, II,III ve V

II, III, IV ve V

I, II,IIII ve IV

I,III,IV ve V

Açıklama:

Azerbaycan’ın Yukarı Karabağ Savunması ve Siyasal İstikrarsızlık başlığı altında açıklandığı gibi, Ebulfez Elçibey’in devlet politikasının esasları: I. Türk dünyasının bütünleşmesi; II. Türkiye ile en ileri derecede iş birliği; III. İran işgalindeki Güney Azerbaycan ve İran’daki yaklaşık 25.000 milyon Azeri’nin kuzey ile birleşmesi (Vahit Azerbaycan); IV. Rusya’nın yeni cumhuriyetler üzerinde yeniden nüfuz kurma aracı olan Bağımsız Devletler Topluluğu’na (BDT) girmemek; V. Bakü petrollerinde Rusya’yı devre dışı bırakmak. Moskova’da toplanan Rus, İranlı, Ermeni ve Azerbaycanlı eski komünistler Elçibey’in devrilmesi yönünde karar almıştır. Çıkartılan olaylar sonucu 18 Haziran 1993’te Elçibey Bakü’den ayrılmak mecburiyetinde kaldı.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Şanghay Beşlisi'ne 2001 yılında katılan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Rusya

Çin

Özbekistan

Tacikistan

Kazakistan

Açıklama:

Şanghay Beşlisi kutucuğu içinde açıklandığı gibi , Şanghay Beşlisi; Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan ile 1996’da kuruldu. Özbekistan üye olarak 2001’de katıldı. Şanghay Beşlisi girişiminin uluslararası örgüt hâline gelmesi 2001’de gerçekleşti.

Doğru Cevap: C

Soru 9

I. Türkmenistan’ın Kurucu Devlet Başkanı Saparmurat Türkmenbaşı’nın (Niyazov) önemli eseridir.
II. Türkmenistan kamu yönetimi ve eğitim sistemi açısından temel başvuru kaynağı olmuştur.
III. Kitapta dinî ve millî değerler, inanç esasları yanında aile terbiyesi, çalışmak, dürüstlük gibi ahlak konuları işlenir.
Yukarıda Ruhname ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II

II, III

I, III

I, II ve III

Yalnız I

Açıklama:

Bağımsızlık Sonrası Türkmenistan: Sürekli Tarafsızlık Stratejis başlığı altında açıklandığı gibi, Ruhname: Türkmenistan’ın Kurucu Devlet Başkanı Saparmurat Türkmenbaşı’nın (Niyazov) önemli eseridir. Ruhname, Türkmenistan kamu yönetimi ve eğitim sistemi açısından temel başvuru kaynağı olmuştur. Bu kitapta dinî ve millî değerler, inanç esasları yanında aile terbiyesi, çalışmak, dürüstlük gibi ahlak konuları işlenir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Siyasi literatürde "renkli devrim" olarak tanımlanan halk hareketlerinin başladığı ilk ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Ukrayna

Kırgızistan

Gürcistan

Kazakistan

Ermenistan

Açıklama:

Kafkasya ve Orta Asya’da Renkli Devrimler başlığı altında açıklandığı gibi, Gürcistan’da başlayıp Ukrayna ve Kırgızistan’da yönetim değişikliğine neden olan halk hareketlerine renkli devrimler denmiştir. 2003’te Gürcistan’dakine Gül (veya Kadife), 2004 Ukrayna’da Turuncu ve 2005 Kırgızistan’daki harekete Lale Devrimi denmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Batı Türkistan devletlerinden biri değildir?

Kazakistan

Özbekistan

Türkmenistan

Tacikistan

İran

Açıklama:

Türkistan, doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Doğu Türkistan, günümüzde Çin’in hakimiyeti altında olup Sincan Uygur Özerk Bölgesi adını taşır. Batı Türkistan ise Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Tacikistan Cumhuriyetlerinden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Büyük Kafkas Dağlarının ötesinde (güneyinde) bulunan ve Transkafkasya (Kafkas ötesi) Cumhuriyetleri de denen üç ülke aşağıdakilerden hangileridir?

Gürcistan, Azerbaycan, Ermenistan

Gürcistan, Kazakistan, Azerbeycan

Gürcistan Ermenistan, Tacikistan

Azerbaycan Kazakistan Ermenistan

Kazakistan, Azerbeycan, Gürcistan

Açıklama:

Gürcistan’ın Bağımsızlık İlanı, 28 Nisan 1991 başlığı altında açıklandığı gibi, Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan gibi Güney Kafkasya Cumhuriyeti’dir. Büyük Kafkas Dağlarının ötesinde (güneyinde) bulunduğundan bu üç cumhuriyete Transkafkasya (Kafkas ötesi) Cumhuriyetler de denir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdaki hangi ülkenin girişimiyle Alma Ata Deklarasyonu’nu katılan ülkeler BDT sözleşmesini imzalamışlardır?

Özbekistan

Kırgızistan

Kazakistan

Azerbaycan

Ermenistan

Açıklama:

BAĞIMSIZLIK SONRASI KAFKASLAR VE ORTA ASYA başlığı altında açıklandığı gibi, 8 Aralık 1991’de Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya arasında Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) anlaşması imzalanarak Sovyetler Birliği’ne son verildi. Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in girişimiyle 21 Aralık’ta Gürcistan, Litvanya, Letonya ve Estonya dışındaki 11 cumhuriyetin temsilcileri Alma Ata Deklarasyonu ile BDT sözleşmesini imzaladılar.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Gürcistan

Litvanya

Letonya

Estonya
Yukarıdaki devletlerden hangileri Alma Ata Deklarasyonu ile BDT sözleşmesini imzalayan devletlerden değildir?

I ve II

II ve IV

III ve IV

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in girişimiyle 21 Aralık’ta Gürcistan, Litvanya, Letonya ve Estonya dışındaki 11 cumhuriyetin temsilcileri Alma Ata Deklarasyonu ile BDT sözleşmesini imzaladılar.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Türkiye, Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan arasında günümüzde geçerli olan sınırlar aşağıdaki hangi tarihte belirlenmiştir?

1921

1919

1916

1913

1911

Açıklama:

1921 tarihinde Rusya’nın da katıldığı bu antlaşma ile Türkiye, Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan arasında bugün de geçerli olan sınırlar düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Ebulfez Elçibey’in devlet politikasının esaslarından değildir ?

Türk dünyasının bütünleşmesi

Türkiye ile en ileri derecede iş birliği

İran işgalindeki Güney Azerbaycan ve İran’daki yaklaşık 25.000 milyon Azeri’nin kuzey ile birleşmesi (Vahit Azerbaycan);

Rusya’nın yeni cumhuriyetler üzerinde yeniden nüfuz kurma aracı olan Bağımsız Devletler Topluluğu’na (BDT) girmemek

İran petrollerinde Rusya’yı devre dışı bırakmak. Moskova’da toplanan Rus, İranlı, Ermeni ve Azerbaycanlı eski komünistler Elçibey’in devrilmesi

Açıklama:

Ebulfez Elçibey’in devlet politikasının esasları:
1. Türk dünyasının bütünleşmesi;
2. Türkiye ile en ileri derecede iş birliği;
3. İran işgalindeki Güney Azerbaycan ve İran’daki yaklaşık 25.000 milyon Azeri’nin kuzey ile birleşmesi (Vahit Azerbaycan);
4. Rusya’nın yeni cumhuriyetler üzerinde yeniden nüfuz kurma aracı olan Bağımsız Devletler Topluluğu’na (BDT) girmemek;
5. Bakü petrollerinde Rusya’yı devre dışı bırakmak. Moskova’da toplanan Rus, İranlı, Ermeni ve Azerbaycanlı eski
komünistler Elçibey’in devrilmesi yönünde karar almıştır. Çıkartılan olaylar sonucu 18 Haziran 1993’te Elçibey Bakü’den ayrılmak mecburiyetinde kaldı.

Doğru Cevap: E

Soru 17

1996’daki ilk kuruluş döneminde Şanghay Beşlisi arasında yer almayan ve sonradan üye olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Özbekistan

Kırgızistan

Tacikistan

Çin

Kazakistan

Açıklama:

Şanghay Beşlisi: Şanghay Beşlisi; Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan ile 1996’da kuruldu. Özbekistan üye olarak 2001’de katıldı. Şanghay Beşlisi girişiminin uluslararası örgüt hâline gelmesi 2001’de gerçekleşti.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Türkmenistan’ın Kurucu Devlet Başkanı Saparmurat Türkmenbaşı’nın (Niyazov) önemli eserinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Ruhname

Divani Name

Divanu Lugatut Türk

Devletname

Türkmenistan tarihi

Açıklama:

Ruhname: Türkmenistan’ın Kurucu Devlet Başkanı Saparmurat Türkmenbaşı’nın (Niyazov) önemli eseridir. Ruhname, Türkmenistan kamu yönetimi ve eğitim sistemi açısından temel başvuru kaynağı olmuştur. Bu kitapta dinî ve millî değerler, inanç esasları yanında aile terbiyesi, çalışmak, dürüstlük gibi ahlak konuları işlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Konum olarak Orta Asya’nın en doğusunda yer alan ve başkenti Bişkek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Özbekistan

Kırgızistan

Tacikistan

Türkmenistan

İran

Açıklama:

Konum olarak Orta Asya’nın en doğusunda yer alan Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’tir (Frunze).

Doğru Cevap: B

Soru 20

8 Aralık 1991’de Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya arasında imzalan hangi anlaşma ile Sovyetler Birliği’ne fiilen ve hukuken son verilmiştir?

Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) Antlaşması

Sovyetler Birliği Antlaşması

Federasyon Topluluğu Antlaşması

Sovyetler Birliği Devletleri Antlaşması

Bağımsız Sovyetler Birliği Antlaşması

Açıklama:

Sovyet sisteminin kasıtlı olarak kurduğu devletlerin karşılıklı bağımlılığı sistemi, cumhuriyetlerin bağımsızlık ilanlarının felaketle sonuçlanmasına yol
açabilirdi. Bu yüzden mevcut ilişkileri herkesin kabul edeceği şekilde yürütmek ve ortadan kaldırmak üzere bir zemin arandı. 8 Aralık 1991’de Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya arasında Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) anlaşması imzalanarak Sovyetler Birliği’ne son verildi.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdaki hangi ülke Transkafkasya Cumhuriyetleri olarak tanımlanan coğrafi bölgede yer almaktadır?

Tacikistan

Türkmenistan

Ermenistan

Kırgızistan

Kazakistan

Açıklama:

Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan gibi Güney Kafkasya Cumhuriyeti’dir. Büyük Kafkas Dağlarının ötesinde (güneyinde) bulunduğundan bu üç cumhuriyete Transkafkasya (Kafkas ötesi) Cumhuriyetler de denir. Gürcistan, Bolşevik İhtilali döneminde bağımsızlığını ilan etmiştir. Stalin de Gürcistan doğumlu olup bu ülkeye Kızıl Ordu diğerlerinden sonra girmiş ve Gürcistan Sovyetler Birliği’ne katılmak zorunda kalmıştır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

SSCB'nin dağılma sürecinde; ilk bağımsızlığını ilan eden devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Ermenistan

Gürcistan

Kırgızistan

Azerbaycan

Özbekistan

Açıklama:

Gürcistan, SSCB’nin dağılması aşamasında ise diğer devletlerden önce bağımsızlığını ilan etmiştir. Rusya Federasyonu sınırında yer alan Abhazya ve Güney Osetya ile Türkiye sınırındaki Acarya, Gürcistan’a bağlı özerk birimlerdir. Sovyetler Birliği iç ve dış sorunlarla uğraşırken Gürcistan bünyesindeki bu birimler daha fazla siyasi hak veya bağımsızlık talebinde bulunarak ayaklanmıştır. Gürcistan ordusu bu taleplere şiddetle karşı koydu ancak özellikle Abhazya’da kontrolü sağlayamadı. Bu süreçte başkent Tiflis’teki çekişmeler de sürüp giderken Sovyetler Birliği’nden bağımsızlığını ilan etti. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

SSCB'nin dağılma sürecinde Türkmenistan’ın bağımsızlık kararını referandum ile halkoyuna sunan lider aşağıdakilerden hangisidir?

Askar Akayev

Ebulfez Elçibey

Atayeviç Niyazov

İslam Kerimov

Levon Ter Petrosyan

Açıklama:

1985’de Türkmenistan Komünist Partisinin başına Saparmurat Atayeviç Niyazov (Türkmenbaşı) getirilmiştir. Niyazov’un ilk işi halkı arasında birliği sağlamak olmuştur. Niyazov’un ikinci çıkışı ise Türkmen dili üzerine olmuştur. Türkmenlerin Rusça’nın etkisi ile ana dillerini kullanmada uğradıkları haksızlığı saptamıştır. Niyazov bağımsızlık ilanından önce prestij kazanmak için Türkmenistan’ın bağımsızlığını ilan edip etmeme konusunu halkoyuna sunmuştur. Yapılan halkoylaması sonucu, halkın %93’ü bağımsızlık için oy kullanmıştır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdaki hangi antlaşmanın imzalanmasıyla Sovyetler Birliği resmen dağılmıştır?

Almatı Deklarasyonu

Varşova Paktı

Daimi Tarafsızlık Stratejisi

Bağımsız Devletler Topluluğu

Avrasya Ekonomik Topluluğu

Açıklama:

8 Aralık 1991’de Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya arasında Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) anlaşması imzalanarak Sovyetler Birliği’ne son verildi. Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in girişimiyle 21 Aralık’ta Gürcistan, Litvanya, Letonya ve Estonya dışındaki 11 cumhuriyetin temsilcileri Alma Ata Deklarasyonu ile BDT sözleşmesini imzaladılar. Böylece 1991 sonu itibariyle Sovyetler Birliği resmen dağılmış oldu. BDT, Sovyetler Birliği’nin kansız bir şekilde dağılması yolunda önemli bir araçtır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki devletlerden hangisi Şanghay Beşlisi olarak tanınan bölgesel yapılaşmanın içinde bulunmamaktadır?

Azerbaycan

Özbekistan

Çin

Rusya

Kazakistan

Açıklama:

Şanghay Beşlisi; Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan ile 1996’da kuruldu. Özbekistan üye olarak 2001’de katıldı. Şanghay Beşlisi girişiminin uluslararası örgüt hâline gelmesi 2001’de gerçekleşti. Azerbaycan bu bölgesel yapının içinde yer almamıştır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Vladimir Putin’in Devlet Başkanı olduktan sonraki önemli ulusal güvenlik faaliyetlerinden biridir?

İç karışıklıkları bastırmıştır.

Afganistan’a operasyon düzenlemiştir.

Yeni bir eğitim sistemi kurmuştur.

Çin ile işbirliği yapmıştır.

Çeçen sorununu tamamen çözmüştür.

Açıklama:

Bağımsızlığını ilan eden Çeçenistan’a karşı büyük kayıplar veren Rusya’da, 1999 yazında Putin Başbakanlığa getirildi. Eski KGB Şefi olan Putin, farklı yöntemlerle uluslararası kamuoyunun tepkisini çekmeden Çeçenistan’a büyük darbeler vurmuştur. Yeltsin 2000 yılı başında görevini Putin’e devrederek Başkanlıktan ayrıldı. Putin, Çeçen sorununu çözerken Rusya’daki özerk birimler üzerinde Sovyet dönemine benzer Moskova merkezli idari sistemi yeniden kurdu. 2001’de ABD’de gerçekleşen terörist saldırılardan sonra ABD ile iş birliğini geliştirdi ve Çeçen hareketini de terör kapsamına alarak dış tepkileri önlemeye çalıştı. Aynı şekilde, Çin de Doğu Türkistan’daki (Sincan Uygur Özerk Bölgesi) hak ve özgürlüklerini kısıtlama yönündeki politikalarını terörle mücadele kapsamına almıştır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

2005 yılında Kırgızistan’da gerçekleşen devrimin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Turuncu

Kadife

Lale

Kırmızı

Gül

Açıklama:

Bu dönemde Gürcistan’da başlayıp Ukrayna ve Kırgızistan’da yönetim değişikliğine neden olan halk hareketlerine renkli devrimler denmiştir. 2003’te Gürcistan’dakine Gül (veya Kadife), 2004 Ukrayna’da Turuncu ve 2005 Kırgızistan’daki harekete Lale Devrimi denmektedir. Başta Özbekistan olmak üzere bazı diğer ülkelerde başlayan hareketler ise başarıya ulaşamamış, yönetim tarafından bastırılmıştır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Kafkasya ve Orta Asya Cumhuriyetlerinin dış ticaretlerini Rusya’dan bağımsızlaştırma projesi TRACECA hangi yıl kurulmuştur?

1985

1990

1998

2006

2011

Açıklama:

TRACECA; Transport Corridor Europe-Caucasus-Asia: Avrupa-Kafkasya-Asya Ulaşım Koridoru. Çin’den Avrupa’ya uzanan tarihî İpek Yolu’nun bir bakıma bugünkü karşılığıdır. AB’nin öncülüğünde Kırgızistan’dan Polonya’ya kadar uzanan ulaşımda iş birliği olup günümüzde uluslararası örgüt statüsündedir. Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra TACIS (Technical Assistance for CIS: BDT Üyelerine Teknik Yardım) projesinin uygulama alanı durumundaki TRACECA’nın kuruluş sözleşmesi 1998’de imzalanmış olup örgütün merkezi Bakü’dedir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Kırgızistan’ın geçim kaynaklarından biri değildir?

Altın madeni

Doğalgaz

Pamuk

Petrol

Tütün

Açıklama:

Orta Asya’nın ikinci fakir ülkesi olan Kırgızistan’ın önemli bir bölümü dağlarla kaplıdır. Tarım ve hayvancılığın ağırlıklı olduğu ülkede pamuk, tütün, yün ve et sektörüne dayanan üretim tesisleri bulunmaktadır. İhracat kalemleri arasında altın, civa, uranyum, doğalgaz ve elektrik enerjisi de bulunmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Orta Asya Cumhuriyetlerinin sosyo ve ekonomik yönden daha az gelişmiş olan devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Özbekistan

Kırgızistan

Tacikistan

Kazakistan

Türkmenistan

Açıklama:

Tacikistan, Orta Asya Cumhuriyetlerinin en yoksulu olup başkenti Duşanbe’dir. 2016 nüfusu yaklaşık olarak 8.610 bindir. Nüfusun %80’i Tacik, %15’i Özbek, %1’i Rus, %1’i Kırgızdır. Bu nüfusun %85’i Sünni Müslüman olup %5’i Şii Müslüman’dır. Tacikistan, etnik köken olarak Farisi (İranlı) kabul edildiği hâlde Müslümanların tamamına yakını Sünni’dir. Tacikistan’ın bağımsızlıktan sonra yaşadığı iç savaş, ekonomiyi de önemli ölçüde etkilemiştir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Soğuk Savaş döneminin sembolü olan Berlin Duvarı kaç yılında yıkılmıştır?

1989

1990

1991

1992

1993

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin 1980’lerde yaşadığı iç ve dış sorunlar devam ederken Soğuk Savaş döneminin sembolü Berlin Duvarı 1989’da yıkıldı ve Varşova Paktı dağıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Yukarı Karabağ Özerk Bölgesi Azerbaycan’dan ayrılarak hangi ülkeye katılma kararı aldı?

Kırgızistan

Özbekistan

Türkmenistan

Ermenistan

Ukrayna

Açıklama:

Yukarı Karabağ Özerk Bölgesi Azerbaycan’dan ayrılarak
Ermenistan’a katılma kararı aldı.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Ruslar Kırgızistan nüfusunun yüzde kaçını oluşturmaktadır?

%25'ini

%30’unu

%35’unu

%15'ini

%20'sini

Açıklama:

Kırgızistan, Türkistan’ın en doğusunda yer alan,
daha çok dağlık alanlarla kaplı bir cumhuriyettir.
Sovyetler Birliği’nin Çin hududunda bulunduğundan, önemli görevlerde Rusların sayıca fazla olduğu bir ülkedir. Örneğin Kırgızistan Hükûmeti’nin
yedi kişilik Bakanlar Kurulunda Rusların sayısı 5,
Kırgızların sayısı 2 idi. Ruslar Kırgızistan nüfusunun %30’unu oluşturmaktaydı. Bu durum büyük
tepkilere yol açıyordu.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Bağımsız Tacikistan’ın ilk Cumhurbaşkanı olan Rahman Nebiyev kaç yılında cumhurbaşkanı olmuştur?

1 Eylül 1991

27 Ekim 1990

29 Aralık 1991

24 Kasım 1991

20 Ocak 1990

Açıklama:

24 Kasım 1991’de Rahman Nebiyev bağımsız Tacikistan’ın ilk Cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Nazarbayev, aldığı bir karar ile resmî dilin Kazak Türkçesi olduğunu hangi tarihte ilan etmiştir?

Aralık 1991

Nisan 1990

Ekim 1988

Eylül 1989

Aralık 1986

Açıklama:

Nazarbayev, Eylül 1989’da aldığı bir karar ile resmî dilin Kazak
Türkçesi olduğunu ilan etti.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Kazakistan Cumhurbaşkanı ..........................’in girişimiyle .................. Gürcistan, Litvanya, Letonya ve Estonya dışındaki
.............cumhuriyetin temsilcileri Alma Ata Deklarasyonu ile BDT sözleşmesini imzaladılar.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yukarıdaki ifadede
boşlukları doğru tamamlamaktadır?

Ebulfez Elçibey'in, 20 Mart'ta, 10

Nursultan Nazarbayev’in, 21 Aralık’ta, 11

Haydar Alieyv'in, 22 Aralık’ta, 10

Haydar Alieyv'in, 23 Kasım'da, 9

Nursultan Nazarbayev’in, 22 Aralık’ta, 10

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 37

Gürcistan aşağıdaki uluslararası örgütlerden hangisine üye değildir?

AGİK

IMF

Dünya Bankasına

NATO

Açıklama:

Gürcistan, 1992’de BM, AGİK, IMF ve Dünya Bankasına üye oldu.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdaki ülkelerden hangisi daha çok ABD yanlısı olan GUAM Demokrasi ve Ekonomik Kalkınma Örgütünün üyesi değildir?

Kazakistan

Gürcistan

Ukrayna

Azerbaycan

Moldova

Açıklama:

Gürcistan Ukrayna, Azerbaycan ve Moldova ile birlikte daha
çok ABD yanlısı olan GUAM Demokrasi ve Ekonomik Kalkınma Örgütünün de kurucu üyesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Özbekistan ekonomisi ............ ve .................. ile birlikte .............. ve .................... dayanmaktadır.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yukarıdaki ifadede
boşlukları doğru tamamlamaktadır?

tarım, hayvancılık, petrol, doğalgaz

sanayi, hayvancılık, keten, doğalgaz

tarım, sanayi, pamuk, elektrik enerjisi

tarım, hayvancılık, kenevir, elektrik enerjisi

tarım, sanayi, pamuk, elektrik enerjisi

Açıklama:

Özbekistan ekonomisi tarım ve hayvancılık ile birlikte petrol ve doğalgaza dayanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Ermenistan’da bağımsızlık sonrası ilk Cumhurbaşkanı ....................., 1998’de yerini .......................... bırakmak zorunda kaldı. Daha sonra 2008’de yerini .......................... bırakmıştır.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yukarıdaki ifadede boşlukları doğru tamamlamaktadır?

Serj Sarkisyan, Levon Ter-Petrosyan'a, Robert Koçaryan’a

Serj Sarkisyan, Robert Koçaryan’a, Levon Ter-Petrosyan'a

Levon Ter-Petrosyan, Robert Koçaryan’a, Serj Sarkisyan’a

Robert Koçaryan, Levon Ter-Petrosyan'a,Serj Sarkisyan’a

Levon Ter-Petrosyan, Serj Sarkisyan’a, Robert Koçaryan’a

Açıklama:

Ermenistan’da bağımsızlık sonrası ilk Cumhurbaşkanı Levon Ter- Petrosyan, 1998’de yerini Robert Koçaryan’a bırakmak zorunda kaldı.
Koçaryan’ın iki dönem devlet başkanlığından sonra 2008’de yerini Serj Sarkisyan’a bırakmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Türkistan, Moğolistan ve Tibet’ten oluşan bölge günümüzde Orta Asya olarak anılmaktadır. Daha önce Türkistan olarak adlandırılan bu bölge hangi yüzyıldan itibaren Orta Asya olarak anılmaya başlamıştır?

20. yüzyıl

19. yüzyıl

18. yüzyıl

17. yüzyıl

16. yüzyıl

Açıklama:

Kafkaslar ve Orta Asya, uluslararası politikada her dönemde önemini korumuş bölgelerdir. Bu iki bölge, Asya ve Avrupa’dan oluşan Avrasya’nın ortasında yer almaktadır. Burada tarih boyunca daha çok Türk kökenli halklar yaşamıştır. Orta Asya, 20. yüzyıl ortalarına doğru kullanılmaya başlanmış bir isim olup; Türkistan, Moğolistan ve Tibet’ten oluşmaktadır. Bolşevik İhtilali’nden itibaren (1917) Türkistan kavramı yerine genellikle Orta Asya ifadesi kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Berlin Duvarı, hangi yılda yıkılmıştır?

1986

1987

1988

1989

1990

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin 1980’lerde yaşadığı iç ve dış sorunlar devam ederken Soğuk Savaş döneminin sembolü Berlin Duvarı 1989’da yıkıldı ve Varşova Paktı dağıldı. Sovyet cumhuriyetleri ise 1990’da egemenliklerini ve 1991’de bağımsızlıklarını ilan ettiler.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Sovyetler Birliği’nin kuruluş döneminde 33 yıl Genel Sekreter olan ve dönemi son derece baskıcı ve acımasız geçen kişi kimdir?

Lenin

Puşkin

Stalin

Kruşçev

Brejnev

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin kuruluş döneminde 33 yıl Genel Sekreter olan Stalin dönemi son derece baskıcı ve acımasız geçmiştir. Bu dönemin uygulamaları sonucunda yeni nesil tamamen Rus eğitim ve ideolojisinin ürünü olarak ortaya çıkmış, karşı çıkanlar yok edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Son SSCB Komünist Partisi Genel Sekreteri kimdir?

Gorbaçov

Yeltsin

Medvedev

Lenin

Putin

Açıklama:

Özellikle Afganistan’daki başarısızlık ülkenin ekonomisini zorlarken rejime olan güven de zayıflamıştır. Bürokrasi ve sanayi çalışmaz duruma gelmiştir. Rüşvet ve yolsuzluklar yönetim ve üretimi bitirmiştir. Son SSCB Komünist Partisi Genel Sekreteri Gorbaçov’un, bu sorunları çözmek için geliştirdiği Glasnost ve Perestroyka (Şeffaflık ve Yeniden Yapılanma) reformları da sorunların çözümüne çare olmadı. Bununla beraber, SSCB’nin kansız bir şekilde dağılmasında önemli aşamalara geçilmesine yardımcı oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Enver Paşa’nın dağınık Türk kuvvetlerini toplayıp Kızıl Ordu’ya karşı savaştığı yer olan Belçivan, hangi ülke toprakları içerisinde bulunmaktadır?

Kırgızistan

Özbekistan

Türkmenistan

Tacikistan

Kazakistan

Açıklama:

Enver Paşa’nın dağınık Türk kuvvetlerini toplayıp Kızıl Ordu’ya karşı savaştığı yer olan Belçivan, Tacikistan toprakları içerisindedir. Enver Paşa’nın naaşı 1966’da Belçivan’dan Türkiye’ye getirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Rus yönetiminin “Sen Teke’sin”, “sen Yamud’sun”, “sen Salur’sun” ve “sen Ersarı’sın” diye halkı çağ dışı bir kabileciliğe teşvik ettiği devlet hangisidir?

Türkmenistan

Azerbaycan

Ermenistan

Kırgızistan

Kazakistan

Açıklama:

Niyazov’un ilk işi halkı arasında birliği sağlamak olmuştur. Zira Rus yönetimi, “böl ve yönet”i uygulamış, el altından kabilecilik zihniyetini canlı tutmaya çalışmıştır. “Sen Teke’sin”, “sen Yamud’sun”, “sen Salur’sun” ve “sen Ersarı’sın” diye Türkmen halkını çağ dışı bir kabileciliğe teşvik etmişti.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Jeltoksan (Aralık) olayları diye bilinen süreç hangi ülkede yaşanmıştır?

Tacikistan

Kazakistan

Gürcistan

Azerbaycan

Özbekistan

Açıklama:

Kazakistan, Sovyetler Birliği’nin dağılması sürecine işaret eden önemli olaylara sahne olmuş bir Türk yurdudur. Huzursuzluklar Aralık 1986’da verilen bir kararla su yüzüne çıkmıştır. Bu tarihte Dinmuhammed Kunayev, emekliliği bahane edilerek Kazakistan Komünist Partisi 1. Sekreterlik görevinden alınmış yerine Rus asıllı Kolbin seçilmişti. Kazaklar bundan çok rahatsız oldu. Başkent Almatı (Alma-Ata) ve diğer birçok şehirde gösteriler, olaylar meydana geldi: Jeltoksan (Aralık) olayları denen bu süreçte ölenler oldu. SSCB ve Kazakistan’ın kaderi açısından önemli olan, bu olaylardan çok, bu olayların artık saklanamaması oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Şanghay Beşlisi, ne zaman kurulmuştur?

1990

1992

1994

1996

1998

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 49

Lale Devrimi, 2005 yılında hangi ülkede gerçekleşmiştir?

Ukrayna

Kazakistan

Ermenistan

Gürcistan

Kırgızistan

Açıklama:

2005’de Kırgızistan’da gerçekleşen Lale Devriminde yaşanan olaylar üzerine, bağımsızlıktan beri ülkenin başında bulunan Asker Akayev ülkeyi terk etmek zorunda kalmış ve Bakıyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi TRACECA (Transport Corridor Europe-Caucasus-Asia) üyesi değildir?

Türkiye

Azerbaycan

Bulgaristan

Kazakistan

Moğolistan

Açıklama:

TRACECA: Transport Corridor Europe-Caucasus-Asia: Avrupa-Kafkasya-Asya Ulaşım Koridoru. Çin’den Avrupa’ya uzanan tarihî İpek Yolu’nun bir bakıma bugünkü karşılığıdır. AB’nin öncülüğünde Kırgızistan’dan Polonya’ya kadar uzanan ulaşımda iş birliği olup günümüzde uluslararası örgüt statüsündedir. Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra TACIS (Technical Assistance for CIS: BDT Üyelerine Teknik Yardım) projesinin uygulama alanı durumundaki TRACECA’nın kuruluş sözleşmesi 1998’de imzalanmış olup örgütün merkezi Bakü’dedir. Örgütün üyeleri Azerbaycan, Türkiye, Bulgaristan, Ermenistan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Romanya, Tacikistan, Türkmenistan, Moldova, Ukrayna ve İran’dır. AB örgüte doğrudan taraf olup dolayısıyla AB üyeleri de örgüt üyesi durumundadır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Orta Asya, 20. yüzyıl ortalarına doğru kullanılmaya başlanmış bir isim olup; Türkistan, Moğolistan ve Tibet’ten oluşmaktadır. Bolşevik İhtilali’nden itibaren (1917) ........ kavramı yerine genellikle Orta Asya ifadesi kullanılmaktadır. Boş bırakılan yere hangi kavram gelmelidir?

Kafkasya

Türkiye

Anadolu

Türkistan

Mezapotamya

Açıklama:

Orta Asya, 20. yüzyıl ortalarına doğru kullanılmaya başlanmış bir isim olup; Türkistan, Moğolistan ve Tibet’ten oluşmaktadır. Bolşevik İhtilali’nden itibaren (1917) Türkistan kavramı yerine genellikle Orta Asya ifadesi kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Almatı aşağıdaki hangi ülkenin başkentliğini yapmıştır?

Azerbaycan

Türkmenistan

Kazakistan

Tacikistan

Kırgızistan

Açıklama:

Almatı: Kazakistan’ın önceki başkenti olup Elmalı (Almalı) demektir. Anadolu’da olduğu gibi Türkistan’da birçok beldenin adı
Elmalı anlamına gelir. Sovyet döneminde “elmanın atası” anlamında “Alma Ata” kullanılmıştır. Ancak bağımsızlık sonrası yeniden Almatı ismi kullanılmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Kırgızistanın bağımsızlık ilanı aşağıdaki tarihlerden hangisinde gerçekleşmiştir?

31 Ağustos 1991

23 Ağustos 1991

28 Nisan 1991

1 Eylül 1991

9 Eylül 1991

Açıklama:

Kırgızistan’ın Bağımsızlık İlanı, 31 Ağustos 1991 tarihinde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev yanında Sovyet sonrası en
uzun başkanlıkta kalan iki liderden biri aşağıdakilerden hangisidir ?

İslâm Abdülganiyeviç Kerimov

Muhammed Salih

Abdurrahim Polat

Ebulfez Elçibey

Dinmuhammed Kunayev

Açıklama:

29 Aralık 1991’de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimini de İslam Kerimov kazanmıştır. Kerimov 2 Eylül 2016’da vefatına kadar cumhurbaşkanlığı görevini sürdürmüştür. Böylece Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev yanında Sovyet sonrası en uzun başkanlıkta kalan iki liderden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Orta Asya Cumhuriyetleri içerisinde daha çok iç savaşla ismi duyulan ülke aşağıdakilerden hangisidir ?

Kırgızistan

Özbekistan

Tacikistan

Türkmenistan

Azerbaycan

Açıklama:

Tacikistan,Orta Asya Cumhuriyetleri içerisinde daha çok
iç savaşla ismi duyulan bir ülkedir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Bağımsız Devletler Topluluğu anlaşması hangi ülkeler arasında imzalanmıştır ?

Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya

Rusya, Ukrayna ve Litvanya

Ukrayna, Letonya ve Litvanya

Kazakistan, Rusya ve Gürcistan

Rusya, Ukrayna ve Gürcistan

Açıklama:

8 Aralık 1991’de Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya arasında Bağımsız Devletler
Topluluğu (BDT) anlaşması imzalanarak Sovyetler Birliği’ne son verildi.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Halkı ve yönetimiyle beraber Rusya’nın baskıcı ve merkezi yönetiminden kurtulma yolunda bağımsızlığını ilan eden ilk devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Ermenistan

Gürcistan

Kazakistan

Kırgızistan

Türkmenistan

Açıklama:

Gürcistan halkı ve yönetimi Rusya’nın baskıcı ve merkezi yönetiminden kurtulma yolunda bağımsızlığını ilan eden ilk devlettir. Rusya’nın politikalarına Slav
kökenli Ukrayna ile Baltık Cumhuriyetleri de karşı çıkmıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra oluşturulan Şanghay Beşlisi arasında yer almaz ?

Çin

Kazakistan

Kırgızistan

Tacikistan

Ermenistan

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 59

Büyük Kafkas Dağlarının ötesinde bulunan Transkafkasya (Kafkas ötesi) Cumhuriyetlerden hangisi SSCB'den ilk bağımsızlığını alarak ayrılmıştır?

Gürcistan

Azerbaycan

Ermenistan

İran

Kırgızistan

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 60

Bağımsızlık sonrasında “daimi tarafsızlık stratejisi” ile siyasi ve ekonomik güvenliğini sağlama yoluna giden ülke aşağıdaklerden hangisidir?

Tacikistan

Ermenistan

Azerbaycan

Türkmenistan

Kazakistan

Açıklama:

Türkmenistan, yeni bağımsız cumhuriyetler içerisinde zengin doğalgaz kaynaklarıyla bilinmektedir. Bağımsızlık sonrasında “daimi tarafsızlık stratejisi” ile siyasi ve ekonomik güvenliğini sağlama yoluna gitmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Doğu ve batı Türklerinin arasında yer almasından kaynaklı olarak Türk dünyasının köprüsü denilen ülke aşağıda yer alanlardan hangisidir?

Gürcistan

Azerbaycan

Kazakistan

Türkmenistan

Kırgızistan

Açıklama:

Türk dünyası genel hatlarıyla doğu ve batı olarak ikiye ayrıldığında Hazar Denizi bunun ortasında yer alır. Azerbaycan ise tıpkı Türkiye gibi batı Türklerinden sayılır. Bununla beraber Azerbaycan doğu Türklerine komşu olan bir bölgedir. Bu yüzden bu bölgeye Türk dünyasının köprüsü denmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya arasında imzalanan hangi anlaşma ile Sovyetler Birliği’ne son verilmiştir?

Büyük Devletler Topluluğu

Slav Devletler Topluluğu

Avrupa Birliği

Batılı Devletler Topluluğu

Bağımsız Devletler Topluluğu

Açıklama:

8 Aralık 1991’de Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya arasında Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) anlaşması imzalanarak Sovyetler
Birliği’ne son verildi. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Sovyet lider Stalinin doğum yeri aşağıdaki ülkelerden hangisidir?

Ukrayna

Rusya

Beyaz Rusya

Gürcistan

Ermenistan

Açıklama:

Gürcistan, bölgede iki Hristiyan devletten biri olup aynı zamanda Stalin’in doğum yeridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıda verilen ülkelerden hangisi Azerbaycanın sınır komşularından birisi değildir?

Gürcistan

Rusya

İran

Ermenistan

Suriye

Açıklama:

Hazar sahildarı ülke olan Azerbaycan’ın komşuları Gürcistan, Rusya Federasyonu (Dağıstan), İran, Türkiye (Nahçıvan Özerk Bölgesi), Ermenistan’dır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Şanghay Beşlisi girişiminin uluslararası örgüt hâline gelmesi ............. ’de gerçekleştir. İfadesinde boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

2000

2001

2002

2003

2004

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 66

Kafkasya ve Orta Asya Cumhuriyetlerinin dış ticaretlerini Rusya’dan bağımsızlaştırma amacıyla oluşturulan Güney Kafkas Koridoru hangi ülkeler tarafından oluşturulmuştur?

Azerbaycan-Gürcistan

Azerbaycan-Kırgızistan

Ermenistan-Gürcistan

Ermenistan-Kırgızistan

Azerbaycan-Türkmenistan

Açıklama:

Sovyetler sonrası Gürcistan ile birlikte Azerbaycan’ın oluşturduğu Güney Kafkas Koridoru, Kafkasya ve Orta Asya Cumhuriyetlerinin dış ticaretlerini Rusya’dan bağımsızlaştırma projesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Gürcistan’da başlayıp Ukrayna ve Kırgızistan’da yönetim değişikliğine neden olan halk hareketlerine ....... devrimler denmiştir. İfadesinde boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

Sıralı

Halk

Renkli

Sessiz

Aşamalı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 68

Abhazya sorunu aşağıdaki ülkelerden hangisinde patlak vermiştir?

Gürcistan

Kazakistan

Azerbaycan

Türkmenistan

Ermenistan

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 69

TRACECA (Transport Corridor Europe-Caucasus-Asia) Avrupa-Kafkasya-Asya Ulaşım Koridoru aşağıda verilen ülkelerin hangisinden başlayıp hangisinde son bulmaktadır?

Kırgızistan-Polonya

Rusya-Almanya

Kazakistan-Ukrayna

Azerbaycan-Bulgaristan

İran-Almanya

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 70

''renkli devrimler'' adlı halk hareketleri aşağıdaki ülkelerden hangisinde etkili olmamıştır ?

Gürcistan

Ukrayna

Kırgızistan

Özbekistan

Azerbaycan

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 71

Gürcistan’ın Bağımsızlık İlanı ne zamandır?

1991

1990

1992

1993

1994

Açıklama:

Gürcistan’ın Bağımsızlık İlanı, 28
Nisan 1991

Doğru Cevap: A

Soru 72

Ermenistan’ın Bağımsızlık İlanı ne zamandır?

1991

1992

1993

1994

1995

Açıklama:

Ermenistan’ın Bağımsızlık İlanı, 23
Ağustos 1991

Doğru Cevap: A

Soru 73

Kırgızistan’ın Bağımsızlık İlanı ne zamandır?

31 Ağustos 1991

31 Ağustos 1993

31 Eylül 1991

31 Mart 1991

13 Ağustos 1991

Açıklama:

Kırgızistan’ın Bağımsızlık İlanı, 31
Ağustos 1991

Doğru Cevap: A

Soru 74

Özbekistan’ın Bağımsızlık İlanı ne zamandır?

1 Eylül 1991

1 ekim 1991

1 Eylül 1993

13 Eylül 1991

12 Eylül 1991

Açıklama:

Özbekistan’ın Bağımsızlık İlanı, 1
Eylül 1991

Doğru Cevap: A

Soru 75

Tacikistan’ın Bağımsızlık İlanı ne zamandır?

9 Eylül 1991

19 Eylül 1991

9 Eylül 1993

19 Eylül 1996

11 Eylül 1991

Açıklama:

Tacikistan’ın Bağımsızlık İlanı, 9 Eylül
1991

Doğru Cevap: A

Soru 76

Azerbaycan’ın Bağımsızlık İlanı ne zamandır?

18 Ekim 1991

18 Ekim 1994

1 Ekim 1991

18 Ekim 1996

18 Eylül 1991

Açıklama:

Azerbaycan’ın Bağımsızlık İlanı, 18
Ekim 1991

Doğru Cevap: A

Soru 77

Türkmenistan’ın Bağımsızlık İlanı ne zamandır?

27 Ekim 1991

27 Ekim 1995

27 Ekim 1998

27 Mart 1991

7 Ekim 1997

Açıklama:

Türkmenistan’ın Bağımsızlık İlanı, 27
Ekim 1991

Doğru Cevap: A

Soru 78

Kazakistan’ın Bağımsızlık İlanı ne zamandır?

16 Aralık 1991

16 Aralık 1999

16 Aralık 1995

16 Aralık 1990

16 Aralık 1996

Açıklama:

Kazakistan’ın Bağımsızlık İlanı, 16
Aralık 1991

Doğru Cevap: A

Soru 79

Şanghay Beşlisi hangi ülkelerden oluşur?

Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan

Rusya, Japonya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan

Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Yakutistan

Rusya, Ukrayna, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan

Rusya, Çin, Kazakistan, İran ve Tacikistan

Açıklama:

Şanghay Beşlisi: Şanghay Beşlisi; Rusya,
Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan
ile 1996’da kuruldu. Özbekistan üye olarak 2001’de katıldı. Şanghay Beşlisi girişiminin uluslararası örgüt hâline gelmesi
2001’de gerçekleşti.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Sovyet cumhuriyetlerine zaman egemenliklerini ilan etmiştir?

1990

1992

1994

1989

1980

Açıklama:

Sovyet cumhuriyetleri ise
1990’da egemenliklerini ve 1991’de bağımsızlıklarını ilan ettiler.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdaki özerk cumhuriyetlerden hangisi Kuzey Kafkasya bölgesinde yer almaz?

Azerbaycan

Kabartey-Balkar

İnguşistan

Çeçenistan

Dağıstan

Açıklama:

Azerbaycan, Güney Kafkasya'da yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını ilan eden ilk cumhuriyet aşağıdakilerden hangisidir?

Ermenistan

Gürcistan

Kırgızistan

Özbekistan

Tacikistan

Açıklama:

Gürcistan

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdaki ilkelerden hangisi Azerbaycan’ın ilk cumhurbaşkanı olan Ebulfez Elçibey’in devlet politikasının esasları arasında yer almaz?

Türk dünyasının bütünleşmesi

Bakü petrollerinde Rusya’yı devre dışı bırakmak

Rusya’nın yeni cumhuriyetler üzerinde yeniden nüfuz kurma aracı olan Bağımsız Devletler Topluluğu’na (BDT) girmek

Türkiye ile en ileri derecede iş birliği

İran işgalindeki Güney Azerbaycan ve İran’daki yaklaşık 25 milyon Azerbaycan Türkü’nün kuzey ile birleşmesi

Açıklama:

Rusya’nın yeni cumhuriyetler üzerinde yeniden nüfuz kurma aracı olan Bağımsız Devletler Topluluğu’na (BDT) girmek

Doğru Cevap: C

Soru 84

Orta Asya cumhuriyetleri içerisinde ekonomisi en zayıf olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Kazakistan

Azerbaycan

Özbekistan

Tacikistan

Türkmenistan

Açıklama:

Tacikistan

Doğru Cevap: D

Soru 85

ABD, Afganistan’a müdahale sürecinin başlamasının ardından aşağıdaki ülkelerin hangisine askeri üs kurmamıştır?

Kırgızistan

Özbekistan

Gürcistan

Tacikistan

Finlandiya

Açıklama:

Finlandiya

Doğru Cevap: E

Soru 86

2004 yılında Ukrayna'da yaşanan devrime ne ad verilmiştir?

Turuncu Devrim

Gül Devrimi

Kadife Devrim

Lale Devrimi

Arap Baharı

Açıklama:

Turuncu Devrim

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıdaki hangisi TRACECA (Transport Corridor Europe-Caucasus-Asia: Avrupa-Kafkasya-Asya Ulaşım Koridoru) adı verilen uluslararası örgüte üye ülkeler arasında yer almaz?

Azerbaycan

Rusya

Türkiye

Bulgaristan

Ermenistan

Açıklama:

Rusya

Doğru Cevap: B

Soru 88

Orta Asya Cumhuriyetleri arasında en fazla nüfusa sahip ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Azerbaycan

Tacikistan

Özbekistan

Kazakistan

Türkmenistan

Açıklama:

Özbekistan

Doğru Cevap: C

Soru 89

1995 yılında Kazak Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in başkent Almatı'yı Astana'ya (Akmola) taşımasının ana sebebi olarak gösterilir?

Jeltoksan (Aralık) olaylarını kontrol altına almak.

Ülkenin, ürünlerini dünya pazarlarına ulaştırma problemlerini aşmak.

Tarım ve hayvancılık sektörünü ön plana çıkarmak.

Rusların yoğun olduğu Kuzey bölgesindeki Kazak egemenliğini pekiştirmek.

Kazakistan'ın resmî dilini Kazak Türkçesi yapmak.

Açıklama:

Rusların yoğun olduğu Kuzey bölgesindeki Kazak egemenliğini pekiştirmek.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi 'Şanghay Beşlisi' uluslararası örgütünün kurucu ülkelerinden biri değildir?

Rusya

Çin

Kazakistan

Kırgızistan

Azerbaycan

Açıklama:

Azerbaycan

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Güney Asya ülkeleri farklı nedenlerle Türkiye’nin dikkatini çekmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenlerden biri değildir?

Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynakları

Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir geçiş koridoru sunması

Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları

Boru hatlarının geçiş güzergahı olması

Türkiye’ye sağladığı su yolları projeleri

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarına kavuşan Güney Kafkasya ülkeleri değişik nedenlerle Türkiye’nin dikkatini çekmiştir. Bu nedenlerin başlıcaları:

Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynakları,

Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir geçiş koridoru sunması (dolayısıyla stratejik konumu),

Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları,

Boru hatlarının geçiş güzergâhı olması,

Dünya siyaseti açısından önemli sayılabilecek çatışmaları bünyesinde barındırmasıdır

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Güney Kafkasya’nın güvenlik ve istikrarı için bölgede desteğini önemsediği uluslararası örgütlerden biridir?

NATO (Kuzey Atlantik Anlaşması örgütü )

Güney Kafkasya Güvenlik Antlaşması

Güney Kafkasya’da İstikrar Üzerine Yuvarlak Masa

Kafkasya Forumu

Kafkas İstikrar Paktı

Açıklama:

Türkiye, Kafkasların hiçbir ülkenin tek başına arka bahçesi olmasına rıza göstermeyeceği imajını da elden geldiğince vermeye çalışmıştır. Dolayısıyla, Güney Kafkasya’nın istikrarı için, bölgede NATO (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) ve AB (Avrupa Birliği) gibi örgütlerin desteğini önemsemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Haydar Aliyev ‘Bir millet , iki devlet‘ sözünü Türkiye ile hangi devlet için söylemiştir?

Gürcistan

İran

Azerbaycan

Nahcıvan

Ermenistan

Açıklama:

Bir Millet, İki Devlet Söylemi: Haydar Aliyev’e göre, Türkiye ve Azerbaycan iki ayrı devletler olmasına rağmen, bu devletler de tek bir millet olarak Türkler yaşamaktadırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 4

25 Haziran 2005’te dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in de katıldığı törenle açılışı yapılan petrol boru hattı aşağıdakilerden hangisidir?

Irak-Türkiye Boru Hattı

Bakü- Tiflis-Ceyhan Boru Hattı

Rusya-Türkiye boru Hattı

Doğu Anadolu Hattı

Şelmo-Batman Hattı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağidaki olaylardan hangisinden sonra Türkiye’nin Ermenilerle ilgili söylemleri sertleşmiştir?

Hocalı Katliamı

Halepçe Olayı

Agrinio Kasabası Katliamı

Altunköprü Katliamı

Altıgün Savaşları

Açıklama:

Şubat 1992 sonlarında gerçekleşen Hocalı Katliamı’nın, Türkiye’nin Ermenilere yönelik bakışında önemli etkileri olmuştur. Bu katliamdan sonra Türkiye’nin Ermenilere yönelik kullandığı söylemde dikkate değer bir sertleşme görülmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ve Gürcistan arasındaki ekonomik ilişkilerin hukuki çerçevesini oluşturan antlaşmalardan biri değildir?

Ticaret ve Ekonomi İşbirliği

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması

Uluslararası Karayolları Taşımacılığı

Karma Ekonomik Komisyonu

OPEC

Açıklama:

Türkiye ve Gürcistan arasındaki ekonomik ilişkilerin hukuki çerçevesini, 1992 yılında imzalanan "Ticaret ve Ekonomik İşbirliği", "Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması" ve "Uluslararası Kara Yolları Taşımacılığı" antlaşmaları oluşturmaktadır. Bunların dışında 15 Eylül 2005 tarihli ‘Karma Ekonomik Komisyon IV. Dönem Toplantısı Protokolü’, 28 Ocak 2005 tarihli ‘Türkiye-Gürcistan Gümrükleri Arası İşbirliği Anlaşması’, 21 Kasım 2007 tarihli ‘Serbest Ticaret Anlaşması’ ile ‘Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması’ imzalanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi "Modern İpek Yolu" veya "Orta Koridor" olarak da bilinen Güney Kafkasya’nın ulaşım hatlarından biridir?

Doğukapı - Kirkovan - Delican - Bakü demir-yolu hattı

Afrika Demir Yolları

Tahran - İran -Suriye Demiryolu

Avrupa Demiryolu

Bağdat -Kerkük Demiryolu

Açıklama:

‘Modern İpek Yolu’ ismi altında veya ‘Orta Koridor’ olarak bilinen ulaşım hatları şunlardır:

Doğukapı-Kirkovan-Delican-Bakü demir-yolu hattı,

Doğukapı-Erivan-Nahçıvan-Bakü demir-yolu hattı,

Doğukapı-Bakü otoyol projesi.

Doğru Cevap: A

Soru 8

7 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan’ın Güney Osetya’yı egemenlik altına almak için başlattığı harekatın ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Çifte Gül Savaşı

6 Gün Savaşları

5 Gün Savaşı

Hocalı Katliamı

11 Eylül Saldırısı

Açıklama:

7 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan’ın Güney Osetya’yı egemenlik altına almak için başlattığı harekât 5 Gün Savaşı’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

I. Abhazlar
II. Acaralılar
III. Ahıskalılar
IV. Türkmenler
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’de yaşayan Gürcistan Türk topluluğudur?

I,II III

I,II

I,IV

I,III

I,II,III,IV

Açıklama:

Günümüzde Gürcistan’da yerleşik bulunan Türk soydaşlar olduğu gibi, Türkiye’de yaşayan Abhaz,Acara ve Ahıska nüfusu da bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Gürcistan , 1999 yılında Avrupa Konseyi’ne üye olurken, ön şart olarak hangi halkın yurtlarına geri dönüşünü kabul etmiştir?

Azeriler

Acaralılar

Ahıska Türkleri

Abhazlar

Ermeniler

Açıklama:

1999 yılında Gürcistan, Avrupa Konseyine üye olurken, üyelik ön şartı olarak Ahıska Türklerinin Anavatanlarına geri dönmelerinin sağlanması yükümlülüğünü üstlenmeyi kabul etmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

I.Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynakları
II. Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir geçiş koridoru sunması (dolayısıyla stratejik konumu)
III. Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları
IV. Boru hatlarının geçiş güzergâhı olması
Yukarıdakilerin hangileri Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarına kavuşan Güney Kafkasya ülkelerinin Türkiye’nin dikkatini çekme nedenlerindendir?

I, II, III

II, III, IV

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarına kavuşan Güney Kafkasya ülkeleri, değişik nedenlerle Türkiye’nin dikkatini çekmiştir. Bu nedenlerin başlıcaları: • Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynakları, • Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir geçiş koridoru sunması (dolayısıyla stratejik konumu), • Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları, • Boru hatlarının geçiş güzergâhı olması, • Dünya siyaseti açısından önemli sayılabilecek çatışmaları bünyesinde barındırmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

I. Ermenistan’ın “Ermeni soykırımı” iddialarından vazgeçmesi
II. Ermenistan’ın Türkiye’den toprak taleplerinde bulunmaması ve 1921 Kars Antlaşması’nın şartlarını kabul etmesi
III. Ermenilerin Dağlık Karabağ Savaşı’nı ve Azerbaycan’a yönelik saldırılarını durdurmaları
Türkiye Ermenistan’la diplomatik ilişkileri henüz tesis etmemiştir. Ankara, bunun için en başından itibaren İleri sürdüğü şartlar yukarıdakilerden hangileridir?

I, II

II, III

I, III

I, II, III

Açıklama:

Türkiye Ermenistan’la diplomatik ilişkileri henüz tesis etmemiştir. Ankara, bunun için en başından itibaren üç şart ileri sürmüştür. Bunlar: • Ermenistan’ın “Ermeni soykırımı” iddialarından vazgeçmesi; • Ermenistan’ın Türkiye’den toprak taleplerinde bulunmaması ve 1921 Kars Antlaşması’nın şartlarını kabul etmesi; • Ermenilerin Dağlık Karabağ Savaşı’nı ve Azerbaycan’a yönelik saldırılarını durdurmaları.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Ermenistan Parlamentosu hangi tarihte Bağımsızlık Bildirisini kabul etmiştir?

23 Ağustos 1991

6 Kasım 1990

26 Ekim 1988

9 Ağustos 1974

14 Şubat 1987

Açıklama:

Ermenistan Parlamentosu’nun 23 Ağustos 1991 de Bağımsızlık Bildirisi’ni kabul etmştir

Doğru Cevap: A

Soru 14

Azerbeycan'da Başkonsolos olarak görev yapmakta olan temsilciliğimiz Büyükelçilik düzeyine hangi yıl yükseltilmiştir?

1990

1991

1992

1993

1994

Açıklama:

Azerbaycan’la 14 Ocak 1992’de imzalanan protokolle diplomatik ilişki kurulmuş ve Başkonsolos olarak görev yapmakta olan temsilciliğimiz Büyükelçilik düzeyine yükseltilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Azerbaycan ile Nahçıvan arasında Megri’den, Ermenistan ile Dağlık Karabağ arasındaysa Laçin’den koridor açılması stratejisine verilen isim aşağıdakilerden hangileridir?

Kazan-kazan

Koridor Formülü

Hocalı Açılımı

Halk Cephesi

Barış Boru Hattı

Açıklama:

Koridor Formülü: Azerbaycan ile Nahçıvan arasında Megri’den, Ermenistan ile Dağlık Karabağ arasındaysa Laçin’den koridor açılmasıdır

Doğru Cevap: B

Soru 16

Ermenistan Parlamentosunda temsil edilen siyasi partiler hangi tarihte Karabağ sorununun çözümü hakkında ortak bir bildiri yayımlamışlardır?

1999

2000

2001

2002

2003

Açıklama:

Ermenistan Parlamentosunda temsil edilen siyasi partiler 28 Nisan 2001 tarihinde Karabağ sorununun çözümü hakkında ortak bir bildiri yayımlamışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Türkiye-Gürcistan ilişkilerini başlatan ilk olay aşağıdakilerden hangisidir?

Karabağ sorunu

Kelbecer’in İşgali

Robert Koçaryan Dönemi'nin başlaması

Sarp Sınır Kapısı’nın açılması

Güney Kafkasya politikası

Açıklama:

Türkiye-Gürcistan ilişkileri 1989 yılında Sarp Sınır Kapısı’nın açılmasıyla başlar.

Doğru Cevap: D

Soru 18

I. Ticaret ve Ekonomik İşbirliği
II. Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması
III. Uluslararası Kara Yolları Taşımacılığı
Türkiye ve Gürcistan arasındaki ekonomik ilişkilerin hukuki çerçevesini yukarıdaki antlaşmalardan hangileri oluşturur?

I, II

II, III

I, III

I, II, III

Açıklama:

Türkiye ve Gürcistan arasındaki ekonomik ilişkilerin hukuki çerçevesini, 1992 yılında imzalanan ‘Ticaret ve Ekonomik İşbirliği’, ‘Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması’ ve ‘Uluslararası Kara Yolları Taşımacılığı’ antlaşmaları oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

I. Doğukapı-Kirkovan-Delican-Bakü demiryolu hattı
II. Doğukapı-Erivan-Nahçıvan-Bakü demiryolu hattı
III.Doğukapı-Bakü otoyol projesi.
AKP iktidarı tsavvur edilen ortak ulaşım projesine göre hangi ulaşım hattı Güney Kafkasya bölgesni sıkıca birbirine bağlayacaktır?

I, II, III

I,II

II,III

I,III

III

Açıklama:

Türkiye, başından beri, Güney Kafkasya’da barış ve refahın sağlanması yönünde topyekûn bir bölgesel kalkınmanın gerekli olacağını savunmaktadır. AKP iktidarı döneminde Türkiye açısından, Güney Kafkasya stratejisinin temel 3 sütunu şunlar olmuştur: Ortaklık, Refah ve Barış. Bu dönemde tasavvur edilen ortak ulaşım projesine göre, şu 3 ulaşım hattı bölgeyi sıkıca birbirine bağlayacaktır: • Doğukapı-Kirkovan-Delican-Bakü demiryolu hattı, • Doğukapı-Erivan-Nahçıvan-Bakü demiryolu hattı, • Doğukapı-Bakü otoyol projesi

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdaki ülkelerden hangisi BM-Medeniyetler ittifakın öncülüğünü yapmaktadır?

Almanya

Ermenistan

Azarbeycan

İspanya

Rusya

Açıklama:

Türkiye, 2005 yılından beri, İspanya ile birlikte BM-Medeniyetler ittifakın öncülüğünü yapmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Türkiye’nin Ermenistan’ı hukuki anlamda tanıma kararı aldığını Cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan’a 24 Aralık 1991 tarihinde bir mektupla bildiren Türkiye Cumhuriyeti başbakanı kimdir?

Turgut Özal

Bülent Ecevit

Süleyman Demirel

Mesut Yılmaz

Tansu Çiller

Açıklama:

Başbakan Demirel, Türkiye’nin Ermenistan’ı hukuki anlamda tanıma kararı aldığını Cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan’a 24 Aralık 1991 tarihinde bir mektupla bildirmiştir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Türkiye’nin Türk dünyası ile doğrudan bağlantı kurabilmesinin önündeki coğrafi engellerden biridir?

Gürcistan

Yunanistan

Bulgaristan

Irak

Suriye

Açıklama:

Ermenistan, Gürcistan ve İran Türkiye’nin Türk dünyası ile doğrudan bağlantı kurabilmesinin önündeki coğrafi engellerdir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra Güney Kafkasya ülkelerini ilk tanıyan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Ermenistan

Irak

İran

Türkiye

Gürcistan

Açıklama:

Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra Güney Kafkasya ülkelerini ilk tanıyan ülke Türkiye olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi 1992 yılında başa gelen Azerbaycan lideri Ebulfez Elçibey’in Türkiye ile ilgili ilişkilere dair ideallerinden biri değildir?

Türkiye ile Azerbaycan arasında bir ‘konfederasyon’ kurulması, dolayısıyla iki ülke arasında sınırların kalkması ve iki ülke insanlarının birbirlerinin ülkelerinde serbestçe çalışabilmeleri

İki ülke arasındaki askerî işbirliğinin Rusya ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye çıkarılması

Türkiye ve Azerbaycan arasında bir ‘ittifak antlaşmasının’ yapılması suretiyle Rusya’nın Azerbaycan’a müdahalesinin önüne geçilmesi

Azerbaycan’da Türk Silahlı Kuvvetleri ve NATO’ya ait üslerin oluşturulması

Türkiye’nin de yardımıyla Azeri ordusunun en modern silahlarla donatılması

Açıklama:

Bu ideallerden biri,ki ülke arasındaki askerî işbirliğinin Gürcistan ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye çıkarılmasıdır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Azerbaycan'da 4 Haziran 1993 tarihinde yapılan bir darbeyle Elçibey Hükûmeti’nin devrilmesi sonucu hangi lider başa geçmiştir?

Ayaz Kamber

Ayaz Mutallibov

İlham Aliyev

Haydar Aliyev

Yakup Mehmedov

Açıklama:

Azerbaycan'da 4 Haziran 1993 tarihinde yapılan bir darbeyle Elçibey Hükûmeti’nin devrilmesi sonucu Haydar Aliyev başa geçmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Ermeniler Batı ve Türkiye ile ilişkilerini hangi olaydan sonra geliştirmeye çalışmışlardır?

Rus-Çeçen savaşı

Kelbecer saldırısı

Ağdam'ın işgali

Fuzuli ve Cebrayil'in işgali

Kolektif Güvenlik Antlaşması’na katılım

Açıklama:

1993 sonrasında Türk-Ermeni ilişkileri bir süre iyice donma noktasına ulaşmıştır. Bu durum, 1996’da Rus-Çeçen Savaşı’nın bitimine kadar sürmüştür. Rusya, adı geçen savaşta bölgede tam anlamıyla kontrol kuramamış ve itibar kaybetmiştir. Bu durum ise Ermenistan’ın Rusya’ya olan güvenini sarsmış olacak ki Ermeniler Batı ve Türkiye ile ilişkilerini geliştirmeye çalışmışlardır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

‘Türk - Ermeni Barışma Komisyonu’ hangi yıl oluşturulmuştur?

1980

1987

1993

1998

2001

Açıklama:

Türk ve 4 Ermeni temsilcinin katılımıyla 9 Temmuz 2001 tarihinde Cenevre’de ‘Türk - Ermeni Barışma Komisyonu’ oluşturulmuştur. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ‘Türk - Ermeni Barışma Komisyonu’nun görev ve amaçlarından biri değildir?

Türkler ve Ermeniler arasında karşılıklı anlayış ve iyi niyeti geliştirmek

Ermenistan ile Türkiye ilişkilerinin iyileştirilmesini teşvik etmek

Türk ve Ermeni sivil toplum örgütleri ve Ermeni diasporasında mevcut barışma arzusundan yararlanmak

İş dünyası, turizm, kültür, eğitim, araştırma, çevre, medya ve güven artırıcı önlemler alanında resmî iş birliğini desteklemek

Talep üzerine, tarihî, psikolojik, hukuki ve diğer alanlardaki bazı projeler için uzman incelemesi sağlamak

Açıklama:

‘Türk - Ermeni Barışma Komisyonu’ nun görev ve amaçlarından biri de İş dünyası, turizm, kültür, eğitim, araştırma, çevre, medya ve güven artırıcı önlemler alanında resmî olmayan iş birliğini desteklemektir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Türkiye-Gürcistan ilişkilerini başlatan Sarp Sınır Kapısı'nın açılışı hangi yıl gerçekleşmiştir?

1967

1976

1989

1996

2002

Açıklama:

Türkiye-Gürcistan ilişkileri 1989 yılında Sarp Sınır Kapısı’nın açılmasıyla başlar. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

2003 yılı sonlarında Gürcistan’da gerçekleşen Kadife Devrim sonrasında görevinden ayrılan Shevardnaze’nin yerine hangi politikacı geçmiştir?

Kaha Kaladze

Mikhael Saakaşvili

Nino Burcanadze

Salome Zurabişvili

İrakli Kobahidze

Açıklama:

2003 yılı sonlarında Gürcistan’da gerçekleşen Kadife Devrim sonrasında görevinden ayrılan Shevardnaze’nin yerine Mikhael Saakaşvili geçmiştir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Güney Kafkasya ülkelerinin Türkiye'nin dikkatini çekmelerinin nedenlerinden biri değildir?

Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynakları.

Boru hatlarının geçiş güzergâhı olması.

Türkiye’nin Avrupa’ya ulaşması için bir geçiş koridoru sunması

Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları.

Dünya siyaseti açısından önemli sayılabilecek çatışmaların olması.

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarına kavuşan Güney Kafkasya ülkeleri, değişik nedenlerle Türkiye’nin dikkatini çekmiştir.
Bu nedenlerin başlıcaları:
• Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynakları,
• Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir geçiş koridoru sunması (dolayısıyla stratejik konumu),
• Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları,
• Boru hatlarının geçiş güzergâhı olması,
• Dünya siyaseti açısından önemli sayılabilecek çatışmaları bünyesinde barındırmasıdır.
Buna göre doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdaki ülkelerden hangisinin Güney Kafkasya bölgesinde toprağı yoktur?

Azerbaycan

Ermenistan

Nahçıvan

Gürcistan

Suriye

Açıklama:

Güney Kafkasya, bugünkü Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan devletlerini kapsayan, Büyük Kafkas Sıradağlarının güneyinde yer alan coğrafi-siyasi bölgedir Buna göre doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi, Azerbaycan'ın Atatürkçülüğü ile tanınan lideri Elçibey'in Türkiye ile ilişkilere dair ideallerinden biri değildir?

Azerbaycan’da Türk Silahlı Kuvvetleri ve NATO’ya ait üslerin oluşturulması.

Azerbaycan’ın NATO üyesi olması

Türkiye’nin de yardımıyla Azeri ordusunun en modern silahlarla donatılması

İki ülke arasındaki askerî işbirliğinin Rusya ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye çıkarılması

Türkiye ile Azerbaycan arasında kurulacak ittifak ile Ermenistan'ın işgalinin hızlanması

Açıklama:

Lider Elçibey’in Türkiye ile ilişkilere dair bazı idealleri vardı. Bunlardan birkaçı
aşağıdaki gibidir:
• Türkiye ile Azerbaycan arasında bir ‘konfederasyon’ kurulması, dolayısıyla iki ülke
arasında sınırların kalkması ve iki ülke insanlarının birbirlerinin ülkelerinde serbestçe çalışabilmeleri,
• İki ülke arasındaki askerî işbirliğinin Rusya
ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye
çıkarılması,
• Türkiye ve Azerbaycan arasında bir ‘ittifak
antlaşmasının’ yapılması suretiyle Rusya’nın
Azerbaycan’a müdahalesinin önüne geçilmesi,
• Azerbaycan’da Türk Silahlı Kuvvetleri ve
NATO’ya ait üslerin oluşturulması,
• Azerbaycan’ın NATO üyesi olması,
• Türkiye’nin de yardımıyla Azeri ordusunun
en modern silahlarla donatılması
Buna göre doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Bakü - Tiflis - Ceyhan Boru Hattı'nın açıldığı sırada Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanı, aşağıdakilerden hangisidir?

Abdullah Gül

Süleyman Demirel

Recep Tayyip Erdoğan

Ahmet Necdet Sezer

Kenan Evren

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 35

Türkiye Hükümeti'nin verdiği kararla kaç yılında Ermenistan'a sınır geçişi kapatılmıştır?

1990

1991

1992

1993

1999

Açıklama:

Azerbaycan’ı asla yalnız bırakmayacaklarını açıklayan Hükûmet, 3 Nisan 1993 tarihinde almış olduğu bir kararla, Ermenistan’a giden tüm insani ve diğer yardımların sınırlarından transit geçişini durdurmuştur. Yani, her türlü sınır geçişini kapatmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

3 Nisan 1993 tarihinde almış olduğu bir kararla, Ermenistan’a giden tüm insani ve diğer yardımların sınırlarından transit geçişini durdurulması, hangi olayın sonrasında gerçekleşmiştir?

Ermenistan'ın Kelbecer'i işgal etmesi

Ağdam'ın işgal edilmesi

Hocalı katliamı

Sovyetler Birliği'nin dağılması.

Sadarak kasabasının kuşatma altına alınması

Açıklama:

Ermenilerin, Azeri toprağı Kelbecer bölgesine saldırı düzenledikleri 27 Mart 1993 tarihinde, tesadüfen Demirel de yaptığı bir açıklamada, Türkiye’nin Azerbaycan ve Ermenistan’la aynı koşullarda yakın ilişki kurmak istediğini belirtiyordu. Ancak hemen sonra, Türk yetkililer, Kelbecer’in işgalinden dolayı Ermenistan’a karşı, sert tepkilerini dile getirdiler. Hatta Cumhurbaşkanı Özal, Ermenilere karşı “dişimizi göstermezsek bu iş halledilemez”
diyerek Türkiye’nin soruna askerî müdahalesini yeniden gündeme getirmiştir. Başbakan Demirel de bu işgaller karşısındaki hoşnutsuzluğunu ve tepkisini çeşitli şekillerde ortaya koymuştur. Azerbaycan’ı asla yalnız bırakmayacaklarını açıklayan Hükûmet, 3 Nisan 1993 tarihinde almış olduğu bir kararla, Ermenistan’a giden tüm insani ve diğer yardımların
sınırlarından transit geçişini durdurmuştur. Yani, her türlü sınır geçişini kapatmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Ermenistan ile sorunların ortadan kaldırılması ve ilişkilerin normalleştirilmesi için, 2007 yılında aşağıdaki ülkelerden hangisinin arabuluculuğunda yeni bir süreç başlatılmıştır?

Fransa

ABD

Almanya

İsviçre

Rusya

Açıklama:

Ermenistan ile sorunların ortadan kaldırılması ve ilişkilerin normalleştirilmesi için, 2007 yılında İsviçre’nin arabuluculuğunda yeni bir süreç başlatılmıştır. Bu süreci hızlandıran bir unsur da Güney Osetya sorununun 8 Ağustos 2008 tarihinden itibaren Gürcistan ile Güney Osetya Otonom Bölgesi arasında sıcak çatışmalara dönüşmesi olmuştur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Gürcistan 1999 yılında gerçekleşen Avrupa Konseyi üyeliği için ön şart olarak aşağıdaki halklardan hangisinin topraklarına geri dönüşünü kabul etmiştir?

Ahıskalılar

Karabağlılar

Ermeniler

Azeriler

Çeçenler

Açıklama:

Gürcistan’ın 1999 yılında gerçekleşen Avrupa Konseyi üyeliği, Ahıska Türklerinin yurtlarına geri dönmeleri konusunda tetikleyici bir etken olmuştur. Üyelik için ön şart koyan Avrupa Konseyi, geri dönüşün 2011 yılına kadar tamamlanması gerektiğini belirtmiştir. Gürcü tarafı ise çözümü ağırdan alan bir politika içinde olmuştur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

7 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan’ın Güney Osetya’yı egemenlik altına almak için başlattığı
harekâtla ortaya çıkan savaşın adı aşağıdakilerden hangisidir?

4 Gün Savaşı

5 Gün Savaşı

Soğuk Savaş

Dağlık Karabağ Savaşı

Üçüncü Dünya Savaşı

Açıklama:

7 Ağustos 2008 tarihinde Gürcistan’ın Güney Osetya’yı egemenlik altına almak için başlattığı
harekâtla ortaya çıkan 5 Gün Savaşı süresince, Türkiye, Gürcistan’ın toprak bütünlüğünden yana bir tutum içerisinde olmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

2007'de Bakü-Tiflis-Kars demiryolunun temeli aşağıdaki hangi Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı döneminde atılmıştır?

Recep Tayyip Erdoğan

Abdullah Gül

Ahmet Necdet Sezer

Süleyman Demirel

Turgut Özal

Açıklama:

2004-2007 arası dönemde de iki devlet arasında pek çok karşılıklı ziyaret gerçekleştirilmiş,
siyasal-ekonomik ve askerî alanlarda anlaşmalar imzalanmıştır. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, 21 Kasım 2007 tarihinde Bakü-Tiflis-Kars (BTK) Demir Yolu’nun Gürcistan bölümündeki temel atma törenine katılmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Bölge ülkelerinin bağımsızlık, egemenlik ve
toprak bütünlüklerinin korunması
Bölgedeki uyuşmazlıkların barışçı yollarla
çözümlenmesi
Bölgede tek söz sahibi ülke olma

Hangisi ya da hangileri Türkiye’nin, Güney Kafkasya’ya yönelik izlediği
dış politika ilkelerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Türkiye’nin, Güney Kafkasya’ya yönelik izlediği
dış politika, başından beri iki temel ilkeye dayanmaktadır: Bölge ülkelerinin bağımsızlık, egemenlik ve
toprak bütünlüklerinin korunması ve bölgedeki uyuşmazlıkların barışçı yollarla
çözümlenmesi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Ermenistan’ın “Ermeni soykırımı” iddialarından vazgeçmesi
Ermenistan’ın Türkiye’den toprak taleplerinde bulunmaması ve 1921 Kars
Antlaşması’nın şartlarını kabul etmesi
Ermenilerin Dağlık Karabağ Savaşı’nı ve
Azerbaycan’a yönelik saldırılarını durdurmaları

Hangisi ya da hangileri Türkiye'nin Ermenistan’la diplomatik ilişkilerinin tesis edilebilmesi için ileri sürdüğü şartlardandır?

I, II, III

I, II

I, III

Yalnız I

Yalnız II

Açıklama:

Öncüllerin hepsi Türkiye'nin Ermenistan’la diplomatik ilişkilerinin tesis edilebilmesi için ileri sürdüğü şartlardandır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra Güney Kafkasya ülkelerini ilk tanıyan ülke hangisi olmuştur?

Amerika

Türkiye

İran

Suudi Arabistan

Almanya

Açıklama:

Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra ise Güney Kafkasya ülkelerini ilk
tanıyan ülke Türkiye olmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Elçibey’in Türkiye ile ilişkilere dair ideallerinden biri değildir?

Türkiye ile Azerbaycan arasında bir ‘konfederasyon’ kurulması

İki ülke arasındaki askerî işbirliğinin Rusya ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye çıkarılması

Türkiye ve Azerbaycan arasında bir ‘ittifak antlaşmasının’ yapılması suretiyle Rusya’nın Azerbaycan’a müdahalesinin önüne geçilmesi

Türkiye'de Azerbaycan'a ait üslerin oluşturulması

Azerbaycan’ın NATO üyesi olması

Açıklama:

Elçibey'in ideallerinden biri Azerbaycan’da Türk Silahlı Kuvvetleri ve
NATO’ya ait üslerin oluşturulmasıydı. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Hocalı katliamı
"Türklerin Ermenilere soykırım yaptığı" tezini canlandırmaya çalışmaları
Ermenistan-Rusya ilişkileri

Hangisi ya da hangileri Türkiye'nin Ermenistan'a karşı söylemlerini sertleştirmesine neden olmuştur?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Hocalı katliamı ve sözde soykırım iddiaları Türkiye'nin Ermenistan'a karşı söylemlerini sertleştirmesine neden olmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Ermenilerin, Azeri toprağı Kelbecer bölgesine saldırısı üzerine “dişimizi göstermezsek bu iş halledilemez” diyen dönemin Cumhurbaşkanı kimdir?

Süleyman Demirel

Ahmet Necdet Sezer

Turgut Özal

Kenan Evren

Abdullah Gül

Açıklama:

Ermenilere karşı “dişimizi göstermezsek bu iş halledilemez” diyerek Türkiye’nin soruna askerî müdahalesini yeniden gündeme getiren Cumhurbaşkanı Turgut Özal'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Gürcistan'ın Türkiye için önem arz eden özelliklerinden biri değildir?

Jeopolitik konumu

Müttefik olunduğunda Rusya'ya karşı dengeleyici bir unsur olması

Stratejik bir üst olması

Diğer komşu ülkeleri kontrol edebilmeyi sağlaması

Doğal zenginlikleri

Açıklama:

Gürcistan, Türkiye için doğal zenginlikleriyle değil, enerji anlaşmaları ve boru hatları projelerinde yeralabilme potansiyeliyle önem arz eden bir ülkedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Türkiye-Gürcistan ilişkileri Sarp Sınır Kapısı’nın açılmasıyla hangi yılda başlamıştır?

1988

1989

1990

1991

1992

Açıklama:

Gürcistan henüz Sovyetler Birliği topraklarının içindeyken Türkiye-Gürcistan ilişkileri 1989 yılında Sarp Sınır Kapısı’nın açılmasıyla başlar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Ortaklık
Refah
Barış

Hangisi ya da hangileri AKP iktidarı döneminde Türkiye açısından, Güney Kafkasya stratejisinin temel unsurlarındandır?

I, II, III

II, III

I, II

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

AKP iktidarı döneminde Türkiye açısından, Güney Kafkasya stratejisinin temel 3 sütunu şunlar olmuştur: Ortaklık, Refah ve Barış. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Azerilere göre Dağlık Karabağ sorununun çözümü için yapılması gereken eylemlerden biri değildir?

Azerbaycan ülkesinin toprak bütünlüğü korunmalıdır.

Dağlık Karabağ’ın etrafındaki Ermeni işgal fiili sonlandırılmalıdır.

Dağlık Karabağ ile Ermenistan arasındaki koridorun (Laçin Koridoru’nun) durumu,
müzakerelerle belirlenmelidir.

Türkiye arabulucu olmalıdır.

Dağlık Karabağ’ın statüsü Azerbaycan, Ermenistan ve Dağlık Karabağ halkının katılımıyla yapılacak bir ortak referandum vasıtasıyla belirlenmelidir.

Açıklama:

Türkiye'nin arabuluculuğu Dağlık Karabağ sorununun çözümü için yapılması gereken eylemlerden biri olarak gösterilemez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarına kavuşan Güney Kafkasya ülkelerinin Türkiye’nin dikkatini çekme nedenlerinden biri değildir?

Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynakları

Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir geçiş koridoru sunması (dolayısıyla stratejik konumu)

Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları

Boru hatlarının geçiş güzergâhı olması

Bölgenin Türkiye’den toprak taleplerinde bulunması

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarına kavuşan Güney Kafkasya ülkeleri, değişik nedenlerle Türkiye’nin dikkatini çekmiştir. Bu nedenlerin başlıcaları:
• Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz
kaynakları,
• Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir
geçiş koridoru sunması (dolayısıyla stratejik
konumu),
• Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip
ticari olanakları,
• Boru hatlarının geçiş güzergâhı olması,
• Dünya siyaseti açısından önemli sayılabilecek
çatışmaları bünyesinde barındırmasıdır.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Lider Elçibey’in Türkiye ile ilişkilere dair ideallerinden biri değildir?

İki ülke arasındaki askeri işbirliğinin Rusya ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye çıkarılması

Türkiye ve Azerbaycan arasında bir ‘ittifak antlaşmasının’ yapılması suretiyle Rusya’nın Azerbaycan’a müdahalesinin önüne geçilmesi

Azerbaycan’da Türk Silahlı Kuvvetleri ve NATO’ya ait üslerin oluşturulması

Azerbaycan’ın NATO üyesi olması

Azerbaycan'ın yardımıyla Türk ordusunun en modern silahlarla donatılması

Açıklama:

Lider Elçibey’in Türkiye ile ilişkilere dair bazı idealleri vardı. Bunlardan birkaçı aşağıdaki gibidir:
• Türkiye ile Azerbaycan arasında bir ‘konfederasyon’ kurulması, dolayısıyla iki ülke arasında sınırların kalkması ve iki ülke insanlarının birbirlerinin ülkelerinde serbestçe çalışabilmeleri,
• İki ülke arasındaki askerî işbirliğinin Rusya ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye çıkarılması,
• Türkiye ve Azerbaycan arasında bir ‘ittifak antlaşmasının’ yapılması suretiyle Rusya’nın Azerbaycan’a müdahalesinin önüne geçilmesi,
• Azerbaycan’da Türk Silahlı Kuvvetleri ve NATO’ya ait üslerin oluşturulması,
• Azerbaycan’ın NATO üyesi olması,
• Türkiye’nin de yardımıyla Azeri ordusunun en modern silahlarla donatılması.
•Türkiye’nin de yardımıyla Azeri ordusunu en modern silahlarla donatılması (s.25).
Doğru cevap E

Doğru Cevap: E

Soru 53

‘Avrasya Ana Taşıma Hattı’ (Avrasya Koridoru) adlı dev bir projeyi hayata geçirmeyi kararlaştırdıklarını açıklayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Tansu Çiller

Recep Tayyip Erdoğan

Ahmet Davutoğlu

Süleyman Demirel

Hikmet Çetin

Açıklama:

Başbakan Tansu Çiller, Temmuz 1995’te Azerbaycan’ı ziyaret etmiştir. Bu ziyaretin bir amacının da erken petrolün Gürcistan güzergâhı (Bakü-Supsa) üzerinden taşınması konusunda görüşmeler yapmak olduğu iddia edilmiştir. Nitekim Aliyev’le yaptığı
görüşme sonrasında Çiller, ‘Avrasya Ana Taşıma Hattı’ (Avrasya Koridoru) adlı dev bir projeyi hayata geçirmeyi kararlaştırdıklarını açıklamıştır. Bu proje eski SSCB’nin Orta Asya’daki Türkçe konuşan cumhuriyetlerini petrol ve doğalgaz nakliyat yoluyla Türkiye ile bütünleştirme amacı taşıyordu. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ile ilişkilerde daha istikrarlı döneme kim zamanında girilmiştir?

Ahmet Necdet Sezer

Recep Tayyip Erdoğan

Abdullah Gül

İsmail Cem

Tansu Çiller

Açıklama:

25 Haziran 2005’te dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in de katıldığı bir törenle açılışı yapılan Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ile ilişkilerde daha istikrarlı bir döneme girilmiştir. Yıllık 50 milyon ton kapasiteli bu hat, açık denizlere çıkışı bulunmayan Hazar Denizi’nin petrol kaynakları için ana geçiş güzergâhı olarak düşünülmüştür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

16-17 Ağustos 2010 tarihlerinde Azerbaycan’a gerçekleştirdiği ziyarette iki ülke arasında Stratejik Ortaklık ve Karşılıklı Yardım Anlaşması kim zamanında imzalanmıştır?

Abdullah Gül

Recep Tayyip Erdoğan

Tansu Çiller

İlham Aliyev

Ahmet Davutoğlu

Açıklama:

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün 16-17 Ağustos tarihlerinde Azerbaycan’a gerçekleştirdiği ziyarette iki ülke arasında Stratejik Ortaklık ve Karşılıklı Yardım Anlaşması imzalanmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Koçaryan'ın İstanbul’da düzenlenen NATO Zirvesi’ne katılmama kararı aldığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?

2004

2003

2002

2001

2000

Açıklama:

Koçaryan, Türkiye’nin “sözde” Ermeni soykırımını tanımadığı gerekçesiyle, 28-29 Haziran 2004 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen NATO Zirvesi’ne katılmama kararı almıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

İlk kez bir NATO üyesiyle bir Varşova Paktı ülkesi arasında sınır kapısının açıldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Gürcistan

Azerbaycan

Ermenistan

Sırbistan

İran

Açıklama:

Gürcistan henüz Sovyetler Birliği topraklarının içindeyken Türkiye-Gürcistan ilişkileri 1989 yılında Sarp Sınır Kapısı’nın açılmasıyla başlar. Bu şekilde, daha SSCB yıkılmadan önce, ilk kez bir NATO üyesiyle bir Varşova Paktı ülkesi arasında (Gürcistan üzerinden SSCB) sınır kapısı açılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

“Dostluk ve İyi Komşuluk Antlaşması” hangi iki ülke arasında imzalanmıştır?

Türkiye-Gürcistan

Türkiye-İran

Türkiye-Ermenistan

Türkiye-Suriye

Türkiye-Azerbaycan

Açıklama:

Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in 30 Temmuz 1992’deki Gürcistan ziyareti önemlidir. Ziyaret sırasında Tiflis’te “Dostluk ve İyi Komşuluk Antlaşması” imzalanmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Ekim 2001’de Shevardnadze’nin “Rusya’nın güney kanadı olarak değil, Türkiye’nin kuzey kanadı olarak nitelendirdiği" ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Gürcistan

İran

Ermenistan

Azerbaycan

Suriye

Açıklama:

Ekim 2001’de Shevardnadze’nin Gürcistan’ı “Rusya’nın güney kanadı olarak değil, Türkiye’nin kuzey kanadı olarak nitelendirmesi”, (Demirağ, 2005: 134) Gürcistan’ın dış politik yönelimini net olarak ortaya koymuştur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi AKP iktidarı döneminde Türkiye açısından, Güney Kafkasya stratejisinin temel 3 sütunundan biridir?

Barış

Adalet

Kalkınma

Eşitlik

İstikrar

Açıklama:

AKP iktidarı döneminde Türkiye açısından, Güney Kafkasya stratejisinin temel 3 sütunu şunlar olmuştur: Ortaklık, Refah
ve Barış. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi,Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarına kavuşan Güney Kafkasya ülkelerine Türkiye’nin dikkatini çekmesinin nedenleri arasında yer almaz?

Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynaklarına sahip olması

Bölgenin Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir geçiş koridoru sunması

Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanaklarına sahip olması

Bölgenin boru hatlarının geçiş güzergahı olması

Bölgedeki bütün sınır kapılarının açılması

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarına kavuşan Güney Kafkasya ülkeleri, değişik nedenlerle Türkiye’nin dikkatini çekmiştir.
Bu nedenlerin başlıcaları:
• Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynakları,
• Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir geçiş koridoru sunması (dolayısıyla stratejik konumu),
• Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları,
• Boru hatlarının geçiş güzergâhı olması,
• Dünya siyaseti açısından önemli sayılabilecek çatışmaları bünyesinde barındırmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Türkiye Cumhuriyeti Ermenistan ile diplomatik ilişki kurmak için belli şartlar öne sürmüş müdür?

Diplomatik ilişki sürmek için koşul öne sürülmemiştir,

Türkiye Cumhuriyeti ve Ermenistan arasında diplomatik ilişki kurulmuştur,

Ermenistan, ''Ermeni soykırım'' iddiasından vazgeçmiştir,

Ermenilerin işgal altında tuttukları Azeri topraklarının tümünden çekilmelidir,

Ermenistan Türkiye Cumhuriyeti'nden toprak talebinde bulunmamıştır.

Açıklama:

Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan’ın bağımsızlığından sonra Türkiye, çıkarını her üç ülkeyle birden iyi ilişkiler kurup geliştirmekte gördü. Ancak, Türkiye Ermenistan’la diplomatik ilişkileri henüz tesis etmemiştir. Ankara, bunun için en başından itibaren üç şart ileri sürmüştür. Bunlar:
• Ermenistan’ın “Ermeni soykırımı” iddialarından vazgeçmesi;
• Ermenistan’ın Türkiye’den toprak taleplerinde bulunmaması ve 1921 Kars Antlaşması’nın şartlarını kabul etmesi;
• Ermenilerin Dağlık Karabağ Savaşı’nı ve Azerbaycan’a yönelik saldırılarını durdurmaları. Bu şart günümüze uyarlanmış hâliyle şu şekilde ifade edilmektedir: ‘Ermenilerin işgal altında tuttukları Azeri topraklarının tümünden çekilmeleri'.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Güney Kafkasya'da hangi ülkenin aldığı karar, Ankara'da politik bir şoka neden olmuştur?

Ermenistan,

Gürcistan,

Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti,

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği,

Azerbaycan,

Açıklama:

Ermenilerin Nahçıvan’a yönelik tehditleri artınca Nahçıvan halkı Türk ordusundan yardım istemiştir. Nahçıvan’daki iç huzursuzluklar haftalarca devam etmiştir. Neticede Nahçıvan Parlamentosu, bölgenin Ermenilerin eline geçmemesi için Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nin SSCB’den (Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği) ayrıldığını ilan ederek Türkiye ile birleşme kararı vermiştir. Bu ani karar, doğal olarak Ankara’da politik bir şok etkisi yaratmıştır. Türk yetkililer yine de Sovyetler Birliği’nin iç işlerine karışmaktan sakınarak tedbirli hareket etmişlerdir. Olaylar olurken Türk hukukçular, 1921 Kars Antlaşması’nın Türkiye’ye Nahçıvan sınırındaki kargaşalara askerî müdahalede bulunma hakkı vermediğini ileri sürerlerken siyasi partiler, bu hakkı verdiğini iddia etmekteydiler. Sonuçta, Türkiye ‘Nahçıvan kriziyle’ ilgili olarak herhangi bir girişimde bulunmadığı gibi, Kasım ayı başlarında Azerbaycan Parlamentosu’nun bağımsızlık kararını tanımış olmasına rağmen, gerçek tanımayı (9 Kasım 1991), SSCB’nin yıkılmasına kadar ertelemiştir. Azerbaycan’ın içindeki gelişmeleri, daha ziyade Moskova’nın kendi iç meseleleri olarak algılamaya devam etmiştir. Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra ise Güney Kafkasya ülkelerini ilk tanıyan ülke yine Türkiye olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Azerbaycan bağımsızlığına kavuştuktan sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin desteği olmuş mudur?

Azerbaycan'ın uluslararası toplumla sağlıklı bir iletişim kurmasına yardımcı olmuştur,

Azerbaycan'ın Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansına üyeliğini desteklememiştir,

Türkiye Cumhuriyeti' nin girişimi ile Azerbaycan'ın katılımı Birleşmiş Milletler'ce reddedilmiştir.

Azerbaycan'ın uluslararası toplumla iletişimi konusunda desteklememiştir,

Türkiye Cumhuriyeti, Azerbaycan'ı tanımamıştır.

Açıklama:

Azerbaycan bağımsızlığına kavuştuktan sonra, Türkiye bu ülkenin uluslararası toplumla sağlıklı bir iletişim kurmasını desteklemiş ve bu konuda ona yardımcı olmuştur. Bu çerçevede, Azerbaycan’ın Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı’na (AGİK) üyelik sürecini açıkça desteklemiştir. Uluslararası toplum ise Türkiye’nin girişimleriyle, bağımsızlığına yeni kavuşan Bakü yönetiminin Birleşmiş Milletler’e (BM) katılma talebini reddetmemiştir. Türkiye, Azerbaycan’ın uluslararası topluma katılarak bir an evvel Rus etki alanından kurtulmasını arzu etmiştir. Bu bağlamda, Rusya’nın Güney Kafkasya’daki birliklerini yavaşça geri çekmesi de önemlidir. Azerbaycan’daki yaklaşık 60.000 kişilik Rus askerî varlığı, 1993 yılının ortalarına kadar ülkeden tamamen geri çekilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Ebulfeyz Elçibey'in Türkiye Cumhuriyeti'ne yaklaşımı nasıldır?

Ebulfeyz Elçibey Türkiye Cumhuriyeti'ne düşmanca yaklaşmıştır,

Türkiye Cumhuriyeti ile çok yakın ilişkiler kurmak istemektedir,

Türkiye Cumhuriyeti ile ilgili olumlu düşünceleri yoktur,

Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan arasında konfederasyon kurmak istememiştir,

Azebaycan'ın NATO'a üye olmasını istememiştir,

Açıklama:

‘Atatürkçülüğüyle’ tanınan Elçibey, Azerbaycan’ın Türkiye ile çok yakın ilişkiler kurmasına taraftardı. Lider Elçibey’in Türkiye ile ilişkilere dair bazı idealleri vardı. Bunlardan bazıları:
• Türkiye ile Azerbaycan arasında bir ‘konfederasyon’ kurulması, dolayısıyla iki ülke arasında sınırların kalkması ve iki ülke insanlarının birbirlerinin ülkelerinde serbestçe çalışabilmeleri,
• İki ülke arasındaki askerî işbirliğinin Rusya ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye çıkarılması,
• Türkiye ve Azerbaycan arasında bir ‘ittifak antlaşmasının’ yapılması suretiyle Rusya’nın Azerbaycan’a müdahalesinin önüne geçilmesi,
• Azerbaycan’da Türk Silahlı Kuvvetleri ve NATO’ya ait üslerin oluşturulması,
• Azerbaycan’ın NATO üyesi olması,
• Türkiye’nin de yardımıyla Azeri ordusunun en modern silahlarla donatılması, gibi idealleri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Türkiye Cumhuriyeti Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki soruna çözüm önerisinde bulunmuş mudur?

Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki sorunun çözümü yoktur,

Toprak değişimi önerisi ( İki Koridor Açılması ),

Türkiye Cumhuriyeti iki ülkenin ilişkilerine karışmak istememiştir,

Çözüm önerisinden Rusya Federasyonu memnun olmuştur,

Çözüm önerisinden İran memnun olmuştur,

Açıklama:

Türkiye, bu dönemde de Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki sorunun çözüm yolu olarak ‘toprak değişimi’ (iki koridor açılması) formülünü yinelemiştir. Bu plan, Dağlık Karabağ ve onun Ermenistan’la bağlantısını sağlayacak bir bölgenin (Laçin) Ermenistan’a, karşılığında ise Nahçıvan’ı Azerbaycan’ın geri kalan kısmına bağlayacak olan Zangezur bölgesinin Azerbaycan’a verilmesini öngörüyordu. Türkiye, bu planın hayata geçirilmesi hâlinde, Bakü - Hazar Denizi - Orta Asya ülkeleriyle doğrudan iletişim sağlama olanağına kavuşmuş oluyordu. Ancak bu proje, sorunun taraflarınca kabul edilmemiştir. Elçibey’in Türkiye ile ilişkilere özel önem verdiği bilinmektedir. Ancak, bu durum, bölgede Rusya ve İran’ı fazlasıyla rahatsız etmiştir. Bu arada Ermenistan’ın da Türkiye’nin bölgede bu denli etkinlik kazanmasını kendisine karşı önemli bir tehdit olarak gördüğü aşikârdır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Türkiye Cumhuriyeti'nin '' komşularla sıfır sorun'' siyasetinden rahatsız olan ülke var mıdır?

Amerika Birleşik Devleti,

Rusya Federasyonu,

Ermenistan,

Azerbaycan,

Gürcistan,

Açıklama:

2003 yılından itibaren Türk Dış Politikası’nda “Komşularla Sıfır Problem Politikası” başlatılmıştır. Azerbaycan bu politikayı eskiye nazaran biraz sorunlu bulmuş ve Türkiye’nin Ermenistan ile yakınlaşmasından endişe etmiştir. Bakü yönetimi, Ermenistan’ın silahlı güçlerinin Azerbaycan’ın işgal edilmiş topraklarından çıkarılmadan, Ankara’nın Erivan ile ilişkilerinin normalleşmemesi gerektiğini savunmuş ve bu durumun Azerbaycan’ın ulusal çıkarlarına uymadığını dile getirmiştir. Türkiye ile Azerbaycan ilişkilerinin tarihî köklere dayandığını belirten Azeriler, Türkiye’nin Azerbaycan’ın ulusal çıkarlarına ters düşecek bir davranışının, iki ülke arasındaki kardeşlik ilişkilerinin “ruhuna gölge düşüreceğini” bildirmişlerdir. Kısacası Türkiye ile Ermenistan arasında 2009 protokollerinin imzalanması suretiyle, Türkiye-Ermenistan ilişkileri ‘iyi komşuluk’ zeminine taşınmaya çalışılmış ancak bu, Türkiye- Azerbaycan ilişkilerini salt iyi komşulukla sınırlamak sonucunu verme tehlikesiyle baş başa bırakmıştır. Ancak, bu yeni yaklaşım Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini zedelememiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Ermenistan, Karabağ ve Nahçivan çifte koridorunu neden kabul etmemiştir?

Ermenistan, ekonomik yardım istememektedir,

Ermenistan'ın İran ile sınır bağlantısı kalmayacaktır,

Rusya Federasyonu teklifi istememiştir,

Ermenistan insani yardımı istememektedir,

Ermenistan diplomatik ilişkileri düzeltmek istemiştir,

Açıklama:

Türkiye’nin, komşularla sıfır sorun siyasetini Ermenistan’la münasebetlerine yansıtmaya çalışmıştır. Türkiye ile Ermenistan arasında 2009 protokollerinin imzalanması suretiyle, Türkiye-Ermenistan ilişkileri ‘iyi komşuluk’ zeminine taşınmaya çalışılmıştır. Türkiye’nin önerdiği, ‘Karabağ ve Nahçıvan’a çifte koridor formülü’, Ermeniler tarafından kabul edilmemiştir. Bu aşamada, Türkiye, Ermenistan’a askerî işgalleri sona erdirdiği takdirde her türlü ekonomik ve insani yardımlarından faydalanabileceğini de sürekli olarak vurgulamaktaydı. Ermenilerin bu formüle karşı çıkmalarının nedeni gayet açıktır. Çünkü eğer bu plan gerçekleşebilseydi, öngörülen Azerbaycan- Nahçıvan koridoru, Ermenistan’ın İran sınırındaki Megri kasabasından geçecekti. Bu durumda ise, Ermenilerin İran ile sınır bağlantısı kalmayacaktı. Dolayısıyla, Ermeniler Karabağ meselesinin çözümü kadar, İran’la aralarındaki sınır bağlantısının korunmasına da önem veriyorlardı.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Kelceber'in işgali sonrasında Türkiye Cumhuriyeti Ermenistan'a yaptırım uygulamış mıdır?

Ambargo uygulamamıştır,

İnsani yardım geçişlerini teşvik etmiştir,

Sınırı geçişe kapatmıştır,

Sınıra askeri yığınak yapmamıştır,

Abluka uygulamamıştır,

Açıklama:

Türkiye Cumhuriyeti hükümeti, 3 Nisan 1993 tarihinde almış olduğu bir kararla, Ermenistan’a giden tüm insani ve diğer yardımların sınırlarından transit geçişini durdurmuştur. Yani, her türlü sınır geçişini kapatmıştır. Bundan 4 gün sonra da Doğu Anadolu’daki 3. Ordu yeniden alarma geçirilerek Ermenistan sınırına asker yığılmaya başlanmıştır. Türk Hükümeti bu sırada Ermenileri çok sert bir dille uyarmıştır. Türkiye’nin BM nezdindeki temsilcisi, “Hükümetinin, Ermeni saldırganlığını püskürtmek için askerî önlemler de dâhil olmak üzere tüm önlemleri alacağını” açıklamıştır. Türkiye, BM Güvenlik Konseyinin daimî üyelerine de sürekli olarak, Ermenilerin ‘emperyalistçe hareket ederek’ BM’nin temel ilke ve normlarını hiçe saydığını vurgulamıştır. Türkiye; Ermenistan’a ve Dağlık Karabağ üzerine ambargo ve abluka uygulama kararı almıştır. Bu karar günümüzde de hâlâ geçerliliğini korumaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Türkiye-Gürcistan ilişkileri nasıl bir esasa dayanmaktadır?

Sömüren-Sömürülen,

Kapitalist-Antikapitalist,

Ortaklık-İşbirlikçilik,

Egemen Eşitlik,

Demokratik-Antidemokratik,

Açıklama:

Türkiye-Gürcistan ilişkileri ‘egemen eşitlik’ esasına dayalı olarak birbirlerinin toprak bütünlüklerine ve bağımsızlıklarına saygı duyma doğrultusunda devam etmektedir. Bu anlamda, Gürcistan’ın Abhazya, Güney Osetya, Acaristan ve Cevahe (Cavahati) gibi sorunları karşısında üniter devlet ve ulus devlet yapısının korunması, Türkiye’nin devlet politikasıdır. Türkiye etnik, dinî, kültürel ve sosyal nedenlerden dolayı Gürcistan’ın bölünmesi sonucunu doğuracak her türlü girişime karşıdır. Türkiye Gürcistan’ın içinden veya dışından gelebilecek tehlikelere karşı bu ülkenin dostu olarak yanında yer almaya çalışmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Bölge ülkelerinin bağımsızlık, egemenlik ve toprak bütünlüklerinin korunması

Bölgedeki uyuşmazlıkların barışçı yollarla çözümlenmesi

Bölgedeki zengin petrol ve doğalgaz kaynaklarından faydalanmak.

Hangisi ya da hangileri Türkiye’nin, Güney Kafkasya’ya yönelik izlediği dış politikanın dayandığı temel ilkelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Türkiye’nin, Güney Kafkasya’ya yönelik izlediği dış politika, başından beri iki temel ilkeye dayanmaktadır:
• Bölge ülkelerinin bağımsızlık, egemenlik ve toprak bütünlüklerinin korunması,
• Bölgedeki uyuşmazlıkların barışçı yollarla çözümlenmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Ermenistan’ın “Ermeni soykırımı” iddialarından vazgeçmesi
Ermenistan’ın Türkiye’den toprak taleplerinde bulunmaması ve 1921 Kars Antlaşması’nın şartlarını kabul etmesi
Ermenilerin Dağlık Karabağ Savaşı’nı ve Azerbaycan’a yönelik saldırılarını durdurmaları

Hangisi ya da hangileri Türkiye'nin Ermenistan'la diplomatik ilişkilerin tesis edilmesi için ileri sürdüğü şartlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Türkiye'nin Ermenistan'la diplomatik ilişkilerin tesis edilmesi için ileri sürdüğü şartlardandır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Azerbaycan'la Türkiye'nin diplomatik ilişkilerinin başlangıcı sayılan protokol kaç yılında imzalanmıştır?

1991

1992

1993

1994

1995

Açıklama:

Azerbaycan’la 14 Ocak 1992’de imzalanan protokolle diplomatik ilişki kurulmuş ve Başkonsolos olarak görev yapmakta olan temsilciliğimiz Büyükelçilik düzeyine yükseltilmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

‘Atatürkçülüğüyle’ tanınan ve Azerbaycan’ın Türkiye ile çok yakın ilişkiler kurması taraftarı olan Azeri lider kimdir?

Ayaz Mutallibov

İsa Kamber

Ebulfez Elçibey

Haydar Aliyev

İlham Aliyev

Açıklama:

Bahsedilen lider Ebulfez Elçibey'dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Ermenistan’a Karadeniz üzerinden ulaşan ihracat-ithalat rotasını ablukaya alma tehdidinde bulunan dönemin Cumhurbaşkanı kimdir?

Süleyman Demirel

Turgut Özal

Ahmet Necdet Sezer

Abdullah Gül

Kenan Evren

Açıklama:

‘Türklerin 1915’teki tehcir sırasında Ermenilere soykırım yaptığı’ tezini canlandırmaya çalışan Ermenilerin bu tavrına karşı en sert tepki dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal’dan gelmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Cumhurbaşkanı Gül’ü, 2008 yılında millî maçı izlemek üzere Erivan’a davet eden Ermenistan Devlet Başkanı kimdir?

Stepan Pogosyan

Levon Ter-Petrosyan

Robert Koçaryan

Serj Sarkisyan

Armen Sarkisyan

Açıklama:

Bu davet Serj Sarkisyan döneminde gelmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Türkiye'nin daha SSCB yıkılmadan sınır kapılarını açtığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Ermenistan

Gürcistan

Azerbaycan

Ukrayna

Rusya

Açıklama:

Gürcistan henüz Sovyetler Birliği topraklarının içindeyken Türkiye-Gürcistan ilişkileri 1989 yılında Sarp Sınır Kapısı’nın açılmasıyla başlar. Bu şekilde, daha SSCB yıkılmadan önce, ilk kez bir NATO üyesiyle bir Varşova Paktı ülkesi arasında
(Gürcistan üzerinden SSCB) sınır kapısı açılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 78

2002 yılından sonra gelişen bir ivme yakalamıştır.
Beklenen seviyenin altındadır.
Türkiye, 2007 yılından itibaren Gürcistan’ın en büyük ticari ortağı durumuna gelmiştir.

Hangisi ya da hangileri Türkiye-Gürcistan ekonomik ilişkilerine ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Türkiye-Gürcistan ekonomik ilişkilerine ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Ortaklık
Refah
Barış

Hangisi ya da hangileri AKP iktidarı döneminde Türkiye açısından, Güney Kafkasya stratejisinin temel sütunlarındandır?

I, II, III

II, III

I, II

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi AKP iktidarı döneminde Türkiye açısından, Güney Kafkasya stratejisinin temel sütunlarındandır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Azerbaycan-Ermenistan sınırında son zamanların en şiddetli çatışmaları (4 Gün Savaşı) kaç yılında yaşanmıştır?

2013

2014

2015

2016

2017

Açıklama:

Bu çatışmalar 2016'da yılında yaşanmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarına kavuşan Güney Kafkasya ülkeleri, değişik nedenlerle Türkiye’nin dikkatini çekmiştir. Hangileri bu nedenlerdendir?
I. Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynakları,
II. Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir
geçiş koridoru sunması (dolayısıyla stratejik
konumu),
III. Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları,
IV. Boru hatlarının geçiş güzergâhı olması,
V. Dünya siyaseti açısından önemli sayılabilecek çatışmaları bünyesinde barındırmasıdır.

I ve II

II ve III

III ve IV

V ve III

Hepsi

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarına kavuşan Güney Kafkasya ülkeleri,
değişik nedenlerle Türkiye’nin dikkatini çekmiştir.
Bu nedenlerin başlıcaları:
• Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz
kaynakları,
• Türkiye’nin Orta Asya’ya ulaşması için bir
geçiş koridoru sunması (dolayısıyla stratejik
konumu),
• Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları,
• Boru hatlarının geçiş güzergâhı olması,
• Dünya siyaseti açısından önemli sayılabilecek çatışmaları bünyesinde barındırmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Ermenistan Parlamentosu’nun ..................tarihinde kabul ettiği Bağımsızlık
Bildirisi’nin 11. Maddesi’nde şu ifadeler
yer alıyordu: “Ermenistan Cumhuriyeti,
Osmanlı Türkiye’si tarafından 1915’te Batı
Ermenistan’da işlenen soykırım suçunun
uluslararası alanda kabul edilmesi için sürdürülecek çabaları destekleyecektir”. Bildiride, Türk topraklarından ‘Batı Ermenistan’ diye söz edilmesi de dikkat çekicidir.
Boşluğa hangisi gelmelidir?

23 Ağustos
1991

23 Ağustos
1981

23 Ağustos
2001

23 Ağustos
1971

23 Ağustos
1993

Açıklama:

Ermenistan Parlamentosu’nun 23 Ağustos
1991 tarihinde kabul ettiği Bağımsızlık
Bildirisi’nin 11. Maddesi’nde şu ifadeler
yer alıyordu: “Ermenistan Cumhuriyeti,
Osmanlı Türkiye’si tarafından 1915’te Batı
Ermenistan’da işlenen soykırım suçunun
uluslararası alanda kabul edilmesi için sürdürülecek çabaları destekleyecektir”. Bildiride, Türk topraklarından ‘Batı Ermenistan’ diye söz edilmesi de dikkat çekicidir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

"...................: İki tarafın da kazanacağı tezine dayalı bu strateji, uyuşmazlık taraflarının karşılıklı fedakârlıklara hazır olmalarını gerektirmektedir." Boşluğa hangisi gelmelidir?

Kazan-Kazan Mantığı

Böl parçala yönet mantığı

Truva atı stratejisi

Emperyalizm

Küreselleşme

Açıklama:

Kazan-Kazan Mantığı: İki tarafın da
kazanacağı tezine dayalı bu strateji, uyuşmazlık taraflarının karşılıklı fedakârlıklara
hazır olmalarını gerektirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 84

‘Atatürkçülüğüyle’ tanınan Elçibey, Azerbaycan’ın Türkiye ile çok yakın ilişkiler
kurmasına taraftardı. Lider Elçibey’in Türkiye ile ilişkilere dair bazı idealleri vardı. Bunlardan hangileri doğrudur?
I. Türkiye ile Azerbaycan arasında bir ‘konfederasyon’ kurulması, dolayısıyla iki ülke
arasında sınırların kalkması ve iki ülke insanlarının birbirlerinin ülkelerinde serbestçe çalışabilmeleri,
II. İki ülke arasındaki askerî işbirliğinin Rusya
ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye
çıkarılması,
III. Türkiye ve Azerbaycan arasında bir ‘ittifak
antlaşmasının’ yapılması suretiyle Rusya’nın
Azerbaycan’a müdahalesinin önüne geçilmesi,
IV. Azerbaycan’da Türk Silahlı Kuvvetleri ve
NATO’ya ait üslerin oluşturulması,
V. Azerbaycan’ın NATO üyesi olması,
VI. Türkiye’nin de yardımıyla Azeri ordusunun
en modern silahlarla donatılması.

I ve II

II ve III

III ve IV

IV ve V

Hepsi

Açıklama:

‘Atatürkçülüğüyle’ tanınan Elçibey, Azerbaycan’ın Türkiye ile çok yakın ilişkiler
kurmasına taraftardı. Lider Elçibey’in Türkiye ile
ilişkilere dair bazı idealleri vardı. Bunlardan birkaçı
aşağıdaki gibidir:
• Türkiye ile Azerbaycan arasında bir ‘konfederasyon’ kurulması, dolayısıyla iki ülke
arasında sınırların kalkması ve iki ülke insanlarının birbirlerinin ülkelerinde serbestçe çalışabilmeleri,
• İki ülke arasındaki askerî işbirliğinin Rusya
ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye
çıkarılması,
• Türkiye ve Azerbaycan arasında bir ‘ittifak
antlaşmasının’ yapılması suretiyle Rusya’nın
Azerbaycan’a müdahalesinin önüne geçilmesi,
• Azerbaycan’da Türk Silahlı Kuvvetleri ve
NATO’ya ait üslerin oluşturulması,
• Azerbaycan’ın NATO üyesi olması,
• Türkiye’nin de yardımıyla Azeri ordusunun
en modern silahlarla donatılması.

Doğru Cevap: E

Soru 85

"Türkiye, bu dönemde de Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki sorunun çözüm yolu olarak ..................... formülünü yinelemiştir." Boşluğa hangisi gelmelidir?

‘toprak değişimi'

Koridorun kapanması

Barışın sağlanması

Ermenistan'ın teslim olması

Karabağın Azerbeycan'ın olması

Açıklama:

Türkiye, bu dönemde de Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki sorunun çözüm yolu olarak
‘toprak değişimi’ (iki koridor açılması) formülünü yinelemiştir

Doğru Cevap: A

Soru 86

"Bir Millet, İki Devlet Söylemi: ..............'e göre, Türkiye ve Azerbaycan ayrı devletler olmasına rağmen, bu devletlerde tek bir millet olarak Türkler yaşamaktadırlar." Boşluğa hangisi gelmelidir?

Haydar Aliyev

Turgut Özal

Rauf Denktaş

Fazıl Küçük

Bülent Ecevit

Açıklama:

Bir Millet, İki Devlet Söylemi: Haydar
Aliyev’e göre, Türkiye ve Azerbaycan ayrı
devletler olmasına rağmen, bu devletlerde
tek bir millet olarak Türkler yaşamaktadırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 87

"................: Herhangi yeni bir sondaj yapılmadan, hâli hazırda bulunan ve üretilen petrol." Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Erken petrol

Ham petrol

Brent

Umman

zengin petrol

Açıklama:

Erken petrol: Herhangi yeni bir sondaj
yapılmadan, hâlihazırda bulunan ve üretilen petrol.

Doğru Cevap: A

Soru 88

"Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan arasında Nisan ..............’de düzenlenen zirve ile Ankara bölgede
yeni alternatifler için öncü olabileceğini göstermeye çalışmıştır. Zirvede, doğu-batı yönünde kurulması öngörülen ulaştırma koridorları (İpek Yolu
Projesi), zirveye katılan 3 ülkenin topraklarından
geçecek petrol ve doğalgaz boru hatları (Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ve Şahdeniz-Tiflis-Erzurum
Doğalgaz Boru Hattı), bunların yanında birtakım
iletişim projeleri ile bu türden projelerin güvenliğine ilişkin konular; 11 Eylül sonrası ortaya çıkan
yeni koşullar ışığında terörle savaşım alanında işbirliği, insan ve uyuşturucu kaçakçılığı, ekonomik
ilişkiler ele alınmıştır." Boşluğa hangisi gelmelidir?

2002

2004

2007

2000

2012

Açıklama:

Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan arasında Nisan 2002’de düzenlenen zirve ile Ankara bölgede
yeni alternatifler için öncü olabileceğini göstermeye çalışmıştır. Zirvede, doğu-batı yönünde kurulması öngörülen ulaştırma koridorları (İpek Yolu
Projesi), zirveye katılan 3 ülkenin topraklarından
geçecek petrol ve doğalgaz boru hatları (Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ve Şahdeniz-Tiflis-Erzurum
Doğalgaz Boru Hattı), bunların yanında birtakım
iletişim projeleri ile bu türden projelerin güvenliğine ilişkin konular; 11 Eylül sonrası ortaya çıkan
yeni koşullar ışığında terörle savaşım alanında işbirliği, insan ve uyuşturucu kaçakçılığı, ekonomik
ilişkiler ele alınmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

".......... yılından itibaren Türk Dış Politikası’nda
“Komşularla Sıfır Problem Politikası” başlatılmıştır. Azerbaycan bu politikayı eskiye nazaran biraz
sorunlu bulmuş ve Türkiye’nin Ermenistan ile
yakınlaşmasından endişe etmiştir. Ancak, bu yeni
yaklaşım Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini zedelememiştir." Boşluğa hangisi gelmelidir?

2003

2004

2012

2000

2002

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 90

"Elçibey iktidarı için dönüm noktası, şüphesiz ki
27 Mart .......... tarihinde Ermenilerin, bir Azeri toprağı olan Kelbecer’i işgal etmeleridir." Boşluğa hangisi gelmelidir?

1993

1994

2004

2000

1998

Açıklama:

Elçibey iktidarı için dönüm noktası, şüphesiz ki
27 Mart 1993 tarihinde Ermenilerin, bir Azeri toprağı olan Kelbecer’i işgal etmeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdaki gerekçelerden hangisi Güney Kafkasya ülkelerinin Türkiye için ilgi odağı olma nedenleri arasında sayılmaz?

Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girişi hususunda köprü konumunda olmaları

Hazar havzasının zengin petrol ve doğalgaz kaynakları

Türkiye'nin Orta Asya'ya ulaşması için geçiş koridoru sunmaları (dolayısıyla stratejik konumları)

Boru hatlarının geçiş güzergahlarına sahip olmaları

Bölgenin çevre ülkelere sağlayabileceği cazip ticari olanakları

Açıklama:

Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girişi hususunda köprü konumunda olmaları

Doğru Cevap: A

Soru 92

Türkiye'nin Ermenistan'la diplomatik ilişkileri tesis edebilmesi için öne sürdüğü şartlar arasında değildir?

Ermenistan'ın 'Ermeni soykırımı' iddialarından vazgeçmesi

Hazar havzasının zengin petrol ve doğal gaz kaynaklarının koşulsuz şartsız Türkiye'ye aktarılması

Ermenistan'ın Türkiye'den toprak taleplerinde bulunmaması ve 1921 Kars Antlaşması'nın şartlarını kabul etmesi

Ermenilerin Dağlık Karabağ Savaşı'nı ve Azerbaycan'a yönelik saldırılarını durdurmaları

Ermenilerin işgal altında tuttukları Azeri topraklarının tümünden çekilmeleri

Açıklama:

Hazar havzasının zengin petrol ve doğal gaz kaynaklarının koşulsuz şartsız Türkiye'ye aktarılması

Doğru Cevap: B

Soru 93

Ermenilerin Karabağ'ın Hocalı bölgesine düzenledikleri saldırı ve peşinden gelen katliamlar (Hocalı Katliamı) hangi yıl yaşanmıştır?

1998

1999

1992

1997

2000

Açıklama:

1992

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdaki unsurlardan hangisi Azerbaycan lideri Ebulfez Elçibey'in Türkiye ile ilişkilere dair idealleri arasında kesinlikle yer almaz?

Türkiye ile Azerbaycan arasında bir 'konfederasyon' kurulması, dolayısıyla iki ülke arasında sınırların kalkması ve iki ülke insanlarının birbirlerinin ülkelerinde serbestçe çalışabilmeleri

İki ülke arasındaki askeri işbirliğinin Rusya ve Ermenistan arasında bulunan seviyeye çıkarılması

Türkiye ve Azerbaycan arasındaki bir 'ittifak antlaşmasının' yapılması suretiyle Rusya'nın Azerbaycan'a müdahalesinin önüne geçilmesi

Dağlık Karabağ bölgesinin Ermenistan sınırları içerisinde kalmasını sağlamak

Azerbaycan'da Türk Silahlı Kuvvetleri ve NATO'ya ait üslerin oluşturulması

Açıklama:

Dağlık Karabağ bölgesinin Ermenistan sınırları içerisinde kalmasını sağlamak

Doğru Cevap: D

Soru 95

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki birlik ve bütünlüğe işaret eden 'Bir Millet, İki Devlet Söylemi' hangi siyasi lidere aittir?

Bülent Ecevit

Turgut Özal

Ebulfez Elçibey

Süleyman Demirel

Haydar Aliyev

Açıklama:

Haydar Aliyev

Doğru Cevap: E

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi 2001 tarihinde Cenevre'de 6 Türk ve 4 Ermeni temsilcinin katılımıyla oluşturulan 'Türk-Ermeni Barışma Komisyonu'nun amaç ve görevleri arasında yer almaz?

Soykırım iddialarını ve Dağlık Karabağ meselesini ana gündem maddesi yapmak

Türkler ve Ermeniler arasında karşılıklı anlayış ve iyi niyeti geliştirmek

Ermenistan ile Türkiye ilişkilerinin iyileştirilmesini teşvik etmek

Türk ve Ermeni sivil toplum örgütleri ve Ermeni diasporasında mevcut barışma arzusundan yararlanmak ve söz konusu örgütler arasında temas, diyalog ve işbirliğini desteklemek

Taraflar arasında iş dünyası, turizm, kültür, eğitim, araştırma, çevre, medya ve güven artırıcı önlemler alanında resmî olmayan iş birliğini desteklemek

Açıklama:

Komisyondaki Ermeniler soykırım iddialarını gündeme getirmeme konusunu, Türkler ise Türk-Ermeni ilişkilerini Dağlık Karabağ meselesine dayandırmama ilkesini ön plana çıkarmışlardır.
Soykırım iddialarının ve Dağlık Karabağ meselesinin ana gündem maddesi olması

Doğru Cevap: A

Soru 97

Aşağıdaki maddelerden hangisi Türkiye ve Gürcistan arasında imzalanan 'Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Antlaşması', 'Savunma Sanayi İşbirliği Antlaşması' ve 'Beş Yıl Süreyle Gürcistan Silahlı Kuvvetlerine Mali-Teknik Yardım ve Askerî Tesislerin Modernizasyonu Antlaşmaları'nda geçen ilkelere uymaz?

Gürcistan ordusunun NATO standartlarında yeniden teşkilatlanması

Türkiye'nin Güney Osetya'nın Gürcistan'dan ayrılarak bağımsız olmasını tasvip etmesi

Savaşma imkan ve kabiliyetlerinin artırılması

Eğitilmiş askeri personel ihtiyacının karşılanması

Özel askeri birliklerin yetiştirilmesi ve teçhizat ihtiyacının karşılanması

Açıklama:

Türkiye'nin Güney Osetya'nın Gürcistan'dan ayrılarak bağımsız olmasını tasvip etmesi

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aşağıdaki yargılardan hangisi Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ konusundaki yaklaşımları arasında kesinlikle yer almaz?

Azerbaycan ülkesinin toprak bütünlüğü korunmalıdır.

Daha önce kabul edilen Madrid prensipleri çerçevesinde, Dağlık Karabağ'ın etrafındaki Ermeni işgali fiili sonlandırılmalıdır.

Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye topraklarından alarak mono etnik bir Ermeni Cumhuriyeti kurmalıdır.

Dağlık Karabağ ile Ermenistan arasındaki koridorun (Laçin Koridoru'nun) durumu müzakerelerle belirlenmelidir.

Dağlık Karabağ'ın statüsü Azerbaycan, Ermenistan ve Dağlık Karabağ halkının katılımıyla yapılacak bir ortak referandum vasıtasıyla belirlenmelidir.

Açıklama:

Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye topraklarından alarak mono etnik bir Ermeni Cumhuriyeti kurmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Azerbaycan ile Nahçıvan arasında Megri'den, Ermenistan ile Dağlık Karabağ arasındaysa Laçin'den koridor açılması formülüne ne ad verilir?

Barış Boru Hattı Projesi

Avrasya Ana Taşıma Hattı (Avrasya Koridoru)

Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı

Koridor Formülü

İpek Yolu Projesi

Açıklama:

Koridor Formülü

Doğru Cevap: D

Soru 100

Aşağıdaki durumlardan hangisi 2000’li yıllarda Türkiye ile Azerbaycan arasında yaşanan gelişmeler arasında yer almaz?

İki ülke arasında imzalanan ‘Uzun Vadeli Ticari ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması’ ile ülkeler arasında ticari bağların kuvvetlendirilmesi.

Ahmet Necdet Sezer’in de katıldığı bir törenle açılışı yapılan ‘Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı’ ile ilişkilerde daha istikrarlı bir döneme girilmesi

‘Doğalgaz Antlaşması’ ile petrolün yanı sıra Azerbaycan doğal gazının da Türkiye’ye akışının başlatılması.

Azerbaycan’ın askerî-endüstriyel kompleksinin geliştirilebilmesi için Türkiye’nin bilgi ve tecrübesinden yararlanmak üzere ‘Savunma Sanayiinde İşbirliği’ antlaşması imzalanması.

Türkiye ile Azerbaycan arasında ilk diplomatik ilişkilerin kurulması

Açıklama:

Türkiye ile Azerbaycan arasında ilk diplomatik ilişkilerin kurulması

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangileri Orta Asya bölgesinde yaşanan stratejik rekabetin nedenlerindendir?
I. bölgenin jeostratejik konumu
II. ekonomik imkânları
III. yeraltı kaynakları

yalnız I

yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Orta Asya bölgesinde bu stratejik rekabetin yaşanmasının sebeplerine kabaca bakınca şu unsurları sıralamak mümkündür: Bölgenin sahip olduğu eşsiz jeostratejik konumu ekonomik imkânları ve yer altı kaynakları. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Türkiye'nin 1991'de Orta Asya devletlerinin tamamını tanımasında hangi olay önemli ölçüde etkili olmuştur?

Türkiye'nin Avrupa Birliği başvurusunun reddedilmesi

Türkiye'nin NATO'ya üye oluşu

Sovyetler Birliği'nin dağılması

ABD'nin bölgede söz sahibi olması

Bölgeye gönderilen heyet raporlarının etkisi

Açıklama:

Türkiye'nin 1991'de Orta Asya devletlerinin tamamını tanımasında Sovyetler Birliği'nin dağılmasının etkisi büyüktür. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi 1991-1993 yılları arasında Türkiye'nin Orta Asya’ya yönelik dış politikasının temel hedefleri arasında sayılmaz?

Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek

Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak

Dünya ile ilişkilerini sınırlandırmak

İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek

Doğu - Batı enerji koridorunu hayata geçirmek

Açıklama:

Türkiye'nin Orta Asya’ya yönelik dış politikasının temel hedefleri arasında Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak vardır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Türk Zirveleri'nin birincisi hangi tarihte ve nerede düzenlenmiştir?

1992'de Ankara'da

1994'de İstanbul'da

1991'de Bakü'de

1996'da Taşkent'te

2000'de Antalya'da

Açıklama:

Bu zirvelerin ilki, 30 - 31 Ekim 1992 tarihinde Ankara’da gerçekleştirildi.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Orta Asya Devletleri'nde Türkçe öğretiminin yaygınlaştırılması ve üniversitelerin kurulmasının amaçları arasında değildir?

Türk Cumhuriyetleri ve Topluluklarının eğitim düzeyini geliştirmek

yetişmiş insan gücüne olan gereksinimi karşılamaya yardımcı olmak

Türkiye dostu genç bir nesil yetiştirmek

Müslümanlığı Türk Dünyasında yaygınlaştırmak

Türk Dünyasıyla kalıcı bir kardeşlik ve dostluk köprüsü kurmak

Açıklama:

Müslümanlığı yaygınlaştırmak Orta Asya Devletleri'nde Türkçe öğretiminin yaygınlaştırılması ve üniversitelerin kurulmasının amaçları arasında değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin 1991- 1993 yılları arasında Orta Asya'ya yönelik dış politikada attığı somut adımlardan değildir?

1992 yılında Kazakistan’da Uluslararası Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi kuruldu.

Türkiye, Türk devletleri ve toplulukları arasında ortak alfabe belirlendi.

TRT Avrasya kanalı yayına başladı.

Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı, bölgeye çok sayıda dini kitap gönderdi, din görevlisi görevlendirdi.

Sarp Sınır Kapısı açıldı.

Açıklama:

Ayrıca 1991, 1992 ve 1993 yıllarında, Türkiye, Türk devletleri ve toplulukları arasında ortak alfabe belirleyebilmek için bir dizi konferanslar düzenledi. Ancak katılımcılar tarafından ortak bir alfabe benimsenmedi.

Doğru Cevap: B

Soru 7

1993-2002 dönemi Türkiye'nin Orta Asya'ya yönelik dış politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İlişkiler karşılıklı bir şekilde ilerlemiştir.

Orta Asya devletleri Türkiye'yi bölgesel lider olarak kabul etmiştir.

Türk dış politikasında Orta Asya bölgesinin önemi gerilemiştir.

Bölgede İran'ın siyasi hakimiyeti yoğunlaşmıştır.

Türkiye ve Orta Asya devletleri arasındaki ilişkiler tamamen kopmuştur.

Açıklama:

1993- 2002 yılları arasında Türk dış politikasında Orta Asya bölgesinin önemi gerilemiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi 1993-2002 yılları arasında Türkiye'nin Orta Asya'daki etkisinin gerilemesinin nedenlerinden değildir?

Orta Asya devletlerinin kendi kimliklerini inşa etmeleri

Otoriter rejimleri benimsemeleri

Türkiye’nin finansal açıdan yetersizliği

Rusya’da Avrasyacıların iktidara gelmesi

İran'ın bölgede etkisini artırması

Açıklama:

Orta Asya devletlerinin kendi kimliklerini inşa etmeleri, otoriter rejimleri benimsemeleri, Türkiye’nin finansal açıdan yetersizliği, Rusya’da Avrasyacıların iktidara gelmesi, ABD’nin Yeni Orta Asya stratejisi, Çin’in bölgede etkisini artırma gayretleri ve AB’nin TACIS programı, Türkiye’nin bölgede etkisinin gerilemesine neden olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri 2002-2015 döneminde Türkiye'nin Orta Asya'ya yönelik atılmasını planladığı adımlardandır?
I. Yeni demir yolu, kara ve hava hatları ile enerji koridorları inşa ederek Tarihi İpek Yolu’nu yeniden canlandırmak
II. Bölgede barış kültürünü teşvik etmek
III. Bölgesel ekonomik bütünleşme girişimlerine önayak olmak.

Yalnız I

yalnız II

I ve II

I ve III

I, II, III

Açıklama:

Orta Asya’da ortaya çıkan “büyük bir jeokültürel bütünleşme alanı”nın teşvikiyle, şu adımların atılması önerilmektedir: 1. Yeni demir yolu, kara ve hava hatları ile enerji koridorları inşa ederek Tarihi İpek Yolu’nu yeniden canlandırmak. 2. Bölgede barış kültürünü teşvik etmek. 3. Bölgesel ekonomik bütünleşme girişimlerine önayak olmak. 4. Bölgesel ölçekli ortak kültürel projelere ağırlık vermek.

Doğru Cevap: E

Soru 10

21 Kasım 2008’de kurulan Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi’nin I. Genel Kurulu hangi şehirde düzenlenmiştir?

İstanbul

Ankara

Bakü

Astana

Bişkek

Açıklama:

21 Kasım 2008’de kurulan Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi’nin I. Genel Kurulu, 28 - 29 Eylül 2009’da Bakü’de düzenlendi.

Doğru Cevap: C

Soru 11

İngiliz coğrafyacısı Mackinder tarafından ortaya atılmıştır. Avrasya jeopolitiği, dünyanın merkezi olarak tanımlanır. Bu bölgeye hakim olan, iç hilali kontrolü altına alabilecektir. İç hilali kontrolü altına alan, dış hilali hakimiyeti altına alabilecektir. Sonuçta dünyaya hakim hale gelecektir.
Yukarıda bilgileri verilen teorinin adı nedir?

Kara Hakimiyet Teorisi

Orta Asya Teorisi

Hakimiyet Teorisi

Büyük Oyun Teorisi

Hazar Teorisi

Açıklama:

Kara Hakimiyet Teorisi İngiliz coğrafyacısı Mackinder tarafından ortaya atılmıştır. Avrasya jeopolitiği, dünyanın
merkezi olarak tanımlanır. Bu bölgeye hakim olan, iç hilali kontrolü altına alabilecektir. İç hilali kontrolü altına alan, dış hilali hakimiyeti altına alabilecektir. Sonuçta dünyaya hakim hale gelecektir

Doğru Cevap: A

Soru 12

Sovyetler Birliğinin dağılmasına sebep olan askeri darbe hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1888

1889

1990

1991

1992

Açıklama:

19 Ağustos 1991 yılında gerçekleştirilen başarısız askeri darbenin ardından, Sovyetler Birliği kısa sürede dağıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Hazar Havzasının Petrol Rezervi en fazla olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Azarbeycan

Kazakistan

Türkmenistan

Özbekistan

Türkiye

Açıklama:

Azerbeycan 44,5 (milyar varil)
Kazakistan 121 (milyar varil)
Türkmenistan 39,5 (milyar varil)
Özbekistan 2,594 (milyar varil)

Doğru Cevap: B

Soru 14

I. Türkiye’nin geleneksel politikasını son ana kadar sürdürmesi
II. Uluslararası sistemdeki mevcut dengeyi bozar düşüncesiyle bu devletler ile doğrudan ilişki kurmak istememesi
III. Sovyetler Birliği’ndeki gelişmeler hakkında yeterli bilgiye sahip olunmaması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1991-1993 sürecinde Türkiye'nin, Orta Asya’daki gelişmelere hazırlıksız yakalanmasının sebeplerindendir?

I ve II

II ve III

I ve III

Yalnız II

I, II ve III

Açıklama:

Türkiye, Orta Asya’daki gelişmelere hazırlıksız yakalanmıştı. Bunun nedenleri şöyle sıralanabilir:
1. Türkiye’nin geleneksel politikasını son ana kadar sürdürmesi,
2. Uluslararası sistemdeki mevcut dengeyi bozar düşüncesiyle bu devletler ile doğrudan ilişki kurmak istememesi ve
3. Sovyetler Birliği’ndeki gelişmeler hakkında yeterli bilgiye sahip olunmaması (s. 159).

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Orta Asya’ya yönelik dış politikasının temel hedeflerinden biri değildir?

Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek

Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak

Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak

İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek

Kuzey-Güney enerji koridorunu hayata geçirmek

Açıklama:

1. Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek,
2. Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak,
3. Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak,
4. İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek,
5. Doğu - Batı enerji koridorunu hayata geçirmek

Doğru Cevap: E

Soru 16

İlk Türk Zirvesi hangi tarihte düzenlenmiştir?

18-19 Ekim 1994

21 Ekim 1996

30 - 31 Ekim 1992

8 Nisan 2000

28 Ağustos 1995

Açıklama:

Türk zirvelerin ilki, 30 - 31 Ekim 1992 tarihinde Ankara’da gerçekleştirildi.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi 1993-2002 yılları arasında Türkiye'nin Orta Asya üzerindeki etkisinin azalmasının nedenleri arasında gösterilmez?

Orta Asya devletlerinin kendi kimliklerini inşa etmeleri

Türkiye’nin finansal açıdan yetersiz olması

Rusya’da Avrasyacıların iktidarı kaybetmesi

ABD’nin Yeni Orta Asya stratejisi

AB’nin TACIS programı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 18

Orta Asya’da ortaya çıkan “büyük bir jeokültürel bütünleşme alanı”nın teşvikiyle atılması önerilen adımlardan biri değildir?

Yeni demir yolu, kara ve hava hatları ile enerji koridorları inşa ederek Tarihi İpek Yolu’nu yeniden canlandırmak

HAzar HAvzasında askeri ana üssü oluşturmak

Bölgede barış kültürünü teşvik etmek

Bölgesel ekonomik bütünleşme girişimlerine önayak olmak

Bölgesel ölçekli ortak kültürel projelere ağırlık vermek

Açıklama:

Orta Asya’da ortaya çıkan “büyük bir jeokültürel bütünleşme alanı”nın teşvikiyle, şu adımların
atılması önerilmektedir:
1. Yeni demir yolu, kara ve hava hatları ile enerji koridorları inşa ederek Tarihi İpek Yolu’nu yeniden canlandırmak.
2. Bölgede barış kültürünü teşvik etmek.
3. Bölgesel ekonomik bütünleşme girişimlerine önayak olmak.
4. Bölgesel ölçekli ortak kültürel projelere ağırlık vermek. (Davutoğlu, 5 Ekim 2011).

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi 16 Eylül 2010’da, İstanbul’da Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları 10ncu Zirvesinde kabul edilen kararlardan biri değildir?

Kırgızistan’da istikrar önemlidir. Bölgesel güvenlik ve istikrar konusunda geniş işbirliği gereklidir.

TÜRKSOY ve TÜRKPA desteklenmelidir

Türk Dili Konuşan Ülkeler İş Konseyi’nin kuruluşu ile İstanbul merkezli Türk Dili Konuşan Ülkeler Kalkınma Bankası ve Ortak Sigorta Şirketi’nin kurulması

Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattının, Kazakistan’ ın Aktau limanı ile bağlantısının kesilmesi

Türk Akademisi bünyesinde Türk Tarihi Müzesi, Türk Kütüphanesi ve Üniversitelerarası Birlik kurulması

Açıklama:

1. Kırgızistan’da istikrar önemlidir. Bölgesel güvenlik ve istikrar konusunda geniş işbirliği gereklidir.
2. TÜRKSOY ve TÜRKPA desteklenmelidir.
3. Türk Dili Konuşan Ülkeler İş Konseyi’nin kuruluşu ile İstanbul merkezli Türk Dili Konuşan Ülkeler Kalkınma Bankası ve Ortak Sigorta Şirketi’nin kurulması.
4. Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattının, Kazakistan’ ın Aktau limanı ile bağlanması.
5. Türk Akademisi bünyesinde Türk Tarihi Müzesi, Türk Kütüphanesi ve Üniversitelerarası Birlik kurulması (Karasar, 2011:410-440).

Doğru Cevap: D

Soru 20

Astana’da Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi’nin V. Zirvesi hangi tarihte düzenlenmiştir?

2012

2013

2014

2015

2016

Açıklama:

10-11 Eylül 2015 tarihlerinde Astana’da Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi’nin V. Zirvesi düzenlendi.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerin hangisinde Asya coğrafyasında hakimiyet kurma mücadelesi olarak tanımlanan Büyük Oyunun tarafları doğru şekilde verilmiştir?

Almaya-Fransa

Rusya-İngiltere

Osmanlı-Rusya

Almanya-İngiltere

Fransa-Rusya

Açıklama:

Rusya-İngiltere Asya coğrafyasında hakimiyet kurma mücadelesi olarak tanımlanan Büyük Oyunun taraflarıdır

Doğru Cevap: B

Soru 22

Kara Hakimiyet Teorisine göre hangi bölge dünyanın merkezi olarak kabul edilmektedir?

Amerika

Batı Avrupa

Avrasya

Kuzey Amerika

Afrika

Açıklama:

Kara Hakimiyet Teorisine göre Avrasya dünyanın merkezi olarak kabul edilmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 23

Hangi iki güç II. Dünya Savaşı sonrası dönemde İran ve Afganistan’ı kendi kontrolleri altına almak istemişlerdir?

ABD- İngiltere

Sovyetler Birliği-ABD

İngiltere-Fransa

ABD-Fransa

Sovyetler Birliği-İngiltere

Açıklama:

Sovyetler Birliği-ABD II. Dünya Savaşı sonrası dönemde İran ve Afganistan’ı kendi kontrolleri altına almak istemişlerdir

Doğru Cevap: B

Soru 24

Türkiye’de “Dış Türkler” konusu, resmi dış politika söyleminde gündeme getirmemek
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)’nin iç işlerine müdahale etmemek
Sovyet Türk Cumhuriyetleriyle doğrudan birebir ilişki kurmak

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Sovyetler Birliği ile Türkiye Cumhuriyeti arasında 1920’lerde sağlanan karşılıklı uzlaşma sonuçlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II, III

Açıklama:

Türkiye’de “Dış Türkler” konusu, resmi dış politika söyleminde gündeme getirmemek
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)’nin iç işlerine müdahale etmemek
Sovyetler Birliği ile Türkiye Cumhuriyeti arasında 1920’lerde sağlanan karşılıklı uzlaşma sonuçlarındandır

Doğru Cevap: D

Soru 25

Hangi tarihte Türkiye Orta Asya Devletlerinin tamamını tanımıştır?

1991

1990

1989

1986

1985

Açıklama:

1991de Türkiye Orta Asya Devletlerinin tamamını tanımıştır

Doğru Cevap: A

Soru 26

Türkiye’nin geleneksel politikasını son ana kadar sürdürmesi
Uluslararası sistemdeki mevcut dengeyi bozar düşüncesiyle bu devletler ile doğrudan ilişki kurmak istememesi
Sovyetler Birliği’ndeki gelişmeler hakkında yeterli bilgiye sahip olunmaması

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türkiye’nin, Orta Asya’daki gelişmelere hazırlıksız yakalanması nedenleri arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II, III

Açıklama:

Türkiye’nin geleneksel politikasını son ana kadar sürdürmesi, Uluslararası sistemdeki mevcut dengeyi bozar düşüncesiyle bu devletler ile doğrudan ilişki kurmak istememesi, Sovyetler Birliği’ndeki gelişmeler hakkında yeterli bilgiye sahip olunmaması Türkiye’nin, Orta Asya’daki gelişmelere hazırlıksız yakalanması nedenleri arasında yer alır

Doğru Cevap: E

Soru 27

Orta Asya devletlerinin dünyayla bağlantı kurmalarına yardımcı olmak,
Kimliklerini belirlemelerine destek vermek
Bölgesel istikrara katkı sağlamak

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türkiye’nin Avrasya’nın tam merkezinde olmasından kaynaklanan sorumlulukları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II, III

Açıklama:

Orta Asya devletlerinin dünyayla bağlantı kurmalarına yardımcı olmak, kimliklerini belirlemelerine destek vermek, bölgesel istikrara katkı sağlamak Türkiye’nin Avrasya’nın tam merkezinde olmasından kaynaklanan sorumlulukları arasında yer alır

Doğru Cevap: E

Soru 28

Hangi tarihte “Türk Milletler Topluluğu” veya “Bağımsız Türk Devletler Birliği” gibi öneriler gündeme getirilmiştir?

1991

1992

1993

1994

1995

Açıklama:

1992de “Türk Milletler Topluluğu” veya “Bağımsız Türk Devletler Birliği” gibi öneriler gündeme getirilmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 29

Üçüncü Türk Zirvesi nerede gerçekleştirilmiştir?

Bişkek

Taşkent

İstanbul

Astana

Antalya

Açıklama:

Üçüncü Türk Zirvesi Bişkek'te gerçekleştirilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 30

Kaçıncı Türk Zirvesiyle Orta Asya devletleri ve Türkiye, Dağlık- Karabağ sorununa barışçıl çözüm bulunması ve petrol/doğalgaz boru hatlarının Türkiye üzerinden geçirilmesi konularında uzlaşmaya varmıştır?

Birinci

İkinci

Üçüncü

Dördüncü

Beşinci

Açıklama:

İkinci Türk Zirvesiyle Orta Asya devletleri ve Türkiye, Dağlık- Karabağ sorununa barışçıl çözüm bulunması ve petrol/doğalgaz boru hatlarının Türkiye üzerinden geçirilmesi konularında uzlaşmaya varmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 31

İngiliz coğrafyacı Mackinder'in ortaya attığı Orta Asya ve Doğu Avrupayı kapsayan alana hakim olanın dünyaya da hakim olabileceği üzerine kurulu teori aşağıdakilerden hangisidir?

Bölgesel Hüküm Teorisi

Dünya Hakimiyeti Önerisi

Kara Hakimiyeti Teorisi

Egemen Bölge Teorisi

Orta Asya Programı Teorisi

Açıklama:

İngiliz coğrafyacı Mackinder, Orta Asya bölgesini, Doğu Avrupa ile birlikte, dünyanın merkezi olarak tanımlamıştı. Mackinder’a göre, dünyanın merkezini kontrolü altına alan ülke, önce iç hilali, ardından da dış hilali oluşturan bölgeyi kontrolü altına alabilecektir. Bu sayede, Orta Asya bölgesini işgal eden ülke, dünya siyasetini belirleyen ve dünya
sistemine yön veren yegâne ülke haline gelecektir. Kara Hâkimiyet Teorisi olarak adlandırılan bu teorik yaklaşım, halen jeopolitik kuramlardan birisini oluşturmakta ve Alexander Dugin, Zbigniew Brzezinski ve Ahmet Davutoğlu gibi stratejistlerin bölgeye ilişkin değerlendirmelerine teorik temeli oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

İngilizler ve Çarlık Rusyası arasında yaşanan Orta Asya üzerinden ilerleyen egemenlik mücadelesine tarihçiler ne ad verirler?

Soğuk Savaş

Büyük Asya Projesi

Güneş Batmayan İmparatorluk

Büyük Oyun

Büyük Orta Doğu Projesi

Açıklama:

Çarlık Rusya’sı, 1552’lerden itibaren yönünü, Orta Asya ve Kafkasya (Doğu ve Batı Türkistan) coğrafyasına çevirmişti. Diğer taraftan İngiliz İmparatorluğu da, Hindistan’daki sömürgeci emellerini düşünerek bölgede yayılmacı politikalar izliyordu.
1900’lere gelindiğinde, Çarlık Rusya’sı, Kafkasya ve Orta Asya işgalini tamamlayarak Afganistan sınırına dayanmıştı. İngiliz İmparatorluğu da, Afganistan’a güneyden ulaşmıştı. Böylece bir yandan İran, diğer yandan Afganistan, iki sömürgeci İmparatorluk arasında tampon bölge görevi görmeye başladılar. Birbirlerine üstünlük sağlayamayacaklarını anlayan iki İmparatorluk, bu iki ülkeyi, kendi aralarında “tampon
sınır” olarak bıraktılar. Çarlık Rusya’sı ile İngiliz İmparatorluğu arasında yaşanan bu sömürgeci mücadeleye, tarihçiler ve siyaset bilimcileri, “Büyük Oyun” adını vermektedir

Doğru Cevap: D

Soru 33

Glasnost ve Perestroyka politikalarını uygulamaya başlayarak Orta Asya ile Doğu Avrupa'daki egemenliği geriletmeye başlayan Sovyet Rusya'nın son genel sekreteri aşağıdakilerden hangisidir?

M. Gorbaçov

K. Çernenko

Y. Andropov

V. Lenin

N. Kruşçev

Açıklama:

1985 yılında Sovyetler Birliği Genel Sekreterliğine Mikhail Gorbaçov’un gelmesi, bu stratejik rekabetin gerilemesine giden yolu açmış oldu. Gorbaçov, Sovyetler Birliği’ndeki kötü gidişatı durdurmak için, Glasnost ve Perestroyka politikalarını uygulamaya başladı. Ancak bu politikalar, beklentilerin aksine Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecini hızlandırdı. 19 Ağustos 1991 yılında gerçekleştirilen başarısız askeri darbenin ardından, Sovyetler Birliği kısa sürede dağıldı. Üç Slav Cumhuriyeti’nin Bağımsız Devletler Topluluğu’nu kurmasıyla birlikte, Sovyetler Birliği resmen sona
erdi. Bu süreç, Kafkas ve Orta Asya Cumhuriyetlerinin bağımsızlık yolunu da açmış oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Hazar Havzasında en yüksek doğal gaz rezervi aşağıdaki ülkelerin hangisinin sınırları dahilindedir?

Kazakistan

Özbekistan

Türkmenistan

İran

Azerbaycan

Açıklama:

Orta Asya bölgesinde bu stratejik rekabetin yaşanmasının sebeplerine kabaca bakınca şu unsurları sıralamak mümkündür: Bölgenin sahip olduğu eşsiz jeostratejik konumu, ekonomik imkânları ve yer altı kaynakları. Doğalgaz rezervleri bakımından sıralama yapıldığında sırasıyla Türkmenistan, Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Hazar Havzasında en yüksek petrol rezervi aşağıdaki ülkelerin hangisinin sınırları dahilindedir?

Azerbaycan

İran

Özbekistan

Kazakistan

Türkmenistan

Açıklama:

Toplam 121'le Kazakistan'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Dış Türkler'le ilk resmi görüşmeleri gerçekleştiren cumhurbaşkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Süleyman Demirel

Turgut Özal

Recep Tayyip Erdoğan

Celal Bayar

Cevdet Sunay

Açıklama:

Turgut Özal, Moskova’ya gerçekleştirdiği Mart 1991 tarihli gezisi sırasında, Ukrayna, Azerbaycan ve Kazakistan’a gitti. Kazakistan ile bilimsel ve teknik işbirliği ile kültürel değişim anlaşmaları imzaladı. Almatı-İstanbul arasında doğrudan tarifeli uçak seferlerinin başlatılması konusunu görüştü. Mayıs 1991’de ise Kırgızistan Cumhurbaşkanı, Ankara’ya geldi. Haziran 1991’de, İstanbul’daki Dünya Ekonomik Forumu’na katılmak üzere Türkiye’ye gelen Tacikistan Cumhurbaşkanı, Türk yetkililer ile görüştü. Eylül 1991’de ise, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Ankara’ya gelerek “Amaçlar ve Hedefler Ortak Bildirgesini imzaladı. Bu doğrudan temaslara rağmen, Türkiye bölge devletlerinin egemenliklerini tanıma konusunda
isteksiz davrandı. Çünkü Türkiye, Sovyetler Birliği ile ilişkilerini sıkıntıya sokacak herhangi bir davranışta bulunmaktan sakındı.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti'nin 1991-1993 yılları arasında Orta Asya'ya yönelik sürdürdüğü dış politakanın temel hedeflerinden birisi değildir?

Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek

Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak

İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek

Rusya'nın yeniden yapılanmasına destek olmak

Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak

Açıklama:

Türkiye 1991-1993 yılları arasında, aşağıdaki ilkeleri, Orta Asya’ya yönelik dış politikasının temel hedefleri olarak benimsedi:
1. Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek,
2. Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak,
3. Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak,
4. İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek,
5. Doğu - Batı enerji koridorunu hayata geçirmek

Doğru Cevap: D

Soru 38

Türk Ortak Pazarı ile Türk Kalkınma ve Yatırım Bankası gibi önerilerin dile getirildiği Türk Zirveleri'nin ilki 1992 yılında aşağıdaki kentlerden hangisinde gerçekleştirilmiştir?

İstanbul

Aşkabat

Bişkek

Ankara

Nahcivan

Açıklama:

Dış politika hedeflerini hayata geçirmek için Türkiye, 1991 - 1993 yılları arasında gözle görülür düzeyde çeşitli alanlarda adımlar attı. Öncelikle ortak sorunlara karşı ortak pozisyon almak, var olan dilsel ve kültürel farklılıkları azaltarak ekonomik işbirliği alanları açmak ve dış politikada ortak tavırlar takınmak amacıyla Türkiye, “Türk Zirveleri’nin” düzenlenmesine ön ayak oldu. Bu zirvelerin ilki, 30 - 31 Ekim 1992 tarihinde Ankara’da gerçekleştirildi. Bu zirve sırasında, Cumhurbaşkanı Özal; Türk Ortak Pazarı, Türk Kalkınma ve Yatırım Bankası gibi önerileri dile getirdi ve Türkiye’ye petrol ve doğalgaz boru hatları konusunda garantiler verilmesini bekledi

Doğru Cevap: D

Soru 39

2015 verilerine göre Türkiye'de en çok öğrencisi olan Türki Cumhuriyet aşağıdakilerden hangisidir?

Kırgızistan

Tacikistan

Türkmenistan

Özbekistan

Kazakistan

Açıklama:

Eylül 2015 verilerine göre Türkiye'de öğrenim gören Orta Asyalı öğrenciler milletlerine göre şu şekilde sıralanmaktadır:

Türkmenistan
Azerbaycan
Kırgızistan
Kazakistan
Tacikistan
Özbekistan

Doğru Cevap: C

Soru 40

2004-2015 yılları arasında Türkiye'den en çok kalkınma yardımı alan Türki Cumhuriyet aşağıdakilerden hangisidir?

Kazakistan

Özbekistan

Tacikistan

Kırgızistan

Türkmenistan

Açıklama:

2004-2015 yılları arasında Türkiye'den en çok kalkınma payı alan Türki Cumhuriyetler göre şu şekilde sıralanmaktadır:

Doğru Cevap: D

Soru 41

Hakimiyet Teorisi

Büyük Oyun

Kara Hakimiyet Teorisi

Türk Milletler Birliği Teorisi

Perestroyka

Açıklama:

Kara Hakimiyet Teorisi İngiliz coğrafyacısı Mackinder tarafından ortaya atılmıştır. Avrasya jeopolitiği, dünyanın merkezi olarak tanımlanır. Bu bölgeye hakim olan, iç hilali kontrolü altına alabilecektir. İç hilali kontrolü altına alan, dış hilali hakimiyeti altına alabilecektir. Sonuçta dünyaya hakim hale gelecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Dönemin siyaset bilimcileri ve stratejistleri, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Orta Asya ve Hazar Havzasında doğan güç boşluğunun hangi iki ülke tarafından doldurulacağını öngörmüşlerdir?

Rusya-Türkiye

İran-Rusya

ABD-Türkiye

İran-Türkiye

İngiltere-İran

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte, Orta Asya ve Hazar Havzasında bir güç boşluğu ortaya çıktı. Dönemin siyaset bilimcileri ve stratejistleri, bu boşluğun ya İran ya da Türkiye tarafından doldurulacağını öngörüyorlardı. Bu akademisyenlere göre, “Yeni Büyük Oyun”, bölgede Türkiye ile İran arasında yaşanacaktı. Bir yanda İslamcı rejime sahip İran, diğer yanda İslam ülkesi olan ancak demokratik, laik ve serbest pazar ilkelerini benimsemiş Türkiye, bu oyunda rol üstlenmişlerdi. Ancak zaman içerisinde stratejik denkleme; Rusya, Çin, Avrupa Birliği (AB), Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Hindistan gibi güçlü aktörler de dâhil olmaya başladı.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Türkiye Orta Asya devletlerini hangi tarihte tanımıştır?

8 Aralık 1990

16 Aralık 1991

26 Aralık 1992

8 Aralık 1991

16 Aralık 1992

Açıklama:

Türkiye, 1991 yılının son aylarında, Sovyetler Birliği’ni endişeye sevk etmeme politikasından vazgeçmeye başladı. 8 Aralık 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin resmen yıkılması ve Bağımsız Devletler Topluluğu’nun kurulması, Türkiye’yi, bölge devletlerini resmen tanıma konusunda cesaretlendirdi. TBMM’de yapılan görüşmelerin ardından, Türkiye, 16 Aralık 1991 tarihinde, Orta Asya devletlerinin tamamını tanımıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin 1991-93 döneminde Orta Asya'ya yönelik dış politika hedeflerinden birisi değildir?

Doğu-Batı enerji koridorunu hayata geçirmek

Orta Asya Devletlerinin dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak

İkili ilişkileri, karşılıklı çıkar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek

Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek

Orta Asya devletlerini NATO'ya dahil ederek işbirliğini genişletmek

Açıklama:

Türkiye'nin o dönemki dış politika hedefleri şu şekildedir.
1. Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek,
2. Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak,
3. Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak,
4. İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek,
5. Doğu - Batı enerji koridorunu hayata geçirmek
Orta Asya devletlerini NATO'ya dahil ederek işbirliğini genişletmek Türkiye'nin hedefi olmamıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi 1995-2002 yılları arasında Türk Dış Politikasında, Orta Asya bölgesinin öneminin gerileme nedenlerinden birisi değildir?

1995’ ten sonra 2002’lere kadar olan süreçte Türkiye’de yaşanan iç siyasi çekişmeler

1999 yılında Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne adaylık sürecinin başlaması

Koalisyon hükümetlerinin yaşadığı sıkıntılar

Orta Asya ülkelerinin Türkiye ile ilişki kurma konusundaki isteksizliği

2001 yılında yaşanan siyasi ve ekonomik krizler

Açıklama:

1991 - 1993 yılları arasında yaşanan heyecan, 1993 yılından itibaren yerini gerçekçi bir yaklaşıma bıraktı. Diğer bir ifadeyle, Türkiye ile Orta Asya devletleri arasındaki ilişkiler daha pragmatist bir zemine oturmaya başladı. Ancak 1995’ ten sonra 2002’lere kadar olan süreçte Türkiye’de yaşanan iç siyasi çekişmeler, koalisyon hükümetlerinin yaşadığı sıkıntılar, 1999 yılında Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne adaylık sürecinin başlaması ve 2001 yılında yaşanan siyasi ve ekonomik krizler, Türk Dış Politikasında, Orta Asya bölgesinin öneminin gerilemesine neden oldu. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Türkiye'nin Orta Asya Dış Politikası çerçevesinde ''Türk Zirveleri'' adı altında ilk zirve ne zaman gerçekleştirilmiştir?

1994

1992

1993

1995

1996

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 47

............. 19. yüzyılık başında, Çarlık Rusyası ve İngiliz İmparatorluğunun Asya coğrafyasında hakimiyetlerini kurma mücadelesine verilen isimdir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi doğrudur?

Kara Hakimiyet Teorisi

Glasnost

Büyük Oyun

Perestroyka

Büyük mücadele

Açıklama:

Büyük Oyun, 19. Yüzyılın başında, Çarlık Rusyası ile İngiliz İmparatorluğunun, Asya coğrafyasında hakimiyetlerini kurma mücadelesine verilen isimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi 2002-2015 yılları arasında Türkiye'nin Orta Asya ülkelerine yönelik dış politika hedeflerinden birisidir?

Bölge ülkelerinin dünya ile bütünleşebilmelerine ve Avrupa-Atlantik kurumlarıyla bütünleşmelerine yardımcı olmak

Bölgede Rusya yerine ABD hakimiyetinin sağlanmasını kolaylaştırmak

Bölge ülkelerini Nato üyesi yapmak

Bölge ülkelerini siyasi ve ekonomik anlamda tek bir çatı altında toplamak

Bölge ülkelerinin devlet yapılanmalarını ele geçirmek

Açıklama:

Sonuç olarak Türkiye, 2002 sonrasında aşağıdaki ilkeleri, Orta Asya’ya ilişkin dış politikasının temel unsurları olarak zikretmektedir:
1. Bu ülkelerin devlet yapılanmalarının güçlendirilmesine katkıda bulunmak,
2. Bölgede siyasi ve ekonomik istikrarın korunmasını ve bölgesel işbirliğini teşvik etmek,
3. Ekonomik ve siyasi reformları desteklemek,
4. Bölge ülkelerinin dünya ile bütünleşebilmelerine ve Avrupa-Atlantik kurumlarıyla bütünleşmelerine yardımcı olmak,
5. Bölge ülkeleri ile ikili ilişkileri her alanda karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik temelinde geliştirmek,
6. Bölge enerji kaynaklarının uluslararası piyasalara serbestçe ve farklı güzergâhlardan nakledilmesini desteklemek.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

2002 sonrası süreçte aşağıdaki Orta Asya ülkelerinin hangisinin ziyaretinden sonra 'Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin kurulması kararlaştırılmıştır?

Azerbeycan

Türkmenistan

Kırgızistan

Özbekistan

Tacikistan

Açıklama:

2003 yılında Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan’a giden dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, bu ülkelerde düzenlenen İş Konseyleri toplantılarına katılmıştır. Ayrıca Erdoğan, Özbek yetkililer ile terörle mücadelede iş birliği konusunda uzlaşmaya varmış, Karma Ekonomik Komisyon Protokolü’nü imzalamıştır. Daha sonraki yıllarda da, Başbakan Erdoğan, Türkmenistan ve Kırgızistan’ı ziyaret etmiştir. Kırgızistan ziyareti sırasında, Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin kurulması kararına varılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Orta Asya ülkeleri ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmeye yönelik olarak TACIS programı kim tarafından hazırlanmıştır?

ABD

Türkiye

İngiltere

Avrupa Birliği

Rusya

Açıklama:

1990’larda Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerine teknik yardımda bulunmak üzere TACIS programını hazırlayan ve bu program dâhilinde Orta Asya devletleri de dâhil olmak üzere, Bağımsız Devletler Topluluğu üyesi ülkeler ile ticari ve ekonomik ilişkilerini geliştirmeye çalışan Avrupa Birliği, bu ülkelere yönelik olarak teknik yardım programları başlattı. Bu bağlamda, her bir Orta Asya devletiyle Ortaklık ve İşbirliği Anlaşmaları imzaladı

Doğru Cevap: D

Soru 51

Kara Hakimiyet Teorisi aşağıdakilerden hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

Ahmet Davutoğlu

Alexander Dugin

Zbigniev Brzezinski

Mackinder

Turgut Özal

Açıklama:

Kara Hakimiyet Teorisi İngiliz coğrafyacısı Mackinder tarafından ortaya
atılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Türkiye Cumhuriyeti, Orta Asya Türk devletlerini hangi yıl tanımıştır?

1984

1990

1991

1993

1997

Açıklama:

TBMM’de yapılan görüşmelerin ardından, Türkiye, 16 Aralık 1991 tarihinde, Orta Asya devletlerinin tamamını tanıdı.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Hazar Havzasında yer alan ülkelerin ispatlanmış ve muhtemel petrol rezervleri göz önüne alındığında toplam rezervi en yüksek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Özbekistan

Azerbaycan

Türkmenistan

Kazakistan

Nahçivan

Açıklama:

Hazar Havzasının Petrol Rezervleri (milyar varil)
Ülke İspatlanmış Muhtemel Toplam
Azerbeycan 12,5 32 44,5
Kazakistan 29 92 121
Türkmenistan 1,7 38 39,5
Özbekistan 0,594 2 2,594
Tablo incelendiğinde doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

I. Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek.II. Orta Asya devletlerinin ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak.III. Orta Asya devletlerinin dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak.IV. Orta Asya devletleriyle ikili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek.V. Doğu - Batı enerji koridorunu hayata geçirmek. Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri Türkiye'nin Orta Asya'ya yönelik dış politikasının temel hedeflerindendir?

I, V

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Türkiye, aşağıdaki ilkeleri, Orta Asya’ya yönelik dış politikasının temel
hedefleri olarak benimsedi:
1. Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek,
2. Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak,
3. Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak,
4. İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen
eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek,
5. Doğu - Batı enerji koridorunu hayata geçirmek (Musaoğlu ve Efegil, 2008: 151-160;
Efegil, 2006: 271-296).

Doğru Cevap: E

Soru 55

Türkiye’nin Orta Asya devletlerinin tamamını tanıdığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?

25 Mayıs 1990

16 Aralık 1991

17 Ağustos 1991

13 Kasım 1990

09 Ekim 1991

Açıklama:

TBMM’de yapılan görüşmelerin ardından, Türkiye, 16 Aralık 1991 tarihinde, Orta Asya devletlerinin tamamını tanıdı. bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Amaçlar ve Hedefler Ortak Bildirgesi hangi iki ülke arasında imzalanmıştır?

Sovyetler Birliği- Türkiye

Türkiye- Azerbaycan

Özbekistan- Kırgızistan

Sovyetler Birliği- Özbekistan

Türkiye- Kazakistan

Açıklama:

Eylül 1991’de ise, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Ankara’ya gelerek “Amaçlar ve Hedefler Ortak Bildirgesini imzaladı. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Türkiye’nin geleneksel politikasını son ana kadar sürdürmesi
Uluslararası sistemdeki mevcut dengeyi bozar düşüncesiyle bu devletler ile doğrudan ilişki kurmak istememesi
Sovyetler Birliği’ndeki gelişmeler yakından takip edilmesi

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türkiye’nin Orta Asya’daki gelişmelere hazırlıksız yakalanmasının nedenlerindendir?

I ve II

Yalnız I

I ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

Türkiye, Orta Asya’daki gelişmelere hazırlıksız yakalanmıştı. Bunun nedenleri şöyle sıralanabilir: 1. Türkiye’nin geleneksel politikasını son ana kadar sürdürmesi, 2. Uluslararası sistemdeki mevcut dengeyi bozar düşüncesiyle bu devletler ile doğrudan ilişki kurmak istememesi ve 3. Sovyetler Birliği’ndeki gelişmeler hakkında yeterli bilgiye sahip olunmamasıdır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Orta Asya’ya yönelik benimsediği dış politikadaki temel hedeflerden biri değildir?

Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak

Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak

Kuzey - Güney enerji koridorunu hayata geçirmek

İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek

Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek

Açıklama:

Türkiye, aşağıdaki ilkeleri, Orta Asya’ya yönelik dış politikasının temel hedefleri olarak benimsedi:

Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek,
Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak,
Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak,
İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek,
Doğu - Batı enerji koridorunu hayata geçirmektir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

1986-1996 yılları arasında Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri arasında toplam kaç anlaşma imzalanmıştır?

121

472

515

Açıklama:

Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri arasında 1986-1996 yıllarında 472 adet ikili ve 43 adet çok taraflı olmak üzere 515 anlaşma imzalandı. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Avrupa Birliği tarafından 1990’larda Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerine teknik yardımda bulunmak üzere aşağıdaki programlardan hangisi oluşturulmuştur?

CAST

TACIS

TANAP

KDTP

PAST

Açıklama:

1990’larda Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerine teknik yardımda bulunmak üzere TACIS programını hazırlayan ve bu program dâhilinde Orta Asya devletleri de dâhil olmak üzere, Bağımsız Devletler Topluluğu üyesi ülkeler ile ticari ve ekonomik ilişkilerini geliştirmeye çalışan Avrupa Birliği, bu ülkelere yönelik olarak teknik yardım programları başlattı. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi 1993 yılından sonra Türkiye’nin Orta Asya’da etkisinin gerilemesine neden olan sebeplerden biri değildir?

Çin’in bölgede etkisini artırma gayretleri

Rusya’da Avrasyacıların iktidara gelmesi

Otoriter rejimlerlerden uzaklaşmaları

Türkiye’nin finansal açıdan yetersizliği

Orta Asya devletlerinin kendi kimliklerini inşa etmeleri

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 62

2010 yılında dönemin Türkiye Cumhurbaşkanı Hazar Denizi’nin paylaşımı konusunda hangi iki ülke arasında arabuluculuk yapmıştır?

Kırgızistan-Türkmenistan

Azerbaycan- Özbekistan

Azerbaycan- Ermenistan

Azerbaycan-Türkmenistan

Özbekistan-Kırgızistan

Açıklama:

Başbakan Erdoğan’ın yanı sıra, dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Kazakistan’a resmi ziyaretlerde bulunmuştur. 2010 yılında Türkmenistan’a yaptığı ziyaretleri sırasında, Türkiye- Türkmenistan II. Dönem Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu’nun toplantısına katılan Cumhurbaşkanı Gül, Azerbaycan ile Türkmenistan arasında Hazar Denizi’nin paylaşımı konusunda arabuluculuk yapmıştır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'nin Orta Asya’ya ilişkin dış politikasının temel unsurları arasında yer almaz?

Bölgede ortak barış gücü operasyonları düzenlemek

Bölgede siyasi ve ekonomik istikrarın korunmasını ve bölgesel işbirliğini teşvik etmek

Ekonomik ve siyasi reformları desteklemek

Bölge ülkelerinin devlet yapılanmalarının güçlendirilmesine katkıda bulunmak

Bölge ülkelerinin Avrupa ve Atlantik kurumlarıyla bütünleşmelerine yardımcı olmak

Açıklama:

Sonuç olarak Türkiye, aşağıdaki ilkeleri, Orta Asya’ya ilişkin dış politikasının temel unsurları olarak zikretmektedir:

Bu ülkelerin devlet yapılanmalarının güçlendirilmesine katkıda bulunmak,

Bölgede siyasi ve ekonomik istikrarın korunmasını ve bölgesel işbirliğini teşvik etmek,

Ekonomik ve siyasi reformları desteklemek,

Bölge ülkelerinin dünya ile bütünleşebilmelerine ve Avrupa-Atlantik kurumlarıyla bütünleşmelerine yardımcı olmak,

Bölge ülkeleri ile ikili ilişkileri her alanda karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik temelinde geliştirmek,

Bölge enerji kaynaklarının uluslararası piyasalara serbestçe ve farklı güzergâhlardan nakledilmesini desteklemektir (s.167). Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Orta Asya'ya yönelik dış politikasında attığı somut adımlardan biri değildir?

Türk Zirvelerinin düzenlenmesi

Türkçe merkezlerinin faaliyete geçirilmesi

Ortak alfabe girişimi

TRT Avrasya kanalının açılması

Rusya'ya karşı ortak mücadele

Açıklama:

Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi 2002-2015 yılları arasında Orta Asya'ya ilişkin dış politikalarından biri değildir?

Bu ülkelerin devlet yapılanmalarının güçlendirilmesine katkıda bulunmak.

Bölgede siyasi ve ekonomik istikrarın korunmasını ve bölgesel işbirliğini teşvik etmek.

Ekonomik ve siyasi reformları desteklemek

Bölge ülkelerinin dünya ile bütünleşebilmelerine ve Avrupa-Atlantik kurumlarıyla
bütünleşmelerine yardımcı olmak.

Türkiye'nin liderliğinin kabul ettirilmesi.

Açıklama:

Türkiye, aşağıdaki ilkeleri, Orta Asya’ya ilişkin dış politikasının temel unsurları olarak zikretmektedir:
1. Bu ülkelerin devlet yapılanmalarının güçlendirilmesine katkıda bulunmak,
2. Bölgede siyasi ve ekonomik istikrarın korunmasını ve bölgesel işbirliğini teşvik etmek,
3. Ekonomik ve siyasi reformları desteklemek,
4. Bölge ülkelerinin dünya ile bütünleşebilmelerine ve Avrupa-Atlantik kurumlarıyla
bütünleşmelerine yardımcı olmak,
5. Bölge ülkeleri ile ikili ilişkileri her alanda
karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik temelinde geliştirmek,
6. Bölge enerji kaynaklarının uluslararası piyasalara serbestçe ve farklı güzergâhlardan
nakledilmesini desteklemek.

Doğru Cevap: E

Soru 66

2010 yılında, İstanbul’da Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları 10ncu Zirvesi düzenlenmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi zirvenin sonuç bildirgesinde taraflarca kabul edilen kararlardan biri değildir?

Kırgızistan’da istikrar önemlidir. Bölgesel güvenlik ve istikrar konusunda geniş işbirliği gereklidir.

TÜRKSOY ve TÜRKPA desteklenmelidir.

Türk Dili Konuşan Ülkeler İş Konseyi’nin kuruluşu ile İstanbul merkezli Türk Dili Konuşan Ülkeler Kalkınma Bankası ve Ortak Sigorta Şirketi’nin kurulması.

Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattının, Kazakistan’ ın Aktau limanı ile bağlanması.

Bölge enerji kaynaklarının uluslararası piyasalara serbestçe ve farklı güzergâhlardan
nakledilmesini desteklemek.

Açıklama:

E şıkkı Türkiye'nin Orta Asya'ya ilişkin dış politikalarından biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

I. Yeni demir yolu, kara ve hava hatları ile enerji koridorları inşa ederek Tarihi İpek
Yolu’nu yeniden canlandırmak.
II. Bölgede barış kültürünü teşvik etmek.
III. Bölgesel ekonomik bütünleşme girişimlerine önayak olmak.
IV. Bölgesel ölçekli ortak kültürel projelere ağırlık vermek
Yukarıdaki 4 madde aşağıdaki kişilerden hangisinin Orta Asya politikasına yönelik önerilerini içermektedir?

Ahmet Davutoğlu

Recep Tayyip Erdoğan

Abdullah Gül

Nazarbayev

Rahman

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

1993 yılında, Rusya’da iktidara gelen, daha milliyetçi ve emperyalist söyleme sahip grup aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Turancı

Sosyalist

Emperyalist

Avrasyacı

TACIS

Açıklama:

1993 yılında, Rusya’da, daha milliyetçi ve emperyalist söyleme sahip Avrasyacı olarak adlandırılan grup iktidara geldi.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi 1993-2002 döneminde Türk Dış Politikasında, Orta Asya bölgesinin öneminin gerilemesine neden olan olaylardan biridir?

Rus hükümetinden çekinme

Avrupa Birliğine adaylık sürecinin başlaması

Türk Birliğine inancın yitirilmesi

Karabağ sorunu

Orta Asya devletlerinin uluslaşma çabaları

Açıklama:

1999 yılında Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne adaylık sürecinin başlaması ve 2001 yılında yaşanan siyasi ve ekonomik krizler, Türk Dış Politikasında, Orta Asya bölgesinin öneminin gerilemesine neden oldu

Doğru Cevap: B

Soru 70

Türkiye'nin Soğuk Savaş döneminde izlediği geleneksel dış politika anlayışından uzaklaşmaya başlaması aşağıdakilerden hangisinin neticesinde gerçekleşmiştir?

Bağımsız Devletler Topluluğu’ nun kurulması

Yeni Osmanlıcılık düşüncesinin gelişmesi

Pantürkizm'in yaygınlaşması

Avrupa Birliği görüşmelerinin başlaması

Türk Devletler Birliğinin kurulması

Açıklama:

8 Aralık 1991 günü Bağımsız Devletler Topluluğu’ nun kurulmasıyla birlikte, Türkiye, Soğuk Savaş döneminde izlediği geleneksel dış politika anlayışından uzaklaşmaya başladı. Artık Orta Asya devletleriyle ilişkilerini, siyasi ve ekonomik birliktelik temelinde ve Türkiye’nin bölgesel liderliğine dayanan anlayış çerçevesinde geliştirmeye gayret eden Türkiye, daha duygusal ve yer yer “Pan-Türkizmi” çağrıştıran söylemler benimsedi.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Çarlık Rusya’sı, hangi tarihten itibaren yönünü, Orta Asya ve Kafkasya (Doğu ve Batı Türkistan) coğrafyasına çevirmiştir?

1536

1552

1568

1584

1600

Açıklama:

Mackinder’ın ortaya attığı Kara Hâkimiyet Teorisine uygun olarak Batı’da ilerleme imkânı bulamayan Çarlık Rusya’sı, 1552’lerden itibaren yönünü, Orta Asya ve Kafkasya (Doğu ve Batı Türkistan) coğrafyasına çevirmişti.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Hangi tarihte gerçekleştirilen başarısız askeri darbenin ardından, Sovyetler Birliği kısa sürede dağıldı?

18 Temmuz 1992

19 Ağustos 1991

20 Eylül 1990

21 Ekim 1989

22 Kasım 1988

Açıklama:

19 Ağustos 1991 yılında gerçekleştirilen başarısız askeri darbenin ardından, Sovyetler Birliği kısa sürede dağıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Türkiye, Orta Asya devletlerinin tamamını ne zaman tanıdı?

16 Eylül 1991

22 Ekim 1991

30 Kasım 1991

8 Aralık 1991

16 Aralık 1991

Açıklama:

TBMM’de yapılan görüşmelerin ardından, Türkiye, 16 Aralık 1991 tarihinde, Orta Asya devletlerinin tamamını tanıdı.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdaki ilkelerden hangisi Türkiye'nin Orta Asya’ya yönelik dış politikasının temel hedeflerinden biri değildir?

Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek

Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak

Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak

İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek

Kuzey - Güney enerji koridorunu hayata geçirmek

Açıklama:

Türkiye, aşağıdaki ilkeleri, Orta Asya’ya yönelik dış politikasının temel hedefleri olarak benimsedi:
1. Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek,
2. Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak,
3. Dünya ile bütünleşmelerine yardımcı olmak,
4. İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek,
5. Doğu - Batı enerji koridorunu hayata geçirmek

Doğru Cevap: E

Soru 75

2012 yılındaki rapora göre Rus nüfus orta asya ülkelerinden hangisinde oran olarak en fazladır?

Türkmenistan

Tacikistan

Kazakistan

Kırgızistan

Özbekistan

Açıklama:

Rus Nüfusun Bölge Ülkelerine Dağılımı (2012)
Azerbaycan: %2, Kazakistan %25.6, Kırgızistan %12.5, Özbekistan %5.5, Türkmenistan %4, Tacikistan %1.1.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Milli Eğitim Bakanlığı aşağıdaki ülkelerin hangisinde en fazla eğitim kurumunu açmıştır?

Azerbaycan

Türkmenistan

Kırgızistan

Özbekistan

Tacikistan

Açıklama:

MEB’in açtığı eğitim kurumları: Azerbaycan 4, Türkmenistan 4, Kırgızistan 6, Özbekistan 7, Tacikistan 1.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Bişkek’te gerçekleştirilen Üçüncü Türk Zirvesi hangi tarihte gerçekleşmiştir?

Ağustos 1995

Temmuz 1994

Haziran 1993

Mayıs 1992

Nisan 1991

Açıklama:

Ağustos 1995’te Bişkek’te gerçekleştirilen Üçüncü Zirvede, taraflar, bölgesel işbirliği konusuna yoğunlaştılar.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Kazakistan Devlet Başkanı Nazarbayev, Türk yetkililer ile Stratejik Ortaklık Antlaşması’nı ne zaman imzaladı?

Temmuz 2006

Ağustos 2007

Eylül 2008

Ekim 2009

Kasım 2010

Açıklama:

21 - 24 Ekim 2009’da Türkiye’ye gelen Kazakistan Devlet Başkanı Nazarbayev, Türk yetkililer ile Stratejik Ortaklık Antlaşması’nı imzaladı.

Doğru Cevap: D

Soru 79

İstanbul’da Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları 10ncu Zirvesi ne zaman düzenlendi?

16 Eylül 2010

17 Ekim 2011

18 Kasım 2012

19 Aralık 2013

20 Ocak 2014

Açıklama:

16 Eylül 2010’da, İstanbul’da Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları 10ncu Zirvesi düzenlendi.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Türkiye-Kazakistan arasında 2012’de kurulan YDSKnin ikinci toplantısı, Astana’da ne zaman düzenlendi?

Şubat 2013

Mart 2014

Nisan 2015

Mayıs 2016

Haziran 2017

Açıklama:

Türkiye-Kazakistan arasında 2012’de kurulan YDSKnin ikinci toplantısı, 15-17 Nisan 2015’te Astana’da düzenlendi.

Doğru Cevap: C

Soru 81

İngiliz coğrafyacı Mackinder tarafından ortaya atılan, Orta Asya bölgesinin, Doğu Avrupa ile birlikte dünyanın merkezi olduğu görüşünü savunan, dolayısıyla Orta Asya bölgesine hâkim olan ülkenin, dünya siyasetini belirleyeceğini ve dünya sistemine yön veren yegâne ülke haline geleceğini ileri süren kurama ne ad verilir?

Kara Hakimiyet Teorisi

Deniz Hakimiyet Teorisi

Hava Hakimiyet Teorisi

Kenar Kuşak Hakimiyet Teorisi

Uzay Hakimiyeti Teorisi

Açıklama:

Kara Hakimiyet Teorisi

Doğru Cevap: A

Soru 82

19. Yüzyılın başında, Çarlık Rusyası ile İngiliz İmparatorluğu'nun Asya coğrafyasında hakimiyetlerini kurma mücadelesine tarihçiler ve siyaset bilimciler tarafından ne ad verilmiştir?

Soğuk Savaş

Büyük Oyun

Kalpgah

Amerikan İç Savaşı

Rus İç Savaşı

Açıklama:

Büyük Oyun

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdaki gerekçelerden hangisi Türkiye’nin, Orta Asya’daki gelişmelere hazırlıksız yakalanmasının sebepleri arasında yer almaz?

Türkiye’nin geleneksel politikasını son ana kadar sürdürmesi.

Uluslararası sistemdeki mevcut dengeyi bozar düşüncesiyle bu devletler ile doğrudan ilişki kurmak istememesi

Orta Asya devletleriyle iş birliği yapmanın ekonomik ve stratejik bir fayda sağlamayacağı düşüncesi.

Sovyetler Birliği’ndeki gelişmeler hakkında yeterli bilgiye sahip olunmaması.

Bu devletlerde yaşanan gelişmeleri Sovyetlerin ‘iç işi’ olarak nitelendirmesi.

Açıklama:

Orta Asya devletleriyle iş birliği yapmanın ekonomik ve stratejik bir fayda sağlamayacağı düşüncesi.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Orta Asya devletlerine yönelik yürüttüğü siyaset kapsamındaki sorumlulukları arasında yer almaz?

Bu devletlerin dünyayla bağlantı kurmalarına yardımcı olmak.

Bu devletlerin kimliklerini belirlemelerine destek vermek.

Bu devletlerle temasta olarak bölgesel istikrara katkı sağlamak.

Bu devletlerin iç ve dış politikalarının Rus hakimiyeti altında kalmalarını sağlamak.

Bu devletlere İslami rejime sahip İran modelinden ziyade, İslam, demokrasi, insan hakları ve pazar ekonomisini bünyesinde barındıran Türk modelini benimsetmek.

Açıklama:

Bu devletlerin iç ve dış politikalarının Rus hakimiyeti altında kalmalarını sağlamak.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdaki ilkelerden hangisi Türkiye’nin Orta Asya’ya yönelik dış politikasının temel hedefleri arasında yer almaz?

Orta Asya devletlerinin devletleşme süreçlerine destek vermek.

Ekonomik ve siyasi reform süreçlerine katkıda bulunmak.

İkili ilişkileri, karşılıklı çıkarlar ve egemen eşitlik ilkeleri temelinde geliştirmek.

Doğu-Batı enerji koridorunu hayata geçirmek.

Bu devletlerle Rusya’nın emelleri ve çıkarları doğrultusunda ilişki kurmak.

Açıklama:

Bu devletlerle Rusya’nın emelleri ve çıkarları doğrultusunda ilişki kurmak.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Türkiye ile Orta Asya devletleri arasında ilişkileri daha kurumsal düzeyde yürütebilmek amacıyla oluşturulan Türkiye İşbirliği ve Kalkınma Ajansı (TİKA) hangi tarihte kurulmuştur?

1992

2000

2005

2010

2015

Açıklama:

1992

Doğru Cevap: A

Soru 87

Amaçları arasında Türk dili konuşan ülkeler arasında kültür ve sanat alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi ve Türkiye Türkçesi ile Latin alfabesinin yaygınlaştırılarak Türk Cumhuriyetlerinde bunları kullanan okulların sayısının arttırılması gibi unsurlar bulunduran Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi (TÜRKSOY) ne zaman kurulmuştur?

2000

1993

2005

2010

2015

Açıklama:

1993

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdaki gerekçelerden hangisi Türkiye'nin Orta Asya bölgesindeki etkisinin gerilemesinin nedenleri arasında gösterilemez?

Türkiye'nin finansal açıdan yetersizliği.

Rusya'da Avrasyacıların iktidara gelmesi.

TİKA ve TÜRKSOY'un kurulması.

ABD'nin Yeni Orta Asya stratejisi.

Çin'in bölgede etkisini artırma gayretleri.

Açıklama:

TİKA ve TÜRKSOY'un kurulması.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Orta Asya'ya ilişkin dış politikasının temel unsurları arasında yer almaz?

Bu ülkelerin devlet yapılanmalarının güçlendirilmesine katkıda bulunmak.

Bölgede siyasi ve ekonomik istikrarın korunmasını ve bölgesel işbirliğini teşvik etmek.

Bölge ülkelerinin dünya ile bütünleşebilmelerine ve Avrupa-Atlantik kurumlarıyla bütünleşmelerine yardımcı olmak.

Bölge ülkelerinin ekonomisini ABD ve Çin'in kontrolüne bırakmak.

Bölge enerji kaynaklarının uluslararası piyasalara serbestçe ve farklı güzergahlardan nakledilmesini desteklemek.

Açıklama:

Bölge ülkelerinin ekonomisini ABD ve Çin'in kontrolüne bırakmak.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdaki maddelerden hangisi 16 Eylül 2010'da İstanbul'da gerçekleşen Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları 10uncu Zirvesinde alınan kararlar arasında yer almaz?

TÜRKSOY ve TÜRKPA desteklenmelidir.

Türk Dili Konuşan Ülkeler İş Konseyi'nin kuruluşu ile İstanbul merkezli Türk Dili Konuşan Ülkeler Kalkınma Bankası ve Ortak Sigorta Şirketi'nin kurulması.

Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattının, Kazakistan'ın Aktau limanı ile bağlanması.

Türk Akademisi bünyesinde Türk Tarihi Müzesi, Türk Kütüphanesi ve Üniversitelerarası Birlik kurulması.

Türkiye İşbirliği ve Kalkınma Ajansı'nın (TİKA) kurulması.

Açıklama:

Türkiye İşbirliği ve Kalkınma Ajansı'nın (TİKA) kurulması.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Güney Osetya’da etnik ve kültürel problemlerin ortaya çıkışı hangi olay ile olmuştur?

Kuzey Osetya’nın özerk cumhuriyet statüsüne geçirilmesi.

Petersburg’da Osetlerin daimi elçilik açması.

Gürcistan-Güney Osetya sınırında güvenlik koridoru oluşturulması.

Gürcü dilinin Güney Osetya’da güçlendirilmesine ilişkin yasa çıkarılması.

Osetya’nın güneyinin Ruslar tarafından oluşturulan Tiflis eyaletine bağlanması.

Açıklama:

Güney Osetya’da etnik ve kültürel problemlerin görülmeye başlanması SSCB’nin son yıllarında olmuştur. 1988’de Gürcü dilinin Güney Osetya’da güçlendirilmesine ilişkin yasa, Gürcü-Oset çatışmasını başlatmıştır. Bu yasaya karşılık Osetler; Rusça, Gürcüce ve Oset dilini resmî dil olarak kabul etmiştir. Güney Osetya, 1989’da Gürcistan Yüksek Sovyetinden statüsünün özerk bölgelikten özerk cumhuriyetliğe yükseltilmesini talep etmiştir. Gürcistan Yüksek Sovyetinin bu talebi reddetmesi üzerine Gürcistan ile Güney Osetya arasındaki ilişkiler gerilmiş ve Gürcistan, Güney Osetya’nın başkenti Tsinvali’ye girmiştir. 1990’da Güney Osetya kendisini Demokratik Cumhuriyet olarak ilan etmiş, buna karşılık Gürcistan Parlamentosu bölgenin özerkliğini kaldırıp bölgeyi Tiflis yönetimine sokmuştur. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

“Beş Gün Savaşı” hangi iki ülke arasında yapılmıştır?

Abhazya-Kosva

Rusya-Gürcistan

Osetya-Rusya

Kosova-Gürcistan

Rusya-ABD

Açıklama:

Güney Osetya 3 Mart 2008’de bağımsızlığının tanınması için RF, Bağımsız Devletler Topluluğu, BM ve Avrupa Birliği’ne (AB) çağrılarda bulunmuştur. Ağustos 2008’de bölgeye Rus askerlerinin sevk edilmesi üzerine Gürcistan, Güney Osetya’ya karşı harekete geçmiştir. RF bu saldırıya iki gerekçe ile sert karşılık vermiştir. Birincisi, bölgedeki Rus vatandaşlarının can güvenliğinin korunması; ikincisi, bölgedeki Rus Barış Gücü askerlerinin Gürcü saldırısına maruz kalmasıdır. Literatürde “08.08.08 Savaşı” ya da “Beş Gün Savaşı” olarak geçen 7 Ağustos-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında gerçekleşen çatışmalarda RF, Gürcistan’ın önemli şehirlerini ve limanlarını bombalamıştır. Gürcistan bu savaşı kaybetmiş, RF’nin Gürcistan topraklarını işgali AB Dönem Başkanı Fransa’nın arabuluculuğunda yapılan, 16 Ağustos 2008’de imzalanan Sarkozy Planı’na kadar sürmüştür. RF, 1993’te de facto bağımsız olan Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıklarını dejure olarak tanımıştır ve buralardaki askerî varlığını devam ettirmiştir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Hangi tarihte Abhazya parlamentosu yeni anayasayı ve cumhuriyeti ilan etmiştir?

1977

1982

1994

2001

2012

Açıklama:

Abhazya Özerk Cumhuriyeti 25 Ağustos 1990’da bağımsız bir cumhuriyet olduğunu ve 1921 öncesinde olduğu gibi SSCB’nin bir parçası olduğunu ilan etmiştir. Bu karar, RF tarafından desteklenmiş ve Aralık 1990’da Vladislav Ardzinba Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Bu durum Abhazya ile Gürcistan arasındaki sorunları çatışmaya dönüştürmüştür. Çatışmaların sonunda Soçi Antlaşması imzalanmıştır ve RF bu antlaşmada garantör olmuştur. BM yetkilileri, antlaşmanın uygulanabilirliğini kontrol etmek amacıyla Abhazya’ya geldiklerinde ise Abhazlar antlaşmayı bozmuş ve Sukhumi’yi ele geçirmiştir. Gürcü çatışmasında Rus birliklerinin çatışmayı şiddetlendirmesinin payı yüksektir. Abhazya Parlamentosu 1994’te yeni bir anayasayı ve Abhazya Cumhuriyeti’ni ilan etmiştir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Acaristan sorununun, Osetya ve Abhazya sorunundan farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomik çıkar

Dil baskıları

Sınır sorunları

Din farklılığı

Etnik problemler

Açıklama:

Acaristan Sorunu, Osetya ve Abhazya Sorunu’ndan anlaşmazlık noktası açısından ayrılır. Acaralar kendilerini Gürcü olarak görür ama Gürcülerle temel farklılıkları dindir. Acaralar Müslüman Gürcülerdir. Gürcüler din farklılığından ötürü Acaraları Gürcü olarak kabul etme eğiliminde değildir. Anlaşmazlığın temelinde etnik farklılıklar yer almadığı için Gürcistan’ın Acaristan ile çatışması, Abhazya ve Güney Osetya ile girdiği çatışmalardan daha yumuşaktır. Bunun dışında Acaraların bağımsızlık talebi yerine otonomi taleplerinin olduğu görülmektedir. Taleplerin niteliği de Acaralar ile Gürcüler arasındaki çatışmanın şiddetini düşük seviyede tutmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Cavahati sorununun sebeplerinden biri değildir?

Rusya’nın aşırı milliyetçi politikaları

Ahıska Türklerinin durumu

Ermenilerin paramiliter gruplarla özerklik talebinde bulunması

Rusya’nın Ermenilere destek vermesi

Cavahati Bölgesi’ndeki Rus üslerinin kapatılması

Açıklama:

Cavahati Sorunu Soğuk Savaş’tan sonra Gürcistan’da yaşanan etnik sorunlardan birisidir. Tam adı Samtshe-Cavahati olan bölgede yoğun Ermeni nüfus yaşamaktadır. Cavahati Bölgesi’ndeki Ermenilerin paramiliter gruplarla özerklik talebinde bulunması, bölgedeki Rus üslerinin kapatılması ve Ahıska Türklerinin durumu sorunun özünü oluşturmaktadır. Bölgedeki Ermenilere Ermenistan’ın ve RF’nin verdiği destek sorunu çok taraflı hâle getirmektedir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Bir devletin başka bir devlet ülkesinde yaşayan bir dil ve etnik köken itibariyle kendisinden olduğuna inandığı insan topluluklarını kendi topraklarına katmak istemesi politikasına ne ad verilir?

Güç boşluğu

Glasnost

Radikalizm

Perestroyka

İrredentist

Açıklama:

Bir devletin başka bir devlet ülkesinde yaşayan bir dil ve etnik köken itibariyle kendisinden olduğuna inandığı insan topluluklarını kendi topraklarına katmak istemesi ya da en azından onlar üzerinde bir hak iddia etmesine İrredentist Politika adı verilmektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Soğuk Savaş’tan sonra Orta Asya’da yaşanan güç mücadelesinin içinde aşağıdaki ülkelerden hangisi yer almaz?

ABD

Kazakistan

Çin

Türkiye

Hindistan

Açıklama:

Fergana Vadisi özellikle 11 Eylül’den sonra önem kazanmıştır. Çünkü Soğuk Savaş’tan sonra NATO tarafından belirlenen tehdit unsurlarından olan “Radikal dini akımlar”, etnik çatışmalar ve uyuşturucu ticareti bu bölgede gelişmiştir. ABD’nin Afganistan Operasyonu ve ABD-Rusya rekabeti dolayısıyla bölge ülkeleri tercih yapmak zorunda kalmışlardır. Bölge ülkeleri kendi içlerindeki istikrarsızlıkların yanı sıra Yeni Büyük Oyun’da kısmen yer almaktadırlar. ABD, AB, RF, Çin gibi küresel güçlerin yanında Hindistan, İran, Türkiye gibi bölgesel güçler de bu rekabette yer alır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden antlaşmalardan hangisi Hazar Denizi ile ilgili değildir?

Gülistan

Soçi

Türkmençay

Petersburg

Tahran

Açıklama:

Hazar’ın Statüsü, 18. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren uluslararası hukukun konusu olmuştur. 1723 Petersburg Antlaşması, 1729 Reşt Antlaşması, 1813 Gülistan Antlaşması, 1828 Türkmençay Antlaşması, 1921 yılında imzalanan Moskova Dostluk Antlaşması, 1935 yılında imzalanan SSCB-İran Antlaşması, 1940 yılında imzalanan Tahran Antlaşması ile Hazar Denizi’ndeki balıkçılık faaliyetleri, seyrüsefer serbestliği ve Hazar’da donanma bulundurma gibi konular düzenlenmiştir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Dağlık Karabağ ve işgal altındaki reyonlar sorununun çözülememesindeki en önemli sebep aşağıdakilerden hangisidir?

Yapılan antlaşmaların taraf devletler tarafından bozulması.

Arabuluculuk faaliyetlerinin zayıf kalması.

Rusların Karabağ’daki otoritelerini yitirmeleri.

Bozulan barışı yeniden tesis edebilecek bir üst otoritenin bölgede oluşamaması.

Ermenistan ve Azerbaycan’ın tutum ve davranışlarına etki eden içsel nedenler.

Açıklama:

Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar Sorunu irdelendiğinde, günümüze kadar bu sorunun uluslararası hukuka uygun bir biçimde çözüme kavuşturulamamasında çeşitli faktörlerin rol oynadığı görülmektedir. Bu faktörlerin başında ise bozulan barışı yeniden tesis edebilecek bir üst otoritenin bölgede oluşamaması gelmektedir. Barışçı yöntemlerle çözümünün sağlanamamasındaki bir diğer faktör de arabuluculuk faaliyetlerinin zayıf kalması ve bu süreç içinde başta BM, AGİT ve AB olmak üzere uluslararası örgütlerin süreç içindeki hareketsizliği veya etkisizliği olmuştur. Ayrıca, Ermenistan ve Azerbaycan’ın tutum ve davranışlarına etki eden içsel nedenler de önemlidir. Bu içsel nedenlerin tarihsel gelişmeler dikkate alındığında sorunun çözüme ulaştırılamamasında büyük payı olduğu görülmektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Dağlık Karabağ ve işgal altındaki reyonlar sorununun çözümünde ülkelerin tutum değiştirmelerini sağlayan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Varşova NATO Zirvesi

Ekim Devrimi

4 Gün Savaşları

Bişkek Protokolü

AGİT Protokolü

Açıklama:

Yaşanan gelişmeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Dağlık Karabağ ve işgal altındaki reyonlar sorununda 4 Gün Savaşları’nın bir kırılma ve tutum değişikliği yarattığı görülmektedir. Ayrıca gerek Suriye özelindeki bölgesel gelişmeler gerekse başta Fransa, ABD, Türkiye olmak üzere pek çok devlette yaşanan terör eylemlerinin uluslararası sistemde yarattığı kırılgan yapıda dikkate alındığında hiçbir aktörün uzun süreli bir sıcak çatışmayı şu konjontür içinde öngörmeyeceği ileri sürülebilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Acaristan Sorunu'nu çözen ve Gül Devrimi ile 2003'te iktidara gelen Gürcü devlet başkanıdır?

Salome Zurabişvili

Mihail Saakaşvili

Bidzina İvanişvili

İrakli Kobahidze

Mamuka Bahtadze

Açıklama:

1996’da Güney Osetya’da Cumhurbaşkanlığa ılımlı Ludvig Cibirov’un gelmesinin etkisiyle birlikte 16 Mayıs 1996 tarihinde Moskova’da iki taraf arasında güvenlik artırıcı ve karşılıklı güveni güçlendirmeye dönük memorandum imzalanmıştır. Memorandumda taraflar karşılıklı olarak birbirlerine karşı güç kullanmayacaklarına dair güvence vermiştir. 2001’de Güney Osetya kendi anayasasını kabul ettikten sonra 2004 yılında Güney Osetya’da Eduard Kokoev ve Yedintsvo (Birlik) Partisi iktidara
gelmiştir. Kokoev ve partisinin amacı Gürcistan’dan ayrılıp RF ile birleşmektir. Güney Osetya’daki bu gelişmeden sonra Güney Osetya Sorunu yeniden gündeme gelmiştir. 2003’te “Gül Devrimi” ile iktidara gelen ve 2004’te Acaristan Sorunu’nu Gürcistan
lehine çözen Mihail Saakaşvili, Abhazya ve Güney Osetya’nın Gürcistan ile birleşeceğine dair inancını dile getirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Ağustos 2008'de Rusya ile Gürcistan arasında yaşanan çatışmalara verilen addır?

Altı Gün Savaşları

Donbass Savaşı

Beş Gün Savaşları

İkinci İntifada

Güneş Harekatı

Açıklama:

Güney Osetya’nın bağımsızlık talebini artırmasında 2008’de Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesinin payı vardır. Güney Osetya 3 Mart 2008’de bağımsızlığının tanınması için RF, Bağımsız Devletler Topluluğu, BM ve Avrupa Birliği’ne (AB) çağrılarda bulunmuştur. Ağustos 2008’de bölgeye Rus askerlerinin sevk edilmesi üzerine Gürcistan, Güney Osetya’ya karşı harekete geçmiştir. RF bu saldırıya iki gerekçe ile sert karşılık vermiştir. Birincisi, bölgedeki Rus vatandaşlarının can güvenliğinin korunması; ikincisi, bölgedeki Rus Barış Gücü askerlerinin Gürcü saldırısına maruz kalmasıdır. Literatürde “08.08.08 Savaşı” ya da “Beş Gün Savaşı” olarak geçen 7 Ağustos-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında gerçekleşen çatışmalarda RF, Gürcistan’ın önemli şehirlerini ve limanlarını
bombalamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

1997'de imzalanan Tiflis Deklarasyonu aşağıdaki hangi devletler arasında imzalanmıştır?

Gürcistan - Azerbaycan

Azerbaycan - Ermenistan

Abhazya - Azerbaycan

Gürcistan - Abhazya

İran - Ermenistan

Açıklama:

1997’de Gürcistan ve Abhazya arasında ilan edilen Tiflis Deklarasyonu ilişkileri yumuşatmıştır. Deklarasyona göre her iki taraf, sorunun barışçıl yollarla çözülmesi için çaba harcayacaklarını beyan etmiştir. 1999’da Türkiye de taraflar arasında arabuluculuk çabalarında bulunmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Acaristan'ı Gürcistan Sovyetine bağlamayı öngören 1921 tarihli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Kars Antlaşması

Lozan Antlaşması

Paris Antlaşması

Uşi Barış Antlaşması

Moskova Antlaşması

Açıklama:

Kars Antlaşması ile Acaristan’ın Gürcistan Sovyeti’ne 13 Ekim 1921 tarihli antlaşmayla katılmasını öngörmüştür. Acaristan Yüksek Komisyonu Başkanı Abaflidze, Türkiye’den 1921’de imzalanan Kars Antlaşması’nı dayanak göstererek Acaristan lehine garantörlük hakkını kullanmasını istese de Türkiye, sorunu Gürcistan’ın iç meselesi olarak görmüş ve bu politika Gürcistan tarafından “yapıcı” olarak değerlendirilmiştir. Buna rağmen Türkiye 1999’da Gürcülerle Abhazlar arasında yürüttüğü ara buluculuk misyonunu, 2000’de de Gürcülerle Acaralar arasında yürütmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdaki Sovyet Rusya Genel Sekreterlerinden hangisi 1991 yılında Glasnost ve Perestroyka adlı reform politikalarını uygulamıştır?

Leonid Brejnev

Konstantin Çernenko

Nikita Kruşçev

Mihail Gorbaçov

Yuri Andropov

Açıklama:

Glasnost ve Perestroyka, “Açıklık ve Yeniden Yapılanma” anlamına gelen, SSCB
Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov’un başlattığı reformlara verilen addır. Reformlar
devlet bürokrasisini düzenleme, ekonomiyi canlandırma, demokratikleşme gibi
amaçları içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Bir devletin kendinden olduğunu düşündüğü insanların yaşadığı önermesi ile başka bir devlet üzerinde hak iddia etmesi aşağıdakilerden hangisidir?

İrredantizm

Bolşevizm

Ulusalcılık

Transmilliyetçilik

Sömürgecilik

Açıklama:

İrredantizm, bir devletin başka bir devlet ülkesinde yaşayan bir dil ve etnik köken
itibariyle kendisinden olduğuna inandığı insan topluluklarını kendi topraklarına
katmak istemesi ya da en azından onlar üzerinde bir hak iddia etmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdaki uluslar arası sorunlardan hangisi Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan arasında yaşanmıştır?

Cavahati Sorunu

Osetya Sorunu

Acaristan Sorunu

Fergana Vadisi Sorunu

Dağlık Karabağ Sorunu

Açıklama:

Fergana Vadisi, yapısı ve içinde barındırdığı sorunların çeşitliliği bakımından 11 Eylül 2001 sonrasında öne çıkan bir bölgedir. Fergana Vadisi’nin önemi ve bölgedeki çatışmalar SSCB’nin dağılarak buradaki kontrolü kaybetmeye başlamasıyla artmıştır.
Fergana Vadisi, Rus Çarlığı ve SSCB Dönemi’ndeki “Böl-Yönet” politikalarının sonuçlarını
yansıtan bir çatışma bölgesidir. SSCB, bölgedeki ülkeleri yapay kimlikler ve sınırlarla bölerek “Sovyet Kimliği” yaratmaya çalışmıştır. Bunu yaparken farklı etnik köken vurgusuyla bölgedeki ülkeleri bölmüş, bu politika Soğuk Savaş sonrası yaşanan
etnik çatışmaların temelini oluşturmuştur. Fergana Vadisi’nin %60’ı Özbekistan’a, %15’i
Kırgızistan’a ve %25’i Tacikistan’a aittir. Bu devletlerin sınırlarında farklı etnik kökenli insanların bulunması, üç ülke arasındaki sorunların önemli sebepleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Soğuk Savaş süresince ABD'nin SSCB'yi çevreleme çabalarından birisi olan ve İslami oluşumları kullanan politika aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Ortadoğu Projesi

Yeşil Kuşak

Yeni Büyük Oyun

Büyük İdea

Yeni Dünya Düzeni

Açıklama:

Yeşil Kuşak, Soğuk Savaş’ta ABD’nin SSCB’yi çevreleme politikalarından biridir.
ABD’nin SSCB’yi güneyindeki İslami oluşumları destekleyerek çevrelemesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Hazar'ın statüsü ile ilgili antlaşmalardan birisi değildir?

Reşt Antlaşması

Türkmençay Antlaşması

Gülistan Antlaşması

Kars Antlaşması

Moskova Dostluk Antlaşması

Açıklama:

Genel ve soyut olarak belirtirsek Hazar’ın Statüsü, 18. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren uluslararası hukukun konusu olmuştur. Aşağıda ismen belirttiğimiz antlaşmalar ile Hazar Denizi’ndeki balıkçılık faaliyetleri, seyrüsefer serbestliği ve Hazar’da donanma
bulundurma gibi konular düzenlenmiştir.
• 1723 Petersburg Antlaşması,
• 1729 Reşt Antlaşması,
• 1813 Gülistan Antlaşması,
• 1828 Türkmençay Antlaşması,
• 1921 yılında imzalanan Moskova Dostluk Antlaşması
• 1935 yılında imzalanan SSCB-İran Antlaşması,
• 1940 yılında imzalanan Tahran Antlaşması

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası Hazar'ın hukuki statüsü ile ilgili antlaşmalardan birisi değildir?

2003 Rusya Federasyonu - Azerbaycan - Kazakistan Üçlü Antlaşması

1998 Rusya Federasyonu - Kazakistan Antlaşması

1997 Azerbaycan - Kazakistan Antlaşması

2001 Rusya Federasyonu - İran Antlaşması

1995 Gürcistan - Azerbaycan Antlaşması

Açıklama:

Soğuk Savaş sona erdikten sonra kıyıdaş devlet sayısının artması, kıyıdaş devletlerin ABD, AB ve Çin gibi bölge dışı ve kıyıdaş olmayan devletlerle yoğun ilişkilerinin olması, başka bir ifadeyle Hazar’ın global ekonomik ve siyasi güç mücadelesinin alt bölgelerinden biri haline gelmesi statü tartışmalarını daha da karmaşık hale getirmiştir.
Bu çerçevede Bölge, tarihinde olduğu gibi birtakım antlaşmaların konusu haline gelmiştir. Örneğin:
• 1994 Asrın Antlaşması ile Azerbaycan petrollerini bölge dışı güçlere açmıştır,
• 1997 yılında Azerbaycan ve Kazakistan Hazar’ın deniz yatağının paylaşılması hususunda antlaşma imzalamıştır,
• 1998 RF-Kazakistan Antlaşması ile Hazar’ın kuzeyindeki yer altı kaynaklarının
paylaşılması amaçlanmıştır,
• 2001 RF-İran Antlaşması ile iki devlet deniz statüsünde değişiklik olmadıkça resmi
olarak hiçbir sınırı tanımayacakları konusunda anlaşmıştır,
• 2003 yılında RF-Azerbaycan-Kazakistan Üçlü Antlaşması ile deniz dibinin milli sektörlere bölünmesi ve deniz yüzeyinde beş kıyıdaş devletin serbest dolaşım hakkı olacağı konusunda ortak karara varılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

İki Kutuplu Sistem’de Kafkasya ve Balkanlar gibi etnik, dinî ve kültürel farkları fazla olan halkları bünyesinde barındıran bölgelerde, Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle beraber bu farkların ortaya çıkması ve bölgesel ihtilaflar hâline dönüşmesine ne ad verilir?

Güç boşluğu

Dondurulmuş sorunlar

İhtilaf

İstikrarsızlık

Radikalizm

Açıklama:

Dondurulmuş Sorunlar: İki Kutuplu Sistem’de Kafkasya ve Balkanlar gibi etnik, dinî ve kültürel farkları fazla olan halkları bünyesinde barındıran bölgelerde, Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle beraber bu farkların ortaya çıkması ve bölgesel ihtilaflar hâline dönüşmesidir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Venezuela
II. Türkiye
III. Nauru
IV. Bolivya
V. Nikaragua
Yukarıdaki ülkelerden hangileri Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlığını kabul eden ülkeler arasında yer almaktadır?

I ve II

I, II, III

I, III, V

II, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Rusya Federasyonu, 1993’te de facto bağımsız olan Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıklarını de jure olarak tanımıştır ve buralardaki askerî varlığını devam ettirmiştir. Rusya Federasyonu dışında Venezuela, Nauru ve Nikaragua Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıklarını tanımaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıda 08.08.08 Savaşı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

7-16 Ağustos 2009 tarihleri arasında yaşanmıştır

Rusya ile Gürcistan savaşan taraflardır

Savaştan sonra Rusya, Abhazya’nın bağımsızlığını tanımıştır

Bu savaşta Abhazlar Osetleri desteklemiştir

Savaş sonrası sorunların çözümü için Fransa devreye girmiştir

Açıklama:

08.08.08 Savaşı: 08.08.08 Savaşı, 7-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında, Osetya Sorunu’nun Rusya Federasyonu (RF) ile Gürcistan arasında savaşa dönüşmesidir. Abhazların Osetleri desteklediği bu savaşta RF Gürcistan’ı yenmiş ve Gürcistan toprakları Fransa’nın sorunu çözmek için devreye girmesine kadar Rus işgali altında kalmıştır. Savaşın sonunda Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıkları RF tarafından tanınmıştır. Görüldüğü üzere savaş 2009 yılında değil 2008’de yaşanmıştır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Acaristan sorunu ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Acaristan Sorunu, Rusya’nın SSCB Dönemi’nde uyguladığı politikalar sonucunda oluşmuştur.

Acaristan Sorunu da Güney Kafkasya’daki “dondurulmuş sorunlar”
arasında yer almaz.

Müslüman Acar halkı Stalin tarafından Kazakistan’a göç ettirilmiştir.

Acaristan Sorunu, SSCB’nin yıkılmasıyla beraber gündeme gelmiştir.

Acaristan 1921’de SSCB’ye, 1937’de Gürcistan’a bağlanmıştır.

Açıklama:

Acaristan Sorunu, Rusya’nın SSCB Dönemi’nde uyguladığı politikalar sonucunda oluşmuştur.
Nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan Acaristan 1921’de SSCB’ye, 1937’de Gürcistan’a bağlanmış ve Müslüman Acar halkı Stalin tarafından
Kazakistan’a göç ettirilmiştir
SSCB Dönemi’nde stabil kalan Acaristan Sorunu, SSCB’nin yıkılmasıyla beraber gündeme gelmiştir.
Abhazya ve Osetya Sorunları gibi Acaristan Sorunu da Güney Kafkasya’daki “dondurulmuş sorunlar” arasında yer alır (S.185).

Doğru Cevap: B

Soru 25

I. Rusya’nın bölgedeki Ermenileri yok sayması
II. Ermenilerin paramiliter gruplarla özerklik talebinde bulunması
III. Bölgedeki Rus üslerinin kapatılması
IV. Ahıska Türklerinin durumu
V. Gürcistan’ın Ermenilere destek vermesi
Yukarıdakilerden hangileri Cavahati sorununun nedenleri arasında yer almaktadır?

I ve II

I, II, III

II, III, IV

II, IV, V

I, II, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 26

Soğuk Savaş döneminde ABD’nin SSCB’yi güneyindeki İslami oluşumları destekleyerek çevreleme stratejisine ne ad verilmektedir?

Yeni Büyük Oyun

Büyük İslami Taarruz

İslami Kurtuluş

Yeşil Kuşak

Komünizme Karşı Birleşik Cephe

Açıklama:

Yeşil Kuşak: Soğuk Savaş’ta ABD’nin SSCB’yi çevreleme politikalarından biridir. ABD’nin SSCB’yi güneyindeki İslami oluşumları destekleyerek çevrelemesidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

I. Hazar Denizi’nin dibi ve toprak altı bölgeleri farklı alanlara bölünmüştür
II. Deniz yüzeyi kullanım esaslarına göre paylaştırılacaktır
III. Sahilden 15 deniz mili mesafeye kadar olan bölgeler, her ülkenin kendi egemenlik alanı olarak kabul edilecektir
IV. Her devletin balıkçılık alanı 25 mil olarak belirlenecektir
V. Kıyıdaş devletlerin dışındaki 3. Devletlerin Hazar Denizi’nde askeri varlıklarının olması yasaklanmıştır
Yukarıdakilerden hangileri Hazar Denizi’nin Hukuki Statüsü Sözleşmesi’nde tarafların anlaştığı hususlar arasında yer almaktadır?

I ve II

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Sözleşmede taraf devletler şu hususlar üzerinde anlaşmışlardır:

Hazar Denizi’nin dibi ve toprak altı bölgeleri farklı alanlara bölünmüştür.
Hazar’ın dibi yan yana ve karşı karşıya olan devletler arasında uluslararası hukuka uygun olarak bölgelere ayrılacaktır.
Deniz yüzeyi ise deniz sahası, deniz hududu, balıkçılık alanları ve kaynakların kullanımı gibi esaslara göre paylaştırılacaktır.
Sahilden 15 deniz mili mesafeye kadar olan bölgeler, her ülkenin kendi egemenlik alanı olarak kabul edilecektir.
Her devletin balıkçılık alanı ise 25 mil (15+10 mil) olarak belirlenecektir. Diğer kısımlar ise ortak kullanıma açık yani tarafsız bölge olarak tanımlanmıştır.

• Kıyıdaş devletlerin dışındaki 3. Devletlerin Hazar Denizi’nde askeri varlıklarının olması yasaklanmıştır. Görüldüğü üzere verilen maddelerin tamamı anlaşılan konular arasındadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

“Hazar Denizi’nin Hukuki Statüsü Sözleşmesi” dışında Zirvede taraf devletler arasında aşağıdaki belgeler de imzalanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Hazar Devletlerinin Hükümetleri Arasında Ulaşım Alanında İşbirliği Anlaşması

Hazar Denizi’ndeki Olayların Önlenmesi Konusunda Anlaşma

Sınır Kurumlarının İşbirliği ve Etkileşimi Protokolü

Hazar Denizi’ndeki Turizm Alanında İşbirliği Protokolü

Hazar Denizi’nde Organize Suçla Mücadele Alanında İşbirliği Protokolü

Açıklama:

“Hazar Denizi’nin Hukuki Statüsü Sözleşmesi” dışında Zirvede taraf devletler arasında aşağıdaki belgeler de imzalanmıştır:

Hazar Denizi’nde Terörle Mücadele Alanında İşbirliği Protokolü
Hazar Denizi’nde Organize Suçla Mücadele Alanında İşbirliği Protokolü
Hazar Devletlerinin Hükümetleri Arasındaki Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması
Hazar Devletlerinin Hükümetleri Arasında Ulaşım Alanında İşbirliği Anlaşması
Hazar Denizi’ndeki Olayların Önlenmesi Konusunda Anlaşma.
Sınır Kurumlarının İşbirliği ve Etkileşimi Protokolü

Görüldüğü üzere turizm alanındaki herhangi bir protokol imzalanmamıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Nisan 2016 tarihinde Ermenistan ile Azerbaycan arasında yaşanan savaşa ne ad verilmektedir?

5 Gün Savaşları

4 Gün Savaşları

08.08.08 Savaşı

2. Karadağ Savaşı

3 Gün Savaşları

Açıklama:

Literatürde “4 Gün Savaşları” olarak adlandırılması genel kabul gören çatışmalar, 2 Nisan 2016 gününün ilk saatlerinde Ermenistan ordusunun işgal altında tuttuğu bölgelerden Azerbaycan sivil yerleşim birimlerine ateş açmasıyla başladı. 22 yıl sonra yaşanan bu geniş ölçekli ateşkes ihlali üzerine Azerbaycan ordusu Ağdere, Terter, Ağdam, Hocavend ve Fuzuli Bölgeleri cephe hattında karşı saldırı başlatmıştır. 4 gün süren sıcak çatışmanın ardından her iki tarafın ordusunda da kayıplar yaşanırken, Azerbaycan Talış Köyü etrafındaki stratejik öneme sahip bazı tepeler ve yerleşim birimleri başta olmak üzere Ermenistan işgalindeki topraklarının yaklaşık %1’lik kısmını geri almıştır. Gerçekleştirilen yoğun diplomatik görüşmelerin ardından Azerbaycan ve Ermenistan Genel Kurmay Başkanları 5 Nisan 2016’da Moskova’da ateşkes anlaşması imzalamışlardır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Ermenistan ve Azerbaycan liderleri ilk kez hangi tarihte görüşmüşlerdir?

13 Ocak 2013

21 Haziran 2014

1 Aralık 2015

16 Mayıs 2016

30 Temmuz 2017

Açıklama:

Azerbaycan ve Ermenistan liderleri ilk kez 16 Mayıs 2016’da Avusturya’nın başkenti Viyana’da görüşmüşlerdir. Müzakerelere AGİT Minsk Grubu Eşbaşkanları, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, RF Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov Fransa’nın Avrupa İşlerinden Sorumlu Devlet Sekreteri Harlem Desir ve AGİT Başkanı Özel Temsilcisi Anjey Kaspşik katılmıştır. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan’ın Viyana görüşmeleri olarak adlandırılan bu müzakerelerde çatışmalı sürece, barışçıl bir çözüm bulmak için çalışma yönünde anlaşmaya varmalarının üzerinden birkaç saat geçmeden çıkan çatışmalarda ise Azerbaycan ve Ermenistan askerleri yine hayatını kaybetmiştir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Dondurulmuş sorunlar

Güç boşluğu

Daimi sorunlar

Geçici sorunlar

Uluslararası sorunlar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 32

Osetler neden1749-1752 yılları arasında St. Petersburg’da daimi elçilik bulundurmuştur?

Rus vesayeti altından çıkmak için

Osetya güneyini Gürcü egemenliğinden kurtarmak için

Rus vesayeti altına girmek için

Bağımsızlık kazanmak için

Güney Osetya’daki etnik sorunların çözümü için

Açıklama:

Osetler Rus vesayeti altına girmek için 1749-1752 yılları arasında St. Petersburg’da daimi elçilik bulundurmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 33

Güney Osetya Özerk Bölgesi Parlamentosu hangi tarihte Rusya Federasyonu ile birleşme kararı almıştır?

1992

1995

1997

2000

2004

Açıklama:

Güney Osetya Özerk Bölgesi Parlamentosu 2004 yılında Rusya Federasyonu ile birleşme kararı almıştır

Doğru Cevap: E

Soru 34

Hangisinin 1992’de iktidara gelmesi Oset- Gürcü çatışmasını azaltmıştır?

Eduard Şevardnadze

Zviad Gamsahurdiya

Eduard Kokoev

Ludvig Cibirov

Mihail Saakaşvili

Açıklama:

Eduard Şevardnadze 1992’de iktidara gelmesi Oset- Gürcü çatışmasını azaltmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 35

Hangisi 2003’te “Gül Devrimi” ile iktidara gelmiş ve 2004’te Acaristan Sorunu’nu Gürcistan lehine çözmüştür?

Eduard Şevardnadze

Zviad Gamsahurdiya

Eduard Kokoev

Ludvig Cibirov

Mihail Saakaşvili

Açıklama:

Mihail Saakaşvili 2003’te “Gül Devrimi” ile iktidara gelmiş ve 2004’te Acaristan Sorunu’nu Gürcistan lehine çözmüştür

Doğru Cevap: E

Soru 36

Hangisi 1931’de Abhazya’nın statüsünü düşürerek Gürcistan’a bağlamıştır?

Eduard Şevardnadze

Josef Stalin

Zviad Gamsahurdiya

Eduard Kokoev

Alla Cioyeva

Açıklama:

Josef Stalin 1931’de Abhazya’nın statüsünü düşürerek Gürcistan’a bağlamıştır

Doğru Cevap: B

Soru 37

08.08.08 savaşıyla birlikte Rusya’nın Gürcistan topraklarını işgali hangisine kadar devam etmiştir?

Sarkozy Planı

Soçi Antlaşması

Kars Antlaşması

Avrupa Konvansiyonel Kuvvet Antlaşması

Reşt Antlaşması

Açıklama:

08.08.08 savaşıyla birlikte Rusya’nın Gürcistan topraklarını işgali Sarkozy Planına kadar devam etmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 38

Ermenilerin paramiliter gruplarla özerklik talebinde bulunması, bölgedeki Rus üslerinin kapatılması ve Ahıska Türklerinin durumu hangi sorunun özünü oluşturmaktadır?

Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar Sorunu

Abhazya Sorunu

Cavahati Sorunu

Acaristan Sorunu

Güney Osetya Sorunu

Açıklama:

Ermenilerin paramiliter gruplarla özerklik talebinde bulunması, bölgedeki Rus üslerinin kapatılması ve Ahıska Türklerinin durumu Cavahati Sorununun özünü oluşturmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 39

Hangisi Rusya’nın SSCB Dönemi’nde uyguladığı politikalar sonucunda oluşmuştur?

Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar Sorunu

Abhazya Sorunu

Cavahati Sorunu

Acaristan Sorunu

Güney Osetya Sorunu

Açıklama:

Acaristan Sorunu Rusya’nın SSCB Dönemi’nde uyguladığı politikalar sonucunda oluşmuştur

Doğru Cevap: D

Soru 40

ABD, AB, RF, Çin gibi küresel güçlerin yanında Hindistan, İran, Türkiye gibi bölgesel güçler de bu rekabette yer aldığı, Soğuk Savaş’tan sonra Orta Asya’da yaşanan güç mücadelesi aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanmıştır?

Güç Boşluğu

Yeni Büyük Oyun

Yeşil Kuşak

İrredentist Politika

Glasnost ve Perestroyka

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 41

"7-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında, Osetya Sorunu’nun Rusya Federasyonu (RF) ile
Gürcistan arasında savaşa dönüşmesidir. Bu savaşta RF Gürcistan’ı yenmiş ve
Gürcistan toprakları Fransa’nın sorunu çözmek için devreye girmesine kadar Rus
işgali altında kalmıştır." Bu ifade aşağıdaki savaşlardan hangisine aittir?

Karabağ Savaşı

Beş Gün Savaşı

Soğuk Savaş

4 Gün Savaşları

1. Dünya Savaşı

Açıklama:

08.08.08 Savaşı: 08.08.08 Savaşı, 7-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında, Osetya
Sorunu’nun Rusya Federasyonu (RF) ile Gürcistan arasında savaşa dönüşmesidir. Bu savaşta RF Gürcistan’ı yenmiş ve Gürcistan toprakları Fransa’nın sorunu çözmek için devreye girmesine kadar Rus işgali altında kalmıştır. Savaşın sonunda Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıkları RF tarafından tanınmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Beş Gün Savaşı sonucunda Rusya Federasyonu aşağıdakilerden hangisinin bağımsızlığını tanımıştır?

Ermenistan

Abhazya

Nahçıvan

Azerbaycan

Gürcistan

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Müslüman Gürcü'lere verilen addır?

Acaralar

Osetler

Abhazlar

Ermeniler

Cavahatiler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 44

Gürcistan içerisinde yaşanan etnik sorunlardan hangisi, Ermeni nüfus sebebiyle kaynaklanmaktadır.

Acaristan Sorunu

Güney Osetya Sorunu

Abhazya Sorunu

Cavahati Sorunu

Glasnost Sorunu

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile Hazar Denizi’ndeki balıkçılık faaliyetleri, seyrüsefer serbestliği ve Hazar’da donanma bulundurma gibi konular düzenlenmemiştir?

Gülistan Antlaşması

Tahran Antlaşması

Dayton Antlaşması

Türkmençay Antlaşması

Petersburg Antlaşması.

Açıklama:

• 1723 Petersburg Antlaşması,
• 1729 Reşt Antlaşması,
• 1813 Gülistan Antlaşması,
• 1828 Türkmençay Antlaşması,
• 1921 yılında imzalanan Moskova Dostluk Antlaşması, • 1935 yılında imzalanan SSCB-İran Antlaşması,
• 1940 yılında imzalanan Tahran Antlaşması
Yukarıdaki anlaşmalar Hazar Denizi bölgesini ilgilendiren anlaşmalardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Azerbaycan petrollerini bölge dışı güçlere aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile açmıştır?

Asrın Anltlaşması

RF-Azerbaycan-Kazakistan Üçlü Antlaşması

RF-Kazakistan Antlaşması

Bakü Antlaşması

Dayton Antlaşması

Açıklama:

1994 Asrın Antlaşması ile Azerbaycan petrollerini bölge dışı güçlere açmıştır, 1997 yılında Azerbaycan ve Kazakistan Hazar’ın deniz yatağının paylaşılması hususunda antlaşma imzalamıştır...
Buna göre doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Fergana Vadisi'nde 1944'te göç ettirilen Ahıska Türkleri ile hangi grup arasında etnik sorun yaşanmıştır?

Özbekler

Kırgızlar

Tacikler

Ermeniler

Azeriler

Açıklama:

Soğuk Savaş öncesi politikaların dışında ilk önemli etnik sorun 1944’te Stalin tarafından göç ettirilen Ahıska Türkleri ve Özbekler arasında olmuştur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi AGİT’in Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar Sorunu’nun barışçıl çözümü için, 24 Mart 1992’de başlatılan AGİT Minsk Grubu'nun eşbaşkanlarından biridir?

Fransa

Ermenistan

Azerbaycan

Türkiye

Kırgızistan

Açıklama:

AGİT Minsk Grubu eş başkanları ABD, RF ve Fransa tarafından birçok girişimde bulunulmuş ve taraflar çeşitli diplomatik görüşme yöntemleri ile sorunun çözümüne yönelik olarak, diplomatik süreç içinde tutulmaya çalışılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Dağlık Karabağ Sorunu'nun çözümüne yönelik düzenlenen zirvelerden biri değildir?

Lizbon

Cenevre

Yalta

Paris

Moskova

Açıklama:

1996 Lizbon Zirvesi’nin ardından AGİT Minsk Grubu’nun, 1999 Cenevre ve Yalta, 2001
Paris ve Key West, Mayıs 2004 Prag Zirvelerinde de sorunun çözümüne yönelik somut bir gelişme sağlanamazken bu dönemde üç temel barış planı geliştirilmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdaki ülkelerden hangisinin Hazar Denizi'ne kıyısı bulunmamaktadır?

Azerbaycan

Rusya

Türkmenistan

Kazakistan

Kırgızistan

Açıklama:

Hazar denizine E şıkkındaki Kırgızistan yerine İran'ın kıyısı bulunmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

I. Soğuk Savaş sonrasında Kafkasya’da oluşan güç boşluğu sonucunda ortaya çıkan sorunlardan biridir.
II. Etnik bir çatışmadır.
III. Gürcistan’a bağlıyken bağımsızlığını ilan eden Güney Osetya Cumhuriyeti’nin Rusya Federasyonu’na bağlı Kuzey Osetya Özerk Cumhuriyeti ile
birleşme amacı ile ilgilidir.
Hangisi ya da hangileri Osetya Sorununa ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Osetya Sorununa ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi 08.08.08 Savaşı'na ilişkin doğru bir ifade değildir?

Literatürde Beş Gün Savaşı olarak da geçer.

7 Ağustos-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında gerçekleşmiştir.

Savaşın sonunda Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıkları tüm dünya tarafından tanınmıştır.

RF Gürcistan’ı yenmiştir.

Gürcistan toprakları Fransa’nın sorunu çözmek için devreye girmesine kadar Rus
işgali altında kalmıştır.

Açıklama:

Savaşın sonunda Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıkları RF tarafından tanınmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

I. SSCB’nin yıkılmasıyla beraber gündeme gelmiştir.
II. Güney Kafkasya’daki “dondurulmuş sorunlar” arasında yer alır.
III. Temelinde etnik farklılıklar yer almaktadır.
Hangisi ya da hangileri Acaristan sorununa ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Anlaşmazlığın temelinde etnik farklılıklar yer almadığı için Gürcistan’ın Acaristan ile çatışması daha yumuşaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

I. Soğuk Savaş’tan sonra yaşanmıştır.
II. Gürcistan’da yaşanmıştır.
III. Etnik sorunlardan birisidir.
Hangisi ya da hangileri Cavahati Sorununa ilişkin doğru ifadelerdendir?

I, II, III

II, III

I, II

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Cavahati Sorununa ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Bir devletin başka bir devlet ülkesinde yaşayan bir dil ve etnik köken itibariyle kendisinden olduğuna inandığı insan topluluklarını kendi topraklarına
katmak istemesi ya da en azından onlar üzerinde bir hak iddia etmesi nasıl bir politikadır?

Emperyalist

Kapitalist

İrredentist

Sosyalist

Faşist

Açıklama:

Tanımı verilen irredentist politikadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Fergana Vadisi'nin büyük bölümü hangi ülkeye aittir?

Kazakistan

Özbekistan

Kırgızistan

Türkmenistan

Tacikistan

Açıklama:

Fergana Vadisi’nin %60’ı Özbekistan’a, %15’i Kırgızistan’a ve %25’i Tacikistan’a aittir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

ABD’nin SSCB’yi güneyindeki İslami oluşumları destekleyerek çevrelemesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Büyük Oyun

Yeşik Kuşak

Ateş Çemberi

Tehlike Hattı

Büyük Oyun

Açıklama:

Yeşil Kuşak: Soğuk Savaş’ta ABD’nin SSCB’yi çevreleme politikalarından biridir.
ABD’nin SSCB’yi güneyindeki İslami oluşumları destekleyerek çevrelemesidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Hazar'a kıyıdaş olan ülkelerden birisi değildir?

Rusya Federasyonu

İran

Türkmenistan

Özbekistan

Azerbaycan

Açıklama:

Özbekistan'ın Hazar'a kıyısı yoktur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar Sorunu kaç yılında sıcak savaş (silahlı çatışma) hâlini almıştır?

1988

1989

1990

1991

1992

Açıklama:

1992'de sıcak savaş (silahlı çatışma) hâlini almıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

I. 2 Nisan 2016’da başlamıştır.
II. Azerbaycan, Ermenistan işgalindeki topraklarının yaklaşık %1’lik kısmını
geri almıştır.
III. 5 Nisan 2016’da Moskova’da ateşkes anlaşması imzalanmıştır.
Hangisi ya da hangileri “4 Gün Savaşları”na ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi “4 Gün Savaşları”na ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdaki bilgilerden hangisi 08.08.08 Savaşı ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Bu savaşta Gürcistan Rusya Federasyonunu yenmiştir.

Osetya Sorununun Rusya Federasyonu ile Gürcistan arasında savaşa dönüşmesidir

7-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında gerçekleşmiştir.

Gürcistan toprakları Fransa'nın sorunu çözmek için devreye girmesine kadar Rus işgali altında kalmıştır.

Savaşın sonunda Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıkları Rusya Federasyonu tarafından tanınmıştır.

Açıklama:

08.08.08 Savaşı, 7-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında, Osetya Sorunu’nun Rusya Federasyonu (RF) ile Gürcistan arasında savaşa dönüşmesidir. Bu savaşta RF Gürcistan’ı yenmiş ve Gürcistan toprakları Fransa’nın sorunu çözmek için devreye girmesine kadar Rus işgali altında kalmıştır. Savaşın sonunda Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıkları RF tarafından tanınmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Bir devletin başka bir devlet ülkesinde yaşayan bir dil ve etnik köken itibariyle kendisinden olduğuna inandığı insan topluluklarını kendi topraklarına katmak istemesi ya da en azından onlar üzerinde bir hak iddia etmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?

İrredentist politika

Glasnost ve Perestroyka

Büyük Ermenistan

Gamsahurdiya’nın söylemleri

Cevahati sorunu

Açıklama:

Glasnost ve Perestroyka: “Açıklık ve Yeniden Yapılanma” anlamına gelen, SSCB Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov’un başlattığı reformlara verilen addır. Reformlar devlet bürokrasisini düzenleme, ekonomiyi canlandırma, demokratikleşme gibi amaçları içerir.Büyük Ermenistan: Ermenilerin; Hazar,Karadeniz ve Akdeniz’e kıyısı olan topraklarda kurulacak bir devlete sahip olma idealidir. SSCB’den ayrıldıktan sonra Ermenistan’ın ilk Cumhurbaşkanı olan Levon Ter Petrosyan tarafından yeniden gündeme getirilmiştir. İrredentist politika: Bir devletin başka bir devlet ülkesinde yaşayan bir dil ve etnik köken itibariyle kendisinden olduğuna inandığı insan topluluklarını kendi topraklarına katmak istemesi ya da en azından onlar üzerinde bir hak iddia etmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Büyük oyunda yer alan devletlerden değildir?

Hindistan

İran

Türkiye

Gürcistan

Çin

Açıklama:

Yeni Büyük Oyun: Soğuk Savaş’tan sonra Orta Asya’da yaşanan güç mücadelesidir.
ABD, AB, RF, Çin gibi küresel güçlerin yanında Hindistan, İran, Türkiye gibi bölgesel
güçler de bu rekabette yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Şanghay İşbirliği Örgütüne 2001 yılından sonra hangi ülke katılmıştır?

Özbekistan

Çin Halk Cumhuriyeti

Rusya Federasyonu

Kazakistan

Kırgızistan

Açıklama:

Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ): 1996’da Çin Halk Cumhuriyetinin girişimleriyle Çin, Rusya Federasyonu, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan tarafından kurulan “Şanghay Beşlisi”ne, Özbekistan’ın 2001’de katılmasıyla oluşan örgüttür. Örgütün kurulmasına sınır güvenliği sorunları, terörizm, ABD'nin bölgede artan öneminin
yarattığı rahatsızlık temel oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Azerbaycan Devlet Başkanı Haydar Aliyev, Ermenileri barışa zorlamak için yeni bir askeri taarruzu ne zaman başlatmıştır?

Ekim 1993

Mayıs 1994

Temmuz 1994

Eylül 1997

Şubat 1999

Açıklama:

Ekim 1993: Azerbaycan Devlet Başkanı Haydar Aliyev, Ermenileri barışa zorlamak için yeni bir askeri taarruz başlatmıştır.12 Mayıs 1994: BMGK ilgili kararlarının ve AGİT’in yürüttüğü girişimlerin sonuç vermemesi üzerine ise Rusya’nın başlattığı süreç bir süre sonra yine AGİT kapsamına alınmıştır. Moskova’nın arabuluculuğunda nihai ateşkes (Bişkek Protokolü) sağlanmış ve 27 Temmuz 1994’te hâlen geçerli olan ateşkes anlaşması imzalanmıştır. Ermenistan uluslararası baskılar sonucunda ancak 26 Eylül 1997’de kabul etmiştir. Fakat, dönemin Ermenistan Cumhurbaşkanı Ter Petrosyan’ın, aşırı milliyetçilerin baskıları sonucu 5 Şubat 1999’da istifa etmek zorunda kalması ve uzlaşmaya yanaşmayan Koçaryan’ın Devlet Başkanı seçilmesi sebebiyle plan hiçbir zaman yürütülememiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi AGİT Minsk Grubunun 1. Aşama unsurlarındandır?

Azerbaycan ile Ermenistan arasında ulaşım hatları açılacaktır.

Ermenistan, Dağlık Karabağ dışındaki reyonlardan çekilecek, bölgeye barış
gücü yerleştirilecek ve mülteciler geri dönecektir.

Azerbaycan ile Ermenistan arasında güven artırıcı önlemlerle iki ulus arasındaki husumet giderilecektir

Azeri nüfusun Dağlık Karabağ’a dönmesinden 15- 20 yıl geçtikten sonra bölgenin geleceğine ilişkin referandum yapılacaktır

Karadağ’ın, Sırbistan-Karadağ Cumhuriyeti’nden 21 Mayıs 2006’da düzenlenen referandumla ayrılmıştır.

Açıklama:

1. AŞAMA: Ermenistan, Dağlık Karabağ dışındaki reyonlardan çekilecek, bölgeye barış gücü yerleştirilecek ve mülteciler geri dönecektir.2. AŞAMA: Azerbaycan ile Ermenistan arasında ulaşım hatları açılacak ve güven artırıcı önlemlerle iki ulus arasındaki husumet giderilecektir.3. AŞAMA: Azeri nüfusun Dağlık Karabağ’a dönmesinden 15- 20 yıl geçtikten sonra bölgenin geleceğine ilişkin referandum yapılacaktır

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıda Dağlık Karabağ ile verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Türkiye, Rusya, İran, AB ve ABD gibi aktörlerin çözüm önerileri etkili bir şekilde uygulanmıştır.

Dağlık Karabağ ve çevresindeki yedi reyonun işgali sorunu diğer sorunlarda olduğu gibi bölgedeki güç boşluğunun neticelerinden biridir.

AGİT, BM, AB gibi örgütler sorunun çözümünde aktif rol oynayamamaktadır.

AGİT bünyesinde oluşturulan Minsk Grubu zaman zaman sorunun çözümü için barışçıl çözümlerin önerildiği önemli bir platformdur.

Genel olarak, Orta Asya ve Kafkaslarda yaşanan bölgesel sorunlarda, Soğuk Savaş döneminin etkileri ve günümüzde yaşanan güç mücadelesi önemli rol oynamaktadır.

Açıklama:

Dağlık Karabağ ve çevresindeki yedi reyonun işgali sorunu diğer sorunlarda olduğu gibi bölgedeki güç boşluğunun neticelerinden biridir. Türkiye, Rusya, İran, AB ve ABD gibi aktörlerin çözüm önerileri yetersiz kalmaktadır. AGİT, BM, AB gibi örgütler sorunun çözümünde aktif rol oynayamamaktadır. AGİT bünyesinde oluşturulan Minsk Grubu zaman zaman sorunun çözümü için barışçıl çözümlerin önerildiği önemli bir
platformdur. Genel olarak, Orta Asya ve Kafkaslarda yaşanan bölgesel sorunlarda, Soğuk Savaş döneminin etkileri ve günümüzde yaşanan güç mücadelesi önemli rol oynamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

I. Sarp Sınır Kapısının açılması
II. Batum Limanı
III. Erivan-Batum-Bakü demir yolları
IV. Hayvancılık
Yukarıdakilerden hangileri Acaristanın gelir kaynaklarındandır?

I.II.IV

I.III.IV

I.II.III

II.III.IV

I.III.

Açıklama:

Acaristan sorununun bir başka boyutu da ekonomiktir.Sarp Sınır Kapısı’nın açılması ve Batum Limanı, Batum-Bakü ve Batum-Erivan demir yolları, Acaristan’a gelir sağlamaktadır.Acaralar bu kazancı paylaşmak istememektedir. Bu açıdan Acaristan
sorunu Abhazya ve Güney Osetya sorunundan farklıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Cavahati Bölgesinde aşağıdakilerden hangisinin nüfus yoğunluğu fazladır?

Rus

Ermeni

Azeri

Gürcü

Abhaz

Açıklama:

Cavahati Bölgesi’nde Ermeni nüfus yoğunluğu fazladır. Cavahati Sorunu, Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar Sorunu ile de yakından ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Fergana vadisindeki ülkeler arasındaki sorunların en önemli sebebi nedir?

Farklı etnik kökenli insanların bulunması

Savaş sonrası politikalar

Ülkelerin Stratejik konumları

Farklı siyasi bakış açılarının olması

Farklı dini görüşlerinin olması

Açıklama:

Fergana Vadisi, yapısı ve içinde barındırdığı sorunların çeşitliliği bakımından 11 Eylül 2001 sonrasında öne çıkan bir bölgedir. Fergana Vadisi’nin önemi ve bölgedeki çatışmalar SSCB’nin dağılarak buradaki kontrolü kaybetmeye başlamasıyla artmıştır.Fergana Vadisi, Rus Çarlığı ve SSCB Dönemi’ndeki “Böl-Yönet” politikalarının sonuçlarını yansıtan bir çatışma bölgesidir. SSCB, bölgedeki ülkeleri yapay kimlikler ve sınırlarla bölerek “Sovyet Kimliği” yaratmaya çalışmıştır. Bunu yaparken farklı etnik köken vurgusuyla bölgedeki ülkeleri bölmüş, bu politika Soğuk Savaş sonrası yaşanan etnik çatışmaların temelini oluşturmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Bir bölgede oluşan ve eksikliğinde çatışmalara neden olan, üst otoritenin olmaması durumuna ne denir?

Güç boşluğu

Soğuk savaş

Dondurulmuş sorun

Diplomatik boşluk

Bürokratik engel

Açıklama:

Güç boşluğu, bir bölgede oluşan ve eksikliğinde çatışmalara neden olan, üst otoritenin olmaması durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 72

2008 yılında Rusya ve Gürcistan arasında yaşanan sorunların ilgili literatürdeki ismi nedir?

Soğuk Savaş

Beş Gün Savaşı

Yüz yıl Savaşları

Osetya Savaşı

Körfez Savaşı

Açıklama:

7-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında, Osetya Sorunu’nun Rusya Federasyonu (RF) ile Gürcistan arasında savaşa dönüşmesidir. Bu savaşta RF Gürcistan’ı yenmiş ve Gürcistan toprakları Fransa’nın sorunu çözmek için devreye girmesine kadar Rus işgali altında kalmıştır. Savaşın sonunda Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıkları RF tarafından tanınmıştır. Bu savaşın literatürdeki ismi ise 08.08.08 savaşı ya da Beş Gün Savaşıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Orta Asya ve Kafkasya bölgesi düşünüldüğünde, nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan bir toplumun 1921’de SSCB’ye, 1937’de Gürcistan’a bağlanması ve Müslüman halkın Stalin tarafından Kazakistan’a göç ettirilmesi sorunudur?

Osetya Sorunu

Acaristan Sorunu

Abhazya Sorunu

Cavahati Sorunu

Dağlık Karabağ Sorunu

Açıklama:

Acaristan Sorunu, Rusya’nın SSCB Dönemi’nde uyguladığı politikalar sonucunda oluşmuştur. Nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan Acaristan 1921’de SSCB’ye, 1937’de Gürcistan’a bağlanmış ve Müslüman Acar halkı Stalin tarafından Kazakistan’a göç ettirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi bölgede Ermenilerin paramiliter gruplarla özerklik talebinde bulunması ve bölgedeki Rus üslerinin kapatılması sonucunda ortaya çıkan sorundur?

Osetya Sorunu

Abhazya Sorunu

Acaristan Sorunu

Cavahati Sorunu

Dağlık Karabağ Sorunu

Açıklama:

Cavahati Sorunu Soğuk Savaş’tan sonra Gürcistan’da yaşanan etnik sorunlardan birisidir. Tam adı Samtshe-Cavahati olan bölgede yoğun Ermeni nüfus yaşamaktadır. Cavahati Bölgesi’ndeki Ermenilerin paramiliter gruplarla özerklik talebinde bulunması, bölgedeki Rus üslerinin kapatılması ve Ahıska Türklerinin durumu sorunun özünü oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Hazar, Karadeniz ve Akdeniz'e kıyısı olan topraklarda bir devlete sahip olma ideali düşüncesidir?

Büyük Orta Doğu

Büyük Ermenistan

Glasnost ve Perestroyka

Güney Kafkasya

Büyük İsrail İdeali

Açıklama:

Büyük Ermenistan, Ermenilerin; Hazar, Karadeniz ve Akdeniz’e kıyısı olan topraklarda kurulacak bir devlete sahip olma idealidir. SSCB’den ayrıldıktan sonra Ermenistan’ın ilk Cumhurbaşkanı olan Levon Ter Petrosyan tarafından yeniden gündeme getirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Hazar'ın statüsüne bakıldığında aşağıdakilerden hangisi bölgedeki güç mücadelesi nedenleri arasında yer almamaktadır?

Petrol

Doğalgaz

Balıkçılık

Havyar

Kömür madenleri

Açıklama:

Hazar bölgesi önemli ticaret yolların üstünde yer alan ve bölgedeki özellikle petrolün ve doğalgazın varlığıyla bilinmektedir. Bununla birlikte Dünya havyar ihtiyacının %90'ı bu bölgeden elde edilmektedir. Son olarak balıkçılık ise tarih boyunca bölgenin önemli ekonomik kaynakları arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Hazar'ın statüsü 18.yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren uluslararası hukukun konusu olmuştur. Bu tarihten itibaren bölge ile ilgili uluslararası antlaşmalar düzenlenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu antlaşmalar arasında yer almamaktadır?

1723 Petersburg Antlaşması

1828 Türkmençay Antlaşması

1921 Moskova Dostluk Antlaşması

1878 Ayastefanos Antlaşması

1935 SSCB-İran Antlaşması

Açıklama:

Hazar’ın Statüsü, 18. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren uluslararası hukukun konusu olmuştur. Aşağıda belirtilen antlaşmalar ile Hazar Denizi’ndeki balıkçılık faaliyetleri, seyrüsefer serbestliği ve Hazar’da donanma bulundurma gibi konular düzenlenmiştir. Bu antlaşmalar; 1723 Petersburg Antlaşması, 1729 Reşt Antlaşması, 1813 Gülistan Antlaşması, 1828 Türkmençay Antlaşması, 1921 yılında imzalanan Moskova Dostluk Antlaşması, 1935 yılında imzalanan SSCB-İran Antlaşması, 1940 yılında imzalanan Tahran Antlaşması şeklindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisinde Dağlık Karabağ ve işgal altındaki reyonlar sorununda dönüm noktası yaşanmıştır?

20 Şubat 1988

15 Haziran 1988

Eylül 1990

2 Eylül 1991

26 Kasım 1991

Açıklama:

1980’lerin ikinci yarısından SSCB’nin dağılmasına kadar olan süreçte ise Ermenistan’ın, Azerbaycan’ın Karabağ bölgesine yönelik iddiaları yeniden başlamıştır. 2 Eylül 1991 tarihinde ise Karabağ bağımsızlığını ilan etmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Hazar Denizi'nin Hukuki Statüsü Sözleşmesi dışında tarafların imzaladığı belgeler arasın yer almaz?

Hazar Denizi’nde Terörle Mücadele Alanında İşbirliği Protokolü

Sınır Kurumlarının İşbirliği ve Etkileşimi Protokolü

Hazar Denizi’nde Organize Suçla Mücadele Alanında İşbirliği Protokolü

Hazar Devletlerinin Hükümetleri Arasındaki Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması

Hazar Devletlerinin Arasında Vize Uygulaması Anlaşması

Açıklama:

Hazar Denizi’nin Hukuki Statüsü Sözleşmesi dışında Zirvede taraf devletler arasında şu belgeler de imzalanmıştır: Hazar Denizi’nde Terörle Mücadele Alanında İşbirliği Protokolü, Hazar Denizi’nde Organize Suçla Mücadele Alanında İşbirliği Protokolü, Hazar Devletlerinin Hükümetleri Arasındaki Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması, Hazar Devletlerinin Hükümetleri Arasında Ulaşım Alanında İşbirliği Anlaşması, Hazar Denizi’ndeki Olayların Önlenmesi Konusunda Anlaşma, Sınır Kurumlarının İşbirliği ve Etkileşimi Protokolü

Doğru Cevap: E

Soru 80

"4 Gün Savaşları" hangi iki devlet arasında gerçekleşmiştir?

Azerbaycan-Ermenistan

İran-Ermenistan

Rusya-Gürcistan

Rusya-Ermenistan

Azerbaycan-Rusya

Açıklama:

Nisan 2016’da yaşanan ve literatürde “4 Gün Savaşları” olarak adlandırılması genel kabul gören çatışmalar ile farklı bir boyuta taşınmıştır. Genel ve soyut olarak belirtilirse 2 Nisan 2016 gününün ilk saatlerinde Ermenistan ordusunun işgal altında tuttuğu bölgelerden Azerbaycan sivil yerleşim birimlerine ateş açılmıştır. 22 yıl sonra yaşanan bu geniş ölçekli ateşkes ihlali üzerine Azerbaycan ordusu cephe hattında (Ağdere, Terter, Ağdam, Hocavend ve Fuzuli Bölgeleri) karşı saldırı başlatmıştır. 4 gün süren sıcak çatışmanın ardından her iki tarafın ordusunda da kayıplar yaşanırken, Azerbaycan Talış Köyü etrafındaki stratejik öneme sahip bazı tepeler ve yerleşim birimleri başta olmak üzere Ermenistan işgalindeki topraklarının yaklaşık %1’lik kısmını geri almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Bir bölgede oluşan ve eksikliğinde çatışmalara neden olan, üst otoritenin olmaması durumuna ne ad verilir?

Güç boşluğu

Glasnost

Perestroyka

İrredentist politika

Soğuk savaş

Açıklama:

Güç Boşluğu: Bir bölgede oluşan ve eksikliğinde çatışmalara neden olan, üst otoritenin olmaması durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrasında Kafkasya’da oluşan güç boşluğu sonucunda Gürcistan'da ortaya çıkan etnik çatışmalardan değildir?

Abhazya sorunu

Fergana Vadisi sorunu

Güney Osetya sorunu

Acaristan sorunu

Cavahati sorunu

Açıklama:

Fergana Vadisi, SSCB dağıldıktan sonra Orta Asya’da dini akımların etkisinin arttığı bölgelerden biridir. Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan topraklarının arasında yer alan Fergana Vadisi Orta Asya’da istikrarsızlığın merkezi olarak nitelendirilmektedir. Soğuk Savaş döneminin iki kutuplu dünyasında ABD ve SSCB arasındaki güç mücadelesinin yeni şekli, SSCB’nin dağılmasının ardından ısınan bölgesel uzlaşmazlıkların küresel aktörlerin etkilerine açık bir ortam oluşturmasıdır. Bunun sonucu olarak ABD ve AB bölge politikalarında etkili olmaya çalışmaktadır. Ancak RF, özellikle ABD ve NATO’nun kendi yakın çevresinde oluşturduğu etkiye tepki göstermektedir. Orta Asya ve Kafkasların enerji kaynaklarının siyasi ve ekonomik güç açısından önem taşımasının dışında, 11 Eylül terör saldırılarının ardından ABD ve NATO için radikal dini akımların tehdit olarak algılanması da bu süreçte etkilidir

Doğru Cevap: B

Soru 83

Tarihte “08.08.08 Savaşı” ya da “Beş Gün Savaşı” olarak bilinen savaşta birbiri ile mücadele eden devletler aşağıdakilerden hangisidir?

Azerbaycan-Ermenistan

Ermenistan-Gürcistan

Rusya Federasyonu-Gürcistan

Rusya Federasyonu-Azerbaycan

Rusya Federasyonu-Ermenistan

Açıklama:

Literatürde “08.08.08 Savaşı” ya da “Beş Gün Savaşı” olarak geçen 7 Ağustos-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında gerçekleşen çatışmalarda RF, Gürcistan’ın önemli şehirlerini ve limanlarını bombalamıştır. Gürcistan bu savaşı kaybetmiş, RF’nin Gürcistan topraklarını işgali AB Dönem Başkanı Fransa’nın arabuluculuğunda yapılan, 16 Ağustos 2008’de imzalanan Sarkozy Planı’na kadar sürmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Rusya’nın SSCB Dönemi’nde uyguladığı politikalar sonucunda oluşan Acaristan sorununda Gürcistan ile ilişkileri bitirme noktasına getirmeyi amaçlayan Acaristan devlet başkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Zurab Pataradze

Giorgi Mazniaşvili

Levan Varşolomidze

Aslan Abaşidze

Eduard Şevardnadze

Açıklama:

Aslan Abaşidze, Gürcistan yönetimine karşı aşırı milliyetçi ve sert bir tutum sergilemiş, merkezi tanımadığını yaptığı eylemlerle göstermiştir. Daha sonra istifa ederek Rusya Federasyonu'na kaçmak zorunda kalmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Acaristan’ın Gürcistan Sovyeti’ne katılması hangi antlaşmayla gerçekleşmiştir?

Reşt Antlaşması

Türkmençay Antlaşması

Avrupa Konvansiyonel Kuvvet Antlaşması

Soçi Antlaşması

Kars Antlaşması

Açıklama:

Kars Antlaşması: Bu antlaşma Acaristan’ın Gürcistan Sovyeti’ne 13 Ekim 1921 tarihli antlaşmayla katılmasını öngörmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Mihail Gorbaçov’un Glasnost ve Perestroyka adlı reform politikalarından sonra gelişen etnik sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Cavahati Sorunu

Abhazya Sorunu

Osetya Sorunu

Dağlık Karabağ Sorunu

Acaristan Sorunu

Açıklama:

Cavahati Sorunu Mihail Gorbaçov’un Glasnost ve Perestroyka adlı reform politikalarından sonra gelişmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Bir devletin başka bir devlet ülkesinde yaşayan bir dil ve etnik köken itibariyle kendisinden olduğuna inandığı insan topluluklarını kendi topraklarına katmak istemesi ya da en azından onlar üzerinde bir hak iddia etmesi anlamına gelen politika aşağıdakilerden hangisidir?

Glasnost

Açıklık

Perestroyka

Yeniden Yapılanma

İrredentist

Açıklama:

İrredentist politika: Bir devletin baflka bir devlet ülkesinde yaşayan bir dil ve etnik köken itibariyle kendisinden olduğuna inandığı insan topluluklarını kendi topraklarına katmak istemesi ya da en azından onlar üzerinde bir hak iddia etmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Gerek jeostratejik önemi gerek önemli ticaret yollarının geçiş güzergâhında yer alması gerekse de hidrokarbon potansiyeli nedeniyle tarihsel süreç içerisinde her zaman güç mücadelesine sahne olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Cavahati

Hazar

Fergana

Osetya

Acaristan

Açıklama:

Hazar Bölgesi gerek jeostratejik önemi gerek önemli ticaret yollarının geçiş güzergâhında yer alması gerekse de hidrokarbon potansiyeli nedeniyle tarihsel süreç içerisinde her zaman güç mücadelesine sahne olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Dağlık Karabağ Meselesi ile ilgili olarak 1996 yılında yapılan AGİT Lizbon Zirvesi'de Azerbaycan-Ermenistan arasındaki çatışmanın siyasal çözümüne yönelik alınan kararlardan değildir?

Ermenistan ve Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünün korunması

Dağlık Karabağ’ın altı ilinin tarafsız hâle getirilmesi

Dağlık Karabağ'da Ermeniler tarafından zaptedilen toprakların Azerbaycan'a geri verilmesi

İki ilde barış gücü konuşlandırılması

Azerilerin Dağlık Karabağ'daki iki ile yerleştirilmesi ve Karabağ’ın güvenliğinin garanti edilmesi

Açıklama:

1996 yılında yapılan AGİT Lizbon Zirvesi'nde Azerbaycan-Ermenistan arasındaki çatışmanın siyasal çözümüne temel oluşturmak üzere: “1) Ermenistan ve Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünün korunması; 2) Dağlık Karabağ’ın altı ilinin tarafsız hâle getirilmesi; 3) İki ilde barış gücü konuşlandırılması; 4) Azerilerin bu illere yerleştirilmesi ve Karabağ’ın güvenliğinin garanti edilmesi.” ilkelerinin dikkate alınması kararlaştırılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar Sorunu ile ilgili 9 Şubat 2009’da Münih Güvenlik Fuarı’nda alınan kararlardan değildir?

Ermenistan belirli bir zaman diliminde Fuzuli, Akdam, Cebrail, Kubatlı, Zengilan kasabalarını Azerbaycan’a verecektir.

Evlerini terk etmek zorunda kalan Azeriler yurtlarına geri dönebilecektir.

Yukarı Karabağ’ın statüsünü belirlemek için bölge geçici yönetime devredilecektir. Statü belirlendikten sonra Kelbecer de Azerbaycan’a verilecektir. Buna karşılık, Azerbaycan, Ermenistan ile kara ve demiryolu açacaktır.

Dağlık Karabağ çevresindeki işgal altındaki bölgeler Azerbaycan’a geri verilecektir.

Ermenistan ile Dağlık Karabağ arasındaki sınır bölgesine uluslararası barış gücü yerleştirilecektir. Barış gücünde soruna taraf ve müdahil devletler yer almayacaktır.

Açıklama:

Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar Sorunu ile ilgili 2009’daki en önemli gelişme, 9 Şubat 2009’da Münih Güvenlik Fuarı’nda tarafların bazı noktalarda prensipte anlaşmaları olmuştur. Bu noktalar şunlardır: 1) Ermenistan belirli bir zaman diliminde Fuzuli, Akdam, Cebrail, Kubatlı, Zengilan kasabalarını Azerbaycan’a verecektir. 2) Evlerini terk etmek zorunda kalan Azeriler yurtlarına geri dönebilecektir. 3) Yukarı Karabağ’ın statüsünü belirlemek için bölge geçici yönetime devredilecektir. Statü belirlendikten sonra Kelbecer de Azerbaycan’a verilecektir. Buna karşılık, Azerbaycan, Ermenistan ile kara ve demiryolu açacaktır. 4) Ermenistan ile Dağlık Karabağ arasındaki sınır bölgesine uluslararası barış gücü yerleştirilecektir. Barış gücünde soruna taraf ve müdahil devletler yer almayacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Kafkaslardaki "güç boşluğu" durumu, aşağıdaki tarihsel gelişmelerin hangisi neticesinde ortaya çıkmıştır?

I. Dünya Savaşı

Kurtuluş Savaşı

II. Dünya Savaşı

1979 Afganistan İşgali

SSCB'nin dağılması

Açıklama:

Güç Boşluğu, bir bölgede oluşan ve eksikliğinde çatışmalara neden olan, üst otoritenin olmaması durumudur. Orta Asya ve Kafkaslardaki bölgesel ihtilaflar tarihsel olarak incelendiğinde, Soğuk Savaş döneminde komünist rejim altında birleşen Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinde (SSCB) sorun yaşanmadığı, ancak Birliğin dağılmasının ardından Cumhuriyetlerin bağımsızlıklarını ilan etmeleriyle sorunların gündeme gelmeye başladığı görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Güç boşluğu

Dondurulmuş sorunlar

Bölgesel sorunlar

Etnik sorunlar

Siyasi ihtilaflar

Açıklama:

Dondurulmuş sorunlar, SSCB ve ABD çevresinde dönen iki kutuplu sistemde Kafkasya ve Balkanlar gibi etnik, dinî ve kültürel farkları fazla olan halkları bünyesinde barındıran bölgelerde, Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle beraber bu farkların ortaya çıkması ve bölgesel ihtilaflar hâline dönüşmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 93

2001’de Güney Osetya kendi anayasasını kabul ettikten sonra iktidara gelen Kokoev ve partisinin amacı ne olmuştur?

Gürcistan ile bütünleşici politika izlemek

Bağımsızlık ilan etmek

Güney Osetya sorununu NATO ve BM üzerinden çözmek

Gürcistan'dan ayrılıp Rusya Federasyonu ile birleşmek

Rusya Federasyonu'nu Güney Osetya sorununun dışında tutmak

Açıklama:

2001’de Güney Osetya kendi anayasasını kabul ettikten sonra 2004 yılında Güney Osetya’da Eduard Kokoev ve Yedintsvo (Birlik) Partisi iktidara gelmiştir. Kokoev ve partisinin amacı Gürcistan’dan ayrılıp RF ile birleşmektir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

2004'te "Gül Devrimi" ile iktidara gelen Gürcistan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Eduard Şevardnadze

Mihail Saakaşvili

Ludvig Cibirov

Nino Burcanadze

Zviad Gamsahurdia

Açıklama:

2003’te “Gül Devrimi” ile iktidara gelen ve 2004’te Acaristan Sorunu’nu Gürcistan lehine çözen Mihail Saakaşvili, Abhazya ve Güney Osetya’nın Gürcistan ile birleşeceğine dair inancını dile getirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Acaristan sorununun oluşmasında ilk olarak aşağıdaki gelişmelerden hangisi kaynak gösterilmektedir?

Müslüman Acarların Stalin döneminde göç ettirilmesi

Batum Limanı ve Sarp Sınır Kapısı sebebiyle Acar bölgesinin güçlenmesi

Batum-Erivan demiryolunun stratejik önemde olması

Bağımsız Gürcistan'ın ilk yıllarında aşırı milliyetçi politikalar yürütmesi

Gürcistan ve Rusya Federasyonu arasındaki anlaşmazlıklar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 96

Gürcistan'da tam adı Samtshe-Cavahati olan bölgede yaşayan etnik çoğunluk aşağıdakilerden hangisidir?

Gürcüler

Acarlar

Ahıska Türkleri

Ermeniler

Abhazlar

Açıklama:

Cavahati Sorunu Soğuk Savaş’tan sonra Gürcistan’da yaşanan etnik sorunlardan birisidir. Tam adı Samtshe-Cavahati olan bölgede yoğun Ermeni nüfus yaşamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Uyuşturucu ticareti
Ekonomik sorunlar
Etnik çatışmalar
Radikal dinî akımlar
Siyasal farklılıklar

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri, Fergana Vadisi'yle ilgili olarak 11 Eylül 2001 sonrası NATO tarafından belirlenen tehdit unsurları arasında gösterilmektedir?

I, III ve IV

II ve III

Yalnız III

Yalnız IV

III, IV ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi Hazar'ın statüsünü belirleyici antlaşmalar arasında değildir?

1723 Petersburg Antlaşması

1813 Gülistan Antlaşması

1921 Moskova Dostluk Antlaşması

1940 Tahran Antlaşması

1945 Postdam Konferansı

Açıklama:

1945 Postdam Konferansıi II. Dünya savaşı sonrası Nazi Almanyası'nın teslimiyetinden sonra barış anlaşması koşullarının konuşulduğu bir konferans olup Hazar bölgesi ile ilgisi bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Dağlık Karabağ'da ilan edilen ve günümüze kadarki süreçte devam eden ateşkes ne zaman başlamıştır?

1988

1992

1994

2001

2006

Açıklama:

Tarihsel temelleri 19. yüzyılın başlarına dayanan Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar
Sorunu 1988’de uyuşmazlığa dönüşmüş, uyuşmazlık 1992’de sıcak savaş (silahlı çatışma)
hâlini almış ve 1994'te ateşkes ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Bölgede bir üst otorite olmayışı
Türkiye'nin bölgede etkisiz olması
Arabulucuk faaliyetlerinin zayıf kalması
Ermenistan ve Azerbaycan'ın davranışlarına etki eden içsel nedenler
11 Eylül 2001 sonrası değişen dünya gündemi

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar sorununun çözülememesinin temel nedenleri arasındadır?

Yalnız I

I ve II

I, III ve IV

II ve III

III, IV ve V

Açıklama:

Bu faktörlerin başında ise bozulan barışı yeniden tesis edebilecek bir üst otoritenin bölgede oluşamaması gelmektedir. Bölgedeki güç boşluğunu doldurmaya yönelik başta RF, ABD, Fransa, Türkiye ve İran gibi uluslararası aktörler arasında yaşanan güç çatışmasından kaynaklanan bir üst otorite eksikliği, sorunun barışçı yöntemlerle çözümünün önündeki en temel engel olmuştur. Barışçı yöntemlerle çözümünün sağlanamamasındaki bir diğer faktör de arabuluculuk faaliyetlerinin zayıf kalması ve bu süreç içinde başta BM, AGİT ve AB olmak üzere uluslararası örgütlerin süreç içindeki hareketsizliği veya etkisizliği olmuştur. Ayrıca, Ermenistan ve Azerbaycan’ın tutum ve davranışlarına etki eden içsel nedenler de önemlidir. Bu içsel nedenlerin tarihsel gelişmeler dikkate alındığında sorunun çözüme ulaştırılamamasında büyük payı olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

"İki Kutuplu Sistem’de Kafkasya ve Balkanlar gibi etnik, dinî ve kültürel farkları fazla olan halkları bünyesinde barındıran bölgelerde, Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle beraber bu farkların ortaya çıkması ve bölgesel ihtilaflar hâline dönüşmesidir." şeklinde tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İrredentist politika

Glasnost ve Perestroyka

Yeni Büyük Oyun

Dondurulmuş Sorunlar

Güç Boşluğu

Açıklama:

Dondurulmuş Sorunlar: İki Kutuplu Sistem’de Kafkasya ve Balkanlar gibi etnik, dinî ve kültürel farkları fazla olan halkları bünyesinde barındıran bölgelerde, Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle beraber bu farkların ortaya çıkması ve bölgesel ihtilaflar hâline dönüşmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi Gürcistan’daki AGİT Misyonu'nun üstlendiği sorumluluktur?

Barış gücünü gözlemleme ve diplomatik çabaların gösterilmesi

Halkın refahını yükseltme

Eğitim kurumlarını yaygınlaştırmak

Ateşkesin bozulması için halkı kışkırtma

Askeri birimlerin güçlenmesi için mühimmat sağlama

Açıklama:

Gürcistan’daki AGİT Misyonu, merkezi Tiflis’te olacak şekilde Aralık 1992’de kurulmuş, 1994 yılında Gürcistan Hükûmetinin desteğiyle Güney Osetya’daki barış gücünü gözlemleme ve diplomatik çabaların gösterilmesi sorumluluğunu üstlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 103

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisinde 08.08.08 Savaşı'nın tarafları doğru olarak verilmektedir?

ABD- Rusya Federasyonu

Gürcistan-ABD

Rusya Federasyonu- Gürcistan

Rusya Federasyonu-Azerbaycan

Azerbaycan-Ermenistan

Açıklama:

08.08.08 Savaşı: 08.08.08 Savaşı, 7-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında, Osetya
Sorunu’nun Rusya Federasyonu (RF) ile Gürcistan arasında savaşa dönüşmesidir. Bu savaşta RF Gürcistan’ı yenmiş ve Gürcistan toprakları Fransa’nın sorunu çözmek için devreye girmesine kadar Rus işgali altında kalmıştır. Savaşın sonunda Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıkları RF tarafından tanınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi Abhazlar ve Gürcüler arasındaki sorunun görünen sebebidir?

Sağlık koşulları

Ekonomik koşullar

Eğitim şartları

Dil

Toprak büyüklüğü

Açıklama:

Osetya Sorunu’nda olduğu gibi Abhazlar ile Gürcüler arasındaki sorunun görünen sebebi dildir. Gürcüler kendi dillerinin kullanılmasını zorunlu kılarak Abhazların sosyal, politik alanda ve eğitimde ikinci planda kalmasını sağlayarak asimile etmeye çalışmıştır. Bu çerçevede 1970’li yıllardan itibaren Gürcülerle Abhazlar arasındaki sorunlar ve çatışmalar artmıştır. 1978’de Abhazlar Gürcü yönetimine karşı düzenlediği protestolarda RF’ye bağlanma taleplerini gündeme getirmiştir. Etnik ve kültürel sorunların etkisiyle Abhazlar da Osetler gibi RF ile birleşmeyi istemektedir. RF’nin desteği ile Abhazlar
birtakım kültürel haklar elde etmiştir. Gürcüler, ülkelerinin siyasi ve üniter yapısına aykırı görülebilen bu gelişmelerden hoşnut olmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 105

Acaristan Yüksek Komisyonu Başkanı Aslan Abaşidze’nin önceleri Gamsahurdiya’yı destekleyip, sonra desteğinden vazgeçip merkezden bağımsız hareket etmesine neden olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomik sebepler

Etnik sebepler

Kişisel sebepler

Siyasi sebepler

Topraklarını genişletme isteği

Açıklama:

Gürcistan’ın bağımsızlığının ilk yıllarında Gamsahurdiya’nın izlediği aşırı milliyetçi
politikaları Acaristan Yüksek Komisyonu Başkanı Aslan Abaşidze’nin RF ile ilişkilerini sıkı tutmasına neden olmuştur. Gamsahurdiya iktidara gelmeden önce 1989’da Sarp Sınır Kapısı’nın açılması ve Batum Limanı’nın varlığı Acaristan’ın gelirlerini artırmıştır. Bunların yanında Batum-Bakü ve Batum-Erivan Demir yolları Acaristan’ı önemli bir
ticaret merkezi hâline getirmiştir. Acaristan bu kazanımları Gürcistan ile paylaşmak istememektedir. Aslan Abaşidze’nin önceleri Gamsahurdiya’yı destekleyip, sonra desteğinden vazgeçip merkezden bağımsız hareket etmesinin arkasında ekonomik sebepler yatmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Devlet bürokrasisini düzenleme
Sağlık koşullarında iyileştirme yapma
Ekonomiyi canlandırma
Eğitim seviyesini yükseltme
Demokratikleşme

Yukarıda verilen bilgilerden hangisi Glasnost ve Perestroyka'nın içerdiği amaçlardandır?

I ve II

I, III, IV ve V

I ve V

I, II, III, IV ve V

I, III ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 107

Bölgede farklı etnik kökenli insanların bulunması
Ekonomik şartların kötü olması
Bölge topraklarının verimli olması
Bölge topraklarının madenler açısından zengin olması

Yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri Fergana Vadisi'nde sorunların yaşanmasına neden olmaktadır?

Yalnız I

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Fergana Vadisi’nin %60’ı Özbekistan’a, %15’i Kırgızistan’a ve %25’i Tacikistan’a aittir. Bu devletlerin sınırlarında farklı etnik kökenli insanların bulunması, üç ülke arasındaki sorunların önemli sebepleri arasında yer alır.Bölgedeki çatışmaların sebeplerinden bir diğeride bölgenin topraklarının verimli olmasıdır. Tarımsal açıdan Fergana Vadisi Orta Asya’nın en önemli tarımsal merkezleri arasındadır. Ayrıca vadi; altın, gümüş, uranyum, petrol, demir, bakır, kurşun gibi önemli madenler açısından da zengindir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Büyük Oyun olarak adlandırılan ve Orta Asya'da rekabete katılan küresel güçlerden biri değildir?

ABD

Çin

Türkiye

Açıklama:

Yeni Büyük Oyun: Soğuk Savaş’tan sonra Orta Asya’da yaşanan güç mücadelesidir.
ABD, AB, RF, Çin gibi küresel güçlerin yanında Hindistan, İran, Türkiye gibi bölgesel güçler de bu rekabette yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Sınır güvenliğinin sağlanması, terörizm ve ABD'nin bölgede artan öneminin yarattığı rahatsızlık sonucunda oluşan Şanghay İşbirliği Örgütü'nde (ŞİÖ) aşağıdaki ülkelerden hangi yer almaz?

Çin

Rusya Federasyonu

Azerbaycan

Tacikistan

Kazakistan

Açıklama:

Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ): 1996’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin girişimleriyle
Çin, Rusya Federasyonu, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan tarafından kurulan
“Şanghay Beşlisi”ne, Özbekistan’ın 2001’de katılmasıyla oluşan örgüttür. Örgütün
kurulmasına sınır güvenliği sorunları, terörizm, ABD’nin bölgede artan öneminin yarattığı rahatsızlık temel oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi Hazar Denizi’ndeki balıkçılık faaliyetleri, seyrüsefer serbestliği ve Hazar’da donanma bulundurma gibi konularda düzenlenen antlaşmalardan biri değildir?

1921’de imzalanan Kars Antlaşması

1723 Petersburg Antlaşması

1813 Gülistan Antlaşması

1828 Türkmençay Antlaşması

1940 yılında imzalanan Tahran Antlaşması

Açıklama:

Hazar’ın Statüsü, 18. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren uluslararası hukukun konusu olmuştur. Aşağıda ismen belirttiğimiz antlaşmalar ile Hazar Denizi’ndeki balıkçılık
faaliyetleri, seyrüsefer serbestliği ve Hazar’da donanma bulundurma gibi konular düzenlenmiştir. (Bkz.; Çolakoğlu, 1998: 108-109; Oruç, 2013: 86; Kocaman, 2018: 103-104).

1723 Petersburg Antlaşması,
1729 Reşt Antlaşması,
1813 Gülistan Antlaşması,
1828 Türkmençay Antlaşması,
1921 yılında imzalanan Moskova Dostluk Antlaşması,
1935 yılında imzalanan SSCB-İran Antlaşması,
1940 yılında imzalanan Tahran Antlaşması

Doğru Cevap: A

Soru 111

2003 yılında Gürcistan’da gerçekleşen devrim nasıl adlandırılmıştır?

Gül Devrimi

Turuncu Devrim

Lale Devrimi

Kot Devrimi

Üzüm Devrimi

Açıklama:

2003 yılında Gürcistan'da Gül Devrimi gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 112

7-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında, Osetya Sorunu'ndan dolayı Rusya Federasyonu (RF) ile Gürcistan arasında gerçekleşen savaşa ne ad verilir?

Karabağ Savaşı

08.08.08 Savaşı

Rus İç Savaşı

Kızıl Ordu'nun Gürcistan'a Müdahalesi

Soğuk Savaş

Açıklama:

08.08.08 Savaşı, 7-16 Ağustos 2008 tarihleri arasında, Osetya Sorunu'nun Rusya Federasyonu ile Gürcistan arasında savaşa dönüşmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 113

1921 yılında Acaristan’ın hangi antlaşma çerçevesinde Gürcistan Sovyet’ine katılması öngörülmüştür?

Moskova Antlaşması

Cenevre Antlaşması

Kars Antlaşması

Tartu Antlaşması

Paris Barış Antlaşması

Açıklama:

Kars Antlaşması Acaristan’ın Gürcistan Sovyeti’ne 13 Ekim 1921 tarihli antlaşmayla katılmasını
öngörmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi Gürcistan’da yaşanan etnik sorunlardan birisi olan Cavahati Sorunu’nun özünü oluşturan maddeler arasında yer almaz?

Bölgedeki Ermenilerin paramiliter gruplarla özerklik talebinde bulunması

Bölgedeki Rus üslerinin kapatılması

Ahıska Türklerinin durumu

Bölge nüfusunun çoğunluğunun Müslüman olması

Bölgedeki Ermenilere Ermenistan’ın ve RF’nin verdiği destek

Açıklama:

Bölge nüfusunun çoğunluğunun Müslüman olması

Doğru Cevap: D

Soru 115

Dil politikası

Bilim ve Teknoloji politikası

Eğitim politikası

Kültür politikası

İrredentist politika

Açıklama:

İrredentist politika

Doğru Cevap: E

Soru 116

‘Yeşil Kuşak’ politikası aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru biçimde ifade edilmiştir?

Soğuk Savaş’ta ABD’nin SSCB’yi güneyindeki İslami oluşumları destekleyerek çevrelediği politikalardan birine verilen addır.

‘Açıklık ve Yeniden Yapılanma’ anlamına gelen, SSCB Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov’un başlattığı reformlara verilen genel addır.

Ermenilerin; Hazar, Karadeniz ve Akdeniz’e kıyısı olan topraklarda kurulacak bir devlete sahip olma idealine verilen isimdir.

Bir devletin başka bir devlet ülkesinde yaşayan bir dil ve etnik köken itibariyle kendisinden olduğuna inandığı insan topluluklarını kendi topraklarına katmak isteme ya da en azından onlar üzerinde bir hak iddia etme politikasıdır.

Açıklama:

Soğuk Savaş’ta ABD’nin SSCB’yi güneyindeki İslami oluşumları destekleyerek çevrelediği politikalardan birine verilen addır.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi 1996 yılında Çin Halk Cumhuriyeti’nin girişimleriyle Çin, Rusya Federasyonu, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan tarafından kurulan ‘Şanghay Beşlisi’ne, Özbekistan’ın da 2001’de katılmasıyla oluşan örgüte verilen isimdir?

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)

Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ)

Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi (Türksoy)

Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT)

Avrupa Birliği (AB)

Açıklama:

Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ)

Doğru Cevap: B

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar Sorununun uluslararası hukuka uygun bir biçimde çözüme kavuşturulamamasında etkili olan faktörlerden değildir?

Bozulan barışı yeniden tesis edebilecek bir üst otoritenin bölgede oluşamaması.

Bölgedeki güç boşluğunu doldurmaya yönelik başta RF, ABD, Fransa, Türkiye ve İran gibi uluslararası aktörler arasında yaşanan güç çatışmasından kaynaklanan bir üst otorite eksikliği.

Bölgenin jeostratejik öneminden dolayı Çin’in sürece somut müdahalelerde bulunması

Arabuluculuk faaliyetlerinin zayıf kalmasının yanı sıra Ermenistan ve Azerbaycan’ın tutum ve davranışlarına etki eden içsel nedenler.

Bu süreç içinde başta BM, AGİT ve AB olmak üzere uluslararası örgütlerin süreç içindeki hareketsizliği veya etkisizliği.

Açıklama:

Bölgenin jeostratejik öneminden dolayı Çin’in sürece somut müdahalelerde bulunması

Doğru Cevap: C

Soru 119

Aşağıdaki maddelerden hangisi 5. Hazar Ülkeleri Devlet Başkanları Zirvesi’nde imzalanan ‘‘Hazar Denizi’nin Hukuki Statüsü Sözleşmesi’’ dışında taraf devletler arasında imzalanan belgeler arasında yer almaz?

Hazar Denizi’nde Terörle Mücadele Alanında İşbirliği Protokolü

Hazar Denizi’nde Organize Suçla Mücadele Alanında İşbirliği Protokolü

Hazar Devletlerinin Hükümetleri Arasında Ulaşım Alanında İşbirliği Protokolü

Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar sorununun çözüme kavuşturulması

Hazar Denizi’ndeki Olayların Önlenmesi Konusunda Anlaşma

Açıklama:

Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar sorununun çözüme kavuşturulması

Doğru Cevap: D

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi ‘‘Dağlık Karabağ ve İşgal Altındaki Reyonlar Sorunu’’ ile ilgili 2009 yılında Münih Güvenlik Fuarı’nda tarafların prensipte anlaştığı noktalar arasında yer almaz?

Ermenistan belirli bir zaman diliminde Fuzuli, Akdam, Cebrail, Kubatlı, Zengilan kasabalarını Azerbaycan’a verecektir.

Evlerini terk etmek zorunda kalan Azeriler yurtlarına geri dönebilecektir.

Ermenistan ile Dağlık Karabağ arasındaki sınır bölgesine uluslararası barış gücü yerleştirilecektir. Barış gücünde soruna taraf ve müdahil devletler yer almayacaktır.

Ermenistan, işgal altında tuttuğu tüm reyonlardan ve Dağlık Karabağ’dan çekilecek ve tüm bölgeyi en kısa sürede koşulsuz bir biçimde Azerbaycan’a teslim edecektir.

Açıklama:

Ermenistan, işgal altında tuttuğu tüm reyonlardan ve Dağlık Karabağ’dan çekilecek ve tüm bölgeyi en kısa sürede koşulsuz bir biçimde Azerbaycan’a teslim edecektir.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisi insan hayatındaki yerini hiçbir enerji kaynağına bırakmamıştır?

Güneş

Rüzgar

Doğalgaz

Hayvan gücü

Nükleer enerji

Açıklama:

Başlangıçta insanlar ısı, ışık, taşıma gibi amaçlarla enerji ihtiyaçlarını yeryüzündeki olanaklarla (orman ve tarım ürünleri, rüzgâr, güneş, hayvan gücü gibi) karşılarken, keşif ve icatlar dolayısıyla teknolojide yaşanan ilerlemeler, yeni enerji kaynaklarının da insan hayatına dahil olmasını sağlamıştır. Bu enerji kaynaklarından en önemlileri petrol ve doğalgazdır. Her ne kadar nükleer enerjinin, enerji ihtiyacını karşılama sürecinde yeri genişlese de petrol ve doğalgaz önemini kaybetmeden insan hayatındaki yerini hiçbir enerji kaynağına bırakmamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

2018 yılındaki verilere göre kanıtlanmış dünya petrol rezervleri açısından ilk sırada aşağıdaki ülkelerden hangisi gelmektedir?

Rusya

Kuveyt

Venezuela

Suudi Arabistan

Birleşik Arap Emirlikleri

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 3

2018 yılındaki verilere göre kanıtlanmış doğalgaz rezervleri açısından ilk sırada hangi ülke yer almaktadır?

ABD

İran

Katar

Rusya

Türkmenistan

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 4

2018 yılındaki verilere göre dünya kömür rezervinde ilk sırada hangi ülke yer almaktadır?

Çin

ABD

Hindistan

Avustralya

Rusya federasyonu

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 5

Dünya bor madeni rezervleri açısından bakıldığında, Rusya Federasyonu 100 milyon ton rezervle, dünyanın en yüksek bor rezervine sahip kaçıncı ülkesidir?

Açıklama:

Dünya bor madeni rezervleri açısından bakıldığında, Rusya Federasyonu 100 milyon ton rezervle, Türkiye ve ABD’den sonra dünyanın en yüksek bor rezervine sahip 3. ülkesidir. Bor madeni üretimi açısından bakıldığında Rusya, 2017 yılı itibarıyla dünyada 4,3 milyon ton bor üretiminin %1,7’sini (85.000 ton) üretmektedir ve bu payla en çok üretim yapan 7. ülkesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Dünya doğalgaz ithalatında ilk sırada yer alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Çin

ABD

İtalya

Japonya

Almanya

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 7

Rusya Federasyonu, başta kömür olmak üzere enerji kaynağı maden ihracatı da gerçekleştirmektedir. Rus kömürünün %48’lik oranla en çok ithal edildiği yer aşağıdakilerden hangisidir?

Çin

Avrupa

Japonya

Hindistan

Güney Kore

Açıklama:

Rusya Federasyonu, başta kömür olmak üzere enerji kaynağı maden ihracatı da gerçekleştirmektedir. Tablo 8.14’ten de görüleceği üzere Rus kömürünün en çok ithal edildiği bölge %48’lik oranla Avrupa Kıtası olurken, Çin ve Japonya tarafından gerçekleştirilen ithalat da dikkat çekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Rusya Federasyonu’nuna ait dünyada en büyük ilk 20 enerji firması içerisinde yer almaz?

Total

Lukoil

Rosneft

Gazprom

Surgutneft

Açıklama:

Rusya Federasyonu’nun Gazprom, Rosneft, Lukoil ve Surgutneft firmaları dünyada en büyük ilk 20 enerji firması içerisinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Irak’a yönelik büyük meblağlı yatırımlar

Türkmenistan’la uzun vadeli doğalgaz alım anlaşması yapılması

Türkiye’de nükleer enerji santrali ve yeni boru hatları tesis etme süreci

Norveç’e yönelik yeni projeler gerçekleştirmesi (Kuzey Akım Boru Hattı)

İran’la ortak petrol ve doğalgaz arama anlaşmaları, nükleer yakıt ticareti, nükleer santral inşa anlaşması, Rus şirketlerinin İran’ın muhtelif yerlerinde yapmış olduğu enerji yatırım anlaşmaları.

Açıklama:

Almanya’ya yönelik yeni projeler gerçekleştirmesi (Kuzey Akım Boru Hattı)

Doğru Cevap: D

Soru 10

Türkiye - SSCB ticari ilişkileri ile ilgili ilk resmî ticari anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Ticaret ve Seyrisefain Anlaşması

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması

Ticari ve Ekonomik İşbirliğine Dair Anlaşma

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma

Ticari, Ekonomik, Sınai, Bilimsel-Teknik İşbirliğinin Geliştirilmesi Hakkında Uzun Vadeli Program

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 11

Rusya'nın ihracatında en büyük pay sahibi ürünler aşağıdakilerden hangisidir?

Otomotiv

Hazır Giyim ve Tekstil

Petrol ve Doğalgaz

Beyaz Eşya

Tarım ve Gıda Ürünleri

Açıklama:

En büyük pay petrol ve doğalgaza aittir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Rusya Federasyonu dünyanın en yüksek petrol rezervine sahip kaçıncı ülkesidir?

Açıklama:

%5,3 pay ve 80 milyar varil kanıtlanmış petrol rezervi ile dünyanın en yüksek petrol rezervine sahip 7. ülkesidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Rusya Federasyonu dünyanın en çok petrol üreten kaçıncı ülkesidir?

Açıklama:

Rusya Federasyonu, petrol üretiminde dünyanın en çok üreten 2. ülkesidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Kanıtlanmış doğalgaz rezervleri bakımından dünyada 1. sıradadır.
Doğalgaz üretimi bakımından dünyada 2. sıradadır.
Üretimde ABD'nin gerisindedir.

Hangisi ya da hangileri Rusya Federasyonu'nun doğalgaz üretimi ve rezervlerine ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Rusya Federasyonu'nun doğalgaz üretimi ve rezervlerine ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Kömür rezervleri bakımından dünyada 2. sıradadır.
Kömür üretimi bakımından dünyada 2. sıradadır.
Rezerv bakımından ABD'nin gerisindedir.

Hangisi ya da hangileri Rusya Federasyonu'nun kömür üretimi ve rezervlerine ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

I, III

I, II, III

Açıklama:

RF, kömür üretimi bakımından dünyada 2. değil, 6. sıradadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Rusya’nın GSYH’si içinde önemli yer tutmaktadır.
Ekonomisi enerji ticaretine bağımlı durumdadır.
Avrupa doğalgaz tedarikinde Rusya neredeyse tekelci konumdadır.

Hangisi ya da hangileri Rusya Federasyonu'nun enerji ticaretine ilişkin doğru ifadelerdendir?

I, II, III

II, III

I, II

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Rusya Federasyonu'nun enerji ticaretine ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Rus doğalgazının en önemli alıcısı olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

İtalya

Türkiye

Hollanda

Fransa

Açıklama:

2018 verilerine göre Rus doğalgazının ülke bazında en önemli alıcısı Almanya'dır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Almanya’ya yönelik yeni projeler gerçekleştirmesi (Kuzey Akım Boru Hattı)
Türkmenistan’la uzun vadeli doğalgaz alım anlaşması yapılması
Türkiye’de nükleer enerji santrali ve yeni boru hatları tesis etme süreci

Hangisi ya da hangileri Rusya'nın bölgesindeki baskı ve etki gücünü artırma stratejisine yönelik faaliyetlerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Rusya'nın bölgesindeki baskı ve etki gücünü artırma stratejisine yönelik faaliyetlerindendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Türkiye'nin petrol ithal ettiği ülkeler arasında Rusya Federasyonu kaçıncı sıradadır?

Açıklama:

2018 yılı itibarıyla Türkiye, Rusya’dan 9,7 milyon tonluk petrol ithalatı gerçekleştirmiştir. Bu miktar toplam petrol ithalatının %25’ine tekabül etmektedir
ki Türkiye’nin petrol ithalatında Rusya 1. sıradadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Türkiye, Rusya için doğalgaz ve petrol ihracatında önemli bir pazardır.
Türkiye, Rusya'nın en çok petrol ve doğalgaz sattığı ülkelerden biridir.
Rusya'nın ürünlerini Avrupa pazarına ulaştırmasında Türkiye stratejik bir konumdadır.

Hangisi ya da hangileri Türkiye ve Rusya'nın enerji ilişiklerine ilişkin doğru ifadelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Verilen öncüllerin hepsi Türkiye ve Rusya'nın enerji ilişiklerine ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Rusya Federasyonu’nun enerji kaynağı potansiyeli ve üretimine yönelik aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Dünyanın en yüksek petrol rezervine sahip 1. ülkesidir

Petrol üretiminde dünyanın en çok üreten 3. ülkesidir

Doğu Avrupa ve Avrasya ülkelerinin petrol üretiminin yaklaşık %20’sini gerçekleştirmektedir

En yüksek kanıtlanmış doğalgaz rezervine sahip ülkedir

Doğalgaz üretiminde en yüksek üretim gerçekleştiren 7. ülkedir

Açıklama:

Rusya Federasyonu, kanıtlanmış petrol rezervleri açısından dünyanın en zengin ülkelerinden birisidir. Rusya %5,3 pay ve 80 milyar varil kanıtlanmış petrol rezervi ile dünyanın en yüksek petrol rezervine sahip 7. ülkesidir. Petrol rezervleri açısından Venezuela birinci sıradadır. Rusya Federasyonu, petrol üretiminde ise dünyanın en çok üreten 2. ülkesidir. Rusya %13,9 pay ve günlük 10,5 milyon varil petrol üretimi ile ABD’nin arkasından gelmektedir. Doğu Avrupa ve Avrasya ülkelerinin payının %17,4 olduğu düşünülürse, bu bölgenin üretiminin yaklaşık %80’ini Rusya Federasyonu gerçekleştirmektedir. Rusya Federasyonu, %24,9 pay ve 50,5 trilyon m3 kanıtlanmış doğalgaz rezervi ile en yüksek kanıtlanmış doğalgaz rezervine sahip ülkedir. Rusya Federasyonu, Tablo 8.4’te görüleceği üzere %17,5 pay ve 690 milyar m3 doğalgaz üretimiyle ABD’den sonra en yüksek üretim gerçekleştiren 2. ülkedir. Görüldüğü üzere tek doğru verilen seçenek D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıda Rusya’daki kömür madenine ilişkin verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Dünyanın en yüksek kömür rezervine sahip 1. ülkesidir

160 milyar ton kömür rezervi vardır

2018 üretimi baz alındığında 364 yıllık kömür rezervine sahiptir

Dünyanın en çok kömür üreten 6. ülkesidir

Tek başına tüm Avrupa’dan daha fazla kömür üretmektedir

Açıklama:

Rusya Federasyonu kömür rezervleri açısından da dünyanın önemli bölgelerinden biridir. 160 milyar ton ve %15,2 payla Rusya Federasyonu, ABD’den sonra dünyanın en yüksek kömür rezervine sahip 2. ülkesidir. Rusya Federasyonu 2018 üretimi baz alındığında 364 yıllık kömür rezervine sahiptir. Kömür üretim açısından ise 220 milyon ton Petrol Eşleniği üretim ve %5,6 payla Rusya Federasyonu, dünyanın en çok kömür üreten 6. ülkesidir. Rusya tek başına tüm Avrupa’dan daha fazla kömür üretmektedir. Görüldüğü üzere A şıkkı yanlış verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Rusya’nın enerji rezervlerine yönelik aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Dünyanın en yüksek bor rezervine sahip 2. ülkesidir

Dünyanın en yüksek şeyl petrolü rezervine sahip 7. ülkesidir

Kaya gazı rezervleri açısından dünyanın en yüksek kaya gazı rezervine sahip 3. ülkesidir

Dünyanın en yüksek uranyum rezervlerine sahip 1. ülkesidir

Dünyanın en yüksek toryum rezervlerine sahip 9. Ülkesidir

Açıklama:

Dünya bor madeni rezervleri açısından bakıldığında, Rusya Federasyonu 100 milyon ton rezervle, Türkiye ve ABD’den sonra dünyanın en yüksek bor rezervine sahip 3. ülkesidir. Şeyl Petrolü rezervleri açısından da dünyanın 35,5 milyon ton rezervle en yüksek şeyl petrolü rezervine sahip 4. ülkesidir. Kaya gazı (Şeyl Gazı) rezervleri açısından ise 8,1 trilyon m3 rezervle dünyanın en yüksek kaya gazı rezervine sahip 9. ülkesidir. Nükleer enerji kaynağı madenlerden uranyum rezervleri açısından bakıldığında Rusya, 507.800 ton rezervle dünyanın en yüksek uranyum rezervlerine sahip 4. ülkesidir. Toryum rezervlerinde ise 155.000 ton rezervle dünyanın en yüksek rezervlerine sahip 9. ülkesidir. Görüldüğü üzere sadece E şıkkı doğru verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Rusya Federasyonu’nun petrol ve doğalgaz ticaretine yönelik aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Rus petrolü Avrupa ve Asya’ya deniz yoluyla ulaştırılmamaktadır

Dünyanın en çok petrol ihracatı yapan 2. ülkesidir

Doğu Avrupa ve Avrasya içinde petrol ihracatında %70’lik paya sahiptir

İhracatının 2,5 milyon varillik kısmını petrol ürünleri şeklinde gerçekleştirmektedir

2017 yılında Rus petrolünün %61 gibi çok önemli bir kısmı Avrupa’ya gerçekleşmiştir

Açıklama:

Rusya Federasyonu dünyanın en çok petrol ihracatı yapan 2. ülkesidir. Rusya %11,1 pay ve günlük 5 milyon varil petrol ihracatı ile Suudi Arabistan’ın arkasından gelmektedir. Doğu Avrupa ve Avrasya içinde ise petrol ihracatında %70’lik paya sahiptir. Rusya Federasyonu ihracatının 2,5 milyon varillik kısmını petrol ürünleri şeklinde gerçekleştirmektedir. 2017 yılında Rus petrolünün %61 gibi çok önemli bir kısmı Avrupa’ya gerçekleşmiştir ki bunda da en önemli pay AB üyesi ülkelerinindir. Rus petrolü Avrupa ve Asya’ya boru hatları vasıtasıyla, diğer bölgelere deniz yoluyla ulaştırılmaktadır. Görüldüğü üzere yanlış verilen seçenek A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıda enerji ihracatıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Dünya doğalgaz ihracatında en yüksek ihracat gerçekleştiren ülke ABD’dir

Almanya gaz ithalatının önemli bir kısmını Rusya’dan sağlamaktadır

Rusya Federasyonu’nun en önemli LNG ve doğalgaz ihraç ettiği bölge Çin’dir

Rus kömürünün en çok ithal edildiği bölge %48’lik oranla Asya kıtasıdır

Rusya, uranyum ihracatı ile 2018 yılı itibarıyla dünyada 1. Sıradadır

Açıklama:

Dünya doğalgaz ihracatında en yüksek ihracat gerçekleştiren ülke Rusya Federasyonu’dur. Almanya, Çin, Japonya, İtalya, Güney Kore, Türkiye gibi dünyanın en çok doğalgaz ithalatı gerçekleştiren ülkeleri, Rusya’ya çok yakın bir coğrafik konumdadırlar ve Rusya, bu ülkeler için önemli bir doğalgaz tedarik kaynağıdır. Özellikle Almanya gaz ithalatının önemli bir kısmını Rusya’dan sağlamaktadır. Rusya Federasyonu’nun en önemli LNG ve doğalgaz ihraç ettiği bölge Avrupa ve Türkiye’dir. LNG transferi diğer taşıma sistemleri ile gerçekleştirilirken doğalgaz, boru hatları vasıtasıyla ithalatçı ülkelere ulaştırılmaktadır. Rus kömürünün en çok ithal edildiği bölge %48’lik oranla Avrupa Kıtası olurken, Çin ve Japonya tarafından gerçekleştirilen ithalat da dikkat çekmektedir. Rusya Federasyonu, 14,5 milyon ABD doları tutarında uranyum ihracatı ile 2018 yılı itibarıyla dünyada 10. sıradadır. Görüldüğü üzere tek doğru verilen seçenek B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi SSCB’nin dağılmasından sonra Rusya’nın bölgedeki hâkimiyetini sarsan faaliyetlerden biri değildir?

Litvanya, Estonya ve Letonya’nın AB’ye ve NATO’ya üye olmaları

Gürcistan ve Azerbaycan’ın Batıya yaklaşma çabaları

Rusya’nın Türkmenistan ve Kazakistan’dan doğalgazı daha ucuza alması

Ukrayna’nın Rusya ile yaşadığı çatışmalar

ABD’nin eski SSCB üyesi Orta Asya ülkelerine yönelik stratejileri

Açıklama:

SSCB’nin dağılmasından sonra Litvanya, Estonya ve Letonya’nın AB’ne ve NATO’ya üye olmaları, Gürcistan ve Azerbaycan’ın Batıya yaklaşma çabaları, Ukrayna’nın hem AB’ye ve hem de NATO’ya üyelik çabaları ve Rusya ile yaşadığı çatışmalar, ABD’nin eski SSCB üyesi Orta Asya ülkelerine yönelik stratejileri, Rusya’nın bölgedeki hâkimiyetini sarsan faaliyetler olmuştur. Rusya’nın Türkmenistan ve Kazakistan’dan doğalgazı daha ucuza alması hakimiyetini zayıflatan değil artıran faaliyettir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

I. Almanya’ya yönelik yeni projeler gerçekleştirmesi
II. Türkmenistan’la uzun vadeli doğalgaz alım anlaşması yapılması
III. Türkiye’de nükleer enerji santrali ve yeni boru hatları tesis etme süreci
IV. Irak’a yönelik büyük meblağlı yatırımlar
V. İran’la ortak petrol ve doğalgaz arama anlaşmaları
Yukarıdakilerden hangileri Rusya’nın etki gücünü arttırma faaliyetleri arasında yer almaktadır?

I ve II

I, II, III

III, IV, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Almanya’ya yönelik yeni projeler gerçekleştirmesi (Kuzey Akım Boru Hattı)
Türkmenistan’la uzun vadeli doğalgaz alım anlaşması yapılması,
Türkiye’de nükleer enerji santrali ve yeni boru hatları tesis etme süreci,
Irak’a yönelik büyük meblağlı yatırımlar,
İran’la ortak petrol ve doğalgaz arama anlaşmaları, nükleer yakıt ticareti, nükleer santral inşa anlaşması, Rus şirketlerinin İran’ın muhtelif yerlerinde yapmış olduğu enerji yatırım anlaşmaları.

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

I. Ülkenin doğusunda petrol ve gaz sanayi tesislerinin oluşturulması
II. Arktik kıta sahanlığı ve kuzey bölgelerinin keşfedilmesi
III. Ülkenin gelişmemiş ve ulaşılması zor alanlarının geliştirilmesi
IV. Enerji altyapısının bölgesel olarak çeşitlendirilmesi ve geliştirilmesi
V. Yenilenebilir enerji teşviki
Yukarıdakilerden hangileri “2030 Rusya Federasyonu Enerji Stratejisi” belgesindeki devletin en önemli stratejileri arasında yer almaktadır?

I ve II

I, III, V

II, IV, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Rusya’nın enerji politikasına temel oluşturan belge “2030 Rusya Federasyonu Enerji Stratejisi”dir. Bu Strateji çerçevesinde Rus enerji politikasının temel amacı; “istikrarlı ekonomik büyümeyi, daha iyi yaşam koşullarını ve küresel piyasada daha güçlü olmayı garanti edecek şekilde doğal enerji rezervlerinin ve enerji sektörünün potansiyelinin en etkili şekilde kullanımını sağlamaktır”. Bu belgeye göre, enerji sektörüne yönelik devletin en önemli stratejileri şunlardır:

Ülkenin doğusunda petrol ve gaz sanayi tesislerinin oluşturulması (bölgenin yalnızca dış enerjiden bağımsız hâle gelmesini ve kalkınmasını hızlandırmakla kalmayıp, aynı zamanda Asya Pasifik ülkelerine yönelik ihracat akışlarının da çeşitlendirilmesi için)
Arktik kıta sahanlığı ve kuzey bölgelerinin keşfedilmesi (2015-2030 döneminde Batı Sibirya’nın geleneksel petrol üretim alanlarında olası bir gerileme sonrasında petrol ve gaz üretiminin dengelenmesine yardımcı olmak için)
Ülkenin gelişmemiş ve ulaşılması zor alanlarının geliştirilmesi (öncelikle farklı vergi teşvikleriyle)
Enerji altyapısının bölgesel olarak çeşitlendirilmesi ve geliştirilmesi
Yenilenebilir enerji teşviki
Enerji tasarrufu

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Mavi Akım Gaz Boru Hattı hangi yıl açılmıştır?

1984

1986

1993

2003

2007

Açıklama:

Türkiye ile Rusya arasında doğalgaz iletimini sağlayan iki önemli hat söz konusudur. Bunlardan biri 2003 tarihinde açılan yaklaşık 1200 km uzunluğundaki “Mavi Akım Gaz Boru Hattı”dır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Ukrayna, Moldova, Bulgaristan üzerinden Türkiye’ye giriş yapan doğalgaz hattı aşağıdakilerden hangisidir?

Mavi Akım Gaz Boru Hattı

TürkAkım Gaz Boru Hattı

Batı Hattı

Gazexport Hattı

SoyuzGazExport Hattı

Açıklama:

Türkiye ile Rusya arasında doğalgaz iletimini sağlayan iki önemli hat söz konusudur. Bunlardan birincisi 18 Eylül 1984 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti ve Eski Sovyetler Birliği hükûmetleri arasında imzalanan “Rusya - Türkiye Doğalgaz Boru Hattı (Batı Hattı)” ile ilgili çalışmaların genel çerçevesini oluşturan anlaşmadır. 14 Şubat 1986 tarihinde, Ankara’da, BOTAŞ ile SoyuzGazExport arasında 25 yıl süreli Doğalgaz Alım-Satım Anlaşması imzalanmıştır. Ukrayna, Moldova, Bulgaristan üzerinden Türkiye’ye giriş yapan hattan 1987 yılından itibaren, artan miktarlarda doğalgaz alımı yapılmaya başlanmış ve 1993 yılında 6 milyar m³/yıl’a ulaşılmıştır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Rusya, Dünya Bankası istatistiklerine göre dünyanın en büyük kaçıncı ekonomisidir?

Açıklama:

Rusya, Dünya Bankası istatistiklerine göre 2017 yılı itibarıyla yaklaşık 145 milyon olan nüfusu ve 1,5 trilyon ABD dolarlık GSYH değeriyle, dünyanın en büyük 11’inci ekonomisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

2017 yılı itibarıyla Rusya, dünya ihracatından aldığı pay yüzde kaçtır?

Açıklama:

2017 yılı itibarıyla Rusya, 353 milyar ABD doları ihracatı ile dünya ihracatından aldığı pay %2’dir

Doğru Cevap: A

Soru 33

Rusya, dünyanın en yüksek petrol rezervine sahip kaçıncı ülkesidir?

Açıklama:

Rusya %5,3 pay ve 80 milyar varil kanıtlanmış petrol rezervi ile dünyanın en yüksek petrol rezervine sahip 7. ülkesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Petrol rezervleri açısından aşağıdaki hangi ülke birinci sıradadır?

Arjantin

Irak

İran

Rusya

Venezuela

Açıklama:

Petrol rezervleri açısından Venezuela birinci sıradadır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Rusya Federasyonu, petrol üretiminde ise dünyanın en çok üreten kaçıncı ülkesidir?

Açıklama:

Rusya Federasyonu, petrol üretiminde ise dünyanın en çok üreten 2. ülkesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Avrasya kaç km2’lik coğrafi bölgedir?

21 milyon

32 milyon

46 milyon

54 milyon

62 milyon

Açıklama:

Avrasya, Avrupa ile Asya’yı kapsayan yaklaşık 54 milyon km2’lik coğrafi bölgeye verilen addır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Rusya Federasyonu, dünyanın en çok kömür üreten kaçıncı ülkesidir?

Açıklama:

Rusya Federasyonu, dünyanın en çok kömür üreten 6. ülkesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Isıtıldığında petrol ve gazın ortaya çıktığı kayaç aşağıdakilerden hangisidir?

Bor

Kömür

Mercan kayası

Miltaşı

Şeyl petrolü

Açıklama:

Bitümlü şeyl olarak da ifade edilen şeyl petrolü (oil shale), ısıtıldığında petrol ve gazın ortaya çıktığı bir tür kayaçtır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Dünyanın en çok petrol ihracatı yapan ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Arjantin

Brazilya

Irak

Katar

Suudi Arabistan

Açıklama:

Rusya Federasyonu dünyanın en çok petrol ihracatı yapan 2. ülkesidir. Tablo 8.8’de görüleceği üzere Rusya %11,1 pay ve günlük 5 milyon varil petrol ihracatı ile Suudi Arabistan’ın arkasından gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Petrol ürünleri ithalatında aşağıdaki hangi ülke ilk sırada yer alır?

Çin

Hindistan

Singapur

Tayland

Türkiye

Açıklama:

Petrol ürünleri ithalatında Singapur günlük 2,3 milyon varillik ithalatı ile ilk sırada yer alan ülkedir

Doğru Cevap: C

Soru 41

Rusya Federasyonu hangi yıl kurulmuştur?

1991

1989

1993

1995

1997

Açıklama:

1991 yılında eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) dağılmasıyla kurulan Rusya Federasyonu (Rusya), yaklaşık 145 milyonluk nüfusu ve batıda Avrupa ülkeleri, kuzeyde Kuzey Buz Denizi, güneyde Orta Asya ülkeleri ve batıda Büyük Okyanusa kadar uzanan 17 milyon km2 alana sahip ve başkenti Moskova olan büyük bir ülkedir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

I- Petrol
II- Doğalgaz
III- Metal
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Rusya üretiminin üçte birlik kısmını oluşturmaktadır?

I, II, III

I, II

I, III

II, III

Yalnız III

Açıklama:

Rusya, Dünya Bankası istatistiklerine göre 2017 yılı itibarıyla yaklaşık 145 milyon olan nüfusu ve 1,5 trilyon ABD dolarlık GSYH değeriyle, dünyanın en büyük 11’inci ekonomisidir. Rusya üretiminin 1/3’lük kısmını petrol, doğalgaz ve bunların türevleriyle metal sanayi oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdaki devletlerden hangisi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyelerinden birisi değildir?

Almanya

Fransa

Çin Halk Cumhuriyeti

ABD

Rusya Federasyonu

Açıklama:

Rusya, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Fransa ve Çin Halk Cumhuriyeti ile birlikte 5 daimi üyesinden birisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Dünya kanıtlanmış petrol rezervleri açısından birinci sırada yer alan ülke hangisidir?

Venezuela

Suudi Arabistan

İran

Rusya

Libya

Açıklama:

Petrol rezervleri açısından Venezuela birinci sıradadır. Onu Suudi Arabistan ve İran izler

Doğru Cevap: A

Soru 45

I- ABD
II- Rusya
III- Suudi Arabistan
Yukarıdaki ülkelerin Dünya petrol üretimindeki en fazla pay sahibi olandan en az pay sahibi olana doğru sıralaması aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I, II, III

I, III, II

II, I, III

II, III, I

III, II, I

Açıklama:

Dünya petrol üretiminde ABD %14,5’lik payla birinci sıradadır. Bu ülkeyi %13,9 ile Rusya ve %13,6 payla Suudi Arabistan izlerler.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Dünya kanıtlanmış doğalgaz rezervleri açısından birinci sırada yer alan ülke hangisidir?

Rusya

İran

Katar

Suudi Arabistan

Nijerya

Açıklama:

Rusya Federasyonu %24,9 pay ve 50,5 trilyon m3 kanıtlanmış doğalgaz rezervi ile en yüksek kanıtlanmış doğalgaz rezervine sahip ülkedir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Rusya Federasyonu Dünya kömür rezervlerinin yüzde kaçına sahiptir?

%15,2

%12,8

%9,6

%3,5

%1,1

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdaki ülkelerden hangisi dünya bor rezervlerine bakıldığında Rusya Federasyonundan daha fazla rezerve sahiptir?

Türkiye

Venezuela

Suudi Arabistan

İran

Avustralya

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdaki bölgelerden hangisine Rusya 2017 verilerine göre en fazla petrol ihracatını yapmaktadır?

Avrupa

Asya

Kuzey Amerika

Afrika

Orta Doğu

Açıklama:

2017 yılında Rus petrolünün %61 gibi çok önemli bir kısmı Avrupa’ya gerçekleşmiştir ki bunda da en önemli pay AB üyesi ülkelerinindir. Avrupa’dan sonra en çok ihracat yapılan bölge, içinde Çin’in de bulunduğu Asya kıtasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Dünyanın en çok doğalgaz ithalatını gerçekleştiren ülke hangisidir?

Almanya

Çin

ABD

İtalya

Türkiye

Açıklama:

Dünyanın en çok gaz ithalatını gerçekleştiren ülkesi Rusya’ya da olan yakınlığı sayesinde %11.1 pay ile Almanya’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Dünyada enerji ihtiyacının en yüksek olduğu bölge neresidir?

Afrika

Avrasya

Kuzey Amerika

Güney Amerika

Okyanusya

Açıklama:

Avrupa ve Asya kıtasını kapsayan Avrasya Bölgesi, dünyada üretim ve tüketimin en yoğun olduğu bölgedir. Dolayısıyla Avrasya Bölgesi, enerji ihtiyacının en yüksek olduğu bölge olarak dünya enerji piyasasındaki yerini daima korumaktadır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Dünya Bankası verilerine göre 2017 yılında Rusya dünyanın en büyük kaçıncı ekonomisidir?

11.

14.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi 1991 öncesinde SSCB’ye üye olan ülkelerden birisi değildir?

Moldova

Ukrayna

Romanya

Litvanya

Gürcistan

Açıklama:

1991 yılında dağılan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ne (SSCB) üye 15 ülke şunlardı: Rusya, Estonya, Letonya, Litvanya, Beyaz Rusya, Moldova, Ukrayna, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Rusya Federasyonu’nun sınırları aşağıdaki bölgelerden hangisine dek uzanmaz?

Avrupa

Kuzey Buz Denizi

Orta Asya Ülkeleri

Büyük Okyanus

Atlas Okyanusu

Açıklama:

Rusya Federasyonu (Rusya), yaklaşık 145 milyonluk nüfusu ve batıda Avrupa ülkeleri, kuzeyde Kuzey Buz Denizi, güneyde Orta Asya ülkeleri ve batıda [doğuda] Büyük Okyanusa kadar uzanan 17 milyon km2 alana sahip ve başkenti Moskova olan büyük bir ülkedir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

2017 yılı itibariyle petrol ve doğalgazın Rusya’nın toplam ihracatı içindeki payı yüzde kaçtır?

Açıklama:

2017 yılı itibarıyla Rusya’nın toplam ihracatı 353 milyar ABD dolarıdır. Bunun içinde en büyük pay da yaklaşık 155 milyar ABD doları tutarla petrol ve doğalgaza aittir. Bu da yaklaşık olarak yüzde 44 oranına tekabül etmektedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 56

2018 yılı OPEC verilerine göre Rusya kanıtlanmış petrol rezervlerine göre dünyada kaçıncı sıradadır?

Açıklama:

2018 yılı OPEC verilerine göre Rusya kanıtlanmış petrol rezervlerine göre Birleşik Arap Emirlikleri’nin ardından dünyada 7. sırada gelmektedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

2018 yılı OPEC verilerine göre Rusya petrol üretiminde dünyada kaçıncı sıradadır?

Açıklama:

2018 yılı OPEC verilerine göre Rusya petrol üretiminde dünyada ABD’nin ardından 2. sırada gelmektedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

2018 yılı itibariyle Doğu Avrupa ve Avrasya ülkelerinin petrol üretimi içerisinde Rusya’nın payı ne kadardır?

1/4

1/3

2/5

3/4

4/5

Açıklama:

2018 yılı itibariyle Doğu Avrupa ve Avrasya ülkelerinin payının %17,4 olduğu düşünülürse, bu bölgenin üretiminin yaklaşık %80’ini Rusya Federasyonu gerçekleştirmektedir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 59

2018 yılı itibariyle Dünya’daki toplam kanıtlanmış doğalgaz rezervleri içerisinde Rusya’nın payı ne kadardır?

1/10

1/7

1/4

1/3

2/3

Açıklama:

2018 yılı itibariyle Dünya’daki toplam kanıtlanmış doğalgaz rezervleri içerisinde Rusya’nın payı %24,9 yani yaklaşık ¼’tür. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

2018 yılı itibariyle Doğalgaz üretiminde Rusya dünyada kaçıncı sırada gelmektedir?

Açıklama:

2018 yılı itibariyle doğalgaz üretiminde Rusya %17,5 payı ile dünyada 2. sırada gelmektedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ne bağlı ülkelerden değildir?

Romanya

Moldova

Estonya

Azerbaycan

Litvanya

Açıklama:

Romanya SSCB'ye bağlı ülkeler arasında yer almamaktadır.
1991 yılında dağılan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ne (SSCB) üye 15 ülke şunlardı: Rusya, Estonya, Letonya, Litvanya, Beyaz Rusya, Moldova, Ukrayna, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Dünyanın en büyük ekonomisine sahip ülkeleri arasında gösterilen Rusya'nın öncül enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Kömür

Petrol

Maden yatakları

Altın

Gümüş

Açıklama:

Rusya sahip olduğu çok çeşitli coğrafik yapıdaki topraklarında başta petrol ve doğalgaz olmak üzere zengin kömür, altın, gümüş, elmas, demir, alüminyum, bakır maden yataklarına sahiptir. Bu kaynaklara sahip olması dolayısıyla Rusya dünyanın önemli ham madde ihracatçılarından birisidir.
Rusya, Dünya Bankası istatistiklerine göre 2017 yılı itibarıyla yaklaşık 145 milyon olan nüfusu ve 1,5 trilyon ABD dolarlık GSYH değeriyle, dünyanın en büyük 11’inci ekonomisidir. Rusya üretiminin 1/3’lük kısmını petrol, doğalgaz ve bunların türevleriyle metal sanayi oluşturmaktadır. Bu veriler çerçevesinde Rusya’nın 2017 yılı kişi başına GSYH değeri ise 10.923 ABD doları düzeyindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Dünyanın en çok petrol üreten ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Venezuela

Rusya

ABD

Azerbaycan

Irak

Açıklama:

ABD petrol üretiminde ilk sıradadır. Rusya Federasyonu ise dünyanın en çok üreten 2. ülkesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Şeyl petrolü'nün (oil shale) tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Doğu Ülkelerinde çıkarılan yoğun kıvamlı petroldür.

Yüksek sülfürlü ağır petroldür.

Hafif ve tatlı olarak tanımlanan petrol grubudur.

Isıtıldığında petrol ve gazın ortaya çıktığı bir tür kayaçtır.

Sadece okyanustan çıkarılan petrol grubu için kullanılan bir tanımdır.

Açıklama:

Bitümlü şeyl olarak da ifade edilen şeyl petrolü (oil shale), ısıtıldığında petrol ve gazın ortaya çıktığı bir tür kayaçtır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Dünya doğalgaz ihracatında en yüksek ihracat gerçekleştiren ülke aşağıdakilerden hangisidir?

ABD

Türkiye

Kanada

Katar

Rusya Federasyonu

Açıklama:

Dünya doğalgaz ihracatında en yüksek ihracat gerçekleştiren ülke Rusya Federasyonu’dur.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Rusya Federasyonu'nun ikili ilişkilerde uyguladığı enerji politikaları arasında yer almaz?

Türkmenistan’la uzun vadeli doğalgaz alım anlaşması yapılması

Almanya ile yapılan nükleer santral inşa anlaşması

Türkiye’de nükleer enerji santrali ve yeni boru hatları tesis etme süreci

İran’la ortak petrol ve doğalgaz arama anlaşmaları

Irak’a yönelik büyük meblağlı yatırımlar

Açıklama:

Rusya enerji şirketleri aracılığı ile Avrasya Bölgesinde enerji yatırımları gerçekleştirmekte, enerji ihalelerine girmekte ve böylece söz konusu ülkelerle ikili ilişkileri güçlendirerek baskı ve etki gücünü artırma stratejisi de izlemektedir. Bu faaliyetlere şu girişimler örnek olarak verilebilir: • Almanya’ya yönelik yeni projeler gerçekleştirmesi (Kuzey Akım Boru Hattı) • Türkmenistan’la uzun vadeli doğalgaz alım anlaşması yapılması, • Türkiye’de nükleer enerji santrali ve yeni boru hatları tesis etme süreci, • Irak’a yönelik büyük meblağlı yatırımlar, • İran’la ortak petrol ve doğalgaz arama anlaşmaları, nükleer yakıt ticareti, nükleer santral inşa anlaşması, Rus şirketlerinin İran’ın muhtelif yerlerinde yapmış olduğu enerji yatırım anlaşmaları.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Rusya Federasyonu’nun dünyada en büyük ilk 20 enerji firması arasına giren firmalardan değildir?

Chevron

Gazprom

Rosneft

Lukoil

Surgutneft

Açıklama:

Rusya Federasyonu’nun Gazprom, Rosneft, Lukoil ve Surgutneft firmaları dünyada en büyük ilk 20 enerji firması içerisinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Rus enerji politikasının temel amaçları arasında yer almaz?

İstikrarlı ekonomik büyüme

Küresel piyasada güçlü olma

Bölgenin yalnızca dış enerjiden bağımsız hâle gelmesini sağlama

Doğal enerji rezervlerini iyi bir biçimde kullanma

Enerji sektörünün potansiyelinin en etkili şekilde kullanımını sağlama

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 69

Türkiye - SSCB ticari ilişkileri ile ilgili ilk resmî ticari anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Ticari ve Ekonomik İşbirliğine Dair Anlaşma

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına ilişkin Anlaşma

Türkiye-Rusya Federasyonu Hükûmetlerarası Karma Ekonomik Komisyon Protokoller

Ticaret ve Seyrisefain Anlaşması

Açıklama:

8 Ekim 1937 tarihinde imzalanan “Ticaret ve Seyrisefain Anlaşması” Türkiye - SSCB ticari ilişkileri ile ilgili ilk resmî ticari anlaşmadır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Türkiye ile Rusya arasında doğalgaz iletimini sağlayan iki önemli hat aşağıdakilerden hangisidir?

Bakü-Tiflis-Erzurum Doğalgaz Boru Hattı ve Türk Akım Gaz Boru Hattı

Rusya - Türkiye Doğalgaz Boru Hattı (Batı Hattı) ve Bakü-Tiflis-Erzurum Doğalgaz Boru Hattı

Mavi Akım Gaz Boru Hattı ve Doğu Anadolu Doğalgaz Ana İletim Hattı

Rusya - Türkiye Doğalgaz Boru Hattı (Batı Hattı) ve Mavi Akım Gaz Boru Hattı

Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı ve Mavi Akım Gaz Boru Hattı

Açıklama:

Türkiye ile Rusya arasında doğalgaz iletimini sağlayan iki önemli hat söz konusudur: “Rusya - Türkiye Doğalgaz Boru Hattı (Batı Hattı)” ile “Mavi Akım Gaz Boru Hattı”.

Doğru Cevap: D

Orta Asya ve Kafkaslarda Siyaset - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler