⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
8. Dönem İLT402U

Küreselleşme ve Kültürlerarası İletişim

Toplam 792 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Küreselleşme ve Kültürlerarası İletişim - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, kültür sözcüğünün günümüzdeki anlamını en iyi yansıtan ifadedir?

Seçenekler

A
Toprağı ekip biçme.
B
Hayvan yetiştirme.
C
Bütün bir yaşama biçimi.
D
Bütünsel bir yaşam şekli.
E
Yaşam türlerinin bütünü.
Açıklama:
Kültür sözcüğü, Latince kökenli olup Türkçeye Fransızcadan gelmiştir. Latincede “cultura” sözcüğü, “toprağı ekip biçme” ve “hayvan yetiştirme” anlamına gelmekteydi. 17. yüzyılın sonuna doğru halkın “bütün bir yaşama biçimi” şeklinde Almanca ve İngilizceden Batı dillerine girmiştir. 18. yüzyıla gelindiğinde ise antropolojideki gelişmeler sonucu “bütünsel bir yaşam şekli” anlamını kazanmıştır.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangileri, kültür kavramının temel bileşenleridir?
I - Standardize olmuş sosyal davranışlar.
II - Ortak bir ahlak anlayışı.
III - Toplumun bütününde aynı olan inançlar.
IV - Kültür grubunun ürettiği materyaller.

Seçenekler

A
I ve III.
B
III ve IV.
C
I ve IV.
D
I, II ve III.
E
II, III ve IV.
Açıklama:
Kültür kısa anlamıyla bile birçok şeyler düşündürür. Sözcük, temel iki noktayı içermektedir. Bunlardan birincisi standardize olmuş sosyal davranışlar (davranışlar, duygular, hareket biçimleri vb.), ikincisi ise grubun ürettiği materyallerdir (sanat, mimari vb.) (Dönmezer, 1994).

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, antropolojik açıdan kültür kavramının karşılığında kullanılan temel kavramlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kültür, bir toplumun ya da bütün toplumların birikimli uygarlığıdır.
B
Kültür belli bir toplumun kendisidir.
C
Kültür, bir dizi sosyal süreçlerin bileşkesidir.
D
Kültür, bir insan ve toplum kuramıdır.
E
Kültür, etkileşimlere yön veren senaryo ve rollerin işleyişinin daha iyi anlaşılmasına yardım eden bir kavramdır.
Açıklama:
'Kültür, etkileşimlere yön veren senaryo ve rollerin işleyişinin daha iyi anlaşılmasına yardım eden bir kavramdır.' ifadesi, kültür kavramının etimolojik açıdan sosyolojideki kullanımıdır.

Soru 4

Kültürün oluşumunda rol oynayan faktörlerden hangisi, hem bir toplumun kültürü tarafından oluşturulur, hem de o toplumun kültürünü oluşturur?

Seçenekler

A
Ekoloji ve fiziksel çevre.
B
Aile.
C
Din.
D
Eğitim.
E
Politik sistem.
Açıklama:
Diğer sosyal sistemler gibi bir toplumun politik sistemi hem kültürü oluşturur hem de o toplumun kültürü tarafından oluşturulur. Eğer politik sistem tarihsel sürecin ve kültürün oluşmasıyla birlikte ortaya çıkan bir sistemse genelde yerel kültürle uyumlu olabilmekte ayakta kalıp büyüyebilmektedir. Dışarıdan politik sistemlerin empoze edilmesi ise yerel kültürle uyumlu olamamakta ve uzun dönemde yerini yerel kültürle uyum- lu sistemlere bırakmak zorunda kalmaktadır. Politik sistemin demokratik ya da baskıcı bir yapıya sahip olmasının da insanlar ve dolayısıyla kültür üzerinde etkisi vardır. Demokratik politik sistemlerde insanlar gücün ve sorumluluğun paylaşılmasına normal bakarken baskıcı sistemlerde durum daha farklı şekillerde gelişebilecektir.

Soru 5

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, kültürün işlevlerinden biridir?

Seçenekler

A
Kültür, birey, grup ya da toplumlara yaşam için gerekli davranış kalıplarını sunar.
B
Kültür, sosyal yapının bir kopyasını verir.
C
Kültür öğrenilmiş davranışlardan oluşur.
D
Kültür toplum değerlerini bir bütün haline getirir ve bunları sistematik bir biçimde taşır.
E
Kültür duygu yüklüdür.
Açıklama:
Kültürün birey, grup ya da toplumlara yaşam için gerekli davranış kalıplarını sunması kültürün işlevleri arasında yer alır. Diğer seçenekler ise kültürün özelliklerindendir.

Soru 6

Genel kültür ve alt kültür kavramlarını ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genel kültür, küresel olup iyiyi ve doğruyu ayırt etmenin kültürüdür.
B
Yaygınlık derecesine göre toplumun ya da bölgenin her yerinde geçerli üst sistem, genel kültürdür.
C
Alt kültür, genel kültürü baskıladığı, yaygınlık kazanıp genel kültür haline dönüşmelerine izin verilmeyen kültürlerdir.
D
Alt kültürler birbirleriyle etkileşimde bulunup bir çok alt kültüre sahip olabilirken genel kültür, alt kültürlerden bağımsız ayrı bir noktada durur.
E
Genel kültür, bir toplumun kültürünün gözlemlenebilen, dokunulabilen boyutlarıyken alt kültür toplumdaki düşünsel, gözle görülmeyen kültürel boyutlarıdır.
Açıklama:
Kültürün yaygınlık derecesine göre kültürü genel ve alt kültür olarak ikiye ayırmak mümkündür. Herhangi bir toplumun genel kültürü, üst bir sistem olarak, çok sayıda alt sistemlerden meydana gelmiştir (Eroğlu, 1996).

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi bir maddi kültür öğesi olabilir?

Seçenekler

A
Yaya öncelikli trafik yasaları.
B
Kına gecesi.
C
Künefe.
D
Bazı Arap ülkelerindeki burka/abaya zorunluluğu.
E
Kıbrıs lehçesi.
Açıklama:
Bir toplumun teknolojisi, eserleri, aletleri maddi kültür öğeleridir. Maddi kültür, insan eliyle yapılan alet ve eserleri ve el emeğinin ham maddeyi belirli bir biçimde işlemesiyle ona şekil vermesiyle oluşur (Özkalp, 1995). Başka bir deyişle, sanat yapıtları, mimarisi, ev biçimleri ve benzerleri toplumun maddi kültürünü oluşturur (Köse ve diğerleri, 2001).
Toplumda yerleşik olan inançlar, konuşulan dil, hukuk, din, ahlak anlayışı, doğum olayından evlilik ve cenaze törenlerine kadar her alanda oluşan gelenek ve görenekler, çocuk yetiştirme biçimleri toplumun manevi kültürünü oluşturur (Fındıkçı, 1996).

Soru 8

Karşı kültür ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Genel kültüre karşı yapılan saldırı ve çatışmalara karşı gelir.
B
Genel kültürün veya görüş olarak ters düşülen kültürel öğelerin kısmen reddedilmesi ancak temel kültürün çoğunlukla kabul edilmesidir.
C
Genel kültür unsurlarını bilmeyen kişilerin oluşturduğu bir gruptur.
D
Tek gerçek kültürün kendi kültürleri olduğuna inanan insanların kültürüdür.
E
Yerleşik aile, okul, politika gibi unsurlara veya temel kültürün tümüne karşı çatışan oluşmalardır.
Açıklama:
Toplumda, sosyoekonomik ve politik anlamda yerleşmiş olan ve aile, okul ve diğer örgütler, özellikle de kitle haberleşme araçlarıyla naklonulan bütün genel kültürü reddetmek isteyenlerin, değişik alanlarda meydana getirmeye çalıştıkları kapsamlara karşı kültür denilmektedir (Köse ve diğerleri, 2001).
Karşı kültürünü oluşturmak isteyenler, temel ya da genel kültürü bilmektedirler. Ancak, bu temel kültürün bazı unsurlarını ya da tümünü zayı atmak ve yıkmak için bunun karşısında yapay bir kültür oluşturmak istemektedirler. Bu bakımdan, bir toplumda hoşgörü sınırlarını aşan, toplum norm ve değerleriyle çatışan, sosyoekonomik ve politik düzenin karşısında olan oluşmalar karşı kültürü oluştururlar (Eroğlu, 1996).

Soru 9

Fikirlerin, bilginin ve düşüncelerin aktarılmasını ve yorumlanmasını sağlayan en önemli kültürel araç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Din.
B
Dil.
C
Değerler.
D
Örf ve adetler.
E
Ahlak kuralları.
Açıklama:
Mutlu (1999) dilin, ait olduğu toplumun kültürel özelliklerini yansıtan en önemli unsur olduğunu ifade etmiştir. Czinkota et al. (1996), dilin kültürün bir aynası olduğunu söylemişlerdir. Hodgetts ve Luthans (1997), ise dilin bilgi fikir ve düşüncelerin aktarılması ve yorumlanmasında kullanılan en önemli araçlardan biri olması nedeniyle kültürün önemli bir parçası olduğunu belirtmişlerdir. Dil insanlar arasında iletişim kurmada en önemli araç olarak görev yapmaktadır (Mendenhall et al. 1995).

Soru 10

Kültürel yeterlik sürecinin en üst (pozitif) basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültürel yeterlik.
B
Kültürel ön yeterlik.
C
Kültürel yetkinlik.
D
Üst kültür.
E
Kültürel yetenek.
Açıklama:
Kültürel Yeterlik Sürecindeki Basamaklar:
Kültürel Yıkıcılık: Asimilasyona zorlama, boyun eğdirme, hak ve ayrıcalıklar sadece egemen gruplar için.
Kültürel Yetersizlik: Irkçılık, kalıplaşmış yargıları devam ettirmek, adil olmayan işe alım uygulamaları.
Kültürel Körlük: Farklılıklar göz ardı edilir, herkes aynıymış gibi davranılır, sadece baskın grupların ihtiyaçları karşılanır.
Kültürel Ön yeterlik: Kültürel konuları keşfeder, kendini adar, örgütün ve bireylerin ihtiyaçlarını değerlendirir.
Kültürel Yeterlik: Bireysel ve kültürel farklılıkları fark eder, farklı gruplardan tavsiye alır, kültürel önyargısı olmayan çalışanları işe alır.
Kültürel Yetkinlik: Kültürel ihtiyaçlar üzerine şekillenen hizmetleri geliştirmek için değişiklikler uygular, araştırma yapar ve öğretir.

Soru 11

Aşağıdaki hangi ifade kültür tanımına uygun değildir?

Seçenekler

A
Kültür kişinin genlerinden kaynaklanır.
B
Kültür zihinsel bir programlamadır.
C
Kültür toplumsal olayların bütünüdür.
D
Kültür maddi ve manevi tüm yaşam dinamiklerini kapsar.
E
Kültür toplum üyelerince paylaşılan anlamların bütünüdür.
Açıklama:
Genler kültürü belirlemede önemli rol oynamaz ve kültür tanımı için uygun bir kavram değildir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi kültürün bir özelliği değildir?

Seçenekler

A
Kültür sabittir.
B
Kültür öğrenilir.
C
Kültür toplulukçudur.
D
Kültür duygu yüklüdür.
E
Kültür irrasyoneldir.
Açıklama:
Kültür onu oluşturan faktörler gereği değişmeye mahkumdur. Bu nedenle kültürün özelliği değişmektir. Sabitlik kültürün varlığına aykırıdır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi kültürün işlevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Doğal yaşam şartlarını korur.
B
Toplumsal değerleri yaşatır.
C
Ulusları birbirinden ayırır.
D
Doğal çevreyi yeniden şekillendirir.
E
Gruplara özgün kimlik sağlar.
Açıklama:
Doğayı insan ihtiyaçlarına göre şekillendiren kültür doğal yaşam şartlarını değiştirir, korumaz.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi maddi unsura yer verilmemiş olan manevi kültüre bir örnektir?

Seçenekler

A
Bir mekana sağ ayakla girmek
B
Kına yakmak
C
Kurşun dökmek
D
Topaç çevirmek
E
Şehit evine bayrak asmak
Açıklama:
Maddi bir araç olmaksızın gerçekleşen tutum manevi kültüre örnek olan sağ ayak ile mekana girmektir.

Soru 15

Kültürü oluşturan faktörlerden hangisi karşı kültür oluşumunu desteklemez?

Seçenekler

A
Yasalar
B
Değerler
C
Normlar
D
Dil
E
Tutumlar
Açıklama:
Ulus kültür ve kimliğini bilerek isteyerek koruyan yasalar karşı kültür oluşumuna izin vermemekle yükümlüdür.

Soru 16

Kültürü oluşturan faktörlerden yasa ve örfü birbirinden farklı kılan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bilerek yaratılır, uygulanır.
B
Uyulması zorunludur.
C
Aykırı hareket edenleri cezalandırır.
D
Yaşama yöntemlerini düzenler.
E
Örgütlenmiş kurallardır.
Açıklama:
Örf bilerek yaratılmaz ancak yasalar bilerek oluşturulur ve uygulanır. Diğer şıklardaki özellikler örf ve yasalar için ortak özelliklerdir.

Soru 17

Gelişmiş ülkelerin az gelişmiş diğer kültürleri özellikle iletişim araçlarıyla etkilemesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kültür emperyalizmi
B
Kültür yayılımı
C
Kültür şoku
D
Kültürleşme
E
Kültürlenme
Açıklama:
Kültür emperyalizmi kitle araçlarıyla az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkeler tarafından etkilenmesine denir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi kültürel çeşitliliğin belirgin göstergesidir?

Seçenekler

A
Cinsiyet
B
Hareket kabiliyeti
C
Eğitim seviyesi
D
Yaş
E
Eğitim alıp almama
Açıklama:
Cinsiyet kültürel çeşitliliğin belirgin göstergesidir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi batı kültürünün bir özelliğidir?

Seçenekler

A
Güçlü tedbirler
B
Bekle ve gör
C
Doğayla denge
D
Farklılıkları fark etmek
E
Nazik yaklaşım
Açıklama:
Güçlü tedbirler almak batı kültürünün önemli bir özelliğidir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi kültürel yeterliğe sahip olmak için gerekli değildir?

Seçenekler

A
Yetenek
B
Farkındalık
C
Bilgi
D
Beceri
E
Kültürel karşılaşma
Açıklama:
Yetenek kültürel yeterlik için gerekli değildir. Farkındalık, bilgi, beceri, kütürel karşılaşma ve de yabancı dil yeteneğin yerini tutar.

Soru 21

Cumhuriyet döneminde başlatılan dilin sadeleştirilmesi çalışmaları sırasında kültür kavramının karşılığı olarak önerilen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hars
B
Tehzip
C
Ekin
D
Ferheng
E
Cultura
Açıklama:
Kültür kavramının karşılığı olarak Ziya Gökalp tarafından önerilen hars ve tezhip Arapça kökenli sözcüklerdir. Ferheng, kültür kavramı için İranlıların kendi dillerinde kullanmış oldukları sözcük, cultura ise kültür kavramının kökenine inildiğinde karşılaşılan Latince tarım anlamına gelen sözcüktür. Ekin sözcüğü, zaman içinde dile tam olarak yerleşememiş olsa da Cumhuriyet döneminde başlatılan dilin sadeleştirilmesi çalışmaları sırasında kültür kavramının karşılığı olarak önerilmiştir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 22

Kültür, bir yönüyle standardize olmuş sosyal davranışlar, diğer yönüyle bir sosyal grubun ürettiği materyalleri kapsar. Buna göre, aşağıdaki örneklerden hangisi kültürel materyaller arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Konuşma biçimleri
B
Saygı göstergeleri
C
Dini ritüeller
D
İbadethaneler
E
Yemek alışkanlıkları
Açıklama:
Konuşma biçimleri, saygı göstergeleri, dini ritüeller ve yemek alışkanlıkları gibi örnekler kültürel sosyal davranışlar arasında sayılabilir. İbadethaneler gibi mimari eserler ise kültürel materyallere örnek verilebilir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 23

Sert iklimlerde yaşayan insanların daha girişken, çalışkan, güçlü ve dirençli bir yapıya sahip olmaları, kültürü oluşturan unsurların hangisiyle ilişkilidir?

Seçenekler

A
Fiziksel çevre
B
Politik sistem
C
Aile
D
Din
E
Dil
Açıklama:
İklim, kültürü oluşturan unsurlardan fiziksel çevre ile ilişkilidir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 24

Kültürün özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kültür öğrenilir.
B
Kültür görelidir.
C
Kültür irrasyoneldir.
D
Kültür semboliktir.
E
Kültür değişmez.
Açıklama:
Kültür öğrenilir, görelidir, irrasyoneldir, semboliktir ve zaman içerisinde değişebilir. Kültür değişmez ifadesi yanlıştır. Dolayısıyla doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 25

“Kültür, yaygınlık derecesine göre ... ve ... kültür olarak ikiye ayrılabilir.” cümlesinde boş bırakılan yere gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
maddi - manevi
B
genel - alt
C
temel - karşı
D
soyut - somut
E
hakim - özgün
Açıklama:
Kültür, yaygınlık derecesine göre genel ve alt kültür olarak ikiye ayrılabilir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 26

Bir topluluğu manevi kültür öğeleri üzerinden etkilemeyi amaçlayan bir iletişimci olsaydınız, mesajlarınızda o topluluğa ait olan hangi kültür unsurlarını kullanmanız uygun olurdu?

Seçenekler

A
Geliştirdikleri teknoloji
B
Sanat eserleri
C
Gelenek ve görenekleri
D
El emeği ürünleri
E
Mimari yapıları
Açıklama:
Toplumda yerleşik olan inançlar, konuşulan dil, hukuk, din, ahlak anlayışı, gelenek ve görenekler gibi kültür unsurları toplumun manevi kültür öğelerini oluşturur. Bir topluluğu manevi kültür öğeleri üzerinden etkilemeyi amaçlayan bir iletişimcinin de mesajlarında bu unsurlardan biri olan gelenek ve görenekleri kullanması uygun olacaktır. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 27

Bazı toplumların misafirperver, bazılarının çalışkan ya da planlı olmaları gibi örnekler kültürü oluşturan faktörlerin hangisiyle ilişkilendirilebilir?

Seçenekler

A
Değerler
B
Normlar
C
Simgeler
D
Tutumlar
E
Yasalar
Açıklama:
Değerler bireylerin düşünce, tutum ve davranışlarında birer standart ya da ölçüttür. Kişileri, grupları ve toplumları birbirinden ayırır; toplumu oluşturan bireyler tarafından içselleştirilir ve paylaşılır. Bu tanım ve açıklamalar doğrultusunda, toplumların misafirperver, çalışkan ya da planlı olması gibi örnekler kültürü oluşturan faktörlerden “değerler” ile ilişkilidir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 28

Değişim programı ile yurt dışına çıkan bir öğrencinin, gittiği ülkedeki yaşam ve toplum koşullarına uyum sağlayamaması kültürle ilgili temel kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?

Seçenekler

A
Kültürlenme
B
Kültürleşme
C
Kültür şoku
D
Kültürel yayılma
E
Kültür emperyalizmi
Açıklama:
Kendi kültüründen ayrılarak başka bir kültüre geçen kişilerin bu yeni kültürel ortama maruz kalmaları sonucu yaşadıkları uyumsuzluk ve bunalım durumuna kültür şoku denir. Soruda verilen örnek durum da kültür şoku kavramıyla açıklanabilir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 29

I - Kültürel yetersizlik
II - Kültürel yıkıcılık
III - Kültürel körlük
IV - Kültürel yetkinlik
Yukarıda kültürel yeterlik sürecinin basamakları verilmiştir. Bu basamakların olumsuzdan olumluya doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
I - II - III - IV
B
II - I - III - IV
C
II - IV - I - III
D
III - I - IV - II
E
I - III - II - IV
Açıklama:
Kültürel yeterlik sürecinin basamakları olumsuzdan olumluya doğru; kültürel yıkıcılık, yetersizlik, körlük, ön yeterlik, yeterlik ve yetkinlik şeklinde sırlanır. Buna göre, soruda verilen basamaklar II - I - III - IV şeklinde doğru sıralanabilir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 30

Kadınların zor koşullara karşı dayanıksız olduğunu düşünen ve kurumunun insan kaynaklarını buna göre yönlendiren bir yöneticinin kültürel yeterlik sürecinin hangi basamağında olduğu söylenebilir?

Seçenekler

A
Kültürel yıkıcılık
B
Kültürel körlük
C
Kültürel ön yeterlik
D
Kültürel yetersizlik
E
Kültürel yetkinlik
Açıklama:
Irkçılık, ayrımcılık, kalıplaşmış yargıları devam ettirmek, adil olmayan işe alım uygulamaları gibi örnek durumlar kültürel yetersizliğe işaret etmektedir. Soruda verilen örnek durum da kültürel yetersizlik ile açıklanabilir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 31

Kültür sözcüğüne “insan zekasının oluşumunu ve gelişimini belirleyen” bir terim olarak yeni bir anlam kazandıran kişi kimdir?

Seçenekler

A
Herder
B
Voltaire
C
Edward Tylor
D
Malinowski
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
“ … Voltaire, Fransız İhtilali öncesinde kültür sözcüğüne “insan zekasının oluşumunu ve gelişimini belirleyen” bir terim olarak yeni bir anlam kazandırmıştır
Voltaire

Soru 32

Antropolojik açıdan, kültür kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Bir toplumun ya da bütün toplumların birikimli uygarlığıdır
B
Belli bir toplumun kendisidir
C
Belli bir ırkın ortak genetik özellikleridir
D
Bir dizi sosyal süreçlerin bileşkesidir
E
Bir insan ve toplum kuramıdır
Açıklama:
“ Kültür, antropoloji dilinde ve eserlerinde şu temel kavramlar karşılığında kullanılan soyut bir sözcüktür (Güvenç, 1996); • Kültür, bir toplumun ya da bütün toplumların birikimli uygarlığıdır. • Kültür belli bir toplumun kendisidir. • Kültür, bir dizi sosyal süreçlerin bileşkesidir. • Kültür, bir insan ve toplum kuramıdır…”
Belli bir ırkın ortak genetik özellikleridir

Soru 33

“Tayeb’e göre kültürün oluşumda rol oynayan faktörler ve kurumlar; ekoloji ve fiziksel çevre, aile, din, …………… ve politik sistem olarak değerlendirilmektedir.” İfadesinde boşluğa gelecek ifade aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Seçenekler

A
Eğitim
B
Irk
C
Sağlık
D
Milliyet
E
Dil
Açıklama:
“ Kültürün oluşumda rol oynayan faktörler ve kurumlar; ekoloji ve fiziksel çevre, aile, din, eğitim ve politik sistem olarak değerlendirilmektedir. Bu faktörler Tayeb (1992) tarafından özetlenmiş ve aşağıda açıklanmıştı
Eğitim

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Öğrenilir
B
Görelidir
C
Toplulukçudur
D
Rasyoneldir
E
Değişir
Açıklama:
“ …Bir diğer sınıflama ise • Kültür öğrenilir. • Kültür görelidir. • Kültür toplulukçudur. • Kültür duygu yüklüdür. • Kültür irrasyoneldir. • Kültür tarihi ve süreklidir. • Kültür değişir
Rasyoneldir

Soru 35

“ …(1)Kültür birleştirici ve bütünleştirici bir etki sağlar. (2)Kültür, birey, grup ya da toplumlara yaşam için gerekli davranış kalıplarını sunar. (3)Kültür, toplumların ulusların, grupların birbirinden ayrışmasına engel olur.(4) Bir toplumda kültürün temel değerleri birey ve gruplara benimsetilerek toplumsal bütünlük ve uyum sağlanır.(5) Kültür bireye toplumsal bir kişilik yani bir kültürel kimlik kazandırır. ….” Cümlesinde numaralandırılmış ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Kültür, toplumları, ulusları, grupları birbirinden ayırır, onlara özgün bir kimlik kazandırır…
3

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi temel kültürü zayıflatmak ve yıkmak isteyenlerin oluşturduğu yapay bir kültürdür?

Seçenekler

A
Genel Kültür
B
Alt Kültür
C
Maddi Kültür
D
Manevi Kültür
E
Karşı Kültür
Açıklama:
Karşı kültürünü oluşturmak isteyenler, temel ya da genel kültürü bilmektedirler. Ancak, bu temel kültürün bazı unsurlarını ya da tümünü zayıflatmak ve yıkmak için bunun karşısında yapay bir kültür oluşturmak istemektedirler…

Soru 37

“Toplumun, kendi kültürel özelliklerini yeni kuşaklara sosyalleşme yoluyla aktarmasıdır.” ifadesi kültür ile ilgili hangi temel kavramın tanımıdır?

Seçenekler

A
Alt kültür
B
Kültürlenme
C
Kültürleşme
D
Kültürel yayılma
E
Kültür emperyalizmi
Açıklama:
“ Kültürlenme Toplumun, kendi kültürel özelliklerini yeni kuşaklara sosyalleşme yoluyla aktarmasıdır. Örnek: Türk toplumunda yetişen bir kişi Türk gibi düşünür, davranır ve giyinir
Kültürlenme

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi kültürel çeşitliliğin belirgin göstergelerindendir?

Seçenekler

A
Yaş
B
Eğitim alıp almadığı
C
Eğitim seviyesi
D
Etnik köken
E
Hareket kabiliyeti
Açıklama:
“ Kültürel çeşitliliğin belirgin ve daha az belirgin olan göstergeleri vardır. İnanç, etnik köken, ulusal köken, cinsiyet gibi birtakım özellikler kültürel çeşitliliğin belirgin göstergeleriyken yaş, eğitim, eğitim grubu, hareket kabiliyeti gibi özellikler ise kültürel çeşitliliğin daha az belirgin olan göstergeleri olarak adlandırılabilir
Etnik köken

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Doğu Kültürünün özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Doğayı kontrol et
B
Nezaketle karşıla
C
Bekle ve gör
D
İhtiyatlı düşün
E
Nazik yaklaşım
Açıklama:
Batı Kültürü-Doğu Kültürü karşılaştırması
Doğayı kontrol et

Soru 40

“Farklılıklar göz ardı edilir, herkes aynıymış gibi davranılır, sadece baskın grupların ihtiyaçları karşılanır.” İfadesi, kültürel yeterlik sürecindeki basamaklardan hangisinin tanımıdır?

Seçenekler

A
Kültürel yetersizlik
B
Kültürel yeterlik
C
Kültürel körlük
D
Kültürel önyeterlik
E
Kültürel yetkinlik
Açıklama:
“ Kültürel Körlük: Farklılıklar göz ardı edilir, herkes aynıymış gibi davranılır, sadece baskın grupların ihtiyaçları karşılanır.”
Kültürel Körlük

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Fransız İhtilali öncesinde kültür sözcüğüne “insan zekasının oluşumunu ve gelişimini belirleyen” bir terim olarak yeni bir anlam kazandırmıştır?

Seçenekler

A
E. Tylor
B
Voltaire
C
Herder
D
Z. Gökalp
E
Herskovits
Açıklama:
Voltaire, Fransız İhtilali öncesinde kültür sözcüğüne “insan zekasının oluşumunu ve gelişimini belirleyen” bir terim olarak yeni bir anlam kazandırmıştır.

Soru 42

Kültürün ünlü ve bugün de geçerli olan bir tanım olan; kültür, “etnografyadaki en geniş anlamında, bilgi, sanat, hukuk, ahlak, töre ve tüm diğer yetenek ve alışkanlıkları içeren karmaşık bütün”dür, kime aittir?

Seçenekler

A
Linton
B
Herskovits
C
Levi-Strauss
D
E. B. Taylor
E
E. T. Hall
Açıklama:
Sosyolojide kültür kavramı, etkileşimlere yön veren senaryo ve rollerin işleyişinin daha iyi anlaşılmasına yardım eden bir kavram olarak kullanılmaktadır. Kültür terimini bu anlamda ilk kez kullanan İngiliz Antropoloğu E. B. Taylor, kültürün ünlü ve bugün de geçerli olan bir tanımını yapmıştır; kültür, “etnografyadaki en geniş anlamında, bilgi, sanat, hukuk, ahlak, töre ve tüm diğer yetenek ve alışkanlıkları içeren karmaşık bütün”dür.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi toplumun temel kültür unsurlarını paylaşan fakat bunun dışında kendini diğer gruplardan ayıran değer, norm ve yaşam biçimleri olan grupları kapsar?

Seçenekler

A
Maddi kültür
B
Manevi kültür
C
Alt kültür
D
Genel kültür
E
Karşı kültür
Açıklama:
Alt kültürler bazı hâkim değerleri kapsarlar fakat kendilerine özgü yaşama şekilleri, değerleri vardır. Alt kültür toplumun temel kültür unsurlarını paylaşan fakat bunun dışında kendini diğer gruplardan ayıran değer, norm ve yaşam biçimleri olan grupları kapsar.

Soru 44

Bir toplumun teknolojisi, eserleri, aletleri aşağıdakilerden hangisine ait öğeleridir?

Seçenekler

A
Maddi kültür
B
Manevi kültür
C
Genel kültür
D
alt kültür
E
Karşı kültür
Açıklama:
Bir toplumun teknolojisi, eserleri, aletleri maddi kültür öğeleridir. Maddi kültür, insan eliyle yapılan alet ve eserleri ve el emeğinin ham maddeyi belirli bir biçimde işlemesiyle ona şekil vermesiyle oluşur. Başka bir deyişle, sanat yapıtları, mimarisi, ev biçimleri ve benzerleri toplumun maddi kültürünü oluşturur.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi kültürün en önemli parçası ve taşıyıcısıdır?

Seçenekler

A
Din
B
Dil
C
Değerler
D
Normlar
E
Simgeler
Açıklama:
Dil kültürün en önemli parçası ve taşıyıcısıdır. Dil, kültürün bütün unsurlarının, nesilden nesle aktarılmasına, kişiler arası iletişime ve sosyal ilişkilerinin düzenlenmesine aracılık etmektedir. Bu temel eleman, kültürün öğrenilmesine, manaların simgelenmesine yardımcı olur.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi kültürün ayrılmaz bir parçasıdır ve diğer kültür öğelerini de etkiler?

Seçenekler

A
Yasalar
B
Ahlak Kuralları
C
Örf ve Adetler
D
Normlar
E
Din
Açıklama:
Din kültürün ayrılmaz bir parçasıdır ve diğer kültür öğelerini de etkiler. Her kültür, onu oluşturan topluluğun inandığı dinin izlerini taşır. Bu bütün dinlerin özelliğidir Dil, ahlak kuralları, sanat, edebiyat, tarih vb. bütün kültür öğeleri dinden etkilenmiştir. Hepsinin içeriğinde inanılan dinin izleri vardır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi dıştan bir işaret ya da jesttir ve bir anlam ya da değeri temsil eder; çağrışım yolu ile duyguları hatırlatıp tahrik eder, böylece belirli fikirlere canlılık verir?

Seçenekler

A
Değerler
B
Simgeler
C
Normlar
D
Örf ve Adetler
E
Ahlak Kuralları
Açıklama:
Simge dıştan bir işaret ya da jesttir ve bir anlam ya da değeri temsil eder; çağrışım yolu ile duyguları hatırlatıp tahrik eder, böylece belirli fikirlere canlılık verir.
Simgesiz toplum yoktur ve dil de aslında sesler ve işaretlerden oluşan bir semboller sistemidir. Sosyal grupların birliği, semboller aracılığı ile belirtir. Mesela bayrak, aynı gruba mensup olanlar için birleştirici bir araçtır. Dinlerin yüzyıllar içinde birliklerini koruyabilmeleri çok geniş semboller sistemine dayanmaları sayesinde mümkün olmuştur.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi farklı kültürlerin karşılıklı etkileşime girmesi ile gerçekleşen kültür alışverişidir?

Seçenekler

A
Kültür emperyalizmi
B
Kültürel yayılma
C
Kültür şoku
D
Kültürlenme
E
Kültürleşme
Açıklama:
Kültürleşme: Farklı kültürlerin karşılıklı etkileşime girmesi ile gerçekleşen kültür alışverişidir. Kültürleşme süreci sonunda her iki birey ya da toplum yavaş ya da hızlı değişir.
Örnek: Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin kültürel etkileşime girmesi.

Soru 49

Yoğurdun Türklerden dünyaya yayılması aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Kültür emperyalizmi
B
Alt kültür
C
Kültürlenme
D
Kültürel yayılma
E
Kültürleşme
Açıklama:
Kültürel Yayılma: Bir kültürde ortaya çıkan maddi ya da manevi kültür öğesinin dünyadaki başka kültürlere yayılmasıdır. Örnek: Spagettinin İtalya’dan, ulusçuluk fikrinin Fransa’dan, tütün içmenin Kuzey Amerika Yerlilerinden, yoğurdun Türklerden
dünyaya yayılması gibi.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Batı Kültürüne ait bir özellik değildir?

Seçenekler

A
Bireyselleştir - farklılıkları farket
B
İyimserlik - daha iyi hale getir
C
Doğayı etki altına almak - kontrolü ele al
D
Aktivizm (eylemcilik) - bir şeyler yap
E
Standartlaştırma - benzer olana aynı davranma
Açıklama:
• Batı Kültürü:
- İyimserlik - daha iyi hale getir
- Doğayı etki altına almak - kontrolü ele al
- Aktivizm (eylemcilik) - bir şeyler yap
- Dakiklik - sonradan daha erken
- Göreceli saldırganlık - güçlü = daha iyi
- Geleceğe uyum sağlama - planlama, yeni olan = daha iyidir
- Standartlaştırma - benzer olana aynı davranma
Bireyselleştir - farklılıkları farket Doğu Kültürüne ait bir özelliktir.

Soru 51

"Her yerde ve her toplumda belirli maddi gereksinmeleri gidermek amacıyla oluşturulmuş kaba ve incelmiş, işlenmiş bir tekniğin yanında insan ilişkilerini düzenleyen kurallar, gelenekler, fikirler ve kişisel düşünceler" olarak tanımlanabilecek olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültür
B
Sanat
C
Gelenek
D
Zanaat
E
Açıklama:
KÜLTÜR KAVRAMI
Her yerde ve her toplumda belirli maddi gereksinmeleri gidermek amacıyla oluş- turulmuş kaba ve incelmiş, işlenmiş bir tekniğin yanında insan ilişkilerini dü- zenleyen kurallar, gelenekler, fikirler ve kişisel düşünceler vardır. İşte bu ilişki ve sistemlerin toplamı Malinowski’ nin dediği gibi, insanın tabiata karşı fakat kendisi için yarattığı bir vasıtadan ibaret olan ve kültür adı verilen sosyal bir kurum ve olguyu meydana getirir (Erdoğan, 1994).
Doğru cevap a'dır.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi antropolojik bağlamda kültür kavramı için söylenemez?

Seçenekler

A
Kültür, bir toplumun ya da bütün toplumların birikimli uygarlığıdır.
B
Kültürün gelişiminde iklim ve çevrenin rolü yoktur.
C
Kültür belli bir toplumun kendisidir.
D
Kültür, bir dizi sosyal süreçlerin bileşkesidir.
E
Kültür, bir insan ve toplum kuramıdır.
Açıklama:
Kültür, antropoloji dilinde ve eserlerinde şu temel kavramlar karşılığında kullanı- lan soyut bir sözcüktür (Güvenç, 1996);
• Kültür, bir toplumun ya da bütün toplumların birikimli uygarlığıdır. • Kültür belli bir toplumun kendisidir.
• Kültür, bir dizi sosyal süreçlerin bileşkesidir.
• Kültür, bir insan ve toplum kuramıdır.
  • İklim ve çevrenin oluşturduğu fiziksel şartlar bir gruba ait kültürün gelişiminde önemli rol oynamaktadır.
Doğru cevap b'dir.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi kültürün oluşumda rol oynayan ana faktörler ve kurumlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Ekoloji ve fiziksel çevre
B
Aile
C
Yaş
D
Din
E
Eğitim
Açıklama:
Kültürün oluşumda rol oynayan faktörler ve kurumlar; ekoloji ve fiziksel çevre, aile, din, eğitim ve politik sistem olarak değerlendirilmektedir.
Doğru cevap c'dir.

Soru 54

Tanımları çok çeşitli olan kültür kavramı gözden geçirildiğinde, kültürün ortak özellikleri olarak görülebilecek bazı noktalar bulunabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kültür bir toplumu diğerinden ayırmak için bir tür “alâmeti farika (marka) dır.
B
Kültür toplum değerlerini bir bütün hâline getirir ve bunları sistematik bir biçimde taşır.
C
Kültür toplumun üyelerince paylaşılır.
D
Kültür rasyoneldir.
E
Kültür, dayanışmanın en önemli temellerinden birisidir.
Açıklama:
Kültür irrasyoneldir.
Doğru cevap d'dir.

Soru 55

Bir toplumun ya da ülkenin, her sosyal grubunda, her coğrafi bölgesinde geçerli olan, benimsenen ve yaşanan hakim unsurları olarak tanımlanabilecek kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Alt Kültür
B
Maddi Kültür
C
Manevi Kültür
D
Karşı Kültür
E
Genel kültür
Açıklama:
Genel kültür, bir toplumun ya da ülkenin, her sosyal grubunda, her coğrafi bölgesinde geçerli olan, benimsenen ve yaşanan hakim unsurlardan ibarettir. Başka bir deyişle genel kültür, toplumdaki bütün davran düzlemlerinde var olan kültürdür (Eroğlu, 1996: 109). Bir ülkenin ya da toplumun hakim inançları, değerleri, hareket tarzları ve yaptırımların türleri genel kültürü oluşturan parçalardır (Erdoğan, 1994).
Doğru cevap e'dir.

Soru 56

Toplumda, sosyoekonomik ve politik anlamda yerleşmiş olan ve aile, okul ve diğer örgütler, özellikle de kitle haberleşme araçlarıyla naklonulan bütün genel kültürü reddetmek isteyenlerin, değişik alanlarda meydana getirmeye çalıştıkları kapsamlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Karşı Kültür
B
Maddi Kültür
C
Manevi Kültür
D
Genel Kültür
E
Alt Kültür
Açıklama:
Karşı Kültür
Toplumda, sosyoekonomik ve politik anlamda yerleşmiş olan ve aile, okul ve diğer örgütler, özellikle de kitle haberleşme araçlarıyla naklonulan bütün genel kültürü reddetmek isteyenlerin, değişik alanlarda meydana getirmeye çalıştıkları kapsam- lara karşı kültür denilmektedir (Köse ve diğerleri, 2001).
Doğru cevap a'dır.

Soru 57

Toplumun temel kültür unsurlarını paylaşan fakat bunun dışında kendini diğer gruplardan ayıran değer, norm ve yaşam biçimleri olan grupları kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genel kültür
B
Alt kültür
C
Maddi kültür
D
Manevi kültür
E
Karşı kültür
Açıklama:
Alt kültür toplumun temel kültür unsurlarını paylaşan fakat bunun dışında kendini diğer gruplardan ayıran değer, norm ve yaşam biçimleri olan grupları kapsar.
Doğru cevap b'dir.

Soru 58

Toplumun, kendi kültürel özelliklerini yeni kuşaklara sosyalleşme yoluyla aktarması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültür Şoku
B
Kültürleşme
C
Kültürlenme
D
Kültürel Yayılma
E
Kültür Emperyalizmi
Açıklama:
Kültürlenme
Toplumun, kendi kültürel özelliklerini yeni kuşaklara sosyalleşme yoluyla aktarmasıdır. Örnek: Türk toplumunda yetişen bir kişi Türk gibi düşünür, davranır ve giyinir.
Doğru cevap c'dir.

Soru 59

Çok kültürlü ortamlarda kurumlar ve çalışanlarının etkin bir biçimde çalışabilmesini sağlayan birtakım tutum, beceri, davranış ve prensiplere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kültürel Yıkıcılık
B
Kültürel Yetkinlik
C
Kültürel Körlük
D
Kültürel yeterlik
E
Kültürel Yetersizlik
Açıklama:
Kültürel yeterlik, çok kültürlü ortamlarda kurumlar ve çalışanlarının etkin bir biçimde çalışabilmesini sağlayan birtakım tutum, beceri, davranış ve prensiplerdir.
Doğru cevap d'dir.

Soru 60

Gelişmiş ülkelerin az gelişmiş diğer kültürleri özellikle kitle iletişim araçlarıyla etkilemesi ve kendine benzetmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kültürel Yayılma
B
Kültür Şoku
C
Kültürleşme
D
Kültürlenme
E
Kültür emperyalizmi
Açıklama:
Kültür Emperyalizmi
Kültür emperyalizmi, gelişmiş ülkelerin az gelişmiş diğer kültürleri özellikle kitle iletişim araçlarıyla etkilemesi ve kendine benzetmesidir.
Doğru cevap e'dir.

Soru 61

Kendi dillerindeki “ferheng” sözcüğünü kültür yerine kullanan millet aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fransalılar
B
İranlılar
C
İngilizler
D
Türkler
E
Hintliler
Açıklama:
İranlılar kendi dillerindeki “ferheng” sözcüğünü kültür yerine kullanmışlardır.

Soru 62

Kültür sözcüğü temelde iki noktayı içermektedir. Aşağıdakilerin hangisinde bu iki nokta bir arada verilmiştir?

Seçenekler

A
Grubun duyguları-grubun hareket biçimleri
B
Standart davranışlar-hareket biçimleri
C
Standardize olmuş sosyal davranışlar-grubun ürettiği materyaller
D
Topluluğun mimari eserleri-topluluğun sanat eserleri
E
Toplumun düşünce hayatı-toplumun edebi ürünleri
Açıklama:
Kültür kısa anlamıyla bile birçok şeyler düşündürür. Sözcük, temel iki noktayı
içermektedir. Bunlardan birincisi standardize olmuş sosyal davranışlar (davranışlar,
duygular, hareket biçimleri vb.), ikincisi ise grubun ürettiği materyallerdir
(sanat, mimari vb.)

Soru 63

.........., toplumun temel bireyi olan insanın, hayattaki maddi ve manevi tüm
yaşam dinamiklerini kapsayan, ulusların dünyaya bakışlarına ve hayat tarzlarına
göre sürekli değişim gösteren dinamik bir kavramdır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu en uygun şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Anomi
B
Sosyal kontrol
C
Sosyal hareket
D
Kültür
E
Yabancılaşma
Açıklama:
Kültür, toplumun temel bireyi olan insanın, hayattaki maddi ve manevi tüm
yaşam dinamiklerini kapsayan, ulusların dünyaya bakışlarına ve hayat tarzlarına
göre sürekli değişim gösteren dinamik bir kavramdır.

Soru 64

Kültürün etimolojik açıdan kökenine inildiğinde hangi dilden geldiği görülür?

Seçenekler

A
Arapça
B
Latince
C
Farsça
D
Fransızca
E
Çince
Açıklama:
Kültürün etimolojik açıdan kökenine inilirse Latince’de tarım anlamına gelen Cultura
kelimesinden geldiği görülmektedir.

Soru 65

I. Kültür öğrenilir.
II. Kültür görelidir.
III. Kültür toplulukçudur.
IV. Kültür sabittir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürün özellikleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I, III
C
II, IV
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Kültürün özellikleri şunlardır:
• Kültür öğrenilir.
• Kültür görelidir.
• Kültür toplulukçudur.
• Kültür duygu yüklüdür.
• Kültür irrasyoneldir.
• Kültür tarihi ve süreklidir.
• Kültür değişir.
• Kültür semboliktir.
• Kültür grup üyelerince paylaşılan ortak anlamlar sistemine işaret eder.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi kültürün işlevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bir toplumun değerlerinin yaşatılmasını sağlar.
B
Birleştirici ve bütünleştirici etki sağlar.
C
Yaşam için gerekli davranış kalıpları sunar.
D
Toplumsal bütünlük ve uyum sağlar.
E
Toplulukları benzeşik kılar.
Açıklama:
Kültürün temel işlevlerine değinecek olursak kültür bir toplumun tarihsel süreç
içerisinde sahip olduğu tüm değerlerin insandan insana aktarılarak yaşatılmasını
sağlar. Bu sayede birleştirici ve bütünleştirici bir etki sağlar. Kültür, birey, grup ya
da toplumlara yaşam için gerekli davranış kalıplarını sunar. Kültür, toplumları,
ulusları, grupları birbinden ayırır, onlara özgün bir kimlik kazandırır. Bir toplumda
kültürün temel değerleri birey ve gruplara benimsetilerek toplumsal bütünlük
ve uyum sağlanır. Kültür bireye toplumsal bir kişilik yani bir kültürel kimlik kazandırır.
Kültür, bireylerin doğal çevreyi kendi istek ve çıkarları doğrultusunda
yeniden şekillendirmesini, anlam vermesini sağlar. İnsan, kültürün maddî ögeleri
ile doğal çevreye şekil verir.

Soru 67

Bu kültür, bir toplumun ya da ülkenin, her sosyal grubunda, her coğrafi bölgesinde
geçerli olan, benimsenen ve yaşanan hakim unsurlardan ibarettir.
Yukarıda açıklama hangi kültür çeşidine aittir?

Seçenekler

A
Genel kültür
B
Alt kültür
C
Maddi kültür
D
Manevi kültür
E
Özgün kültür
Açıklama:
Genel kültür, bir toplumun ya da ülkenin, her sosyal grubunda, her coğrafi bölgesinde
geçerli olan, benimsenen ve yaşanan hakim unsurlardan ibarettir.

Soru 68

........, toplumun temel kültür unsurlarını paylaşan fakat bunun dışında kendini
diğer gruplardan ayıran değer, norm ve yaşam biçimleri olan grupları kapsar.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu uygun şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Genel kültür
B
Alt kültür
C
Kapsayıcı kültür
D
Anomi
E
Toplumsal kontrol
Açıklama:
Alt kültür toplumun temel kültür unsurlarını paylaşan fakat bunun dışında kendini
diğer gruplardan ayıran değer, norm ve yaşam biçimleri olan grupları kapsar.

Soru 69

Toplumda, sosyoekonomik ve politik anlamda yerleşmiş olan ve aile, okul ve diğer
örgütler, özellikle de kitle haberleşme araçlarıyla naklolulan bütün genel kültürü
reddetmek isteyenlerin, değişik alanlarda meydana getirmeye çalıştıkları kapsamlara
ne ad verilir?

Seçenekler

A
Karşı kültür
B
Genel kültür
C
Alt kültür
D
Manevi kültür
E
Anomi
Açıklama:
Toplumda, sosyoekonomik ve politik anlamda yerleşmiş olan ve aile, okul ve diğer
örgütler, özellikle de kitle haberleşme araçlarıyla naklonulan bütün genel kültürü
reddetmek isteyenlerin, değişik alanlarda meydana getirmeye çalıştıkları kapsamlara
karşı kültür denilmektedir.

Soru 70

Çok kültürlü ortamlarda kurumlar ve çalışanlarının etkin bir biçimde çalışabilmesini sağlayan birtakım tutum, beceri, davranış ve prensiplere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kültürel yıkıcılık
B
Kültürel körlük
C
Kültürel yayılma
D
Kültürel çeşitlilik
E
Kültürel yeterlik
Açıklama:
Kültürel yeterlik, çok kültürlü ortamlarda kurumlar ve çalışanlarının etkin bir biçimde
çalışabilmesini sağlayan birtakım tutum, beceri, davranış ve prensiplerdir.

Ünite 2

Soru 1

Küreselleşmenin tanımı göz önünde bulundurulduğunda bu olguya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu tanıma aykırı olarak düşünülebilir?

Seçenekler

A
Ulusal sınırların aşılması.
B
Her şeyin zaman ve mekan engeli tanımaksızın dünya çapında transferi.
C
Kültür varlıklarının korunması ve toplumların daha ayırt edici hale gelmesi için kültürel asimilasyonun azaltılması.
D
Maddi-manevi değerlerin standardizasyonu.
E
Finans kapitali başta olmak üzere her sınırsız transferini olanaklı kolan ideolojik bir süreç.
Açıklama:
Kitabın bu ünitesi oldukça sorunludur. İç tutarlılığında sıkıntılar vardır. Kullanılan terimlerin Türkçe karşılıkları mevcut olmasına rağmen (ör: Küresel Köy) kullanılmamıştır. Kaynak olarak gösterilen kitaplar yanlıştır (Küresel Köy kavramı 1960 yılında Marshall McLuhan'ın ikinci yazar olduğu "İletişimde Keşifler" - "Explorations in Communication" kitabında ilk defa kullanılmıştır, "Komünikasyonda Patlamalar" diye bir kitap yoktur).
Küreselleşme tanımı çerçevesinde uluslararası ilişkiler ve kültürlerarası etkileşimleri yoğunlaştırır, standardizasyona gider.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi, gerçek anlamıyla tüm dünyada etkili olabilen küreselleşmenin üçüncü dalgasının niteliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Tüm dünyanın coğrafi olarak keşfedilmesi.
B
Sömürgecilik anlayışının tüm dünyaya yayılması.
C
Sanayi devrimi ve sanayileşme.
D
İletişim teknolojilerinin gelişmesi.
E
Şirketlerin ve ulusların yeni pazar arayışları.
Açıklama:
Tarihsel periyotta küreselleşme hareketinin, üç dalga şeklinde karşımıza çıktığı ancak ilk iki dalganın savaşlar ve teknolojik yetersizlikler nedeniyle istenen sonuca ulaşamadığı; özellikle bilgi iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler sonucu, 90’larda ortaya çıkan üçüncü dalganın başarılı olup tüm dünyayı etkisi altına aldığı söylenebilmektedir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, küreselleşmeyi ortaya çıkaran ideolojik faktörlerdendir?

Seçenekler

A
Gelişmiş ülkelerdeki iç piyasaların doyuma ulaşması.
B
Liberal piyasa ekonomisine güven duyulması.
C
Teknolojik gelişmelerin zaman ve mekan matrislerini etkilemesi.
D
Çokuluslu şirketlerin uluslararası iş bölümü yaparak üretimi dünyaya yaymaları.
E
Ülkelerin hayatını idame ettirebilmesi için birbirine daha bağımlı hale gelmesi.
Açıklama:
Doğu Bloku’nun yıkılmasından sonra, liberal piyasa ekonomisine güven duyulduğu ve hakim ideoloji hâline geldiği söylenebilmektedir.

Soru 4

Ekonomik arenada uluslararası işletmelerin söz sahibi olup ulus devlet yapılanmasının azalmasıyla sınırların muğlaklaşması küreselleşmenin hangi boyutuyla ilgilidir?

Seçenekler

A
Ekonomik boyutu.
B
Kültürel boyutu.
C
Sosyal boyutu.
D
Siyasal boyutu.
E
Teknolojik boyutu.
Açıklama:
Ekonomik küreselleşme sonucu ortaya çıkan siyasal küreselleşme, ülkeler arasındaki sınırların muğlaklaşmasını ve ulus-devlet yapılanmasının ortadan kalkmasını beraberinde getirmekte- dir. Bu doğrultuda siyasal küreselleşme, “iktisadi ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak devletin otoritesinin yavaş yavaş azalması ve sınırları olmayan bir dünyanın kurulması” (Güzelcik, 1999: 28) olarak tanımlanabilmektedir. Ekonomik konjonktürde yaşanan dev değişimler, devletin geleneksel işleyiş mekanizmasını sekteye uğratmakta, siyasi ve ekonomik arenada uluslararası işletmelerin giderek daha fazla söz sahibi olmasına fırsat tanımaktadır. Kumar, “küreselleşme politika ve kültürü ulus-devleti dar görüşlü taşralığının üzerine çıkarır ve dünyanın tüm halkları arasında yeni bağlantıları ve karşılıklı bağımlılıkları yerine getirir” (2004: 74) derken, küreselleşmenin siyasal boyutunda ulus-devletlerin yerini uluslararası işletmelere bıraktığına işaret etmektedir.

Soru 5

Kültür kavramının tanımları ve kültürün özellikleri göz önüne alındığında, kültürün çağdaş işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplumsal yapıya anlam vermesi.
B
Toplumsal dinamikleri oluşturma.
C
İnsan davranışlarının nedenini oluşturma.
D
Belirli bir davranış kalıbının bireye kazandırılması.
E
Tüm toplumların ortak değerler sistemi.
Açıklama:
Ortak özellikleri göz önüne alındığında kültürün çağdaş işlevini, toplumsal dinamikleri oluşturmaktan öte toplumsal yapıya anlam vermesi oluşturmaktadır. Toplumsal yapının tanınmasında ve tanımlanmasında; kültür, odak noktasını oluşturmakta ve toplumsal yapının bütünlüğünü sağlayan en önemli etmen olarak görülmektedir. Kültür ve toplum paranın iki yüzü gibidir. Toplum, sosyal ilişkiler kümesinden oluşmuştur. Kültür, ayrıca sosyal ilişkilerin nasıl oluştuğunu ve bu ilişkilerin normlar, değerler, inanışlar ve ideolojiler tarafından nasıl yönlendirildiğini açıklamaya yardımcı olur (McPherson vd., 1999: 250). Bununla birlikte kültürün en önemli özelliğini, her toplumun kültüründe var olan ancak kültürü farklı nitelik ve nicelikte etkileyen öğelerin varlığı oluşturmaktadır. Kültürün pek çok değişkene bağlı olarak oluştuğu, süreklilik gösterdiği ve zaman içinde değiştiği bilinmektedir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, bir bilim alanı olarak uluslararası halkla ilişkilerin araştırmaya çalıştığı temel sorulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Başarılı olmak için uluslararası halkla ilişkiler nasıl örgütlenmeli ve biçimlendirilmelidir?
B
Tüm ülkeler için tek bir halkla ilişkiler sisteminin uygulanması mümkün müdür, yoksa her bir ülke için ayrı bir halkla ilişkiler konseptinin hazırlanması mı gerekmektedir?
C
Belirli görev ve süreçleri uluslararası anlamda standartlaştırmak böylece maliyet avantajı yaratmak mümkün müdür?
D
Yerel pazar dışındaki uygulamalarda halkla ilişkiler nasıl farklılaşmaktadır?
E
İşletmeler, oluşturuldukları ulus ve ülkelerin kültürlerini kurumları üzerinden nasıl farklı ulus ve ülkelere taşıyabilir ve yayabilir?
Açıklama:
Uluslararası halkla ilişkilerin bilim alanı olarak ağırlıklı bir biçimde incelenmesinin yirmi yılı aşan bir geçmişe sahip olmasına rağmen, alandaki temel sorular hala detaylı araştırmaların yapılmasını gerektirmektedir. Bu temel sorular şu şekilde sıralanabilir (Lützler, 2007: 134):
• Başarılı olmak için uluslararası halkla ilişkiler nasıl örgütlenmeli ve biçimlendirilmelidir?
• Tüm ülkeler için tek bir halkla ilişkiler sisteminin uygulanması mümkün müdür, yoksa her bir ülke için ayrı bir halkla ilişkiler konseptinin hazırlanması mı gerekmektedir?
• Belirli görev ve süreçleri uluslararası anlamda standartlaştırmak böylece maliyet avantajı yaratmak mümkün müdür?
• Yerel pazar dışındaki uygulamalarda halkla ilişkiler nasıl farklılaşmaktadır?
Uluslararası halkla ilişkiler bağlamında işletmelerin kendi kültürlerini dayatmaları değil, çokuluslu veya küresel faaliyetlerinde "küresesl düşünüp yerel davranma" yetisini geliştirmeleri ve küreselleşme ile yerelleşme arasında dengeli bir yaklaşım benimseyebilmelerine yardımcı olabilmektedir.

Soru 7

“Ünlü saat markası Seiko’nun, Malezya’da yaptığı bir reklam çalışmasında kullandığı ‘İnsan zamanı yarattı, Seiko mükemmelleştirdi’ sloganı, ‘sadece Tanrı yaratır’ inancına sahip olan halkın tepkisini çekmesi üzerine ‘İnsan zamanı kullanmayı öğrendi, Seiko mükemmelleştirdi’ şeklinde değiştirilmiştir” (Tosun, 2005: 3). Bu örnekten küreselleşme ve kültürlerarası iletişim ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisinde bulunulabilir?

Seçenekler

A
Seiko'nun reklam stratejisi, kültürel farklara saygı göstererek, oluşabilecek olumsuzluklara karşı kültürel uyum olmuştur.
B
Uluslararası halka ilişkiler bir alan olarak çokuluslu şirketlerin yerel sorunlarını çözemez.
C
Farklı kültürel önyargıların olması, evrensel bir iletişim stratejisi geliştirilmesini imkansız kılmaktadır.
D
Dini inançlar her zaman küreselleşmeden ve iletişimden önce gelir.
E
Seiko, yerel sorunların evrensel reklam stratejisini etkilemesine izin vererek uluslararası bir işletme olamadığını göstermiştir.
Açıklama:
Bu örnekte Seiko’nun, reklam mesajlarını kültüre göre uyumlayıp kültürel farklılıklara saygı göstermesi sonucu, işletme için dramatik sonuçlar doğurabilecek önyargıları ortadan kaldırmaya yönelik bir strateji ile başarılı olduğu ileri sürülebilmektedir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası reklam kampanyalarında genel tema oluşturma eğilimini etkileyen faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Pazar kriteri.
B
Kültürel kriter.
C
Standardizasyon kriteri.
D
Medya kriteri.
E
Diğer kriterler.
Açıklama:
Uluslararası reklamlarda merkezileşmemeye gidilmesini etkileyen faktörler şunlardır (Kirpalani, 1985: 399’dan akt: Eser, 2005: 315):
  • Pazar Kriteri: Düşük rekabet, farklı demografik yapılar, düşük gelir dağılımı ve düşük endüstrileşme;
  • Kültürel Kriter: Kültürel tabular, dinî engeller, yabancı işletmelere karşı olumsuz tutumlar, kozmopolit tutuma karşı olarak kültürel bağlılık;
  • Medya Kriteri: İşletmenin ulusal pazarındakinden farklı bir medya olması;
  • Diğer Kriterler: Fiyatın çok önemli oluşu, reklamların kabulünün düşük düzeyde oluşu, çok öznel olan reklam kavramları, reklamlarda duygusallığın yüksek oranda kullanılması vb.
Bu kriterler, uluslararası reklam stratejilerinde standartlaşmaya neden olabilecek faktörlerdir ancak standardizasyonun kendisi bir faktör değildir.

Soru 9

Kazan-kazan stratejisiyle kurulan anlaşma ve ortaklıklar yoluyla her iki tarafın çıkarlarının gözetlenmesi, uluslararası işletmelerin kültür ve kültürel farklılıklara duyarlı yönetim pratiklerinin hangi kategorisinde yer alır?

Seçenekler

A
Karşılıklı anlayış.
B
Güvensizliğin önlenmesi.
C
Gerekli bağlantıların kurulması.
D
Uluslararası katılımlar, ortaklıklar ve şirket evlilikleri.
E
Uluslararası iş birliklerini zedeleyecek gaflardan kaçınma.
Açıklama:
Güvensizliği Önlemek: İşletme içinde oluşabilecek zor durumların üste- sinden gelmek ve çatışmaları çözebilmek için aşağıdaki unsurların mutlaka dikkate alınması gerekmektedir:
• Gerekli enformasyonun elde edilmesi;
• Özellikli durumların çözümü için enformasyonu tamamlayıcı bir unsur olarak danışmanlık almak;
• Hede erin doğru ve kesin belirlenmesi, çünkü ancak açık hedefleri olan kişiler çözüm alternatifleri yatabilirler;
• Başkalarının görüş ve fikirlerine anlayışla yaklaşmak ve bununla başa çıkmak olarak tanımlayabileceğimiz uzlaşmaya açık olmak, kültürel farklılıkların yönetilmesinde en önemli unsurlardan biridir.
• Kazan-Kazan Stratejisi: Bir anlaşma ya da ortaklık ancak her iki tarafın da çıkarına sonuçlandığı zaman başarılı bir şekilde gerçekleşebilecektir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası bir işletmenin küresel yönetimi bağlamında etkili kültürlerarası yönetim anlayışının bir örneği olabilir?

Seçenekler

A
Şirket çapında tek bir ortak dilin kullanılması.
B
İnsan kaynaklarının sadece tek bir kültürden insanları işe alması.
C
Farklı kültürden gelen insanların bu şirkette çalışmak istememesi.
D
Farklı dini ve kültürel günlerde çalışanların izinli sayılması.
E
Şirketin reklamlarının, yayınlandıkları ülkelerdeki dillerde yayınlanmaları.
Açıklama:
Kültürlerarası ortamlarda başarılı çalışabilen işletmelerin yönetim anlayışları, farklı kültürel gereksinim ve yaklaşımları da göz önünde bulundurmaktadır. Bu anlayış şirketin müşterilerine olduğu kadar şirketin kendi çalışanlarını da kapsayan bir anlayış olması gerekmektedir. Bu nedenle çalışanların kendi kültürlerinde önemli olabilecek günlerde izinli sayılmaları, çalışanların farklı kültürlerine yönetsel bir anlayış sağlayarak kültürlerarası çalışan portföyünü bir avantaja çevirebilir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin ikinci aşamasının araçlarından biridir?

Seçenekler

A
Sanayileşme
B
Coğrafi keşifler
C
Sömürgecilik
D
Çok uluslu şirketler
E
Kültürel-ideolojik etki
Açıklama:
Sanayileşme

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin sosyokültürel boyutunun bir etkisi değildir?

Seçenekler

A
Entropinin azalması
B
Kutuplaşma
C
Aile bağlarının kopması
D
Yerleşik otoritenin sarsılması
E
Yerel toplum bağlarının zayıflaması
Açıklama:
Entropinin azalması

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi kültürün bir özelliği değildir?

Seçenekler

A
Durağandır
B
Simgeleyicidir
C
Sınırlayıcıdır
D
Uyarlanabilir
E
Öğrenilir
Açıklama:
Durağandır

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeyi ortaya çıkaran ideolojik etmendir?

Seçenekler

A
Doğu Bloku'nun yıkılması
B
İhracat ve ithalatın artması
C
Çok uluslu işletmelerin hükümet politikalarına baskın gelmesi
D
Serbest ticaretin artması
E
Demir yolunun büyük kentleri birbirine bağlaması
Açıklama:
Doğu Bloku'nun çökmesi

Soru 15

Aşağıdaki sorulardan hangisi uluslararası halkla ilişkilerin cevap aradığı sorulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Uluslararası Halkla ilişkilerin homojen kültürlerdeki işlevi nedir?
B
Uluslararası halkla ilişkiler nasıl örgütlenmelidir?
C
Tüm ülkeler için tek bir halkla ilişkiler konsepti hazırlanmalı mıdır?
D
Uluslararası anlamda belirli görevler standart mı olmalıdır?
E
Yeni pazar dışındaki uygulamalarda halkla ilişkiler nasıl farklılaşmaktadır?
Açıklama:
Uluslararası Halkla ilişkilerin homojen kültürlerdeki işlevi nedir?

Soru 16

Reklamın küreselleşmesini aşağıdakilerden hangisi anlatmaz?

Seçenekler

A
Reklam metnini aynı kodlarla hazırlamak
B
Reklamı dünyanın her yerinde aynı konumlandırmak
C
Kültürel değerleri önemsemek
D
Küresel düşünüp yerel hareket etmek
E
Tüketiciler arasında farklılığı kabul etmek
Açıklama:
Reklam metnini aynı kodlarla hazırlamak

Soru 17

Kültürlerarası iletişim yeterliği olan uluslararası bir işletme aşağıdaki reklamlardan hangisini yapmaz?

Seçenekler

A
Çin'de beyaz renkli gelinlik reklamı yapmak
B
Türkiye'de Coca Cola yı ramazan sofrasında sunmak
C
Almanya'da Light Coca Cola reklamı yapmak
D
Malezya'da bir ürünü "yarattık" ifadesi ile tanıtmamak
E
Hindistan'da Türk lokumu reklamı yapmak
Açıklama:
Asya ülkekerinden Çin de beyaz renk ölümü simgelediğinden Çin de beyaz renkli gelinlik reklamı yapmak

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası farklılıklara duyarlı yönetim pratiklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Yabancıyı dışlamak
B
Gerekli bağlantıları kurmak
C
Karşılıklı anlayış
D
Şirket evliliği
E
Güvensizliği önleme
Açıklama:
Yabancıyı dışlama

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşen dünya ekonomisinde halkla ilişkilerden beklenen bir özellik değildir?

Seçenekler

A
Tek taraflı menfaat
B
Değerlerin transferi
C
Küresel rekabet
D
Değişen çevre koşullarına uyum
E
Farklı kültürlere ürün tanıtımı
Açıklama:
Tek taraflı menfaat

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi kültürel dinamiklerden en az etkilenir?

Seçenekler

A
Muhasebe
B
Halkla ilişkiler
C
Reklam
D
Yönetim
E
Pazarlama
Açıklama:
Muhasebe

Soru 21

I. Siyasal
II. Teknolojik
III. Sosyokültürel
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşme olgusunun çok boyutlu değişim ve dönüşümü beraberinde getirdiği alanlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
İçinde bulunduğumuz çağa damgasını vuran küreselleşme olgusunun, siyasal, ekonomik, teknolojik ve sosyokültürel alanda, çok boyutlu değişim ve dönüşümü beraberinde getirdiği bilinmektedir.

Soru 22

‘Küresel’ kavramına ilk defa ‘Komünikasyonda Patlamalar’ (1960) adlı kitabında yer veren aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Edgar S. Wollard
B
John Tomlinson
C
Karl Marx
D
Marshall Mcluhan
E
Zygmunt Bauman
Açıklama:
Pek çok tartışmayı beraberinde getiren küreselleşme fenomeni yeni bir gerçeklik gibi algılansa da “ ‘küresel’ kavramı ilk defa, Marshall Mcluhan’ın ‘Komünikasyonda Patlamalar’ (1960) adlı kitabında yer almıştır. Mcluhan bu yeni süreç için ‘Global Köy’ kavramını kullanmış ve kavramı literatüre kazandırmıştır.

Soru 23

I. Savaşlar
II. Ekonomik yetersizlikler
III. Bilgi iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmede üçüncü dalga hareketiyle ile ilgidir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Bilinmektedir ki, günümüzdeki küreselleşme, dünyanın gördüğü ilk küreselleşme hareketi değildir. Baskın Oran’a göre “Batı’nın yayılarak kendi verileri içinde dünyayı yeniden örgütlemesi ve sonunda bir ‘Dünya Sistemi’ durumuna yükselmesi olgusu...üç ayrı tarihte, üç ayrı kez ortaya çıktı: 1490, 1890 ve 1990” (Oran, 2001: 4’ten akt: Turan ve Aykoç, 2002: 135). Buna göre tarihsel periyotta küreselleşme hareketinin, üç dalga şeklinde karşımıza çıktığı ancak ilk iki dalganın savaşlar ve teknolojik yetersizlikler nedeniyle istenen sonuca ulaşamadığı; özellikle bilgi iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler sonucu, 90’larda ortaya çıkan üçüncü dalganın başarılı olup tüm dünyayı etkisi altına aldığı söylenebilmektedir.

Soru 24

Ülkeler arasındaki sınırların muğlaklaşmasını ve ulus-devlet yapılanmasının ortadan kalkmasını beraberinde getirmesi küreselleşmenin hangi boyutuyla ilgilidir?

Seçenekler

A
İktisadi
B
Kültürel
C
Siyasi
D
Sosyo-kültürel
E
Teknolojik
Açıklama:
Küreselleşmenin Siyasal Boyutu: Ekonomik küreselleşme sonucu ortaya çıkan siyasal küreselleşme, ülkeler arasındaki sınırların muğlaklaşmasını ve ulus-devlet yapılanmasının ortadan kalkmasını beraberinde getirmektedir. Bu doğrultuda siyasal küreselleşme, “iktisadi ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak devletin otoritesinin yavaş yavaş azalması ve sınırları olmayan
bir dünyanın kurulması” (Güzelcik, 1999: 28) olarak tanımlanabilmektedir.

Soru 25

I. Kültür göreli bir kavramdır.
II. Kültür düşünceler bütünüdür.
III. Kültür, her şeyiyle insan eseridir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültür ile ilgili doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Kültür hakkında ortak bir tanıma ulaşılamasa da, tanımlar, kültür kavramının canlı bir organizma gibi düşünülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Buna göre kültür; zamana, mekâna ve toplumlara göre değişmektedir. Çünkü kültür düşünceler bütünüdür ve zamana bağlı olarak düşünce sisteminde meydana gelen değişiklikler, kültürü de etkilemektedir. Kültürün çok sayıda değişkene bağlı olan düşünsel sistem olması nedeniyle her toplum için ortak bir kültürel değerler sisteminden söz etmek mümkün olmamaktadır. Dolayısıyla bir dizi etkileşim sonucu öğrenilip içselleştirilen her kültür, sadece içinde doğup geliştiği toplum için ortak bir değer ifade etmektedir. Yapılan tanımların ışığı altında kültürün birkaç genel özelliğinden söz etmek mümkündür: Kültür, her şeyiyle insan eseridir; insanlar kültürü hem oluşturur hem de kültürden etkilenirler. Kültür, tarihsel bir olgudur; geçmiş ile günümüzü bağlayan bir köprüdür ve süreklilik gösterir. Kültür göreli bir kavramdır; her toplumun kendine has kültürel özellikleri vardır. Kültür dinamik bir bütündür; zaman içinde, hatta aynı coğrafyanın farklı bölgelerinde bile farklılık gösterebilir. Kültür birleştiricidir ve düzen sağlar; toplumun psikolojik ihtiyaçlarına cevap verir.

Soru 26

Toplumların sosyal sistemlerinin sürekliliğinin ve sosyal yapılarındaki farklılıkların temel nedeninin, _____ olduğu görülmektedir. Çünkü _____ sadece davranış kalıpları oluşturmamakta, bireylerin düşünsel art alanlarının nüveleri ile bireysel ve toplumsal ilişkilerin içeriğini ve niteliğini de belirlemektedir.
Yukarıdaki boşluklara getirilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Etik
B
İktisat
C
Kültür
D
Küreselleşme
E
Yöresellik
Açıklama:
Toplumların sosyal sistemlerinin sürekliliğinin ve sosyal yapılarındaki farklılıkların temel nedeninin, kültür olduğu görülmektedir. Çünkü kültür sadece davranış kalıpları oluşturmamakta, bireylerin düşünsel art alanlarının nüveleri ile bireysel ve toplumsal ilişkilerin içeriğini ve niteliğini de belirlemektedir.

Soru 27

Uluslararası işletmelerin ilişkide bulundukları çok çeşitli ve karmaşık iç ve dış hedef grupların çeşitli araştırma yöntem ve tekniklerinin kullanılmasıyla tanımlanması; bu grupların işletmeden beklentilerinin ortaya çıkarılması; daha sonra bu gruplar üzerinde arzu edilen olumlu etki ve sempatinin yaratılması; iletişim tekniklerinin kullanılmasıyla yaratılan bu etkiyi sürdürmek üzere işletmenin ve hedef grupların beklentilerinin uyumlaştırılması olarak saptanabilecek tüm tanıma ve tanıtma çabalarının yönetilmesi olarak tanımlanan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası halkla ilişkiler
B
Paydaş Analizi
C
Lobicilik faaliyetleri
D
Küreselleşme boyutları
E
Kültürel çalışmalar
Açıklama:
Uluslararası halkla ilişkiler, uluslararası işletmelerin ilişkide bulundukları çok çeşitli ve karmaşık iç ve dış hedef grupların çeşitli araştırma yöntem ve tekniklerinin kullanılmasıyla tanımlanması; bu grupların işletmeden beklentilerinin ortaya çıkarılması; daha
sonra bu gruplar üzerinde arzu edilen olumlu etki ve sempatinin yaratılması; iletişim tekniklerinin kullanılmasıyla yaratılan bu etkiyi sürdürmek üzere işletmenin ve hedef grupların beklentilerinin uyumlaştırılması olarak saptanabilecek tüm tanıma
ve tanıtma çabalarının yönetilmesi olarak tanımlanabilir.

Soru 28

Uluslararası halkla ilişkilerin hedef kitleler bağlamında, etkili olabilmesi için ev sahibi ülkenin hangi koşullarını dikkate alması gerekmektedir?

Seçenekler

A
dini ve etik
B
iktisadi ve siyasi
C
kültürel ve dini
D
kültürel ve sosyal
E
sosyal ve siyasi
Açıklama:
Hedef kitleler bağlamında, uluslararası halkla ilişkiler ancak ev sahibi ülkenin kültürel ve sosyal koşulları dikkate alındığı zaman etkili olacaktır. Aksi takdirde işletmenin önemli hedef kitlelerinin beklentilerinin tespit edilmesi ve başarılı iş birlikleri mümkün olamayacaktır. Bu nedenle hedef kitlelerin tanımlanması büyük önem taşımaktadır.

Soru 29

I. Hedef grupların ve bunları oluşturan insanların kültürel özellikleri
II. Hedef grupların kullandıkları dil
III. Mesajın oluşturulması ve iletilmesi sırasında yerel unsurlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri uluslararası işletmeler açısından hedef kitlenin kültürel kodlarını çözümleyebilmek ve etkin reklam stratejileri geliştirebilmek için göz önüne alınması gereken unsurlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Uluslararası işletmeler açısından hedef kitlenin kültürel kodlarını çözümleyebilmek ve etkin reklam stratejileri geliştirebilmek için göz önüne alınması gereken unsurlar şu şekilde sıralanabilmektedir (Oktay, 1996: 54-55):
• Hedef grupların ve bunları oluşturan insanların kültürel özellikleri (gelenekler, örf-âdet ve alışkanlıklar; grup normları; tutumları ve kanaatleri (örneğin domuz etinden yapılmış et ürünlerinin İslam ülkelerinde, inek etinden imal edilmiş ürünlerin de Hindistan’da reklam edilmesinden kaçınılması gerekir).
• Bunların kullandıkları dil (kullanılan simgelerin, farklı kültürlerde anlamları farklı olabilir) veya belirli bir ülkede farklı yörelerde farklı diller kullanılabilir.
• Mesajın oluşturulması ve iletilmesi sırasında yerel unsurlardan yararlanılabilir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılıklara duyarlı yönetim pratikleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Güvensizliği Önlemek
B
Gerekli Bağlantıların Kurulması
C
Karşılıklı Anlayış
D
Öz Eleştiri
E
Uluslararası Katılımlar, Ortaklıklar ve Şirket Evlilikleri
Açıklama:
Uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılıklara duyarlı yönetim pratikleri şu şekilde sınıflandırılabilir (Saran, 2005: 73-74):
1- Karşılıklı Anlayış
2- Güvensizliği Önlemek
3- Uluslararası İş Birliklerini Zedeleyecek Gaflardan Kaçınma
4- Gerekli Bağlantıların Kurulması
5- Uluslararası Katılımlar, Ortaklıklar ve Şirket Evlilikleri

Soru 31

Küreselleşmeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Tek bir dünya devleti olgusu
B
Yerelleşme çabası
C
Çok sesli yönetim
D
Sınıfların ortadan kaldırılması
E
Teknolojik determinizm
Açıklama:
Doğası gereği dünyadaki sınırların ortadan kalkmasını, ekonomik, siyasal ve sosyokültürel anlamda standardizasyonu ve tek bir dünya devleti olacak şekilde evrensel bütünleşmeyi içeren küreselleşme olgusu, dünyayı ekonomik, siyasal, sosyokültürel ve teknolojik alanda hızlı bir değişim trendine sürüklemekte ve gün geçtikçe somut etkileriyle hayatımıza yön vermektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 32

Küreselleşme sürecini eserinde "global köy" olarak tanımlayan ve bu tanımı literatüre kazandıran bilim insanı kimdir_

Seçenekler

A
Michel Foucault
B
Marshall Mcluhan
C
David Harvey
D
Karl Marx
E
Anthony Giddens
Açıklama:
İngilizce "globalization" kelimesinden türeyen küreselleşme kavramını Türkçe’ye "evrenselleşme" olarak aktarmak mümkündür. Dolayısıyla küreselleşme sözcüğünün, her alanda "evrensel düşünce" olgusunu tanımlamak için ortaya atıldığı ileri sürülebilmektedir. Pek çok tartışmayı beraberinde getiren küreselleşme fenomeni yeni bir gerçeklik gibi algılansa da "küresel"kavramı ilk defa, Marshall Mcluhan’ın "Komünikasyonda Patlamalar" (1960) adlı kitabında yer almıştır. Mcluhan bu yeni süreç için "Global Köy" kavramını kullanmış ve kavramı literatüre kazandırmıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi ikinci küreselleşmeyi ortaya çıkaran katalizör olarak değerlendirilir?

Seçenekler

A
İletişim devrimi
B
Merkantilizm
C
Sanayi Devrimi
D
Coğrafi keşifler
E
Emperyalizm
Açıklama:
Dünya tarihinde üç tür küreselleşmeden söz edilmektedir. Bunlardan ilki coğrafi keşifler ve merkantilizmle başlayan birinci küreselleşme(1490), ikincisi Sanayi Devrimi ile başlayan ikinci küreselleşme(1890) ve son olarak İletişim Devrimi ile başlayan üçüncü küreselleşmedir(1990). Doğru cevap C'dir.

Soru 34

Küreselleşmenin ilk ortaya çıkan boyutu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültür
B
Sosyo-kültür
C
Politik
D
Ekonomik
E
Siyasi
Açıklama:
Sistematik ve bütünsel bir süreç olan küreselleşmenin ekonomik, siyasal ve sosyo kültürel olmak üzere üç boyutundan söz edilebilmektedir. Küreselleşmeye yönelik tüm tanım ve tartışmalarda en çok vurgulanan noktayı, küreselleşmenin ekonomik yönü oluşturmaktadır. Bu durum, küreselleşme isteğinin, ekonomik kazanımlarla paralel olmasından ileri gelmektedir. Küreselleşme, nereden bakılırsa bakılsın, önce ekonomik temelli bir süreç olarak değerlendirilmektedir. Küreselleşmenin, ülkeler arasındaki ekonomik ilişkilerin gelişmesine koşut olarak ortaya çıktığı düşünülmektedir. Doğru cevap D'dir.

Soru 35

"Kültür, bir olgunun başka bir olgu tarafından tanımlanmasıdır."
Yukarıdaki açıklama kültürün hangi özelliğini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Öğrenilebilir
B
Uyarlanabilir
C
Paylaşılabilir
D
Sınırlayıcı
E
Simgeliyici
Açıklama:
Kültür dinamik bir bütündür; zaman içinde, hatta aynı coğrafyanın farklı bölgelerinde bile farklılık gösterebilir. Kültür birleştiricidir ve düzen sağlar; toplumun psikolojik ihtiyaçlarına cevap verir. Kültürün özelliklerini daha ayrıntılı bir şekilde sıralamak mümkündür. Buna göre kültür:
  • Öğrenilir; kültür biyolojik veya miras yoluyla aktarılmaz, öğrenerek ve tecrübe ederek kazanılır.
  • Uyarlanabilir; kültür üzerinde değişim veya uyarlama yapmak insanın doğal kabiliyeti dahilindedir.
  • Kuşaktan kuşağa aktarılır; kültür çoğalan bir birikimdir, kuşaklar arasında bir bağdır.
  • Paylaşılır; kültür tek bir bireye değil, toplumun tüm bireylerine aittir.
  • Sınırlayıcıdır; kültür ait olduğu toplumu bir takım ölçüler içine sokarak
    sınırlamaktadır.
  • Simgeleyicidir; kültür bir olgunun başka bir olgu tarafından tanımlanması, simgelenmesi veya kullanılmasıdır.
Doğru cevap E'dir.

Soru 36

Coca Cola'nın "Diet Cola" ürününü "Coca Cola Light" olarak değiştirmesi küreselleşmenin hangi boyutu ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Sosyo-kültürel
B
Ekonomik
C
Siyasi
D
Eğitsel
E
Halkla ilişkiler
Açıklama:
Bir ülkede faaliyet gösterebilmek için geçerli olan yasal düzenlemeler ve hukuki sınırlamalar bilinse de işletmenin sürekliliğini sağlayacak asıl kriterin o ülkedeki geçerli kültürel normlar çerçevesinde hareket edebilme ve kültüre uyumlanabilme yetisini kazanmak olduğu ileri sürülebilmektedir. Reklam çalışmalarında hitap edilecek hedef kitlenin özellikleri ve kültür dinamikleri, uluslararası çapta faaliyet gösteren işletmeler için belirleyici olmaktadır.

Küresel bir marka olan Coca Cola, kültürel farklılıklara duyarlı başarılı bir iletişimsel atakla Almanya ve İtalya’daki pazar payını genişletip markasına yönelik potansiyel önyargıları ortadan kaldırabilmiştir. “Coca Cola mümkün olan her yerde küresel markasını kullanmaya çalışır. Ancak Almanca ve İtalyanca’da Diet Kola’daki "diet" kelimesinin hastalıkla ilişkili bir anlamı olduğunu fark ettikten sonra, Amerika dışında kullandığı ismi Coca Cola Light olarak değiştirdi. Doğru cevap A'dır.

Soru 37

Çoğu uluslararası anlaşma öncesi görüşmeler başarılı geçmekle birlikte, taraflardan birinin bilinçsizce yaptığı bir hata, örneğin; yanlış hediye, bir ikramın reddedilmesi, ailenin gücendirilmesi ya da yetersiz saygı gösterisi, sözleşmenin gerçekleşmesine engel olabilmektedir.
Bu durum uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılıklara duyarlı yönetim pratiklerinde hangi sınıflandırmaya örnektir?

Seçenekler

A
Karşılıklı anlayış
B
Uluslararası iş birliklerini zedeleyecek gaflardan kaçınma
C
Güvensizliği önlemek
D
Gerekli bağlantıların kurulması
E
Uluslararası katılımlar, ortaklıklar ve şirket evlilikleri
Açıklama:
Uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılık- lara duyarlı yönetim pratikleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
1- Karşılıklı Anlayış:Burada amaç karşısındakini kandırmak ya da aldatmak değil; aksine, güven yaratarak yanlış anlamaları önlemek amacıyla onu anlamak ve ona uyum sağlamaktır. Karşılıklı anlayış konusu özellikle sözlü ve sözsüz iletişimde, tarihte, kültürde, din ve felsefede, geleneklerde, ilişkide bulunulan ülkenin güncel durumunda ve düşünce yapısında kendini göstermektedir.
2- Güvensizliği Önlemek: İşletme içinde oluşabilecek zor durumların üstesinden gelmek ve çatışmaları çözebilmek için aşağıdaki unsurların mutlaka dikkate alınması gerekmektedir:
• Gerekli enformasyonun elde edilmesi;
• Özellikli durumların çözümü için enformasyonu tamamlayıcı bir unsur olarak danışmanlık almak;
• Hedeflerin doğru ve kesin belirlenmesi, çünkü ancak açık hedefleri olan kişiler çözüm alternatifleri yatabilirler;
• Başkalarının görüş ve fikirlerine anlayışla yaklaşmak ve bununla başa çıkmak olarak tanımlayabileceğimiz uzlaşmaya açık olmak, kültürel farklılıkların yönetilmesinde en önemli unsurlardan biridir.
• Kazan-Kazan Stratejisi: Bir anlaşma ya da ortaklık ancak her iki tarafın da çıkarına sonuçlandığı zaman başarılı bir şekilde gerçekleşebilecektir.
3- Uluslararası İş Birliklerini Zedeleyecek Gaflardan Kaçınma: Çoğu uluslararası anlaşma öncesi görüşmeler başarılı geçmekle birlikte, taraflardan birinin bilinçsizce yaptığı bir hata, örneğin; yanlış hediye, bir ikramın reddedilmesi, ailenin gücendirilmesi ya da yetersiz saygı gösterisi, sözleşmenin gerçekleşmesine engel olabilmektedir.
4- Gerekli Bağlantıların Kurulması: Uzun soluklu dostlukların oluşturulmasına olanak sağlanması (özellikle Doğu bölgelerinin kültüründe iş anlaşmaları ancak arkadaşlık ilişkilerinin oluşturulmasından sonra gerçekleşmektedir); güven kazanmak (güven duygusunun hangi kültürde nasıl kazanılabileceği kültürlerarası yönetim yeteneğine bağlıdır); örgüt içi enformasyona ulaşmak, ilgili iletişim ağına kabul edilmek.
5- Uluslararası Katılımlar, Ortaklıklar ve Şirket Evlilikleri: Uluslararası alanda faaliyet gösteren her işletmenin hedefi, potansiyelleri en üst düzeyde kullanma olanağı veren şirket birleşmeleri, ortaklıklar ve uluslararası katılımlardır. Bu aşamada başarılı kültürlerarası yönetimin temel görevleri daha da anlam kazanmaktadır:
  • Karşılıklı anlayış; başarının temel yapı taşlarından biri de tüm katılımcıla- rın, diğer katılımcıların planlarını ve çıkarlarını anlamayı öğrenmeleridir.
  • Ortak hedeflerin tanımlanması; ortak hedeflerin tanımlanmasından önce pazarın koşulları kadar sosyal ve politik çevrenin de tanınması gerekmektedir.
  • Pazar ağlarının genişletilmesi; kültürlerarası ağların yardımı ile yeni ürün ya da hizmetlerin geliştirilmesi mümkün olabilecektir.
  • Sinerjiden yararlanmak; kültürlerin çakışma potansiyellerini ve ortak özelliklerini en üst düzeyde değerlendirmek gerekmektedir.
  • İşletmenin başarı grafiğini yükseltmek; uluslararası iş dünyasında kültürlerarası yönetim, tüm ticari faaliyetlerin temel amacı olan ekonomik başarının sağlanmasına hizmet etmektedir.
Doğru cevap B'dir.

Soru 38

"Bir işletme için eğer yurt dışı faaliyetler işletme amaçları ve işletmenin yaşamını sürdürmesi açısından büyük önem taşıyorsa o işletme ...... bir işletmedir."
Yukarıdaki açıklamada boş bırakılan yere hangi ifade gelmelidir?

Seçenekler

A
Yerel
B
Ulusal
C
Uluslararası
D
Başarılı
E
Kültürel olarak zengin
Açıklama:
Bir işletme için eğer yurt dışı faaliyetler işletme amaçları ve işletmenin yaşamını sürdürmesi açısından büyük önem taşıyorsa o işletme uluslararası bir işletmedir. Başka bir şekilde tanımlamak gerekirse, uluslararası işletmeler genel merkezleri belirli bir ülkede olduğu hâlde; faaliyetlerini bir ya da daha fazla ülkede koordinasyonunu sağladığı şubeler, yavru işletmeler ya da bağlı işletmeler aracılığıyla ve genel merkez tarafından kararlaştırılan bir işletme politikası ile yürüten büyük şirketlerdir. Uluslararası işletmeler, uluslararasılaşma aracılığıyla iç ve dış pazar paylarını genişletmeyi hedeflemektedirler. Merkezde yapılandırılmış ve diğer ülkelerdeki iletişimi düzenleyen bir iletişim tarzı benimsenmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 39

Uluslararası reklamlarda merkezileşmeye gidilmesini etkileyen faktörler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi pazar faktörlerinden biridir?

Seçenekler

A
Kültürel tabular
B
Dini engeller
C
Fiyatın önemi
D
Farklı demografik yapılar
E
Çok öznel olan reklam kavramları
Açıklama:
Söz konusu farklılıkların ön yargı yaratmaması ve işletmeler için yeni fırsatlar taşıyabilmesinde, reklamların da farklı kültürlere göre oluşturulması büyük önem taşımaktadır. Uluslararası reklam stratejisi geliştirmede, reklamın ne ölçüde standart olacağı ya da yerel ihtiyaçlara uyarlanıp uyarlanmayacağı sorusu önem kazanmaktadır. Uluslararası reklamcılar, reklamın tasarımı ve logosundaki görsel unsurlar konusunda bilgili olmalıdır. Uluslararası pazar genişledikçe, satın alma alışkanlıkları ve zevkler daha benzer bir hâle gelmektedir. Bundan dolayı, uluslararası reklam kampanyalarında daha genel bir tema oluşturma eğilimi artmaktadır. Fakat bu durum, reklamların tamamen aynı olacağı anlamına gelmemelidir. Uluslararası reklamlarda böyle bir merkezileşmemeye gidilmesini etkileyen faktörler şunlardır:
  • Pazar Kriteri: Düşük rekabet, farklı demografik yapılar, düşük gelir dağılımı ve düşük endüstrileşme;
  • Kültürel Kriter: Kültürel tabular, dinî engeller, yabancı işletmelere karşı olumsuz tutumlar, kozmopolit tutuma karşı olarak kültürel bağlılık;
  • Medya Kriteri: İşletmenin ulusal pazarındakinden farklı bir medya olması;
  • Diğer Kriterler: Fiyatın çok önemli oluşu, reklamların kabulünün düşük düzeyde oluşu, çok öznel olan reklam kavramları, reklamlarda duygusallığın yüksek oranda kullanılması vb.
Doğru cevap D'dir.

Soru 40

"Küresel iletişimciler" hangi meslek grubuna denmektedir?

Seçenekler

A
Uluslararası şirket sahipleri
B
CEO'lar
C
Uluslararası medya çalışanları
D
Akademisyenler
E
Uluslararası halkla ilişkiler uzmanları
Açıklama:
Uluslararası halkla ilişkiler uzmanlığının en önemli niteliklerinden biri ise iletişim becerileridir. Yukarıda belirtilen özellikler ile güçlü iletişim becerileri taşıyan halkla ilişkiler uzmanlarını “küresel iletişimciler” olarak tanımlamak mümkündür. Doğru cevap E'dir.

Soru 41

"Malların, sermayenin, bilginin ve emeğin tek tip düzenleme altında dünya çapında dolaşımı ve bunun giderek anındalaşmaya değişimi” olarak tanımlanabilecek kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
küreselleşme
B
genişleme
C
ulusallaşma
D
sosyal dolaşım
E
aynılaşma
Açıklama:
Küreselleşme “malların, sermayenin, bilginin ve emeğin tek tip düzenleme altında dünya çapında dolaşımı ve bunun giderek anındalaşmaya değişimi” (Çatı, 2000: 43) olarak ele alınmaktadır.
Doğru cevap a'dır.

Soru 42

Günümüzdeki küreselleşme, dünyanın gördüğü ilk küreselleşme hareketi değildir. Bundan önce üç tarihsel periyotta küreselleşme hareketi ile karşılaşılmıştır. Aşağıdakilerden hangi tarih bunlardan biridir?

Seçenekler

A
1090
B
1490
C
1690
D
1590
E
1190
Açıklama:
Küreselleşmenin yeni bir kavram olmamasına rağmen, günümüzde ulaştığı hız
ve derinliğinin yeni olduğu ileri sürülebilmektedir. Bilinmektedir ki, günümüzdeki küreselleşme, dünyanın gördüğü ilk küreselleşme hareketi değildir. Bundan
önce üç tarihsel periyotta küreselleşme hareketi ile karşılaşılmıştır ki, bu dönemler sırasıyla 1490, 1890 ve 1990’lı yıllardır. Ancak sadece 1990’lı yıllardaki küreselleşme hareketinin tüm dünyayı etkisi altına aldığı söylenebilmektedir.
Doğru cevap b'dir.

Soru 43

I. Ekonomik Faktörler
II. Teknolojik Faktörler
III. İdeolojik Faktörler
Yukarıdakilerden hangisi-hangileri 'Küreselleşmeyi Ortaya Çıkaran Etmenler'dendir?

Seçenekler

A
Yalnız I.
B
Yalnız II.
C
I. II. ve III.
D
Yalnız III.
E
II. ve III.
Açıklama:
Söz konusu unsurları, ana başlıklarıyla ekonomik, teknolojik ve ideolojik faktörler olarak üç
grupta toplamak mümkündür.
Doğru cevap c'dir.

Soru 44

I. Küreselleşmenin Ekonomik Boyutu
II. Küreselleşmenin Siyasal Boyutu
III. Küreselleşmenin Sosyokültürel Boyutu
Yukarıdakilerden hangisi hangileri sistematik ve bütünsel bir süreç olan küreselleşmenin boyutlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I.
B
Yalnız II.
C
Yalnız III.
D
I. II. ve III.
E
I. ve II.
Açıklama:
Sistematik ve bütünsel bir süreç olan küreselleşmenin ekonomik, siyasal ve sosyo
kültürel olmak üzere üç boyutundan söz edilebilmektedir.
Doğru cevap d'dir.

Soru 45

Bir dizi etkileşim sonucu öğrenilip içselleştirilen her kültür, sadece içinde doğup geliştiği toplum için ortak bir değer ifade etmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kültür için söylenemez?

Seçenekler

A
Öğrenilir; kültür biyolojik veya miras yoluyla aktarılmaz, öğrenerek ve tecrübe ederek kazanılır.
B
Kuşaktan kuşağa aktarılır; kültür çoğalan bir birikimdir, kuşaklar arasında
bir bağdır.
C
Paylaşılır; kültür tek bir bireye değil, toplumun tüm bireylerine aittir.
D
Sınırlayıcıdır; kültür ait olduğu toplumu bir takım ölçüler içine sokarak
sınırlamaktadır.
E
Uyarlanamaz; kültür üzerinde değişim veya uyarlama yapmak insanın doğal kabiliyeti dahilinde değildir.
Açıklama:
• Öğrenilir; kültür biyolojik veya miras yoluyla aktarılmaz, öğrenerek ve tecrübe ederek kazanılır.
• Uyarlanabilir; kültür üzerinde değişim veya uyarlama yapmak insanın doğal kabiliyeti dahilindedir.
• Kuşaktan kuşağa aktarılır; kültür çoğalan bir birikimdir, kuşaklar arasında
bir bağdır.
• Paylaşılır; kültür tek bir bireye değil, toplumun tüm bireylerine aittir.
• Sınırlayıcıdır; kültür ait olduğu toplumu bir takım ölçüler içine sokarak
sınırlamaktadır.
• Simgeleyicidir; kültür bir olgunun başka bir olgu tarafından tanımlanması,
simgelenmesi veya kullanılmasıdır.
Doğru cevap e'dir.

Soru 46

Uluslararası pazar genişledikçe, satın alma alışkanlıkları ve zevkler daha benzer bir hâle gelmektedir. Bundan dolayı, uluslararası reklam kampanyalarında daha genel bir tema oluşturma eğilimi artmaktadır. Fakat bu durum, reklamların tamamen aynı olacağı anlamına gelmemelidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi uluslararası reklamlarda böyle bir merkezileşmemeye gidilmesini etkileyen faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
İklim Kriteri: Havanın sıcak, soğuk, nemli, kuru olması vb.
B
Pazar Kriteri: Düşük rekabet, farklı demografik yapılar, düşük gelir dağılımı ve düşük endüstrileşme
C
Kültürel Kriter: Kültürel tabular, dinî engeller, yabancı işletmelere karşı olumsuz tutumlar, kozmopolit tutuma karşı olarak kültürel bağlılık
D
Medya Kriteri: İşletmenin ulusal pazarındakinden farklı bir medya olması
E
Diğer Kriterler: Fiyatın çok önemli oluşu, reklamların kabulünün düşük düzeyde oluşu, çok öznel olan reklam kavramları, reklamlarda duygusallığın yüksek oranda kullanılması vb.
Açıklama:
Uluslararası pazar genişledikçe, satın alma
alışkanlıkları ve zevkler daha benzer bir hâle gelmektedir. Bundan dolayı, uluslararası reklam kampanyalarında daha genel bir tema oluşturma eğilimi artmaktadır. Fakat bu durum, reklamların tamamen aynı olacağı anlamına gelmemelidir.
Uluslararası reklamlarda böyle bir merkezileşmemeye gidilmesini etkileyen faktörler şunlardır (Kirpalani, 1985: 399’dan akt: Eser, 2005: 315):
• Pazar Kriteri: Düşük rekabet, farklı demografik yapılar, düşük gelir dağılımı ve düşük endüstrileşme;
• Kültürel Kriter: Kültürel tabular, dinî engeller, yabancı işletmelere karşı
olumsuz tutumlar, kozmopolit tutuma karşı olarak kültürel bağlılık;
• Medya Kriteri: İşletmenin ulusal pazarındakinden farklı bir medya olması;
• Diğer Kriterler: Fiyatın çok önemli oluşu, reklamların kabulünün düşük
düzeyde oluşu, çok öznel olan reklam kavramları, reklamlarda duygusallığın yüksek oranda kullanılması vb.
Doğru cevap a'dır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılıklara duyarlı yönetim pratiklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Karşılıklı Anlayış
B
Şirket Evliliklerini Önlemek
C
Güvensizliği Önlemek
D
Uluslararası İş Birliklerini Zedeleyecek Gaflardan Kaçınma
E
Gerekli Bağlantıların Kurulması
Açıklama:
Uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılıklara duyarlı yönetim pratikleri şu şekilde sınıflandırılabilir (Saran, 2005: 73-74):
1- Karşılıklı Anlayış
2- Güvensizliği Önlemek
3- Uluslararası İş Birliklerini Zedeleyecek Gaflardan Kaçınma
4- Gerekli Bağlantıların Kurulması
5- Uluslararası Katılımlar, Ortaklıklar ve Şirket Evlilikleri
Doğru cevap b'dir.

Soru 48

Uluslararası alanda faaliyet gösteren her işletmenin hedefi, potansiyelleri en üst düzeyde kullanma olanağı veren şirket birleşmeleri, ortaklıklar ve uluslararası katılımlardır. Bu aşamada başarılı kültürlerarası yönetimin temel görevleri daha da anlam kazanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu görevlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Karşılıklı anlayış
B
Ortak hedeflerin tanımlanması
C
Pazar ağlarının darlatılması
D
İşletmenin başarı grafiğini yükseltmek
E
Sinerjiden yararlanmak
Açıklama:
Uluslararası Katılımlar, Ortaklıklar ve Şirket Evlilikleri: Uluslararası
alanda faaliyet gösteren her işletmenin hedefi, potansiyelleri en üst düzeyde kullanma olanağı veren şirket birleşmeleri, ortaklıklar ve uluslararası
katılımlardır. Bu aşamada başarılı kültürlerarası yönetimin temel görevleri
daha da anlam kazanmaktadır:
• Karşılıklı anlayış; başarının temel yapı taşlarından biri de tüm katılımcıların, diğer katılımcıların planlarını ve çıkarlarını anlamayı öğrenmeleridir.
• Ortak hedeflerin tanımlanması; ortak hedeflerin tanımlanmasından önce
pazarın koşulları kadar sosyal ve politik çevrenin de tanınması gerekmektedir.
• Pazar ağlarının genişletilmesi; kültürlerarası ağların yardımı ile yeni ürün
ya da hizmetlerin geliştirilmesi mümkün olabilecektir.
• Sinerjiden yararlanmak; kültürlerin çakışma potansiyellerini ve ortak özelliklerini en üst düzeyde değerlendirmek gerekmektedir.
• İşletmenin başarı grafiğini yükseltmek; uluslararası iş dünyasında kültürlerarası yönetim, tüm ticari faaliyetlerin temel amacı olan ekonomik başarının sağlanmasına hizmet etmektedir.
Doğru cevap c'dir.

Soru 49

İnsanoğlunun duygu, düşünce ve davranışlarının art alanı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültür
B
Küreselleşme
C
İdeoloji
D
İletişim
E
Politika
Açıklama:
Kültür, genel bir ifadeyle, insanoğlunun duygu, düşünce ve davranışlarının art alanı olarak tanımlanabilmektedir

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi kültürün genel özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Tamamen teknoloji merkezlidir
B
Tarhisel bir olgudur
C
Toplumu ayrıştırıcı özelliğe sahiptir
D
Durağan bir yapıdadır
E
Biyolojik yollarla nesilden nesile aktarılır
Açıklama:
Kültür, her şeyiyle insan eseridir; insanlar kültürü hem oluşturur hem de kültürden etkilenirler. Kültür, tarihsel bir olgudur; geçmiş ile günümüzü bağlayan bir köprüdür ve süreklilik gösterir. Kültür göreli bir kavramdır; her toplumun kendine has kültürel özellikleri vardır. Kültür dinamik bir bütündür; zaman içinde, hatta aynı coğrafyanın farklı bölgelerinde bile farklılık gösterebilir. Kültür birleştiricidir ve düzen sağlar.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi kültürün ortak özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Öğrenerek ve tecrübe ederek kazanılır
B
Üzerinde değişim ve uyarlama yapılabilir
C
Ait olduğu toplumu sınırlarından kurtarır
D
Kuşaktan kuşağa aktarılır
E
Toplumun tüm bireylerine aittir
Açıklama:
Kültür:
• Öğrenilir; kültür biyolojik veya miras yoluyla aktarılmaz, öğrenerek ve tecrübe ederek kazanılır.
• Uyarlanabilir; kültür üzerinde değişim veya uyarlama yapmak insanın doğal kabiliyeti dahilindedir.
• Kuşaktan kuşağa aktarılır; kültür çoğalan bir birikimdir, kuşaklar arasında bir bağdır.
• Paylaşılır; kültür tek bir bireye değil, toplumun tüm bireylerine aittir.
• Sınırlayıcıdır; kültür ait olduğu toplumu bir takım ölçüler içine sokarak sınırlamaktadır.
• Simgeleyicidir; kültür bir olgunun başka bir olgu tarafından tanımlanması, simgelenmesi veya kullanılmasıdır.

Soru 52

Kültürün pek çok değişkene bağlı olarak oluştuğu, süreklilik gösterdiği ve zaman içinde değiştiği bilinmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kültürü etkileme özelliğine sahip faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Dil
B
İnançlar
C
Tutumlar
D
Psikoloji
E
Simgeler
Açıklama:
Kültürü etkileme özelliğine sahip bu faktörler; “dil, din ve inançlar, değerler, norm ve kurallar, örf ve adetler, tutumlar, simgeler, yasalar ve ahlak kuralları, teknolojik, ekonomik ve siyasal yapı” (Eroğlu, 2000: 56) olarak sınıflandırılabilmektedir.

Soru 53

Küreselleşme süreci ile ilgili olarak 'Global Köy' kavramını kullanan ve literatüre kazandıran bilim insanı kimdir?

Seçenekler

A
Anthony Giddens
B
Zygmunt Bauman
C
William Greider
D
James Howard Mittelman
E
Marshall Mcluhan
Açıklama:
‘Küresel’ kavramı ilk defa, Marshall
Mcluhan’ın ‘Komünikasyonda Patlamalar’ (1960) adlı kitabında yer almıştır. Mcluhan bu yeni süreç için ‘Global Köy’ kavramını kullanmış ve kavramı literatüre kazandırmıştır.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisinde küreselleşmenin boyutları doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Ekonomik - Siyasal - Sosyokültürel
B
Ekonomik - Psikolojik - Teknolojik
C
Ekonomik - Siyasal - Teknolojik
D
Ekonomik - Sosyokültürel - İdeolojik
E
Ekonomik - İdeolojik - Teknolojik
Açıklama:
Sistematik ve bütünsel bir süreç olan küreselleşmenin ekonomik, siyasal ve sosyo
kültürel olmak üzere üç boyutundan söz edilebilmektedir. Birbirinden ayrı düşünülemeyen bu üç boyut, hem birbirinin nedenini, hem de sonucunu oluşturmaktadır.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeyi ortaya çıkaran unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
İletişim teknolojilerindeki gelişmeler
B
Uzun süren savaşlar
C
Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Birliği (SSCB)'nin yıkılması
D
Faaliyetlerini arttıran uluslararası işletmeler
E
Liberal piyasa ekonomisinin benimsenmesi
Açıklama:
1970’lerden sonra faaliyetlerini arttıran uluslararası işletmeler, 1980’lerde hayatımıza yön veren bilgi iletişim teknolojilerinin hız ve kapasitelerindeki artış ve 1990’lı yılların başında SSCB’nin çökmesiyle tek kutuplu hâle gelen dünya, küreselleşmenin itkilerini oluşturmaktadır.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Birinci küreselleşme'nin (1490) sonuçlarından biridir?

Seçenekler

A
Sanayi Devrimi
B
İletişim Devrimi
C
Teknoloji devrimi
D
Sömürgecilik
E
İnternet
Açıklama:
Birinci Küreselleşme (1490):
Katalizör: Coğrafi keşifler, Merkantilizm
Araç: Coğrafi keşifler, Sömürgecilik
Olumlayıcı ifade: “Tanrının dinini tüm dünyaya yayma”
Sonuç: Sömürgecilik
Doğru cevap d'dir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi üçüncü küreselleşme dönemine ait bir özelliktir?

Seçenekler

A
Coğrafi keşifler
B
Sanayi devrimi
C
İletişim devrimi
D
Merkantalizm
E
Yeni pazar arayışı
Açıklama:
İletişim devrimi üçüncü küreselleşme dalgasında katalizör görevi görmüştür

Soru 58

'McDonaldlaştırma' kavramı küreselleşmenin hangi boyutu kapsamında değerlendirilir?

Seçenekler

A
Teknolojik Boyut
B
Siyasi Boyut
C
Ekonomik Boyut
D
Sosyokültürel Boyut
E
Eğitsel Boyut
Açıklama:
Kültürel küreselleşme Ritzer’e göre ‘McDonaldlaştırma’ kavramı ile ifade edilmektedir. McDonaldlaşma, küreselleşmenin semantiği içinde kültürel küreselleşmenin ideolojik yansımasını sembolize etmektedir çünkü toplumun McDonaldlaşması ile hazır yiyecek kültüründen öte, uluslararası işletmelerin öncülüğünde bir yaşam biçiminin temsili yerleşmektedir.

Soru 59

Avrupa’da büyük kentlerin birbirine dev demir yolu projeleriyle bağlanması, küreselleşmenin hangi boyutunu ifade eder?

Seçenekler

A
Sosyal Boyut
B
Kültürel Boyut
C
Siyasal Boyut
D
Ekonomik Boyut
E
Teknolojik Boyut
Açıklama:
Ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler de, insanların ve ürünlerin hareketliliğini ve yer değiştirmesini kolaylaştırmakta, ayrıca her geçen gün daha hızlı ve daha az maliyetli hâle gelmesiyle de küreselleşmenin ateşleyicilerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Özellikle Avrupa’da büyük kentlerin birbirine dev demir yolu projeleriyle bağlanması, teknolojinin küreselleşme üzerindeki etkisine verilecek somut bir örnek olarak dikkat çekmektedir.

Soru 60

I. Uzak yerleşimlerin birbiri ile ilişkilendirildiği, yere oluşumların millerce ötedeki olaylarla biçimlendirildiği, dünya çapındaki toplumsal ilişkilerin yoğunlaşması.
II. Malların, sermayenin, bilginin ve emeğin tek tip düzenleme altında dünya çapında dolaşımı ve bunun giderek anındalaşmaya değişimi.
III. İnsanoğlunun duygu, düşünce ve davranışlarının art alanı.
IV. Olgu ve kavramların yer küre boyutunda ele alınması, irdelenmesi ve değerlendirilmesi.
Yukarıda belli tanımlara ait ifadeler numaralandırılmıştır. Aşağıdakilerden hangisinde yalnızca “küreselleşme” kavramına ait tanımlar bulunmaktadır?

Seçenekler

A
II - III
B
I - II - III
C
II - III - IV
D
I - II - IV
E
Hepsi
Açıklama:
I, II ve IV numaralı ifadelerde yer alan tanımlar küreselleşmeye ait iken III numaralı ifade de yer alan tanım kültüre ait. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
I - II - IV

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeye yön veren ekonomik faktörlerden biridir?

Seçenekler

A
Çok uluslu işletmelerin giderek hükümet politikalarına baskın gelmesi
B
Üretim teknolojilerinin gelişmesi
C
Doğu Bloku’nun yıkılması
D
Uluslararası sermaye akışı üzerindeki denetimlerin ortadan kaldırılması
E
Ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler
Açıklama:
B ve E şıklarında yer alan ifadeler teknolojik faktörler, C ve D şıklarında yer alan ifadeler ise ideolojik faktörlerdir. A şıkkında yer alan ifade ise ekonomik faktörlerden biridir. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Çok uluslu işletmelerin giderek hükümet politikalarına baskın gelmesi

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi siyasal açıdan küreselleşmenin tanımıdır?

Seçenekler

A
Ekonomik ilişkileri etkileyerek bunlara yön veren kurumların uluslararası harmonizasyonu
B
Küreselleşmenin semantiği içinde kültürel küreselleşmenin ideolojik yansımasının sembolize edilmesi
C
İktisadi ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak devletin otoritesinin yavaş yavaş azalması ve sınırları olmayan bir dünyanın kurulması
D
Mal ve sermayenin uluslararası düzeyde serbest bir şekilde dolaşımını ya da tüm ekonomik birimlerin tüm yabancı ve uluslararası piyasalarda faaliyette bulunmasını engelleyecek faktörlerin ortadan kaldırılması
E
Birçok bireysel ülke ekonomisindeki finansman ve üretim sektörlerinin artan ölçülerde bütünleşmesi
Açıklama:
A, D ve E şıklarında yer alan ifadeler ekonomik açıdan küreselleşmenin tanımı, B şıkkında yer alan ifade de McDonaldlaştırma kavramının tanımıdır. C şıkkında yer alan ifade ise siyasal açıdan küreselleşmenin tanımıdır. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
İktisadi ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak devletin otoritesinin yavaş yavaş azalması ve sınırları olmayan bir dünyanın kurulması

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi kültürel küreselleşme ile ilgilidir?

Seçenekler

A
11 Eylül ve sonrasında ortaya çıkan tartışmalar
B
Bretton Woods sisteminin çökmesi
C
SSCB’nin dağılması
D
Uluslararası işletmelerin üretimi ucuz pazarlara kaydırması
E
McDonaldlaştırma
Açıklama:
A ve C şıklarında yer alan ifadeler küreselleşmenin siyasal boyutu, B ve D şıklarında yer alan ifadeler ise küreselleşmenin ekonomik boyutu ile ilgilidir. E şıkkında yer alan ifade kültürel küreselleşme ile doğrudan ilişkili bir kavramdır ve bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
McDonaldlaştırma

Soru 64

Aşağıda kültür hakkındaki verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kültür insan davranışlarının oluşmasında, pekişmesinde ya da değişmesinde etkili olmaktadır.
B
Kültürün oluşup devamlılığının sağlanabilmesi, kollektivitenin varlığına bağlı değildir.
C
Kültür zamana, mekana ve toplumlara göre değişmektedir.
D
Kültür, her şeyiyle insan eseridir.
E
Kültür tarihsel bir olgudur.
Açıklama:
A, C, D ve E şıklarında yer alan ifadeler kültürün özellikleridir. Fakat B şıkkında yer alan ifade yanlıştır. Kültürün oluşup devamlılığının sağlanabilmesi, kollektivitenin varlığına bağlı bir olgu olarak ele alınmakta; bir yaşam biçiminin oluşmasını ve dışavurumunu sağlayan dinamik ve birikimsel bir olgu olarak değerlendirilmektedir.
Kültürün oluşup devamlılığının sağlanabilmesi, kollektivitenin varlığına bağlı değildir.

Soru 65

I. Dil
II. Simgeler
III. Teknolojik, ekonomik ve siyasal yapı
IV. Yasalar
Yukarıda numaralandırılarak verilen faktörlerden hangilerinin kültürü etkileme özelliği vardır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I, III, IV
C
I ve III
D
II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Yukarıda numaralandırılarak verilen ifadelerin tümü kültürü etkileyen faktörlerdir. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
Hepsi

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası halkla ilişkiler faaliyetlerinin temel amaçlarından biridir?

Seçenekler

A
Küresel iş ortamının geliştirilmesine yardımcı olmak
B
Uluslararası ilişkiler ve kültürlerarası etkileşimlerin yoğunlaştırılması
C
Finans kapitali başta olmak üzere her şeyin zaman ve mekan engeli tanımaksızın dünya çapında transferinin olanaklı hale gelmesi
D
Tüm değerlerin dünya çapında standartlaştırılarak norm haline getirilmesi
E
İnsanları ilgilendiren tüm değerlerin evrensel ölçekte bütünleştirilmesi
Açıklama:
B, C, D ve E şıklarında yer alan ifadeler küreselleşmenin özellikleri ve işlevleridir. A şıkkında yer alan ifade ise uluslararası halkla ilişkilerin en temel iki amacından biridir. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Küresel iş ortamının geliştirilmesine yardımcı olmak

Soru 67

Uluslararası pazar genişledikçe, satın alma alışkanlıkları ve zevkler daha benzer bir hâle gelmektedir. Bundan dolayı, uluslararası reklam kampanyalarında daha genel bir tema oluşturma eğilimi artmaktadır. Fakat bu durum, reklamların tamamen aynı olacağı anlamına gelmemelidir. Uluslararası reklamlarda böyle bir merkezileşmemeye gidilmesini etkileyen faktörler pazar kriteri, kültürel kriter, medya kriteri ve diğer kriterlerdir.
Aşağıdakilerden hangisi pazar kriterine bir örnektir?

Seçenekler

A
Kültürel tabular
B
İşletmenin ulusal pazarındakinden farklı bir medya olması
C
Dini engeller
D
Farklı demografik yapılar
E
Fiyatın çok önemli oluşu
Açıklama:
A ve C şıklarında yer alan ifadeler kültürel kritere, B şıkkında yer alan ifade medya kriterine ve E şıkkında yer alan ifade de diğer kriterlere örnektir. D şıkkında yer alan ifade ise pazar kriterine örnektir. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Farklı demografik yapılar

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi bir şirketin başarılı bir kültürlerarası yönetimindeki temel görevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Karşılıklı anlayış
B
Ortak hedeflerin tanımlanması
C
Pazar ağlarının genişletilmesi
D
Özellikli durumların çözümü için enformasyonu tamamlayıcı bir unsur olarak danışmanlık almak
E
Sinerjiden yararlanmak
Açıklama:
A, B, C ve E şıklarında yer alan ifadeler bir şirketin başarılı bir kültürlerarası yönetimindeki temel görevlerindendir. D şıkkında yer alan ifade ise uluslararası işletmelerde güvensizliği önlemek için dikkat edilmesi gereken unsurlardandır. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Özellikli durumların çözümü için enformasyonu tamamlayıcı bir unsur olarak danışmanlık almak

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
İnsan kültür üzerinde değişim veya uyarlama yapamaz
B
Ortak bir tanımı vardır
C
Sınırlayıcıdır
D
Zaman içinde değişmez
E
İnsan kültürü oluşturmaz fakat ondan etkilenir
Açıklama:
A, B, D ve E şıklarında yer alan ifadeler yanlıştır. Kültüre ait tek doğru özellik C şıkkında verilmiştir. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Sınırlayıcıdır

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Üçüncü Küreselleşme'nin (1990) "Katalizör"üdür?

Seçenekler

A
Sanayi Devrimi
B
Sömürgecilik
C
Coğrafi keşifler
D
Merkantilizm
E
İletişim Devrimi
Açıklama:
Üçüncü Küreselleşme'nin (1990) "Katalizör"ü İletişim Devrimi'dir.
Doğru cevap e'dir.

Soru 71

küresel’ kavramı ilk defa, Marshall Mcluhan’ın .".............................." (1960) adlı kitabında yer almıştır.
Yukarıdaki boşluğu uygun ifadeyle doldurunuz.

Seçenekler

A
Globalleşmede Patlamalar
B
Küreselleşmede Patlamalar
C
Komünikasyonda Patlamalar
D
Kültürel Patlama
E
Küresel Patlama
Açıklama:
Komünikasyonda Patlamalar

Soru 72

"Hangi alanda olursa olsun, ekonomiden sanata, bilimden iletişime herhangi bir çalışmada, üretimde, yapılarda, dünya çapında geçerliliği, ağırlığı, öncülüğü olan normların, ölçülerin dikkate alınması veya etkili hâle gelmesi, benimsenmesi, dünyayaaçılarak yerelliğin, ulusallığın reddedilmeksizin dışına çıkılması ve evrensellikle bağdaştırılması, birleştirilmesidir." Yukarıda tanımı yapılan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Küreselleşme
B
Bölgeselleşme
C
Lokalleşme
D
Ulusallaşma
E
Yerelleşme
Açıklama:
Küreselleşme

Soru 73

Bilinmektedir ki, günümüzdeki küreselleşme, dünyanın gördüğü ilk küreselleşme hareketi değildir. Bundan önce üç tarihsel periyotta küreselleşme hareketi ile karşılaşılmıştır ki, bu dönemler sırasıyla ......, ........ ve .......'dır.
Yukarıda verilen bilgi doğrultusunda boşluklara gelmesi gereken tarihler sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
1590,1890 ve 1990
B
1490,1890 ve 1990
C
1490,1590 ve 1690
D
1490,1590 ve 1990
E
1490, 1690 ve 1990
Açıklama:
1490, 1890 ve 1990

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme sürecinin sebeplerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Teknolojik yenilikler
B
Uluslararası işletmeler
C
Ulus-devlet anlayışı
D
İletişim ve ulaşımdaki artış
E
Ekonomik gelişmeler
Açıklama:
Ulus-devlet anlayışı

Soru 75

Küreselleşmenin Türkçe anlamı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Globalleşme
B
Evrenselleşme
C
Ulusallaşma
D
Birleşme
E
Dağılım
Açıklama:
Evrenselleşme

Soru 76

Sistematik ve bütünsel bir süreç olan küreselleşmenin .............., ............. ve .................. olmak üzere üç boyutundan söz edilebilmektedir.
Yukarıdaki bilgi doğrultusunda aşağıdaki seçeneklerden hangisinde boşluklara gelebilecek doğru ifadeler verilmiştir?

Seçenekler

A
siyasal, sosyal ve maddi
B
kültürel, sosyal ve ekonomik
C
ekonomik, siyasal ve kültürel
D
ekonomik, siyasal ve sosyokültürel
E
sosyoekonomik, kültürel ve siyasal
Açıklama:
ekonomik, siyasal ve sosyokültürel

Soru 77

“insanların oluşturduğu, yaşadığı ve kuşaktan kuşağa aktardığı bir yaşama biçimidir”
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Küreselleşme
B
Globalleşme
C
Kültür
D
Evrenselleşme
E
Ulusallaşma
Açıklama:
Kültür

Soru 78

  1. Öğrenilir
  2. Uyarlanabilir
  3. Birikimlidir
  4. Simgeleyicidir
Yukarıda verilen kültürün özelliklerinden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I,II ve III
B
Yalnız III
C
I ve III
D
I,II,III ve IV
E
I,II ve IV
Açıklama:
I,II ve IV

Soru 79

I- Öğrenilir; kültür biyolojik veya miras yoluyla aktarılmaz, öğrenerek ve tecrübe ederek kazanılır. II- Sınırlayıcıdır; kültür ait olduğu toplumu bir takım ölçüler içine sokarak sınırlamaktadır. III- Özneldir; kültür tüm toplumun değil bireyin ihtiyaçlarına odaklanır. Yukarıda tanımı verilen kavramlardan hangisi/hangileri kültürün özelliklerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız I
E
Yalnız III
Açıklama:
I-II

Soru 80

Uluslararası reklamlarda merkezileşmemeye gidilmesini etkileyen faktörler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Pazar kriteri, Kültürel kriter, medya kriteri, diğer kriterler
B
Pazar kriteri, sosyal kriter, medya kriteri, diğer kriterler
C
Pazar kriteri, Kültürel kriter, siyasi kriteri, medya kriteri
D
Pazar kriteri, coğrafi kriter, medya kriteri, diğer kriterler
E
Pazar kriteri, Küresel kriter, medya kriteri, diğer kriterler
Açıklama:
Pazar kriteri, Kültürel kriter, medya kriteri, diğer kriterler

Soru 81

1970’lerdeki petrol krizi sonrasında dış piyasalara açılma arayışı ile iktisadi faaliyetlerin artmış olması küreselleşme sürecini ortaya çıkaran hangi faktörlere örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
Teknolojik Boyut
B
Kültürel Boyut
C
Sosyal Boyut
D
Ekonomik Boyut
E
Siyasal Boyut
Açıklama:
Ekonomik Boyut

Soru 82

Avrupa’da büyük kentlerin birbirine dev demir yolu projeleriyle bağlanması küreselleşmeyi ortaya çıkaran hangi etmene verilebilecek somut bir örnektir?

Seçenekler

A
Ekonomik Faktörler
B
Teknolojik Faktörler
C
İdeolojik Faktörler
D
Sosyal Faktörler
E
Coğrafi Faktörler
Açıklama:
Teknolojik Faktörler

Soru 83

  1. Ticaretin serbest kılınması
  2. Tarife ve kotaların kaldırılması
  3. Dış finansal olanakların serbest bırakılması
  4. Uluslararası sermaye akışı üzerindeki denetimlerin ortadan kaldırılması.
Yukarıda verilenler küreselleşmenin hangi boyutu altında yer almaktadır?

Seçenekler

A
İdeolojik Faktörler
B
Sosyo-ekonomik Faktörler
C
Ticari Faktörler
D
Ekonomik Faktörler
E
Teknolojik Faktörler
Açıklama:
İdeolojik Faktörler

Soru 84

I - Sanayi Devrimi II - İletişim Devrimi III - Coğrafi Keşifler
a - Sömürgecilik b - Emperyalizm c - Küreselleşme
Yukarıda, küreselleşmenin gelişim sürecinde yaşanan olaylar ve bunların sonucunda ortaya çıkan küreselleşme aşamaları sıralanmıştır. Aşağıdakilerden hangisinde bu olaylar ve sonuçları doğru eşleştirilmiştir?

Seçenekler

A
I - a, II - b, III - c
B
I - a, II - c, III - b
C
I - b, II - c, III - a
D
I - b, II - a, III - c
E
I - c, II - b, III - a
Açıklama:
Küreselleşmenin gelişim sürecinde Coğrafi Keşifler sonucunda Sömürgecilik; Sanayi Devrimi sonucunda Emperyalizm; İletişim Devrimi sonucunda ise Küreselleşme olgusunun ortaya çıktığı düşünülmektedir. Buna göre, doğru eşleştirme “I - b, II - c, III - a” şeklindedir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 85

Dünyanın farklı ülkelerine seyahat eden birinin, gittiği her ülkede aynı markanın mağazalarıyla karşılaşması küreselleşmenin hangi alandaki etkileriyle açıklanabilir?

Seçenekler

A
Ekonomik
B
Sosyal
C
Siyasal
D
Kültürel
E
Teknolojik
Açıklama:
Küreselleşme olgusu, ekonomik, siyasal, sosyokültürel ve teknolojik alanlarda çeşitli etkiler ortaya çıkarmıştır. Bir markanın farklı ülkelerde mağazalar açarak ticari faaliyetini küresel boyutta gerçekleştirmesi, küreselleşmenin ekonomik alandaki etkilerinden biri olarak değerlendirilebilir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 86

Ulaşım ve iletişim olanaklarının gelişmesi ülkeler arasındaki mesafeleri azaltarak küreselleşmenin ivme kazanmasına neden olmuştur. Bu durum küreselleşmeyi ortaya çıkaran etmenlerin hangisiyle açıklanabilir?

Seçenekler

A
İdeolojik
B
Sosyal
C
Ekonomik
D
Kültürel
E
Teknolojik
Açıklama:
Küreselleşmeyi ortaya çıkaran etmenler; ekonomik, teknolojik, ideolojik gibi başlıklar altında toplanabilir. Ulaşım ve iletişim olanaklarının gelişmesi teknolojik etmenlerle ilişkilidir. Dolayısıyla doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 87

“Ekonomik açıdan küreselleşme; ...... küreselleşmesi ve ....... küreselleşmesi olarak iki açıdan incelenebilir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere hangi ifadelerin gelmesi uygundur?

Seçenekler

A
ulaşımın - iletişim olanaklarının
B
üretimin - finansal faaliyetlerin
C
sermayenin - serbest ticaretin
D
seyahatin - turizm faaliyetlerinin
E
şirketlerin - devlet politikalarının
Açıklama:
Ekonomik açıdan küreselleşme; üretimin küreselleşmesi ve finansal faaliyetlerin küreselleşmesi olarak iki açıdan incelenebilir.” Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin siyasal boyutuyla ilgili değildir?

Seçenekler

A
Sınırların belirsizleşmesi
B
Devlet otoritesinin azalması
C
Uluslararası kuruluşların etkinleşmesi
D
Aile bağlarının kopmaya başlaması
E
Ulus devletin zayıflaması
Açıklama:
Sınırların belirsizleşmesi, devlet otoritesinin azalması, uluslararası kuruluşların etkinleşmesi ve ulus devletin zayıflaması küreselleşmenin siyasal boyutuyla ilgili iken, aile bağlarının kopmaya başlaması küreselleşmenin sosyokültürel boyutuyla ilgilidir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 89

Kültürün tek bir bireye değil, toplumun tüm bireylerine ait olması kültürün hangi özelliği ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Öğrenilir olması
B
Uyarlanabilir olması
C
Paylaşılır olması
D
Sınırlayıcı olması
E
Simgeleyici olması
Açıklama:
Kültür tek bir bireye değil, toplumun tüm bireylerine aittir. Bu özellik kültürün toplumdaki bireyler arasında paylaşılmasını ifade eder. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi kültürün özellikleriyle ilgili yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
İnsan eseridir.
B
Zaman içinde değişir.
C
Toplumsal düzen sağlar.
D
Göreli bir kavramdır.
E
Bireysel bir olgudur.
Açıklama:
Kültür, insan eseridir; zaman içinde değişir; toplumsal düzen sağlar; göreli bir kavramdır. Bunların yanı sıra kültür bireysel değil, toplumsal bir olgudur. Dolayısıyla doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 91

Bir uluslararası halkla ilişkiler uzmanı olduğunuzu düşünürseniz; kurumunuzun faaliyet gösterdiği ülkedeki karar alıcılar ile nasıl iletişim kuracağınızı bilmeniz, hangi halkla ilişkiler faaliyetini gerçekleştirmeniz için mutlaka gerekli olacaktır?

Seçenekler

A
Duyurum
B
Etkinlik
C
Fuar katılımı
D
Lobicilik
E
Basın toplantısı
Açıklama:
Uluslararası halkla ilişkiler uzmanları için faaliyet gösterdikleri ülkedeki her bir hedef gruba özgü özellikleri bilmek önem arz eder. Örneğin, lobicilik faaliyetleri çerçevesinde, faaliyet gösterilen ülkenin politikacıları gibi karar alıcılarıyla nasıl iletişim kurulacağı bilinmelidir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 92

Küresel bir markanın, reklam kampanyasında, faaliyet gösterdiği ülkelerin kültürel motiflerini kullanması hangi küresel reklamcılık stratejisi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Standardizasyon
B
Yerelleştirme
C
Global düşünme
D
Merkezileşme
E
Konumlandırma
Açıklama:
Yerelleştirme stratejisinde, reklam kampanyalarının artık evrensel boyutta da olsa yerel motifler kullanması ve ulusal farklılıkların önemli olduğu vurgulanır. Örnekte verilen durum da yerelleştirme stratejisi ile açıklanabilir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılıklara duyarlı yönetim pratikleri arasında sayılmaz?

Seçenekler

A
Karşılıklı anlayış
B
Güvensizliği önleme
C
Gerekli bağlantıları kurma
D
Kurum içi iletişimi geliştirme
E
Ortaklıklar ve şirket evlilikleri
Açıklama:
Karşılıklı anlayış, güvensizliği önleme, gerekli bağlantıları kurma, ortaklıklar ve şirket evlilikleri uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılıklara duyarlı yönetim pratikleri arasındadır. Kurum içi iletişimi geliştirme ise bu yönetim pratikleri arasında sayılmaz. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 94

I. Dünyadaki sınırların ortadan kalkması
II. Yerelin önceliği
III. Evrensel bütünleşme
IV. Ekonomik, siyasal ve sosyokültürel standardizasyon
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşme olgusu ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II, IV
D
I, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Doğası gereği dünyadaki sınırların ortadan kalkmasını, ekonomik, siyasal ve
sosyokültürel anlamda standardizasyonu ve tek bir dünya devleti olacak şekilde
evrensel bütünleşmeyi içeren küreselleşme olgusu, dünyayı ekonomik, siyasal,
sosyokültürel ve teknolojik alanda hızlı bir değişim trendine sürüklemekte ve
gün geçtikçe somut etkileriyle hayatımıza yön vermektedir.

Soru 95

Ekonomik küreselleşmenin en önemli itici gücünü aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Uluslararası işletmeler
B
Sivil toplum kuruluşları
C
Hükümetler
D
Dini kurumlar
E
Askeri örgütler
Açıklama:
Ekonomik küreselleşmenin en önemli itici gücünü uluslararası işletmeler oluşturmaktadır.

Soru 96

  • Ülkeler arasındaki sınırların muğlaklaşması
  • Ulus-devlet yapılanmasının ortadan kalkması
  • Devletin otoritesinin azalması
Yukarıdaki ifadeler küreselleşmenin hangi boyutu ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Ekonomik
B
Siyasal
C
Sosyokültürel
D
Dini
E
Çevresel
Açıklama:
Ekonomik küreselleşme sonucu ortaya çıkan siyasal küreselleşme, ülkeler arasındaki sınırların muğlaklaşmasını ve ulus-devlet yapılanmasının ortadan kalkmasını beraberinde getirmektedir. Bu doğrultuda siyasal küreselleşme, “iktisadi ve teknolojik gelişmelere
bağlı olarak devletin otoritesinin yavaş yavaş azalması ve sınırları olmayan
bir dünyanın kurulması” olarak tanımlanabilmektedir.

Soru 97

Küreselleşmenin, Ritzer’e göre ‘McDonaldlaştırma’ kavramı ile ifade edilen boyutu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekonomik
B
Siyasal
C
Kültürel
D
Çevresel
E
Teknolojik
Açıklama:
Kültürel küreselleşme Ritzer’e göre ‘McDonaldlaştırma’ kavramı ile ifade edilmektedir.

Soru 98

I. İnsan eseri olma
II. Tarihsel bir olgu olma
III. Değişmez olma
IV. Birleştirici olma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürün özellikleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I, IV
D
I, II, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
kültürün birkaç genel özelliğinden söz etmek mümkündür: Kültür, her şeyiyle insan eseridir; insanlar kültürü hem oluşturur hem de kültürden etkilenirler. Kültür, tarihsel bir olgudur; geçmiş ile günümüzü bağlayan bir köprüdür ve süreklilik gösterir. Kültür göreli bir kavramdır;
her toplumun kendine has kültürel özellikleri vardır. Kültür dinamik bir bütündür;
zaman içinde, hatta aynı coğrafyanın farklı bölgelerinde bile farklılık gösterebilir.
Kültür birleştiricidir ve düzen sağlar; toplumun psikolojik ihtiyaçlarına cevap verir.

Soru 99

Kültür tek bir bireye değil, toplumun tüm bireylerine aittir.
Bu durum kültürün hangi özelliğiyle ilişkilidir?

Seçenekler

A
Paylaşılma
B
Öğrenilme
C
Uyarlanabilme
D
Sınırlayıcı olma
E
Simgeleyici olma
Açıklama:
Kültür:
• Öğrenilir; kültür biyolojik veya miras yoluyla aktarılmaz, öğrenerek ve tecrübe
ederek kazanılır.
• Uyarlanabilir; kültür üzerinde değişim veya uyarlama yapmak insanın doğal
kabiliyeti dahilindedir.
• Kuşaktan kuşağa aktarılır; kültür çoğalan bir birikimdir, kuşaklar arasında
bir bağdır.
• Paylaşılır; kültür tek bir bireye değil, toplumun tüm bireylerine aittir.
• Sınırlayıcıdır; kültür ait olduğu toplumu bir takım ölçüler içine sokarak
sınırlamaktadır.
• Simgeleyicidir; kültür bir olgunun başka bir olgu tarafından tanımlanması,
simgelenmesi veya kullanılmasıdır.

Soru 100

Kültürün, bir olgunun başka bir olgu tarafından açıklanması veya tanımlanmasını ifade eden özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Öğrenilme
B
Simgeleyici olma
C
Uyarlanabilme
D
Paylaşılma
E
Sınırlayıcı olma
Açıklama:
Kültür:
• Öğrenilir; kültür biyolojik veya miras yoluyla aktarılmaz, öğrenerek ve tecrübe
ederek kazanılır.
• Uyarlanabilir; kültür üzerinde değişim veya uyarlama yapmak insanın doğal
kabiliyeti dahilindedir.
• Kuşaktan kuşağa aktarılır; kültür çoğalan bir birikimdir, kuşaklar arasında
bir bağdır.
• Paylaşılır; kültür tek bir bireye değil, toplumun tüm bireylerine aittir.
• Sınırlayıcıdır; kültür ait olduğu toplumu bir takım ölçüler içine sokarak
sınırlamaktadır.
• Simgeleyicidir; kültür bir olgunun başka bir olgu tarafından tanımlanması,
simgelenmesi veya kullanılmasıdır.

Soru 101

  • Düşük rekabet,
  • Farklı demografik yapılar,
  • Düşük gelir dağılımı,
  • Düşük endüstrileşme
Yukarıdaki unsurlar uluslararası reklamda merkezileşmemeye gidilmesini etkileyen hangi faktörle ilişkilidir?

Seçenekler

A
Pazar Kriteri
B
Kültürel Kriter
C
Medya Kriteri
D
Psikolojik Kriter
E
Etik Kriter
Açıklama:
Uluslararası reklamlarda böyle bir merkezileşmemeye gidilmesini etkileyen faktörler
şunlardır:
• Pazar Kriteri: Düşük rekabet, farklı demografik yapılar, düşük gelir dağılımı
ve düşük endüstrileşme;
• Kültürel Kriter: Kültürel tabular, dinî engeller, yabancı işletmelere karşı
olumsuz tutumlar, kozmopolit tutuma karşı olarak kültürel bağlılık;
• Medya Kriteri: İşletmenin ulusal pazarındakinden farklı bir medya olması;
• Diğer Kriterler: Fiyatın çok önemli oluşu, reklamların kabulünün düşük
düzeyde oluşu, çok öznel olan reklam kavramları, reklamlarda duygusallığın
yüksek oranda kullanılması vb.

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılıklara
duyarlı yönetim pratikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Karşılıklı anlayış
B
Güvensizliği önlemek
C
En büyük hisse oranına sahip olma
D
Uluslararası iş birliklerini zedeleyecek gaflardan kaçınma
E
Gerekli bağlantıların kurulması
Açıklama:
Uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılıklara duyarlı yönetim pratikleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
  1. Karşılıklı anlayış
  2. Güvensizliği önlemek
  3. Uluslararası iş birliklerini zedeleyecek gaflardan kaçınma
  4. Gerekli bağlantıların kurulması
  5. Uluslararası katılımlar, ortaklıklar ve şirket evlilikleri

Soru 103

Çoğu uluslararası anlaşma öncesi görüşmeler başarılı geçmekle birlikte, taraflardan birinin bilinçsizce yaptığı bir hata, örneğin; yanlış hediye, bir ikramın reddedilmesi, ailenin gücendirilmesi ya da yetersiz saygı gösterisi, sözleşmenin gerçekleşmesine engel olabilmektedir.
Yukarıdaki açıklama, uluslararası işletmelerin kültüre ve kültürel farklılıklara duyarlı yönetim pratiklerinden hangisinin gerçekleşmemesinin bir sonucudur?

Seçenekler

A
Uluslararası iş birliklerini zedeleyecek gaflardan kaçınma
B
Karşılıklı anlayış
C
Güvensizliği önlemek
D
Gerekli bağlantıların kurulması
E
Uluslararası katılımlar, ortaklıklar ve şirket evlilikleri
Açıklama:
Uluslararası İş Birliklerini Zedeleyecek Gaflardan Kaçınma: Çoğu uluslararası
anlaşma öncesi görüşmeler başarılı geçmekle birlikte, taraflardan
birinin bilinçsizce yaptığı bir hata, örneğin; yanlış hediye, bir ikramın reddedilmesi,
ailenin gücendirilmesi ya da yetersiz saygı gösterisi, sözleşmenin
gerçekleşmesine engel olabilmektedir.

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi, iletişim sürecindeki öğeler arasında iletinin eksik veya yanlış iletilmesine neden olabilir?

Seçenekler

A
Gürültü.
B
Geribildirim.
C
Kodlama.
D
Kanal.
E
Alıcı.
Açıklama:
Gürültü öğesi, iletişim sürecini bozan unsurlardır ve iletinin kaynak ve alıcı arasında ortak anlaşılmasını etkileyebilir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi, iletişimin bağlamı, çerçevesi ve kimlar arasında meydana geldiğine bakılarak yapılan gruplandırmalarda iletişim türlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
İçsel iletişim.
B
Kamu iletişim.
C
Örgütsel iletişim.
D
Kişiler arası iletişim.
E
Mobil iletişim.
Açıklama:
İletişim türlerinde diğer bir gruplandırma ise iletişimin bağlamına, çerçevesi- ne ve kimler arasında meydana geldiğine bakılarak yapılan gruplandırmadır. Bu tür gruplandırmada yedi farklı iletişim türü söz konusudur (Aziz, 2008).
Bunlar aşağıdaki gibidir;
• İçsel iletişim,
• Kişiler arası iletişim, • Grup/takım iletişimi, • Kamu iletişim, • Örgütsel iletişim,
• Kitlesel iletişim,
• Kültürlerarası iletişim.

Soru 3

İnsanın günlük hayatını sürdürebilmek için toplum içerisinde bulunduğu iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İçsel iletişim.
B
Kişiler arası iletişim.
C
Grup iletişimi.
D
Kamu iletişimi
E
Kitlesel iletişim.
Açıklama:
Piramidin ikinci basamağında kişiler arası iletişim vardır. İnsan toplum içinde
günlük yaşamını sürdürebilmek için iletişimde bulunur, bulunmak zorundadır.

Soru 4

Özellikle Orta Çağ'da ayrımı belirgin olan kültür sınıflamasında "halk kültürü" olarak nitelenebilecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yüksek kültür.
B
Düşük kültür.
C
Popüler kültür.
D
Kitle kültürü.
E
Yaygın kültür.
Açıklama:
Sınıflı toplumlarla birlikte kültürün yüksek kültür / düşük kültür olarak iki ayrı koldan yayılması kültür konusunda günümüze dek süregelen tartışmaların başlangıcını oluşturur. Tarih boyunca kültür genellikle iki ayrı kanaldan gelişir. Yöneticilerin ve onlara bağlı aydınların yarattığı “yüksek kültür” ve yönetilenlerin yaşamından çıkan “halk kültürleri.” Bu ayrım özellikle Orta Çağ’da oldukça nettir. “Yüksek kültür” aristokrasinin varoluş biçimini gösterirken “halk kültürleri” köylülerin yaşamında önemli bir yer tutar.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi, kültürlerarası iletişim sürecine bariyer olarak nitelendirilen unsurlardan veya kültürlerarası iletişim sürecine etki eden faktörlerden biri olup insanın kendi dilinde veya kendi istediği şekilde iletişim kurmakta ısrar etmesini niteleyen kavramdır?

Seçenekler

A
Farklılık yerine benzerliği varsaymak.
B
Etnomerkezcilik.
C
Stereotip/kalıp düşünce ve ön yargılar.
D
Belirsizlik ve kaygı.
E
Normlar.
Açıklama:
Kartarı (2006), kültürlerarası iletişim sürecine etki eden faktörleri; “normlar, roller, etnomerkezcilik, belirsizlik ve kaygı, kalıp düşünceler ve ön yargılar” şeklinde sınıflandırmaktadır. Benzer şekilde, kültürlerarası iletişimde bariyer olarak nitelendirilen unsurlar; “yüksek kaygı, farklılık yerine benzerliği varsaymak, etnomerkezcilik, stereotip ve ön yargılar” biçiminde ortaya çıkmaktadır. Etnomerkezcilik, kendi kültür, ırk, din, dil ve benzeri özelliklerine öncelik tanıyarak ayrımcılık yapmasıdır.

Soru 6

Batı toplumlarında yaş farkına bakılmaksızın 'sen' veya kişinin ismiyle hitap edilmesi ve Türk toplumunda yaş farkına bağlı olarak 'siz' veya kişinin sıfat veya titriyle hitap edilmesi kültürlerarası iletişimi etkileyen hangi faktör ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Normlar
B
Roller
C
Etnomerkezcilik
D
Belirsizlik ve kaygı
E
Kalıp düşünceler ve ön yargılar
Açıklama:
Her kültürde yanlış ya da doğru davranışlarıyla ilgili düşünceler, dolayısıyla da belirli kurallara göre düzenlenen ve norm adı verilen davranış modelleri vardır. Normlar, bir kültürün üyelerinin nasıl davranması gerektiğini belirleyen kurallardır. Kültürlerarası iletişim açısından önemli olan ve toplumların uzun yıllar boyunca birtakım değişikliklere rağmen koruyup yeni nesillere aktardığı normlar örfler ve âdetlerdir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisinin kültürlerarası iletişimde oynadığı rol, bir kişinin davranış veya kişilik özellikleri hakkında oluşturulan genellemeler olarak tanımlanabilir?

Seçenekler

A
Normlar.
B
Roller.
C
Etnomerkezcilik.
D
Belirsizlik ve kaygı.
E
Kalıp düşünceler ve ön yargılar.
Açıklama:
Kültürlerarası iletişimde oy- nadıkları rol açısından bakıldığında, sterotipler bir grup insanın veya herhangi bir insanı temsil eden herhangi bir kişinin davranış veya kişilik özellikleri hakkında oluşturulan genellemeler olarak tanımlanabilirler (Ügeöz, 2003: 73).

Soru 8

Sosyal statülerin getirmiş olduğu beklentiler, kültürlerarası iletişimin hangi faktörüyle ilişkilidir?

Seçenekler

A
Normlar.
B
Roller.
C
Etnomerkezcilik.
D
Belirsizlik ve kaygı.
E
Kalıp düşünceler ve ön yargılar.
Açıklama:
Bu konu ile ilişkili verilen örnekler ve kitapta yer alan açıklamalar 'rol' ve 'norm' kavramlarının ayrımının yapılmasına yeterli olmamaktadır ve karışıklığa sebep olmaktadır.
İnsanlar diğer bireylerin kendilerine karşı belirli bir tür ve biçimde davranmalarını ister. Bireyin grup içindeki yerine bağlı olarak, bireyden beklenen davranış kalıpları sosyal bilimlerde rol olarak tanımlanır. Rol beklentileri bireyler üzerinde toplumsal baskı kurabilir. Kültürlerarası iletişimde, belirli sosyal statülere sahip bireylerin rollerini bilmek gerekmektedir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bir kalıp düşünce veya ön yargı ifadesi değildir?

Seçenekler

A
Dinsiz imansız gavurlar.
B
Hırsız çingeneler.
C
Disiplinli Almanlar.
D
Cimri Yahudiler.
E
Filistin sorunu.
Açıklama:
Stereotipler genellikle daha dar anlamda ön yargılarla eş tutulur. Ön yargılar duygusal ve heyecan yüklü çoğu kez daha önceden edinilmiş, aynı zamanda eleştirisiz benimsenmiş davranışsal tutumlardır. Stereotip ve ön yargı arasındaki fark inanç, görüş ya da tutumlar arasındaki farka benzer. Stereotipler, bir sosyal grubunun ya da onun üyelerinin özellikleri hakkındaki inançlar ve düşünceler, ön yargılar ise genellikle olumsuz grup içi tutumlar olarak anlaşılır. Filistin sorunu ise bir ön yargı veya stereotip yerine mevcut bir sorunlu durumun coğrafi ifadesidir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, çatışma yönetiminde en çok tercih edilen çatışma yönetimi tarzıdır?

Seçenekler

A
Bütünleşme.
B
Kaçınma.
C
Uzlaşma.
D
Ödün verme.
E
Hükmetme.
Açıklama:
Çatışma yönetimi için geliştirilen tarzlar içinde en çok tercih edileni uzlaşmacı bir şekilde yaklaşarak tara arın belirli oranlarda ödün verdikleri ve her iki taraf için uygun bir yolun bulunduğu çatışma yönetimidir.

Soru 11

İletişim sözcüğünün Latince kökenli karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Polybios
B
Communication
C
Poenas
D
Morientur
E
Concidit
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘İletişim’ bölümüne bakınız.
İletişim sözcüğünün Latince’deki karşılığı communication’dır.

Soru 12

Aşağıdaki ifadelerden hangisinde iletişimin bir ögesi olan kaynak doğru olarak tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
Işık, radyo ve ses dalgaları, telefon kabloları ve sinir sistemi gibi mesajı taşıyan araçlardır
B
Alıcının, kaynağın mesajına verdiği yanıttır
C
İletişim sürecini bozan unsurlardır
D
Kaynağın gönderdiği mesaja hedef olan kişi, grup ya da kitledir
E
İletişimi başlatan, iletmek istediği duygusu, düşüncesi, fikirleri vb. bir mesajı olan kişi ya da kişilerdir
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘İletişim’ bölümüne bakınız
Kaynak; iletişimi başlatan, iletmek istediği duygusu, düşüncesi, fikirleri vb. bir mesajı olan kişi ya da kişilerdir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi iletişim türlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
İçsel İletişim
B
Grup İletişimi
C
Metafizik İletişim
D
Örgütsel İletişim
E
Kültürlerarası İletişim
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘İletişim Türleri’ bölümüne bakınız.
Metafizik iletişim bir iletişim türü değildir.

Soru 14

Edward Said kültürü nasıl tanımlamıştır?

Seçenekler

A
Kendimizi evimizde hissettiğimiz yer olarak
B
Kendimizi konfor alanımızın dışında bulduğumuz yer olarak
C
Kamusal alan içerisindeki mücadeleler olarak
D
Sınıfsal anlamda uzlaşımları mümkün kılan özveriler olarak
E
Diğerlerini evinde hissettirdiğimiz yer olarak
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Kültür’ bölümüne bakınız.
Edward Said’e göre kültür kendimizi evimizde hissettiğimiz yerdir.

Soru 15

Geetz'e göre kültür ...... sistemidir. Boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Stiller, semboller
B
Marka ve imajlar
C
Statü ve değerler
D
Paylaşılan anlamlar
E
Görüngüler
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Kültür’ bölümüne bakınız.
Smith kültürü kolektif yaşam tarzı, inançlar, stiller, değerler ve semboller repertuvarı olarak tanımlar. Geetz’e göre kültür, paylaşılan anlamlar sistemidir. Hall ise kültürü iletişim olarak tanımlar. Fiske, kültürü sosyal deneyimin sürekli anlamı ve sosyal deneyimden sürekli anlam üretme süreci olarak, Stevenson ise kültürü öznelerarası üretilen ve kamusal olarak sürdürülen bir görüngü olarak açıklar.

Soru 16

Aşağıdaki karşıtlıklardan hangisi kültürün sınıflandırılması hususunda ilk akla gelen kavramlardandır?

Seçenekler

A
Aşağılık Kültür / Şerefli Kültür
B
Bayağı Kültür / Sıradan Kültür
C
Proleter Kültür / Alt Kültür
D
Büyük Kültür / Küçük Kültür
E
Yüksek Kültür / Düşük Kültür
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Kültürün Sınıflandırılması’ bölümüne bakınız.
Farklı dünya görüşleri ve farklı sınıflandırmalara göre kültür gruplara ayrılır. Bu grupların önde gelen ilki, alçak ve yüksek kültür ayrımıdır. Sınıflı toplumlarla birlikte kültürün yüksek kültür / düşük kültür olarak iki ayrı koldan yayılması kültür konusunda günümüze dek süregelen tartışmaların başlangıcını olusturur.

Soru 17

Popüler kültüre dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Popüler kültür, kitle kültürünün somut şekillerinden biridir
B
Popüler kültür, feodalizm ile birlikte ortaya çıkmış bir kavram setidir
C
Popüler kültürün kökleri Antik döneme kadar uzanmaktadır
D
Popüler kültür, sanatsal anlamda en kaliteli ve bilinçli olanın ön plana çıkarılmasıdır
E
Popüler kültür, işçi sınıfının burjuvaziye karşı yürüttüğü mücadelede işçiler lehine müttefik konumundadır
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Kültürün Sınıflandırılması’ bölümüne bakınız.
Popüler kültür ise kitle kültürünün somut şekillerinden birisidir. Kitle kültürü tekelci kapitalizmin hem mal hem de imajlar satışını yapan uluslarası pazarın değişmelerine ve ihtiyaçlarına göre biçimlenip değişebilen, önceden yapılmış, önceden kesilip biçilmiş ve paketlenip sunulmuş bir kültürdür. Bu yolla kapitalizm, kitleleri ücretli köle olarak kullanarak kitlelerin tüketimi için üretim yaparak hem pazarını genişletir, canlı tutar hem de etkin bir bilinç yönetimi yapar. Popüler kültür kitle kültürü pazarında en hızlı değişen, en popüler ürünleri ve tüketimleri anlatır. Popüler kültürde değişim süreklidir. Müzik alanında, popüler olanlar her hafta değişen top 10 içine girenlerdir. Giyimde popülerlik, mevsimsel değişen moda ile gelen güdümlü tercih ve yaşamdır. Yeme içme de Pepsi, Coca Cola, Marlboro, Kent, Pizza Hut, Pizza King, Mc Donalds arasındaki yarış “özgür seçim” için tüketici kazanma yarışıdır.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası iletişimde amaçlananlardan biridir?

Seçenekler

A
Benzer kültür seviyelerine sahip devlet liderlerinin fikir alışverişinde bulunması
B
Farklı kültürlerin her yönden karşılaştırılması ve yarıştırılması
C
Farklı kültürlerin mensupları arasında gerçekleşen iletişim süreçlerinin anlaşılması, açıklanması
D
Bir kültürdeki gelenek ve alışkanlıkların diğer kültürlere zorla ihraç edilmesi
E
Benzer kültürlere sahip toplulukların tek bir devlet veya organizasyon çatısı altında birleştirilmesi
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Kültürlerarası İletişim’ bölümüne bakınız.
Kültürlerarası iletişimde farklı kültürlerin mensupları arasında gerçekleşen iletişim süreçlerinin anlaşılması, açıklanması ve bu iletişim süreçlerinin yapısı, karakteristikleri vb. ile ilgili öngörülerde bulunulması amaçlanmaktadır.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası iletişimi etkileyen faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Normlar
B
Literatür
C
Etnomerkezcilik
D
Kalıp düşünceler
E
Belirsizlik
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Kültürlerarası İletişimi Etkileyen Faktörler’ bölümüne bakınız.
Kültürlerarası iletişimi etkileyen faktörler Kartari (2006) ve Ügeöz (2003) tarafından yapılan çalışmalarda normlar, roller, etnomerkezcilik, belirsizlik ve kaygı, kalıp düşünceler ve ön yargılar olmak üzere beş başlık altında toplamıştır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası iletişimin yeterlilik unsurlarından biridir?

Seçenekler

A
Bilimsel Yeterlilik
B
Bilgisel Yeterlilik
C
Biçimsel Yeterlilik
D
Bilişsel Yeterlilik
E
Bitkisel Yeterlilik
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Kültürlerarası İletişimin Yeterliliği’ bölümüne bakınız.
Kültürlerarası iletişimin yeterliliği açıklanırken en genel anlamda üç unsurdan bahsedilebilmektedir. Bunlar:
  • Bilişsel Yeterlik,
  • Duyusal Yeterlik,
  • Davranışsal Yeterlik’tir.

Soru 21

Doğada yaşam ne üzerine kuruludur?

Seçenekler

A
Bilgi alışverişi
B
Ekonomik alışveriş
C
Avcılık-toplayıcılık
D
Cinsellik-üreme
E
Emek-sermaye
Açıklama:
Doğada yaşam bilgi alışverişi üzerine kuruludur.

Soru 22

Karşılıklı olarak iletilerin paylaşımı şeklinde işleyen bir süreçe ne denir?

Seçenekler

A
Paylaşım
B
İletişim
C
Etkileşim
D
Değişim
E
Erişim
Açıklama:
En genel hâli ile iletişim, karşılıklı olarak iletilerin paylaşımı şeklinde işleyen bir süreçtir.

Soru 23

Bir kültür ya da alt kültürün üyelerinin paylaştığı bir anlam sisteme ne denir?

Seçenekler

A
Mesaj
B
Kaynak
C
Kod
D
Gürültü
E
Kanal
Açıklama:
Kod, bir kültür ya da alt kültürün üyelerinin paylaştığı bir anlam sistemidir.

Soru 24

İletişim türleri içinde piramitin ikinci basamağında hangi iletişim türü yer alır?

Seçenekler

A
İçsel iletişim
B
Kültürlerarası iletişim
C
Örgütsel iletişim
D
Kişiler arası iletişim
E
Kitlesel iletişim
Açıklama:
Piramidin ikinci basamağında kişiler arası iletişim vardır. İnsan toplum içinde
günlük yaşamını sürdürebilmek için iletişimde bulunur, bulunmak zorundadır

Soru 25

Kültür kavramı, etimolojik açıdan nereden türemiştir?

Seçenekler

A
Dilden
B
Dinden
C
Felsefeden
D
Bilimden
E
Doğadan
Açıklama:
Kültür, Latince “cultura” kavramından ileri gelir. İlk zamanlarda bir şeyi ekip yetiştirme veya bakma sürecinde verilen ad olarak kullanılan kültür kavramı, etimolojik açıdan doğadan türemiş bir kavramdır ve Raymond Williams, kültürün başlangıçtaki bu anlamının zamanla zihin yetiştirimine doğru genişlediğini belirtir.

Soru 26

Belli bir pazar için üretilmeyen kültür hangisidir?

Seçenekler

A
Halk kültürü
B
Yüksek kültür
C
Kitle kültürü
D
Popüler kültür
E
Tüketim kültürü
Açıklama:
Halk kültürünün biçimi basittir. Her türlü duyu ya da gelenek aracılığı ile doğrudan aktarılabilen ya da iletilebilen bir yapıdadır, anonimdir. Pazar için üretilmez, herkes için parasızdır. Kişiden çok, kullanımı açısından grup mülkiyetindedir.

Soru 27

İletişimde kaynak ve alıcı taraf aynı kültürün insanları değil ise bu kültür türüne ne denir?

Seçenekler

A
Kişiler arası iletişim
B
Kültürlerarası iletişim
C
Grup/takım iletişimi
D
Kamu iletişim
E
Örgütsel iletişim
Açıklama:
Kültürlerarası iletişim (inter/cross cultural communication) farklı toplulukların, kültürlerin arasında yapılan iletişim türüdür. Bu tür iletişimde kaynak ve alıcı taraf aynı kültürün insanları değil, farklı yaşam biçimlerine sahip, farklı kültürlerin insanlarıdır.

Soru 28

II. Dünya Savaşı sırasında 1943 yılından başlayarak ABD Savaş Enformasyon Dairesi için yürüttüğü antropolojik çalışmaları Krazantem ve Kılıç adlı yapıtında yayımlayan yazar kimdir?

Seçenekler

A
Edward Said
B
Edward T. Hall
C
Ruth Benedict
D
Raymond Williams
E
Sir Edward Burnett
Açıklama:
Ruth Benedict’in 2. Dünya Savaşı sırasında 1943 yılından başlayarak ABD Savaş Enformasyon Dairesi için yürüttüğü antropolojik çalışmalar, yabancı bir kültürün iletişim davranışlarını anlamaya yönelik ilk çalışmalar olmaları dolayısıyla kültürlerarası iletişim araştırmaları için başlangıç kabul edilmektedir. Japonları anlamak ve Amerikan tarafının fikirlerini onların anlayacağı şekilde aktarmak amacıyla başlatılan bu çalışmaların sonuçlarını Krazantem ve Kılıç adlı yapıtında yayımlayan Benedict, aynı zamanda kültürel antropolojiye uzaktan kültür araştırması” tekniğini kazandırmıştır.

Soru 29

Bireyin grup içindeki yerine bağlı olarak, bireyden beklenen davranış kalıpları sosyal bilimlerde ne olarak tanımlanır?

Seçenekler

A
Norm
B
Etnomerkezcilik
C
Kalıp Düşünceler ve Ön Yargılar
D
Rol
E
Belirsizlik ve Kaygı
Açıklama:
Bireyin grup içindeki yerine bağlı olarak, bireyden beklenen davranış kalıpları sosyal bilimlerde rol olarak tanımlanır.

Soru 30

Kültürlerarası iletişimde çatışma yönetimi için belirli tarzlar geliştirilmiştir. Bunlar içinde 'çatışma yok sayılır' aşağıdaki hangi başlık altında değerlendirilir?

Seçenekler

A
Bütünleşme
B
Uzlaşma
C
Ödün verme
D
Hükmetme
E
Kaçınma
Açıklama:
Çatışma yönetimi için belirli tarzlar geliştirilmiştir. Bunlar aşağıdaki gibidir:
Bütünleşme: Çatışan tarafların her ikisinin de çıkarları korunur.
Kaçınma: Çatışma yok sayılır.
Uzlaşma: Çatışan tarafların belli oranlarda ödün vererek orta yolda buluşur.
Ödün verme: Çatışan taraflardan birinin diğeri lehine çıkarlarından vazgeçilir.
Hükmetme: Çatışan tarafların kendi çıkarlarından vazgeçmediği ancak sonuçta bir tarafın kaybı ve diğer tarafın kazanmasıyla sonuçlanır.

Soru 31

Aşağıdaki tanımlardan hangisi iletişimi açıklar?

Seçenekler

A
Bir şeyi iletmeyi
isteyen kaynağın ürettiği
sözel, görsel ve görsel işitsel
sembollerdir.
B
Bilginin, düşüncenin, duygunun iletime uygun, hazır bir mesaj biçimine dönüştürülmesidir.
C
Mesajın yorumlanarak anlamlı bir biçime sokulması süreci olarak kavranabilir.
D
Topluluk ya da toplum yaşamı içinde gerçekleştirilen tutum, yargı, düşünce, duygu, bildirişimlere denir.
E
Işık, radyo ve ses dalgaları, telefon kabloları ve sinir sistemi gibi mesajı taşıyan araçlardır.
Açıklama:
Birbirlerine ortamdaki nesneler, olaylar ve olgularla ilgili değişimleri haber veren, bunlara ilişkin bilgilerini birbirine aktaran aynı olgular, sorunlar ve nesneler karşısında benzer yaşam deneyimlerinden kaynaklanan, benzer duygular taşıyıp bunları birbirine ifade eden insanların oluşturduğu topluluk ya da toplum yaşamı içinde gerçekleştirilen tutum, yargı, düşünce, duygu,
bildirişimlerine iletişim denir.

Soru 32

Aşağıdaki iletişim süreci öğelerinden hangisi Kaynağın gönderdiği mesaja hedef olan kişi, grup
ya da kitleyi niteler?

Seçenekler

A
Geribildirim
B
Alıcı
C
Gürültü
D
Mesaj
E
Kanal
Açıklama:
Alıcı; bir iletişim sürecinde kaynaktan gelen mesajları yorumlayan ve bunlara çeşitli şekillerde tepkide bulunan kişi ya da gruplardır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 33

Aşağıdaki iletişim süreci öğelerinden hangisi alıcının kaynağına verdiği yanıtı ifade eder?

Seçenekler

A
Kodlama
B
Mesaj
C
Alıcı
D
Kaynak
E
Geribildirim
Açıklama:
Geri bildirim; alıcının gönderene verdiği tepkidir. Bu tepki, mesajı gönderen kişiye, mesajın nasıl yorumlandığı ve genel olarak iletişimin nasıl alındığı hakkında bilgi vermektedir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi iletişim süreci öğelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kitle
B
Mesaj
C
Kanal
D
Alıcı
E
Gürültü
Açıklama:
İletişim bir süreç olarak çeşitli ögelerden oluşur. Bunlar:
Kaynak, mesaj, kodlama-kod açma, kanal, alıcı, geribildirim ve gürültüdür. Kitle ise kültürel bir sınıflandırma terimi olduğundan doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 35

İletişim sürecini bozan unsurlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kodlama
B
Alıcı
C
Gürültü
D
Geribildirim
E
Kanal
Açıklama:
Gürültü; iletişim sürecinde kaynak ile hedef arasındaki ortak algılamanın oluşmasını etkileyen fiziksel ya da soyut birtakım unsurlardır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 36

Bireylerin kendi duygularını ön plana aldıkları ve yorumladıkları iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kişiler arası iletişim
B
Kitlesel iletişim
C
Kamu iletişim
D
İçsel iletişim
E
Kültürlerarası iletişim
Açıklama:
Her insan kendi duygularını düşüncelerini içsel olarak dile getirir, analiz eder, yorumlar ve diğer iletişim türleri ile bildiği, öğrendiği gözlemlediği iletileri de yine kendi duyguları ile alır,
karşılaştırır, yorumlar. İnsan sürekli iç dünyası ile iletişim içerisindedir. Buna içsel iletişim denir.
Yedi farklı iletişim türü söz konusudur. Bunlar aşağıdaki gibidir;
• İçsel iletişim,
• Kişiler arası iletişim,
• Grup/takım iletişimi,
• Kamu iletişim,
• Örgütsel iletişim,
• Kitlesel iletişim,
• Kültürlerarası iletişim.

Soru 37

Aşağıdaki iletişim türlerinden hangisi üçüncü sırada yer alır?

Seçenekler

A
İçsel iletişim
B
Kişiler arası iletişim
C
Örgütsel iletişim
D
Grup/takım iletişimi
E
Kültürlerarası iletişim
Açıklama:
Yapılan araştırmalara göre toplumların kullandığı iletişim türleri içerisinde çoktan aza doğru şöyle bir piramit oluşturulmuştur. Piramidin üçüncü basamağında, bireylerden oluşan gruplarla takımlarla yapılan iletişim yer aldığından doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 38

Kitlesel iletişim piramidin kaçıncı basamağında yer alır?

Seçenekler

A
1.basamak
B
5.basamak
C
4.basamak
D
6.basamak
E
2.basamak
Açıklama:
Yedi farklı iletişim türü söz konusudur. Bunlar aşağıdaki gibidir;
• İçsel iletişim,
• Kişiler arası iletişim,
• Grup/takım iletişimi,
• Kamu iletişim,
• Örgütsel iletişim,
• Kitlesel iletişim,
• Kültürlerarası iletişim.
Yapılan araştırmalara göre toplumların kullandığı iletişim türleri içerisinde çoktan aza doğru şöyle bir piramit oluşturulmuştur. Piramidin altıncı basamağını oluşturan iletişim türü kitlesel iletişimdir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 39

Aşağıdaki kültürlerarası iletişim türlerinden hangisi yemek ve sofra düzenleri, selamlaşma, hatır sorma durumunda söylenecek sözleriyle doğrudan ilişkilidir?

Seçenekler

A
Etnomerkezcilik
B
Roller
C
Normlar
D
Ön yargılar
E
Belirsizlik ve kaygı
Açıklama:
Normlar, bir kültürün üyelerinin nasıl davranması gerektiğini belirleyen kurallardır. Kültürlerarası iletişim açısından önemli olan ve toplumların uzun yıllar boyunca birtakım değişikliklere rağmen koruyup yeni nesillere aktardığı normlar örfler ve âdetlerdir. Örneğin karşılama ve uğurlamalar, yemek ve sofra düzenleri, selamlaşma, hatır sorma durumunda söylenecek sözler ve takınılacak
tavırlar ve tutumlar âdetlerin alanına girdiğinden normlara ilişkilidir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 40

  1. Bilişsel Yeterlik
  2. Psiko-motor yeterlilik
  3. Duyusal Yeterlik
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Kültürlerarası iletişimin yeterlilik türlerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
Yanlız, I
C
Yanlız, III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Kültürlerarası iletişimin yeterliliği açıklanırken en genel anlamda üç unsurdan bahsedilebilmektedir. Bunlar:
• Bilişsel Yeterlik,
• Duyusal Yeterlik,
• Davranışsal Yeterlik
Psiko-motor yeterlilik bunlar arasında yoktur. Bu nedenle Bilişsel ve Duyuşsal yeterliliğin yer aldığı D seçeneği doğru cevaptır.

Soru 41

Bilginin, düşüncenin, duygunun iletime uygun, hazır bir mesaj biçimine dönüştürülmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
Mesaj
C
Kodlama
D
Kod açma
E
Kanal
Açıklama:
Kodlama: Bilginin, düşüncenin, duygunun iletime uygun, hazır bir mesaj biçimine dönüştürülmesidir.

Soru 42

Mesajın yorumlanarak anlamlı bir biçime sokulması sürecine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
Kodlama
C
Kod açma
D
Kanal
E
Gürültü
Açıklama:
Kod açma: Mesajın yorumlanarak anlamlı bir biçime sokulması süreci olarak kavranabilir.

Soru 43

Yapılan araştırmalara göre toplumların en çok kullandığı iletişim türü hangisidir?

Seçenekler

A
Örgütsel iletişim
B
Kişiler arası iletişim
C
İçsel iletişim
D
Grup/takım iletişimi
E
Kitlesel iletişim
Açıklama:
• İçsel iletişim, • Kişiler arası iletişim, • Grup/takım iletişimi, • Kamu iletişim, • Örgütsel iletişim, • Kitlesel iletişim, • Kültürlerarası iletişim. Yapılan araştırmalara göre toplumların kullandığı iletişim türleri içerisinde çoktan aza doğru şöyle bir piramit oluşturulmuştur

Soru 44

Yapılan araştırmalara göre toplumların en az kullandığı iletişim türü hangisidir?

Seçenekler

A
İçsel iletişim
B
Örgütsel iletişim
C
Kamu iletişim
D
Kültürlerarası iletişim
E
Kitlesel iletişim
Açıklama:
• İçsel iletişim, • Kişiler arası iletişim, • Grup/takım iletişimi, • Kamu iletişim, • Örgütsel iletişim, • Kitlesel iletişim, • Kültürlerarası iletişim. Yapılan araştırmalara göre toplumların kullandığı iletişim türleri içerisinde çoktan aza doğru şöyle bir piramit oluşturulmuştur

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi kültürü “kendimizi evimizde hissettiğimiz yer” olarak tanımlamıştır?

Seçenekler

A
Tyler
B
Giddens
C
Edward Said
D
Smith
E
Siegelaub
Açıklama:
Edward Said’in “kendimizi evimizde hissettiğimiz yer” olarak nitelendirdiği kültür, sade ve anlaşılır görünmesine rağmen sosyal bilimler açısından çok farklı şekillerde ele alınmış; her disiplin ve disiplin uzmanı bu kavramı değişik betimlemelerle tanımlamıştır.

Soru 46

Kültürlerarası iletişim terimi ilk defa kim tarafından kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Tylor
B
Giddens
C
Smith
D
E. T. Hall
E
McLuhan
Açıklama:
Ancak kültürlerarası iletişim terimi ilk kez E.T. Hall tarafından yukarıda anılan yapıtta kullanılmıştır.

Soru 47

Bir kültürün üyelerinin nasıl davranması gerektiğini belirleyen kurallara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Normlar
B
Roller
C
Etnomerkezcilik
D
Kalıp düşünceler
E
Ön yargılar
Açıklama:
Her kültürde yanlış ya da doğru davranışlarıyla ilgili düşünceler, dolayısıyla da belirli kurallara göre düzenlenen ve norm adı verilen davranış modelleri vardır. Normlar, bir kültürün üyelerinin nasıl davranması gerektiğini belirleyen kurallardır

Soru 48

Etnomerkezcilik ilk kez kim tarafından adlandırılmıştır?

Seçenekler

A
Tylor
B
E.T. Hall
C
Giddens
D
W.G. Sumner
E
Smith
Açıklama:
Dünya üzerinde insanların birçoğu kendi kültürünü dünyanın merkezine koyar ve onu her şey için ölçüt olarak görür. Bu görüş ilk kez sosyal bilimlerde 1906 yılında W.G. Sumner tarafından etnomerkezcilik olarak adlandırılmıştır.

Soru 49

Çatışan tarafların her ikisinin de çıkarlarının korunduğu çatışma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütünleşme
B
Kaçınma
C
Uzlaşma
D
Ödün verme
E
Hükmetme
Açıklama:
Bütünleşme: Çatışan tarafların her ikisinin de çıkarları korunur.

Soru 50

Çatışma yönetimi için geliştirilen tarzlar içinde en çok tercih edileni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütünleşme
B
Kaçınma
C
Uzlaşma
D
Ödün verme
E
Hükmetme
Açıklama:
Çatışma yönetimi için geliştirilen tarzlar içinde en çok tercih edileni uzlaşmacı bir şekilde yaklaşarak tarafların belirli oranlarda ödün verdikleri ve her iki taraf için uygun bir yolun bulunduğu çatışma yönetimidir.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası iletişim yeterliğinin bir özelliği değildir?

Seçenekler

A
Kendi kültürünü başka kültürlerden üstün görmek
B
Ön yargılardan sıyrılmak
C
Hoşgörü sahibi olmak
D
Kendi kültürünü başka kültüre anlatmak
E
Başka kültüre empatiyle yaklaşmak
Açıklama:
Başka kültürleri ve kendi kültürünü anlamak ve anlatmak, kültürlere farklı pencereden bakmak kültürlerarası iletişim yeterliğinin özelliğidir. Kendi kültürünü başka kültürden üstün görmek kültürlerarası iletişim yeterliğinin özelliği değildir.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi iletişimi bir süreç olarak oluşturan ögelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Sembol
B
Kanal
C
Mesaj
D
Alıcı
E
Gürültü
Açıklama:
Sembol, iletişimi bir süreç olarak oluşturan ögelerinden biri değildir. Sembol kaynağın ürettiği sözel, görsel ve görsel işitsel olarak mesajı oluşturur.

Soru 53

İletişim sürecini başlatan, mesajlarını alıcıya gönderen kişi ya da kişiler ya da örgütlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
Mesaj
C
Kod
D
Gürültü
E
İleti
Açıklama:
Kaynak, iletişim sürecini başlatan, mesajlarını alıcıya gönderen kişi ya da kişiler ya da örgütlere denir.

Soru 54

İletişim sürecini bozan unsurlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Gürültü ögesi
B
Alıcı
C
Kanal
D
Geri bildirim
E
Parazit
Açıklama:
İletişim sürecini bozan unsurlara gürültü ögesi denir.

Soru 55

Toplumların kullandığı iletişim türleri içerisinde çoktan aza doğru bir piramit oluşturulmuştur. Buna göre aşağıdaki hangi sıralama çoktan aza doğrudur? I. Örgütsel iletişim, II. İçsel iletişim, III. Kamu iletişimi, IV. Kitlesel iletişim

Seçenekler

A
II.-III-I.-IV
B
II.-I.-III.-IV
C
IV.-III.-I.-II.
D
III.-II.-I.-IV
E
IV.-II.-III.-I.
Açıklama:
Çokluk ifadesi sık kullanılan iletişim türünü anlatır ve en çok içsel iletişimi kullanırız. İnsan en çok kendisi ile konuşur. Çoktan aza doğru olan sıraalamada kitlesel iletişimin yeri şaşırtıcı görünse de göreli olarak doğru kabul edilir. Kitlesel iletişim her ne kadar günlük yaşantının ayrılmaz parçası olarak görülse de hala radyo dinlemeyen, televizyon izlemeyen, internet kullanmasını bilmeyen, gazete okumayan insanların sayısı çoktur. Böylelikle en çok kullanıp uygulanılan iletişim türü sıralaması şu şekildedir: II.İçsel iletişim-III. Kamu iletişimi, I.Örgütsel iletişim, IV. Kitlesel iletişim

Soru 56

Öğretmene saygı duymak ve öğretmen sınıfa girince ayağa kalmak aşağıda belirtilmiş olan kültürlerarası iletişimi etkileyen hangi faktörle ilişkilidir?

Seçenekler

A
Roller
B
Etnomerkezcilik
C
Normlar
D
Kalıp düşünceler
E
Belirsizlik ve kaygı
Açıklama:
Kültürlerarası iletişimde, belirli toplumsal statülere sahip bireylerin rollerini bilmek gerekir. Bireyin grup içindeki yerine bağlı olarak, bireyden beklenen davranış kalıpları sosyal bilimlerde rol olarak tanımlanır.

Soru 57

"Stereotipler, bir sosyal grubun ya da onun üyelerinin özellikleri hakkındaki inançlar ve düşünceler, ön yargılar ise genellikle olumsuz grup içi................... olarak anlaşılır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en doğru tamamlar?

Seçenekler

A
Tutumlar
B
Kanaatlar
C
İfadeler
D
Fikirler
E
Çatışmalar
Açıklama:
Stereotipler düşünce kanaat olarak anlaşılırken, ön yargılar ise olumsuz tutumlar olarak anlaşılmaktadır.

Soru 58

Aşağıda belirtilen çatışma yönetim tarzlarından hangisinde çatışan tarafların her ikisinin de çıkarları korunur?

Seçenekler

A
Bütünleşme
B
Kaçınma
C
Uzlaşma
D
Ödün verme
E
Hükmetme
Açıklama:
Çatışma yönetiminin bütünleşme tarzında çatışan tarafların her ikisinin de çıkarları korunur.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası iletişim yeterliğinde duyusal açıdan yeterli olan kişide bulunan bir özelliktir?

Seçenekler

A
Estetik deneyimlere ortak olma
B
Tarihi kurumları bilme
C
Normları tanıma
D
Hukuk ve mevzuat bilme
E
Sözlü sözsüz etkileşimi doğru kombine etme
Açıklama:
Duyusal yeterlilik yabancılara yerlilerin duygusal ve estetik deneyimlerine ortak olma imkanı tanır. Başka bir kültürde farklı sevinme duygularını anlamak duyusal yeterliği gerektirir.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi iletişimde başarıya ulaşmanın yollarından biri değildir?

Seçenekler

A
Genelleştirme yapmak
B
Yabancı dil öğrenmek
C
Farklılıklara değer vermek
D
Geri bildirim alıp vermek
E
Stereotipleme yapmamak
Açıklama:
Genelleştirme yapmak iletişimde tembelliğe kaçmak olarak değerlendirilir ve başarılı iletişim çaba gerektirir. Genelleştirme yapmak başarılı iletişimin yollarından biri değildir.

Soru 61

Televizyon izlemenin bir iletişim etkinliği olduğunu düşünürsek, bir televizyon dizisi bu iletişim sürecinin hangi ögesine karşılık gelir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
Kanal
C
Mesaj
D
Alıcı
E
Gürültü
Açıklama:
Mesaj, kaynak ile alıcı arasında iletişimin kurulmasını sağlayan, sembollerle oluşturulmuş̧ ve belirli bir biçimi, anlamlı bir bütünlüğü olan, iletişim sürecinde aktarılmak istenenleri taşıyan ögedir. Sorudaki örnekte verilen televizyon dizisi de bu süreçte mesaj ögesine karşılık gelir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 62

Bir radyo programı sunuyor olsaydınız, gerçekleştirdiğiniz iletişim türüne ne ad verilirdi?

Seçenekler

A
İçsel iletişim
B
Kişiler arası iletişim
C
Örgütsel iletişim
D
Kitlesel iletişim
E
Kültürlerarası iletişim
Açıklama:
Radyo, televizyon, gazete gibi kitle iletişim araçları kullanılarak gerçekleştirilen iletişim “kitlesel iletişim” olarak adlandırılır. Sorudaki radyo programı örneği de kitlesel iletişim türüne karşılık gelir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 63

İletişim piramidinin en üst basamağında hangi iletişim türü yer alır?

Seçenekler

A
Örgütsel iletişim
B
Kültürlerarası iletişim
C
İçsel iletişim
D
Kişiler arası iletişim
E
Kitlesel iletişim
Açıklama:
İletişim piramidi içsel iletişimden başlayarak kültürlerarası iletişime kadar uzanır. Piramidin en üst basamağında kültürlerarası iletişim yer alır. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 64

Kültürün bireye biyolojik olarak değil, toplumsal paylaşım süreciyle aktarılan bir olgu olması, kültürün hangi özelliği ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Öğrenilir olması
B
Bir düzen yaratması
C
Değişebilir olması
D
Davranışları belirlemesi
E
Bireysel olması
Açıklama:
Kültür bireye biyolojik olarak atalarından miras kalmaz. Birey, içinde yaşadığı toplumla olan iletişim ve paylaşım süreciyle kültürü öğrenir. Buna göre kültür öğrenilen bir olgudur. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 65

“Karşı kültürün belli bir bölümü yasal kurallar dışına itilince ............... oluşmuştur” cümlesinde boş bırakılan yer aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanabilir?

Seçenekler

A
halk kültürü
B
kitle kültürü
C
yeraltı kültürü
D
popüler kültür
E
sınıf kültürü
Açıklama:
Karşı kültür içine burjuva pratiklerine ve ekonomik ilişkilerine alternatif dünya görüşü ve ilişki tarzı sunan dünya görüşleri girer. Karşı kültürün belli bir bölümü yasal kurallar dışına itilince ise “yeraltı kültürü” oluşmuştur. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 66

Aşağıdaki iletişim süreçlerinden hangisi kültürlerarası iletişim örneği değildir?

Seçenekler

A
Çok uluslu bir şirketin yönetim kurulu toplantısı
B
Yurt dışına tatile giden birinin ailesiyle görüşmesi
C
Uluslararası bir konferansta yapılan konuşmalar
D
İki ülkenin yöneticileri arasında yapılan bir toplantı
E
Farklı ülkelerde yaşayan iki arkadaşın görüşmesi
Açıklama:
Kültürlerarası iletişim farklı toplulukların, kültürlerin arasında yapılan iletişim türüdür. Bu tür iletişimde kaynak ve alıcı taraf aynı kültürün insanları değil, farklı yaşam biçimlerine sahip, farklı kültürlerin insanlarıdır. Buna göre “yurt dışına tatile giden birinin ailesiyle görüşmesi” kültürlerarası iletişime örnek değildir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 67

Bir kültürün üyelerinin nasıl davranması gerektiğini belirleyen kurallara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Normlar
B
Roller
C
Belirsizlik
D
Kalıp düşünceler
E
Ön yargılar
Açıklama:
Her kültürde yanlış ya da doğru davranışlarla ilgili düşünceler, dolayısıyla da belirli kurallara göre düzenlenen ve norm adı verilen davranış modelleri vardır. Normlar, bir kültürün üyelerinin nasıl davranması gerektiğini belirleyen kurallardır. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 68

Bazı toplumların beklenmeyen durumlara kolay uyum sağlamaları kültürlerarası iletişimi etkileyen faktörlerin hangisiyle açıklanabilir?

Seçenekler

A
Normlar
B
Roller
C
Etnomerkezcilik
D
Belirsizlikten kaçınma
E
Kalıp düşünceler
Açıklama:
Belirsizlikten kaçınma oranı düşük olan toplumlarda fertlerin bilinmeyen, tanınmayan durumlarda esnek davranabildikleri, sürprizlere daha açık olabildikleri ve davranış kurallarının çok katı olmadığı görülebilir. Soruda verilen örnek belirsizlikten kaçınma faktörü ile ilişkilidir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 69

İki iş arkadaşı arasında kültürel farklılıktan kaynaklanan bir iletişim çatışması yaşandığını düşünelim. Bu durumda tarafların çatışmayı çözmeye çalışmak yerine görmezden gelmeleri, hangi çatışma yönetimi tarzına karşılık gelir?

Seçenekler

A
Bütünleşme
B
Hükmetme
C
Uzlaşma
D
Ödün verme
E
Kaçınma
Açıklama:
Çatışma yönetimi için belirli tarzlar geliştirilmiştir. Bütünleşme tarzında çatışan tarafların her ikisinin de çıkarları korunur. Uzlaşmada, çatışan taraflar belli oranlarda ödün vererek orta yolda buluşur. Ödün vermede, çatışan taraflardan biri diğeri lehine çıkarlarından vazgeçer. Hükmetmede, çatışan taraflar kendi çıkarlarından vazgeçmez, ancak süreç bir tarafın kaybı ve diğer tarafın kazanmasıyla sonuçlanır. Kaçınmada ise çatışma yok sayılır. Buna göre, tarafların çatışmayı çözmeye çalışmak yerine görmezden gelmeleri kaçınma tarzına karşılık gelir. Dolayısıyla doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 70

Yabancı bir toplumla etkileşim kuran bireyin, o toplumun dili ve kültürünü iyi tanıması, bireyler arası ilişkiler hakkında bilgili olması, kültürlerarası iletişim yeterliğinin hangi unsuruyla açıklanabilir?

Seçenekler

A
Bilişsel yeterlik
B
Duyusal yeterlik
C
Davranışsal yeterlik
D
Kültürel yeterlik
E
Sosyal yeterlik
Açıklama:
Bilişsel olarak yeterli bir kişi ev sahibi dili ve kültürü iyi tanımalı; ayrıca tarihi, kurumları, hukuk ve mevzuatı, inançları, normlar ve sosyal davranış kuralları ile bireyler arası ilişkiler hakkında bilgili olmalıdır. Buna göre soruda verilen durum bilişsel yeterlik unsuruyla açıklanabilir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 71

İletişim sürecini başlatan, mesajlarını alıcıya gönderen kişi ya da kişiler ya da örgütlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
Mesaj
C
Gürültü
D
Kodlama
E
Kod Açma
Açıklama:
Kaynak: İletişim sürecini başlatan, mesajlarını alıcıya gönderen kişi ya da kişiler ya
da örgütlerdir.

Soru 72

Bir şeyi iletmeyi isteyen kaynağın ürettiği sözel, görsel ve görsel işitsel sembollere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
Mesaj
C
Kodlama
D
Kod Açma
E
Gürültü
Açıklama:
Mesaj: Bir şeyi iletmeyi isteyen kaynağın ürettiği sözel, görsel ve görsel işitsel sembollerdir.

Soru 73

Bilginin, düşüncenin, duygunun iletime uygun, hazır bir mesaj biçimine dönüştürülmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
Mesaj
C
Kodlama
D
Gürültü
E
Kod Açma
Açıklama:
Kodlama: Bilginin, düşüncenin, duygunun iletime uygun, hazır bir mesaj biçimine dönüştürülmesidir.

Soru 74

Kişinin iş yaşamı olduğu varsayıldığında, iş yaşamındaki iletişimi bu iletişimi oluşturur.
Yukarıdaki açıklama hangi iletişim türüne aittir?

Seçenekler

A
İçsel iletişim
B
Kişiler arası iletişim
C
Kamu iletişimi
D
Kitlesel iletişim
E
Örgütsel iletişim
Açıklama:
Kişinin iş yaşamı olduğu varsayıldığında, iş yaşamındaki iletişimi örgütsel iletişimi oluşturur. Buradaki iletişimin yoğunluğu, bireyin iş yaşamındaki konumu, örgüt içerisindeki gereksinimi olan iletişimin tipi ve türü belirler.

Soru 75

Edward Said'in ''kendimizi evimizde hissettiğimiz yer'' olarak nitelendirdiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültür
B
Tarih
C
İdeoloji
D
Hegemonya
E
Sosyoloji
Açıklama:
Edward Said’in “kendimizi evimizde hissettiğimiz yer” olarak nitelendirdiği kültür, sade ve anlaşılır görünmesine rağmen sosyal bilimler açısından çok farklı şekillerde ele alınmış;
her disiplin ve disiplin uzmanı bu kavramı değişik betimlemelerle tanımlamıştır.

Soru 76

Seçkin kültürün altında, halk kültürünün üstünde, yaşam alışkanlıklarının yeniden üretimine dayalı kültürel yapıya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yüksek kültür
B
Kitle kültürü
C
Alt kültür
D
Karşıt kültür
E
Halk kültürü
Açıklama:
“kitle kültürü, seçkin kültürün altında, halk kültürünün üstünde, yaşam alışkanlıklarının yeniden üretimine dayalı bir kültürel yapıdır.

Soru 77

  • Bu kültürün tüketicileri eğitimli kişilerdir.
  • Bu kültürdeki ürün, pahalı ve değerlidir.
  • Bu kültürdeki ürünün mülkiyeti sahipten sahibe geçebilir.
Yukarıdaki özellikler hangi kültür çeşidine aittir?

Seçenekler

A
Halk kültürü
B
Kitle kültürü
C
Yüksek kültür
D
Popüler kültür
E
Karşıt kültür
Açıklama:
Yüksek kültür tüketicileri, yüksek eğitimli kişilerdir; bu yüzden iletilebilme
araçları, yapıtın kendisidir. Ürün (yapıt) çok pahalı ve değerlidir. Mülkiyeti sahipten
sahibe geçebilir. Bilinen ve ünlü bir yaratıcısı vardır. Yaratıcı yetenekli ve
beceriklidir.

Soru 78

I. Biçimi basittir.
II. Tüketicileri, yüksek eğitimlidir.
III. Anonimdir.
IV. Pazar için üretilmez.
Yukarıdaki özelliklerden hangisi ya da hangileri halk kültürüne aittir?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
I, II
C
II, III
D
I, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Halk kültürünün biçimi basittir. Her türlü duyu ya da gelenek aracılığı ile
doğrudan aktarılabilen ya da iletilebilen bir yapıdadır, anonimdir. Pazar için
üretilmez, herkes için parasızdır. Kişiden çok, kullanımı açısından grup mülkiyetindedir.
Bireysel olarak (dans dışında) sunulur. İçinden çıktığı grubun değer
yargılarını içerir ve iletir. Bu kültürel ürünlerini üreten ve tüketen arasında toplumsal
statü farkı yoktur. Tüketicileri yüksek eğitimli olan kültür, yüksek kültürdür.

Soru 79

I. Normlar
II. Roller
III. Etnomerkezcilik
IV. Ön yargılar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürlerarası iletişim sürecine etki eden faktörler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
I, III
C
II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Kartarı, kültürlerarası iletişim sürecine etki eden faktörleri; “normlar, roller, etnomerkezcilik, belirsizlik ve kaygı, kalıp düşünceler ve ön yargılar” şeklinde sınıflandırmaktadır.

Ünite 4

Soru 1

Kitle iletişim araçlarının kapitalist sistem içerisindeki diğer endüstrilerden farkı ve bu sistemdeki önemi aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanmaktadır?

Seçenekler

A
Düşük oranda kaynak gerektirmesi.
B
Yüksek sayıda insana ulaşması.
C
Bilinç ve ideoloji yönlendirebilmesi.
D
Daha kârlı bir sektör oluşturması.
E
Mülkiyet ilişkilerinin önemli bir parçası olması.
Açıklama:
Bugün kitle iletişim araçları kapitalist sistem için ekonomik, siyasal ve kültürel açıdan son derece önemli bir yere sahiptir. Çünkü bu araçlar, endüstriyel düzeyde örgütlenerek hem birer ekonomik kâr ve çıkar amaçlı olarak hem de diğer endüstrilerden farklı olarak bilinç yönetimi ve ideolojik yönlendirme amacıyla kullanılmaktadır. Medya ve kültür endüstrileri kapitalist sistemin ayrılmaz bir parçasıdır ve ancak kapitalist gelişim dinamikleri içerisinde açıklanıp anlamlandırılabilir.

Soru 2

Alternatif medya nedir; kime, neye alternatiftir?

Seçenekler

A
Kâr amacı gütmeyen alternatif medya, ana akım medyaya alternatif olup ana akımda yer almayan, yaygın olmayana yer verir.
B
Alternatif medya, propaganda medyasında karşı tarafın sunduğu alternatif bakış açısını yansıtan propoganda medyasıdır.
C
Alternatif medya, medya seçenekleri arasında birden fazla seçeneğin bulunması durumunu ifade eder.
D
Medya piyasasının en ücra köşesine kadar ulaşılması için tüm medya türlerinin ve alt türlerinin, tüketicilere bir seçenek olarak sunulabilmesidir.
E
Kamu medyası gibi tamamen kamuya bağlı olmayan ancak kamusal kullanım için ücretli veya pahalı medyalara alternatif olarak sunulan medyadır.
Açıklama:
Kült medya ve reklam medyasının aksine, alternatif medya türü kesinlikle kâr güdüsü taşımaz. Alternatif medya ana akım medya içinde yer verilmeyen gerekli ve belirli bir amaç uğruna mücadele vermek üzere var olur. Yeraltı, altkültür bu medya türü için kullanılan diğer sözcüklerdir. Aslında alternatif medya, propaganda medyası ile ortak bir yönü paylaşır. Her ikisi de bileyeceği bir baltaya, oluşturacağı bir gündeme, içini dolduracağı siyasi bir amaca sahiptir. Ancak pratikteki büyük fark şudur: Propaganda medyası güçlüler tarafından yürütülüyorken, alterna tif medya insanlar çoğunlukla güçsüzlerdendir. Alternatif medya yaygın kanıya meydan okuyarak, kültürel ve etnik etkenlerdeki, çeşitlilikten etkin bir biçimde yararlanır. Alternatif medya, yoksulların, AIDS hastalarının, işsizlerin, Yeşiller Partisi gibi marjinal siyasi partileri destekleyenlerin, feministlerin ve diğer konformist olmayan insanların çıkarlarına hizmet eder.

Soru 3

Kitle iletişim araçlarının tüm işlevlerine rağmen kullanıcılarına belirli sınırlamalar getirip araç sahibinin çerçevesi kapsamında içerik sunması hangi medya türünün yaklaşımı ile örtüşmektedir?

Seçenekler

A
Kamu hizmeti medyası.
B
Ana akım medya.
C
Kült medya.
D
Propaganda medyası.
E
Alternatif medya.
Açıklama:
Propaganda medyası, belli kişi ve gruplar tarafından desteklenir. Tüm içerikler (televizyon, film- ler, gazeteler) kamuya sunulmazdan önce titizlikle kaydedilir ve denetlenir. Dahası, haricî medya kaynaklarındaki arzu edilmeyen içerik, hassas bilgilerin sızmasını önlemek amacı ile düzeltilir ya da engellenir. Propagandacılar kendilerini kamu yararı ilkesini kullanarak savunurlar.
Kitle iletişim araçları bilgilendirme, eğlendirme, haber verme ve eğitme işlevlerini yerine getirirken, gerçekte izleyicilere bir çerçeve oluşturur. Bu çerçeve, kimi zaman geniş kimi zaman da dar nitelikler sunar. Bir başka deyişle, belli bir sınırlama getirir. Olayları ve kişileri kendi çerçevesinden sunar, değiştirir, dönüştürür, yorumlar kimi zamanda saklar maskeler. Bir fotoğraf sunar ancak izleyici o fotoğrafın ne zaman nasıl çekildiğini anlayamaz, algılayamaz. Çünkü izleyicinin ken- disine sunulan bu görüntüyü yorumlamaya zamanı yoktur. Her şey anlık ve hızlı gerçekleşir. İzleyiciler bu hızlı, anlık, saklı, sınırlı ve yan anlam yüklü görüntülerin arasında bocalar kalır. Bir bakıma bireyler görüntü bombardımanı altındadır.

Soru 4

Temsil ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kelimeler, tanımladıkları şeyi temsil ederler.
B
Üzerinde yazı bulunmamasına karşın yaya geçidi tabelaları, orada bir yaya geçidi olduğunu ve yayalara yol verilmesi gerektiğini kelime kullanmadan, semboller aracılığıyla temsil eder.
C
Temsil, dil yoluyla aklımızda bulunan kavramların anlamlarını yarattığından gerçekte var olmayan şeylerin de temsil edilmesi mümkündür.
D
Temsil, sadece anlamları aralarında takas eden kültür üyeleri arasında anlam oluşturabilir ve bu nedenle ortak bir dile, kültüre ihtiyaç duyar.
E
Temsilin oluşturulması sorununa yansıtıcı, kasıtlı veya inşacı yaklaşımlar ile bakılabilir.
Açıklama:
Birbirleriyle dil paylaşmamalarına rağmen farklı kültürlerden gelen kişilerin yön okları, trafik sembolleri ve benzeri görsel öğelerin anlamlandırabilmeleri, temsilin sadece ortak dil ve kültür üzerinden anlamlandırma yapmadığının bir göstergesidir.

Soru 5

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, temsil kavramına olan yansıtıcı yaklaşıma getirilen eleştiriyi açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Gerçek ve temsil arasındaki ilişki, gerçeğin kendisi değildir ve nedensizdir. Temsil de gerçeğin yerini tutamaz.
B
Anlam, gerçek dünyadaki nesne, kişi ve olaylarda saklıdır. Dil bir ayna gibi dünyada var olan gerçek anlamları yansıtır.
C
Dil yoluyla kendine ait anlamı dünyaya kazandıran bizzat konuşmacı ya da yazarlardır. Bununla brlikte dil anlamın tek kaynağı olamaz yoksa hepimiz kendi özel dilimizde ifade etmeye çalışırdık.
D
Nesneler kendi başlarına anlam yükleyemezler.
E
Bireyler kendi başlarına anlam oturtamazlar.
Açıklama:
Yansıtıcı yaklaşıma göre anlam, gerçek dünyadaki nesne, kişi ve olaylarda saklıdır. Dil bir ayna gibi dünyada var olan gerçek anlamları yansıtır. Dilin sadece gerçek- leri yansıttığını savunan bu teori bazen öyküsel olabilir. Dil ve öyküsel temsil teorilerinde verili bir gerçeklik bulunur. Hall’a göre bu yaklaşım anlam üretimi ve dil arasındaki bağlantıyı açıklamakta yetersizdir. Görsel göstergeler ve temsil ettikleri nesnelerin şekli arasında bir ilişki vardır. Ancak yazılı ve sözlü göstergelerde kavramlar ve işaret ettikleri nesneler arasındaki ilişki nedensizdir. Dil dünyada var olan gerçek anlamları tam olarak yansıtamaz. Elma göstergesi, bahçede yetişen gerçek bitki ile aynı şey değildir. Reel bir şeye işaret etmek için kelimeleri kullanırız. Ancak bunu, belirli bir kelime ya da imgeyle, o kavramın bağlantısını kuran kodu bildiğimiz için yaparız. Örneğin gerçek bir elmayı düşünemez, konuşamaz ya da resmedemeyiz.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, medya tarafından örneklerin, özellikle ilk örneklerin temsilinde kullanılan unsurlardan biridir?

Seçenekler

A
Yaş.
B
Irk.
C
Meslek.
D
Cinsiyet.
E
Görünüş.
Açıklama:
Örneklerin temsil edilebilmesi için bir şeyden inşa edilebilmesi gerekmektedir. Aynen türlerde olduğu gibi bu unsurlar kullanıldıkça tanıdık hâle gelirler. İlk bakışta bu unsurlar fiziksel görünüşe aittir; saç, giysiler, ayırt edici niteliklerdir. Bazıları temsil etmenin bu kadar olduğunu düşünerek anlam ve değer iletileri konusunu tamamen atlar. Örnekler: Yaş, ırk, meslek ve cinsiyet ile ortaya çıkar.

Soru 7

Eskimoların "kar" olarak bildiğimiz soğuk, beyaz, yumuşak madde için otuz iki farklı anlam biriminin bulunmasını inceleyen bilim dalı kökeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Semantics.
B
Dilbilimi.
C
Anlambilim.
D
Linguistics.
E
Semiotics.
Açıklama:
Gösterge bilimi göstergeleri inceleyen bilimdir. Gösterge bilimin orijinal karşılığı olan “semiotics” Yunanca kökenlidir, göstergelerin, başka ifadeyle gerçek dünyadaki işaretlerin yorumu anlamına gelir. İngilizce’de sadece soğuk, beyaz yumuşak madde için sadece bir tek sözcük var iken Eskimolar aynı şey için otuz iki farklı anlam birimi kullanırlar. Dolayısıyla, ilk bakışta kar ortak bir fikre işaret ediyor gibi görünse de aslında farklı insanlar için farklı anlamlar taşır. Bu nedenle, gösterge bilime göre, anlamlar asla doğal ve evrensel gerçekler değillerdir. Dilsel olarak yapılandırılmışlardır.

Soru 8

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi, dil bilimini gösterge biliminin bir dalı olarak görmüştür?

Seçenekler

A
John Locke.
B
Ferdinand de Saussure.
C
Charles Saunders Pierce.
D
Roland Barthes.
E
Umberto Eco.
Açıklama:
Dil biliminin kurucusu Saussure’e göre gösterge bilimi, göstergelerin toplum içindeki yaşamını inceleyecek bir bilimdir. Dili inceleyen dil bilim, Saussure için gösterge bilimin sadece bir dalıdır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, medya ve ideoloji arasındaki ilişkide medyanın kendi ulus devlet ideolojisine riayet ettiğinin bir örneği olarak düşünülebilir?

Seçenekler

A
RTÜK gibi kuruluşların oluşturulması.
B
Televizyon kanallarının serbest piyasa ekonomisinde reklam saniyelerine fahiş fiyatlar isteyebilmeleri.
C
Çin gibi medyanın devletin tekelinde olduğu ülkelerin varlığı.
D
Hemen hemen her ürünün reklamının yapılabilmesi.
E
TRT, BBC gibi devlet kontrolündeki televizyon kanallarının varlığı.
Açıklama:
Medyanın kendi ulus devlet ideolojisine riayet ettiği, bunun bir parçası olduğu yönündeki görüş, Çin gibi medyanın devlet tekelinde olduğu ülkelerde hâlâ geçerliliğini sürdürmektedir. Bu kutsal ideoloji anlayışının, medya mülkiyet ve de- netim gücüne ilişkin ekonomi politik yaklaşımla birçok noktası olduğu aşikârdır.

Soru 10

Toplumdaki hakim ideolojinin medya tarafından yeniden üretilmesi, aşağıdaki hangi kavram ile ifade edilebilir?

Seçenekler

A
İdeoloji.
B
Göstergebilim.
C
Hegemonya.
D
Irk ve etnisite temsilleri.
E
Toplumsal cinsiyet.
Açıklama:
İngiliz Kültürel Çalışmaları medyayı toplumda hakim ideolojiyi ve değerleri yeniden üreten bir kurum olarak görür. Bu yaklaşım medya metinlerinin ideolojik analizinin gerçekleşmesini sağlamıştır. Bu nedenle ideoloji İngiliz Kültürel Çalışmaların- da merkezî bir konuma sahip olmuştur. Hall, Gramsci’nin hegemonya kavramına dayanarak ideolojik mücadele süreçlerini eklemlenme olarak açıklar.

Soru 11

  1. Mesaj ve bilgilerin saklanması,
  2. Uzaktan iletilmesi,
  3. Kültürel siyasi pratiklerin güncelleştirilmesi.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri medyanın topluma yönelik temel işlevleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Hiçbiri
E
Hepsi
Açıklama:
Medya deyince, bir topluma; mesaj ve bilgilerin saklanması, uzaktan iletilmesi ve kültürel siyasi pratiklerin güncelleştirilmesi yönündeki üç temel işlevi tamamen ya da kısmen yerine getirme olanağını sağlayan bütün iletişim sistemleri kastedilmektedir.

Soru 12

  1. Propaganda Medyası,
  2. Kamu Hizmeti Medyası,
  3. Reklam Medyası,
  4. Kült Medya,
  5. Alternatif Medya,
  6. Sosyal Medya.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri medya türleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız VI
B
I ve V
C
I, II ve V
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Medya türleri;

  • Propaganda Medyası,

  • Kamu Hizmeti Medyası,

  • Reklam Medyası,

  • Kült Medya,

  • Alternatif Medya,

  • Sosyal Medya.


Medya türleri;
  • Propaganda Medyası,
  • Kamu Hizmeti Medyası,
  • Reklam Medyası,
  • Kült Medya,
  • Alternatif Medya,
  • Sosyal Medya.

Soru 13

"Belli kişi ve gruplar tarafından desteklenir. Tüm içerikler (televizyon, filmler, gazeteler) kamuya sunulmazdan önce titizlikle kaydedilir ve denetlenir. Dahası, haricî medya kaynaklarındaki arzu edilmeyen içerik, hasas bilgilerin sızmasınıönlemek amacı ile düzeltilir ya da engellenir." açıklaması aşağudaki medya türlerinden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Propaganda Medyası
B
Alternatif Medya
C
Sosyal Medya
D
Kamu Hizmeti Medyası
E
Reklam Medyası
Açıklama:
Propaganda Medyası;
Bu tür belli kişi ve gruplar tarafından desteklenir. Tüm içerikler (televizyon, filmler, gazeteler) kamuya sunulmazdan önce titizlikle kaydedilir ve denetlenir. Dahası, haricî medya kaynaklarındaki arzu edilmeyen içerik, hasas bilgilerin sızmasını önlemek amacı ile düzeltilir ya da engellenir. Propagandacılar kendilerini kamu yararı ilkesini kullanarak savunurlar.

Soru 14

Ticari ya da tüzel medya olarak bilinen ve Batı ülkelerindeki hakim medya türü olarak bilinen medya türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Alternatif Medya
B
Sosyal Medya
C
Reklam Medyası
D
Kamu Hizmeti Medyası
E
Propaganda Medyası
Açıklama:
Reklam Medyası;
Ticari ya da tüzel medya olarak bilinen bu tür, Batı ülkelerindeki hakim medya türüdür. Bu ticari yayıncılıktaki Amerikan modelinin kökleri 1920’lere değin gider. Amerikan reklam medyası tüm dünyaya ihraç edilmiş ve kopyalanmıştır.

Soru 15

Kesinlikle kâr güdüsü taşımayan ve ana akım medya içinde yer verilmeyen gerekli ve belirli bir amaç uğruna mücadele vermek üzere var olan medya türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Alternatif Medya
B
Sosyal Medya
C
Reklam Medyası
D
Propaganda Medyası
E
Kamu Hizmeti Medyası
Açıklama:
Alternatif Medya;
Kült medya ve reklam medyasının aksine, alternatif medya türü kesinlikle kâr güdüsü taşımaz. Alternatif medya ana akım medya içinde yer verilmeyen gerekli ve belirli bir amaç uğruna mücadele vermek üzere var olur. Yeraltı, altkültür bu medya türü için kullanılan diğer sözcüklerdir.

Soru 16

  1. Yansıtıcı (Reflective) yaklaşım,
  2. Maksatlı (İntentional) yaklaşım,
  3. İnşacı/Yapımcı (Consructivist) yaklaşım.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri dilin dünyayı temsil etmek için nasıl kullanıldığı hakkındaki yaklaşımlar arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve III
D
Hiçbiri
E
Hepsi
Açıklama:
Dilin dünyayı temsil etmek için nasıl kullanıldığı hakkında farklı üç yaklaşım;

  • Yansıtıcı (Reflective) yaklaşım,

  • Maksatlı (İntentional) yaklaşım,

  • İnşacı/Yapımcı (Consructivist) yaklaşım.


Dilin dünyayı temsil etmek için nasıl kullanıldığı hakkında farklı üç yaklaşım;
  • Yansıtıcı (Reflective) yaklaşım,
  • Maksatlı (İntentional) yaklaşım,
  • İnşacı/Yapımcı (Consructivist) yaklaşım.

Soru 17

“Dil sadece dışarıda var olan objelerin, insanların ve olayların anlamlarını mı yansıtır?” sorusuyla yola çıkan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yansıtıcı Yaklaşım
B
Medya Yaklaşımı
C
Kasıtlı Yaklaşım
D
İnşacı Yaklaşım
E
Mesajcı Yaklaşım
Açıklama:
Yansıtıcı yaklaşım “dil sadece dışarıda var olan objelerin, insanların ve olayların anlamlarını mı yansıtır?” sorusuyla yola çıkar.

Soru 18

“Dil, sadece konuşmacının, yazarın ve sanatçının ne söylemek istediğini ve kişisel olarak ne kastettiğini
mi açıklar?” sorusuyla yola çıkan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnşacı Yaklaşım
B
Mesajcı Yaklaşım
C
Yansıtıcı Yaklaşım
D
Kasıtlı Yaklaşım
E
Medyacı Yaklaşım
Açıklama:
Kasıtlı yaklaşım “dil, sadece konuşmacının, yazarın ve sanatçının ne söylemek istediğini ve kişisel olarak ne kastettiğini mi açıklar?” sorusuyla yola çıkar.

Soru 19

“Anlam, dilde ve dilin içinde mi yapılır?” sorusuyla yola çıkan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yansıtıcı Yaklaşım
B
İnşacı Yaklaşım
C
Medyacı Yaklaşım
D
Kasıtlı Yaklaşım
E
Mesajcı Yaklaşım
Açıklama:
İnşacı yaklaşım “anlam, dilde ve dilin içinde mi yapılır?” sorusuyla yola çıkar.

Soru 20

Hegemonya kavramı yöneten ile yönetilen arasındaki ilişkiyi farklı bir bakış açısı ile ele alan hangi İtalyan siyaset kuramcısı ile özdeşleşmiştir?

Seçenekler

A
Antonio Gramsci
B
Althusser
C
Marx
D
Frederic Engels
E
Napoleon
Açıklama:
Hegemonya kavramı yöneten ile yönetilen arasındaki ilişkiyi farklı bir bakış açısı ile ele alan İtalyan siyaset kuramcısı Antonio Gramsci ile özdeşleşmiştir.

Soru 21

Aşağıdaki medya türlerinden hangisi aynı zamanda Ticari ya da tüzel medya olarak da bilinir?

Seçenekler

A
Kamu Hizmeti Medyası
B
Propaganda Medyası
C
Kült Medya
D
Reklam Medyası
E
Alternatif Medya
Açıklama:
Medya türlerinden reklam medyası aynı zamanda ticari ya da tüzel medya olarak bilinen türdür.

Soru 22

"Tarihin belli bir anındaki ulusal ya da hakim kültürü anımsatan bir resmin bileşenidir." bu ifade aşağıdaki medya türlerinden hangisini niteler?

Seçenekler

A
Kült Medya
B
Reklam Medyası
C
Alternatif Medya
D
Kamu Hizmeti Medyası
E
Propaganda Medyası
Açıklama:
Medya türlerinden Kült medya en iyi söylenmiş ve en iyi yapılmış olandır, üst kültürdendir, klasik ve kural kabilindendir. Tarihin belli bir anındaki ulusal ya da hakim kültürü anımsatan bir resmin bileşenidir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 23

Aşağıdaki medya türlerinden hangisi yoksulların, AIDS hastalarının, işsizlerin, Yeşiller Partisi gibi marjinal siyasi partileri destekleyenlerin, feministlerin ve diğer konformist olmayan insanların çıkarlarına hizmet eder?

Seçenekler

A
Kült Medya
B
Reklam Medyası
C
Propaganda Medyası
D
Kamu Hizmeti Medyası
E
Alternatif Medya
Açıklama:
Medya türlerinden Alternatif medya, yoksulların, AIDS hastalarının, işsizlerin, Yeşiller Partisi gibi marjinal siyasi partileri destekleyenlerin, feministlerin ve diğer konformist olmayan insanların çıkarlarına hizmet eder. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi En ünlü kamu hizmeti yayıncısıdır?

Seçenekler

A
ATV
B
BBC
C
FOX TV
D
CNN
E
TGRT
Açıklama:
En ünlü kamu hizmeti yayıncısı BBC’dir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 25

"Anlamlı bir şey söylemek ya da dünyayı anlamlı bir şekilde diğerlerine anlatabilmek için dilin kullanımıdır" bu tanımlama aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Seçenekler

A
Temsil
B
Göstergebilim
C
Kültür
D
Medya
E
İdeoloji
Açıklama:
Temsil, anlamlı bir şey söylemek ya da dünyayı anlamlı bir şekilde diğerlerine anlatabilmek için dilin kullanımıdır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi aynı zamanda sembolleştirmek anlamına gelen bir kavramdır?

Seçenekler

A
Sosyal Medya
B
Hegemonya
C
İdeoloji
D
Temsil
E
Göstergebilim
Açıklama:
Temsil etmek; sembolleştirmek, anlamında olmak, önde gelen isimlerden olmak anlamına da gelmektedir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi anlamın gerçek dünyadaki nesne, kişi ve olaylarda saklı olduğuna dayanan temsil yaklaşımıdır?

Seçenekler

A
Maksatlı yaklaşım
B
Temsili yaklaşım
C
Yansıtıcı yaklaşım
D
İnşacı yaklaşım
E
Yapımcı yaklaşım
Açıklama:
Dilin dünyayı temsil etmek için kullanıldığı üç farklı yaklaşım vardır. Bunlar:
Yansıtıcı (Reflective) yaklaşım,
Maksatlı (İntentional) yaklaşım ve
İnşacı/Yapımcı (Consructivist) yaklaşımdır.
Bunlar içerisinde Yansıtıcı yaklaşıma göre anlam, gerçek dünyadaki nesne, kişi ve olaylarda saklıdır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi göstergebilimin kurucularındandır?

Seçenekler

A
Christian Metz
B
Roland Barthes
C
Umberto Eco
D
John Lock
E
Ferdinand de Saussure
Açıklama:
İsviçreli dil bilimci Ferdinand de Saussure (1857- 1913) ve Amerikalı mantık-bilimci Charles Saunders Peirce (1839-1914) gösterge bilimin kurucularıdır. Ancak Saussure ve Pierce’dan başka
Roland Barthes, Christian Metz, Passolini ve Umberto Eco da gösterge bilimin gerekliliğini savunmuşlardır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ideoloji kavramını ilk kullanan kişidir?

Seçenekler

A
Frederic Engels
B
Antonie Destutt De Tracy
C
Antonio Gramsci
D
Stuart Hall
E
Richerd Connell
Açıklama:
İdeoloji kavramı ilk kez Antonie Destutt De Tracy tarafından kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 30

Aşağıdaki kavramlardan hangisi toplumdaki güçlülerin ve zayıfların arasındaki mücadeleyi ele alır?

Seçenekler

A
İdeoloji
B
Hegemonya
C
Temsil
D
Medya
E
Etnisite
Açıklama:
Hegemonya kavramı toplumdaki güçlü ile madun arasındaki mücadeleyi ele alır. Madun derken Rütbece aşağı derecede olan,aşağı derecede bulunan kastedilmektedir.

Soru 31

Türkçede “media” sözcüğünü karşılamak üzere hangi kavram kullanılmaktadır ?

Seçenekler

A
Teknoloji
B
Kitle iletişim araçları
C
Televizyon
D
Gazete
E
İnternet
Açıklama:
Türkçede “media” sözcüğünü karşılamak üzere kitlesel iletişim araçları kavramı kullanılmaktadır.

Soru 32

Dan Laughey (2010) tarafından yapılan çalışmada medya türleri kaç farklı başlık
altında toplanmıştır ?

Seçenekler

A
2
B
4
C
6
D
3
E
5
Açıklama:
Dan Laughey (2010) tarafından yapılan çalışmada medya türleri altı farklı başlık
altında toplanmıştır.

Soru 33

Dan Laughey (2010) tarafından yapılan çalışmada medya türleri altı farklı başlık
altında toplanmıştır.Hangisi bu başlıklardan biri değildir ?

Seçenekler

A
Kült Medyası
B
Alternatif Medya
C
Kamu Hizmeti Medyası
D
Reklam Medyası
E
Tamamlayıcı Medya
Açıklama:
Tamamlayıcı Medya, Dan Laughey (2010) tarafından yapılan çalışmada medya türlerini topladığı başlıklardan biri değildir.

Soru 34

Kısaca; dil yoluyla anlam üretilmesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Medya
B
Temsil
C
Kelime
D
İletişim
E
Cümle
Açıklama:
Kısaca; dil yoluyla anlam üretilmesi olarak tanımlanan kavram temsildir.

Soru 35

Aşağıda yansıtıcı yaklaşım ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır ?

Seçenekler

A
Yansıtıcı yaklaşıma göre anlam, gerçek dünyadaki nesne, kişi ve olaylarda saklıdır
B
Bu yaklaşıma göre, dil yoluyla kendine ait anlamı dünyaya kazandıran bizzat konuşmacı ya da yazardır
C
Hall’a göre bu yaklaşım anlam üretimi ve dil arasındaki bağlantıyı açıklamakta yetersizdir
D
Dil bir ayna gibi dünyada var olan gerçek anlamları yansıtır
E
Görsel göstergeler ve temsil ettikleri nesnelerin şekli arasında bir ilişki vardır.
Açıklama:
Bu yaklaşıma göre, "dil yoluyla kendine ait anlamı dünyaya kazandıran bizzat konuşmacı ya da yazardır "yansıtıcı yaklaşım ile ilgili verilen bilgil yanlıştır

Soru 36

Aşağıdaki bilgilerden hangisi gösterge bilimi için yanlıştır ?

Seçenekler

A
Barthes gösterge bilimde anlamlama kavramını irdelemektedir
B
Fransız bilim adamı Roland Barthes’ın, gösterge bilimin bağımsız bir bilim niteliği kazanmasında önemli çalışmaları vardır
C
Gösterge bilimi göstergeleri inceleyen bilimdir
D
Gösterge bilimi gerçek dünya ve onu temsil etmek için kullandığmız dil arasında doğrudan bir ilişki olmadığını söylemez
E
Gösterge bilimi film, tiyatro, tıp, mimarlık, hayvan bilimi gibi iletişim ve bilgi iletimi ile ilgili pek çok alana uygulanmıştır
Açıklama:
Gösterge bilimi gerçek dünya ve onu temsil etmek için kullandığmız dil arasında doğrudan bir ilişki olmadığını söyler.

Soru 37

İdeoloji kavramı ilk kez kim tarafından kullanılmıştır ?

Seçenekler

A
Umberto Eco
B
Christian Metz
C
Roland Barthes
D
Karl Marx
E
Antonie Destutt De Tracy
Açıklama:
İdeoloji kavramı ilk kez Antonie Destutt De Tracy tarafından kullanılmıştır

Soru 38

Hegemonya ile özdeşleşen İtalyan siyaset kuramcısı kimdir ?

Seçenekler

A
Antonio Gramsci
B
Passolini
C
Christian Metz
D
Antonie Destutt De Tracy
E
Judith Williamson
Açıklama:
Hegemonya ile özdeşleşen İtalyan siyaset kuramcısı Antonio Gramsci'dir.

Soru 39

Dil biliminin kurucusu hangi bilim insanına göre gösterge bilimi, göstergelerin toplum
içindeki yaşamını inceleyecek bir bilimdir ?

Seçenekler

A
Charles Saunders Peirce
B
Roland Barthes
C
Umberto Eco
D
Christian Metz
E
Ferdinand de Saussure
Açıklama:
Dil biliminin kurucusu Ferdinand de Saussure'e göre gösterge bilimi, göstergelerin toplum içindeki yaşamını inceleyecek bir bilimdir.

Soru 40

İdeolojiyi "bir sınıfın dünya görüşü" olarak tanımlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Karl Marx
B
De Tracy
C
Napoleon
D
Lenin
E
Antonio Gramsci
Açıklama:
İdeolojiyi "bir sınıfın dünya görüşü" olarak tanımlayan kişi Lenin'dir.

Soru 41

Türkçe'de “kitle iletişim araçları” kavramı hangi sözcüğü karşılamaktadır?

Seçenekler

A
haber
B
media
C
modern
D
ideoloji
E
ekonomi
Açıklama:
Türkçede “media” sözcüğünü karşılamak üzere, “kitle iletişim araçları” kavramı da kullanılmaktadır.

Soru 42

Radyo, televizyon, basın gibi araçlarla aracılanmış iletişim biçimine ne denir?

Seçenekler

A
sözcük iletişimi
B
topluluk
C
planlı iletişim
D
kitle iletişimi
E
teknik
Açıklama:
Kitle iletişimi radyo, televizyon, basın gibi araçlarla aracılanmış iletişim biçimidir.

Soru 43

"Bu tür belli kişi ve gruplar tarafından desteklenir. Tüm içerikler (televizyon, filmler, gazeteler) kamuya sunulmazdan önce titizlikle kaydedilir ve denetlenir. Dahası, haricî medya kaynaklarındaki arzu edilmeyen içerik, hassas bilgilerin sızmasını önlemek amacı ile düzeltilir ya da engellenir."
Tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Alternatif Medya
B
Planlama
C
Reklam
D
Kamu Hizmeti
E
Propaganda Medyası
Açıklama:
Propaganda Medyası
Bu tür belli kişi ve gruplar tarafından desteklenir. Tüm içerikler (televizyon, filmler, gazeteler) kamuya sunulmazdan önce titizlikle kaydedilir ve denetlenir. Dahası, haricî medya kaynaklarındaki arzu edilmeyen içerik, hasas bilgilerin sızmasını önlemek amacı ile düzeltilir ya da engellenir.

Soru 44

En ünlü kamu hizmeti yayıncısı nedir?

Seçenekler

A
ABC
B
BBC
C
DDE
D
AAT
E
KNB
Açıklama:
En ünlü kamu hizmeti yayıncısı BBC’dir.

Soru 45

"Ticari ya da tüzel medya olarak bilinen bu tür, Batı ülkelerindeki hakim medya türüdür. Bu ticari yayıncılıktaki Amerikan modelinin kökleri 1920’lere değin gider. Amerikan reklam medyası tüm dünyaya ihraç edilmiş ve kopyalanmıştır."
Tanımı aşağıdakilerden hangi başlığa aittir?

Seçenekler

A
kült medyası
B
propaganda medyası
C
reklam medyası
D
alternatif medya
E
sosyal medya
Açıklama:
Reklam Medyası
Ticari ya da tüzel medya olarak bilinen bu tür, Batı ülkelerindeki hakim medya türüdür. Bu ticari yayıncılıktaki Amerikan modelinin kökleri 1920’lere değin gider. Amerikan reklam medyası tüm dünyaya ihraç edilmiş ve kopyalanmıştır.

Soru 46

"Hiçbir şekilde özel olmamasına karşın, bu tür aynı zamanda en az kamusal olandır. Alternatif medyadan da bu noktada ayrılır. Telgraf ve telefon gibi geleneksel medya biçimleri saf ve iki yönlü iletişim sağlamış ve gerçekten de diğer medya türlerine hiçbir zaman benzememiştir."
Tanımı nedir?

Seçenekler

A
sosyal medya
B
alternatif medya
C
kamusal medya
D
kült medya
E
reklam medyası
Açıklama:
Sosyal Medya
Hiçbir şekilde özel olmamasına karşın, bu tür aynı zamanda en az kamusal olandır. Alternatif medyadan da bu noktada ayrılır. Telgraf ve telefon gibi geleneksel medya biçimleri saf ve iki yönlü iletişim sağlamış ve gerçekten de diğer medya türlerine hiçbir zaman benzememiştir.

Soru 47

Medyanın ne yapması gerektiği, gerçekte ne yaptığı ve amaçlarının ne olarak görüldüğü konularını kapsayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
olay
B
yapı
C
plan
D
konu
E
işlev
Açıklama:
İşlev sözcüğü medyanın ne yapması gerektiği, gerçekte ne yaptığı ve amaçlarının ne olarak görüldüğü konularını kapsar.

Soru 48

Kısaca; dil yoluyla anlam üretilmesine ne denir?

Seçenekler

A
yapı
B
işlev
C
temsil
D
medya
E
haber
Açıklama:
Temsil, kısaca; dil yoluyla anlam üretilmesidir.

Soru 49

Sembolleştirmek, anlamında olmak, önde gelen isimlerden olmak ne demektir?

Seçenekler

A
kurgulamak
B
hayal etmek
C
haber olmak
D
temsil etmek
E
gösteri yapmak
Açıklama:
Temsil etmek; sembolleştirmek, anlamında olmak, önde gelen isimlerden olmak anlamına gelmektedir.

Soru 50

Dilin toplu, sosyal karakterini ele alan yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
temsili yaklaşım
B
inşacı yaklaşım
C
maksatlı yaklaşım
D
bilinsiz yaklaşım
E
kitlesel yaklaşım
Açıklama:
İnşacı Yaklaşım
Bu yaklaşım, dilin toplu, sosyal karakterini ele alır.

Soru 51

Dan Laughey (2010) tarafından yapılan çalışmada medya türleri kaç başlık altında toplanmıştır?

Seçenekler

A
2
B
4
C
6
D
8
E
10
Açıklama:
MEDYA TÜRLERİ: Dan Laughey (2010) tarafından yapılan çalışmada medya türleri altı farklı başlık altında toplanmıştır.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi ticari ya da tüzel medya olarak bilinen ve batı ülkelerindeki hakim medya türüdür?

Seçenekler

A
Propaganda Medyası
B
Kamu Hizmeti Medyası
C
Kült Medya
D
Reklam Medyası
E
Sosyal Medya
Açıklama:
Reklam Medyası
Ticari ya da tüzel medya olarak bilinen bu tür, Batı ülkelerindeki hakim medya türüdür. Bu ticari yayıncılıktaki Amerikan modelinin kökleri 1920’lere değin gider. Amerikan reklam medyası tüm dünyaya ihraç edilmiş ve kopyalanmıştır. Adından da anlaşılacağı üzere reklam medyası reklamlar tarafından finanse edilen medya anlamına gelir (reklamların kendisi görece önemsizdir).

Soru 53

"Dilin toplu, sosyal karakterini ele alır. Buna göre, ne nesneler ne de bireyler, kendi başlarına dilde anlamı oturtabilir. Nesneler anlam yükleyemez, temsil sistemlerini kavramları ve göstergeleri kullanarak, anlamı oluşturan bizlerizdir". Tanımı aşağıdilerden hangi yaklaşımı ifade eder?

Seçenekler

A
Yansıtıcı Yaklaşım
B
Maksatlı Yaklaşım
C
Gerçekçi Yaklaşım
D
İnşacı Yaklaşım
E
Örtücü Yaklaşım
Açıklama:
İNŞACI YAKLAŞIM
Bu yaklaşım, dilin toplu, sosyal karakterini ele alır. Buna göre, ne nesneler ne de bireyler, kendi başlarına dilde anlamı oturtabilir. Nesneler anlam yükleyemez, temsil sistemlerini kavramları ve göstergeleri kullanarak, anlamı oluşturan bizlerizdir. Bu, dilde anlam üzerine inşacı yaklaşım olarak adlandırılır. Buna göre, nesnelerin ve insanların bulunduğu maddesel dünya ile temsil, dil ve anlamın yer aldığı sembolik uygulamalarla, süreçleri birbirine karıştırmamalıyızdır. Hall’a göre bu yaklaşımı benimseyenler, maddesel dünyanın varlığını inkâr etmezler. Ancak anlamı yükleyen maddesel dünya değildir; bunu yapan kavramlarımızı temsil etmesi için kullandığımız dil sistemi ya da diğer sistemlerdir. Anlamı yükleyen, kendi kültürlerinin kavramsal sistemleriyle dil bilimsel ve diğer temsil sistemlerini, anlam oluşturmak, dünyayı anlamlı kılmak ve başkalarına da anlam ifade eden o dünyayla ilgili olarak iletişim kurmak amacıyla kullanan sosyal aktörlerdir.

Soru 54

İdeoloji kavramı ilk kez aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Antonie Destutt De Tracy
B
De Tracy
C
Louis Althusser
D
Antonio Gramsci
E
Barthes
Açıklama:
İdeoloji kavramı ilk kez Antonie Destutt De Tracy tarafından kullanılmıştır. De Tracy ideoloji kavramını herkese doğru düşünme imkânları sağlamak için kullanılacak fikir bilimi anlamında kullandı ve Fransız Devrimi’ne meşruiyet kazandırılmasında kullanılan en etkili araçlardan biri oldu. Fransız Devrimi ile birlikte ideologlarla yakın bağları olan Napoleon iktidara geçince insanların yanlış düşüncelerini düzeltmeye yarayacak fikir biliminin yaygınlaştırılmasının doğru olacak düşüncesiyle ideologlara destek oldu ve onlara gereken desteği sağladı. (Merdin, 1982).

Soru 55

Hegemonya kavramı için "toplumdaki güçlü ile madun arasındaki mücadeleyi ele alır". Bakış açısı aşağıdaki hangi siyaset kuramcısına aittir?

Seçenekler

A
Stuart Hall
B
Bernard Glaskow
C
Antonio Gramsci
D
Judith Williamson
E
Althusser Heywood
Açıklama:
Bu kavram yöneten ile yönetilen arasındaki ilişkiyi farklı bir bakış açısı ile ele alan İtalyan siyaset kuramcısı Antonio Gramsci ile özdeşleşmiştir. İdeolojiden farklı olarak Gramsci’nin hegemonya kavramı toplumdaki güçlü ile madun arasındaki mücadeleyi ele alır.

Soru 56

"Rütbece aşağı derecede olan,aşağı derecede bulunan". Tanımı aşağıdakilerden hangisi ifade eder?

Seçenekler

A
Hegemonya
B
Harun
C
Ast
D
Madun
E
Kast
Açıklama:
Madun: Rütbece aşağı derecede olan,aşağı derecede bulunan.

Soru 57

"Toplumsal cinsiyet, bir sosyalizasyon sürecini içermektedir, doğumdan ölüme kadar kişinin üzerine yüklenen cinsiyet rolleriyle ilgilidir, yani pratik bir başarı, toplumsal pratikle başarılan bir şeydir. Toplumu oluşturan bireylerin toplumsal yapının devamlılığını ve toplumsal düzenin işleyişini sağlanabilmesi için belli rolleri benimsemesi gerekmektedir. Bu roller kazanılmış ve atfedilmiş roller olarak sınıflandırılabilir". Görüşü aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Antonio Gramsci
B
Richerd Connell
C
Slattery Hall
D
Dan Laughey
E
Grame Burton
Açıklama:
Richerd Connell’a göre (1995:113) toplumsal cinsiyet, bir sosyalizasyon sürecini içermektedir, doğumdan ölüme kadar kişinin üzerine yüklenen cinsiyet rolleriyle ilgilidir, yani pratik bir başarı, toplumsal pratikle başarılan bir şeydir. Toplumu oluşturan bireylerin toplumsal yapının devamlılığını ve toplumsal düzenin işleyişini sağlanabilmesi için belli rolleri benimsemesi gerekmektedir. Bu roller kazanılmış ve atfedilmiş roller olarak sınıflandırılabilir. Atfedilmiş rollerin içine cinsiyet, akrabalık bağları dahil edilirken, kazanılmış rollerdeki temel belirleyici bireysel çabadır. Bireyin kendi performansı ile kazandığı statü tamamen kişisel çabaların ürünüdür. Atfedilmiş bir rol olan cinsiyet rolü ile bireyler erkek ve kadın olarak kategorize edilerek iki ayrı pozisyon işgal ederler bir taraftan da karşılıklı olarak birbirlerine bağlanırlar, toplum içinde kendi tutum ve davranışlarının sınırlarını bilinçli ya da bilinçsiz olarak aldıkları modeller sayesinde nasıl dav- ranmaları gerektiğini öğrenirler. Böylece insanlar toplumsal yapı içerisinde kadın veya erkek olarak kategorize edilmiş olurlar ve bireyler çoğu zaman atfedilmiş bir rol olan cinsiyetlerine göre tanımlanırlar.

Soru 58

“Temsil, anlamlı bir şey söylemek ya da dünyayı anlamlı bir şekilde diğerlerine anlatabilmek için dilin kullanımıdır” İfadesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Stuart Hall
B
Richerd Connell
C
Antonio Gramsci
D
Antonie Destutt De Tracy
E
Frederic Engels
Açıklama:
Stuart Hall’a göre, temsil teriminin çok sık kullanılan açıklamalarından biri şu şekildedir: “Temsil, anlamlı bir şey söylemek ya da dünyayı anlamlı bir şekilde diğerlerine anlatabilmek için dilin kullanımıdır” ( 2002:15).

Soru 59

Dilin dünyayı temsil etmek için nasıl kullanıldığı hakkında farklı kaç yaklaşım sözkonusudur?

Seçenekler

A
İki
B
Dört
C
Üç
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Dilin dünyayı temsil etmek için nasıl kullanıldığı hakkında farklı üç yaklaşım sözkonusudur: Yansıtıcıcı (Reflective) yaklaşım, Maksatlı (İntentional) yaklaşım veİnşacı/Yapımcı (Consructivist) yaklaşım. Yansıtıcı yaklaşım “dil sadece dışarıda varolan objelerin, insanların, ve olayların anlamlarını mı yansıtır?” sorusuyla, kasıtlı yaklaşım “dil, sadece konuşmacının, yazarın ve sanatçının ne söylemek istediğini ve kişisel olarak ne kastetti- ğini mi açıklar?” sorusuyla, inşacı yaklaşım ise “anlam, dilde ve dilin içinde mi yapılır?” sorusuyla yola çıkar.

Soru 60

"Gösterge, herhangi bir kimse için, herhangi bir ölçüde ve herhangi bir şeyin yerini tutan herhangi bir şeydir. Göstergenin yerini tuttuğu şey göstergenin nesnesidir". Tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Berger
B
Fiske
C
Umberto Eco
D
Peirce
E
Saussure
Açıklama:
Peirce’ a göre gösterge, herhangi bir kimse için, herhangi bir ölçüde ve herhangi bir şeyin yerini tutan herhangi bir şeydir. Göstergenin yerini tuttuğu şey göstergenin nesnesidir. Peirce’e göre el-kol hareketleri (gestures), elbise kodları, trafik işaretleri, reklam resimleri, gazeteler, TV programları vb. görsel göstergeleri (visual signs) kullanan medya türleridir. Dil bilimsel göstergede gösterenleri gösterilen arasındaki ilişki kendiliğindendir, kediye k-e-d-i denmesi nedensizdir oysa filmsel, fotoğrafik göstergelerde gösteren/gösterilene benzemektedir, kedi göstergesi kediyi göstermektedir. (Parsa, 1999).

Soru 61

Medyanın, bireylerin siyasi tutum ve davranışlarını s etkileyebilecek bir güce sahip olduğunu söyleyen araştırmacı Rivers, Amerikan medyasını nasıl nitelendirir?

Seçenekler

A
Reklam aşısı yapılmış
B
İkinci hükümet
C
İdeolojik aygıt
D
Toplumsal gerçekliğin aynası
E
Kültür endüstrisi
Açıklama:
Medya bireylerin siyasi tutum ve davranışlarını, özellikle de oy verirken siyasi tercihlerini çok ciddi boyutlarda etkileyebilecek bir güce sahiptir. Bu konuda önemli araştırmalara imza atmış bir araştırmacı olan Rivers (1982), Amerikan medyasını “ikinci hükûmet” (second government) olarak nitelendirir.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi, Dan Laughey’ in derlediği medya türlerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Kült medya
B
Propaganda medyası
C
Eğitim medyası
D
Alternatif medya
E
Reklam medyası
Açıklama:
Dan Laughey tarafından yapılan çalışmada medya türleri Propaganda Medyası, Kamu Hizmeti Medyası, Reklam Medyası, Kült medya ve Alternatif medya ve sosyal medya şeklinde altı farklı başlık altında toplanmıştır.

Soru 63

Kamu Hizmeti Medyası için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Devlet mülkiyetindedir
B
Propaganda amacı taşımaz
C
En iyi söylenmiş ve en iyi yapılmış olandır
D
Üst kültürdendir
E
Yoksulların çıkarlarına hizmet eder
Açıklama:
Kamu Hizmeti Medyası, faaliyetlerini sürdürebilmek için hükûmetin onayına ihtiyaç duysa da devlet mülkiyetinde değildir ve propaganda amacı taşımaz. Dolayısıyla, kamu hizmeti medyası kişiye ait medya şirketleri ile benzeşir. Azımsanamayacak düzeyde bir bağımsızlık ve özgürlüğe sahip olmakla birlikte daima kamu ve onu temsil edenlere karşı saygılı davranmak zorundadır. Bu durum kamu hizmeti medyasının izler kitlenin geniş bir kesiminin beğeni ve görüşlerine hizmet eden farklı içeriklere sahip olması gerekmektedir. En ünlü kamu hizmeti yayıncısı BBC’dir.

Soru 64

Hiçbir şekilde özel olmamasına karşın, en az kamusal olan medya türü hangisidir?

Seçenekler

A
Kült medya
B
Propoganda medyası
C
Alternatif medya
D
Reklam medyası
E
Sosyal Medya
Açıklama:
Sosyal Medya hiçbir şekilde özel olmamasına karşın, aynı zamanda en az kamusal olandır. Alternatif medyadan da bu noktada ayrılır.

Soru 65

Dilin dünyayı nasıl temsil ettiğine yönelik yaklaşımlardan hangisi, yazılı ve sözlü göstergelerde kavramlar ve işaret ettikleri nesneler arasındaki ilişkinin nedensiz olduğunu öne sürer?

Seçenekler

A
Yansıtıcı yaklaşım
B
Maksatlı yaklaşım
C
İnşacı/Yapımcı yaklaşım
D
Biçimci Yaklaşım
E
Pozitivist yaklaşım
Açıklama:
Yansıtıcı yaklaşıma göre anlam, gerçek dünyadaki nesne, kişi ve olaylarda saklıdır. Dil ve öyküsel temsil teorilerinde verili bir gerçeklik bulunur. Hall’a göre bu yaklaşım anlam üretimi ve dil arasındaki bağlantıyı açıklamakta yetersizdir. Görsel göstergeler ve temsil ettikleri nesnelerin şekli arasında bir ilişki vardır. Ancak yazılı ve sözlü göstergelerde kavramlar ve işaret ettikleri nesneler arasındaki ilişki nedensizdir.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi, dil konusunda inşacı yaklaşımın yola çıktığı sorudur?

Seçenekler

A
Dil sadece objelerin, insanların ve olayların anlamlarını mı yansıtır?”
B
Dil, sadece konuşmacının, yazarın ne söylemek istediğini mi açıklar?”
C
Anlam, dilde ve dilin içinde mi yapılır?
D
Dil sadece gerçekleri mi yansıtır?
E
Bireyler, dilde anlamın yegâne kaynağı mıdır?
Açıklama:
İnşacı yaklaşım “anlam, dilde ve dilin içinde mi yapılır?” sorusuyla yola çıkar.

Soru 67

Amerikan dergilerindeki öyküler üzerine yapılan bir çalışmada, etnik azınlıklar, toplam nüfusun %40’ını oluşturduğu hâlde karakterlerin sadece %10’nun bu azınlıkları kapsadığının ortaya çıkarılması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Medya materyali oluşturulurken bazı şeylerin özellikle dışarıda bırakılması
B
Medyanın bize Ameirkan kültürü ve yaşam tarzı hakkında birçok şey söylemesi
C
Medya temsillerinin, benzer kültürlerdeki insanlar için benzer anlamlar taşıması
D
Temsilin gerçekliği temsil etmesi
E
Herkesin kendi gerçeklik temsilini istediği gibi yorumlaması
Açıklama:
Medya materyali oluşturulurken bazı şeyler özellikle dışarıda bırakılabilir. Örnekler birtakım anlamların dışarıda bırakılarak oluşturulmasıdır. Örneğin Amerikan dergilerindeki öyküler üzerine yapılan bir çalışmada, etnik azınlıklar, toplam nüfusun %40’ını oluşturduğu hâlde karakterlerin sadece %10’nun bu azınlıkları kapsadığı ortaya çıkarılmıştır.

Soru 68

Batlı olmayan kültürlerin temsillerinin nasıl çoğunlukla Batılılar tarafından yapıldığını ve yetkilendirildiğini ortaya koyan eleştirmen kimdir?

Seçenekler

A
Richerd Connell
B
Stuart Hall
C
Antonio Gramsci
D
Luis Althusser
E
Edward Said
Açıklama:
Irk ve etnisitenin Batılı temsillerine karşı muhtemelen en kabul görmüş eleştiri Filistinli kültür eleştirmeni Edward Said’in oryantalizmidir. Said, Batlı olmayan kültürlerin temsillerinin nasıl çoğunlukla Batılılar tarafından yapıldığını ve yetkilendirildiğini ortaya koyar. Yazara göre Şark(ki bununla Doğu’yu özellikle Orta Doğu’yu kasteder) Batı’nın (Avrupa ve Kuzey Amerika)sıklıkla oluşturduğu öteki imgesidir.

Soru 69

İngiliz Kültürel Çalışmaları’nın medya metinlerine yaklaşımları nasıldır?

Seçenekler

A
Medyayı toplumda hakim ideolojiyi yeniden üreten bir kurum olarak görürler
B
Medyanın ekonomi politiğinin önemi üzerinde dururlar
C
Medya metinlerindeki ideolojinin sınıflarla olan bağlantısına vurgu yaparlar
D
Medya kurumlarının diğer kurumlarla ilişkisi üzerine araştırmalar yapmışlardır
E
İzleyici çalışmaları üzerinde durmuşlardır.
Açıklama:
İngiliz Kültürel Çalışmaları medyayı toplumda hakim ideolojiyi ve değerleri yeniden üreten bir kurum olarak görür. Bu yaklaşım medya metinlerinin ideolojik analizinin gerçekleşmesini sağlamıştır.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi gösterge bilimin kurucularından birisidir?

Seçenekler

A
Stuart Hall
B
Antonio Gramsci
C
Ferdinand de Saussure
D
Luis Althusser
E
Frederic Engels
Açıklama:
İsviçreli dil bilimci Ferdinand de Saussure (1857- 1913) ve Amerikalı mantık-bilimci Charles Saunders Peirce (1839-1914), gösterge bilimin kurucularıdır. Saussure’ün ölümünden sonra öğrencileri tarafından kitap hâline getirilen “Genel Dilbilim Dersleri” (1916) adlı ders notlarında yazar, genel bir gösterge bilimin varlığından söz etmektedir.

Soru 71

Belli kişi ve gruplar tarafından desteklenen, içerikleri kamuya sunulmazdan önce titizlikle kaydedilen, harici medya kaynaklarındaki arzu edilmeyen içerik ve hassas bilgilerin sızmasını önlemek amacı ile düzeltilen ya da engellenen medya türüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Propaganda Medyası
B
Kamu Hizmeti Medyası
C
Kült Medya
D
Alternatif Medya
E
Sosyal Medya
Açıklama:
Propaganda Medyası

Soru 72

Dilin dünyayı temsil etmek için maksatlı (intentional) yaklaşımı kullandığını aşağıdakilerden hangisi anlatır?

Seçenekler

A
Dili kullanan, anlamın yegane kaynağıdır.
B
Dil bir ayna gibi dünyada var olan gerçek anlamları yansıtır.
C
Nesneler ve bireyler kendi başlarına dilde anlamı kuramazlar.
D
Anlam yükleyen dil sistemi ya da diğer sistemlerdir.
E
Anlamı yükleyen, iletişim kurmak amacıyla dil ve temsil sistemini kullanan sosyal aktörlerdir.
Açıklama:
Anlam dili kullanan tarafından belirlenir yaklaşımı dilin maksatlı kullanımı düşüncesini taşır.

Soru 73

Medya ve temsil ilişkisi açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Medya izleyicilere gerçek insanlarla değil de iletişimin çeşitli biçimleriyle temsil edilen insanın sembolik çeşitlemesi ile ilişkide olduklarını hatırlatır.
B
Medya sadece davranışları değil bu davranışların anlamını da temsil eder.
C
Medyanın en güçlü temsilleri ilk örneklerdir.
D
Medyada temsiller, kullanılan iletişim aracı yolu ile oluşturulur.
E
Medya insan gruplarını temsil ederken kültür hakkında da bir şeyler söyler.
Açıklama:
Medya izleyicilere gerçek insanlarla değil de iletişimin çeşitli biçimleriyle temsil edilen insanın sembolik çeşitlemesi ile ilişkide olduklarını unutturur.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Pierce'in tanımladığı görüntüsel göstergeye örnektir?

Seçenekler

A
Fotoğraf
B
Ağacın gölgesi
C
Bayrak
D
Kar sözcüğü
E
Göz yaşı
Açıklama:
Fotoğraf objeleri birebir yansıtır ve yoruma da açık değildir, Pierce 'e göre bu gösterge görüntüsel göstergedir.

Soru 75

Aşağıdaki tanımlardan hangisi Antonio Gramsci'nin tanımıdır?

Seçenekler

A
İdeoloji, toplumu bir arada tutan sıvadır.
B
İdeoloji, doğru düşünme bilimidir.
C
İdeoloji, bir takım egzantrik adamların acayip fikirleridir.
D
İdeoloji, yanlış bilinçtir.
E
İdeoloji, bir sınıfın dünya görüşüdür.
Açıklama:
İdeoloji, toplumu bir arada tutan sıvadır.

Soru 76

"Medya, güçlülerin çıkarlarına hizmet eden hegemonik gerçeklik temsillerini iletir." görüşü aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Stuart Hall
B
Antonio Gramsci
C
Judith Williamson
D
Antonie Destutt De Tracy
E
Louis Althusser
Açıklama:
Stuart Hall

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi atfedilmiş bir roldür?

Seçenekler

A
Kadının yemek yapması
B
Erkeğin ütü yapması
C
Kadının pilot olması
D
Erkeğin bulaşık yıkaması
E
Erkeğin hemşire olması
Açıklama:
Atfedilmiş bir rol olan cinsiyet rolü ile bireyler erkek ve kadın olarak kategorize edilerek iki ayrı pozisyon işgal ederlerken bir taraftan da karşılıklı olarak birbirlerine bağlanırlar.TKadın ve erkek oplum içinde kendi tutum ve davranışlarının sınırlarını bilinçli ya da bilinçsiz olarak aldıkları modeller sayesinde nasıl davranmaları gerektiğini öğrenirler. Böylece insanlar toplumsal yapı içerisinde kadın veya erkek olarak kategorize edilmiş olurlar ve bireyler çoğu zaman atfedilmiş bir rol olan cinsiyetlerine göre tanımlanırlar.

Soru 78

Kar güdüsü taşımayan, ana akım medya içinde yer verilmeyen, gerekli ve belirli bir amaç uğruna mücadele vermek üzere var olan medya türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Alternatif Medya
B
Sosyal Medya
C
Kült Medya
D
Reklam Medyası
E
Propaganda Medyası
Açıklama:
Alternatif Medya

Soru 79

Batı'nın (Avrupa ve Kuzey Amerika) Doğu'yu özellikle Orta Doğu'yu öteki imgesi olarak imgeleştirdiğini savunan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Edward Said
B
Umberto Eco
C
Ronald Barthes
D
Stuart Hall
E
Ferdinand de Saussure
Açıklama:
Edward Said

Soru 80

Egemen sınıfın diğer toplumsal sınıfların çıkarlarını kendi çıkarlarına eklemleyerek bir ulusal kitlesel irade yaratmasıyla mümkün olan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hegemonya
B
Stereotip
C
Temsil
D
İdeoloji
E
Oryantalizm
Açıklama:
Hegemonya

Soru 81

Ana akım medya içinde yer verilmeyen, belirli bir amaç uğruna mücadele vermek üzere var olan medya türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Propaganda medyası
B
Kamu hizmeti medyası
C
Reklam medyası
D
Alternatif medya
E
Sosyal medya
Açıklama:
Kesinlikle kâr güdüsü taşımayan alternatif medya, ana akım medya içinde yer verilmeyen gerekli ve belirli bir amaç uğruna mücadele vermek üzere var olur. Yeraltı ve alt kültür bu medya türü için kullanılan diğer sözcüklerdir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 82

Medyanın işlevleri açısından değerlendirildiğinde, bir televizyon dizisinin hangi işlevi yerine getirdiği söylenebilir?

Seçenekler

A
Bilgilendirme
B
Eğlendirme
C
Haber verme
D
Eğitme
E
Tanıtma
Açıklama:
Medya, bilgilendirme, eğlendirme, haber verme, eğitme gibi işlevleri yerine getirir. Bir televizyon dizisi, insanların boş zamanlarını tüketmesini sağlar ve onları eğlendirir. Buna göre “eğlendirme” işlevini yerine getirdiği söylenebilir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 83

“........., aklımızda bulunan kavramların anlamlarının dil yoluyla yaratılmasıdır.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygundur?

Seçenekler

A
Temsil
B
İletişim
C
Kültür
D
İdeoloji
E
Hegemonya
Açıklama:
Temsil; insanları, olayları ve olaylar dünyasını nasıl anladığımız ve diğer insanlara şeylerle ilgili karışık düşüncelerimizi nasıl anlattığımız veya dil yoluyla bu kelimeleri kullanarak diğer insanlarla nasıl iletişim kurduğumuzdur. Kısaca temsil, aklımızda bulunan kavramların anlamlarının dil yoluyla yaratılmasıdır. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 84

Temsil ile ilgili yaklaşımlarından biri olan yansıtıcı yaklaşım, dilin sadece dışarıda var olan objelerin, insanların ve olayların anlamlarını yansıttığını savunur. Bu bilgiye göre, aşağıdakilerden hangisi yansıtıcı yaklaşıma uygun bir çıkarım olamaz?

Seçenekler

A
Anlam, gerçek dünyada saklıdır.
B
Dil, bir ayna gibi işlev görür.
C
Göstergeler temsil ettikleriyle ilişkilidir.
D
Dil, gerçek anlamları yansıtır.
E
Anlamı oluşturan sosyal aktörlerdir.
Açıklama:
Yansıtıcı yaklaşıma göre anlam, gerçek dünyadaki nesne, kişi ve olaylarda saklıdır. Dil bir ayna gibi dünyada var olan gerçek anlamları yansıtır. Buna göre, göstergeler ve temsil ettikleri nesneler arasında bir ilişki vardır. Bu görüşlerin aksine, anlamı oluşturanın sosyal aktörler olduğunu savunan yaklaşım ise inşacı yaklaşımdır. Dolayısıyla doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 85

Bir televizyon reklamında, ailesi için lezzetli ve sağlıklı yemekler hazırlamayı kendine görev edinmiş bir kadının, başarılı ve iyi bir anne olarak gösterildiğini düşünelim. Bu örnek, medyanın temsilleri kitlelere sunarken kullandığı yollardan hangisiyle açıklanabilir?

Seçenekler

A
Kişilikleri ve sunucuları kullanma
B
Hayal dünyasına götürme
C
Örneklerle temsil etme
D
Alt kültürleri gösterme
E
Yıldız karakterler kullanma
Açıklama:
Medya insan kategorilerini ve belli insanların niçin belirli kategorilere dahil edilmesi gerektiğine dair anlayışımızı düzenler. Bu kategoriler medyada olduğu kadar gerçek hayatta da insanları yargılamak için kullandığımız düşünme sürecimizin bir parçası hâline gelir. Medya temsilleri kitlelere sunarken belli yolları kullanır. Bunlardan biri örneklerle temsil etmedir. Örneğin, kadınların, öğrencilerin ya da çalışan kişilerin temsil edilme biçimleri medyada oluşturulur ya da bizim tarafımızdan medya aracılığı ile anlaşılır. Soruda verilen örnek de medyanın temsilleri kitlelere sunarken kullandığı örneklerle temsil etme yoluna işaret etmektedir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 86

Göstergebilimin kurucuları olarak kabul edilen iki bilim insanı aşağıdakilerden hangileridir?

Seçenekler

A
Antonio Gramsci & Louis Althusser
B
Ferdinand de Saussure & C. Saunders Peirce
C
Christian Metz & Stuart Hall
D
Karl Marx & Frederic Engels
E
Roland Barthes & Umberto Eco
Açıklama:
İsviçreli dil bilimci Ferdinand de Saussure (1857- 1913) ve Amerikalı mantık-bilimci Charles Saunders Peirce (1839-1914) gösterge bilimin kurucularıdır. Saussure’ün ölümünden sonra öğrencileri tarafından kitap hâline getirilen “Genel Dilbilim Dersleri” (1916) adlı ders notlarında yazar, genel bir gösterge bilimin varlığından söz etmektedir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 87

Göstergebilime göre; görüntüsel gösterge, belirttiği şeyi doğrudan doğruya canlandırır; belirti, nesnesiyle kurduğu gerçek ilişki gereği, bu nesne tarafından belirlenir; simge ise uzlaşmaya dayanır. Buna göre aşağıda verilen eşleşmelerden hangisinde “simge” türünden bir gösterge söz konusudur?

Seçenekler

A
İnsan ve fotoğrafı
B
Ateş ve duman
C
Adalet ve terazi
D
Ağaç ve gölgesi
E
Şehir ve haritası
Açıklama:
Soruda verilen açıklamaya göre; insan ve fotoğrafı ile şehir ve haritası görüntüsel göstergeye örnektir. Duman ateşin, gölgesi ağacın belirtisidir. Adalet ve terazi arasındaki ilişki ise bu biçimde doğrudan değildir; bir tür uzlaşmaya dayanır. Yani simgeseldir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 88

Louis Althusser’e göre; eğitim, din, iletişim gibi unsurlar devletin ........... aygıtları; ordu, polis, hapishane gibi unsurlar ise devletin ........... aygıtlarıdır. Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi ifadeler gelmelidir?

Seçenekler

A
ideolojik - baskı
B
soyut - somut
C
kültür - hegemonya
D
alt yapı - üst yapı
E
kültürel - toplumsal
Açıklama:
Louis Althusser, devletin ideolojik aygıtlarının yanı sıra devletin baskı aygıtları gibi bir ayrıma gider. Buna göre; eğitim, din, iletişim gibi unsurlar devletin ideolojik aygıtları; ordu, polis, hapishane gibi unsurlar ise devletin baskı aygıtlarıdır. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 89

I - Sanatçı olmak II - Kadın olmak III - Milletvekili olmak IV - Türk olmak
Yukarıda verilen toplumsal rollerin hangileri kazanılmış rollere örnektir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Toplumsal roller; kazanılmış ve atfedilmiş roller olarak sınıflandırılabilir. Atfedilmiş rollerin içine cinsiyet, akrabalık bağları dahil edilirken, kazanılmış rollerdeki temel belirleyici bireysel çabadır. Bireyin kendi performansı ile kazandığı statü tamamen kişisel çabaların ürünüdür. Buna göre, kadın olmak ve Türk olmak atfedilmiş roller iken; sanatçı olmak ve milletvekili olmak kazanılmış rollere örnektir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 90

Batılı olmayan kültürlerin temsillerinin çoğunlukla Batılılar tarafından yapıldığını ve yetkilendirildiğini öne süren oryantalizm teorisi kim tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Antonio Gramsci
B
Louis Althusser
C
Stuart Hall
D
Edward Said
E
Umberto Eco
Açıklama:
Irk ve etnisitenin Batılı temsillerine karşı muhtemelen en kabul görmüş eleştiri Filistinli kültür eleştirmeni Edward Said’in oryantalizmidir. Said, Batlı olmayan kültürlerin temsillerinin nasıl çoğunlukla Batılılar tarafından yapıldığını ve yetkilendirildiğini ortaya koyar. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 91

I. Mesaj ve bilgilerin saklanması
II. Propaganda
III. Bilgilerin iletilmesi
IV. Kültürel siyasi pratiklerin güncelleştirilmesi
Medya deyince, bazı işlevleri tamamen ya da kısmen yerine getirme olanağını sağlayan bütün iletişim sistemleri kastedilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu işlevler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I, III
C
II, IV
D
I, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Medya deyince, bir topluma; mesaj ve bilgilerin saklanması, uzaktan iletilmesi ve kültürel siyasi pratiklerin güncelleştirilmesi yönündeki üç temel işlevi tamamen ya da kısmen yerine getirme olanağını sağlayan bütün iletişim sistemleri kastedilmektedir.

Soru 92

Bu tür belli kişi ve gruplar tarafından desteklenir. Tüm içerikler (televizyon, filmler,
gazeteler) kamuya sunulmazdan önce titizlikle kaydedilir ve denetlenir. Dahası,
haricî medya kaynaklarındaki arzu edilmeyen içerik, hasas bilgilerin sızmasını
önlemek amacı ile düzeltilir ya da engellenir.
Yukarıdaki açıklama hangi medya türüne aittir?

Seçenekler

A
Propaganda medyası
B
Kamu hizmeti medyası
C
Reklam medyası
D
Kült medya
E
Sosyal medya
Açıklama:
Propaganda Medyası
Bu tür belli kişi ve gruplar tarafından desteklenir. Tüm içerikler (televizyon, filmler,
gazeteler) kamuya sunulmazdan önce titizlikle kaydedilir ve denetlenir. Dahası,
haricî medya kaynaklarındaki arzu edilmeyen içerik, hasas bilgilerin sızmasını
önlemek amacı ile düzeltilir ya da engellenir. Propagandacılar kendilerini kamu
yararı ilkesini kullanarak savunurlar.

Soru 93

Ticari ya da tüzel medya olarak bilinen bu tür, Batı ülkelerindeki hakim medya
türüdür. Bu ticari yayıncılıktaki Amerikan modelinin kökleri 1920’lere değin
gider.
Yukarıdaki açıklama hangi medya türüne aittir_

Seçenekler

A
Propaganda medyası
B
Reklam medyası
C
Kamu hizmeti medyası
D
Kült medya
E
Sosyal medya
Açıklama:
Reklam Medyası
Ticari ya da tüzel medya olarak bilinen bu tür, Batı ülkelerindeki hakim medya
türüdür. Bu ticari yayıncılıktaki Amerikan modelinin kökleri 1920’lere değin
gider. Amerikan reklam medyası tüm dünyaya ihraç edilmiş ve kopyalanmıştır.
Adından da anlaşılacağı üzere reklam medyası reklamlar tarafından finanse edilen
medya anlamına gelir (reklamların kendisi görece önemsizdir).

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçlarının işlevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bilgilendirme
B
Eğlendirme
C
Propaganda
D
Haber verme
E
Eğitme
Açıklama:
Kitle iletişim araçları bilgilendirme, eğlendirme, haber verme ve eğitme işlevlerini
yerine getirirken, gerçekte izleyicilere bir çerçeve oluşturur.

Soru 95

Stuart Hall’'e göre, ''anlamlı bir şey söylemek ya da dünyayı anlamlı bir şekilde diğerlerine anlatabilmek için dilin kullanımı'' olarak açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İdeoloji
B
Hegemonya
C
Tarih
D
Temsil
E
Kültür
Açıklama:
Stuart Hall’a göre, temsil teriminin çok sık kullanılan açıklamalarından
biri şu şekildedir: “Temsil, anlamlı bir şey söylemek ya da dünyayı anlamlı
bir şekilde diğerlerine anlatabilmek için dilin kullanımıdır”

Soru 96

Bu yaklaşıma göre, dil yoluyla kendine ait anlamı dünyaya kazandıran bizzat konuşmacı
ya da yazardır. Kelimeler, yazarın gerekli gördüğü anlama gelir.
Yukarıdaki açıklama dilin dünyayı temsil etmek için nasıl kullanıldığı hakkındaki hangi yaklaşıma aittir?

Seçenekler

A
Yansıtıcı Yaklaşım
B
İnşacı Yaklaşım
C
Yapımcı Yaklaşım
D
Gizli Yaklaşım
E
Maksatlı Yaklaşım
Açıklama:
Maksatlı Yaklaşım
Temsilde anlam meselesinde, ikinci yaklaşım tam tersi bir durumu ele alır. Bu
yaklaşıma göre, dil yoluyla kendine ait anlamı dünyaya kazandıran bizzat konuşmacı
ya da yazardır. Kelimeler, yazarın gerekli gördüğü anlama gelir. Bu, “maksatlı
yaklaşımdır”. Bu yaklaşımın haklı olduğu nokta şudur ki hepimiz bireyler olarak
dünyaya bakış açımıza ve bize özel ya da özgü şeyleri ifade etmek ya da paylaşmak
için dili kullanırız ancak dil çerçevesinde genel bir temsil teorisi olarak maksatlı
yaklaşım da hatalıdır. Bizler dilde anlamın yegane kaynağı olamayız çünkü böyle
olması hepimizin tamamen özel dillerle kendimizi ifade ettiğimiz anlamına gelirdi.
Oysa dilin özünde yatan iletişimdir ve buna bağlı olarak dil ortak dilbilimsel
düzenlere ve ortak kodlara dayanır. Dil hiçbir zaman tamamen özel bir oyun
olamaz. Tabi ki kendi kasıtlı anlamlarımız bize özgü de olsalar, paylaşılmak ve
anlaşılmak için dilin ilkeleri, kodları ve düzeni içine girmek durumundadır. Dil
tamamen sosyal bir sistemdir. Bu da kendimize ait düşüncelerimizin, yine kendi
dil kullanım tarzımızın harekete geçireceği, dilde saklı kelime ve imgelerin diğer
anlamları aşması gerektiği anlamına gelir.

Soru 97

Hall’a göre bu yaklaşımı benimseyenler, maddesel dünyanın varlığını inkâr etmezler. Ancak
anlamı yükleyen maddesel dünya değildir; bunu yapan kavramlarımızı temsil
etmesi için kullandığımız dil sistemi ya da diğer sistemlerdir.
Yukarıdaki açıklama dilin dünyayı temsil etmek için nasıl kullanıldığı hakkındaki hangi yaklaşıma aittir?

Seçenekler

A
Yansıtıcı Yaklaşım
B
Maksatlı Yaklaşım
C
İkili Yaklaşım
D
Saklı Yaklaşım
E
İnşacı Yaklaşım
Açıklama:
İnşacı Yaklaşım
Bu yaklaşım, dilin toplu, sosyal karakterini ele alır. Buna göre, ne nesneler ne de
bireyler, kendi başlarına dilde anlamı oturtabilir. Nesneler anlam yükleyemez,
temsil sistemlerini kavramları ve göstergeleri kullanarak, anlamı oluşturan bizlerizdir.
Bu, dilde anlam üzerine inşacı yaklaşım olarak adlandırılır. Buna göre, nesnelerin
ve insanların bulunduğu maddesel dünya ile temsil, dil ve anlamın yer aldığı
sembolik uygulamalarla, süreçleri birbirine karıştırmamalıyızdır. Hall’a göre
bu yaklaşımı benimseyenler, maddesel dünyanın varlığını inkâr etmezler. Ancak
anlamı yükleyen maddesel dünya değildir; bunu yapan kavramlarımızı temsil
etmesi için kullandığımız dil sistemi ya da diğer sistemlerdir. Anlamı yükleyen,
kendi kültürlerinin kavramsal sistemleriyle dil bilimsel ve diğer temsil sistemlerini,
anlam oluşturmak, dünyayı anlamlı kılmak ve başkalarına da anlam ifade eden
o dünyayla ilgili olarak iletişim kurmak amacıyla kullanan sosyal aktörlerdir.

Soru 98

I. Örneklerle temsil etme
II. Kişilikleri ve sunucuları kullanma
III. Yıldızlardan yararlanma
IV. Düşman yaratma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri medyanın temsilleri kitlelere sunarken kullandığı yollar arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
II, IV
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Medya temsilleri kitlelere sunarken belli yolları kullanır. Bunlar; örneklerle temsil etme, kişilikleri ve sunucuları kullanma ve yıldızlardan yararlanmadır.

Soru 99

Aşağıdakilerin hangisinde gösterge biliminin kurucuları bir arada verilmiştir?

Seçenekler

A
Ferdinand de Saussure-Charles Saunders Peirce
B
Charles Saunders Peirce-John Locke
C
Roland Barthes- Christian Metz
D
Umberto Eco-Roland Barthes
E
Umberto Eco- Ferdinand de Saussure
Açıklama:
İsviçreli dil bilimci Ferdinand de Saussure (1857-1913) ve Amerikalı mantık-bilimci Charles Saunders Peirce (1839-1914) gösterge bilimin kurucularıdır.

Soru 100

En genel hâli ile özneleri kendi deneyimlerinin temellerinden başlayarak şekillendiren ve onları özgül toplumsal değer ve inanç biçimi ile donatan örgütleyici bir toplumsal güçtür.
Yukarıdaki açıklama aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Seçenekler

A
Gösterge
B
İdeoloji
C
Tarih
D
Bilinç
E
Eylem
Açıklama:
En genel hâli ile ideoloji özneleri kendi deneyimlerinin temellerinden başlayarak
şekillendiren ve onları özgül toplumsal değer ve inanç biçimi ile donatan örgütleyici
bir toplumsal güçtür

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Latince “colere” kelimesinden türeyen “cultura” genel olarak tanımlarından biridir?

Seçenekler

A
Düşünmek, sorgulamak
B
Karşılaşmak
C
Ekmek, biçmek
D
Tasarlamak
E
Anlatmak, tanıtmak
Açıklama:
Kültürü tanımlamaya çalışan düşünürler genelde kelimenin kökeninden yola çıkmaktadır. Latince “colere” kelimesinden türeyen “cultura” genel olarak “ekmek, biçmek, bakmak, işlemek” anlamlarına gelmektedir. Birçok dile benzer şekillerde yerleşen “kültür” kelimesi, tarım, toprağı işlemek, yetiştirmek gibi anlamlarının bazılarını hâlâ korumaktadır.

Soru 2

Kültür kavramıyla ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Kültür, nesiller arasında aktarılarak gelişen bir kavramdır.
B
Kültür değerler, gelenekler, inançlar, semboller, normlarla ilgilidir.
C
Kültür insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü, hars, ekindir.
D
Latince “colere” kelimesinden türeyen “cultura” genel olarak tartışmak anlamına gelir.
E
Birçok dile benzer şekillerde yerleşen “kültür” kelimesi, tarım, toprağı işlemek, yetiştirmek gibi anlamlarının bazılarını hâlâ korumaktadır.
Açıklama:
Latince “colere” kelimesinden türeyen “cultura” genel olarak “ekmek, biçmek, bakmak, işlemek” anlamlarına gelmektedir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olmasını tanımlar?

Seçenekler

A
Genel kültür
B
Alt kültür
C
Karşı kültür
D
Karşıt kültür
E
Üst kültür
Açıklama:
Alt Kültür: Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması alt kültürü oluşturmaktadır. Buna etnik gruplar ya da yaş grupları örnek verilebilir.

Soru 4

Aşağıdaki kavramlardan hangisi bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesini tanımlar?

Seçenekler

A
Kültürleme
B
Kültürel Yayılma
C
Kültürleştirme
D
Zorla Kültürleme
E
Kültürel Özümseme
Açıklama:
Kültürleme: Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesi.

Soru 5

Aşağıdaki kavramlardan hangisinde kaynak sıradan bir kişi değildir, örgütlenmiş bir kurumsal yapı ya da bu yapının sahibi kurumlaşmış bir kişidir?

Seçenekler

A
Bireylerarası iletişim
B
Kitle iletişimi
C
Öznel iletişim
D
Örgütlü iletişim
E
Serbest iletişim
Açıklama:
Kaynak sıradan bir kişi değildir, örgütlenmiş bir kurumsal yapı ya da bu yapının sahibi kurumlaşmış bir kişi olması kitle iletişiminin özelliklerinden biridir.

Soru 6

Aşağıdaki isimlerden hangisine göre bir kavram olarak küreselleşme, hem dünyanın küçülmesine hem de bir bütün olarak dünya bilincinin güçlenmesine gönderme yapar?

Seçenekler

A
Marks
B
Kant
C
Spinoza
D
Robertson
E
Atatürk
Açıklama:
Robertson’a göre “Bir kavram olarak küreselleşme, hem dünyanın küçülmesine hem de bir bütün olarak dünya bilincinin güçlenmesine gönderme yapar (1999: 21).”

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi “küreselleşme” kavramının abartıldığını ve yeni bir şey olmadığını düşünmektedirler?

Seçenekler

A
Aşırı Küreselleşmeciler
B
Dönüşümcüler
C
Çok uluslu şirketler
D
Eşitlikçiler
E
Şüpheciler
Açıklama:
Şüpheciler Küreselleşme kavramına şüpheyle yaklaşan bir grup Aşırı Küreselleşmecilerin karşısında durmaktadır. Gidens’a göre (2008: 93) tartışmanın bu tarafında yer alan Şüpheciler, “küreselleşme” kavramının abartıldığını ve yeni bir şey olmadığını düşünmektedirler. Yani onlara göre ticari ilişkiler daha önceki yüzyıllarda oluştuğu şekilde işlemektedir. Farklılaşan tek şey uluslar arasındaki etkileşimin yoğunluğunun artmasıdır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Friedman’a göre “Küreselleşmenin kendine özgü tanımlayıcı teknolojileri"nden biri değildir?

Seçenekler

A
Bilgisayarlaşma
B
Dijitalleşme
C
Fiber optik teknolojisi
D
Matbaa
E
İnternet
Açıklama:
Friedman’a göre “Küreselleşmenin kendine özgü tanımlayıcı teknolojileri vardır: Bilgisayarlaşma, minyatürleşme, dijitalleşme, uydu iletişimi, fiber optik teknolojisi ve internet. Bu teknolojiler küreselleşmenin tanımlayıcı perspektifinin ortaya çıkmasına yardımcı olmuştur (2003: 31).”

Soru 9

"Geleneksel medyada örneğin kitap okurken müzik dinlemek için ayrı bir cihaz kullanmak gerekirken, yeni medyada bu ikisi aynı anda ve tek bir cihazla yapılabilmektedir ya da bir film izlerken aynı anda internete girmek ya da bir kitap okumak yeni medyada mümkün olabilmektedir."
Yukarıda yer alan ifade, yeni medyanın hangi özelliğiyle doğrudan ilgilidir?

Seçenekler

A
Çoklu Ortam
B
Kitlesizleştirme
C
Eş Zamansızlık
D
Etkileşim
E
Çift Yönlülük
Açıklama:
Çoklu Ortam: Yeni medyada birden fazla ortamı aynı anda ve aynı araç ile kullanabilme özelliği mevcuttur. Geleneksel medyada örneğin kitap okurken müzik dinlemek için ayrı bir cihaz kullanmak gerekirken, yeni medyada bu ikisi aynı anda ve tek bir cihazla yapılabilmektedir ya da bir film izlerken aynı anda internete girmek ya da bir kitap okumak yeni medyada mümkün olabilmektedir.

Soru 10

Medyanın bir alanında faaliyet gösteren bir medya şirketinin, kendisine ham madde sağlayan bir şirket ile ya da kendi ürününün insanlara ulaşmasını sağlayan bir şirket ile birleşmesi ya da onu satın alması, aşağıda yer alan yoğunlaşma seçeneklerinden hangisini açıklar?

Seçenekler

A
Yatay büyüme
B
Dikey birleşme
C
Çapraz genişleme
D
Yatay genişleme
E
Çapraz büyüme
Açıklama:
Dikey Birleşme: Medyanın bir alanında faaliyet gösteren bir medya şirketinin, kendisine ham madde sağlayan bir şirket ile ya da kendi ürününün insanlara ulaşmasını sağlayan bir şirket ile birleşmesi ya da onu satın alması dikey birleşmedir. Örnek olarak bir gazeteye sahip olan şirketin kendisine kâğıt sağlayan şirketi satın alması verilebilir ya da yine bir gazete sahibi şirketin, gazetenin dağıtımını yapan şirket ile birleşmesi dikey birleşmedir.

Soru 11

Aşağıdaki kültür çeşitlerinden hangisi toplumun birtakım değerlerine ters düşen grupları ifade eder?

Seçenekler

A
Genel kültür
B
Alt kültür
C
Üst kültür
D
Karşıt kültür
E
Kültürleme
Açıklama:
Toplumdaki etkili kültür çeşitlerinden Karşıt Kültür, toplumun birtakım değerlerine ters düşen grupların kültürlerine karşıt kültür denmektedir.

Soru 12

Bir toplumdaki kültür ögelerinin, başka toplumlara yayılmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kültürleme
B
Kültürel Yayılma
C
Kültürleştirme
D
Genel Kültür
E
Alt Kültür
Açıklama:
Bir toplumdaki kültür ögelerinin, içinde oluştukları toplumdan başka toplumlara yayılmasına kültürel yayılma denir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel kitle iletişimin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kaynak sıradan bir kişi değildir, örgütlenmiş bir kurumsal yapı ya da bu yapının sahibi kurumlaşmış bir kişidir
B
İletinin içeriği kişiye özel tek tek hazırlanır.
C
Hedef durumunda kim olduğu belli olan bir kişi ya da grup yoktur.
D
İletinin geçtiği yol gazete, televizyon gibi teknolojik olarak geliştirilmiş bir araçtır.
E
Bireyler arasındaki iletişimden farklı olarak geleneksel kitle iletişimi tek yönlüdür.
Açıklama:
İlk oluştuğu şekliyle geleneksel kitle iletişiminin özelliklerini şöyle özetleyebiliriz:
• Kaynak sıradan bir kişi değildir, örgütlenmiş bir kurumsal yapı ya da bu yapının sahibi kurumlaşmış bir kişidir.
• Hedef durumunda kim olduğu belli olan bir kişi ya da grup yoktur. Bunun yerine hedef toplumun geneli ya da kim olduğu tek tek belli olmayan bir kitle, yığındır.
• Mesaj yani ileti kişiler için tek tek hazırlanmaz. Hedefteki kitlenin hepsinin anlayacağı şekilde tek bir içerik hazırlanır.
• İletinin geçtiği yol gazete, televizyon gibi teknolojik olarak geliştirilmiş bir araçtır.
• Bireyler arasındaki iletişimden farklı olarak geleneksel kitle iletişimi tek
yönlüdür. Yani kitle iletişim araçlarının iletisi hedefe ulaşınca hedefin iletiye verdiği tepki kaynağa aynı kanal üzerinden ulaşmaz. Bir gazeteyi hazırlayanlar o gazeteyi okuyanların tepkilerini ancak satış rakamları ya da okuyucu mektupları gibi başka kanallardan öğrenebilir.

Soru 14

Aşağıdaki medya işlevlerinden hangisi bireylerin günlük sıkıntılarından uzaklaşmalarına yardımcı olur?

Seçenekler

A
Enformasyon sağlama
B
Karşılıklı bağ kurma
C
Eğlendirme
D
Harekete geçirme
E
Devamlılık sağlama:
Açıklama:
Medyanın işlevlerinden bazıları şunlardır:
  • Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar
    hakkında bilgi sağlamak.
  • Karşılıklı bağ kurma: Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini
    sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
  • Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini
    tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
  • Eğlendirme: İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak.
  • Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi
    amaçlar için kampanya yapmak.

Soru 15

Bir medya şirketinin, faaliyet gösterdiği alanın dışında başka medya alanlarından bir şirket ile birleşmesi ne tür bir medya sahipliğini gösterir?

Seçenekler

A
Dikey Birleşme
B
Tekelleşme
C
Yoğunlaşma
D
Yatay Büyüme
E
Çapraz Genişleme
Açıklama:
Medya sahipliğinden Çapraz genişleme, bir medya şirketinin, faaliyet gösterdiği alanın dışında başka medya alanlarından bir şirket ile birleşmesi anlamına gelmektedir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 16

Bir gazeteye sahip olan şirketin kendisine kâğıt sağlayan şirketi satın alması ne tür bir medya sahipliğini yansıtır?

Seçenekler

A
Dikey Birleşme
B
Yatay Büyüme
C
Çapraz Genişleme
D
Tekelleşme
E
Yoğunlaşma
Açıklama:
Medya sahipliğinden Dikey Birleşme Medyanın bir alanında faaliyet gösteren bir medya şirketinin, kendisine ham madde sağlayan bir şirket ile ya da kendi ürününün insanlara ulaşmasını sağlayan bir şirket ile birleşmesi ya da onu satın alması dikey birleşmedir. Örnek olarak bir gazeteye sahip olan şirketin kendisine kâğıt sağlayan şirketi satın alması verilebilir ya da yine bir gazete sahibi şirketin, gazetenin dağıtımını yapan şirket ile birleşmesi dikey birleşmedir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel medya değildir?

Seçenekler

A
Gazete
B
Dergi
C
Matbaa
D
İnternet
E
Televizyon
Açıklama:
Matbaadan günümüze geleneksel medyayı gazete, sinema, radyo ve televizyon olarak tanımlayabiliriz. İnternet ise yeni medya olarak bilindiğinden doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi İnsanoğlu tarihinde ilk defa uzak mesafeler arasında iletişim sağladığı bir araçtır?

Seçenekler

A
Matbaa
B
Televizyon
C
İnternet
D
Radyo
E
Sinema
Açıklama:
İnsanoğlu tarihinde ilk defa uzak mesafeler arasında, kablo gibi bağlantılara ihtiyacı olmadan hızlı ve gelişmiş bir iletişim şeklini radyo ile sağlamıştır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyaya geleneksel medyadan ayıran özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Sayısallık
B
Kitlesizleştirme
C
Etkileşim
D
Ulaşılabilirlik
E
Eş zamanlı
Açıklama:
Yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farkları şu şekilde sıralayabiliriz:
• Sayısallık
• Kitlesizleştirme
• Eş zamansızlık
• Etkileşim
- Çoklu metin
- Çift yönlülük
- Çoklu ortam
• Ağa (İnternet’e) bağlı olmak
• Ulaşılabilirlik

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın öğelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
İnternet
B
Akıllı telefon
C
Sosyal medya
D
Dergi
E
Bilgisayar oyunları
Açıklama:
Yeni medya ögelerine şöyle örnek verebiliriz:
• İnternet ve bilgisayar
• İnternet’e bağlı ve bilgisayar özelliği taşıyan cihazlar: Akıllı cep telefonları, taşınabilir tablet ve bilgisayarlar, elektronik kitap okuyucular gibi araçlar
• Sosyal medya
• Bilgisayar oyunları
• İzleyicinin var olan içerikler arasından istediğini seçmesini sağlayan etkileşimli televizyonlar

Soru 21

Bir toplumun genelinde hakim olan ve toplumun çoğunluğu tarafından kabul gören kültüre ne denir?

Seçenekler

A
genel kültür
B
karşıt kültür
C
alt kültür
D
kültürel yayılma
E
kültürleşme
Açıklama:
Genel Kültür: Baskın ya da yaygın kültür olarak da anlandırılabilecek genel kültür, bir toplumun genelinde hakim olan ve toplumun çoğunluğu tarafından kabul gören kültürü anlatmaktadır.

Soru 22

Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması hangi kültürü oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
üst kültür
B
yan kültür
C
alt kültür
D
karşıt kültür
E
genel kültür
Açıklama:
Alt Kültür: Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması alt kültürü oluşturmaktadır.

Soru 23

Toplumun birtakım değerlerine ters düşen grupların kültürlerine ne denmektedir?

Seçenekler

A
aynı kültür
B
genel kültür
C
alt kültür
D
karşıt kültür
E
üst kültür
Açıklama:
Karşıt Kültür: Toplumun birtakım değerlerine ters düşen grupların kültürlerine karşıt kültür denmektedir.

Soru 24

Kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmelerine ne denir?

Seçenekler

A
kültürleştirme
B
özgürleşme
C
haberdar
D
birliktelik
E
medya iletişimi
Açıklama:
Kültürleştirme: Kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmeleri.

Soru 25

En basit anlamıyla, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşması durumuna ne denir?

Seçenekler

A
kural
B
iletişim
C
amaç
D
hedef
E
görev
Açıklama:
En basit anlamıyla iletişim, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşmasıdır.

Soru 26

Bir duyguyu, düşünceyi başka bir insana ya da insanlara aktarmak, iletmek için harekete geçen tarafa ne denir?

Seçenekler

A
ortam
B
hedef
C
ileti
D
görev
E
kaynak
Açıklama:
Kaynak, iletişim sürecenin başlangıcıdır. Kaynak, bir duyguyu, düşünceyi başka bir insana ya da insanlara aktarmak, iletmek için harekete geçen taraftır. Bir kişi, grup ya da kuruluş olabilir.

Soru 27

Kaynaktan gelen iletinin geçtiği yere ne denir?

Seçenekler

A
ortam
B
medya
C
kitle
D
ileti
E
durum
Açıklama:
Ortam, kaynaktan gelen iletinin geçtiği yerdir. Bu sözlü iletişimde bildiğimiz hava gibi basit bir ortam olabilirken daha karmaşık iletişim şekillerinde teknolojik olarak gelişmiş bir araç da olabilir.

Soru 28

Kaynağın iletiyi ulaştırmayı amaçladığı ve gelen iletiye belirli bir tepki veren kişi ya da gruba ne denir?

Seçenekler

A
iletişim
B
kişi
C
hedef
D
ortam
E
mesafe
Açıklama:
Hedef, kaynağın iletiyi ulaştırmayı amaçladığı ve gelen iletiye belirli bir tepki veren kişi ya da gruptur.

Soru 29

Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamaya ne denir?

Seçenekler

A
eğlendirme
B
enformasyon sağlama
C
devamlılık
D
karşılıklı bağ kurma
E
iletişim eksikliği
Açıklama:
Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak.

Soru 30

Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak nedir?

Seçenekler

A
habersiz olma
B
değerlendirme
C
planlama
D
harekete geçirme
E
telaş yapma
Açıklama:
Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak.

Soru 31

Toplumun birtakım değerlerine ters düşen grupların kültürlerine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Alt kültür
B
Grup kültürü
C
Karşıt Kültür
D
Etnik Kültür
E
Yozlaşmış Kültür
Açıklama:
Toplumun birtakım değerlerine ters düşen grupların kültürlerine karşıt kültür denmektedir.

Soru 32

Etnik gruplar ya da yaş grupları hangi kültür türüne örnektir?

Seçenekler

A
Alt kültür
B
Genel Kültür
C
Milli kültür
D
Ortak Kültür
E
Grup kültürü
Açıklama:
Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması alt kültürü oluşturmaktadır. Buna etnik gruplar ya da yaş grupları örnek verilebilir.

Soru 33

Kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmelerine ne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kültürleme
B
Kültürel Yayılma
C
Kültürleştirme
D
Kültürel Özümseme
E
Kültürel Çatışma
Açıklama:
Kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmelerine Kültürleştirme denilir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi iletişimin dört temel ögesinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
İleti
C
Ortam
D
Hedef
E
Geribildirim
Açıklama:
En basit anlamıyla iletişim, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşmasıdır. Yani iletişimin en basit hâlinde Kaynak, İleti, Ortam ve Hedef olmak üzere dört temel ögesi vardır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel kitle iletişiminin özelliklerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Kaynak, kurumsal bir yapı ya da bu yapının sahibi kurumlaşmış bir kişidir.
B
Hedef toplumun geneli ya da kim olduğu tek tek belli olmayan bir kitle, yığındır.
C
Kaynak ve hedef aynı iletişim kanalı üzerinde yer değiştirebilmektedir.
D
Hedefteki kitlenin hepsinin anlayacağı şekilde tek bir içerik hazırlanır.
E
İleti hedefe ulaşınca, hedefin verdiği tepki kaynağa aynı kanal üzerinden ulaşmaz.
Açıklama:
İlk oluştuğu şekliyle geleneksel kitle iletişiminin özelliklerini şöyle özetleyebiliriz:
  • Kaynak sıradan bir kişi değildir, örgütlenmiş bir kurumsal yapı ya da bu yapının sahibi kurumlaşmış bir kişidir.
  • Hedef durumunda kim olduğu belli olan bir kişi ya da grup yoktur. Bunun yerine hedef toplumun geneli ya da kim olduğu tek tek belli olmayan bir kitle, yığındır.
  • Mesaj yani ileti kişiler için tek tek hazırlanmaz. Hedefteki kitlenin hepsinin anlayacağı şekilde tek bir içerik hazırlanır.
  • İletinin geçtiği yol gazete, televizyon gibi teknolojik olarak geliştirilmiş bir araçtır.
  • Bireyler arasındaki iletişimden farklı olarak geleneksel kitle iletişimi tek yönlüdür. Yani kitle iletişim araçlarının iletisi hedefe ulaşınca hedefin iletiye verdiği tepki kaynağa aynı kanal üzerinden ulaşmaz. Bir gazeteyi hazırlayanlar o gazeteyi okuyanların tepkilerini ancak satış rakamları ya da okuyucu mektupları gibi başka kanallardan öğrenebilir.

Soru 36

Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak, medyanın hangi işlevi arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Karşılıklı bağ kurma
B
Devamlılık sağlama
C
Harekete geçirme
D
Toplumu bütünleştirme
E
Kamuoyu oluşturma
Açıklama:
Ortaya çıkmaya başladığı zamandan itibaren medya toplumsal yapılar içinde birçok işlev görmektedir. Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak, medyanın “Harekete geçirme” (seferber etme) işlevidir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Türk Dil Kurumuna göre Küreselleşmenin tanımıdır?

Seçenekler

A
Uzaklıkların yakınlaşması, ulaşım ve iletişimin hızlanması, toplumların ve kültürlerin ilişkisinin daha önceki dönemlere göre artması.
B
Dünyanın küçülmesi ve mekânsal uzaklıklardan kaynaklanan farklılıkların ortadan kalktığı, toplumsal bir süreç.
C
Ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel alanlarda bazı ortak değerlerin yerel ve ulusal sınırları aşarak dünya çapında yayılması.
D
Yerel oluşumların kilometrelerce uzaktaki olaylarca şekillendirilmesi ya da uzak yerellikleri birbirine bağlayan dünya çapındaki toplumsal ilişkilerin yoğunlaşması.
E
Dünya milletlerini ekonomi, siyaset ve iletişim bakımlarından birbirine yaklaşmaya ve bir bütün olmaya götürmek, globalleşmek.
Açıklama:
Küreselleşmek, Türk Dil Kurumuna göre “Dünya milletlerini ekonomi, siyaset ve iletişim bakımlarından birbirine yaklaşmaya ve bir bütün olmaya götürmek, globalleşmek” anlamına gelmektedir.

Soru 38

Küreselleşme sürecine ulus devletinin değişen rolü üzerinden bakan ve küreselleşmenin her alanda hissedilen, etkili bir durum olduğunu savunan gruba ne ad verilir?

Seçenekler

A
Şüpheciler
B
Aşırı Küreselleşmeciler
C
Dönüşümcüler
D
Küreselleşme karşıtları
E
Emperyalistler
Açıklama:
Küreselleşme üzerine düşünce üreten bir grup, küreselleşmenin her alanda hissedilen, etkili bir durum olduğunu savunmaktadır. Bu gruba Aşırı Küreselleşmeciler denmektedir. Aşırı Küreselleşmeciler küreselleşme sürecine ulus devletinin değişen rolü üzerinden bakmaktadır. Bu grubun yaptığı çözümlemelere göre dünyadaki ticari ilişkilerin çoğalıp eskiye göre çok fazla yayılması, ülkeleri tek başlarına kendi ekonomilerini denetleyemez hale getirmiştir.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Fiber optik kabloların özelliklerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Elektrik akımına göre çok daha hızlı bir taşıma yöntemidir.
B
İletişimi, kızılötesi ışık parçacıkları olarak taşırlar.
C
Elektromanyetik ortamlardan etkilenirler.
D
Aynı anda daha çok bilgiyi taşımaya imkan verirler.
E
Kıtaları birbirine bağlayan fiber optik kablo ağları vardır.
Açıklama:
Fiber optik kablolar, iletişimi elektrik akımı olarak değil, ışık parçacıkları olarak taşırlar. Ancak, bunlar gözle görünmeyen kızılötesi ışıklardır. Bu elektrik akımına göre çok daha hızlı bir taşıma yöntemidir. Ayrıca fiber optik kablolar elektromanyetik ortamlardan etkilenmedikleri için bu tür taşımada kayıplar metal kablolara göre daha az olmaktadır. Kıtaları birbirine bağlamak için daha önce deniz altına döşenen eski kabloların yerine fiber optik kablolar kullanılarak bugün alıştığımız anlamda sürekli hızlanan iletişimin yolu açılmıştır.

Soru 40

Bireyin medyayı kullanma alışkanlıklarının kayıt altına alınarak ona özel içerikler hazırlanması, yeni medyanın hangi özelliği ile açıklanır?

Seçenekler

A
Sayısallık
B
Eş zamansızlık
C
Etkileşim
D
Kitlesizleştirme
E
Çoklu metin
Açıklama:
Kitlesizleştirme, yeni medyanın bireye, yani kitlenin içindeki insanlara davranışlarının değiştiğini belirten bir kavramdır. Geleneksel medya, karşısındaki kitleye ve o kitle içindeki bireylere aynı şekilde davranmakta, aralarında ayrım yapmamaktadır. Yani bir gazete, onu bayiden alan herkes için aynı şeyleri yazmaktadır. Yeni medya ile kurulan ilişkide ise bireye kitleden ayrı olarak da iletiler sunulabilmektedir. Bireyin medyayı kullanma alışkanlıkları kayıt altına alınarak ona özel içerikler hazırlanmaktadır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Latince "colore" kelimesinden türeyen ve "tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları yaratmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü, hars, ekin" olarak tanımlanan kavramdır?

Seçenekler

A
Toplum
B
Kültür
C
Renk
D
İnsan
E
Eğitim
Açıklama:
Soru kökünde ifade edilen tanımlamalar kültür kavramına aittir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumdaki etkin kültür çeşitlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Bilinen Kültür
B
Kabul Gören Kültür
C
Alt Kültür
D
Yeni Kültür
E
Yaygın Kültür
Açıklama:
Bir toplumdaki etkin kültür çeşitleri Genel Kültür, Alt Kültür ve Karşıt Kültürdür.

Soru 43

Tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları yaratmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü, hars, ekin olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Etik
B
İletişim
C
Değer
D
Küreselleşme
E
Kültür
Açıklama:
Kültür, insanla ilgili kullanılan belki de en geniş kapsamlı kavramdır. Türkçede de kültür, geniş kapsamlı anlamının yanında tarım anlamına da gelmekte ve “ekin” kelimesi ile karşılanmaktadır. Geniş anlamıyla sözlükte “Tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları yaratmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü, hars, ekin” olarak tanımlanan kültürün anlamını kelimenin kökeninden yola çıkarak daha iyi anlayabiliriz. Doğru cevap E’dir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi kültürün bir toplum içinde gelecek kuşaklara aktarılmasında aynı toplumdaki farklı kültürlerin ve farklı toplumların kültürlerinin arasındaki etkileşimde etkili olan süreçlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Karşıt kültür
B
Kültürleme
C
Kültürel yayılma
D
Kültürleştirme
E
Zorla kültürleme
Açıklama:
Kültürün bir toplum içinde gelecek kuşaklara aktarılmasında aynı toplumdaki farklı kültürlerin ve farklı toplumların kültürlerinin arasındaki etkileşimde çeşitli süreçler etkili olmaktadır. Bunların öne çıkanları şunlardır:
  • Kültürleme
  • Kültürel Yayılma
  • Kültürleştirme
  • Zorla Kültürleme
  • Kültürel Özümseme
Doğru cevap A’dır.

Soru 45

Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültürleme
B
Kültürel Yayılma
C
Kültürleştirme
D
Zorla Kültürleme
E
Kültürel Özümseme
Açıklama:
Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesi kültürlemedir.

Soru 46

"Dünya milletlerini ekonomi, siyaset ve iletişim bakımlarından birbirine yaklaşmaya ve bir bütün olmaya götürmek, globalleşmek" aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
İnovasyon
B
Entegrasyon
C
Kalkınma
D
Büyüme
E
Küreselleşme
Açıklama:
Küreselleşmek, Türk Dil Kurumuna göre “Dünya milletlerini ekonomi, siyaset ve iletişim bakımlarından birbirine yaklaşmaya ve bir bütün olmaya götürmek, globalleşmek (TDK,2012).” anlamına gelmektedir.

Soru 47

Bir toplumdaki kültür ögelerinin, içinde oluştukları toplumdan başka toplumlara yayılmasını aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Kültürleme
B
Kültürel Özümseme
C
Kültürel Yayılma
D
Zorla Kültürleme
E
Kültürleştirme
Açıklama:
Kültürel Yayılma: Bir toplumdaki kültür ögelerinin, içinde oluştukları toplumdan başka toplumlara yayılmasıdır. Doğru cevap C’dir.

Soru 48

En basit anlamıyla bir kaynaktan çıkan bir mesajın belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşması şeklinde ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Empati
B
Etki
C
Enformasyon
D
İletişim
E
Küreselleşme
Açıklama:
En basit anlamıyla iletişim, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşmasıdır. Doğru cevap D’dir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi iletişim teknolojilerinde bugüne kadar yaşanan ve yaşanmaya devam eden ve küresel bir iletişimi mümkün kılan değişikliklerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Uydu teknolojisi
B
Fiber optik ağlar
C
Telefon
D
Sayısallaşma
E
İnternet
Açıklama:
Gerçekten de iletişim tek- nolojilerinde bugüne kadar yaşanan ve yaşanmaya devam eden değişiklikler olmasaydı, bugün küreselleşmeden ve küresel bir iletişimden bahsetmek mümkün olmayabilirdi.
Bu teknolojik değişimlerin öne çıkanları şunlardır:
• Uydu teknolojisi,
• Fiber optik ağlar,
• Sayısallaşma,
• Bilgisayar,
• İnternet.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi iletişimin temel ögelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
İleti
C
Ortam
D
Hedef
E
Zaman
Açıklama:
En basit anlamıyla iletişim, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşmasıdır. Yani iletişimin en basit hâlinde dört temel ögesi vardır:
  • Kaynak
  • İleti
  • Ortam
  • Hedef
Doğru cevap E’dir.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farklardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Sayısallık
B
Sürdürülebilirlik
C
Kitlesizleştirme
D
Eş zamansızlık
E
Etkileşim
Açıklama:
Yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farkları şu şe- kilde sıralayabiliriz:
• Sayısallık
• Kitlesizleştirme
• Eş zamansızlık
• Etkileşim
- Çoklu metin
- Çift yönlülük
- Çoklu ortam
• Ağa (İnternet’e) bağlı olmak
• Ulaşılabilirlik

Soru 52

İletişim sürecinin başlangıcını ifade eden temel ögesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İleti
B
Kaynak
C
Ortam
D
Hedef
E
Geri bildirim
Açıklama:
Kaynak, iletişim sürecenin başlangıcıdır. Kaynak, bir duyguyu, düşünceyi başka bir insana ya da insanlara aktarmak, iletmek için harekete geçen taraftır. Bir kişi, grup ya da kuruluş olabilir. Doğru cevap B’dir.

Soru 53

Genel ağ olarak da ifade edilen, zaman içinde gelişen ve bütün dünyayı saran iletişim ağı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uydu teknolojisi
B
Fiber optik ağlar
C
İnternet
D
Bilgisayar
E
Sayısallaşma
Açıklama:
Genel ağ da denen İnternet, zaman içinde gelişen ve neredeyse bütün dünyayı saran iletişim ağıdır. Önce Amerika’da askerî olarak geliştirilen ve bilgisayarları birbirine bağlayan sistem, 1970’lerden itibaren halkın kullanımına açılmış ve zamanla bütün dünyaya yayılmıştır. Doğru cevap C’dir.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi internet bağlantısına sahip ve bilgisayar özelliği olan yeni medya ögelerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Bilgisayar
B
Akıllı Cep Telefonları
C
Elektronik Kitap Okuyucular
D
Sosyal Medya
E
Hesap Makinesi
Açıklama:
Genel olarak İnternet bağlantısına sahip ve bilgisayar özelliği olan yeni medya ögelerine şöyle örnek verebiliriz:
• İnternet ve bilgisayar
• İnternet’e bağlı ve bilgisayar özelliği taşıyan cihazlar: Akıllı cep telefonları,
taşınabilir tablet ve bilgisayarlar, elektronik kitap okuyucular gibi araçlar
• Sosyal medya
• Bilgisayar oyunları
• İzleyicinin var olan içerikler arasından istediğini seçmesini sağlayan etkileşimli televizyonlar

Soru 55

I. Uydu teknolojisi
II. Fiber optik ağlar
III. Dijitalleşme
IV. Bilgisayar
V. İnternet
Yukarıdaki ifadelerden hangileri iletişim alanında küreselleşmeyi etkileyen ve onunla beraber gelişen ögeler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
İletişim teknolojilerinde bugüne kadar yaşanan ve yaşanmaya devam eden değişiklikler olmasaydı, bugün küreselleşmeden ve küresel bir iletişimden bahsetmek mümkün olmayabilirdi. Bu teknolojik değişimlerin öne çıkanları şunlardır:
  • Uydu teknolojisi
  • Fiber optik ağlar
  • Sayısallaşma
  • Bilgisayar
  • İnternet
Doğru cevap E’dir.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi medya sahipliğinde yoğunlaşmalara örnektir?

Seçenekler

A
Hızlı gelişme
B
Yatay büyüme
C
Sürekli ilerleme
D
İleri ortaklık
E
Birleşik düzenleme
Açıklama:
Medya ekonomisi ve sahipliği üzerine çalışmalar yapan Gillian Doyle’a göre medya sahipliği durağan değildir ve üç şekilde yoğunlaşabilmektedir. Bu yoğunlaşmalar da medya şirketlerinin etki alanlarını ve güçlerini arttırmaktadır. Yoğun- laşma şekilleri “yatay büyüme”, “dikey birleşme” ve “çapraz genişleme”dir.

Soru 57

I. Sayısallık
II. Kitlesizleştirme
III. Eş zamansızlık
IV. İnternete bağlı olma
V. Etkileşim
Yukarıdaki ifadelerden hangileri yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farklılıklar arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve III
C
IV ve V
D
I, II ve III
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farkları şu şekilde sıralayabiliriz:
  • Sayısallık
  • Kitlesizleştirme
  • Eş zamansızlık
  • Etkileşim
  • Ağa (İnternet’e) bağlı olmak
  • Ulaşılabilirlik
Doğru cevap E’dir.

Soru 58

“Bir öğreti, düşünce veya inancı başkalarına tanıtmak, benimsetmek ve yaymak amacıyla söz, yazı vb. yollarla gerçekleştirilen çalışma" aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fikir
B
Söylem
C
Tartışma
D
Propaganda
E
Uzlaşma
Açıklama:
Propaganda, sözlük anlamıyla “bir öğreti, düşünce veya inancı başkalarına tanıtmak, benimsetmek ve yaymak amacıyla söz, yazı vb. yollarla gerçekleştirilen çalışma (TDK,2012)” olarak tanımlanmaktadır.

Soru 59

I. Medyanın sahiplerinin çıkarları
II. Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
III. Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
IV. Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
V. Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandası
Yukarıdaki ifadelerden hangileri Noam Chomsky’e göre medyadan kitleye ulaşan haber ve bilgilerin geçtiği süzgeçler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II ve III
C
III, IV ve V
D
I ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Dünyadaki en etkili medya yapılanmalarından biri olan ABD medyası üzerinde araştırmalar yapan Chomsky’e göre medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler beş tane süzgeçten geçmektedir:
  • Medyanın sahiplerinin çıkarları
  • Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
  • Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
  • Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
  • Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandası
Doğru cevap E’dir.

Soru 60

"Dünyadaki en etkili medya yapılanmalarından biri olan ABD medyası üzerinde araştırmalar yapan Chomsky’e göre medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler beş tane süzgeçten geçmektedir"
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisidir?

Seçenekler

A
Yardım kuruluşlarının çıkarları
B
Sivil toplum kuruluşlarının çıkarları
C
Medya sahiplerinin çıkarları
D
Uluslarası organizasyonların çıkarları
E
Az gelişmiş ülkelerin çıkarları
Açıklama:
Dünyadaki en etkili medya yapılanmalarından biri olan ABD medyası üzerinde araştırmalar yapan Chomsky’e göre medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler beş tane süzgeçten geçmektedir:
• Medyanın sahiplerinin çıkarları
• Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
• Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
• Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
• Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandası

Soru 61

Ekmek, biçmek, bakmak, işlemek” anlamlarına gelen kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Kültür
B
Medeniyet
C
Toplum
D
İletişim
E
Kalkınma
Açıklama:
A

Soru 62

Baskın ya da yaygın kültür olarak da anlandırılabilecek bir toplumun genelinde hakim olan ve toplumun çoğunluğu tarafından kabul gören kültürü anlatan kültür türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Alt Kültür
B
Karşıt Kültür
C
Genel Kültür
D
Üst Kültür
E
Elit Kültür
Açıklama:
C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi "Kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmeleri"tanımına karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Kültürleme
B
Kültürel Yayılma
C
Kültürel Özümseme
D
Kültürleştirme
E
Zorla Kültürleme
Açıklama:
d

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi "Kültürel Özümseme" kavramını tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Bir kültüre üye birey ve grupların, başka bir kültür tarafından zorla değiştirilmesi
B
Kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmeleri
C
Bir toplumdaki kültür ögelerinin, içinde oluştukları toplumdan başka toplumlara yayılması
D
Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesi
E
Bir kültürel sistemin başka bir kültürel sistemi, giderek kendine benzetmesi ve egemenliği altına alması
Açıklama:
E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi ilk oluştuğu şekliyle geleneksel kitle iletişiminin özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Mesaj yani ileti kişiler için tek tek hazırlanır.
B
Kaynak sıradan bir kişi değildir, örgütlenmiş bir kurumsal yapı ya da bu yapının sahibi kurumlaşmış bir kişidir.
C
Hedef durumunda kim olduğu belli olan bir kişi ya da grup yoktur.
D
İletinin geçtiği yol gazete, televizyon gibi teknolojik olarak geliştirilmiş bir araçtır.
E
Bireyler arasındaki iletişimden farklı olarak geleneksel kitle iletişimi tek yönlüdür.
Açıklama:
A

Soru 66

Küreselleşme üzerine düşünce üreten hangi grup, küreselleşmenin her alanda hissedilen, etkili bir durum olduğunu savunmaktadır?

Seçenekler

A
Çok uluslu kimlikler
B
Şüpheciler
C
Dönüşümcüler
D
Aşırı Küreselleşmeciler
E
Girişimciler
Açıklama:
d

Soru 67

1957’de hangi ülke ilk yapay uydu olan Sputnik 1'i uzaya göndermiştir?

Seçenekler

A
ABD
B
SSCB
C
İngiltere
D
Japonya
E
Kanada
Açıklama:
B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farklardan değildir?

Seçenekler

A
Sayısallık
B
Enformasyon
C
Kitlesizleştirme
D
Eş zamansızlık
E
Etkileşim
Açıklama:
b

Soru 69

İnsanların geleneksel medya ile kurdukları ilişkide olduğu gibi belli zaman sınırlamalarının yeni medyada olmadığını ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Sayısallık
B
Etkileşim
C
Eş zamansızlık
D
Ağa bağlı olmak
E
Ulaşılabilirlik
Açıklama:
c

Soru 70

Dünyadaki en etkili medya yapılanmalarından biri olan ABD medyası üzerinde araştırmalar yapan Chomsky’e göre medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler beş tane süzgeçten geçmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi bu beş süzgeçten biri değildir?

Seçenekler

A
İzleyici ve okuyucuların çıkarları
B
Medyanın sahiplerinin çıkarları
C
Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
D
Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
E
Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
Açıklama:
a

Soru 71

Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması hangi kültürü oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Genel kültür
B
Alt kültür
C
Karşıt kültür
D
Öteki kültür
E
Yüksek kültür
Açıklama:
Alt Kültür: Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması alt kültürü oluşturmaktadır. Buna etnik gruplar ya da yaş grupları örnek verilebilir.

Soru 72

Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesi hangisi ile ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Kültürleme
B
Kültürel yayılma
C
Kültürleştirme
D
Zorla kültürleme
E
Kültürel özümseme
Açıklama:
Kültürün bir toplum içinde gelecek kuşaklara aktarılmasında aynı toplumdaki farklı kültürlerin ve farklı toplumların kültürlerinin arasındaki etkileşimde çeşitli süreçler etkili olmaktadır. Bunların öne çıkanları şunlardır:
  • Kültürleme: Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesi.
  • Kültürel Yayılma: Bir toplumdaki kültür ögelerinin, içinde oluştukları toplumdan başka toplumlara yayılması.
  • Kültürleştirme: Kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmeleri.
  • Zorla Kültürleme: Bir kültüre üye birey ve grupların, başka bir kültür tarafından zorla değiştirilmesi.
  • Kültürel Özümseme: Bir kültürel sistemin başka bir kültürel sistemi, giderek kendine benzetmesi ve egemenliği altına alması.

Soru 73

Kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmeler, hangisinin tanımıdır?

Seçenekler

A
Kültürleme
B
Kültürel Yayılma
C
Kültürleştirme
D
Zorla Kültürleme
E
Kültürel Özümseme
Açıklama:
Kültürleştirme: Kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmeleri.

Soru 74

Hangisi iletişimin dört temel ögesinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
İleti
C
Ortam
D
Hedef
E
Varlık
Açıklama:
En basit anlamıyla iletişim, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşmasıdır. Yani iletişimin en basit hâlinde dört temel ögesi vardır:
• Kaynak
• İleti
• Ortam
• Hedef

Soru 75

İlk oluştuğu şekliyle geleneksel kitle iletişiminin özelliklerinden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kaynak sıradan bir kişi olabilir.
B
Hedef durumunda kim olduğu belli olan bir kişi ya da grup vardır.
C
İletinin geçtiği yol gazete, televizyon gibi teknolojik olarak geliştirilmiş bir araçtır.
D
Mesaj yani ileti kişiler için tek tek hazırlanır.
E
Bireyler arasındaki iletişimden farklı olarak geleneksel kitle iletişimi çift yönlüdür.
Açıklama:
İlk oluştuğu şekliyle geleneksel kitle iletişiminin özelliklerini şöyle özetleyebiliriz:
  • Kaynak sıradan bir kişi değildir, örgütlenmiş bir kurumsal yapı ya da bu yapının sahibi kurumlaşmış bir kişidir.
  • Hedef durumunda kim olduğu belli olan bir kişi ya da grup yoktur. Bunun yerine hedef toplumun geneli ya da kim olduğu tek tek belli olmayan bir kitle, yığındır.
  • Mesaj yani ileti kişiler için tek tek hazırlanmaz. Hedefteki kitlenin hepsinin anlayacağı şekilde tek bir içerik hazırlanır.
  • İletinin geçtiği yol gazete, televizyon gibi teknolojik olarak geliştirilmiş bir araçtır.
  • Bireyler arasındaki iletişimden farklı olarak geleneksel kitle iletişimi tek yönlüdür. Yani kitle iletişim araçlarının iletisi hedefe ulaşınca hedefin iletiye verdiği tepki kaynağa aynı kanal üzerinden ulaşmaz. Bir gazeteyi hazırlayanlar o gazeteyi okuyanların tepkilerini ancak satış rakamları ya da okuyucu mektupları gibi başka kanallardan öğrenebilir.

Soru 76

Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak, medyanın hangi işlevi ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Enformasyon sağlama
B
Karşılıklı bağ kurma
C
Devamlılık sağlama
D
Eğlendirme
E
Harekete geçirme
Açıklama:
Medyanın işlevleri konusunda olumlu ve olumsuz birçok tanımlama yapılmaktadır. Bu işlevlerle ilgili egemen görüşü McQuail şöyle özetlemektedir:
  • Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak.
  • Karşılıklı bağ kurma: Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
  • Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
  • Eğlendirme: İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak.
  • Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi
    amaçlar için kampanya yapmak.

Soru 77

Küreselleşme üzerine düşünce üreten gruplardan küreselleşmenin her alanda hissedilen, etkili bir durum olduğunu savunan grup hangisidir?

Seçenekler

A
Aşırı küreselleşmeciler
B
Şüpheciler
C
Dönüşümcüler
D
Kapitalistler
E
Emparyalistler
Açıklama:
Küreselleşme üzerine düşünce üreten bir grup, küreselleşmenin her alanda hissedilen, etkili bir durum olduğunu savunmaktadır. Bu gruba Aşırı Küreselleşmeciler denmektedir. Gidens’a göre (2008: 95), Aşırı Küreselleşmeciler küreselleşme sürecine ulus devletinin değişen rolü üzerinden bakmaktadır. Bu grubun yaptığı çözümlemelere göre dünyadaki ticari ilişkilerin çoğalıp eskiye göre çok fazla yayılması, ülkeleri tek başlarına kendi ekonomilerini denetleyemez hâle getirmiştir.

Soru 78

Bir film izlemek isteyen kişinin sinemayı beklemek yerine internetteki ya da İnternet’e bağlı televizyonlardaki ödemeli sistemlerle istediği filmi istediği zaman izleyebilmesi, yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farklardan hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Sayısallık
B
Kitlesizleştirme
C
Etkileşim
D
Eş zamansızlık
E
Ulaşılabilirlik
Açıklama:
Eş zamansızlık, yeni medya ile kurulan ilişkide eş zamanlı olmanın gerekmediğini anlatan kavramdır. Yani insanların geleneksel medya ile kurdukları ilişkide olduğu gibi belli zaman sınırlamalarının olmadığını ifade etmektedir. Örnek olarak, sinemanın geleneksel kullanılışını düşünelim. İnsanların film izlemek için belirli bir sinemadaki, belirli saatte yapılan gösterime gitmeleri gerekmektedir. Eğer o anda film herhangi bir yerde gösterilmiyorsa beklemek zorunda kalacaklardır. Benzer şekilde gazetenin geleneksel kullanımında, o günün sabahında gazetesini alan ve dünün haberlerini okuyan kişi, o gün olan olayları okumak için yarının gazetesini beklemek zorundadır ya da televizyondan hava durumunu öğrenmek isteyen kişi, televizyonların hava durumunu yayınladığı saati takip etmelidir.
Geleneksel medyanın aksine yeni medyada ise kullanıcı, izleyici için böyle zaman sınırlamaları yoktur. Örneğin bir film izlemek isteyen kişi sinemayı beklemek yerine internetteki ya da İnternet’e bağlı televizyonlardaki ödemeli sistemlerle istediği filmi istediği zaman izleyebilmektedir ya da gün içinde olan olayları veya hava durumunu öğrenmek isteyen kişi, beklemek yerine İnternet’teki sürekli güncellenen haber sitelerinden istediği bilgileri alabilmektedir.

Soru 79

Bir gazeteye sahip olan şirketin kendisine kâğıt sağlayan şirketi satın alması, hangi yoğunlaşma şekline örnektir?

Seçenekler

A
Yatay Büyüme
B
Dikey Birleşme
C
Çapraz Genişleme
D
Düz Birleşme
E
Paralel Büyüme
Açıklama:
Dikey Birleşme: Medyanın bir alanında faaliyet gösteren bir medya şirketinin, kendisine ham madde sağlayan bir şirket ile ya da kendi ürününün insanlara ulaşmasını sağlayan bir şirket ile birleşmesi ya da onu satın alması dikey birleşmedir. Örnek olarak bir gazeteye sahip olan şirketin kendisine kâğıt sağlayan şirketi satın alması verilebilir ya da yine bir gazete sahibi şirketin, gazetenin dağıtımını yapan şirket ile birleşmesi dikey birleşmedir.

Soru 80

Medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgilerin geçtiği süzgeçlerden hangisinin daha sonra değişim geçirdiği düşünülmektedir?

Seçenekler

A
Medyanın sahiplerinin çıkarları
B
Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
C
Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
D
Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
E
Komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandası
Açıklama:
Dünyadaki en etkili medya yapılanmalarından biri olan ABD medyası üzerinde araştırmalar yapan Chomsky’e göre medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler beş tane süzgeçten geçmektedir:
  • Medyanın sahiplerinin çıkarları
  • Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
  • Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
  • Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
  • Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandasıAlemdar ve Erdoğan, son madde olan komünizm karşıtlığı propagandasının, 1990’lardan sonra SSCB’nin yıkılması ile değişim geçirdiğini belirtmektedir. On- lara göre bu düşünce, Kaddafi ve Saddam gibi yöneticilere karşı “diktatör” karşıt- lığı ve Bin Ladin ve El Kaide gibi gruplara karşı “Müslüman terörist” karşıtlığına dönüşmüştür (2010: 293). Bu durum için ABD’nin Irak işgalinden önce ortaya attığı, Saddam Hüseyin’in kitle imha silahları olduğu iddiası gösterilebilir. ABD basını tarafından sürekli ülke ve dünya basınına duyurulan bu haberin daha sonra asılsız çıkması, belirgin bir propaganda örneğidir.

Soru 81

“Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesi.”
Yukarıda tanımı verilen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genel Kültür
B
Kültürleme
C
Kültürel Özümseme
D
Kültürel Yayılma
E
Kültürleştirme
Açıklama:
A şıkkında yer alan ifade bir toplumun genelinde hakim olan ve toplumun çoğunluğu tarafından kabul gören kültürü anlatmaktadır. C şıkkında yer alan ifade bir kültürel sistemin başka bir kültürel sistemi, giderek kendine benzetmesi ve egemenliği altına almasıdır. D şıkkında yer alan ifade bir toplumdaki kültür ögelerinin, içinde oluştukları toplumdan başka toplumlara yayılmasıdır. E şıkkında yer alan ifade ise kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmeleridir. Bu sebeple doğru cevap B şıkkıdır.
Kültürleme

Soru 82

Televizyonda seyircilere canlı yayınlanan bir haber programında iletinin aktarılmasını sağlayan araç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Haber Programı
B
Seyirci
C
Haberler
D
TV Kanalı
E
Televizyon
Açıklama:
Soruda verilen iletişim sürecinde haber programı ve TV kanalı kaynak, seyirciler hedef, programda yayınlanan haberler ileti televizyon ise iletinin aktarılmasını sağlayan araç, medya, ortamdır. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 83

“Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.”
Yukarıda verilen bilgiler medyanın hangi işlevi ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Eğlendirme
B
Enformasyon sağlama
C
Karşılıklı bağ kurma
D
Harekete geçirme
E
Devamlılık sağlama
Açıklama:
Soruda tanımı verilen ifade C şıkkında aittir. Diğer şıklarda yer alan ifadeler medyanın işlevleri olmakla birlikte farklı amaçlar taşımaktadır. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Karşılıklı bağ kurma

Soru 84

I. Zenginlerin bilgi üzerindeki tekeli kırılmıştır.
II. İnsanlığın kullandığı ilk gelişmiş iletişim şeklidir.
III. Dini otorite zayıflamıştır.
Yukarıda numaralandırılarak verilen bilgilerden hangisi yazılı iletişimin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
I - III
B
I - II
C
Yalnız I
D
Yalnız II
E
Hepsi
Açıklama:
II numaralı ifade sözlü iletişime aittir. I ve III numaralı ifadeler ise yazılı iletişime aittir. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
I - III

Soru 85

“Ulaşım, haberleşme ve bilgi işlem teknolojisindeki gelişmeler sonucunda, toplumsal ve kültürel düzenlemeler üzerinde, mekânsal uzaklıklardan kaynaklanan farklılıkların ortadan kalktığı, toplumsal bir süreçtir.”
Yukarıda tanımı verilen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültürel yayılma
B
Kültürleştirme
C
Kültürel özümseme
D
Küreselleşme
E
Zorla kültürleme
Açıklama:
A, B, C ve D şıklarında yer alan ifadeler kültürel etkileşim süreçlerindendir ve soruda verilen tanıma ait ifadeler değildir. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Küreselleşme

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi “Dönüşümcüler”in görüşlerindendir?

Seçenekler

A
Küreselleşme modern toplumları ve dünya düzenini yeniden şekillendiren hızlı toplumsal, politik ve ekonomik değişimlerin merkezi itici gücüdür.
B
Küreselleşen sadece kapitalizmdir.
C
Küreselleşmenin ulus devletleri güçsüzleştirdiği düşüncesi yanlıştır.
D
Sanayi toplumunun aktörü olan ulus devletler, artık önemlerini yitirmişlerdir.
E
Gelişmeleri yönlendirenler sermayesi dünyanın farklı yerlerinde toplanan çok uluslu şirketlerdir.
Açıklama:
B şıkkında yer alan ifade küreselleşme karşıtlarına, C şıkkında yer alan ifade şüphecilere, D ve E şıklarında yer alan ifadeler ise aşırı küreselleşmecilere aittir. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Küreselleşme modern toplumları ve dünya düzenini yeniden şekillendiren hızlı toplumsal, politik ve ekonomik değişimlerin merkezi itici gücüdür.

Soru 87

“İletişimi elektrik akımı olarak değil, ışık parçacıkları olarak taşırlar. Elektrik akımına göre çok daha hızlı bir taşıma yöntemidir.”
Yukarıda tanımı verilen iletişim teknolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sayısallaşma
B
Fiber optik ağlar
C
Uydu teknolojisi
D
İnternet
E
Bilgisayar
Açıklama:
Fiber optik kablolarda veriler-sinyaller, daha önce kullanılan bakır tel kablolarda taşındığı gibi elektron parçacıkları olarak değil, veri taşıma kapasitesi çok daha yüksek olan foton parçacıkları (kızıl ötesi ışınlar) hâlinde, ışık hızında taşınmaktadır. Bu sebeple doğru cevap B şıkkıdır.
Fiber optik ağlar

Soru 88

I. Kitlesizleştirme
II. Eş zamansızlık
III. Etkileşim
IV. Ulaşılabilirlik
Yukarıda numaralandırılarak verilen ifadelerden hangisi/hangileri yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran temel farklar arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
I - II
C
I - II - III
D
III - IV
E
I - II - III - IV
Açıklama:
Numaralandırılarak verilen ifadelerin tamamı yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran temel farklardır. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
I - II - III - IV

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi yatay büyümeye örnektir?

Seçenekler

A
Bir gazeteye sahip olan şirketin kendisine kağıt sağlayan şirketi satın alması
B
Bir televizyon patronunun aynı zamanda gazete sahibi olması
C
Bir gazete sahibi şirketin, gazetenin dağıtımını yapan şirket ile birleşmesi
D
Bir gazete sahibinin başka bir gazete daha satın alması
E
Bir medya şirketinin, televizyon, gazete, internet ve radyo gibi medyanın her alanında şirketlere ve araçlara sahip olması
Açıklama:
A ve C şıklarında yer alan ifadeler dikey birleşmeye, B ve E şıklarında yer alan ifadeler çapraz genişlemeye örnektir. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Bir gazete sahibinin başka bir gazete daha satın alması

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi kültür endüstrisi yaklaşımı ile ilgili değildir?

Seçenekler

A
Yirminci yüzyılın ortalarında Adorno ve Horkheimer tarafından ortaya atılmıştır.
B
Kültür alanlarına tekeller hakim olmaktadır ve bu sebeple kültür tek tipleşmektedir.
C
Medya insanlara tarafsız bilgi vermek yerine onları yönlendirmeyi amaçlar.
D
Teknolojik gelişmeler neticesinde kültür ve endüstri iç içe geçmiş; bu durum kültürün bozulmasına sebep olmuştur.
E
Kültürel ürünler; filmler, diziler, radyo programları, magazinler diğer endüstrilerdeki ürünler gibi yani arabalar, kıyafetler gibi birbirine benzer olarak üretilip insanlara sunulmaktadır.
Açıklama:
C şıkkında yer alan ifade medya ve propaganda modeline ait bir görüştü yani kültür endüstrisi yaklaşımı ile bir ilgisi yoktur. A, B, D ve E şıklarında yer alan ifadeler ise kültür endüstrisi yaklaşımına aittir. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Medya insanlara tarafsız bilgi vermek yerine onları yönlendirmeyi amaçlar.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi "kültürel özümseme"yi tanımlar?

Seçenekler

A
Bir kültürel sistemin başka bir kültürel sistemi giderek kendine benzetmesi ve egemenliği altına alması
B
Bir kültüre üye birey ve grupların, başka bir kültür tarafından zorla değiştirilmesi
C
Kültürel yayılma süreciyle ögelerin, başka bir kültürden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi
D
Toplumdaki kültür ögelerinin, içinde oluştukları toplumdan başka toplumlara yayılması
E
Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilemesi
Açıklama:
Kültürel özümseme: Bir kültürel sistemin başka bir kültürel sistemi, giderek kendine benzetmesi ve egemenliği altına almasıdır.

Soru 92

Latince sözcük "Medium" un anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ortam
B
Kaynak
C
İleti
D
Hedef
E
Kitle
Açıklama:
Ortam

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi medyanın işlevlerinden biri dğildir?

Seçenekler

A
Gerçekleri açıklamak
B
Enformasyon sağlamak
C
Karşılıklı bağ kurmak
D
Devamlılık sağlamak
E
Harekete geçirmek
Açıklama:
Gerçekleri açıklamak medyanın bir işlevi değildir.

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi cümledeki boşluğu doğru olarak tamamlar?
"................ yerel oluşumların kilometrelerce uzaktaki olaylarca şekillendirilmesi ya da tersi biçimde, uzak yerellikleri birbirine bağlayan dünya çapındaki toplumsal ilişkilerin yoğunlaşmasıdır."

Seçenekler

A
Küreselleşme
B
İletişim
C
Gelenekselleşme
D
Etkileşim
E
Haberleşme
Açıklama:
Küreselleşme

Soru 95

Aşağıdaki hangi medya bireye kitleden ayrı olarak iletiler sunabilir?

Seçenekler

A
Bilgisayar
B
Gazete
C
Kitap
D
Sinema
E
Radyo
Açıklama:
Bilgisayar

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel medyanın bir özelliğidir?

Seçenekler

A
Eş zamanlılık
B
Çoklu ortam
C
Çift yönlülük
D
Etkileşim
E
Sayısallık
Açıklama:
Eş zamanlılık

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi medyanın yatay büyümesine örnektir?

Seçenekler

A
Bir gazete sahibinin başka bir gazete daha satın alması
B
Bir gazeteye sahip olan şirketin kağıt sağlayan şirketi satın alması
C
Bir gazeteye sahip şirketin gazete dağıtımı yapan şirketi satın alması
D
Bir radyo şirketinin internet şirketini satın alması
E
Bir televizyon patronunun gazete şirketini satın alması
Açıklama:
Bir gazete sahibinin başka bir gazete daha satın alması

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi küresel bir iletişimden bahsetmeyi mümkün kılan teknolojik değişimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Matbaa
B
Fiber optik ağlar
C
Sayısallaşma
D
Bilgisayar
E
Uydu teknolojisi
Açıklama:
Matbaa

Soru 99

Gündem belirleme kuramına göre medya aşağıdakilerden hangisinde her zaman etkili değildir?

Seçenekler

A
Halka ne düşüneceğini söylemek
B
Halka dünyadan haber vermek
C
Halka ne hakkında düşüneceğini söylemek
D
Halkın önceliklerini belirlemek
E
Halkın öğrenme ihtiyacını karşılamak
Açıklama:
Halka ne düşüneceğini söylemek

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi kültürün aktarılmasında önemli bir işlevi olan medya ürünlerinin aynı zamanda birer ticari mal olması, kültürün medya aracılığıyla aktarılmasını olumsuz etkilemektedir görüşünü savunur?

Seçenekler

A
Kültür endüstrisi yaklaşımı
B
Medya ve gündem belirleme kuramı
C
Medya ve propaganda modeli
D
Medya sahipliği ve tekelleşme yaklaşımı
E
Küreselleşme yaklaşımı
Açıklama:
Kültür endüstrisi yaklaşımı

Soru 101

Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ancak kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genel kültür
B
Alt kültür
C
Baskın kültür
D
Karşıt kültür
E
Popüler kültür
Açıklama:
Tamamlandı.
Alt Kültür: Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması alt kültürü oluşturmaktadır. Buna etnik gruplar ya da yaş grupları örnek verilebilir.

Soru 102

Bir kültürel sistemin başka bir kültürel sistemi, giderek kendine benzetmesi ve egemenliği altına alması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültürleme
B
Kültürel Yayılma
C
Kültürleştirme
D
Zorla Kültürleme
E
Kültürel Özümseme
Açıklama:
Tamamlandı.
Bir kültürel sistemin başka bir kültürel sistemi, giderek kendine benzetmesi ve egemenliği altına alması kültürel özümsemedir.

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel kitle iletişiminin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Kaynak sıradan bir kişi değil, örgütlenmiş bir kurumsal yapıdır.
B
Hedef durumunda, kim oldupu belli bir grup vardır.
C
Mesaj, hedefteki grupların anlayacağı şekilde ayrı ayrı hazırlanır.
D
Geleneksel kitle iletişim iki yönlüdür.
E
Mesajın kaynağı herhangi bir kişi olabilir.
Açıklama:
Tamamlandı.
İlk oluştuğu şekliyle geleneksel kitle iletişiminin özelliklerini şöyle özetlenebilir:
  • Kaynak sıradan bir kişi değildir, örgütlenmiş bir kurumsal yapı ya da bu yapının sahibi kurumlaşmış bir kişidir.
  • Hedef durumunda kim olduğu belli olan bir kişi ya da grup yoktur. Bunun
    yerine hedef toplumun geneli ya da kim olduğu tek tek belli olmayan bir
    kitle, yığındır.
  • Mesaj yani ileti kişiler için tek tek hazırlanmaz. Hedefteki kitlenin hepsinin anlayacağı şekilde tek bir içerik hazırlanır.
  • İletinin geçtiği yol gazete, televizyon gibi teknolojik olarak geliştirilmiş bir araçtır.
  • Bireyler arasındaki iletişimden farklı olarak geleneksel kitle iletişimi tek yönlüdür. Yani kitle iletişim araçlarının iletisi hedefe ulaşınca hedefin iletiye verdiği tepki kaynağa aynı kanal üzerinden ulaşmaz. Bir gazeteyi hazırlayanlar o gazeteyi okuyanların tepkilerini ancak satış rakamları ya da okuyucu mektupları gibi başka kanallardan öğrenebilir.

Soru 104

"Dünyanın her yerinden yapılan telefon konuşmaları, İnternet bağlantıları, bilgi alışverişi gibi uygulamaları olanaklı kılan, bir bakıma uzayı veri ve kitle iletişimi amacıyla kullanılabilecek bir araç-ortam hâline getiren sistemler" aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fiber optik ağlar
B
Bilgisayar
C
İnternet
D
Sayısallaşma
E
Uydu teknolojisi
Açıklama:
Tamamlandı.
Uydu teknolojisi dünyanın her yerinden yapılan telefon konuşmaları, İnternet bağlantıları, bilgi alışverişi gibi uygulamaları olanaklı kılan, bir bakıma uzayı veri ve kitle iletişimi amacıyla kullanılabilecek bir araç-ortam hâline getiren sistemlerdir. Uydu teknolojisinin gelişmesiyle birlikte kıtalar arası iletişim kolaylaşmış, karasal iletişim araçlarının ulaşamadığı ve yaygın olmadığı uzak bölgelerle bile iletişim mümkün hâle gelmiştir.

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Sayısallık
B
Kitlesizleştirme
C
Küreselleşme
D
Etkileşim
E
Eş zamansızlık
Açıklama:
Tamamlandı.
Yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farklar şu şekildedir:
  • Sayısallık
  • Kitlesizleştirme
  • Eş zamansızlık
  • Etkileşim
    • Çoklu metin
    • Çift yönlülük
    • Çoklu ortam
  • Ağa (İnternet’e) bağlı olmak
  • Ulaşılabilirlik

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran çift yönlülük özelliğiyle ilgilidir?

Seçenekler

A
Kaynak ve hedefin aynı iletişim kanalı üzerinde yer değiştirmesi
B
Aynı andan birden fazla işlevin yerine getirilmesi
C
Her zaman ulaşılabilir olması
D
Taşınabilir olması
E
İnsanların içerik paylaşması
Açıklama:
Tamamlandı.
Yeni medyada iletişimin çift yönlü olabilmesi için kaynak ve hedefin aynı iletişim kanalı üzerinde yer değiştirmesi gerekmektedir. Örneğin gazeteyi değil de bir İnternet sitesindeki haberi okuyan kişi, o haber hakkındaki yorumunu haberin altına ekleyerek iletişim sürecini çift yönlü hâle getirmektedir.

Soru 107

Medyanın bir alanında faaliyet gösteren medya şirketlerinin yine aynı alanda büyümesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çapraz genişleme
B
Dikey birleşme
C
Yatay büyüme
D
Yoğun büyüme
E
Çeşitlendirme
Açıklama:
Tamamlandı.
Yatay Büyüme: Medyanın bir alanında faaliyet gösteren medya şirketlerinin, yine aynı alanda büyümesi yatay büyüme olarak adlandırılmaktadır. Örnek olarak bir gazete sahibinin başka bir gazete daha satın alması gösterilebilir. Ya da bir televizyon kanalına sahip bir şirketin, başka bir televizyon kanalı daha alması medya sahipliğinde yatay büyümedir.

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi bilgisayar özelliği olan yeni medya öğelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Akıllı cep telefonları
B
Sosyal medya
C
Sosyal medya
D
Gazete
E
Etkileşimli televizyonlar
Açıklama:
Tamamlandı.
Genel olarak İnternet bağlantısına sahip ve bilgisayar özelliği olan yeni medya ögelerine şöyle örnek verilebilir:
  • İnternet ve bilgisayar
  • İnternete bağlı ve bilgisayar özelliği taşıyan cihazlar: Akıllı cep telefonları, taşınabilir tablet ve bilgisayarlar, elektronik kitap okuyucular gibi araçlar
  • Sosyal medya
  • Bilgisayar oyunları
  • İzleyicinin var olan içerikler arasından istediğini seçmesini sağlayan etkileşimli televizyonlar

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi iletişim temel ögelerinden hangisi kaynaktan gelen iletinin geçtiği yerdir?

Seçenekler

A
İleti
B
Ortam
C
Gürültü
D
Kaynak
E
Hedef
Açıklama:
Tamamlandı.
Ortam, kaynaktan gelen iletinin geçtiği yerdir. Bu sözlü iletişimde bildiğimiz hava gibi basit bir ortam olabilirken daha karmaşık iletişim şekillerinde teknolojik olarak gelişmiş bir araç da olabilir.

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi medyanın işlevlerinden devamlılık sağlama ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak
B
Yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak
C
Günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak
D
Ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak.
E
Toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak
Açıklama:
Tamamlandı.
Medyanın işlevleri konusunda olumlu ve olumsuz birçok tanımlama
yapılmaktadır. Bu işlevlerle ilgili egemen görüşü McQuail şöyle özetlemektedir:
  • Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak.
  • Karşılıklı bağ kurma: Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
  • Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
  • Eğlendirme: İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak.
  • Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak.

Soru 111

Toplumun birtakım değerlerine ters düşen grupların kültürlerine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Genel kültür
B
Alt kültür
C
Üst kültür
D
Karşıt kültür
E
Eş kültür
Açıklama:
Karşıt Kültür: Toplumun birtakım değerlerine ters düşen grupların kültürlerine karşıt kültür denmektedir. Doğru cevap D’dir.

Soru 112

Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesi şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültürel yayılma
B
Kültürleme
C
Kültürleştirme
D
Zorla kültürleme
E
Kültürel özümseme
Açıklama:
Kültürleme: Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesi. Doğru cevap B’dir.

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi iletişimin dört temel ögesinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
İleti
C
Ortam
D
Hedef
E
Eğitim
Açıklama:
En basit anlamıyla iletişim, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşmasıdır. Yani iletişimin en basit hâlinde dört temel ögesi vardır: Kaynak, İleti, Ortam ve Hedef. Doğru cevap E’dir.

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi “bir duyguyu, düşünceyi başka bir insana ya da insanlara aktarmak, iletmek için harekete geçen taraf” şeklinde tanımlanan iletişimin temel ögesidir?

Seçenekler

A
İleti
B
Ortam
C
Kaynak
D
Geri dönüt
E
Hedef
Açıklama:
Kaynak, iletişim sürecenin başlangıcıdır. Kaynak, bir duyguyu, düşünceyi başka bir insana ya da insanlara aktarmak, iletmek için harekete geçen taraftır. Bir kişi, grup ya da kuruluş olabilir. Doğru cevap C’dir.

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi ilk oluştuğu şekliyle geleneksel kitle iletişiminin özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kaynak sıradan bir kişi değildir
B
Çift yönlüdür
C
İleti kişiler için tek tek hazırlanma
D
Hedef durumunda kim olduğu belli olan bir kişi ya da grup yoktur
E
Tek yönlüdür
Açıklama:
Bireyler arasındaki iletişimden farklı olarak geleneksel kitle iletişimi tek yönlüdür. Yani kitle iletişim araçlarının iletisi hedefe ulaşınca hedefin iletiye verdiği tepki kaynağa aynı kanal üzerinden ulaşmaz. Doğru cevap B’dir.

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi medyanın işlevleri arasında sayılmamaktadır?

Seçenekler

A
Enformasyon sağlama
B
Karşılıklı bağ kurma
C
Devamlılık sağlama
D
Harekete geçirme (seferber etme)
E
Satın alma
Açıklama:
Medyanın işlevleri konusunda olumlu ve olumsuz birçok tanımlama yapılmaktadır. Bu işlevlerle ilgili egemen görüşü McQuail şöyle özetlemektedir. Enformasyon sağlama, Karşılıklı bağ kurma, Devamlılık sağlama, Harekete geçirme (seferber etme) ve Eğlendirme. Doğru cevap E’dir.

Soru 117

İlk olarak ortaya çıkan ve hâlâ etkisini sürdüren kitle iletişim araçları ile küreselleşme ve gelişen iletişim teknolojilerinden önce ortaya çıkan medyaya ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Modern medya
B
Geleneksel medya
C
Sözlü medya
D
Eski medya
E
Yazılı medya
Açıklama:
İlk olarak ortaya çıkan ve hâlâ etkisini sürdüren kitle iletişim araçları, geleneksel medya başlığı altında ele alınmaktadır. Doğru cevap B’dir.

Soru 118

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi ile birlikte basılı yayınlar ortaya çıkmış ve yaygınlaşmıştır?

Seçenekler

A
Matbaanın gelişimi
B
Pusulanın icadı
C
Akıllı telefonların ortaya çıkması
D
Fotoğraf makinesinin icadı
E
3 boyutlu yazıcılar
Açıklama:
Matbaanın gelişimi ile ortaya çıkan basılı yayınlar, kitap gazete ve dergiler bugün bildiğimiz anlamda ilk medyadırlar. Teknolojinin yeteri kadar gelişmemesi onlardan önce medyanın oluşmasını engellemiştir. Matbaadan günümüze geleneksel medyayı gazete, sinema, radyo ve televizyon olarak tanımlayabiliriz. Doğru cevap A’dır.

Soru 119

Matbaadan günümüze geleneksel medyayı tanımladığımızda aşağıdakilerden hangisi bu gruba girmez?

Seçenekler

A
Gazete
B
Sinema
C
Radyo
D
Televizyon
E
Sosyal medya yayınları
Açıklama:
Matbaadan günümüze geleneksel medyayı gazete, sinema, radyo ve televizyon olarak tanımlayabiliriz. Doğru cevap E’dir.

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi Aşırı Küreselleşmecilerin karşısında yer alan ve küreselleşme kavramının abartıldığını ve yeni bir şey olmadığını savunan gruptur?

Seçenekler

A
Liberaller
B
Feministler
C
Şüpheciler
D
Dönüşümcüler
E
Modernistler
Açıklama:
Küreselleşme kavramına şüpheyle yaklaşan bir grup Aşırı Küreselleşmecilerin karşısında durmaktadır. Gidens’a göre (2008: 93) tartışmanın bu tarafında yer alan Şüpheciler, “küreselleşme” kavramının abartıldığını ve yeni bir şey olmadığını düşünmektedirler. Doğru cevap C’dir.

Soru 121

Küreselleşmenin temellerinin İkinci Dünya Savaşı’dan sonra atıldığını iddia edenler için, kavramın işleyişini etkileyen en önemli olay aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
SSCB'nin dağılması
B
Almanya'nın Polonya'yı işgal etmesi
C
Nazilerin Paris'e girmesi
D
Bilgisayarın icadı
E
Televizyonun dünya genelinde giderek yaygınlaşmış olması
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 122

Aşağıdaki kavramlardan hangisi kültür kavramının kökenini oluşturan kelimedir?

Seçenekler

A
Kultur
B
Cultura
C
Cultivation
D
Cult
E
Cultus
Açıklama:
Kültürü tanımlamaya çalışan düşünürler genelde kelimenin kökeninden yola çıkmaktadır. Latince “colere” kelimesinden türeyen “cultura” genel olarak “ekmek, biçmek, bakmak, işlemek” anlamlarına gelmektedir.

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi altkültür kavramının tanımıdır?

Seçenekler

A
Baskın ya da yaygın kültür olarak da adlandırılabilecek genel kültür, bir toplumun genelinde hakim olan ve toplumun çoğunluğu tarafından kabul gören kültürü anlatmaktadır
B
Toplumun birtakım değerlerine ters düşen grupların kültürlerine karşıt kültür denmektedir
C
Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması alt kültürü oluşturmaktadır.
D
Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değiştirilmesi.
E
Kültürel yayılma süreciyle aktarılan ögelerin, başka kültürlerden gelen birey ve grupların belirli bir kültüre girmesi ve karşılıklı olarak değişmeleri
Açıklama:
Alt Kültür: Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması alt kültürü oluşturmaktadır. Buna etnik gruplar ya da yaş grupları örnek verilebilir.

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi iletişimin temel ögelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kaynak
B
İleti
C
Ortam
D
Okuryazarlık
E
Hedef
Açıklama:
En basit anlamıyla iletişim, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşmasıdır. Yani iletişimin en basit hâlinde dört temel ögesi vardır:
• Kaynak
• İleti
• Ortam
• Hedef

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi McQuail'e göre medyanın harekete geçirme işlevi arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak
B
Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
C
Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
D
İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak.
E
Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak
Açıklama:
Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak.

Soru 126

Türk Dl Kurumu'nun “Dünya milletlerini ekonomi, siyaset ve iletişim bakımlarından birbirine yaklaşmaya ve bir bütün olmaya götürmek, globalleşmek" tanımı aşağıdaki kavramların hangisine aittir?

Seçenekler

A
Küreselleşmek
B
Uluslararası ilişkiler
C
Uluslararası politika
D
Ticaret
E
İnternet
Açıklama:
Küreselleşmek, Türk Dil Kurumuna göre “Dünya milletlerini ekonomi, siyaset ve iletişim bakımlarından birbirine yaklaşmaya ve bir bütün olmaya götürmek, globalleşmek

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi Held ve diğerleri tarafından yapılan ve geniş kabul gören küreselleşme sınıflandırmalarından biridir?

Seçenekler

A
İleri görüşlüler
B
Şüpheciler
C
Muhafazakarlar
D
Liberaller
E
Tutucular
Açıklama:
Held ve diğerlerinin yaptığı ve pek çok düşünürün kabul ettiği sınıflandırmaya göre tartışmalar şu üç grup etrafında toplanmaktadır:
• Aşırı Küreselleşmeciler (Hiper Küreselleşmeciler),
• Şüpheciler,
• Dönüşümcüler (Held vd,2009: 141).

Soru 128

Sanayi Devrimi hangi yüzyıllardan itibaren yaşanmaya başlanmıştır?

Seçenekler

A
12-13
B
14-15
C
16-17
D
18-19
E
20-21
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 129

Ondokuzuncu yüzyılın sonu ve yirminci yüzyılın başlarında Amerika ve Avrupa’da yükselen eğlence endüstrisinin, kültürel ürünleri ticari mal hâline getirmesini anlatmak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kitle kültürü
B
Popüler kültür
C
Altkültür
D
Karşıt kültür
E
Kültür Endüstrisi
Açıklama:
Kültür Endüstrisi yaklaşımı yirminci yüzyılın ortalarında Adorno ve Horkheimer tarafından ortaya atılmıştır. Adorno ve Horkheimer Kültür Endüstrisi terimini on dokuzuncu yüzyılın sonu ve yirminci yüzyılın başlarında Amerika ve Avrupa’da yükselen eğlence endüstrisinin, kültürel ürünleri ticari mal hâline getirmesini anlatmak için kullanmaktadırlar.

Soru 130

ABD medyası üzerinde araştırmalar yapan Chomsky’e göre medyadan kitleye ulaşan haber ve bilgiler kaç süzgeçten geçmektedir?

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Dünyadaki en etkili medya yapılanmalarından biri olan ABD medyası üzerinde araştırmalar yapan Chomsky’e göre medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler beş tane süzgeçten geçmektedir:
• Medyanın sahiplerinin çıkarları
• Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
• Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
• Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
• Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm
(komünizm karşıtlığı) propagandası

Soru 131

Türkçede kültür, geniş kapsamlı anlamının yanında tarım anlamına da gelmekte ve ............... kelimesi ile; ayrıca arapçadan dilimize geçen ve tarla sürmek anlamına gelen ............... kelimesi ile ifade edilebilmektedir.
Yukarıdaki kültür tanımında boş bırakılan yerlere, sırası ile hangi kavramlar getirilmelidir?

Seçenekler

A
Buğday - Hasat
B
Başak - Harman
C
Ekin - Ziraat
D
Ekin - Hars
E
Buğday - Toprak
Açıklama:
Birçok dile benzer şekillerde yerleşen “kültür” kelimesi, tarım, toprağı işlemek, yetiştirmek gibi anlamlarının bazılarını hâlâ korumaktadır. Türkçede de kültür, geniş kapsamlı anlamının yanında tarım anlamına da gelmekte ve “ekin” kelimesi ile karşılanmaktadır. Ayrıca Türkçe sözlükte kültür kelimesinin diğer bir karşılığı olan “hars” kelimesi, Arapçadan dilimize geçmiştir ve “tarla sürme” anlamına gelmektedir.

Soru 132

Ülkemizde genel hukuk ve toplum kurallarına tüm vatandaşlarımız uymaktadır. Bununla birlikte toplumumuzu oluşturan Kürt, Laz, Çerkes, Yörük, Alevi, Süryani gibi toplumlar da kendi içlerinde çeşitli örf ve adetlerini, törelerini, inançlarını, değerlerini ve etik yaklaşımlarını özgürce devam ettirmektedirler. Bu çeşitlilikten doğan farklı yaşam tarzları, aşağıdaki kültür türlerinden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Alt Kültür
B
Karşıt Kültür
C
Genel Kültür
D
Zoraki Kültürleme
E
Popüler Kültür
Açıklama:
Alt Kültür: Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması alt kültürü oluşturmaktadır. Buna etnik gruplar ya da yaş grupları örnek verilebilir.
Karşıt Kültür: Toplumun birtakım değerlerine ters düşen grupların kültürlerine karşıt kültür denmektedir.
Genel Kültür: Baskın ya da yaygın kültür olarak da anlandırılabilecek genel kültür, bir toplumun genelinde hakim olan ve toplumun çoğunluğu tarafından kabul gören kültürü anlatmaktadır.
Zorla Kültürleme: Bir kültüre üye birey ve grupların, başka bir kültür tarafından zorla değiştirilmesi.

Soru 133

- Kültürü ifade etmek,
- Yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak,
- Toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
McQuail'e göre, yukarıda özellikleri verilen medya işlevi aşağıdakilerden seçeneklerden hangisidir?

Seçenekler

A
Enformasyon Sağlama
B
Karşılıklı bağ kurma
C
Devamlılık sağlama
D
Eğlendirme
E
Harekete geçirme (seferber etme)
Açıklama:
Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak.
Karşılıklı bağ kurma: Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
Eğlendirme: İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak.
Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak.

Soru 134

I- Süreli ve düzenli yayınlanması,
II- Açıkça satışa sunularak ticari temeli pekiştirmesi,
III- Haber ve bilgi iletmesi,
IV- Reklam, eğlendirme, dedikodu gibi farklı içerikler sunması,
V- Geniş kitlelere ulaşması.
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri; iletişimin şeklini değiştirerek, iletişim tarihinde yeni bir sayfa açan gazetenin özelliklerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve V
C
I-II-IV
D
II-III-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
McQuail’e göre gazete, yeni yazınsal ve kültürel oluşumlarla farklı bir toplum biçiminin doğmasını sağlamıştır. İletişim tarihinde eski olandan kopuş ve yeni bir dönemin başlangıcıdır. Gazetenin, süreli ve düzenli yayınlanması, açıkça satışa sunularak ticari temeli pekiştirmesi ve haber ve bilgi iletmenin yanında reklam, eğlendirme, dedikodu tarzı yeni içeriklerle sunulması bunun nedenidir. Yani gazetenin sistematik bir şekilde geniş kitlelere bilgi ve haber satması, iletişimin şeklini değiştirerek iletişim tarihinde yeni bir sayfa açmıştır.

Soru 135

I- Küreselleşme sürecine, ulus devletinin değişen rolü üzerinden bakmaktadırlar.
II- Sanayi toplumunun aktörü olan ulus devletler, artık önemlerini yitirmişlerdir.
III- Dünyadaki ticari ilişkilerin çoğalıp yayılması, ülkeleri tek başlarına kendi ekonomilerini denetleyemez hâle getirmiştir.
Küreselleşmenin ekonomik boyutları ile ilgili yukarıda verilen düşünceleri savunan grup aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şüpheciler
B
Aşırı küreselleşmeciler
C
Dönüşümcüler
D
Yenilikçiler
E
Gelenekselciler
Açıklama:
Aşırı Küreselleşmeciler
Küreselleşme üzerine düşünce üreten bir grup, küreselleşmenin her alanda hissedilen, etkili bir durum olduğunu savunmaktadır. Bu gruba Aşırı Küreselleşmeciler denmektedir. Gidens’a göre (2008: 95), Aşırı Küreselleşmeciler küreselleşme sürecine ulus devletinin değişen rolü üzerinden bakmaktadır. Bu grubun yaptığı çözümlemelere göre dünyadaki ticari ilişkilerin çoğalıp eskiye göre çok fazla yayılması, ülkeleri tek başlarına kendi ekonomilerini denetleyemez hâle getirmiştir.
Held ve McGrew’e göre de Aşırı Küreselleşmeciler için, sanayi toplumunun aktörü olan ulus devletler, artık önemlerini yitirmişlerdir. Günümüzde mevcut piyasa mekanizması, yani sermaye sahipleri ve şirketlerin koyduğu kurallar, devletlerin uyguladığı politikaların yerini almaya başlamıştır (aktaran Kaymakçı,2007: 7). Bu görüşe göre ekonomik olarak küreselleşmede, dünya çapındaki ticaret ilişkilerinde artık devletler güç kaybetmektedir. Devletler yerine şirketler, yani sermayeleri, kaynak ve pazar sınırları küresel olarak genişleyen “çok uluslu şirketler” belirleyici hâle gelmeye başlamıştır. Daha önce sermayesi tek bir ülkede toplanan ve ulusal sınırları sadece ham madde bulmak ve ürünlerini satmak için geçen ulusal şirketlerin aksine bu dönemde gelişmeleri yönlendirenler sermayesi dünyanın farklı yerlerinde toplanan “çok uluslu şirketler”dir

Soru 136

Para, eskiden posta arabalarıyla ve trenlerle madden taşınırken; günümüzde dijital ortamda tek tuşla ve sadece sayısal olarak hesaplara taşınmaktadır. Bu örnekten yola çıkarak; iletişim teknolojilerinin gelişmesi ve ekonomik yayılmanın artması ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisini yapmak daha uygun olur?

Seçenekler

A
İletişim teknolojileri ile birlikte, yapılan işlerdeki hata payı ve risk azalmıştır.
B
Teknolojinin gelişmesi insanoğlunu kolaylığa alıştırmış, tembelliğe itmiştir.
C
Ekonomik ihtiyaçlar teknolojiyi, teknolojik ihtiyaçlar da ekonomiyi etkilemiştir.
D
Ekonomik ihtiyaçlar her zaman teknolojik ihtiyaçların önüne geçmiştir.
E
Gelişen teknoloji sayesinde etkileşim ve iletişimin önemi artmıştır.
Açıklama:
Günümüzdeki ekonomik yayılmanın bu kadar artmasını sağlayan en önemli nedenlerden biri, iletişim teknolojilerinin gelişmesidir. Başta da bahsedildiği gibi bu karşılıklı bir süreçtir. Ekonomik ihtiyaçlar teknolojiyi, teknolojik ihtiyaçlar da ekonomiyi etkilemiştir. Örnek olarak para eskiden, filmlerde gördüğümüz gibi posta arabalarında ya da trenlerde taşınırken şimdi elektronik ortamda sayısal olarak iletilmektedir ya da bir şirket başka bir ülkedeki şubesiyle görüşmek için gemilerle mesaj yollarken, şimdi aralarındaki iletişim saniyeler içinde gerçekleşmektedir. İletişim alanındaki bu gelişmeler, tanımı olursa olsun küreselleşmenin oluşumunda çok önemli bir rol oynamaktadır.

Soru 137

Selin Hanım 6 aylık hamiledir ve ilk defa İnternet'ten yakında doğacak çocuğu için alışveriş yapmıştır. Birkaç gün sonra başka bir iş için İnternet'e girdiğinde, sayfasına düşen tüm reklamların hamile bayanlar ve bebekler ile ilgili olduğunu görmüş ve bu duruma oldukça şaşırmıştır.
Verilen örnek olay, yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farklardan hangisi ile daha fazla bağdaşmaktadır?

Seçenekler

A
Kitlesizleştirme
B
Ulaşılabilirlik
C
Etkileşim
D
Sayısallık
E
Eş Zamansızlık
Açıklama:
Kitlesizleştirme
Kitlesizleştirme, yeni medyanın bireye, yani kitlenin içindeki insanlara davranışlarının değiştiğini belirten bir kavramdır. Geleneksel medya, karşısındaki kitleye ve o kitle içindeki bireylere aynı şekilde davranmakta, aralarında ayrım yapmamaktadır. Yani bir gazete, onu bayiden alan herkes için aynı şeyleri yazmaktadır. Benzer şekilde sinema salonuna giden insanlar toplu halde aynı filmi hiçbir değişiklik olmadan izlemektedir.Yeni medya ile kurulan ilişkide ise bireye kitleden ayrı olarak da iletiler sunulabilmektedir. Bireyin medyayı kullanma alışkanlıkları kayıt altına alınarak ona özel içerikler hazırlanmaktadır. Örneğin İnternet’teki arama motorları, kullanıcının girdiği siteleri ve incelediği başlıkları türlerine göre ayırıp kaydını tutmaktadır. Sonra bu kayıtlar o arama motorunun sahibi şirket ya da onun bu bilgileri sattığı başka bir şirket tarafından kullanılabilmektedir. Bu şirketler, aldıkları bilgilere göre kullanıcıya özel reklamlar hazırlamakta ya da kullanıcıyı ilgileneceğini düşündükleri başka içeriklere yönlendirmektedirler. Böylece her bireye özel içerik hazırlanabilmektedir. Ama bu yeni medyanın artık kitle iletişim aracı olmaktan çıktığı anlamına gelmemektedir. Yeni medya da karşısında bir kitle varmış gibi davranmaktadır. Kişiye özel bu ileti hazırlama süreci, gelişen teknolojinin getirdiği imkanlar sonucunda oluşmuştur, yeni medyanın insanlara farklı davranmayı amaçlamasından dolayı değil.

Soru 138

Dede : Oku bakalım Can, ajanslar bugün neler söylüyor.
Torun : Bir düğünde katılan davetliler arasında coronavirüs pozitif varmış.
Dede : Ne olmuş sonra?
Torun : Düğüne katılan herkesi karantinaya almışlar.
Dede : İyi yapmışlar! Devletin aldığı önlemlere insanlar uymazlarsa böyle olur!
Torun : Ben de öyle yazdım haberin altına Dedecim.
Dede : Nasıl yani, spikerler ile mi konuşuyorsun? Bir yaşıma daha girdim!
Torun : Evet Dede. İstediğim yorumu yazıyorum. Haberi kaç kişi okumuş, başkaları neler söylemiş, onu bile görebiliyorum...
Dede ve torunu Can arasında geçen bu sohbette; yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran faktörlerden etkileşimin hangi özelliğine vurgu yapılmıştır?

Seçenekler

A
Ağ'a bağlı olmak
B
Çift Yönlülük
C
Çoklu Ortam
D
Çoklu Metin
E
Ulaşılabilirlik
Açıklama:
Çift Yönlülük
Yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran en önemli özelliklerden biri de yeni medyanın çift yönlü olmasıdır. Bu geleneksel medyanın sahip olmadığı bir özelliktir.
İnsanlar iletişimin ilk dönemlerinde, yüz yüze iletişim kurarken girdikleri iletişim çift yönlüydü. Bugün de gündelik hayatımızda girdiğimiz yüz yüze ilişkilerde bu durum söz konusudur. Bu durumda kaynak durumundaki kişi, karşı tarafa aktardığı iletinin karşılığını hemen alabilmektedir. Örneğin bir soru sorulduğunda cevabı hemen alınabilmektedir ya da bir şey söylendiğinde karşı tarafın tepkisi hemen görülebilmektedir. Ama kitle iletişim araçlarının, yani medyanın gelişiminden sonra bu durum kesintiye uğramıştır. Geleneksel medyanın kitle ile kurduğu iletişim tek yönlüdür. Örneğin bir gazete kuruluşu, yayınladığı gazeteyi okuyan kişilerin, o gazetedeki haberleri okuduktan sonraki tepkilerini görmemektedir. Gazetenin ulaştırdığı mesajlara okuyucunun verdiği karşılık gazeteye ulaşmamaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, o gazete okuyucusunun daha sonra gazete kuruluşuna mektup yazarak ya da telefon ederek ulaşmasının bu ilişkiyi çift yönlü yapmamasıdır. Bu durumda araya başka bir iletişim aracı daha girmektedir. Okuyucunun bu şekilde gazeteye ulaşmasına “geri dönüş” denmektedir ve bu durum iletişim sürecinin başka bir aşamasıdır. Geri dönüş için araya başka bir kanal girmek zorundadır.

Soru 139

I- Bir televizyon kanalına sahip bir şirketin, başka bir televizyon kanalı daha alması medya sahipliğinde yatay büyümedir.
II- Bir gazeteye sahip olan şirketin kendisine kağıt sağlayan şirketi satın alması dikey birleşmedir.
III- Bir medya şirketinin, televizyon, gazete, radyo ve İnternet gibi medyanın her alanında şirketlere ve araçlara sahip olması çapraz genişlemedir.
Medya sahipliğinde yoğunlaşma şekillerine yukarıda verilen örneklerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I-II-III
Açıklama:
Yatay Büyüme: Medyanın bir alanında faaliyet gösteren medya şirketlerinin, yine aynı alanda büyümesi yatay büyüme olarak adlandırılmaktadır. Örnek olarak bir gazete sahibinin başka bir gazete daha satın alması gösterilebilir. Ya da bir televizyon kanalına sahip bir şirketin, başka bir televizyon kanalı daha alması medya sahipliğinde yatay büyümedir.
Dikey Birleşme: Medyanın bir alanında faaliyet gösteren bir medya şirketinin, kendisine ham madde sağlayan bir şirket ile ya da kendi ürününün insanlara ulaşmasını sağlayan bir şirket ile birleşmesi ya da onu satın alması dikey birleşmedir. Örnek olarak bir gazeteye sahip olan şirketin kendisine kağıt sağlayan şirketi satın alması verilebilir ya da yine bir gazete sahibi şirketin, gazetenin dağıtımını yapan şirket ile birleşmesi dikey birleşmedir.
Çapraz Genişleme: Çapraz genişleme, bir medya şirketinin, faaliyet gösterdiği alanın dışında başka medya alanlarından bir şirket ile birleşmesi anlamına gelmektedir. Örnek olarak, bir televizyon patronunun aynı zamanda gazete sahibi olması gösterilebilir ya da bir medya şirketinin, televizyon, gazete, radyo ve İnternet gibi medyanın her alanında şirketlere ve araçlara sahip olması çapraz genişlemedir.

Soru 140

İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanların başvurduğu; kendisini iyi ve haklı, düşmanlarını da kötü ve haksız göstermek için, başta radyo olmak üzere çeşitli medya kuruluşları üzerinden yürüttüğü yönteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Gündem Belirleme
B
Tekelleşme
C
Medya Yoğunlaşması
D
Propaganda
E
Kültürleme
Açıklama:
Medya ve Propaganda Modeli
Propaganda, sözlük anlamıyla “bir öğreti, düşünce veya inancı başkalarına tanıtmak, benimsetmek ve yaymak amacıyla söz, yazı vb. yollarla gerçekleştirilen çalışma (TDK,2012)” olarak tanımlanmaktadır. Çok sayıda insanın düşünce ve davranışlarını etkilemek amacıyla önceden planlanarak hazırlanan propaganda mesajları, insanlara tarafsız bilgi vermek yerine onları yönlendirmeyi amaçlar. Hedeflediği topluluğa, hedeflediği şeyleri yaptıracak bilgileri sunar. Verilen bilgiler yanlış ya da doğru olabileceği gibi bütün ve dengeli olmayabilir. Yani gerçeklerin hepsi verilmeyebilir ve gerçekler çarpıtılabilir.

Soru 141

Bir futbol takımı taraftar grubunun toplumun geri kalanından farklı kültürel değerlere sahip olması hangi kültür çeşidi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Genel kültür
B
Karşı kültür
C
Popüler kültür
D
Alt kültür
E
Küresel kültür
Açıklama:
Toplumdaki bir grubun toplumun geneliyle aynı kültürü paylaşması ama bunun yanında kendi aralarında farklı kültürel değerlere de sahip olması alt kültür olarak adlandırılır. Soruda örnek verilen taraftar grubu kültürü de alt kültür olarak değerlendirilebilir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 142

Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değişmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kültürleme
B
Kültürel yayılma
C
Kültürleştirme
D
Zorla kültürleme
E
Kültürel özümseme
Açıklama:
Bireyin, doğumundan ölümüne kadar içinde yaşadığı toplumun istek ve beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve değişmesine kültürleme denir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 143

Bir iletişimci olarak, ülke genelinde yaşanan bir olumsuzluk karşısında halktan destek almak için, medya aracılığıyla bir kampanya yürüttüğünüzü düşünelim. Bu durumda medyanın hangi işlevinden yararlandığınız söylenebilir?

Seçenekler

A
Enformasyon sağlama
B
Karşılıklı bağ kurma
C
Devamlılık sağlama
D
Eğlendirme
E
Harekete geçirme
Açıklama:
Medya toplumsal yapılar içinde çeşitli işlevler görür. Bu işlevler; enformasyon sağlama, karşılıklı bağ kurma, devamlılık sağlama, eğlendirme ve harekete geçirme şeklinde sıralanabilir. Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak harekete geçirme işlevi ile ilişkilidir. Soruda verilen örnek de medyanın harekete geçirme işlevi ile açıklanabilir. Dolayısıyla doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 144

Küreselleşme, günümüzde ekonomi, iletişim, kültür, siyaset gibi birçok alanda birbirinden farklı anlamlarda kullanılabilen bir kavramdır. Buna göre üretim, ticaret ve finans süreçlerinin ulusal sınırları aşması küreselleşmenin hangi boyutuyla doğrudan ilişkilidir?

Seçenekler

A
İletişim
B
Siyaset
C
Ekonomi
D
Kültür
E
Teknoloji
Açıklama:
Üretim, ticaret, finans gibi konular ekonomik süreçlerle ilişkilidir. Bu süreçlerin ulusal sınırları aşması da küreselleşmenin ekonomik boyutuyla doğrudan ilişkilidir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 145

Küreselleşme karşıtları, küreselleşme sürecinde ülkeler arasındaki mücadelenin ekonomik alana taşınarak devam ettiğini savunmaktadır. Aşağıdaki ifadelerden hangisi bu görüşü desteklemektedir?

Seçenekler

A
Küreselleşme sınırların ortadan kalkmasıdır.
B
Küreselleşme kapitalizmin savaşsız mantığıdır.
C
Küreselleşme çok uluslu şirketlerin eseridir.
D
Küreselleşme iletişim olanaklarını çeşitlendirmiştir.
E
Küreselleşme şirketlere yeni pazarlar yaratmıştır.
Açıklama:
Küreselleşme karşıtlarına göre küreselleşen sadece kapitalizmdir ve bu anlamda dünyada hiçbir şey değişmemiştir. Bu, egemenlik mücadelelerinin günümüzde de devam ettiği ve artık savaşlarla değil ekonomik olarak yaşandığı anlamına gelmektedir. Yani artık savaşlar silahlarla ve cephede değil, üretim ve satış kanalları ile ticari piyasada yaşanmaktadır. Buna göre, küreselleşme karşıtları, kapitalizmin savaşsız mantığının küreselleşme olduğunu savunmaktadırlar. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 146

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran temel özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Sayısallık
B
Kitlesizleştirme
C
Eş zamansızlık
D
Yerellik
E
Etkileşim
Açıklama:
Yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran temel özellikler; sayısallık, kitlesizleştirme, eş zamansızlık, etkileşim, ağa bağlı olmak ve ulaşılabilirlik şeklinde sıralanabilir. Yerellik bu özellikler arasında değildir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 147

Basılı bir gazete tüm okurlara aynı haberleri iletirken, gazetenin internet sitesi farklı kişilere farklı haber içeriklerini önerebilir; kullanıcıları ilgilenebilecekleri haberlere yönlendirebilir. Bu durum, yeni medyanın hangi özelliğine işaret etmektedir?

Seçenekler

A
Sayısallık
B
Ulaşılabilirlik
C
Kitlesizleştirme
D
Eş zamansızlık
E
Etkileşim
Açıklama:
Geleneksel medya, karşısındaki kitleye ve o kitle içindeki bireylere aynı şekilde davranır. Yani bir gazete, onu bayiden alan herkes için aynı şeyleri yazar. Yeni medya ile kurulan ilişkide ise bireye kitleden ayrı olarak da iletiler sunulabilir. Bireyin medyayı kullanma alışkanlıkları kayıt altına alınarak ona özel içerikler hazırlanabilir. Yeni medyanın özelliklerinden biri olan kitlesizleştirme, medyanın bireye, yani kitlenin içindeki insanlara davranışlarının bu yönde değiştiğini belirten bir kavramdır. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 148

Bir gazete sahibinin, radyo ve televizyon kanalları satın alması, medya sahipliği yoğunlaşma biçimlerinden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Yatay büyüme
B
Dikey birleşme
C
Çapraz genişleme
D
Tekelleşme
E
Ticarileşme
Açıklama:
Bir medya şirketinin, faaliyet gösterdiği alanın dışında başka medya alanlarından şirketler satın alması çapraz genişleme olarak adlandırılır. Soruda verilen, gazete sahibinin, radyo ve televizyon kanalları satın alması durumu da çapraz genişlemeye örnektir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 149

“............ kuramına göre, medyanın haberlere verdiği öncelik, izleyicinin de habere vereceği önceliği etkilemektedir.” Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygundur?

Seçenekler

A
Gündem belirleme
B
Medya ve propaganda
C
Kültür endüstrisi
D
Yeniliklerin yayılımı
E
Kullanımlar ve doyumlar
Açıklama:
Gündem belirleme kuramına göre, medyanın haberlere verdiği öncelik, izleyicinin de habere vereceği önceliği etkilemektedir. Yani medyanın çok yer verdiği ve altını çizdiği bir haber, izleyici için de önemli ve öncelikli hâle gelecektir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 150

Noam Chomsky’e göre medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler çeşitli süzgeçlerden geçer. Aşağıdakilerden hangisi Chomsky’nin sıraladığı bu unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Medya sahiplerinin çıkarları
B
Reklamverenlerin çıkarları
C
Güçlü grupların çıkarları
D
Medya kullanıcılarının çıkarları
E
Devlet ve şirketlerin çıkarları
Açıklama:
Noam Chomsky’e göre medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler beş tane süzgeçten geçmektedir. Bunlar; Medya sahiplerinin çıkarları, Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları, Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları, Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları ve Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm propagandasıdır. Medya kullanıcıları olan bireylerin çıkarları bu unsurlar arasında sayılmaz. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Ünite 6

Soru 1

Çatışma süreçlerinde yer alan tarafların hangi nitelikleri, çatışmanın ortaya çıkışında etken değildir?

Seçenekler

A
Tarafların ihtiyaçları.
B
Tarafların arzuları.
C
Tarafların kaygıları.
D
Tarafların konumları.
E
Tarafların korkuları.
Açıklama:
Çatışma süreçleri içersinde bireyler adına temel olan, çatışmanın tarafı olanların konumlarıyla ilgili olmadığıdır. Farkında olmamız gereken çatışmayı doğuran tarafların ihtiyaçları, arzuları, kaygıları ve korkuları arasında olduğudur

Soru 2

Küçük ve düşük gelirli bir ülkedeki otoyol ihtiyaçlarının karşılanmasında otoyolların devlet yerine ihalelerle özel şirketlere yaptırılması ve bu otoyolları yapan şirketlerin işletme faaliyetlerini yürütmeleri, bu durumun da ülke vatandaşlarınca çatışmaya neden olması örneğindeki çatışmanın nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Seçenekler

A
Sınırlı kaynaklar.
B
Karşılanmamış temel ihtiyaçlar.
C
Çatışan değerler.
D
İnançlar.
E
İdeolojiler.
Açıklama:
İster çatışma içersinde güç kullanmaya ilişkin eğilim-er olsun, ister çatışma içersinde farklı biçimler ortaya çıksın öncelikle çatışmanın temel nedenlerini anlamamız gerekir. Özetle bu nedenlere bakacak olursak şu temel nedenleri görürüz:
1. Sınırlı Kaynaklar (zaman, para, mülk ve benzerleri gibi),
2. Karışlanmamış Temel İhtiyaçlar (güvenlik, kimlik, kendini ifade edebilmek
ve benzerleri gibi),
3. Çatışan Değerler (örneğin özgürlüğe karşı eşitlik, ailenin güvenliğine karşı
risk alma konusunda istek gibi), 4. İnançlar,
5. İdeolojiler (örneğin kapitalizm ve komünizm ilkelerinin buluşamaması).
Sorunun örneğinde ülkenin düşük gelirli olması, otoyol yapımında ihtiyaç duyulan kaynaklara sahip olamadığının bir göstergesi olduğundan doğru cevap A'dır.

Soru 3

Avrupa Birliği'ne dahil olan ülkelerin bu ortak özelliklerine rağmen Avrupa bölgesinde ülkeden ülkeye farklı seyahat, dolaşım ve çalışma kurallarının bulunması hangi çatışma grubuna örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
Kişiler içindeki çatışma.
B
Kişiler arası çatışma.
C
Gruplar içindeki çatışma.
D
Gruplar arası çatışma.
E
Devletler arası çatışma.
Açıklama:
Her ne kadar farklı ülkelerin farklı poliçelerinden bahsedilse de bu örnekte aslolan Avrupa Birliği gibi bir bütün oluşturan grup olduğundan doğru cevap C'dir.

Soru 4

Evliliğinde mutsuz olan bir kişinin, evli olduğu kişiyle çatışmalarını çözümlemek veya başkalarından yardım istemek yerine kendi içine kapanması, bireysel düzeydeki çatışma tepkilerinden hangisini yansıtmaktadır?

Seçenekler

A
Boyun eğmek.
B
Belirsizlik.
C
Hakim olmak.
D
Kendini çekme.
E
Bağlanma.
Açıklama:
Bireysel düzeyde çatışmaya karşı tepkileri de şu tanımlar içersinde ifade edebiliriz:
1. Kendini çekme (kendini yokedici davranış) 2. Hakim olmak (sertlik göstermek)
3. Boyun eğmek (bunalım)
4. Bağlanmak (sağlıklı) 5. Belirsizlik (kaygı) Çatışmaya ilişkin tartışmalar çatışmanın belli bir soruna dayandığını ve çatışmanın da aslında bir sorun olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. İçine kapanan birey, kendini çekme davranışı sergilemektedir.

Soru 5

A.B.D. ve Türkiye arasındaki bir görüşmede, A.B.D. heyet üyelerinin Türk heyeti üyelerini tokalaşırken iki yanaktan öpmeleri hangi kültürel yeterlilik seviyesinin bir göstergesi olabilir?

Seçenekler

A
Kültürel yıkıcılık.
B
Kültürel yetersizlik.
C
Kültürel maharet.
D
Kültürel yeterlilik.
E
Kültürel körlük.
Açıklama:
Kültürel yeterlilik: Kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek anlamına gelmektedir. Diğer kültürlere karşı hassiyetlerin özenle yaşatılması gerektiğini, bu durumla ilgili bilginin arttırılmasını ve çeşitliliğe önem verilmesini işaret etmektedir.

Soru 6

Zorunlu askerliğe vicdani red dilekçesinin verilmesi, hangi barış sürecinin bir örneği olabilir?

Seçenekler

A
Gandhi yaklaşımı.
B
Lederach yaklaşımı.
C
Pasif yaklaşım.
D
Galtung yaklaşımı.
E
İnşa yaklaşımı.
Açıklama:
Pasif Yaklaşım: Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşımdır.

Soru 7

I. ve II. Dünya Savaşlarında Afrika kıtasındaki bir çok ülkenin sınırları, taraflarca tartışılması uygun görülmediği için farklı din mezheplerinin bölgesel varlıkları gözetilmeden batılı kolonistler tarafından çizilmiştir. Günümüzde bu sınırların barışa engel olmaya devam etmeleri, zamanında gerçekleştirilen diyalogların etkili diyalog ilkelerinden hangisinin eksikliğine işaret etmektedir

Seçenekler

A
Gündem oluşturmaktan kaçınıp anlaşmanın zamanla ortaya çıkmasını sağlamak.
B
Karmaşık problemlere "yeni bir gözle" bakmak.
C
Tabu olarak kabul edilen konuların güvenli ve anlamlı bir şekilde ele alınması.
D
Sürecin başlatılması ve sonun aranmadan, değişimi aceleye getirmeden yürütülmesi.
E
Ortak bir deneyim üretmek ve ortaklaşa, birlikte nasıl düşünüleceğini anlamaya çalışmak.
Açıklama:
Zamanında (ve bir çok alanda günümüzde) tabu olma özelliğini koruyan din konusu, çeşitli Afrika ülkelerinin sınırlarının çizilmesi esnasında güvenli ve anlamlı bir şekilde ele alınmadığından bu sorunun barış sürecine yansımaları günümüzde devam etmektedir.

Soru 8

Adam Curle'ün aracılık kuramı çerçevesinde sunulan aracılık sürecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Çatışmayı üreten tarafın çıkarlarını gözetir.
B
Çatışmadan zarar gören tarafın çıkarlarını gözetir.
C
Kültürel körlük gerektirir.
D
Üçüncü bir tarafın çatışmadaki tarafları çözüme ulaşmaya zorlamasıdır.
E
Tarafları uzlaştırmaktan ziyade aralarındaki iletişime yardımcı olmaya çalışır.
Açıklama:
Adam Curle’ün üzerinde durduğu aracılık kuramı ve uygulamasına göre benzer olmayan taraflara eş aralıkta olmayan bir model sunulur. Bu yaklaşım ile amaç barışçıl olmayan ilişkilerden barışçıl olan ilişkilere geçiş sağlanmaya çalışılır. Aracılık süreci içersinde iki taraflı bir yaklaşım ve uygulama söz konusudur. Taraflardan biri çatışmayı üreten taraf iken diğeri ise incitilmiş taraftır. Aracılık süreci bu iki taraf adına yürütülür. Hakemlik, zorla çözüm üretirken kültürel körlük gerektirebilir ancak aracılık, iki tarafın farklarını görebilmeleri için bu farklarını ifade etmelerine yardımcı olmayı gerektirir.

Soru 9

Değişen yaşam koşulları nedeniyle ülkelerinde protestoların ve çatışmaların geliştiği dönemlerde, protestocular ile müzakerelere devam ederken internet erişiminin kısıtlanması, sosyal adaletin sağlanmasındaki hangi etkenin göz ardı edilmesine örnek olabilir?

Seçenekler

A
Açık diyalog ve eleştiriyi kabullenmek.
B
Artan çatışma süreci içerisinde iletişim kanallarını açık tutacak süreçlerin kurulması.
C
Değerlerde çeşitlilik ve farklı olanların kabulünün sağlanması.
D
Ahlaki yargılama ve dışarıda tutmalara ilişkin belirtilere hazır olmak.
E
Adaletsizliğe karşı yapısal bir mücadeleye girmek.
Açıklama:
Protestocularla müzakerelerin gerçekleşiyor olması barış yollarının açıldığının bir göstergesi olsa da internet erişiminin kısıtlanması, tarafların kendilerini ifade etmelerini engelleyeceğinden iletişim kanallarını açık tutan bir süreç olmaktan çıkmaktadır.

Soru 10

Taraflar arasında sunulan olası bir barış teklifinin doğrudan reddi yerine teklifin kabulüne engel olan nedenlerin ifade edilmesi, bireyler arası ve taraflar arasında barışı inşa etmedeki 10 temel kuraldan hangisiyle ilişkilidir?

Seçenekler

A
İnsanların ve. toplulukların benzer ihtiyaçlara sahip olduğunun hatırlanması.
B
'Hayır' ifadesini kullanmak yerine bizi 'evet' demekten alıkoyan ihtiyacın ne olduğunu vurgulamak.
C
Birinden veya bir topluluktan 'ne olmasını veya ne olmalarını' söylemek yerine, ne tür bir eylemde bulunmalarını istediğimizi söylemek.
D
Kendi ihtiyaçlarımızın karşılanmasını beklerken kendimizin başkalarının ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığımızı düşünmek.
E
Birinden veya bir topluluktan bir talepte mi yoksa bir istekte mi bulunduğumuzu görebilmek.
Açıklama:
‘Hayır’ ifadesini kullanmak yerine bizi ‘evet’ demekten alıkoyan ihtiyacın ne olduğunu vurgulamayı tercih edebiliriz.

Soru 11

  1. Kalıcı olması
  2. Uzun süreli olması
  3. Değişim ve dönüşüme tabi olması
  4. Olageleni ifade etmesi
Çatışma ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri kesin doğrudur?

Seçenekler

A
I-II
B
II-III
C
I-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Hiçbir çatışma kalıcı değildir. Belki kısa, belki uzun sayılabilecek süreç ve zaman çerçevesinde değişim ve dönüşüm doğrultusunda barışa doğru ilerler. Çatışma dediğimiz kavram aslında daha çok bir yorum ve sıfat değerlendirmesi içermekle birlikte şüphesiz durumu, olageleni de ifade etmektedir. Çatışma, bir durum, davranış ve tutum üçgenindeki ilişkilendirme sonucunda ortaya çıkar. Çatışma, durum, davranış ve tutumun birleşmesi sonucunda ortaya çıkandır.

Soru 12

Aşağıda verilmiş olan çatışma nedenlerinden hangisi, sınırlı kaynaklar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Güvenlik
B
Mülk
C
Kimlik
D
İnanç
E
İdeoloji
Açıklama:
Çatışmanın temel nedenlerini;
  1. Sınırlı Kaynaklar (zaman, para, mülk ve benzerleri gibi),
  2. Karışlanmamış Temel İhtiyaçlar (güvenlik, kimlik, kendini ifade edebilmek ve benzerleri gibi),
  3. Çatışan Değerler (örneğin özgürlüğe karşı eşitlik, ailenin güvenliğine karşı risk alma konusunda istek gibi),
  4. İnançlar,
  5. İdeolojiler (örneğin kapitalizm ve komünizm ilkelerinin buluşamaması).
şeklinde sıralamak mümkündür.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi, çatışmaya ilişkin yapısal etkenlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Yoksulluk
B
Ekonomik nedenlere bağlı eşitsizlikler
C
Kötü yönetim
D
Çoğulculuk
E
İnsan hakları ihlalleri
Açıklama:
Demokrasinin işletilememesi ve demokraside yetersizlik bir sorundur ancak çoğulculuğun ve çok sesliliğin olduğu toplumlar, demokrasinin işlediği toplumlardır.

Soru 14

Çatışma artması ve azalmasına ilişkin aşamalar göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisinin, savaşı doğuran neden olabileceği düşünülebilir?

Seçenekler

A
Farklılıklar
B
Zıtlıklar
C
Kutuplaşmalar
D
Şiddet
E
Ateşkes
Açıklama:
Çatışma artması ve azalmasında şu aşamalar söz konusudur:
  1. En başlangıç düzeyinde önce ‘farklılıklar’ vardır.
  2. Yavaş yavaş ‘zıtlıklar’ belirginleşmeye başlar.
  3. Belirginleşmeye başlayan zıtlıklar ile zıtlıkları üreten taraflar arasında ‘kutuplaşmalar’ başlar.
  4. ‘Şiddete’ ilişkin gelişmeler yaşanabilir.
  5. Sürecin en fazla artabileceği nokta ‘savaş’ durumudur.
  6. Hiçbir savaşın sonsuza dek sürmesi mümkün değildir. Savaşın doyma noktasına gelmesi ile birlikte ‘ateşkes’ de takip eden bir sonraki adımdır. Çatışmanın azalmasındaki ilk süreçtir.
  7. Ateşkes ile birlikte ‘anlaşmalar’ belirginleşir.
  8. Anlaşmaların sağlanmasıyla taraflar arasındaki süreç ‘normalleşmeye’ başlar.
  9. Normalleşme de beraberinde bir sakinlik, uzlaşı sürecini, yani ‘barışı ve uzlaşıyı’ sağlar.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası ve kültürlerarası iletişimde karşılaşılan yaygın sorunlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Anlama ve anlama çabası
B
Güç elde etme çabası
C
Duygusal tepki
D
İletişim sürecinin kesintiye uğraması
E
Çoğulculuğa olan inancın yitirilmesi
Açıklama:
Uluslararası ve kültürlerarası iletişimde en yaygın sorunlar karşılıklı anlama ve anlama çabasının eksikliğinden, yanlış anlama ve yorumlamalardan, duygusal tepki ve eylemlerden, iletişim sürecinin kesintiye uğramasından, yok saymadan, güç elde etme çabasından ve çoğulculuğa olan inancın yitirilmesi gibi nedenlerden kaynaklanmaktadır.

Soru 16

Aşağıda verilen, bireysel düzeyde çatışmaya karşı tepkilerden hangisi doğru eşleştirilmiştir?

Seçenekler

A
Hakim olmak - sağlıklı
B
Kendini çekme - bunalım
C
Belirsizlik - kaygı
D
Boyun eğmek - kendini yokedici davranış
E
Bağlanmak - sertlik göstermek
Açıklama:
Bireysel düzeyde çatışmaya karşı tepkileri de şu tanımlar içersinde ifade edebiliriz:
  1. Kendini çekme (kendini yokedici davranış)
  2. Hakim olmak (sertlik göstermek)
  3. Boyun eğmek (bunalım)
  4. Bağlanmak (sağlıklı)
  5. Belirsizlik (kaygı)

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi, barış ve şiddet karşıtı kültürlerin bir özelliğidir?

Seçenekler

A
Silahlanma
B
Kuvvete dayanan güce inanmak
C
Erkek egemen
D
Doğayı istismar etme
E
Sürdürülebilir kalkınma
Açıklama:
A, B, C ve D seçenekleri savaş, şiddet ve çatışma eğilimli kültürlerin özellikleri arasında yer alır.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi, kültürel körlük ile ilgili bir bilgidir?

Seçenekler

A
Ayrımcılığa neden olan uygulamaların görülmesi, belli grupların beklentilerinin ve değer algılarının düşürülmesi ve benzer durumlar buna örnek olarak gösterilebilir.
B
Böylesi bir yaklaşımda aslında “ben tarafsızım” ifadesi ile dolaylı olarak kendi kültürel grubunun üstünlüğüne ve gücüne dayanan yaklaşımlarda bulunmaktır.
C
Diğer kültürlerden olanları ortadan kaldırmaya çalışmak, bu kişilere karşı sömürmeye yönelik birtakım eylemlerde bulunmak, bu sınıflama içerisine girmektedir.
D
Kültürler ile ilgili olarak yeni yaklaşımların üretilebilmesi, varolan bilginin üzerine eklenebileceklerin sorgulanması ve kültürlerarası etkileşimin önemine inanarak kültürel yetkinlik için savunuculuğun yapılmasını işaret etmektedir.
E
Farklı kültürler ve kültürlerden olan kişiler ile çalışmalarda gözlemlediğimiz zayıf yanlarımızın farkına varma durumudur.
Açıklama:
  • Kültürel yıkıcılık - Diğer kültürlerden olanları ortadan kaldırmaya çalışmak, bu kişilere karşı sömürmeye yönelik birtakım eylemlerde bulunmak, bu sınıflama içerisine girmektedir.
  • Kültürel yetersizlik - Ayrımcılığa neden olan uygulamaların görülmesi, belli grupların beklentilerinin ve değer algılarının düşürülmesi ve benzer durumlar buna örnek olarak gösterilebilir.
  • Kültürel yeterliliğe yakınlık - Farklı kültürler ve kültürlerden olan kişiler ile çalışmalarda gözlemlediğimiz zayıf yanlarımızın farkına varma durumudur.
  • Kültürel maharet - Kültürler ile ilgili olarak yeni yaklaşımların üretilebilmesi, varolan bilginin üzerine eklenebileceklerin sorgulanması ve kültürlerarası etkileşimin önemine inanarak kültürel yetkinlik için savunuculuğun yapılmasını işaret etmektedir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi pasif yaklaşım ile ilgili bir bilgidir?

Seçenekler

A
Doğrudan şiddet, yapısal şiddet ve kültürel şiddet arasında farkları görmek
B
Şiddeti önleyen iç bileşenlerden yararlanmak
C
Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış görmek
D
Doğru için mücadele etmek
E
Barışın inşasına ilişkin olarak barışı inşa etmekle barışı korumak arasında bir bağ kurmak
Açıklama:
A ve E seçenekleri, Johan Galtung Yaklaşımı; B ve D seçenekleri ise Gandhi Yaklaşımı ile ilgili bilgilerdir.

Soru 20

Aşağıda verilmiş olan bireylerarası ve taraflar arasında barışı inşa etme kurallarından hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Birinden veya bir topluluktan neyi yapmasını ‘istemediğinizi’ söylemek olumlu bir süreç üretecektir.
B
Birinden veya bir topluluktan ‘ne olmasını veya ne olmalarını’ söylemek olumlu bir süreç üretecektir.
C
Kendimiz ve topluluğumuz ile diğerleri için neyin yanlış olduğunu ve ters gittiğini tespit etmeye çalışmalıyız.
D
Bir konuda olumsuz düşünceler ve hisler gelişmeye başladıysa ne tür ihtiyaçların karşılanmamış olabileceğini düşünmeliyiz.
E
‘Hayır’ ifadesini vurgulamayı tercih edebiliriz.
Açıklama:
  • Birinden veya bir topluluktan neyi yapmasını ‘istemediğinizi’ söylemek yerine, o kişi veya topluluktan neyi yapmasını ‘istediğimizi’ söylemek daha olumlu bir süreç üretecektir.
  • Birinden veya bir topluluktan ‘ne olmasını veya ne olmalarını’ söylemek yerine, ne tür bir eylemde bulunmalarını istediğimizi söylemek ve o eylem ile birlikte o kişi veya topluluğun ne yönde olacağını umduğumuzu söylemek daha olumlu bir süreç üretecektir.
  • ‘Hayır’ ifadesini kullanmak yerine bizi ‘evet’ demekten alıkoyan ihtiyacın ne olduğunu vurgulamayı tercih edebiliriz.
  • Eğer bir konuda olumsuz düşünceler ve hisler gelişmeye başladıysa ne tür ihtiyaçların karşılanmamış olabileceğini düşünmeliyiz. Bunun ardından da bunları karşılayabilmek için nelerin yapılabileceğini hesaba katmak daha olumlu çözümler ve süreçler üretecektir. Maalesef, sıkça karşılaştığımız yaklaşım ise kendimiz ve topluluğumuz ile diğerleri için neyin yanlış olduğunu ve ters gittiğini tespit etmeye çalışmaktır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın nedenlerinden değildir?

Seçenekler

A
Kapışma
B
Durum
C
Davranış
D
Tutum
E
Durum, davranış, tutumun birleşmesi
Açıklama:
Çatışma, durum, davranış ve tutumun birleşmesi sonucunda ortaya çıkandır.

Soru 22

Birey ve bireylerde çatışmanın ortaya çıkmasına ve belli bir süreç içersinde yer almasına neden olan iki önemli etken nedir?

Seçenekler

A
Ölüm ve yaşam
B
Kültür ve duygular
C
Zenginlik ve fakirlik
D
Sanat ve zanaat
E
Doğa ve insan
Açıklama:
Çatışmanın içersinde yer alan kaçınılmaz olarak birey veya bireylerdir. Bu durumda bireye özgü olarak çatışmanın ortaya çıkmasına ve belli bir süreç içersinde yer almasına neden olan iki önemli etkenin ‘kültür’ ve ‘duygular’ olduğunu hatırlamamız gerekir.

Soru 23

Çatışmaların artması ve azalmasında şu aşamalar hangi sırayla gerçekleşir?
I. Kutuplaşma
II. Şiddet
III. Farklılık
IV. Zıtlık

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
II-III-I-IV
C
III-IV-I-II
D
IV-III-I-II
E
I-III-IV-II
Açıklama:
Çatışma artması ve azalmasında şu aşamalar söz konusudur:
1. En başlangıç düzeyinde önce ‘farklılıklar’ vardır.
2. Yavaş yavaş ‘zıtlıklar’ belirginleşmeye başlar.
3. Belirginleşmeye başlayan zıtlıklar ile zıtlıkları üreten taraflar arasında ‘kutuplaşmalar’ başlar.
4. ‘Şiddete’ ilişkin gelişmeler yaşanabilir.

Soru 24

Bir veya daha fazla taraf arasında karşılaşma ne anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
Tesadüf
B
Randevu
C
Buluşma
D
Çatışma
E
Döğüşme
Açıklama:
Çatışma bir veya daha fazla taraf arasında karşılaşma anlamına gelmektedir.

Soru 25

Çatışmanın içersinde yer alan tarafların uzlaştırılmasında özellikle üçüncü tarafların yer alması durumunda ................ ile ilgili deneyimlere ve birikimlere gereksinim duyulmaktadır. Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Bilimsel çalışma
B
Eğitim
C
Sermaye
D
Sanat
E
Arabuluculuk
Açıklama:
Çatışmanın içersinde yer alan tarafların uzlaştırılmasında özellikle üçüncü tarafların yer alması durumunda arabuluculuk ile ilgili deneyimlere ve birikimlere gereksinim duyulmaktadır.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın çözümlenmesine ilişkin bugüne kadar uygulanagelmiş dört yöntemden biri değildir?

Seçenekler

A
Savaşı savunan
B
Güce dayanan
C
Haklara dayanan
D
İhtiyaçlara dayanan
E
Deneysel
Açıklama:
Çatışmanın çözümlenmesine ilişkin bugüne kadar uygulanagelmiş yöntem ve yaklaşımlara baktığımızda ise dört temel yaklaşımın söz konusu olduğunu söyleyebiliriz. Çatışmanın çözümlenmesi ve barışın inşasında dikkati çeken yaklaşımlardan birisi “güce dayanan” yaklaşım ve çözümlerin üretilmesidir. Bir başka karşılaşılan örnek ise “haklara dayanan” yaklaşım tarzıdır. Çatışmaların karşılanmayan ihtiyaçlardan da çıktığını düşünecek olursak, diğer yaklaşım ve çözüm yönteminin “ihtiyaçlara dayanan” özellikler taşıdığını söyleyebiliriz. Sözü edilen bu üç yaklaşım ve çözüm yönteminin yanında elbette farklı “deneysel” durumun özgünlüğüne bağlı çözüm yöntemlerinden de bahsedebiliriz.

Soru 27

Bir tür tarafsız olma yaklaşımı, bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, sınıf veya ırk diğerlerine göre bir farka sahip değildir. Anlayışı hangi başlık altında değerlendirilir?

Seçenekler

A
Kültürel maharet
B
Kültürel körlük
C
Kültürel yeterliliğe yakınlık
D
Kültürel yetersizlik
E
Kültürel yeterlilik
Açıklama:
Kültürel körlük: Bir tür tarafsız olma yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, sınıf veya ırk diğerlerine göre bir farka sahip değildir. Böylesi bir yaklaşımda aslında “ben tarafsızım” ifadesi ile dolaylı olarak kendi kültürel grubunun üstünlüğüne ve gücüne dayanan yaklaşımlarda bulunmaktır.

Soru 28

Barış, şiddeti ve adaletsizliği azaltmaya yardımcı olan insan ilişkileri sistemlerinin yer aldığı dinamik ve sürekli bir süreçtir. Anlayışı hangi düşünüre aittir?

Seçenekler

A
Manuel Castells
B
Johan Galtung
C
John Paul Lederach
D
Marshall McLuhan
E
David Harvey
Açıklama:
John Paul Lederach’a göre barış, şiddeti ve adaletsizliği azaltmaya yardımcı olan insan ilişkileri sistemlerinin yer aldığı dinamik ve sürekli bir süreçtir.

Soru 29

Etkili diyalog için önerilen kaç temel ilkeden yararlanabileceğimizi düşünebiliriz?

Seçenekler

A
5
B
8
C
10
D
12
E
15
Açıklama:
Etkili diyalog için önerilen 12 temel ilkeden yararlanabileceğimizi düşünebiliriz.

Soru 30

Barışın inşa edilebilmesi süreci ve çabaları içerisinde aşağıdakilerden hangisi daha genel olarak tarif edilebilecek belirleyici etmenler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Ülke sınırları
B
Savaş taraftarlığı
C
Para hareketleri
D
Silahsızlanma
E
Sosyal adalet
Açıklama:
Barışın inşa edilebilmesi süreci ve çabaları içerisinde yer almayıp daha genel bir çerçevede değerlendirilebilecek etkenler ve katkılar da göz önüne alınabilir. Sürecin çevresinde ve daha genel olarak tarif edilebilecek belirleyici etmenler içersinde sosyal adaletin sağlanması öncelikle hem çatışmaların önüne geçmeye, hem de çatışma süreçlerinin çözümlenmesine katkıda bulunur.

Soru 31

Zaman, para ve mülk gibi etkenler çatışmanın hangi temel nedenleri arasında görülmektedir?

Seçenekler

A
Karşılanmamış temel ihtiyaçlar
B
Sınırlı kaynaklar
C
Çatışan değerler
D
İnançlar
E
İdeolojiler
Açıklama:
İster çatışma içersinde güç kullanmaya ilişkin eğilimler olsun, ister çatışma içersinde farklı biçimler ortaya çıksın öncelikle çatışmanın temel nedenlerini anlamamız gerekir. Özetle bu nedenlere bakacak olursak şu temel nedenleri görürüz:
  • Sınırlı Kaynaklar (zaman, para, mülk ve benzerleri gibi),
  • Karışlanmamış Temel İhtiyaçlar (güvenlik, kimlik, kendini ifade edebilmek ve benzerleri gibi),
  • Çatışan Değerler (örneğin özgürlüğe karşı eşitlik, ailenin güvenliğine karşı risk alma konusunda istek gibi),
  • İnançlar,
  • İdeolojiler (örneğin kapitalizm ve komünizm ilkelerinin buluşamaması).
Doğru cevap B’dir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın temel boyutları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kişiler içindeki çatışma
B
Kişiler arası çatışma
C
Gruplar içindeki çatışma
D
Devletler arası çatışma
E
Kurumlar arası çatışma
Açıklama:
Çatışmanın boyutsal sınırlarına baktığımızda aşağıdaki şu temel gruplandırmaları görürüz:
  • Kişiler içindeki çatışma
  • Kişiler arası çatışma
  • Gruplar içindeki çatışma
  • Gruplar arası çatışma
  • Devletlerarası çatışma
Doğru cevap E’dir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi çatışmaya ilişkin belirli temel yapıları anlamaya çalışmada incelenen süreçlerden biri olarak ifade edilen gerginliğin temel kaynağı olabilecek nedenleri tanımlama ve bunların yapısal nedenlerini anlama sürecinde yapısal etkenler içerisinde temel neden olarak yer alan konular arasında gösterilmektedir?

Seçenekler

A
Eğitim seviyesi
B
Kültürel farklılıklar
C
Yoksulluk
D
Teknoloji kullanımı
E
İnançlar
Açıklama:
Çatışmayı anlamaya çalışırken aslında çatışmaya ilişkin belirli temel yapıları anlamaya çalışırız. Şu inceleme süreçlerini ifade edebiliriz:
1. Gerginliğin temel kaynağı olabilecek nedenleri tanımlamak ve bunların yapısal nedenlerini anlamak. Yapısal etkenler içersinde şu konular temel neden olarak yer alabilir:
• Yoksulluk
• Ekonomik nedenlere bağlı eşitsizlikler
• Kötü yönetim
• Demokrasinin işletilememesi ve demokraside yetersizlik
• İnsan hakları ihlalleri
2. Çatışmaya karşı yanıt verebilmedeki yeterliliklerimizi tespit edebilmek
Doğru cevap C’dir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürler arası iletişimin bireylere rehberlik edebilmek için yararlanılabilecek noktalarından biri değildir?

Seçenekler

A
Sabırlı olmak
B
Empati kurmak
C
Yargılardan uzak durmak
D
Kültürel hassasiyeti artırmak
E
Açık mesajlar paylaşmamak
Açıklama:
Çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürlerarası iletişimin bireylere rehberlik edebilecek şu noktalarından yararlanabiliriz:
  • İletişimde sorumululuk alın.
  • Yargılardan uzak durun.
  • Saygı gösterin.
  • Empati kurun.
  • Sabırlı olun.
  • Kendi kültürel yanlılıklarınızı hatırlayın.
  • Esnek olun.
  • Açık mesajlar paylaşın.
  • Kültürel hassasiyetinizi arttırın.
  • Dinlemeyi önemseyin.
Doğru cevap E’dir.

Soru 35

Farklı kültürler ve kültürlerden olan kişiler ile çalışmalarda gözlemlediğimiz zayıf yanlarımızın farkına varma durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültürel yıkıcılık
B
Kültürel yetersizlik
C
Kültürel körlük
D
Kültürel yeterliliğe yakınlık
E
Kültürel yeterlilik
Açıklama:
Farklı bilgi ve deneyimlerimiz nedeniyle farklı ‘kültürel yeterlilik (veya yetkinlik) seviyelerine’ sahip olabiliyoruz. Bu kültürel yeterlilik seviyeleri şu şekilde sıralanabilir:
  • Kültürel yıkıcılık
  • Kültürel yetersizlik
  • Kültürel körlük
  • Kültürel yeterliliğe yakınlık
  • Kültürel yeterlilik
  • Kültürel maharet
Kültürel yeterliliğe yakınlık: Farklı kültürler ve kültürlerden olan kişiler ile çalışmalarda gözlemlediğimiz zayıf yanlarımızın farkına varma durumudur. Farklı kültürlerden kişiler ile çalışmaları yürütürken her kültürün temsiliyetini mümkün olduğunca sağlamaya çalışmak ve insan haklarına bağlılık göstermek gibi yaklaşımları içermektedir.
Doğru cevap D’dir.

Soru 36

Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gandhi yaklaşımı
B
Pasif yaklaşım
C
John Paul Lederach yaklaşımı
D
Johan Galtung yaklaşımı
E
Uzlaşıcı yaklaşım
Açıklama:
Barış süreçlerinin oluşturulması ve inşası ile ilgili olarak farklı yaklaşımlara rastlamaktayız. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:
  • Gandhi Yaklaşımı
  • Pasif Yaklaşım
  • John Paul Lederach Yaklaşımı
  • Johan Galtung Yaklaşımı
Pasif Yaklaşım: Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşımdır.
Doğru cevap B’dir.

Soru 37

I. Sınırlı kaynaklar (zaman, para, mülk vb.)
II. Karşılanmamış temel ihtiyaçlar (güvenlik, kimlik vb.)
III. Çatışan değerler
IV. İnançlar
V. İdeolojiler
Yukarıdaki ifadelerden hangileri çatışmanın temel nedenleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
İster çatışma içersinde güç kullanmaya ilişkin eğilimler olsun, ister çatışma içersinde farklı biçimler ortaya çıksın öncelikle çatışmanın temel nedenlerini anlamamız gerekir. Özetle bu nedenlere bakacak olursak şu temel nedenleri görürüz:
  • Sınırlı Kaynaklar (zaman, para, mülk ve benzerleri gibi),
  • Karşılanmamış Temel İhtiyaçlar (güvenlik, kimlik, kendini ifade edebilmek ve benzerleri gibi),
  • Çatışan Değerler (örneğin özgürlüğe karşı eşitlik, ailenin güvenliğine karşı risk alma konusunda istek gibi),
  • İnançlar,
  • İdeolojiler (örneğin kapitalizm ve komünizm ilkelerinin buluşamaması).
Doğru cevap E’dir.

Soru 38

I. Kendini çekme
II. Hâkim olmak
III. Boyun eğmek
IV. Bağlanmak
V. Belirsizlik
Yukarıdaki ifadelerden hangileri bireysel düzeyde çatışmaya karşı tepkilerin ifade edildiği tanımlar arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve III
C
IV ve V
D
I, II ve III
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Çatışmanın yer alışından başlayarak, çatışmanın yaşandığı ve çözüme ulaştırılması doğrultusunda geçtiği aşamalarda belli tepkiler üretebilirler. Örnek olarak, bireysel düzeyde çatışmaya karşı tepkileri de şu tanımlar içersinde ifade edebiliriz:
  • Kendini çekme (kendini yokedici davranış)
  • Hâkim olmak (sertlik göstermek)
  • Boyun eğmek (bunalım)
  • Bağlanmak (sağlıklı)
  • Belirsizlik (kaygı)
Doğru cevap E’dir.

Soru 39

I. Demokratik katılım söz konusudur
II. Silahsızlanma
III. Sürdürülebilir kalkınma
IV. Gizlilik ve propaganda ihtiyacı
V. Kuvvete dayanan güce inanmak
Yukarıdaki ifadelerden hangileri barış ve şiddet karşıtı kültürlerin savaş, şiddet ve çatışma eğilimli kültürlerden ayrışan özellikleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I, II ve III
C
III, IV ve V
D
I ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Barış ve şiddet karşıtı kültürlerin savaş, şiddet ve çatışma eğilimli kültürlerden ayrışan özellikleri şunlardır:
  • Eğitim sistemi barış kültürünü destekler
  • Hoşgörü, dayanışma ve uluslararası anlaşma
  • Demokratik katılım söz konusudur
  • Serbest dolaşan bilgi
  • Silahsızlanma
  • İnsan hakları
  • Sürdürülebilir kalkınma
  • Erkek ve kadın arasında eşitlik
Doğru cevap B’dir.

Soru 40

I. Açık diyalog ve eleştiriyi kabullenmek
II. Artan çatışma süreci içersinde iletişim kanallarını açık tutacak süreçlerin kurulması
III. Değerlerde çeşitlilik ve farklı olanların kabulünün sağlanması
IV. Ahlaki yargılama ve dışarıda tutmalara ilişkin belirtilere hazır olmak
V. Adaletsizliğe karşı yapısal bir mücadeleye girmek
Yukarıdaki ifadelerden hangileri sosyal adaletin sağlanmasının katkıları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
III, IV ve V
D
III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sosyal adaletin sağlanmasının katkılarını şu şekilde hatırlayabiliriz:
  • Açık diyalog ve eleştiriyi kabullenmek.
  • Artan çatışma süreci içersinde iletişim kanallarını açık tutacak süreçlerin kurulması.
  • Değerlerde çeşitlilik ve farklı olanların kabulünün sağlanması.
  • Ahlaki yargılama ve dışarda tutmalara ilişkin belirtilere hazır olmak.
  • Adaletsizliğe karşı yapısal bir mücadeleye girmek.
Doğru cevap E’dir.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın temel nedenleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Limitsiz Kaynaklar
B
Bilimsel görüşler
C
Karşılanmış temel ihtiyaçlar
D
Örtüşen değerler
E
Sınırlı Kaynaklar
Açıklama:
e

Soru 42

Çatışmanın boyutsal sınırlarına bakıldığında aşağıdakilerden hangisi temel gruplandırmalar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kişiler içindeki çatışma
B
Gruplar içindeki çatışma
C
Gruplar arası çatışma
D
Devletler arası çatışma
E
Devlet içindeki çatışma
Açıklama:
E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi gerginliğin temel kaynağı olabilecek nedenler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Zenginlik
B
Demokrasinin işletilememesi ve demokraside yetersizlik
C
İleri demokratik toplum
D
Refah toplumu ve gelişmişlik
E
İnsan haklarının uygulanması
Açıklama:
b

Soru 44

Çatışma artmasında hangi aşama yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yavaş yavaş ‘zıtlıklar’ belirginleşmeye başlar.
B
Ateşkes ile birlikte ‘anlaşmalar’ belirginleşir.
C
Anlaşmaların sağlanmasıyla taraflar arasındaki süreç ‘normalleşmeye’ başlar
D
Normalleşme de beraberinde bir sakinlik, uzlaşı sürecini, yani ‘barışı ve
uzlaşıyı’ sağlar.
E
‘Ateşkes’ ilan edilir.
Açıklama:
a

Soru 45

Üçüncü bir taraf aracılığı ile çatışmadaki tarafların çözüme ulaşmaya zorlanması süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pazarlık
B
Müzakerecilik
C
Ara buluculuk
D
Hakemlik
E
Avukatlık
Açıklama:
d

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi şiddet karşıtı kültürlerin özelliklerden biridir?

Seçenekler

A
Kuvvete dayanan güce inanmak
B
Erkek egemen
C
Demokratik katılım söz konusudur
D
Gizlilik ihtiyacı
E
Propaganda ihtiyacı
Açıklama:
c

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi savaş, şiddet ve çatışma eğilimli kültürlerin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Erkek egemen
B
Doğayı istismar etme
C
İnsanları istismar etme
D
Otoriter yönetim biçimleri yaygın
E
Serbest dolaşan bilgi
Açıklama:
e

Soru 48

Aşağıdakilerden hangi yaklaşıma göre herhangi bir kültür, sınıf veya ırk diğerlerine göre bir farka sahip değildir?

Seçenekler

A
Kültürel körlük
B
Kültürel yetersizlik
C
Kültürel yeterliliğe yakınlık
D
Kültürel yıkıcılık
E
Kültürel yeterliliğe yakınlık
Açıklama:
a

Soru 49

Hangi yaklaşıma göre barışın inşası en aşağıdan başlar ve yukarıya doğru ilerler?

Seçenekler

A
Pasif Yaklaşım
B
John Paul Lederach Yaklaşımı
C
Gandhi Yaklaşımı
D
Justice Yaklaşımı
E
Aktif Yaklaşım
Açıklama:
b

Soru 50

Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşım hangisidir?

Seçenekler

A
Dinamik Yaklaşım
B
Johan Galtung Yaklaşımı
C
Pasif Yaklaşım
D
Gandhi Yaklaşımı
E
Aktif Yaklaşım
Açıklama:
c

Soru 51

Özgürlüğe karşı eşitlik, ailenin güvenliğine karşı risk alma konusunda istek gibi örnekler çatışmanın temel nedenlerinden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Sınırlı Kaynaklar
B
Karışlanmamış Temel İhtiyaçlar
C
Çatışan Değerler
D
İnançlar
E
İdeolojiler
Açıklama:
İster çatışma içersinde güç kullanmaya ilişkin eğilimler olsun, ister çatışma içersinde farklı biçimler ortaya çıksın öncelikle çatışmanın temel nedenlerini anlamamız gerekir. Özetle bu nedenlere bakacak olursak şu temel nedenleri görürüz:
  1. Sınırlı Kaynaklar (zaman, para, mülk ve benzerleri gibi),
  2. Karışlanmamış Temel İhtiyaçlar (güvenlik, kimlik, kendini ifade edebilmek ve benzerleri gibi),
  3. Çatışan Değerler (örneğin özgürlüğe karşı eşitlik, ailenin güvenliğine karşı risk alma konusunda istek gibi),
  4. İnançlar,
  5. İdeolojiler (örneğin kapitalizm ve komünizm ilkelerinin buluşamaması).

Soru 52

Hangisi gerginliğin temel kaynağı olabilecek yapısal etkenler içersinde temel neden olarak yer alan konulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Ekonomik nedenlere bağlı eşitsizlikler
B
Kötü yönetim
C
Demokrasinin işletilememesi
D
Zengin varlık
E
İnsan hakları ihlalleri
Açıklama:
Çatışmayı anlamaya çalışırken aslında çatışmaya ilişkin belirli temel yapıları anlamaya çalışırız. Şu inceleme süreçlerini ifade edebiliriz:
1. Gerginliğin temel kaynağı olabilecek nedenleri tanımlamak ve bunların yapısal nedenlerini anlamak. Yapısal etkenler içersinde şu konular temel neden olarak yer alabilir:
  • Yoksulluk
  • Ekonomik nedenlere bağlı eşitsizlikler
  • Kötü yönetim
  • Demokrasinin işletilememesi ve demokraside yetersizlik
  • İnsan hakları ihlalleri
2. Çatışmaya karşı yanıt verebilmedeki yeterliliklerimizi tespit edebilmek.

Soru 53

Kendini korumasız ve güvende hissetmeyen bir bireyin kendini güvende hissetmek adına çıkardığı çatışmanın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Karşılanmamış Temel İhtiyaçlar
B
İnançlar
C
Çatışan Değerler
D
Sınırlı Kaynaklar
E
İdeolojiler
Açıklama:
Karşılanmamış temel ihtiyaçlar çatışmaların temel nedenlerinden biridir ve güvenlik, kimlik, kendini ifade edebilmek ve benzeri konulardaki ihtiyaçların karşılanmaması buna örnektir. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Karşılanmamış Temel İhtiyaçlar

Soru 54

I. Zıtlıklar
II. Farklılıklar
III. Kutuplaşmalar
Yukarıda bir çatışmanın belirli aşamaları numaralandırılarak verilmiştir. Aşağıdaki şıklardan hangisinde bu aşamalar gerçekleşme zamanına göre doğru sırada verilmiştir?

Seçenekler

A
I - II - III
B
II - I - III
C
III - II - I
D
II - III - I
E
I - III - II
Açıklama:
Bir çatışma sürecinde belirli aşamalar vardır. Başlangıç düzeyinde farklılıklar vardır, ardından zıtlıklar belirginleşir ve sonrasında kutuplaşmalar yaşanır. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
II - III - I

Soru 55

Üçüncü bir taraf aracılığı ile çatışmadaki tarafların çözüme ulaşmaya zorlanması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pazarlık
B
Dialektik
C
Boyun eğmek
D
Ara buluculuk
E
Hakemlik
Açıklama:
Hakemlik, üçüncü bir taraf aracılığı ile çatışmadaki tarafların çözüme ulaşmaya zorlanmasıdır. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 56

Irkçı söylemlerde bulunan bir kişi aşağıdaki kültürel yeterlilik seviyelerinden hangisine sahiptir?

Seçenekler

A
Kültürel yetersizlik
B
Kültürel yıkıcılık
C
Kültürel maharet
D
Kültürel körlük
E
Kültürel yeterliliğe yakınlık
Açıklama:
Davranışlarımızın, tavırlarımızın, kurallarımızın ve uygulamalarımızın diğer kültürlerden olanlara karşı yıkıcı olması durumunda kültürel yıkıcılık kavramı karşımıza çıkmaktadır. Diğer kültürlere ve kültürlerden olanlara karşı bilerek yıkıcı davranışlarda bulunmak ve farklı kültürlerden olanlara karşı insani olmayan yaklaşımlarda bulunmak ve bu kişilere karşı aşağılayıcı değerler atfetmek yıkıcılık içersinde yer almaktadır. Diğer kültürlerden olanları ortadan kaldırmaya çalışmak, bu kişilere karşı sömürmeye yönelik birtakım eylemlerde bulunmak da aynı sınıflama içerisine girmektedir. Bu sebeple doğru cevap B şıkkıdır.
Kültürel yıkıcılık

Soru 57

“Kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek anlamına gelmektedir.”
Yukarıda tanımı verilen kültürel yeterlilik seviyesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kültürel yeterliliğe yakınlık
B
Kültürel körlük
C
Kültürel yeterlilik
D
Kültürel maharet
E
Kültürel yetersizlik
Açıklama:
Kültürel yeterlilik, kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek anlamına gelmektedir. Diğer kültürlere karşı hassiyetlerin özenle yaşatılması gerektiğini, bu durumla ilgili bilginin arttırılmasını ve çeşitliliğe önem verilmesini işaret etmektedir. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Kültürel yeterlilik

Soru 58

Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
John Paul Lederach Yaklaşımı
B
Gandhi Yaklaşımı
C
Dialektik
D
Pasif Yaklaşım
E
John Galtung Yaklaşımı
Açıklama:
A, B ve E şıklarında yer alan ifadeler barış süreçlerinin oluşturulması ve inşası ile ilgili yaklaşımlar olmakla birlikte soruda verilen tanıma ait değildir. C şıkkında yer alan ifade ise bir yaklaşım değildir. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Pasif Yaklaşım

Soru 59

I. Barışın inşasına ilişkin olarak barışı inşa etmekle barışı korumak arasında bir bağ kurmak gerekir.
II. Amaç kazanmak değil, daha sağlıklı bir ilişki başlatarak sosyal gerçeklikle ilgili olarak daha taze bir düzeye gelmektir.
III. Doğrudan şiddet, yapısal şiddet ve kültürel şiddet arasında da farkları görmek gerekir.
Yukarıda numaralandırılarak verilen ifadelerden hangisi/hangileri Johan Galtung yaklaşımına aittir?

Seçenekler

A
I - II
B
I - III
C
II - III
D
I - II - III
E
Yalnız III
Açıklama:
I ve III numaralı ifadeler Johan Galtung yaklaşımına aitken II numaralı ifade Gandhi yaklaşımına aittir. Bu sebeple doğru cevap B şıkkıdır.
I - III

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi çatışmayı üreten taraf için aracılık temel süreç ve eylemleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Çatışmayı üreten taraf ile birlikte olabilmeyi ve dostluklar kurma konusunda sürecin güçlendirilmesini gözetmeliyiz.
B
Yanlış yapılmış olanları kabul konusunda teşvik etmeliyiz.
C
Sınıflandırma suçlamalardan kaçınmalıyız.
D
Sürecin geliştirilmesine yönelik teşvik edicilik ve destekleyiciliği unutmamalı, bir şans daha üretilmesinin gerekliliğini vurgulamalıyız.
E
Çatışmayı üreten tarafa uzlaşmadaki zorluklar konusunda da yardımcı olmalıyız.
Açıklama:
B, C, D ve E şıklarında yer alan ifadeler çatışmayı üreten taraf için aracılık temel süreç ve eylemleri arasındadır fakat A şıkkında yer alan ifade çatışmadan zarar gören incinen taraf için aracılık temel süreç ve eylemleri arasındadır. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Çatışmayı üreten taraf ile birlikte olabilmeyi ve dostluklar kurma konusunda sürecin güçlendirilmesini gözetmeliyiz.

Soru 61

I. Açık diyalog ve eleştiriyi kabullenmek.
II. Değerlerde çeşitlilik ve farklı olanların kabulünün sağlanması.
III. Ahlaki yargılama ve dışarda tutmalara ilişkin belirtilere hazır olmak.
IV. Adaletsizliğe karşı yapısal bir mücadeleye girmek.
Yukarıda numaralandırılarak verilen ifadelerden hangileri sosyal adaletin sağlanmasının katkıları arasındadır?

Seçenekler

A
I - II
B
I - II - III
C
II - III - IV
D
I - III - IV
E
I - II - III - IV
Açıklama:
Numaralandırılarak verilen ifadelerin tamamı sosyal adaletin sağlanmasının katkıları arasındadır. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
I - II - III - IV

Soru 62

“Süreçler içersinde zorlukları aşmada kolaylaştırıcı bir yaklaşımın ötesinde, vermeyi bir değer olarak görmek de barışı inşa eden yaklaşımlardan olacaktır. Belli bir şarta bağlı olmaksızın ve karşılığında bir şey beklemeden vermek de barışın inşa edilmesi sürecinde olumlu katkılar sağlayacaktır.”
Yukarıda verilen bilgi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Hizmet
B
Arabuluculuk
C
Yüce gönüllülük
D
Alçak gönüllülük
E
Kültürel maharet
Açıklama:
Soruda verilen bilgi barışa hizmet edecek üç temel özelliğe dairdir ve B ve E şıkları bu üç temel özellik arasında değildir. B, C ve D şıkları barışa hizmet edecek üç temel özellik olmakla birlikte B ve D şıkları soruda yer alan bilgiye ait değildir. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Yüce gönüllülük

Soru 63

Hangisi çatışma artması ve azalmasındaki aşamalardan biridir?

Seçenekler

A
En başlangıç düzeyinde önce ‘benzerlikler’ vardır.
B
Sürecin en fazla artabileceği nokta ‘savaş’ durumudur.
C
Ateşkes ile birlikte ‘zıtlıklar’ belirginleşir.
D
Anlaşmaların sağlanmasıyla taraflar arasındaki süreç ‘şiddetlenmeye’ başlar.
E
Normalleşme beraberinde ‘kutuplaşmaları’ getirir.
Açıklama:
Çatışma artması ve azalmasında şu aşamalar söz konusudur:
  1. En başlangıç düzeyinde önce ‘farklılıklar’ vardır.
  2. Yavaş yavaş ‘zıtlıklar’ belirginleşmeye başlar.
  3. Belirginleşmeye başlayan zıtlıklar ile zıtlıkları üreten taraflar arasında ‘kutuplaşmalar’ başlar.
  4. ‘Şiddete’ ilişkin gelişmeler yaşanabilir.
  5. Sürecin en fazla artabileceği nokta ‘savaş’ durumudur.
  6. Hiçbir savaşın sonsuza dek sürmesi mümkün değildir. Savaşın doyma noktasına gelmesi ile birlikte ‘ateşkes’ de takip eden bir sonraki adımdır. Çatışmanın azalmasındaki ilk süreçtir.
  7. Ateşkes ile birlikte ‘anlaşmalar’ belirginleşir.
  8. Anlaşmaların sağlanmasıyla taraflar arasındaki süreç ‘normalleşmeye’ başlar.
  9. Normalleşme de beraberinde bir sakinlik, uzlaşı sürecini, yani ‘barışı ve uzlaşıyı’ sağlar.

Soru 64

Farklı kültürlerarası iletişim biçimleri ile etkileşim içindeyken çatışmazlık yaşayan bir birey aşağıdakilerden hangisini yapmamalıdır?

Seçenekler

A
İletişimde sorumululuk almalı
B
Yargılardan uzak durmalı
C
Empati kurmalı
D
Kendi kültürel yanlılıklarını unutmalı
E
Kültürel hassasiyetini arttırmalı
Açıklama:
Farklı kültürlerarası iletişim biçimleri ile etkileşim, paylaşım ve iletişim içersindeyken dikkat edilmesi gereken temel noktaları özellikle çatışmanın azaltılması konusunda bir rehber olarak değerlendirebiliriz. Bu bağlamda, çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürlerarası iletişimin bireylere rehberlik edebilecek şu noktalarından yararlanabiliriz:
  1. İletişimde sorumululuk alın.
  2. Yargılardan uzak durun.
  3. Saygı gösterin.
  4. Empati kurun.
  5. Sabırlı olun.
  6. Kendi kültürel yanlılıklarınızı hatırlayın.
  7. Esnek olun.
  8. Açık mesajlar paylaşın.
  9. Kültürel hassasiyetinizi arttırın.
  10. Dinlemeyi önemseyin.

Soru 65

Farklı fikirlerin karşı karşıya gelmesi ile bir sonuca gitme çabası hangisiyle ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Dialektik yaklaşımı
B
Güce dayanan yaklaşım
C
Haklara dayanan yaklaşım
D
İhtiyaçlar yaklaşımı
E
Deneysel yaklaşım
Açıklama:
Farklı fikirlerin karşı karşıya gelmesi ile bir sonuca gitme çaba- sına kısaca “dialektik” adını vermekteyiz. Dialektik yaklaşımı ile birlikte bir teze, yani bir önermeye karşılık başka bir tez, yani antitez sunulmaktadır. Bu iki karşı tezin sunulması ile birlikte başka bir sonuca, yani senteze ulaşılmaktadır. Bu da kendi başına bağımsız bir tezi, yani önermeyi içermektedir.

Soru 66

Çatışmada yer alan kişi ya da gruplara üçüncü bir tarafın yardım etmesi, çatışmaların çözümlenmesinde üretilen teknik süreçler bakımından hangi temel yöntemdir?

Seçenekler

A
Pazarlık
B
Ara buluculuk
C
Hakemlik
D
Yargıcılık
E
Tarafçılık
Açıklama:
Çatışmaların çözümlenmesinde üretilen teknik süreçler bakımından üç farklı temel yöntemden yararlanıldığını söyleyebiliriz. Bunlar şu şekilde ifade edilebilir:
1. Pazarlık: İki ve daha fazla tarafın bir çatışmayı çözmek için çalışmasıdır.
2. Ara buluculuk: Çatışmada yer alan kişi ya da gruplara üçüncü bir tarafın yardım etmesidir.
3. Hakemlik: Üçüncü bir taraf aracılığı ile çatışmadaki tarafların çözüme ulaşmaya zorlanmasıdır.

Soru 67

Hangisi savaş, şiddet ve çatışma eğilimli kültürlerin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Demokratik katılım söz konusudur
B
Her zaman bir şekilde düşman vardır
C
Sürdürülebilir kalkınma
D
Serbest dolaşan bilgi
E
Erkek ve kadın arasında eşitlik
Açıklama:
Çatışma ve barış temel alınarak kültürleri inceleyecek olursak aşağıdaki gibi bir ayrışmayı da gözlemlemiş oluruz:
Savaş, Şiddet ve Çatışma Eğilimli Kültürler:
  • Kuvvete dayanan güce inanmak
  • Her zaman bir şekilde düşman vardır
  • Otoriter yönetim biçimleri yaygın
  • Gizlilik ve propaganda ihtiyacı
  • Silahlanma
  • İnsanları istismar etme
  • Erkek egemen
Barış ve Şiddet Karşıtı Kültürler:
  • Eğitim sistemi barış kültürünü destekler
  • Hoşgörü, dayanışma ve uluslararası anlaşma
  • Demokratik katılım söz konusudur
  • Serbest dolaşan bilgi
  • Silahsızlanma
  • İnsan hakları
  • Sürdürülebilir kalkınma
  • Erkek ve kadın arasında eşitlik

Soru 68

Hangisi barış ve şiddet karşıtı kültürlerin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Kuvvete dayanan güce inanmak
B
Otoriter yönetim biçimleri yaygın
C
Eğitim sistemi barış kültürünü destekler
D
Gizlilik ve propaganda ihtiyacı
E
Doğayı istismar etme
Açıklama:
Çatışma ve barış temel alınarak kültürleri inceleyecek olursak aşağıdaki gibi bir ayrışmayı da gözlemlemiş oluruz:
Savaş, Şiddet ve Çatışma Eğilimli Kültürler:
  • Kuvvete dayanan güce inanmak
  • Her zaman bir şekilde düşman vardır
  • Otoriter yönetim biçimleri yaygın
  • Gizlilik ve propaganda ihtiyacı
  • Silahlanma
  • İnsanları istismar etme
  • Erkek egemen
Barış ve Şiddet Karşıtı Kültürler:
  • Eğitim sistemi barış kültürünü destekler
  • Hoşgörü, dayanışma ve uluslararası anlaşma
  • Demokratik katılım söz konusudur
  • Serbest dolaşan bilgi
  • Silahsızlanma
  • İnsan hakları
  • Sürdürülebilir kalkınma
  • Erkek ve kadın arasında eşitlik

Soru 69

Barış süreçlerinin oluşturulması ve inşası ile ilgili yaklaşımlardan hangisi temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşımdır?

Seçenekler

A
Gandhi Yaklaşımı
B
John Paul Lederach Yaklaşımı
C
Johan Galtung Yaklaşımı
D
Pasif Yaklaşım
E
Aktif Yaklaşım
Açıklama:
Barış süreçlerinin oluşturulması ve inşası ile ilgili olarak farklı yaklaşımlara rastlamaktayız. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:
  1. Gandhi Yaklaşımı: Şiddete dayanmayan çatışma ve sosyal kuramı içinde barındırır. Bu yaklaşım içersinde üç ayrı vurgu noktası öne çıkmaktadır. Bunlar:
  1. Doğru için mücadele etmek.
  2. Şiddeti önleyen iç bileşenlerden yararlanmak.
  3. Amaç kazanmak değil, daha sağlıklı bir ilişki başlatarak sosyal gerçeklikle ilgili olarak daha taze bir düzeye gelmektir.
  1. Pasif Yaklaşım: Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşımdır.
  2. John Paul Lederach Yaklaşımı: Lederach yaklaşımına göre barışın inşası en aşağıdan başlar ve yukarıya doğru ilerler. Baskı ve şiddet altındaki toplulukların özgürleştirilmesi fikrine bağlanmış olan bir barış inşası söz konusudur. Bu fikrin öngörülmesi ile birlikte barış kültürü ve yapılarının ortaya çıkabilmesi temel amaç olmaktadır. Çatışmanın dönüşmesini istediğimiz ortamda söz konusu olan insani ve kültürel tüm kaynaklar öngörülmeli, sürece dahil edilmeli ve bunlara saygı duyulmalıdır. Dönüşümün uzun süreli amacı ortamdaki insan ve kaynaklar üzerindeki geçerliliği pekiştirmektir.
  3. Johan Galtung Yaklaşımı: Galtung’un yaklaşımı içersinde temelde üç nokta öne çıkmaktadır. Bunlar:
  1. Barışın inşasına ilişkin olarak barışı inşa etmekle barışı korumak arasında bir bağ kurmak gerekir.
  2. Doğrudan şiddet, yapısal şiddet ve kültürel şiddet arasında da farkları görmek gerekir.
  3. Olumsuz barış ile olumlu barış arasındaki farkları da görmek gerekir.

Soru 70

Belli konular içersinde haklı olduğumuzu düşünmek kadar her zaman haklı olamayacağımızı bilmemizin de önemli bir başlangıç noktası olacağının belirtilmesi, bireysel düzeyde barışın inşasına katkı sağlamamıza yardımcı olacak temel özelliklerden hangisi ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Alçak gönüllülük
B
Yüce gönüllülük
C
Büyüklük
D
Yardımseverlik
E
Hizmet
Açıklama:
Bireysel açıdan barışa hizmet edecek üç temel özelliği şu şekilde ifade edebiliriz:
  1. Alçak gönüllülük: Belli konular içersinde haklı olduğumuzu düşünmek kadar her zaman haklı olamayacağımızı bilmemiz de önemli bir başlangıç noktası olacaktır. Aynı zamanda, başkalarından da öğrenebileceğimiz şeylerin olduğunu düşünebilmemiz de farklı katkılar sağlayacaktır.
  2. Yüce gönüllülük-büyüklük: Süreçler içersinde zorlukları aşmada kolaylaştırıcı bir yaklaşımın ötesinde, vermeyi bir değer olarak görmek de barışı inşa eden yaklaşımlardan olacaktır. Belli bir şarta bağlı olmaksızın ve karşılığında birşey beklemeden vermek de barışın inşa edilmesi sürecinde olumlu katkılar sağlayacaktır.
  3. Hizmet: Barışın inşası sürecinde paydaş olan ve farklı beklenti düzeylerine sahip birey ve toplulukların ihtiyaçlarını gözeterek hizmeti temel alan eylemleri uygulamaya koymak da olumlu sonuçlar doğurmaktadır. Süreçte karşı taraf olarak yer alanın varoluş koşullarına saygı göstermek de önemli bir noktadır.

Soru 71

Güç kullanımı çatışmaya ilişkin ifade edilebilecek temel vurgu alanlarından sadece bir tanesidir. İster çatışma içerisinde güç kullanmaya ilişkin eğilimler olsun, ister çatışma içerisinde farklı biçimler ortaya çıksın öncelikle çatışmanın temel nedenlerini anlamamız gerekir. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenlerden biridir?

Seçenekler

A
Karışlanmış Temel İhtiyaçlar
B
Sınırsız Kaynaklar
C
İnançsızlık
D
Çatışmayan Değerler
E
İdeolojiler
Açıklama:
Elbette, güç kullanımı çatışmaya ilişkin ifade edilebilecek temel vurgu alanlarından sadece bir tanesidir. İster çatışma içersinde güç kullanmaya ilişkin eğilimler olsun, ister çatışma içersinde farklı biçimler ortaya çıksın öncelikle çatışmanın
temel nedenlerini anlamamız gerekir. Özetle bu nedenlere bakacak olursak şu temel nedenleri görürüz:
1. Sınırlı Kaynaklar (zaman, para, mülk ve benzerleri gibi),
2. Karışlanmamış Temel İhtiyaçlar (güvenlik, kimlik, kendini ifade edebilmek
ve benzerleri gibi),
3. Çatışan Değerler (örneğin özgürlüğe karşı eşitlik, ailenin güvenliğine karşı
risk alma konusunda istek gibi),
4. İnançlar,
5. İdeolojiler (örneğin kapitalizm ve komünizm ilkelerinin buluşamaması).

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisinde güçle ilgili paydaşlara sunduğumuz iletişimde “doğru olduğuna inandığım şeyi yapacağım, bu da özgün bir yol olacak ve sonunda daha da yakınlaşmış olacağız” diyen bir önermede bulunmuş oluruz?

Seçenekler

A
Bütünleştirici Güç
B
Gücü Değişime Sokmamız
C
Gücü Kullanış Biçimimiz
D
Gücün Kontrol Altına Alınması
E
Yönetici Güç
Açıklama:
3. Bütünleştirici güç: Güçle ilgili paydaşlara sunduğumuz iletişimde “doğru olduğuna inandığım şeyi yapacağım, bu da özgün bir yol olacak ve sonunda
daha da yakınlaşmış olacağız” diyen bir önermede bulunmuş oluruz.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın sosyal boyutlarına bakıldığında ortaya çıkan gruplandırmalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kişiler içindeki çatışma
B
Kişiler arası çatışma
C
Gruplar içindeki çatışma
D
Devletler içindeki çatışma
E
Devletler arası çatışma
Açıklama:
Her çatışmanın eşit ağırlıkta yoğunluğa sahip olmadığını vurgulamamız gerekir. Burada yoğunluk ifadesi ile vurgulanmak istenen, çatışmanın alansal çerçevesidir. Farklı ölçekler içersinde çatışma sınırlarını ifade edebiliriz. Kısaca, çatışmanın boyutsal sınırlarına baktığımızda aşağıdaki şu temel gruplandırmaları
görürüz:
1. Kişiler içindeki çatışma
2. Kişiler arası çatışma
3. Gruplar içindeki çatışma
4. Gruplar arası çatışma
5. Devletler arası çatışma

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürler arası iletişimin bireylere rehberlik edebilecek noktalardan değildir?

Seçenekler

A
İletişimde sorumululuk alın.
B
Yargılamaya yakın olun.
C
Kendi kültürel yanlılıklarınızı hatırlayın.
D
Kültürel hassasiyetinizi arttırın
E
Açık mesajlar paylaşın.
Açıklama:
Farklı kültürlerarası iletişim biçimleri ile etkileşim, paylaşım ve iletişim içersindeyken dikkat edilmesi gereken temel noktaları özellikle çatışmanın azaltılması
konusunda bir rehber olarak değerlendirebiliriz. Bu bağlamda, çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürlerarası
iletişimin bireylere rehberlik edebilecek şu noktalarından yararlanabiliriz:
1. İletişimde sorumululuk alın.
2. Yargılardan uzak durun.
3. Saygı gösterin.
4. Empati kurun.
5. Sabırlı olun.
6. Kendi kültürel yanlılıklarınızı hatırlayın.
7. Esnek olun.
8. Açık mesajlar paylaşın.
9. Kültürel hassasiyetinizi arttırın.
10.Dinlemeyi önemseyin

Soru 75

Üçüncü bir taraf aracılığı ile çatışmadaki tarafların çözüme
ulaşmaya zorlanmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Pazarlık
B
Ara buluculuk
C
Taraflılık
D
Hakemlik
E
Yöneticilik
Açıklama:
Çatışmaların çözümlenmesinde üretilen teknik süreçler bakımından üç farklı
temel yöntemden yararlanıldığını söyleyebiliriz. Bunlar şu şekilde ifade edilebilir:
1. Pazarlık: İki ve daha fazla tarafın bir çatışmayı çözmek için çalışmasıdır.
2. Ara buluculuk: Çatışmada yer alan kişi ya da gruplara üçüncü bir tarafın
yardım etmesidir.
3. Hakemlik: Üçüncü bir taraf aracılığı ile çatışmadaki tarafların çözüme
ulaşmaya zorlanmasıdır.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Savaş, Şiddet ve Çatışma eğilimli kültürlere bir örnektir?

Seçenekler

A
Erkek egemen
B
Silahsızlanma
C
Serbest dolaşan bilgi
D
Sürdürülebilir kalkınma
E
İnsan hakları
Açıklama:
Savaş, Şiddet ve Çatışma Eğilimli Kültürler
• Kuvvete dayanan güce inanmak
• Her zaman bir şekilde düşman vardır
• Otoriter yönetim biçimleri yaygın
• Gizlilik ve propaganda ihtiyacı
• Silahlanma
• İnsanları istismar etme
• Doğayı istismar etme
• Erkek egemen
Barış ve Şiddet Karşıtı Kültürler
• Eğitim sistemi barış kültürünü destekler
• Hoşgörü, dayanışma ve uluslararası
anlaşma
• Demokratik katılım söz konusudur
• Serbest dolaşan bilgi
• Silahsızlanma
• İnsan hakları
• Sürdürülebilir kalkınma
• Erkek ve kadın arasında eşitlik

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
Kültürel yeterlilik
B
Kültürel körlük
C
Kültürel yeterliliğe yakınlık
D
Kültürel maharet
E
Kültürel yetersizlik
Açıklama:
Kültürel yeterlilik: Kültürlerarasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek anlamına gelmektedir. Diğer kültürlere karşı hassiyetlerin özenle yaşatılması gerektiğini, bu durumla ilgili bilginin arttırılmasını
ve çeşitliliğe önem verilmesini işaret etmektedir.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşımdır?

Seçenekler

A
Aktif Yaklaşım
B
Pasif Yaklaşım
C
John Paul Lederach Yaklaşımı
D
Johan Galtung Yaklaşımı
E
Gandhi Yaklaşımı
Açıklama:
Pasif Yaklaşım: Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşımdır.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi etkili diyalog için yararlanılabilecek ilkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kendi varsayımlarımız için bilinçli hale geliriz.
B
İnsanlar fikirlerin arkasındaki anlamı ararken birbirlerini ödüllendirir.
C
İnsanlar ortak bir deneyim üretmek ve ortaklaşa nasıl birlikte düşüneceklerini anlamak için çalışırlar
D
Farklılıklar kabul edilir ve açıklamalar için aranırlar
E
Sürecin başlangıcı yoktur ama sonu vardır.
Açıklama:
Etkili diyalog için önerilen 12 temel ilkeden de yararlanabileceğimizi düşünebiliriz (Justice ve Jamieson, 1998). Yararlanabileceğimiz ilkeleri şu şekilde sıralayabiliriz:
• Kendi varsayımlarımız için bilinçli hale geliriz.
• İnsanlar fikirlerin arkasındaki anlamı ararken birbirlerini ödüllendirir.
• İnsanlar ortak bir deneyim üretmek ve ortaklaşa nasıl birlikte düşüneceklerini anlamak için çalışırlar.
• Farklılıklar kabul edilir ve açıklamalar için aranırlar.
• Farklı deneyim ve fikirlerden yeterince büyük bir yapıyı oluşturmak için
yararlanılır.
• Tabu olarak kabul edilegelmiş konular güvenli ve anlamlı bir aramada ele
alınabilir.
• Belli bir gündem yoktur. Anlaşma zamanla ortaya çıkmaya başlar.
• Parçalayarak düşünmek bir bütün içersinde düzenli hâle gelir.
• Karmaşık probleme ‘yeni bir gözle’ bakarız.
• Karşılıklı ve çaprazlama konuşmalar teşvik edilir.
• Sürecin başlangıcı vardır, ama sonu yoktur. Ne zaman oluşursa değişim o zaman gerçekleşir. Acele etmeye gerek yoktur.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi bireyler arası ve taraflar arasında barışı inşa etmedeki kurallardan değildir?

Seçenekler

A
Zaman içersinde tüm gelişmelerden sıyrılarak kendimizi ve temsil ettiğimiz toplulukları nasıl ilişkilendirdiğimizi anlamamıza yardımcı olacak süreçler üretmeliyiz.
B
İnsanların ve toplulukların benzer ihtiyaçlara sahip olduğunu hatırlamalıyız.
C
‘Evet’ ifadesini kullanmak yerine bizi ‘hayır’ demekten alıkoyan ihtiyacın
ne olduğunu vurgulamayı tercih edebiliriz.
D
Birinden veya bir topluluktan birşeyi yapmasını veya yapmalarını istiyorsak öncelikle bir talepte mi, yoksa bir istekte mi bulunduğumuzu görebilmemiz gerekir.
E
Eğer bir konuda olumsuz düşünceler ve hisler gelişmeye başladıysa ne tür ihtiyaçların karşılanmamış olabileceğini düşünmeliyiz.
Açıklama:
Bireylerarası ve taraflar arasında barışı inşa etmede 10 temel kuralı bir rehber
gibi de değerlendirebiliriz. Bunları sıralayacak olursak:
1. Zaman içersinde tüm gelişmelerden sıyrılarak kendimizi ve temsil ettiğimiz toplulukları nasıl ilişkilendirdiğimizi anlamamıza yardımcı olacak süreçler üretmeliyiz.
2. İnsanların ve toplulukların benzer ihtiyaçlara sahip olduğunu hatırlamalıyız.
3. Kendi veya topluluğumuzun ihtiyaçlarının başkaları tarafından nasıl yerine getirilmesini bekliyorsak kendimizin ve topluluğumuzun başkalarının
ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığını düşünmeliyiz.
4. Birinden veya bir topluluktan birşeyi yapmasını veya yapmalarını istiyorsak öncelikle bir talepte mi, yoksa bir istekte mi bulunduğumuzu görebilmemiz gerekir.
5. Birinden veya bir topluluktan neyi yapmasını ‘istemediğinizi’ söylemek yerine, o kişi veya topluluktan neyi yapmasını ‘istediğimizi’ söylemek daha
olumlu bir süreç üretecektir.
6. Birinden veya bir topluluktan ‘ne olmasını veya ne olmalarını’ söylemek yerine, ne tür bir eylemde bulunmalarını istediğimizi söylemek ve o eylem ile
birlikte o kişi veya topluluğun ne yönde olacağını umduğumuzu söylemek
daha olumlu bir süreç üretecektir.
7. Biri veya bir topluluk ile bir konu veya fikirde uzlaşmak veya uzlaşmadan
önce o kişi veya topluluğun ne hissettiğini ve neye ihtiyaç duyduğunu anlamaya çalışmalıyız.
8. ‘Hayır’ ifadesini kullanmak yerine bizi ‘evet’ demekten alıkoyan ihtiyacın
ne olduğunu vurgulamayı tercih edebiliriz.
9. Eğer bir konuda olumsuz düşünceler ve hisler gelişmeye başladıysa ne tür
ihtiyaçların karşılanmamış olabileceğini düşünmeliyiz. Bunun ardından da
bunları karşılayabilmek için nelerin yapılabileceğini hesaba katmak daha
olumlu çözümler ve süreçler üretecektir. Maalesef, sıkça karşılaştığımız
yaklaşım ise kendimiz ve topluluğumuz ile diğerleri için neyin yanlış olduğunu ve ters gittiğini tespit etmeye çalışmaktır.
Kişiler ve topluluklar arasında olumlu inşa edilmiş süreçlerin olumlu geribildirimler ile paylaşılabilmesinin süreçleri daha da sürdürülebilir kılacağını
hatırlamalıyız.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi güce ilişkin olarak “istediğim şeyi bana ver, ben de sana istediğin birşeyi vereyim” yaklaşımını vurgulamaktadır?

Seçenekler

A
Gücü değişime sokmamız
B
Gücü kullanış biçimimiz
C
Bölücü güç
D
Bütünleştirici güç
E
Ayırt edici güç
Açıklama:
Gücü değişime sokmamız; tarafların sahip olduğu güçlere bağlı olarak yerine gelmesini istediğimiz süreçlerde taraflar kurdukları iletişim ile “istediğim şeyi bana ver, ben de sana istediğin birşeyi vereyim” diyen bir iletişimi paylaşmak anlamına gelir.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın temel nedenlerinden biridir?

Seçenekler

A
Kişiler içindeki çatışma
B
Sınırlı kaynaklar
C
Gruplar içindeki çatışma
D
Devletler arası çatışma
E
Gerginlik
Açıklama:
Sınırlı kaynaklar, çatışmanın temel nedenlerinden biridir. Doğru cevap B'dir.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın yapısal etkenlerinden bir tanesi değildir?

Seçenekler

A
Yoksulluk
B
Ekonomik nedenlere bağlı eşitsizlikler
C
Şiddet
D
Kötü yönetim
E
İnsan hakları ihlalleri
Açıklama:
Çatışmanın yapısal etkenleri şunlardır:
  • Yoksulluk
  • Ekonomik nedenlere bağlı eşitsizlikler
  • Kötü yönetim
  • Demokrasinin işletilememesi ve demokraside yetersizlik
  • İnsan hakları ihlalleri
Şiddet bunlardan bir tanesi değildir. Doğru cevap c'dir.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için bireylerin dikkat etmesi gereken noktalardan bir tanesi değildir?

Seçenekler

A
İletişimde sorumululuk almak
B
Saygı göstermak
C
Empati kurmak
D
Fikrinizi ısrarla savunmak
E
Esnek olmak
Açıklama:
Çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürlerarası iletişimin bireylere rehberlik edebilecek şu noktalarından yararlanabiliriz:
  • İletişimde sorumululuk alın.
  • Yargılardan uzak durun.
  • Saygı gösterin.
  • Empati kurun.
  • Sabırlı olun.
  • Kendi kültürel yanlılıklarınızı hatırlayın.
  • Esnek olun.
  • Açık mesajlar paylaşın.
  • Kültürel hassasiyetinizi arttırın.
  • Dinlemeyi önemseyin.
Fikrinizi ısrarla savunmak bunlardan bir tanesi değildir. Doğru cevap D'dir.

Soru 85

Aşağıdakilerdne hangisi çatışmaların çözümlenmesinde üretilen teknik süreçlerde kullanılan temel yöntemlerden bir tanesidir?

Seçenekler

A
Bağlanmak
B
Boyun eğmek
C
Kendini çekme
D
Hakim olma
E
Pazarlık
Açıklama:
Çatışmaların çözümlenmesinde üretilen teknik süreçler bakımından üç farklı temel yöntemden yararlanıldığını söyleyebiliriz. Bunlar şu şekilde ifade edilebilir:
  • Pazarlık
  • Ara buluculuk
  • Hakemlik
Doğru cevap E'dir.

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi bireysel düzeyde çatışmaya karşı tepkileri tanımlayan ifadelerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Kendini çekme
B
Hakemlik etmek
C
Hakim olmak
D
Boyun eğmek
E
Bağlanmak
Açıklama:
Bireysel düzeyde çatışmaya karşı tepkileri de şu tanımlar içersinde ifade edebiliriz:
  • Kendini çekme (kendini yokedici davranış)
  • Hakim olmak (sertlik göstermek)
  • Boyun eğmek (bunalım)
  • Bağlanmak (sağlıklı)
  • Belirsizlik (kaygı)
Hakemlik etmek bunlardan bir tanesi değildir. Doğru cevap B'dir.

Soru 87

......... yaklaşımına göre herhangi bir kültür, sınıf veya ırk diğerlerine göre bir farka sahip değildir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Kültürel yıkıcılık
B
Kültürel yetersizlik
C
Kültürel körlük
D
Kültürel yeterlilik
E
Kültürel maharet
Açıklama:
Kültürel körlük, bir tür tarafsız olma yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, sınıf veya ırk diğerlerine göre bir farka sahip değildir. Doğru cevap C'dir.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi kültürel yeterlilik seviyelerinin en üst derecesidir?

Seçenekler

A
Kültürel körlük
B
Kültürel yeterliliğe yakınlık
C
Kültürel yeterlilik
D
Kültürel maharet
E
Kültürel yıkım
Açıklama:
Kültürel maharet, kültürler en üst saygınlık derecesinde ele alınarak değerlendirilir. Kültürler ile ilgili olarak yeni yaklaşımların üretilebilmesi, varolan bilginin üzerine eklenebileceklerin sorgulanması ve kültürlerarası etkileşimin önemine inanarak kültürel yetkinlik için savunuculuğun yapılmasını da işaret etmektedir. Doğru cevap D'dir.

Soru 89

Savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gandhi yaklaşımı
B
Pasif yaklaşım
C
John Paul Lederach yaklaşımı
D
Johan Galtung yaklaşımı
E
Aktif yaklaşım
Açıklama:
Pasif Yaklaşım, temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşımdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 90

Baskı ve şiddet altındaki toplulukların özgürleştirilmesi fikrine bağlanmış olan bir barış inşasını savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
John Paul Lederach yaklaşımı
B
Gandhi yaklaşımı
C
Johan Galtung yaklaşımı
D
Pasif yaklaşım
E
Aktif yaklaşım
Açıklama:
John Paul Lederach Yaklaşımı: Lederach yaklaşımına göre barışın inşası en aşağıdan başlar ve yukarıya doğru ilerler. Baskı ve şiddet altındaki toplulukların özgürleştirilmesi fikrine bağlanmış olan bir barış inşası söz konusudur. Doğru cevap A'dır.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi ideoloji temelli bir çatışmaya örnektir?

Seçenekler

A
Zaman
B
Özgürlüğe karşı eşitlik
C
Güvenlik
D
Kapitalizm ve komünizm ilkelerinin buluşmaması
E
Ailenin güvenliğine karşı risk alma konusunda istek
Açıklama:
A şıkkında yer alan örnek sınırlı kaynaklar, B ve E şıklarında yer alan örnekler çatışan değerler, C şıkkında yer alan örnek karşılanmamış temel ihtiyaçlar ve D şıkkında yer alan örnek de ideoloji temelli çatışmaya örnektir. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Kapitalizm ve komünizm ilkelerinin buluşmaması

Soru 92

Bir dine mensup bir kitlenin farklı bir dine mensup kitle ile yaşadığı çatışma aşağıdaki temel çatışma gruplarından hangisine aittir?

Seçenekler

A
Devletler arası çatışma
B
Kişiler içindeki çatışma
C
Gruplar arası çatışma
D
Kişiler arası çatışma
E
Gruplar içindeki çatışma
Açıklama:
Soruda farklı iki grubun birbiri ile çatışmasına bir örnek verilmiştir yani gruplar arası bir çatışma görülmektedir. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Gruplar arası çatışma

Soru 93

I. Ateşkes
II. Barış ve uzlaşı
III. Normalleşme
IV. Anlaşmalar
Yukarıda numaralandırılmış bir biçimde çatışmanın azalmasının süreçleri verilmiştir. Aşağıdaki şıklardan hangisinde bu süreçler doğru bir kronolojik sıralamada verilmiştir?

Seçenekler

A
I - IV - III - II
B
III - I - IV - II
C
II - I - IV - III
D
IV - III - I - II
E
III - IV - II - I
Açıklama:
Hiçbir savaşın sonsuza dek sürmesi mümkün değildir. Savaşın doyma noktasına gelmesi ile birlikte ‘ateşkes’ de takip eden bir sonraki adımdır. Çatışmanın azalmasındaki ilk süreçtir. Ateşkes ile birlikte ‘anlaşmalar’ belirginleşir. Anlaşmaların sağlanmasıyla taraflar arasındaki süreç ‘normalleşmeye’ başlar. Normalleşme de beraberinde bir sakinlik, uzlaşı sürecini, yani ‘barışı ve uzlaşıyı’ sağlar. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
I - IV - III - II

Soru 94

Aşağıdaki tanımlardan hangisi çatışmaya ait değildir?

Seçenekler

A
Durum, davranış ve tutumun birleşmesi sonucunda ortaya çıkandır.
B
Bir veya daha fazla taraf arasında karşılaşma anlamına gelmektedir.
C
Bir tarafın belli ölçüde istediğini alırken diğer tarafın istediğini alamaması olarak da tanımlanmaktadır.
D
Çıkarların buluşamadığı bir algıdır.
E
Farklı fikirlerin karşı karşıya gelmesi ile bir sonuca gitme çabasıdır.
Açıklama:
A, B, C ve D şıklarında yer alan tanımlamalar çatışmaya ait iken E şıkkında yer alan tanımlama diyalektiğe aittir. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
Farklı fikirlerin karşı karşıya gelmesi ile bir sonuca gitme çabasıdır.

Soru 95

İşten çıkarıldığı için eski yöneticisine tehdit mesajları atan bir bireyin bu tepkisi hangi bireysel düzeydeki çatışmaya karşı tepkiye örnektir?

Seçenekler

A
Boyun eğmek
B
Hakim olmak
C
Kendini çekme
D
Belirsizlik
E
Bağlanmak
Açıklama:
Soruda verilen örnekte birey yaşadığı çatışmaya sertlik göstererek tepki vermektedir ve bu da hakim olmaya bir örnektir. Bu sebeple doğru cevap B şıkkıdır.
Hakim olmak

Soru 96

Irkçı düşünce ve davranışlara sahip bir birey aşağıdaki hangi kültürel yeterlilik seviyesine sahiptir?

Seçenekler

A
Kültürel yetersizlik
B
Kültürel yeterliliğe yakınlık
C
Kültürel körlük
D
Kültürel yeterlilik
E
Kültürel yıkıcılık
Açıklama:
Davranışlarımızın, tavırlarımızın, kurallarımızın ve uygulamalarımızın diğer kültürlerden olanlara karşı yıkıcı olması durumunda kültürel yıkıcılık kavramı karşımıza çıkmaktadır. Diğer kültürlere ve kültürlerden olanlara karşı bilerek yıkıcı davranışlarda bulunmak ve farklı kültürlerden olanlara karşı insani olmayan yaklaşımlarda bulunmak ve bu kişilere karşı aşağılayıcı değerler atfetmek yıkıcılık içersinde yer almaktadır. Diğer kültürlerden olanları ortadan kaldırmaya çalışmak, bu kişilere karşı sömürmeye yönelik birtakım eylemlerde bulunmak da aynı sınıflama içersine girmektedir. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
Kültürel yıkıcılık

Soru 97

Aşağıdaki kültürel yeterlilik seviyelerinden hangisinde kültürler en üst saygınlık derecesinde ele alınarak değerlendirilir?

Seçenekler

A
Kültürel yeterlilik
B
Kültürel körlük
C
Kültürel yeterliliğe yakınlık
D
Kültürel maharet
E
Kültürel yetersizlik
Açıklama:
Kültürel maharet seviyesinde kültürler en üst saygınlık derecesinde ele alınarak değerlendirilir. Kültürler ile ilgili olarak yeni yaklaşımların üretilebilmesi, varolan bilginin üzerine eklenebileceklerin sorgulanması ve kültürlerarası etkileşimin önemine inanarak kültürel yetkinlik için savunuculuğun yapılmasını da işaret etmektedir. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 98

Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pasif yaklaşım
B
Gandhi yaklaşımı
C
John Paul Lederach yaklaşımı
D
Dialektik
E
John Galtung yaklaşımı
Açıklama:
B, C ve E şıklarında yer alan ifadeler barış süreçlerinin oluşturulması ve inşası ile ilgili yaklaşımlar olmakla birlikte soruda verilen tanıma ait değildir. D şıkkında yer alan ifade ise bir yaklaşım değildir. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Pasif yaklaşım

Soru 99

I. Açık diyalog ve eleştiriyi kabullenmek.
II. Değerlerde çeşitlilik ve farklı olanların kabulünün sağlanması.
III. Ahlaki yargılama ve dışarda tutmalara ilişkin belirtilere hazır olmak.
IV. Adaletsizliğe karşı yapısal bir mücadeleye girmek.
Yukarıda numaralandırılarak verilen ifadelerden hangileri sosyal adaletin sağlanmasının katkıları arasındadır?

Seçenekler

A
I - II
B
I - II - III
C
II - III - IV
D
I - III - IV
E
I - II - III - IV
Açıklama:
Numaralandırılarak verilen ifadelerin tamamı sosyal adaletin sağlanmasının katkıları arasındadır. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
I - II - III - IV

Soru 100

“Süreçler içersinde zorlukları aşmada kolaylaştırıcı bir yaklaşımın ötesinde, vermeyi bir değer olarak görmek de barışı inşa eden yaklaşımlardan olacaktır. Belli bir şarta bağlı olmaksızın ve karşılığında bir şey beklemeden vermek de barışın inşa edilmesi sürecinde olumlu katkılar sağlayacaktır.”
Yukarıda verilen bilgi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Hizmet
B
Arabuluculuk
C
Yüce gönüllülük
D
Alçak gönüllülük
E
Kültürel maharet
Açıklama:
Soruda verilen bilgi barışa hizmet edecek üç temel özelliğe dairdir ve B ve E şıkları bu üç temel özellik arasında değildir. B, C ve D şıkları barışa hizmet edecek üç temel özellik olmakla birlikte B ve D şıkları soruda yer alan bilgiye ait değildir. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Yüce gönüllülük

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın boyutsal sınırlamalarına göre yapılan temel gruplandırma içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Kişiler içindeki çatışma
B
Kişiler arası çatışma
C
Gruplar içindeki çatışma
D
Gruplar arası çatışma
E
Kültürel çatışma
Açıklama:
Çatışmanın boyutsal sınırlarına baktığımızda aşağıdaki şu temel gruplandırmaları görürüz:
Kişiler içindeki çatışma
Kişiler arası çatışma
Gruplar içindeki çatışma
Gruplar arası çatışma
Devletlerarası çatışma

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi çatışmayı üreten taraf için aracılık temel süreç ve eylemleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Çatışmadan zarar gören tarafın sorumluluk alması gerektiği konusunda yardımcı olmalıyız
B
Yanlış yapılmış olanları kabul konusunda teşvik etmeliyiz
C
Çatışmayı üreten tarafa uzlaşmadaki zorluklar konusunda da yardımcı olmalıyız
D
Sınıflandırma suçlamalardan kaçınmalıyız
E
Sürecin geliştirilmesine yönelik teşvik edicilik ve destekleyiciliği unutmamalı, bir şans daha üretilmesinin gerekliliğini vurgulamalıyız
Açıklama:
Çatışmayı üreten taraf için aracılık temel süreç ve eylemleri:
Çatışmayı üreten tarafa sorumluluk alması gerektiği konusunda yardımcı olmalıyız.
Yanlış yapılmış olanları kabul konusunda teşvik etmeliyiz.
Çatışmayı üreten tarafa uzlaşmadaki zorluklar konusunda da yardımcı olmalıyız.
Sınıflandırma suçlamalardan kaçınmalıyız.
Sürecin geliştirilmesine yönelik teşvik edicilik ve destekleyiciliği unutmamalı, bir şans daha üretilmesinin gerekliliğini vurgulamalıyız.

Soru 103

Çatışma sürecinin başlangıç düzeyinde ne vardır?

Seçenekler

A
Savaş
B
Şiddet
C
Farklılıklar
D
Kutuplaşma
E
Ateşkes
Açıklama:
Çatışma artması ve azalmasında şu aşamalar söz konusudur: 1. En başlangıç düzeyinde önce ‘farklılıklar’ vardır. 2. Yavaş yavaş ‘zıtlıklar’ belirginleşmeye başlar. 3. Belirginleşmeye başlayan zıtlıklar ile zıtlıkları üreten taraflar arasında ‘kutuplaşmalar’ başlar. 4. ‘şiddete’ ilişkin gelişmeler yaşanabilir. 5. Sürecin en fazla artabileceği nokta ‘savaş’ durumudur. 6. Hiçbir savaşın sonsuza dek sürmesi mümkün değildir. Savaşın doyma noktasına gelmesi ile birlikte ‘ateşkes’ de takip eden bir sonraki adımdır. Çatışmanın azalmasındaki ilk süreçtir. 7. Ateşkes ile birlikte ‘anlaşmalar’ belirginleşir. 8. Anlaşmaların sağlanmasıyla taraflar arasındaki süreç‘normalleşmeye’başlar. 9. Normalleşme de beraberinde bir sakinlik, uzlaşı sürecini, yani ‘barışı ve uzlaşıyı’ sağlar.

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi barış için izlenecek yollar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Açık diyalog ve eleştiriyi kabullenmek
B
Ahlaki yargılama ve dışarda tutmalara ilişkin belirtilere karşılık vermek
C
Adaletsizliğe karşı yapısal bir mücadeleye girmek
D
Değerlerde çeşitlilik ve farklı olanların kabulünün sağlanması
E
Artan çatışma süreci içersinde iletişim kanallarını açık tutacak süreçlerin kurulması
Açıklama:
Ahlaki yargılama ve dışarda tutmalara ilişkin belirtilere karşılık vermek barışçıl bir yol olarak değerlendirilemez.

Soru 105

Şiddeti ve adaletsizliği azaltmaya yardımcı olan insan ilişkileri sistemlerinin yer aldığı dinamik ve sürekli bir süreç şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Savaş
B
Eylem
C
Barış
D
Çatışma
E
Paylaşım
Açıklama:
John Paul Lederach’a göre barış, şiddeti ve adaletsizliği azaltmaya yardımcı olan insan ilişkileri sistemlerinin yer aldığı dinamik ve sürekli bir süreçtir.

Soru 106

Her çatışmanın eşit ağırlıkta yoğunluğa sahip olmadığını vurgulamamız gerekir. Burada yoğunluk ifadesi ile vurgulanmak istenen, çatışmanın alansal çerçevesidir. Farklı ölçekler içersinde çatışma sınırlarını ifade edebiliriz. Kısaca, çatışmanın boyutsal sınırlarına baktığımızda temel gruplandırmalar görürüz. Hangisi bunlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Kişiler içindeki çatışma
B
Kişilerarası çatışma
C
Gruplar arası çatışma
D
Hayvanlar arası çatışma
E
Devletlerarası çatışma
Açıklama:
Hayvanlar arası çatışma iletişimin konusu değildir.

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi aynı toplumsal yapı içinde yaşayan insanların kültürel yapılarındaki değişikliklerin sebepleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Bölgesel farklar
B
Kuşak farkları
C
Cinsiyet farkları
D
Eğitim farkları
E
İnanç farkları
Açıklama:
Aynı toplumsal yapı içinde yaşayan insanların ortak düşünce ve değerleri olsa da bölgesel farklar, kuşak farkları, eğitim ve inanç farkları, ekonomik nedenler gibi birçok sebepten ötürü kültürel yapılarda değişiklikler görülebilmektedir.

Soru 108

I. Açık mesajlar paylaşmaktan kaçının
II. Yargılardan uzak durun
III. Kültürel hassasiyetinizi arttırın
IV. Esnek olun
Yukardakilerden hangisi/hangileri çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürlerarası iletişimin bireylere rehberlik edebilecek noktalardandır?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yararlanılabilecek noktalar şunlardır; 1. İletişimde sorumluluk alın. 2. Yargılardan uzak durun.3. Saygı gösterin.4. Empati kurun. 5. Sabırlı olun.6. Kendi kültürel yanlılıklarınızı hatırlayın. 7. Esnek olun.8. Açık mesajlar paylaşın.9. Kültürel hassasiyetinizi arttırın.10. Dinlemeyi önemseyin. “Açık mesajlar paylaşmaktan kaçının” ifadesi buna göre yanlıştır.

Soru 109

İnanç, kültürel çeşitliliğin hangi göstergesidir?

Seçenekler

A
Batı kültürü
B
Daha az belirgin göstergeler
C
Belirgin göstergeler
D
Doğu kültürü
E
Kültürel yayılma
Açıklama:
Kültürel çeşitliliğin belirgin ve daha az belirgin olan göstergeleri vardır. İnanç, etnik köken, ulusal köken, cinsiyet gibi birtakım özellikler kültürel çeşitliliğin belirgin göstergeleriyken yaş, eğitim, eğitim grubu, hareket kabiliyeti gibi özellikler ise kültürel çeşitliliğin daha az belirgin olan göstergeleri olarak adlandırılabilir.

Soru 110

Baskı ve şiddet altındaki toplulukların özgürleştirilmesi fikrini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Johan Galtung yaklaşımı
B
Buda yaklaşımı
C
Konfiçyüs yaklaşımı
D
John Paul Lederach yaklaşımı
E
Mahatma Gandhi yaklaşımı
Açıklama:
John Paul Lederach Yaklaşımı : barışın inşası en aşağıdan başlar ve yukarıya doğru ilerler. Baskı ve şiddet altındaki toplulukların özgürleştirilmesi fikrine bağlanmış olan bir barış inşası söz konusudur.

Soru 111

I.Empati kurmak
II.Yargılamamak
III. Sabit olmak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kültürlerarası iletişimde çatışmayı önlemek ve çözüme ulaştırmak için bireylere rehberlik edebilmektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Sabit olmak yerine esnek olmak, kültürlerarası iletişimde çatışmayı önleyebilir ya da çözüme ulaştırabilir. Doğru seçenek D'dir.

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ve kültürlerarası iletişimde çatışmaya yol açabilen en yaygın sorunlardan değildir?

Seçenekler

A
Anlamaya yönelik çabanın eksikliği
B
Yanlış anlama ve yorumlama eğilimi
C
Çoğulculuğa duyulan güçlü inanç
D
Güç elde etme ve üstünlük kurma çabası
E
Duygusal tepki ve eylemlere yatkınlık
Açıklama:
uluslararası ve kültürlerarası iletişimde en yaygın sorunlardan biri, çoğulculuğa olan inancın yitirilmesidir. Doğru seçenek C'dir.

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi şiddet karşıtı kültürlerin benimsediği değerlerdendir?

Seçenekler

A
Gizlilik ve propaganda ihtiyacı
B
Sürdürülebilir kalkınma
C
Kuvvete dayanan güce inanmak
D
Doğayı istismar etme
E
Otoriter yönetim biçimleri
Açıklama:
Şiddet karşıtı kültürler, kalkınmada sürdürülebilirliğe önem vermektedir. Diğer seçenekler, çatışma eğilimli kültürlere ait değerlerdir. Doğru seçenek B'dir.

Soru 114

"Kültürler en üst saygınlık derecesinde ele alınarak değerlendirilir. Kültürler ile ilgili olarak yeni yaklaşımların üretilebilmesi, varolan bilginin üzerine eklenebileceklerin sorgulanması ve kültürlerarası etkileşimin önemine inanarak kültürel yetkinlik için savunuculuğun yapılmasını da işaret etmektedir." ifadesi aşağıdaki kavramlardan hangisini açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Kültürel maharet
B
Kültürel yıkıcılık
C
Kültürel yeterliliğe yakınlık
D
Kültürel körlük
E
Kültürel yeterlilik
Açıklama:
Kültürel maharet: Kültürler en üst saygınlık derecesinde ele alınarak değerlendirilir. Kültürler ile ilgili olarak yeni yaklaşımların üretilebilmesi, varolan bilginin üzerine eklenebileceklerin sorgulanması ve kültürlerarası etkileşimin önemine inanarak kültürel yetkinlik için savunuculuğun yapılmasını da işaret etmektedir. Doğru seçenek A'dır.

Soru 115

I. Baskı ve şiddet altındaki toplulukların özgürleştirilmesi fikrine bağlanmış olan bir barış inşası söz konusudur.
II. Doğrudan şiddet, yapısal şiddet ve kültürel şiddet arasında da farkları görmek gerekir.
III. Amaç kazanmak değil, daha sağlıklı bir ilişki başlatarak sosyal gerçeklikle ilgili olarak daha taze bir düzeye gelmektir.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Gandhi'nin barışın inşasına ilişkin yaklaşımlarına aittir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Sadece "amaç kazanmak değil, daha sağlıklı bir ilişki başlatarak sosyal gerçeklikle ilgili olarak daha taze bir düzeye gelmektir." Gandhi'nin yaklaşımıdır. Doğru seçenek C'dir.

Soru 116

"Bir tür tarafsız olma yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, sınıf veya ırk diğerlerine göre bir farka sahip değildir. Böylesi bir yaklaşımda aslında “ben tarafsızım” ifadesi ile dolaylı olarak kendi
kültürel grubunun üstünlüğüne ve gücüne dayanan yaklaşımlarda bulunmaktır." Yukarıdaki kültürel yeterlilik seviyesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Kültürel yakıcılık
B
Kültürel körlük
C
Kültürel yeterliliğe yakınlık
D
Kültürel yeterlilik
E
Kültürel maharet
Açıklama:
Kültürel körlük: Bir tür tarafsız olma yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, sınıf veya ırk diğerlerine göre bir farka sahip değildir. Böylesi bir yaklaşımda aslında “ben tarafsızım” ifadesi ile dolaylı olarak kendi kültürel grubunun üstünlüğüne ve gücüne dayanan yaklaşımlarda bulunmaktır. Doğru seçenek B'dir.

Soru 117

Barış ile ilgili "Şiddeti ve adaletsizliği azaltmaya yardımcı olan insan ilişkileri sistemlerinin yer aldığı dinamik ve sürekli bir süreçtir." yaklaşımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Buda
B
Gandhi
C
Johan Galtung
D
Adam Curle
E
John Paul Lederach
Açıklama:
Lederach’a göre barış, şiddeti ve adaletsizliği azaltmaya yardımcı olan insan ilişkileri sistemlerinin yer aldığı dinamik ve sürekli bir süreçtir. Doğru seçenek E'dir.

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi çatışmadan zarar gören incinen taraf için aracılık temel süreç ve eylemleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Çatışmadan zarar gören tarafın bağışlaması ve isteksizlik ile kin gibi durumlardan vazgeçmesi konusunda yardımcı olmalıyız.
B
Çatışmadan zarar görenin kendi hatalarını da görebilmesi konusunda yardımcı olmalıyız.
C
Zarar görenin kendisine sunulan veya sunulacak olan özürü veya benzeri paylaşımları kabul etmesi konusunda yardımcı olmalıyız.
D
Yanlış yapılmış olanları kabul konusunda teşvik etmeliyiz
E
Çatışmayı üreten taraf ile birlikte olabilmeyi ve dostluklar kurma konusunda sürecin güçlendirilmesini gözetmeliyiz.
Açıklama:
Yanlış yapılmış olanları kabul konusunda teşvik etmek Çatışmayı üreten taraf için aracılık temel süreç ve eylemleri arasındadır. Doğru seçenek D'dir.

Soru 119

I. Açık diyalog ve eleştiriyi kabullenmek.
II. Artan çatışma süreci içersinde iletişim kanallarını açık tutacak süreçlerin kurulması.
III. Değerlerde çeşitlilik ve farklı olanların kabulünün sağlanması.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri barış için izlenebilecek yollardan sosyal adaletin sağlanmasının katkıları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Açık diyalog ve eleştiriyi kabullenmek, artan çatışma süreci içersinde iletişim kanallarını açık tutacak süreçlerin kurulması ve değerlerde çeşitlilik ve farklı olanların kabulünün sağlanması sosyal adaletin sağlanmasının katkıları arasındadır. Doğru seçenek E'dir.

Soru 120

Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pasif yaklaşım
B
Gandhi yaklaşımı
C
Lederach yaklaşımı
D
Galtung yaklaşımı
E
Buda yaklaşımı
Açıklama:
Pasif Yaklaşım: Temel olarak savaşı veya çatışmayı ahlaki olarak yanlış gören yaklaşımdır. Doğru seçebek A'dırç

Soru 121

"Çatışma süreçleri içerisinde bireyler adına temel olan, çatışmanın tarafı olanların ......................... ilgili olmadığıdır."
Yukarıdaki cümlede bulunan boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
Konumlarıyla
B
Korkularıyla
C
Kaygılarıyla
D
Arzularıyla
E
İhtiyaçlarıyla
Açıklama:
Konumlarıyla

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın kültürel değerlerden ve duygulardan dolayı belirginleşmesinde ve süreci olumlu yöne taşımada yardımcı olacak sorulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Hangimiz haklıyız?
B
Neyi, neleri gözlemledim?
C
Ne hissediyorum?
D
Nelere değer veriyorum?
E
Ne talep ediyorum?
Açıklama:
Hangimiz haklıyız? sorusu çatışmanın belirginleşmesinde ve süreci olumlu yöne taşımada yardımcı olacak soru değildir.

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi gerginliğin temel kaynağı olabilecek yapısal nedenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Değer yargıları
B
Yoksulluk
C
Kötü yönetim
D
İnsan hakları ihlalleri
E
Demokraside yetersizlik
Açıklama:
Değer yargıları gerginliğin temel kaynağı olabilecek yapısal nedenlerden biri değildir.

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın artması ve azalmasında söz konusu olan aşamalar sırasına uygundur?

Seçenekler

A
Farklılık-Zıtlık-Kutuplaşma-Şiddet-Savaş
B
Şiddet-Farklılık-Zıtlık-Kutuplaşma-Savaş
C
Zıtlık-Farklılık-Kutuplaşma-Şiddet-Savaş
D
Savaş-Şiddet-Kutuplaşma-Farklılık-Zıtlık
E
Kutuplaşma-Şiddet-Farklılık-Zıtlık-Savaş
Açıklama:
Farklılık-Zıtlık-Kutuplaşma-Şiddet-Savaş

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ve kültürlerarası iletişimde sorunların kaynağı değildir?

Seçenekler

A
İletişimde sorumluluk almak
B
Gücü elde etmeye çabalamak
C
İletişimin kesilmesi
D
Duygusal tepki vermek
E
Çoğulculuğa inanmamak
Açıklama:
İletişimde sorumluluk almak uluslararası ve kültürlerarası iletişimde sorunların kaynağı değildir.

Soru 126

".......................çıkarların buluşamadığı bir algı olup bir taraf belli ölçüde istediğini alırken diğer tarafın istediğini alamamasıdır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en doğru doldurur?

Seçenekler

A
Çatışma
B
Pazarlık
C
Şiddet
D
Uzlaşma
E
Diyalektik
Açıklama:
Çatışma

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi şiddet karşıtı kültür özelliğidir?

Seçenekler

A
Serbest dolaşan bilgi
B
Doğayı istismar etmek
C
Kuvvete dayanan güce inanmak
D
Gizlilik ve propaganda ihtiyacı
E
Erkek egemen
Açıklama:
Serbest dolaşan bilgi

Soru 128

"Ben tarafsızım" ifadesi ile dolaylı olarak kendi kültürel grubunun üstünlüğüne ve gücüne dayanan yaklaşımlarda bulunmak hangi kültürel yeterlilik seviyesini anlatır?

Seçenekler

A
Kültürel körlük
B
Kültürel yeterliliğe yakınlık
C
Kültürel yeterlilik
D
Kültürel maharet
E
Kültürel yıkıcılık
Açıklama:
Kültürel körlük

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi Johan Galtung'un barışı inşa etme yaklaşımını anlatır?

Seçenekler

A
Olumsuz barış ile olumlu barış arasındaki farkları görmek gerekir.
B
Doğru için mücadele etmek gerekir.
C
Şiddeti önleyen iç bileşenlerden yararlanmak gerekir.
D
Barışın inşası en aşağıdan başlar ve yukarıya doğru ilerler.
E
Savaş ve çatışma ahlaki olarak yanlıştır.
Açıklama:
Olumsuz barış ile olumlu barış arasındaki farkları görmek gerekir.

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi taraflar arasında barışı inşa etmede temel kurallardan biri değildir?

Seçenekler

A
Birinden veya topluluktan neyi yapmasını istemediğimizi söylemeliyiz.
B
İnsanların benzer ihtiyaçlara sahip olduğunu hatırlamalıyız.
C
Birinden bir şeyi yapmasını isterken bir talepte mi istekte mi bulunduğumuzu görmeliyiz.
D
Hayır ifadesini kullanmak yerine bizi "evet" demekten alıkoyan ihtiyacın ne olduğunu vurgulamalıyız.
E
Bir fikirde uzlaşmadan önce o kişi veya topluluğun ne hissettiğini anlamalıyız.
Açıklama:
Birinden veya topluluktan neyi yapmasını istemediğimizi söylemek barışın inşasında temel kural değildir, aksine neyin yapılmasını istediğimizi söylememiz doğru kuraldır.

Soru 131

I-Ateşkes II- Normalleşme III- Anlaşma IV-Barış ve uzlaşı
Yukarıda çatışmanın azalması sürecinin aşamaları verilmiştir. Hangi seçenekte bu aşamalar doğru sıralanmıştır?

Seçenekler

A
I - II - III - IV
B
I - III - II - IV
C
II - III - I - IV
D
II - I - IV - III
E
III - I - IV - II
Açıklama:
Çatışmanın azalmasındaki ilk süreç ‘ateşkes’ aşamasıdır. Ateşkes ile birlikte ‘anlaşmalar’ belirginleşir. Anlaşmaların sağlanmasıyla taraflar arasındaki süreç ‘normalleşmeye’ başlar. Normalleşme de beraberinde bir sakinlik, uzlaşı sürecini, yani ‘barışı ve uzlaşıyı’ sağlar. Buna göre doğru sıralama I - III - II - IV şeklinde olmalıdır. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 132

Farklı fikirlerin karşı karşıya gelmesi ile bir sonuca gitme çabasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Çatışma
B
Pazarlık
C
Dialektik
D
Uzlaşı
E
Aracılık
Açıklama:
Farklı fikirlerin karşı karşıya gelmesi ile bir sonuca gitme çabasına “dialektik” adı verilir. Dialektik yaklaşımı ile birlikte bir teze, yani bir önermeye karşılık başka bir tez, yani antitez sunulur. Bu iki karşı tezin sunulması ile birlikte başka bir sonuca, yani senteze ulaşılır. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 133

Kültürler arasında farklılıklar olabileceğini kabul eden ve bu farklılıklara saygı gösteren birinin hangi kültürel yetkinlik düzeyinde olduğu söylenebilir?

Seçenekler

A
Kültürel yeterlilik
B
Kültürel körlük
C
Kültürel yıkıcılık
D
Kültürel maharet
E
Kültürel yetersizlik
Açıklama:
Kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek “kültürel yeterlilik” düzeyine işaret etmektedir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 134

Çatışma içerisindeki iki taraftan biri, kendi adına mutlak bir kazanç sağlamak yerine, karşı tarafla sağlıklı bir ilişki tesis etmeye çabalamaktadır. Bu örnekte verilen durum, barış inşasıyla ilgili yaklaşımların hangisiyle açıklanabilir?

Seçenekler

A
Lederach Yaklaşımı
B
Pasif Yaklaşım
C
Galtung Yaklaşımı
D
Olumsuz Yaklaşım
E
Gandhi Yaklaşımı
Açıklama:
Barış inşası ile ilgili yaklaşımlardan biri olan Gandhi Yaklaşımı içerisinde üç ayrı vurgu noktası öne çıkar. Bunlar; doğru için mücadele etmek, şiddeti önleyen iç bileşenlerden yararlanmak ve kazanmayı değil sağlıklı bir ilişki başlatmayı amaçlamak şeklinde sıralanır. Soruda örnek verilen durum Gandhi Yaklaşımı’na uygundur. Dolayısıyla doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 135

Bireyin, her zaman haklı olamayacağının farkında olması, barışın inşasına katkı sağlayan bireysel özelliklerden hangisiyle açıklanabilir?

Seçenekler

A
Büyüklük
B
Yüce gönüllülük
C
Hizmet
D
Alçak gönüllülük
E
Saygı
Açıklama:
Belli konularda haklı olduğumuzu düşünmek kadar, her zaman haklı olamayacağımızı bilmemiz de barış için önemli bir başlangıç noktasıdır. Bu özellik barışın inşası bağlamında “alçak gönüllülük” olarak adlandırılır. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Ünite 7

Soru 1

İnsanoğlunun beceri ve zanaatla ortaya çıkardığı üretimler aşağıdaki ifadelerden hangisiyle tanımlanabilir?

Seçenekler

A
Techne.
B
Endüstri öncesi toplum.
C
Endüstri devrimi.
D
Aydınlanma.
E
Sanat.
Açıklama:
Techne; belirli bir amacı olan, bu amaca ulaşmak için belirli bir yol ve yordam izleyen, belirli bilgilerden yararlanarak sonuç olarak birtakım ihtiyaçları gideren işlevsel tüm sonuçların ya da ürünlerin elde edildiği tüm etkinlikler olarak tanımlanabilir.
Techne, insanoğlunun beceri ve zanaatla ortaya çıkardığı üretimdir ve Antik Yunan’da bütün sanatlar ve zanaatları içeren bir ifade olarak kullanılmıştır

Soru 2

Yozlaşmış, gelenekçi fikirlerin ve inanca dayalı bir şekilde dünyayı anlamlandırmaya çalışmanın karşısında bilimsel yöntemin gelişimi ve yayılması hareketi aşağıdaki hangi ifadeyle tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Teknoloji.
B
Endüstri devrimi.
C
Endüstri toplumu.
D
Endüstri sonrası toplum.
E
Aydınlanma.
Açıklama:
Aydınlanma: 17. ve 18. yüzyıllarda entelektüellerin başlattığı, önce Avrupa’da sonra Amerikan Kolonilerinde etkisini gösteren, bilimsel yöntemle açıklanmaya çalışılan bilgilerin, insan aklının yozlaşmış gelenekçi fikirler ve inançla mücadelesine yine insan aklına dayanan bir reform geliştiren kültürel bir harekettir.

Soru 3

Ağ toplumunun, bilgi toplumundan birey bakımından en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Küresel bir toplum olması.
B
Kitle iletişim araçlarını kullanmaları.
C
Küresel sistemde aktif kullanıcılar olmaları.
D
Bilginin üretim sürecine ek olarak tüm sosyal ve ekonomik alanlarda kullanılması.
E
Kitle iletişim araçlarını toplumun merkezine yerleştirmeleri.
Açıklama:
Ağ toplumu, geleneksel kitle iletişim araçlarını kullanan bilgi toplumundan farklı olarak, küresel bir ağda aktif bir oyuncu olarak yer alır. McLuhan’ın geleneksel medya için geliştirdiği küresel köy kuramında da izler kitle küresel bir köyün parçasıdır ancak bu küresel sistemde aktif olarak değil, pasif izleyici olarak yer alır. Yeni medya kullanıcıları pasif izleyiciler değil, aktif kullanıcılardır. Bu nedenle ağ toplumu edilgen bir yapı göstermez, aktif bir yapı sergiler.

Soru 4

Yeni medya düzeninde kullanıcı tarafından üretilmiş içeriklerin hangi temel özelliklere sahip olması gerekir?

Seçenekler

A
Kullanıcı tarafından üretilmiş ve yayınlamaya hazır olmalı, bu kullanıcının kendi özgün eseri olarak hazırlanmalı ve kâr amaçlı bir şekilde hazırlanmamalıdır.
B
İçerik, kullanıcının kendi eseri veya özgün yorumu olmalı, ağ üzerinde yayımlanmış olmalı ve temel olarak profesyonel amaçlarla maddi kazanç için üretilmiş olmamalıdır.
C
Para, prestij gibi motivasyonları olsa bile profesyonel bir üretim olmamalı, bu nedenle de tamamen özgün bir eser olmalı ve ağ üzerinde yayımlanmalıdır.
D
Kitlesel tüketime hazır bir şekilde üretilmeli, ağdaki kitlelere ulaştırılmalı ve kâr amacı gütmemelidir.
E
Ağ üzerinden yayımlanmalı, ağdaki kullanıcıların birbirleriyle etkileşimleri sonucunda ortaya çıkmalı ve kesinlikle kâr amacı gütmemelidir.
Açıklama:
  • Kullanıcı içerikleri ağ üzerinde yayımlanmış olmalıdır. Ağ üzerinde yer almayan fakat kullanıcılar tarafından üretilmiş birçok medya içeriğinin varlığı olasıdır ancak bu içeriklerin bir kullanıcı tarafından üretiliş yeni medya içeriği olarak değer kazanabilmesi için içeriğin bir şekilde yeni medya araçlarından herhangi biri ile paylaşılmış ya da yayımlanmış olması gerekir.
  • Kullanıcı içeriğinin diğer içeriklerden farklı olarak bireyler tarafından ya- ratıcı bir efor sonucunda ortaya çıkarılmış olması gerekir. Ortaya çıkan içeriğin ilk çıkış noktası özgün olmayabilir. Daha önce var olan bir medya metni kullanıcı tarafından yeniden işlenmiş ve yeni bir medya içeriğine dönüştürülmüş de olabilir. Buradaki belirleyici farklılık, medya içeriğinin bütünüyle biricik olması değil, ilk çıkış noktası özgün olmasa bile, içeriği üreten ya da yorumlayan kullanıcının kendi yorumunu ortaya koyabilmesidir. Çünkü bu süreç içinde medya içeriği ilk bağlamından koparak, kullanıcının ona kazandırdığı yeni bağlama devşirilir. Bu süreç içerisinde kullanıcının medya içeriğine yaptığı dokunuş, bu içeriği kullanıcı üretimi bir içerik hâline sokar.
  • Profesyonel rutin ve uygulamalar dışında amatör bir üretim biçimi, kullanıcı içeriğinin olmazsa olmaz kurallarından biridir. Bu süreç içerisinde kullanıcının ürettiği içerikten para kazanmak gibi profesyonel bir beklenti içinde olması, üretilen ürünü bir kullanıcı içeriği olmaktan çıkaracaktır. Kullanıcı içeriğinin üretilmesindeki temel motivasyon nedenleri kişilerarası iletişim kurma, ün ve prestij kazanma, bireyler tarafından kabullenme, tutku, kendini ifade etme isteği, var olma mücadelesi gibi nedenler sayıla- bilir. Bu nedenler dışındaki tüm maddi çıkar sağlamak üzerine kurulmuş profesyonel beklentiler, üretilen içeriği kullanıcı içeriği tanımı kapsamında uzaklaştıracaktır (Oecd, 2007).

Soru 5

Tüketilmesi için profesyoneller tarafından üretilen içerik yerine kullanıcıların kendilerinin ağ üzerinde başka kullanıcılarla kendi içeriklerini paylaşmaları, hangi uygulamalarla birlikte ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
WWW (Web 1.0)
B
Web 2.0
C
Web 3.0
D
Endüstri 2.0
E
Sanayi devrimi
Açıklama:
Kullanıcı tarafından üretilmiş içerik: Web 2.0 uygulamalarının olanak sağlamasıyla birlikte ağ ortamında oluşturulan
tüm sayısal video, bloglar, podcastler, forumlar,
yorum siteleri, sosyal ağlar, mobil ve telefon fotoğraf uygulamaları ve Wikiler gibi uzmanlaşmış profesyoneller değil de bizzat ağda yer alan kişiler tarafından üretilmiş ve paylaşılmış içeriklerin tümüdür.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, yeni medyanın getirmiş olduğu ekonomik yapılanmada kârı arttırmak için kullanılan yöntemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Üretim maliyetlerini düşürmek.
B
Verimliliği arttırmak.
C
Piyasayı genişletmek.
D
Teknoloji bağımlılığını yenmek.
E
Sermayenin geri dönüşümünü hızlandırmak.
Açıklama:
Belli bir mali ortamda piyasa rakamları ile karı arttırmak için izlenebilecek dört farklı yöntemde de bilgi teknolojilerinin etkisini görmek mümkündür. Üre- tim maliyetlerini düşürmek, verimliliği arttırmak, piyasayı genişletmek ve sermayenin geri dönüşümünü hızlandırmak olarak sıralanan bu dört öge içinde gelişen bilgi teknolojilerinin önemli dönüşümler yarattığı bilinmektedir.
Ağ toplumunun ekonomik yapılanmasında dikkat çeken ilk unsur teknoloji bağımlı bir ekonomiye dayalı olmasıdır. Öyle ki küresel ya da yerel ekonomilerin sağlıklı işlemesi için teknolojik olanakların kullanımı bir gereksinimden çok, bir bağımlılık şeklindedir. Bu bağımlılığın sacayaklarını da bilgi, teknoloji ve bu olanakların yönetime aktarılma kapasitesi, yani işlenebilme becerisi oluşturur.

Soru 7

Yeni iletişim teknolojilerinin gelişmesiyle gerçekleşen yatay yapılanma dönüşümünde aşağıdakilerden hangisi, şirketlerin üretim stratejilerinin sac ayaklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Ağ teknolojilerinin gelişimini hızlandıran donanım şirketleri.
B
Ağ teknolojilerinin kullanımını yayan yazılım şirketleri.
C
Doğrudan yerine ikincil gelir kaynaklarına yönelik hizmetler sunan ağ şirketleri.
D
Varoluşlarını web üzerinden sürdüren e-ticaret şirketleri.
E
Şirket müşterilerinin kullanıcı profilleri.
Açıklama:
Kullanıcı profili:
Kullanıcıların bir ağa üye olabilmek için tanımlamak zorunda oldukları; yaş, cinsiyet, ikamet bilgileri, eğitim durumu, mesleği, ilgi alanları, zevkleri gibi kişisel özellikleri hakkında bilgiler içeren web tabanlı formların genel adıdır.
Küresel ağ yapılanmasında şirket stratejilerinin sac ayakları ise donanım, yazılım, hizmet ve e-ticaret şirketleridir.

Soru 8

Mobil cihazlar, yani taşınabilir yeni iletişim teknolojilerinin çalışma hayatına en önemli etkileri aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Seçenekler

A
Çalışanların iş süreçlerinde kesintisiz çalışma yerine kesintili bir sürece girmeleri.
B
Zamandan bağımsız olarak mesai saatlerinin yerini 24 saat hizmete geçilmesi.
C
Bu cihazlar üzerinden sürdürülebilen mesleklerde mekân kısıtlamasının ortadan kalkması.
D
Aynı kişinin birden fazla işi sürdürmesinin, yönetmesinin ve gözlemlemesinin beklenmesi.
E
İş kavramının tanımının değişmesiyle açık ve net görev tanımlarına olan ihtiyacın ortaya çıkması.
Açıklama:
Bilindiği gibi yeni medya sadece zaman bağımsız değil, aynı zamanda mekân bağımsız bir iletişim süreci sunabilmektedir. Bu nedenle daha önce var olan tek mekânlı iş kavramı, özellikle taşına- bilir yeni iletişim teknolojileri ile sürdürülebilen meslekler için mekân kısıtlaması olmayan işlere dönüşmüştür. İş, ağa ulaşılabilen, teknolojinin taşınabildiği her yerde icra edilebilen bir uğraşa dönüşmüştür. Yeni medyanın ulaşabildiği her yer bir iş yerine dönüşür.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, sosyoloji kuramcılarının toplumsallaşma süreçlerinden ikincil toplumsallaşma sürecinde ifade ettikleri bir olgudur?

Seçenekler

A
İnsanın çevresine ayak uydurması.
B
İnsanın toplumda edindiği ilk roller ve davranış biçimleri.
C
İnsanın sosyal yaşantısında başkalarından beklediği rol ve davranış modelleri.
D
Bireyin farklı kişi ve gruplara karşı oluşturduğu davranış biçimleri.
E
Bireyin kendisine ve çevresine olan temel güven duygusunun oluşması.
Açıklama:
İkincil toplumsallaşma sürecinde bireyin toplum içinde değişen rollerine karşılık geliştirdikleri farklı davranış biçimleri yer alır. Burada bireylerin farklı durumlarda, farklı kişilere ve gruplara karşı oluşturdukları davranış biçimleri arasında ne tür değişkenlikler yaşandığı ve bu değişkenlikler içinde bireyin kendi konumunu topluma göre nasıl yapılandırdığı önem taşır.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, yeni medya ve yeni iletişim teknolojilerinin araç ve mesaj ilişkisine uyguladığı kullanım pratiklerinin kavramsal temelleriyle uyuşmamaktadır?

Seçenekler

A
Seçilen araç, mesajın içeriğini etkiler.
B
Seçilen araş, bireylerin iletişim araçlarını kullanma pratikleri tarafından belirlenir.
C
Bireylerin iletişim teknolojilerini kullanma biçimleri, içinde bulundukları toplumun teknolojiyi kullanım pratiklerini yapılandırır.
D
Bireylerin iletişim teknolojilerini kullanma biçimleri, içinde bulundukları toplumun teknolojiyi kullanım alışkanlıklarını yapılandırır.
E
Geleneksel iletişim araçları ile yeni medya araçlarının toplumsal kullanım alanları aynıdır.
Açıklama:
Seçilen araç, mesajın içeriğini etkiler.
Seçilen araç, bireylerin iletişim araçlarını kullanım pratikleri tarafından belirlenir. Bireylerin iletişim teknolojilerini kullanım biçimleri, içinde bulundukları toplumun teknolojiyi kullanım pratiklerini ve alışkanlıklarını yapılandırır. Acil bir durumda ulaşılamayan kişiye “sana e-posta gönderdim, neden bana dönmedin” diyerek tepki göstermek, yeni medyanın kullanım pratikleri açısında anlamlı bir yaklaşım olmayacaktır. Çünkü toplumsal olarak e-posta için acil durumda kullanılma alışkanlığı ve pratiği gelişmemiştir. Bu örnekler, geleneksel iletişim araçları ile yeni medya araçlarının toplumsal kullanım alanları arasındaki farklılıkları göstermektedir. Yeni medya, geleneksel medyanın toplumsal yapı içerisindeki konumundan, kullanım alışkanlıklarından, gelenekleşmiş kullanım biçimlerinden yararlanır ancak öte yandan kendine özgü bir toplumsal kullanım biçimini de oluşturur.

Soru 11

Antik Yunan’da bütün sanatlar ve zanaatları içeren bir ifade olarak kullanılan, insanoğlunun beceri ve zanaatla ortaya çıkardığı üretime ne ad verilir?

Seçenekler

A
Techne
B
Aydınlanma
C
Kültür
D
Sanayi
E
Heykel
Açıklama:
Techne, insanoğlunun beceri ve zanaatla ortaya çıkardığı üretim- dir ve Antik Yunan’da bütün sanatlar ve zanaatları içeren bir ifade olarak kullanıl- mıştır (Artun, 2008).
Doğru cevap a'dır.

Soru 12

17. ve 18. yüzyıllarda entelektüellerin başlattığı, önce Avrupa’da sonra Amerikan Kolonilerinde etkisini gösteren, bilimsel yöntemle açıklanmaya çalışılan bilgilerin,insan aklının yozlaşmış gelenekçi fikirler ve inançla mücadelesine yine insan aklına dayanan bir reform geliştiren kültürel harekete ne ad verilir?

Seçenekler

A
Reform
B
Aydınlanma
C
Endüstri
D
Sanayi
E
Devrim
Açıklama:
Aydınlanma: 17. ve 18. yüzyıllarda entelektüellerin başlattığı, önce Avrupa’da sonra Amerikan Kolonilerinde etkisini gösteren, bilimsel yöntemle açıklanmaya çalışılan bilgilerin, insan aklının yozlaşmış gelenekçi fikirler ve inançla mücadelesine yine insan aklına dayanan bir reform geliştiren kültürel bir harekettir.
Doğru cevap b'dir.

Soru 13

Kültürün kendisinin bir endüstri ve kültür ürünlerinin de meta’lar hâline geldiğini savunan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gıda endüstrisi
B
Sanayi endüstrisi
C
Kültür endüstrisi
D
Sağlık endüstrisi
E
Teknoloji endüstrisi
Açıklama:
Kültür endüstrisi: Kültürün kendisinin bir endüstri ve kültür ürünlerinin de meta’lar hâline geldiğini savunur.
Doğru cevap c'dir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi endüstri sonrası toplum kavramı için yanlış bir söylemdir?

Seçenekler

A
Mal üretiminden hizmet sektörüne doğru bir değişimin yaşandığı ekono- mik boyuttur. Endüstrileşme süreci tamamlandığında iş gücünün önemli bölümü çiftçilik, tarım gibi sektörlerden imalat sektörüne doğru kayar.
B
İş gücü vasıfsız ve niteliksiz çalışanlardan teknik ve profesyonel çalışan- lara doğru dönüşür. Bilim insanları, teknisyenler, mühendisler, sağlık ve tıp personelleri ve benzer meslek grupları endüstri sonrası toplumun yapı taşları gibidir.
C
Toplumsal dönüşümler için alınan politik kararlarda ve toplumun geleceğinin planlanmasında kuramsal bilgi temel yapı taşıdır.
D
Teknolojik gelişim entelektüellikten uzak, sıradan bir çizgide sürer.
E
Teknolojik değerlerin kontrolü geleceği kurmak adına yönlendirilir. Teknolojik gelişim kendiliğinden değil, toplumsal hedefleri gözeterek planlanabilir ve kontrol edilebilir hâle dönüşür.
Açıklama:
Bell (1996), endüstri sonrası toplum kavramını beş temel boyut ve bileşen için- de açıklamaya çalışır. Bunlar:
  • Mal üretiminden hizmet sektörüne doğru bir değişimin yaşandığı ekono- mik boyuttur. Endüstrileşme süreci tamamlandığında iş gücünün önemli bölümü çiftçilik, tarım gibi sektörlerden imalat sektörüne doğru kayar.
  • İş gücü vasıfsız ve niteliksiz çalışanlardan teknik ve profesyonel çalışan- lara doğru dönüşür. Bilim insanları, teknisyenler, mühendisler, sağlık ve tıp personelleri ve benzer meslek grupları endüstri sonrası toplumun yapı taşları gibidir.
    Toplumsal dönüşümler için alınan politik kararlarda ve toplumun geleceğinin planlanmasında kuramsal bilgi temel yapı taşıdır.
  • Teknolojik değerlerin kontrolü geleceği kurmak adına yönlendirilir.
  • Teknolojik gelişim kendiliğinden değil, toplumsal hedefleri gözeterek planlanabilir ve kontrol edilebilir hâle dönüşür.
  • Teknolojik gelişim sıradan değil, entelektüel bir çizgide sürer.
Doğru cevap d'dir.

Soru 15

Günümüz iletişimine dayalı toplumsal yapıyı tanımlamak üzere kullanılagelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni medya
B
Görsel kültür
C
Endüstri toplumu
D
Medya toplumu
E
Ağ toplumu
Açıklama:
Ağ Toplumu
Ağ toplumu Castells’in (2008) ortaya koyduğu bir kavram olarak günümüz ileti- şimine dayalı toplumsal yapısını tanımlamak üzere kullanılagelen bir kavramdır. Ağ toplumunun temel farklılığı, geleneksel iletişim araçları yerine yeni medyayı kullanagelen, yeni medyanın iletişim olanaklarını gündelik yaşamı içine yerleştir- miş ve belirli bir alışkanlık edinmiş olmalarıdır.
Doğru cevap e'dir.

Soru 16

2000’li yılların teknoloji ve iletişime dayalı yeni yaşam biçimlerini tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni medya düzeni
B
Sanayi düzeni
C
Görsel kültür
D
Bahaus düzeni
E
Tasarım düzeni
Açıklama:
Yeni medya düzeni kavramı; gündelik yaşamın bir yandan yeni medya araçları tarafından yeniden şekillendiği, diğer yandan da yeni medya araçlarının da bu yeni yaşam biçimine uyumlu bir şekilde tasarlandığı 2000’li yılların teknoloji ve iletişime dayalı yeni yaşam biçimlerini tanımlar.
Doğru cevap a'dır.

Soru 17

Web 2.0 uygulamalarının olanak sağlamasıyla birlikte ağ ortamında oluşturulan tüm sayısal video, bloglar, podcastler, forumlar,
yorum siteleri, sosyal ağlar, mobil ve telefon fotoğraf uygulamaları ve Wikiler gibi uzmanlaşmış profesyoneller değil de bizzat ağda yer alan kişiler tarafından üretilmiş ve paylaşılmış içeriklerin tümüne verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni medya içeriği
B
Kullanıcı tarafından üretilmiş içerik
C
Görsel kültür içeriği
D
İnternet içeriği
E
Teknoloji içeriği
Açıklama:
Kullanıcı tarafından üretilmiş içerik: Web 2.0 uygulamalarının olanak sağlamasıyla birlikte ağ ortamında oluşturulan tüm sayısal video, bloglar, podcastler, forumlar, yorum siteleri, sosyal ağlar, mobil ve telefon fotoğraf uygulamaları ve Wikiler gibi uzmanlaşmış profesyoneller değil de bizzat ağda yer alan kişiler tarafından üretilmiş ve paylaşılmış içeriklerin tümüdür.
Doğru cevap b'dir.

Soru 18

Enformasyon teknolojileri ile birlikte sadece finans sektöründe değil, tüm şirket yapılanmalarında önemli bir yapısal dönüşüm göze çarpmaktadır. Bu ise dikey yapılanmadan yatay yapılanmaya geçiş olarak tanımlanabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Merkezle uyumlu ancak merkezden bağımsız bir yapı
B
İşin değil, sürecin etrafında örgütlenme
C
Yatay değil, kendi kendini yönetebilen dikey bir hiyerarşik düzen
D
Daha güçlü bir ekip yönetimi, performansa dayalı ödüllendirme sistemi
E
Müşteri ve tedarikçilerle daha güçlü bir iletişim
Açıklama:
Enformasyon devrimi, finans sektörünü küresel bir boyuta taşımış, finans maliyetleri azalmış, finans sektörü ile yatırımı arasındaki engeller ve ara- cılar ortadan kalkmıştır. Tüm bunların ötesinde enformasyon teknolojileri ile birlikte sadece finans sektöründe değil, tüm şirket yapılanmalarında önemli bir yapısal dönüşüm göze çarpmaktadır. Bu ise dikey yapılanmadan yatay yapılanmaya geçiş olarak tanımlanabilir. Bu dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögeler ise
• İşin değil, sürecin etrafında örgütlenme,
• Merkezle uyumlu ancak merkezden bağımsız bir yapı,
• Dikey değil, kendi kendini yönetebilen yatay bir hiyerarşik düzen,
• Daha güçlü bir ekip yönetimi, performansa dayalı ödüllendirme sistemi,
• Müşteri ve tedarikçilerle daha güçlü bir iletişim,
• Tüm çalışanlar için önem kazanan yaşam boyu eğitim ve,
• Tüm bu süreçler için temel olan sürdürülebilirlik ilkeleridir.
Doğru cevap c'dir.

Soru 19

Kullanıcıların bir ağa üye olabilmek için tanımlamak zorunda oldukları; yaş, cinsiyet, ikamet bilgileri, eğitim durumu, mesleği, ilgi alanları, zevkleri gibi kişisel özellikleri hakkında bilgiler içeren web tabanlı formların genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sosyal ağ
B
Blog
C
Sosyal medya
D
Kullanıcı profili
E
Web sitesi
Açıklama:
Kullanıcı profili:
Kullanıcıların bir ağa üye olabilmek için tanımlamak zorunda oldukları; yaş, cinsiyet, ikamet bilgileri, eğitim durumu, mesleği, ilgi alanları, zevkleri gibi kişisel özellikleri hakkında bilgiler içeren web tabanlı formların genel adıdır.
Doğru cevap d'dir.

Soru 20

O’Reilly Media tarafından 2004’te kullanılmaya başlanan ve ikinci nesil İnternet hizmetlerini - toplumsal iletişim sitelerini, Wikileri, iletişim araçlarını- bir başka ifade ile İnternet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemi tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Web 3.0
B
Web 2.5
C
Web 1.5
D
Web 1.0
E
Web 2.0
Açıklama:
Web 2.0: O’Reilly Media tarafından 2004’te kullanılmaya başlanan
ve ikinci nesil İnternet hizmetlerini - toplumsal iletişim sitelerini, Wikileri, iletişim araçlarını- bir başka ifade ile İnternet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemi tanımlayan kavramdır.
Doğru cevap e'dir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi endüstri sonrası toplum için söylenebilir?

Seçenekler

A
Toplum yapısı simetriktir
B
Sosyal birim olarak bireyseldir
C
Bireyler arası ilişkiler az değişkenli boyuttadır
D
İnsan - makine ilişkisi esastır
E
Toplum bilgi üzerine temellenir
Açıklama:
Endüstri öncesi toplum fiziksel insan gücüne, endüstri toplumu enerjiye bağımlı bir yapı sergilerken endüstri sonrası toplum ise bilgi üzerine temellenir.

Soru 22

Endüstri sonrası çağı mekanik çağ, elektronik çağ ve nükleer çağ olarak üç ana başlık altında inceleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Williams
B
Bell
C
Castells
D
McLuhan
E
Weber
Açıklama:
Williams (1989), endüstri sonrası çağı üç ana başlık altında inceler. Bunlar: Mekanik çağ, elektronik çağ ve nükleer çağ kavramları ile tanımlanır.

Soru 23

Ağ toplumu kavramı kim tarafından ortaya konulmuştur?

Seçenekler

A
Williams
B
Bell
C
Castells
D
McLuhan
E
Weber
Açıklama:
Ağ toplumu Castells’in (2008) ortaya koyduğu bir kavram olarak günümüz iletişimine dayalı toplumsal yapısını tanımlamak üzere kullanılagelen bir kavramdır.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi ağ toplumu için söylenemez?

Seçenekler

A
Küresel bir toplumdur
B
Aktif bir yapı gösterir
C
Edilgen bir yapı gösterir
D
Bilgi paylaşılabilir olduğu sürece anlamlı ve önemlidir
E
Üretilen tüm değerler sürdürülebilir olmalıdır
Açıklama:
Yeni medya kullanıcıları pasif izleyiciler değil, aktif kullanıcılardır. Bu nedenle ağ toplumu edilgen bir yapı göstermez, aktif bir yapı sergiler.

Soru 25

Ağ üzerinden oynanan oyunların gerçek yaşamda oynanan oyunlara göre toplumsallaşmaya olan etkileri arasında en önemli farklılığı nedir?

Seçenekler

A
Daha kalabalık olabilmesi
B
Kesin ve net kuralları olması
C
İletişimin daha kolay olması
D
Farklı yaş gruplarından olması
E
Zaman ve mekan özgürlüğü olması
Açıklama:
Ağ üzerinden oyunlar ile gerçek yaşamda oynanan oyunların toplumsallaşmaya olan etkileri arasında büyük farklılıklar olduğunu ileri sürmek doğru değildir. Toplumsallaşma her iki oyun biçiminin de sonuçlarından biridir ancak ağ üzerinden bilgisayarlar kullanılarak oynanan oyunlarda kurallar kesin ve nettir. Oysa çocukların kendi aralarında sokakta oynanan oyunlarda kuralların gözetimi yine çocuklar tarafından yapıldığı için insan faktöründen kaynaklanan kural sapmaları yaşanabilir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi yeni dijital toplumsallaşmayı hareketsiz toplumlaşma olarak tanımlayan kişidir?

Seçenekler

A
Williams
B
Castells
C
Bell
D
McLuhan
E
Bakardjieva
Açıklama:
Binark ve Bayraktutan Sütçü (2007) dijital oyunların genç neslin toplumsallaşma süreçlerini doğrudan etkilediğini belirtir; bu yeni dijital toplumsallaşma biçimi Bakardjieva’nın ifadesi ile hareketsiz toplumsallaşma olarak tanımlar.

Soru 27

“Araç mesajdır” kuramı kime aittir?

Seçenekler

A
Bell
B
McLuhan
C
Weber
D
Castells
E
Williams
Açıklama:
Öte yandan unutulmaması gereken en önemli etken ise her aracın mesajı kendi olanakları doğrultusunda işlediği, ilettiği ya da kaydettiğidir. Mc Luhan’ın “araç mesajdır” kuramı yine aynı bakış açısına dayanır.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın bireysel iletişim süreçlerine olan etkilerinden değildir?

Seçenekler

A
İleti sayısı ve ileşimde bulunan kişi sayısı artmıştır.
B
Çevrim içi bir gruba dahil olabilme olanağını sağlamıştır.
C
Anonim kimliklere izin vermiştir.
D
Bireyler arası statü farklılıkları oluşmuştur.
E
Zaman - mekan sınırlılıkları ortadan kalkmıştır.
Açıklama:
Sosyal ağlar sayesinde bireylerarası statü farklarını sıfırlamış, herkesin eşit olduğu bir iletişim platformu oluşturmuştur.

Soru 29

Prensky internet, bilgisayarlar, cep telefonları ve benzerleri yeni kitler iletişim araçlarını kullanarak büyüyen nesli ne olarak tanımlamıştır?

Seçenekler

A
Digital yerli
B
Yeni nesil
C
Z kuşağı
D
Sosyal nesil
E
Dijital göçmen
Açıklama:
Prensky (2001) “Dijital Yerliler, Dijital Göçmenler” adlı makalesinde İnternet, bilgisayarlar, cep telefonları ve benzerleri yeni kitle iletişim araçlarını kullanarak büyüyen nesli, dijital yerli olarak tanımlar.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi dijital göçmenlerin için söylenebilir?

Seçenekler

A
Aynı anda birçok işi sürdürmeyi tercih ederler.
B
Belirli bir işe odaklanarak başlayıp bitirmeyi tercih derler.
C
Birincil olarak araç kullanarak yapılan bir iletişim tarzını tercih ederler.
D
Yeni iletişim teknolojilerinin mesaj üzerindeki etkilerini özümsemişlerdir.
E
Anonim kimliklere açık bir yaşam tarzları vardır.
Açıklama:
Belirli bir işe odaklanarak başlayıp bitirmeyi tercih derler.

Soru 31

Aşağıdaki dönemlerin hangisi 18 ve 19. yüzyıl Avrupa’sında buhar gücüyle çalışan teknolojilerin keşfedildiği bir gelişmedir?

Seçenekler

A
Fransız Devrimi
B
Endüstri Devrimi
C
Fransız İhtilali
D
Kavimler göçü
E
İstanbul'un Fethi
Açıklama:
Endüstri Devrimi 18 ve 19. yüzyıl Avrupa’sında özellikle buhar gücüyle çalışan teknolojilerin keşfiyle başlar.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi sanat ve zanaat kavramlarını içeren bir ifadedir?

Seçenekler

A
Aydınlanma
B
Web 2.0
C
Techne
D
Kültür endüstrisi
E
Kullanıcı profili
Açıklama:
Techne, insanoğlunun beceri ve zanaatla ortaya çıkardığı üretimdir ve Antik Yunan’da bütün sanatlar ve zanaatları içeren bir ifade olarak kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi endüstri öncesi dönemi koşullarını en çok etkilemiştir?

Seçenekler

A
Din
B
Doğa
C
Kültür
D
Tarih
E
Sanat
Açıklama:
Endüstri öncesi toplumda üretim doğayı sömürerek yapılan bir üretimdir; üretilen ürünlerin kaynağı doğadır. Tarım, madencilik, avcılık, ormancılık gibi endüstri öncesi toplumda var olan işler, doğal kaynaklara dayanır. İşin koşullarını da yine doğa olayları belirlemektedir. Endüstri öncesi yaşam doğaya ve doğal kaynaklara bağımlı olduğundan, yaşamın ritmi yine bu doğal etkenlerle doğrudan ilişkilidir. Endüstri öncesi toplumda yaşamının ritmini doğa belirlemektedir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumunda daha etkili olmuştur?

Seçenekler

A
Zanaat
B
Sanat
C
Tarım
D
Makine
E
Din
Açıklama:
Endüstri Devrimi ile birlikte, insan yaşamında etkin bir rol oynayan ve bireyin karakterini, toplumsal rolünü belirleyen iş biçimleri köklü bir şekilde değişmiştir. Endüstri toplumunda kas gücünün yerini enerji ve makineler almıştır. Endüstriyel toplumda insanoğlunun çevresi, yine insanoğlu tarafından imal edilmiş ürünler ile bezenmiştir. Bu kez insanoğlu doğaya karşı değil, daha önce imal edilmiş, dönüştürülmüş bir doğaya karşı oyun oynamaktadır. Endüstri toplumunda makine ağır basmış ve yaşama hakim olmuştur.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Williams'ın (1989), endüstri sonrası çağı mekanik, elektronik ve nükleer çağ olarak adlandırmasına neden olan etmendir?

Seçenekler

A
Medya
B
Teknoloji
C
Sanayi
D
Tarım
E
Sosyal medya
Açıklama:
Williams (1989), endüstri sonrası çağı üç ana başlık altında inceler. Bunlar: Mekanik çağ, elektronik çağ ve nükleer çağ kavramları ile tanımlanır. Williams’ın bu ayrımlamasında teknoloji belirleyici olmuştur.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi günümüz iletişimine dayalı toplumsal yapısını tanımlayan bir terimdir?

Seçenekler

A
Mekanik çağ
B
Kültür endüstrisi
C
Ağ toplumu
D
Elektronik çağ
E
Aydınlanma dönemi
Açıklama:
Ağ toplumu Castells’in (2008) ortaya koyduğu bir kavram olarak günümüz iletişimine dayalı toplumsal yapısını tanımlamak üzere kullanılagelen bir kavramdır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi ağ toplumunun en önemli kavramlarından biridir?

Seçenekler

A
Teknoloji
B
Sosyal medya
C
Kültür endüstrisi
D
Sürdürülebilirlik
E
Enformasyon
Açıklama:
Ağ toplumu, ürettiği teknolojileri kendi gelişimini sürdürmek için kullanır. Bu nedenle sürdürülebilirlik kavramı ağ toplumunun olmazsa olmaz terimlerinden biridir. Bu kavram hem yeni medya teknolojilerinin yeniden üretilebilir ve geliştirilebilir olmasına hem de bu medyayı kullanan tüm toplumsal, kültürel ve ekonomik üretim biçimlerinin sürekliğinin sağlanmasına karşılık gelir. Ağ toplumunda üretilen tüm değerler sürdürülebilir olmalıdır. Tüm iletişim biçimlerinin temel noktası sürdürülebilirlik üzerinedir. Bu ise yeni medyanın kesintisiz ve çift yönlü iletişim olanakları sayesinde olanaklı bir hâl alır. Yeni medyanın bu kendine özgü olanakları sayesinde, ağ toplumunda üretilen tüm değerlerin yine yeni medya ve benzer enformasyon/ üretim teknolojileri kullanarak sürdürülebilir üretim süreçlerine dönüştürülmesi temel hedeftir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi enformasyon teknolojileri dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögelerden biri değildir?

Seçenekler

A
İşin değil, sürecin etrafında örgütlenme
B
Kendi kendini yönetebilen dikey bir hiyerarşik düzen
C
Müşteri ve tedarikçilerle daha güçlü bir iletişim
D
Tüm çalışanlar için önem kazanan yaşam boyu eğitim
E
Performansa dayalı ödüllendirme sistemi
Açıklama:
Enformasyon teknolojileri dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögeler:
• İşin değil, sürecin etrafında örgütlenme,
• Merkezle uyumlu ancak merkezden bağımsız bir yapı,
• Dikey değil, kendi kendini yönetebilen yatay bir hiyerarşik düzen,
• Daha güçlü bir ekip yönetimi, performansa dayalı ödüllendirme sistemi,
• Müşteri ve tedarikçilerle daha güçlü bir iletişim,
• Tüm çalışanlar için önem kazanan yaşam boyu eğitim ve,
• Tüm bu süreçler için temel olan sürdürülebilirlik ilkeleridir.
Dikey olmayıp yatay bir hiyerarşik düzen benimsendiğinden doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi ağ teknolojilerinin gelişimini hızlandıracak küresel donanımları üreten şirketlerden biridir?

Seçenekler

A
Microsoft
B
Netscape
C
Adobe
D
TTNet
E
Amazon
Açıklama:
Ağ teknolojilerinin gelişimini hızlandıracak küresel donanımları üreten şirketler; İnternet’in altyapısını sağlayan telekomünikasyon şirketleri, İnternet servis sağlayıcıları gibi yapılanmalar bu şirketlere örnek gösterilebilir. Bu şirketler İnternet’in bel kemiğini oluştururlar, TTNet, Türk Telekom gibi şirketler bunlara örnek gösterilebilir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi sosyal ağların kullanıcılar tarafından tercih edilme sebeplerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Arkadaş bulmak amaçlı
B
İhbar amaçlı
C
İş bulmak amaçlı
D
Siyasal amaçlı
E
Oyun amaçlı
Açıklama:
Toprak ve diğerleri (2009) Facebook üzerinde yaptıkları araştırma sürecinde, sosyal ağların kullanıcılar tarafından tercih edilme nedenlerini aşağıdaki gibi sıralamışlardır:
• Arkadaş bulmak amaçlı
• Denetim ve gözetim amaçlı
• Video, fotoğraf, müzik, fikir paylaşımı amaçlı
• Oyun amaçlı
• Örgütlenme amaçlı
• Siyasal amaçlı
• E-ticaret amaçlı
• Cinsel amaçlı
• İhbar amaçlı

Soru 41

Üretim süreçlerinin makinelerin yardımı ile yapılmaya başlandığı dönüşümü ifade eden toplum türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Endüstri Sonrası Toplum
B
Endüstri Toplumu
C
Ağ Toplumu
D
Bilgi Toplumu
E
Üretim Toplumu
Açıklama:
B

Soru 42

Endüstri sonrası toplum aşağıdakilerden hangisi üzerinde odaklanmıştır?

Seçenekler

A
İnsan gücü
B
Hayvan gücü
C
Bilgi
D
Enerji
E
İmalat
Açıklama:
c

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi ağ toplumunun özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Yeni medya kullanıcıları pasif kullanıcılardır.
B
Bilgisayarlar insana ait edimlerde çok az değişikliğe neden olmaktadır.
C
Ağ toplumunda yüz yüze iletişimlere gerek kalmamıştır.
D
Ağ toplumu edilgendir.
E
Yeni medya kullanıcıları aktif kullanıcılardır.
Açıklama:
E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi kullanıcı tarafından üretilmiş içeriklerin temel özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kullanıcı içerikleri ağ üzerinde yayımlanmış olmalıdır.
B
Kullanıcı içeriğinin diğer içeriklerden farklı olarak bireyler tarafından yaratıcı bir efor sonucunda ortaya çıkarılmış olması gerekir.
C
Profesyonel rutin ve uygulamalar dışında amatör bir üretim biçimi, kullanıcı içeriğinin olmazsa olmaz kurallarından biridir.
D
Maddi çıkar sağlamak üzerine kurulmuş olmamalıdır.
E
Profesyonel cihazlarla üretilmiş olmalıdır.
Açıklama:
e

Soru 45

Enformasyon teknolojileri ile birlikte tüm şirket yapılanmalarında önemli bir
yapısal dönüşüm göze çarpmaktadır. Bu dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögelerden biri hangisidir?

Seçenekler

A
İşin değil, sürecin etrafında örgütlenme
B
Merkeze bağımlı bir yapı
C
Dikey bir hiyerarşik düzen
D
Tüm çalışanlar için kısa süreli ve geçici eğitimler
E
Müşteri ve tedarikçilerle daha az iletişim
Açıklama:
a

Soru 46

Bireylerin toplum içindeki yerlerinin pekişmesinde önemi olan kurumsal alt dünyaların özümsenmesine karşılık gelen toplumsallaşma türü hangisidir?

Seçenekler

A
Birincil toplumsallaşma
B
İkincil toplumsallaşma
C
Üçüncül toplumsallaşma
D
Yeni toplumsallaşma
E
Modern toplumsallaşma
Açıklama:
b

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi dijital göçmenlerin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Geleneksel iletişim araçlarını başarı ile kullanırlar.
B
Aynı anda birçok işi sürdürmeyi tercih ederler.
C
Anonim kimliklere açık bir yaşam tarzları vardır.
D
Yeni iletişim araçlarını üst düzey kullanma becerilerine sahiptirler.
E
Birincil olarak araç kullanarak yapılan bir iletişim tarzını tercih ederler.
Açıklama:
a

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi dijital yerlilerin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Belirli bir işe odaklanarak başlayıp bitirmeyi tercih derler.
B
Detaylı bilgi yerine kapsülleştirilmiş, haplaştırılmış öz bilgiyi tercih ederler.
C
Okumak için yazılı metin tercih ederler.
D
Bütün yaşamları gerçek kimlikler üzerinden yaşanmıştır.
E
Doğrusal bir anlatım ve iletişim düzeyini tercih ederler. Başı sonu belli bir iletişim biçimleri vardır.
Açıklama:
B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi dijital göçmenlerin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Geleneksel iletişim araçlarını başarı ile kullanırlar.
B
Detaylı bilgi yerine kapsülleştirilmiş, haplaştırılmış öz bilgiyi tercih ederler.
C
Okumak için yazılı metin tercih ederler.
D
Birincil olarak yüz yüze iletişimi tercih ederler.
E
Bütün yaşamları gerçek kimlikler üzerinden yaşanmıştır.
Açıklama:
B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi dijital yerlilerin özellikleri arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Yeni iletişim araçlarını üst düzey kullanma becerilerine sahiptirler.
B
Metin yerine grafik anlatımları ve görsel ifadeleri tercih ederler.
C
Zaman ve mekân sınırlılıklarını reddederler.
D
Belirli bir işe odaklanarak başlayıp bitirmeyi tercih derler.
E
Yeni iletişim teknolojilerinin mesaj üzerindeki etkilerini özümsemişlerdir.
Açıklama:
D

Soru 51

Belirli bir amacı olan, bu amaca ulaşmak için belirli bir yol ve yordam izleyen, belirli bilgilerden yararlanarak sonuç olarak birtakım ihtiyaçları gideren işlevsel tüm sonuçların ya da ürünlerin elde edildiği tüm etkinlikler hangi şekilde tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Endüstri
B
Aydınlanma
C
Yeni medya
D
Web 2.0
E
Techne
Açıklama:
Techne; belirli bir amacı olan, bu amaca ulaşmak için belirli bir yol ve yordam izleyen, belirli bilgilerden yararlanarak sonuç olarak birtakım ihtiyaçları gideren işlevsel tüm sonuçların ya da ürünlerin elde edildiği tüm etkinlikler olarak tanımlanabilir.

Soru 52

Endüstri toplumu ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Endüstri toplumunda enerji ve makinenin yerini kas gücü almıştır.
B
Yaşamın ritmi mekanikleşmiş bölümler tarafından değil, doğal olaylar tarafından belirlenir olmuştur.
C
Endüstri Devrimi’nde zaman kronolojik değildir, saatin ayrımları ile konumlandırılmamıştır.
D
Enerji ve makineler işin doğasını değiştirmiş, hünerler basit bileşenlere ayrılmıştır.
E
Geçmişin zanaatkârlarının yerini ne mühendisler ve makineler ne de kalifiye işçiler alabilmiştir.
Açıklama:
Bell’in de ifade ettiği gibi Endüstri Devrimi ile birlikte, insan yaşamında etkin bir rol oynayan ve bireyin karakterini, toplumsal rolünü belirleyen iş biçimleri köklü bir şekilde değişmiştir. Endüstri toplumunda kas gücünün yerini enerji ve makineler almıştır. Endüstriyel toplumda insanoğlunun çevresi, yine insanoğlu tarafından imal edilmiş ürünler ile bezenmiştir. Bu kez insanoğlu doğaya karşı değil, daha önce imal edilmiş, dönüştürülmüş bir doğaya karşı oyun oynamaktadır. Endüstri toplumunda makine ağır basmış ve yaşama hakim olmuştur. Yaşamın ritmi doğal olaylar tarafından değil, mekanikleşmiş bölümler tarafından belirlenir olmuştur. Endüstri Devrimi’nde zaman kronolojiktir, saatin ayrımları ile konumlandırılmıştır. Kas gücünün yerini enerjinin almasıyla verimlilik artmış, yaşam bir bakıma standartlaşmıştır. Enerji ve makineler işin doğasını değiştirmiş, hünerler basit bileşenlere ayrılmış, geçmişin zanaatkârlarının yerini mühendisler ve makineler arasındaki çark görevini gören yarı kalifiye işçiler almıştır. Fakat bilinen bir gerçek de mühendislerin yeni bir makine üretmesiyle yarı kalifiye işçisinin de işinin son bulacağıdır. İşçinin görevi, ancak mühendisin onun yerine bir makine tasarlamasına dek sürebilir. Daha sonra onun yerini de bir makine alacaktır.

Soru 53

Hangisi endüstri sonrası toplumun özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
İş gücü vasıfsız ve niteliksiz çalışanlardan teknik ve profesyonel çalışanlara doğru dönüşür.
B
Toplumun geleceğinin planlanmasında kuramsal bilgi temel yapı taşıdır.
C
Teknolojik gelişim entelektüel bir çizgide değil, sıradan bir şekilde sürer.
D
Teknolojik değerlerin kontrolü geleceği kurmak adına yönlendirilir.
E
Teknolojik gelişim kendiliğinden değil, toplumsal hedefleri gözeterek planlanabilir ve kontrol edilebilir hâle dönüşür.
Açıklama:
Bell (1996), endüstri sonrası toplum kavramını beş temel boyut ve bileşen içinde açıklamaya çalışır. Bunlar:
  • Mal üretiminden hizmet sektörüne doğru bir değişimin yaşandığı ekonomik boyuttur. Endüstrileşme süreci tamamlandığında iş gücünün önemli bölümü çiftçilik, tarım gibi sektörlerden imalat sektörüne doğru kayar.
  • İş gücü vasıfsız ve niteliksiz çalışanlardan teknik ve profesyonel çalışanlara doğru dönüşür. Bilim insanları, teknisyenler, mühendisler, sağlık ve tıp personelleri ve benzer meslek grupları endüstri sonrası toplumun yapı taşları gibidir.
  • Toplumsal dönüşümler için alınan politik kararlarda ve toplumun geleceğinin planlanmasında kuramsal bilgi temel yapı taşıdır.
  • Teknolojik değerlerin kontrolü geleceği kurmak adına yönlendirilir. Teknolojik gelişim kendiliğinden değil, toplumsal hedefleri gözeterek planlanabilir ve kontrol edilebilir hâle dönüşür.
  • Teknolojik gelişim sıradan değil, entelektüel bir çizgide sürer.

Soru 54

Kullanıcı tarafından üretilmiş içerikler hangi dönemde görülmektedir?

Seçenekler

A
Endüstri öncesi toplum
B
Endüstri toplumu
C
Geleneksel medya
D
Yeni medya düzeni
E
Birincil toplumsallaşma
Açıklama:
Yeni medya düzeninde aracı kullanan kişiler, izler kitle olarak tanımlanmazlar. Doğrudan kullanıcı kavramı ile ifade edilirler. Bunun nedeni ise yeni medya araçlarının geleneksel medyada alışık olunduğu gibi tek yönlü iletişim süreçleri üzerine yapılandırılmaması, aksine çift yönlü bir iletişim ortamı sunarak her bireyi aynı zamanda bir “kaynak” hâline dönüştürebilmesidir. Bu nedenle ağ toplumunun ortaya çıkardığı yeni medya düzeninde, geleneksel medyada olduğu gibi dikey bir yapılanma değil, yatay bir yapılanma vardır. Yeni medya araçlarından bir tanesine sahip olan ve ağda yer alabilen herkes, hem bir alıcı ve aynı zamanda kaynaktır. Bu nedenle de yeni medya içerikleri, geleneksel medyada olduğu gibi belirli profesyoneller tarafından belirli amaçlarla üretilmiş içerikler değildir, aksine kullanıcı tarafından üretilmiş içeriklerdir.

Soru 55

İnformasyon teknolojileri ile birlikte şirket yapılanmalarında ortaya çıkan dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sürecin değil, işin etrafında örgütlenme.
B
Tüm çalışanlar için önem kazanan yaşam boyu eğitim.
C
Merkezle uyumsuz ancak merkeze bağımlı bir yapı.
D
Yatay değil, kendi kendini yönetebilen dikey bir hiyerarşik düzen.
E
Müşteri ve tedarikçilerle düşük seviyede bir iletişim.
Açıklama:
Enformasyon devrimi, finans sektörünü küresel bir boyuta taşımış, finans maliyetleri azalmış, finans sektörü ile yatırımı arasındaki engeller ve aracılar ortadan kalkmıştır. Tüm bunların ötesinde enformasyon teknolojileri ile birlikte sadece finans sektöründe değil, tüm şirket yapılanmalarında önemli bir yapısal dönüşüm göze çarpmaktadır. Bu ise dikey yapılanmadan yatay yapılanmaya geçiş olarak tanımlanabilir. Bu dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögeler ise
  • İşin değil, sürecin etrafında örgütlenme,
  • Merkezle uyumlu ancak merkezden bağımsız bir yapı,
  • Dikey değil, kendi kendini yönetebilen yatay bir hiyerarşik düzen,
  • Daha güçlü bir ekip yönetimi, performansa dayalı ödüllendirme sistemi,
  • Müşteri ve tedarikçilerle daha güçlü bir iletişim,
  • Tüm çalışanlar için önem kazanan yaşam boyu eğitim ve,
  • Tüm bu süreçler için temel olan sürdürülebilirlik ilkeleridir.

Soru 56

Bireylerin toplum içindeki yerlerinin pekişmesinde önemi olan kurumsal alt dünyaların özümsenmesine karşılık gelen toplumsallaşma kademesi hangisidir?

Seçenekler

A
Birincil toplumsallaşma
B
İkincil toplumsallaşma
C
Üçüncül toplumsallaşma
D
Dördüncül toplumsallaşma
E
Beşincil toplumsallaşma
Açıklama:
Sosyoloji kuramcıları toplumsallaşma süreçlerini farklı kademeler ile açıklar. Bu kademeleri birincil ve ikincil toplumsallaşma kavramları ile ifade etmek mümkündür.
Birincil toplumsallaşma; insanoğlunun çevresine ayak uydurmak için gereksinim duyduğu hayat ve dünya bilgisinin de temellerinin atıldığı döneme karşılık gelir. Birincil toplumsallaşma sürecinde bireyin dünyasına uyumunun esasları ortaya konur ve bireyin yaşamını doğru şekilde sürdürebilmesi için yerine getirmesi gereken görev yapılanır.
İkincil toplumsallaşma ise bireylerin toplum içindeki yerlerinin pekişmesinde önemi olan kurumsal alt dünyaların özümsenmesine karşılık gelir. Bir bakıma ikincil toplumsallaşma, özümsenmiş alt dünyalar ile bireyin ilişkisi tarafından yapılanır. İkincil toplumsallaşma sürecinde bireyin toplum içinde değişen rollerine karşılık geliştirdikleri farklı davranış biçimleri yer alır. Bu süreçte değişkenlik gösteren toplumsal ilişkiler içinde bireyin farklı rolleri üstelenebilmesi becerisini gösterir. Bireyin bir anne ya da baba olarak toplumdaki rolünün hemen ardından bir doktor ya da bir öğretmen olarak toplumsal rolünün nasıl geliştiği ve hemen ardından trafikte bir sürücü olarak toplumsal rol ve görevlerinin neler olduğu gibi değişkenler ikincil toplumsallaşma sürecinin konuları arasındadır. Burada bireylerin farklı durumlarda, farklı kişilere ve gruplara karşı oluşturdukları davranış biçimleri arasında ne tür değişkenlikler yaşandığı ve bu değişkenlikler içinde bireyin kendi konumunu topluma göre nasıl yapılandırdığı önem taşır. Bireylerin aynı ya da farklı mekânlarda, aynı ya da farklı kişilere karşı, aynı ya da farklı roller içinde edindikleri ve gösterdikleri tüm davranış biçimleri ikincil toplumsallaşma süreçleri içinde yer alır.

Soru 57

Bireylerarası ya da kitle iletişiminde bir mesaj, göndericisinden alıcısına bir araç sayesinde iletiliyorsa yaşanan bu iletişim süreci nasıl tanımlanır?

Seçenekler

A
Medyalaştırılmış
B
Elektronik
C
Araçsal
D
Teknolojik
E
Sosyal
Açıklama:
Öncelikle unutulmaması gereken ilk bilgi, her uzaktan iletişim yönteminin bir araç sayesinde gerçekleştirilmiş iletişim süreci olduğudur. Bir başka deyişle her uzaktan iletişim, mesajın bir araç tarafından işlenerek alıcısına iletildiği bir iletişim sürecidir. Bireylerarası ya da kitle iletişiminde bir mesaj, göndericisinden alıcısına bir araç sayesinde iletiliyorsa yaşanan bu iletişim süreci aracılanmış, medyalaştırılmış bir iletişim süreci olarak tanımlanır.

Soru 58

Hangisi yeni medyanın bireysel iletişim süreçlerine etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bireysel iletişim süreçlerindeki zaman-mekân sınırlılıklarını ortadan kaldırmıştır.
B
İletişim araçlarının olanaklarının çeşitlenmesine yol açmıştır.
C
Bireyleri anonim kimlikler hazırlayıp bu anonim kimliklerin fikirlerini açıkça sunmasını sağlamıştır.
D
Toplum tarafından dışlanabilen kişi ve gruplara sözlerini söyleyebilecekleri ortamlar oluşturmuştur.
E
Sosyal ağlar bireylerarası statü farklarını artırmış, herkesin statüsüne göre bir iletişim platformu oluşturmuştur.
Açıklama:
  • Sosyal ağlar sayesinde bireylerarası statü farklarını sıfırlamış, herkesin eşit olduğu bir iletişim platformu oluşturmuştur. Sosyal ağlar hiyerarşik örgütleme biçiminden bağımsız, eşitlikçi bir yapı içinde gelişir. Sosyal ağda paylaşılan bir fotoğrafa, 12 yaşındaki yeğeninizle 65 yaşındaki patronunuz aynı oranda yorum yapma, yeniden paylaşma ya da engelleme hakkına sahiptir. Yeni medya, ileti gönderebilecek araçlardan birine sahip olan ve çevrim içi olabilme olanağını edinen herkes için eşit koşullar sunar. Herkesi eşit düzlemde buluşturan en önemli gereksinimi ise bireylerin çevrim içi olabilmeleri için gerekli olan yeni iletişim araçlarından herhangi birine sahip olabilmeleridir.

Soru 59

Hangisi dijital göçmenlerin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Geleneksel iletişim araçlarını başarı ile kullanırlar.
B
Metin yerine grafik anlatımları ve görsel ifadeleri tercih ederler.
C
Detaylı bilgi yerine kapsülleştirilmiş, haplaştırılmış öz bilgiyi tercihe derler.
D
Aynı anda birçok işi sürdürmeyi tercih ederler.
E
Anonim kimliklere açık bir yaşam tarzları vardır.
Açıklama:
Dijital Göçmenler
  • Geleneksel iletişim araçlarını başarı ile kullanırlar.
  • Doğrusal bir anlatım ve iletişim düzeyini tercih ederler. Başı sonu belli bir iletişim biçimleri vardır.
  • Okumak için yazılı metin tercih ederler.
  • Detaylandırılmış çok boyutlu anlatımları tercih ederler.
  • Aynı anda tek bir işe odaklanmayı tercih ederler.
  • Belirli bir işe odaklanarak başlayıp bitirmeyi tercih derler
  • Çalışma zamanı, çalışma mekânı, boş zaman, özel alan ve kamusal alan sınırlarının korunmasını tercih ederler.
  • Birincil olarak yüz yüze iletişimi tercih ederler.
  • Yeni iletişim teknolojilerinin mesaj üzerindeki etkisini tam olarak kavrayabilmeleri olası değildir.
  • Bütün yaşamları gerçek kimlikler üzerinden yaşanmıştır.

Soru 60

Verilenlerden hangisi dijital yerlilerin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Başı sonu belli bir iletişim biçimleri vardır.
B
Yeni iletişim teknolojilerinin mesaj üzerindeki etkilerini özümsemişlerdir.
C
Aynı anda tek bir işe odaklanmayı tercih ederler.
D
Detaylandırılmış çok boyutlu anlatımları tercih ederler.
E
Birincil olarak yüz yüze iletişimi tercih ederler.
Açıklama:
Dijital Yerliler
  • Yeni iletişim araçlarını üst düzey kullanma becerilerine sahiptirler.
  • Yatay ve dikey olarak değişebilen esnek doğrusal olmayan bir iletişim düzeyini tercih ederler. Parçalı, kesik kesik, sürekli bir iletişim süreçleri vardır.
  • Metin yerine grafik anlatımları ve görsel ifadeleri tercih ederler.
  • Detaylı bilgi yerine kapsülleştirilmiş, haplaştırılmış öz bilgiyi tercihe derler.
  • Aynı anda birçok işi sürdürmeyi tercih ederler.
  • Aynı anda birden fazla işe başlamayı, aynı anda sürdürmeyi, bazılarını bitirmeyi, bazılarını ise yaşam boyu devam eden bir sürece yaymayı tercih ederler.
  • Zaman ve mekân sınırlılıklarını reddederler. Her zaman, her yerde uyumadıkları sürece iletişime açık, zaman mekân sınırsız bir süreci tercih ederler.
  • Birincil olarak araç kullanarak yapılan bir iletişim tarzını tercih ederler.
  • Yeni iletişim teknolojilerinin mesaj üzerindeki etkilerini özümsemişlerdir.
  • Anonim kimliklere açık bir yaşam tarzları vardır.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumu ile söylenemez?

Seçenekler

A
İnsan doğaya karşı kas gücü ile savaş vermektedir
B
Endüstri toplumunda üretim biçimleri değişmiştir
C
Daha önce var olmayan bir işçi sınıfı ortaya çıkmıştır
D
Endüstri toplumunda yaşamın ritmi doğal olaylar tarafından değil, mekanikleşmiş bölümler tarafından belirlenmektedir
E
Hüner ve zanaatin yerini doğru zamanda, doğru parçaların üretilmesi ve bir araya getirilmesi almıştır
Açıklama:
Endüstri Devrimi ile birlikte sadece üretim biçimleri dönüşmemiş, toplumun yapısında önemli dönüşümler ortaya çıkmış, bireyin toplum içindeki ilişkilerini daha farklı değişkenler belirler olmuştur. Avrupa burjuvası önemli oranda değişime uğramış ve daha önce var olmayan bir işçi sınıfının doğmasına yol açmıştır. Bu yeni toplumsal düzende iş ve iş koşulları temel değişken olarak öne çıkmaktadır. Yeni iş koşullarında üretim süreçleri eskisine oranla bütünüyle dönüşüme uğramıştır. Endüstri Devrimi’ne kadar olan yaşamında birey, doğaya karşı bir savaş vermiş, bu savaşında ise kas gücünü kullanmıştır. Bell (1996), Endüstri Devrimi’ne kadar olan bu dönemdeki toplumsal yapıyı, “endüstri öncesi toplum” kavramı ile ifade eder ve ona göre insanoğlunun karakteri ve sosyal ilişkilerinin biçimi genelde yaptığı işlerin türü tarafından şekillenir. İnsanoğlunun toplumdaki yerini, o toplumdaki rolü belirler ve bu rol öncelikli olarak bireyin yaptığı işle ilişkilidir. Endüstri öncesi toplumda birey bir bakıma bir oyun oynamaktadır. Bu oyun ise doğayla olan bir oyundur ve doğaya karşı oynanan bu oyunda insanoğlu kas gücünü kullanmaktadır. Endüstri öncesi toplumda üretim doğayı sömürerek yapılan bir üretimdir; üretilen ürünlerin kaynağı doğadır. Tarım, madencilik, avcılık, ormancılık gibi endüstri öncesi toplumda var olan işler, doğal kaynaklara dayanır. İşin koşullarını da yine doğa olayları belirlemektedir. Örneğin mevsim, hava şartları, toprağın verimliliği, maden yataklarının zenginliği gibi değişkenler işin koşullarını belirleyen temel ögelerdir. Endüstri öncesi yaşam doğaya ve doğal kaynaklara bağımlı olduğundan, yaşamın ritmi yine bu doğal etkenlerle doğrudan ilişkilidir. Endüstri öncesi toplumda yaşamının ritmini doğa belirlemektedir.
18. yüzyıl İngiltere’sinde patlak veren Endüstri Devrimi, üretim süreçlerinin makinelerin yardımı ile yapılmaya başlandığı dönüşümü ifade eder. Teknik ve teknolojinin gelişiminin önce üretim biçimlerine katkıları, sonra ise ekonomik ve sosyal dönüşümlere neden olduğu etkileri tanımlamak için sıklıkla kullanılır. Endüstri Devrimi çoğunlukla teknolojik determinist bir gelişme olarak gösterilse de temelinde aydınlanma felsefesinin getirdiği toplumsal dönüşüm vardır ve bu dönüşüm endüstrileşme ile devam edegelmiştir. Bu bakış açısı ile incelendiğinde Endüstri Devrimi hiçbir zaman sadece bir teknolojik dönüşümü ifade etmemiştir. Aynı zamanda köklü bir ekonomik, politik ve toplumsal bir dönüşüm sürecine karşılık gelir.
Bell’in de ifade ettiği gibi Endüstri Devrimi ile birlikte, insan yaşamında et- kin bir rol oynayan ve bireyin karakterini, toplumsal rolünü belirleyen iş biçimleri köklü bir şekilde değişmiştir. Endüstri toplumunda kas gücünün yerini enerji ve makineler almıştır. Endüstriyel toplumda insanoğlunun çevresi, yine insanoğlu tarafından imal edilmiş ürünler ile bezenmiştir. Bu kez insanoğlu doğaya karşı değil, daha önce imal edilmiş, dönüştürülmüş bir doğaya karşı oyun oynamaktadır. Endüstri toplumunda makine ağır basmış ve yaşama hakim olmuştur. Yaşamın ritmi doğal olaylar tarafından değil, mekanikleşmiş bölümler tarafından belirlenir olmuştur. Endüstri Devrimi’nde zaman kronolojiktir, saatin ayrımları ile konumlandırılmıştır. Kas gücünün yerini enerjinin almasıyla verimlilik artmış, yaşam bir bakıma standartlaşmıştır. Enerji ve makineler işin doğasını değiştirmiş, hünerler basit bileşenlere ayrılmış, geçmişin zanaatkârlarının yerini mühendisler ve makineler arasındaki çark görevini gören yarı kalifiye işçiler almıştır. Fakat bilinen bir gerçek de mühendislerin yeni bir makine üretmesiyle yarı kalifiye işçisinin de işinin son bulacağıdır. İşçinin görevi, ancak mühendisin onun yerine bir makine tasarlamasına dek sürebilir. Daha sonra onun yerini de bir makine alacaktır.
Yaşam fabrikalaşmış doğaya karşı bir oyundur. Dünya teknikleşmiş, rasyonelleşmiştir. Makineler belirleyicidir, yaşamın ritmi mekanik olarak ilerlemektedir, zaman kronolojik, metodolojik ve hatta mekansallaşmıştır. İnsan gücünün yerini üretkenlik, az girdi ile çıktı elde edebilmek ve sanayi toplumlarının temek özelliği olan kitlesel üretim için gerekli güç kaynağı olan enerji almıştır. Enerji ve makineler işin doğasını dönüştürür (Bell, 1976).
Böyle bir sistemde artık hüner ve zanaatın çok büyük değeri yoktur. Hüner ve zanaatın yerini doğru zamanda, doğru parçaların üretilmesi ve bir araya getirilmesi almıştır. Endüstri toplumunda bireysel hünerden çok, kitlesel bir organizasyon ve koordinasyon önem kazanır.
Doğru cevap A'dır.

Soru 62

Endüstri sonrası toplumlarda üretim biçimleriyle ilgili yaşanan en önemli gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnsan, doğaya hükmetmeye başlamıştır
B
İmalat sektöründen hizmet sektörüne bir dönüşüm yaşanmıştır
C
Bant üretim başlamıştır
D
Kitlesel tüketim başlamıştır
E
Mavi yaka ortadan kalkmıştır
Açıklama:
Endüstri öncesi toplum fiziksel insan gücüne, endüstri toplumu enerjiye bağımlı bir yapı sergilerken endüstri sonrası toplum ise bilgi üzerine temellenir. Ancak, Bell için endüstri sonrası toplumun dönüşümü, bir devrimden çok bir yeniden yapılanmadır. Eski yapının karakterinde ortaya çıkan bir değişimdir. Bu süreçte üç temel konu başlığı dikkat çeker:
• Ekonomide imalat sektöründen hizmet sektörüne olan dönüşüm
• Teknolojide yeni bilimsel temelli sanayinin öne çıkışı
• Sosyolojik anlamda ise yeni seçkinlerin ortaya çıkışı ve yeni tabakalaşma ilkelerinin doğuşu (Polomo, 2007).
Avrupa ve hemen ardından Amerika’da yaşanan modernleşme sürecinin ve toplumsal dönüşümün ortaya çıkardığı yeni bir döneme karşılık gelen endüstri sonrası toplumda hem iş tanımlarında hem de sosyal tabakalaşmada anlamlı değişimler olmuştur. İş koşulları bütünüyle değişime uğramış, insan-makine ilişki- sinin yerine makine-makine ilişkisi almıştır. Endüstri sonrası toplum, hizmetler üzerine odaklanmıştır. Artık toplumsal ilişkiler bir hasta-doktor, öğretmen-öğrenci, alıcı-satıcı gibi hizmet ilişkilerine dayanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 63

"Yeni medya düzeni" hangi yüzyıl için kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
19. yüzyıl
B
20. yüzyıl
C
21. yüzyıl
D
22. yüzyıl
E
18. yüzyıl
Açıklama:
Yeni medya düzeni kavramı; gündelik yaşamın bir yandan yeni medya araçları tarafından yeniden şekillendiği, diğer yandan da yeni medya araçlarının da bu yeni yaşam biçimine uyumlu bir şekilde tasarlandığı 2000’li yılların teknoloji ve iletişime dayalı yeni yaşam biçimlerini tanımlar. Yani 21. yüzyıl için kullanılmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 64

I. Kişisel blog
II. Facebook hesabı
III. Gazete internet sayfası
IV. Twitter hesabı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kullanıcı tarafından üretilmiş içerik olarak değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Kullanıcı tarafından üretilmiş içerik: Web 2.0 uygulamalarının olanak sağlamasıyla birlikte ağ ortamında oluşturulan tüm sayısal video, bloglar, podcastler, forumlar, yorum siteleri, sosyal ağlar, mobil ve telefon fotoğraf uygulamaları ve Wikiler gibi uzmanlaşmış profesyoneller değil de bizzat ağda yer alan kişiler tarafından üretilmiş ve paylaşılmış içeriklerin tümüdür.
Profesyonel rutin ve uygulamalar dışında amatör bir üretim biçimi, kullanıcı içeriğinin olmazsa olmaz kurallarından biridir. Bu süreç içerisinde kullanıcının ürettiği içerikten para kazanmak gibi profesyonel bir beklenti içinde olması, üretilen ürünü bir kullanıcı içeriği olmaktan çıkaracaktır. Kullanıcı içeriğinin üretilmesindeki temel motivasyon nedenleri kişilerarası iletişim kurma, ün ve prestij kazanma, bireyler tarafından kabullenme, tutku, kendini ifade etme isteği, var olma mücadelesi gibi nedenler sayılabilir. Bu nedenler dışındaki tüm maddi çıkar sağlamak üzerine kurulmuş profesyonel beklentiler, üretilen içeriği kullanıcı içeriği tanımı kapsamında uzaklaştıracaktır. Doğru cevap D'dir.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi veya hangiler endüstri sonrası toplumun özelliklerindendir?
I. Ekonomide imalat sektöründen hizmet sektörüne olan dönüşüm
II. Teknolojide yeni bilimsel temelli sanayinin öne çıkışı
III. Sosyolojik anlamda ise yeni seçkinlerin ortaya çıkışı ve yeni tabakalaşma
ilkelerinin doğuşu (Polomo, 2007).

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I,II
C
II,III
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
Endüstri öncesi toplum fiziksel insan gücüne, endüstri toplumu enerjiye bağımlı
bir yapı sergilerken endüstri sonrası toplum ise bilgi üzerine temellenir. Ancak,
Bell için endüstri sonrası toplumun dönüşümü, bir devrimden çok bir yeniden
yapılanmadır. Eski yapının karakterinde ortaya çıkan bir değişimdir. Bu süreçte
üç temel konu başlığı dikkat çeker:
• Ekonomide imalat sektöründen hizmet sektörüne olan dönüşüm
• Teknolojide yeni bilimsel temelli sanayinin öne çıkışı
• Sosyolojik anlamda ise yeni seçkinlerin ortaya çıkışı ve yeni tabakalaşma
ilkelerinin doğuşu (Polomo, 2007).

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Bell (1996)'a ait endüstri sonrası toplumların bileşen ve ve boyutlarındandır?
I. Mal üretiminden hizmet sektörüne doğru bir değişimin yaşandığı ekonomik boyuttur. Endüstrileşme süreci tamamlandığında iş gücünün önemli bölümü çiftçilik, tarım gibi sektörlerden imalat sektörüne doğru kayar.
II. İş gücü vasıfsız ve niteliksiz çalışanlardan teknik ve profesyonel çalışanlara doğru dönüşür
III. Toplumsal dönüşümler için alınan politik kararlarda ve toplumun geleceğinin planlanmasında kuramsal bilgi temel yapı taşıdır.
IV. Teknolojik değerlerin kontrolü geleceği kurmak adına yönlendirilir.

Seçenekler

A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Bell (1996), endüstri sonrası toplum kavramını beş temel boyut ve bileşen içinde açıklamaya çalışır. Bunlar:
• Mal üretiminden hizmet sektörüne doğru bir değişimin yaşandığı ekonomik boyuttur. Endüstrileşme süreci tamamlandığında iş gücünün önemli
bölümü çiftçilik, tarım gibi sektörlerden imalat sektörüne doğru kayar.
• İş gücü vasıfsız ve niteliksiz çalışanlardan teknik ve profesyonel çalışanlara doğru dönüşür. Bilim insanları, teknisyenler, mühendisler, sağlık ve
tıp personelleri ve benzer meslek grupları endüstri sonrası toplumun yapı
taşları gibidir.
• Toplumsal dönüşümler için alınan politik kararlarda ve toplumun geleceğinin planlanmasında kuramsal bilgi temel yapı taşıdır.
• Teknolojik değerlerin kontrolü geleceği kurmak adına yönlendirilir. Teknolojik gelişim kendiliğinden değil, toplumsal hedefleri gözeterek planlanabilir ve kontrol edilebilir hâle dönüşür.
• Teknolojik gelişim sıradan değil, entelektüel bir çizgide sürer

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri kullanıcı tarafından üretilmiş içeriklerin temel özelliklerindendir?
I. Kullanıcı içerikleri ağ üzerinde yayımlanmış olmalıdır.
II. Kullanıcı içeriğinin diğer içeriklerden farklı olarak bireyler tarafından yaratıcı bir efor sonucunda ortaya çıkarılmış olması gerekir.
III. Profesyonel rutin ve uygulamalar dışında amatör bir üretim biçimi, kullanıcı içeriğinin olmazsa olmaz kurallarından biridir.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I,II
C
II,III
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
Kullanıcı tarafından üretilmiş içeriklerin üç temel özelliği dikkat çekicidir.
Bunlar:
• Kullanıcı içerikleri ağ üzerinde yayımlanmış olmalıdır. Ağ üzerinde yer almayan fakat kullanıcılar tarafından üretilmiş birçok medya içeriğinin varlığı olasıdır ancak bu içeriklerin bir kullanıcı tarafından üretiliş yeni medya
içeriği olarak değer kazanabilmesi için içeriğin bir şekilde yeni medya araçlarından herhangi biri ile paylaşılmış ya da yayımlanmış olması gerekir.
• Kullanıcı içeriğinin diğer içeriklerden farklı olarak bireyler tarafından yaratıcı bir efor sonucunda ortaya çıkarılmış olması gerekir. Ortaya çıkan içeriğin ilk çıkış noktası özgün olmayabilir. Daha önce var olan bir medya metni kullanıcı tarafından yeniden işlenmiş ve yeni bir medya içeriğine
dönüştürülmüş de olabilir. Buradaki belirleyici farklılık, medya içeriğinin bütünüyle biricik olması değil, ilk çıkış noktası özgün olmasa bile, içeriği üreten ya da yorumlayan kullanıcının kendi yorumunu ortaya koyabilmesidir. Çünkü bu süreç içinde medya içeriği ilk bağlamından koparak, ona kazandırdığı yeni bağlama devşirilir. Bu süreç içerisinde kullanıcının medya içeriğine yaptığı dokunuş, bu içeriği kullanıcı üretimi bir içerik hâline sokar.
• Profesyonel rutin ve uygulamalar dışında amatör bir üretim biçimi, kullanıcı içeriğinin olmazsa olmaz kurallarından biridir.

Soru 68

Enformasyon teknolojileri ile birlikte tüm şirket yapılanmalarında önemli bir yapısal dönüşüm göze çarpmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri bu dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögelerdendir?
I. Dikey değil, kendi kendini yönetebilen yatay bir hiyerarşik düzen
II. En temel ilke sürdürülebilirlik ilkeleridir.
III. Performansa dayalı ödüllendirme sistem
IV. Merkezle uyumlu ancak merkezden bağımsız bir yapı

Seçenekler

A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögeler ise
• İşin değil, sürecin etrafında örgütlenme,
• Merkezle uyumlu ancak merkezden bağımsız bir yapı,
• Dikey değil, kendi kendini yönetebilen yatay bir hiyerarşik düzen,
• Daha güçlü bir ekip yönetimi, performansa dayalı ödüllendirme sistemi,
• Müşteri ve tedarikçilerle daha güçlü bir iletişim,
• Tüm çalışanlar için önem kazanan yaşam boyu eğitim ve,
• Tüm bu süreçler için temel olan sürdürülebilirlik ilkeleridir

Soru 69

Ağ toplumu ekonomik yapılanması temelinde neye bağlıdır?

Seçenekler

A
Tarım
B
Ticaret
C
Sanayi
D
İş gücü
E
Teknoloji
Açıklama:
Ağ toplumunun ekonomik yapılanmasında dikkat çeken ilk unsur teknoloji bağımlı bir ekonomiye dayalı olmasıdır. Öyle ki küresel ya da yerel ekonomilerin sağlıklı işlemesi için teknolojik olanakların kullanımı bir gereksinimden çok, bir bağımlılık şeklindedir. Bu bağımlılığın sacayaklarını da bilgi, teknoloji ve bu olanakların yönetime aktarılma kapasitesi, yani işlenebilme becerisi oluşturur. Şirketler için bilgi ve teknolojinin işlenmesi bazı konularda önemli fırsatları da beraberinde getirmiştir. Endüstri sonrası toplumunun önemli kavramlarından biri olan verimliliğin yerini, kârlılık ve şirketlerin stok değerlerindeki artışın alması bunlardan biridir. Yine yeniden yapılanan şirketlerin rekabet gücü ve bu gücün enformasyon teknolojileri sayesinde hızla test edilebilmesi olanağı bilgi teknolojileri sayesinde gitgide kolaylaşmıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi donanım üreten şirketlerdendir?

Seçenekler

A
TTNet
B
Microsoft
C
Netscape
D
Adobe
E
Amazon
Açıklama:
Bu küresel ağ yapılanmasında şirketler için dikkat çeken en önemli adımlardan biri de İnternet üzerinden yapılan satış olanaklarıdır. Özellikle yeni enformasyon teknolojisi ile ilgili şirketlerin kalbinde İnternet ortamı bulunmaktadır. Enformasyon şirketleri hem İnternet teknolojisinin altyapısındaki gelişimi hız- landırmak için hem de bireysel kullanıcıların bu ağ içinde daha fazla yer alabil- melerine olanak sağlamak için aynı hedefleri gözeten üretim stratejileri üzerinde birleşirler. Bu strateji için dört önemli sacayağı dikkat çekmektedir:
Bunlardan ilki ağ teknolojilerinin gelişimini hızlandıracak küresel donanımları üreten şirketlerdir. İnternet’in altyapısını sağlayan telekomünikasyon şirket- leri, İnternet servis sağlayıcıları gibi yapılanmalar bu şirketlere örnek gösterilebilir. Çoğunlukla bu şirketler çok uluslu bir yapılanma içinde olabilir. Bu şirketler İnternet’in bel kemiğini oluştururlar, TTNet, Türk Telekom gibi şirketler bunlara örnek gösterilebilir.
İkincisi, ağ teknolojilerinde daha fazla kişinin, daha hızlı işlem görebilmesi için küresel yazılım üreten şirketlerdir. İnternet altyapı uygulamaları üreterek, küresel bir kullanıcı profili geliştirirler ve milyonlarca kişinin aynı dili kullanarak iletişebilmesi için gerekli ortak bilgisayar dilini oluştururlar. Bilgisayar yazılımları üreten Microsoft, Netscape, Adobe gibi şirketler bunlara örnek gösterilebilir.
Üçüncüsü, doğrudan ticaret yapmak yerine, web üzerinde sundukları ücretsiz hizmetlerle, üyelik, komisyon gibi ikincil yoldan gelir elde etmeyi planlayan ağ şirketleridir. Medya komisyonculuk şirketleri, ikinci el ürün satış siteleri bunlara örnek gösterilebilir.
Dördüncü örnek ise İnternet sektörünün geleceğini oluşturan şirket yapı- lanmaları olarak kabul edilebilir. Bu şirketler kendi ekonomik varoluşlarını web üzerinden sürdüren, web tabanlı ekonomik işlemler gerçekleştiren, ticaret geleneklerini e-ticaret üzerine yapılandıran şirketlerdir. Amazon, Hepsiburada gibi şirketler, bu yapılanma için birer örnek oluşturabilir.
Doğru cevap A'dır.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin toplumsallaşmasına yeni iletişim teknolojilerinin etkisi konusunda ortaya atılan ilk görüşlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Toplumsallaşma süreçleri sekteye uğrayacak
B
Vatandaşlar kendilerini daha az yalnız hissedecekler
C
Araç kullanarak toplumsallaşma sağlanamayacak
D
Topluma aidiyet zayıflayacak
E
Yüz yüze iletişim kadar etkili bir toplumsallaşma sağlanamayacak
Açıklama:
Bireylerin toplumsallaşmasına yeni iletişim teknolojilerinin etkisi konusunda ortaya atılan ilk görüşler, yüz yüze olmayan tüm iletişim modellerinin toplumsallaşma süreçlerini sekteye uğratacağı, araç kullanarak toplumsallaşmanın sağlanamayacağı, sağlansa bile yüz yüze olan iletişim biçimlerinin yerini tutamayacağı yönünde olmuştur. Öte yandan yeni medyanın toplumsal etkileri konusunda daha derinlemesine araştırmalar yapıldıkça, bunun tam tersi sonuçlara ulaşıldığı gözlemlenmiştir. Hatta Pew İnternet Araştırmaları Şirketinin ABD’de yaptığı son araştırmalarda, ABD vatandaşlarının yeni iletişim teknolojileri kullanamaya başladıktan sonra kendilerini daha az yalnız hissettiklerini, İnternet’in sağladığı olanaklar ile daha fazla sosyalleştiklerini, kendilerini eskiye nazaran daha çok bir toplumun parçası olarak düşündüklerini göstermektedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Web 2.0'a ait araçtır?

Seçenekler

A
Telefon
B
Mektup
C
Blog
D
Fax
E
Televizyon
Açıklama:
Sosyal ağlar, kişilerin bireysel özelliklerine göre kendi profillerini oluşturabildikleri, oluşturdukları profiller ile kendi bireysel ilişkilerini sürdürebildikleri, aynı zamanda hem bir birey hem de bir grup üyesi olarak iletişimlerini yapılandırabildikleri hem bireysel hem de kitlesel iletişim ortamlarını kullanıcılarına sağlarlar. Bireylerin bilgisayar başında geçirdikleri sürenin artması ve sosyal ağlara erişim olanaklarının taşınabilir aygıtlar ile de gerçekleştirilebiliyor olması, 2000’li yılların en önemli toplumsallaşma ögesinin sosyal ağlar olacağını göstermektedir. Öyle ki günümüz iletişim etkinlikleri dikkate alındığında, sosyal ağlar üzerinden gerçekleştirilen anlık mesajlaşma, haber alma, öğrenme, paylaşma, kamuoyu yaratma, tepki oluşturma gibi etkinliklere sağladığı olanaklardan dolayı sosyal ağların gelecek yüzyılın en önemli iletişim ortamları hâline geleceğini göstermektedir. Taşçı (2010), sosyal ağları veya Web 2.0’ın kapsadığı tüm alt kümeleri aşağıdaki ifadeler ile sıralamıştır:
  • Bloglar
  • Mikrobloglar
  • Sosyal ağlar
  • Açık kaynak ansiklopediler
  • Sosyal bookmarking
  • Sosyal haber
  • Fotoğraf paylaşımı
  • Video paylaşımı
  • Ses ve müzik paylaşımı
  • Anlık mesajlaşma uygulamaları
  • Forumlar
  • Sanal oyunlar
  • Sanal topluluklar
Doğru cevap C'dir.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Williams (1989)'ın , endüstri sonrası çağı incelediği alt başlıklardandır?
I. Mekanik çağ
II. Elektronik çağ
III. Nükleer çağ
IV. Ağlar çağı

Seçenekler

A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,II,IV
D
I,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Williams (1989), endüstri sonrası çağı üç ana başlık altında inceler. Bunlar: Mekanik çağ, elektronik çağ ve nükleer çağ kavramları ile tanımlanır.

Soru 74

Birincil toplumsallaşma sürecinin ilk temel ögesi .......dir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Birey
B
Aile
C
Okul
D
Arkadaş çevresi
E
Toplum
Açıklama:
Sosyal yaşantısı içinde kendi aldığı rollere karşılık, karşısındaki kişi ve gruplardan beklediği rol ve
davranış modelleri de bireyin ilk toplumsallaşma sürecinde yaşadığı süreçlerdir. Bu açından bakıldığında aile birincil toplumsallaşma sürecinin ilk temel ögesidir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Web 2.0’ın kapsadığı tüm alt kümelerdendir?
I. Sosyal bookmarking
II. Mikrobloglar
III. Sanal oyunlar
IV. Sanal topluluklar

Seçenekler

A
I,II,III
B
I,III,IV
C
I,II,IV
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
• Bloglar
• Mikrobloglar
• Sosyal ağlar
• Açık kaynak ansiklopediler
• Sosyal bookmarking
• Sosyal haber
• Fotoğraf paylaşımı
• Video paylaşımı
• Ses ve müzik paylaşımı
• Anlık mesajlaşma uygulamaları
• Forumlar
• Sanal oyunlar
• Sanal topluluklar

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri araç ve mesaj ilişkisinin yeni medyanın kullanım pratikleri açısından önemli kavramlardandır?
I. Seçilen araç, mesajın içeriğini etkiler.
II. Seçilen araç, bireylerin iletişim araçlarını kullanım pratikleri tarafından belirlenir.
III. Bireylerin iletişim teknolojilerini kullanım biçimleri, içinde bulundukları toplumun teknolojiyi kullanım pratiklerini ve alışkanlıklarını yapılandırır.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I,III
C
I,II
D
II,III
E
I,II,III
Açıklama:
Bu açıdan bakıldığında araç ve mesaj ilişkisinin yeni medyanın kullanım pratikleri açısından önemi düşünüldüğünde üç kavram ön plana çıkar:
• Seçilen araç, mesajın içeriğini etkiler.
• Seçilen araç, bireylerin iletişim araçlarını kullanım pratikleri tarafından belirlenir.
• Bireylerin iletişim teknolojilerini kullanım biçimleri, içinde bulundukları toplumun teknolojiyi kullanım pratiklerini ve alışkanlıklarını yapılandırır.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri yeni medyanın bireysel iletişim süreçlerine etkilerindendir?
I. Bireysel iletişim süreçlerindeki zaman-mekân sınırlılıklarını ortadan kaldırmıştır.
II. İletişim araçlarının olanaklarının çeşitlenmesine yol açmıştır.
III. Bireysel iletişim olanaklarının artmasıyla birlikte, bireylerin gündelik yaşamları içinde alıp verdiği ileti sayısı ve iletişimde bulundukları kişi sayısı ile süresi artmıştır.
IV. Gerçek yaşamlarında herhangi bir gruba üye olmayanlara, çevrim içi bir gruba dahil olabilme olanağını sağlamıştır.

Seçenekler

A
II,III,IV
B
I,II,III
C
I,II,IV
D
I,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Yeni medyanın bireysel iletişim süreçlerine etkisi aşağıdaki ifadeler ile sıralanabilir:
• Bireysel iletişim süreçlerindeki zaman-mekân sınırlılıklarını ortadan kaldırmıştır. Daha önce uzaktan iletişim belirli sınırlılıklar içerisinde gerçekleşebilirken yeni iletişim araçları zaman-mekân sınırsız iletişim olanaklarını kullanıcılarına sunmuştur.
• İletişim araçlarının olanaklarının çeşitlenmesine yol açmıştır. Yeni iletişim araçları bünyelerinde birden fazla iletişim olanağını barındırdıkları için gerektiğinde bir kitle iletişim aracı, gerektiğinde ise bir bireysel iletişim aracına kolaylıkla dönüşebilmekte, bireylere iletişimin boyutları konusunda
farklı taleplere karşılık verebilecek özellikleri de sunabilmektedir.
• Bireysel iletişim olanaklarının artmasıyla birlikte, bireylerin gündelik yaşamları içinde alıp verdiği ileti sayısı ve iletişimde bulundukları kişi sayısı ile süresi artmıştır.
• Bireylere iletişim ihtiyaçlarına göre bir araç içinde farklı iletişim ortamları seçenekleri sunabilmiştir. Yeni medya araçları tümleşik araçlardır ve yeni medyanın karakteristiğinde yöndeşme olgusu vardır. Bu ise yeni medya araçlarından herhangi birisi için üretilen içeriğin diğer yeni medya ortamlarına rahatlıkla taşınabilmesi, işlenebilmesi ve yeniden yorumlanabilmesi anlamını da taşır. Yeni medya kullanıcılarına bir araç içinde toplanmış farklı iletişim ortamlarından herhangi birini, herhangi bir nedenle seçebilme olanağını tanır.
• Gerçek yaşamlarında herhangi bir gruba üye olmayanlara, çevrim içi bir gruba dahil olabilme olanağını sağlamıştır. Bunun en çarpıcı örnekleri çevrim içi cemaatlerdir. Çevrim içi cemaatler, bir amaç uğruna, belirli ortak noktalar üzerinden yeni medya ortamlarından biri ya da birkaçında bir araya gelen ve online iletişim süreçleri dışında başka bir etkinlik gerektirmeyen kullanıcı gruplarıdır. Bu gruplarla iletişim içinde bulunmak için sadece belirlenmiş olan ortak yeni iletişim platformunda yer almak ve diğer üyelerle iletişim içinde bulunmak yeterlidir.
• Bireyleri anonim kimlikler hazırlayıp bu anonim kimliklerin sağladığı mahremiyet duygusu içinde gerçek hayatta konuşamadıkları konuları konuşabilir, söyleyemedikleri sözleri söyleyebilir hâle getirmiştir.
• Toplum tarafından dışlanabilen, ötekileştirilebilen, radikal olarak tanımlanan kişi ve gruplara sözlerini söyleyebilecekleri ortamlar oluşturmuştur.
• Sosyal ağlar sayesinde bireylerarası statü farklarını sıfırlamış, herkesin eşit olduğu bir iletişim platformu oluşturmuştur.
• Sosyal ağların “kullanıcı içeriğine” dayalı yapısı ve her kullanıcının eşit olarak yer alması, geleneksel medyanın ürettiği popüler kültürden farklı bir kitle kültürünün oluşmasına yol açmıştır.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi dijital göçmenlerin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Metin yerine grafik anlatımları ve görsel ifadeleri tercih ederler.
B
Zaman ve mekân sınırlılıklarını reddederler. Her zaman, her yerde uyumadıklarısürece iletişime
açık, zaman mekân sınırsız bi rsüreci tercih ederler.
C
Yeni iletişim teknolojilerinin mesaj üzerindeki etkilerini özümsemişlerdir.
D
Çalışma zamanı, çalışma mekânı, boş zaman, özel alan ve kamusal alan sınırlarının korunmasını tercih ederler.
E
Detaylı bilgi yerine kapsülleştirilmiş, haplaştırılmış öz bilgiyi tercihe derler.
Açıklama:
Geleneksel iletişim araçlarını başarı ile kullanırlar, Doğrusal bir anlatım ve iletişim düzeyini
tercih ederler. Başı sonu belli bir iletişim biçimleri vardır, Okumak için yazılı metin tercih ederler, Detaylandırılmış çok boyutlu anlatımları tercih ederler, Aynı anda tek bir işe odaklanmayı tercih ederler, Belirli bir işe odaklanarak başlayıp bitirmeyi tercih derler, Çalışma zamanı, çalışma mekânı, boş zaman, özel alan ve kamusal alan sınırlarının korunmasını tercih ederler. Birincil olarak yüz yüze iletişimi tercih ederler. Yeni iletişim teknolojilerinin mesaj üzerindeki etkisini tam olarak kavrayabilmeleri olası değildir. Bütün yaşamları gerçek kimlikler üzerinden yaşanmıştır.

Soru 79

İnsanoğlunun yaşadığı toplumsal gelişimi “endüstri öncesi toplum”, “endüstri toplumu” ve “endüstri sonrası toplum” şeklinde sınıflara ayıran bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Manuel Castells
B
Marshall McLuhan
C
Daniel Bell
D
David Harvey
E
Alex Callinicos
Açıklama:
Daniel Bell, insanoğlunun yaşadığı toplumsal gelişimi iş ve toplumsal statü tanımlarındaki dönüşümden yola çıkarak üç dönemde ele almaktadırlar. Bu ayrımlar, “endüstri öncesi toplum”, “endüstri toplumu” ve “endüstri sonrası toplum” olarak adlandırılır.

Soru 80

İnsanoğlunun toplumsal katılım ve iş birliği gerektiren yeniden üretilmiş hatta yeniden ve yeniden üretilebilen bir doğayla oynadığı toplum düzeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Endüstri öncesi toplum
B
Endüstri toplumu
C
Endüstri sonrası toplum
D
Enformasyonel toplum
E
Ağ toplumu
Açıklama:
İnsanoğlu endüstri sonrası toplumda bir toplumsal katılım ve iş birliği gerektiren yeniden üretilmiş hatta yeniden ve yeniden üretilebilen bir doğayla oynamaktadır.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi kullanıcı tarafından üretilmiş içeriklerin özellikleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Ağ üzerinde yayımlanmış olmak
B
Amatör bir üretim biçimine sahip olmak
C
Mevcut bir medya metninin dönüştürülmesiyle üretilmiş olmak
D
Yaratıcı bir efor sonucunda ortaya çıkarılmış olmak
E
Profesyonel rutin ve uygulamalar ile elde edilmek
Açıklama:
Kullanıcı içerikleri ağ üzerinde yayımlanmış olmalıdır. Kullanıcı içeriğinin diğer içeriklerden farklı olarak bireyler tarafından yaratıcı bir efor sonucunda ortaya çıkarılmış olması gerekir. Daha önce var olan bir medya metni kullanıcı tarafından yeniden işlenmiş ve yeni bir medya içeriğine dönüştürülmüş de olabilir.Profesyonel rutin ve uygulamalar dışında amatör bir üretim biçimi, kullanıcı içeriğinin olmazsa olmaz kurallarından biridir.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi yeni ekonomi kavramının temellerinde yer alan unsurlar arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Bilgiye dayalı üretim süreçleri
B
Ağ bağlantılı yapı
C
Kolay ve hızlı erişim
D
Makineleşme
E
Küresel eş zamanlılık
Açıklama:
Yeni ekonomi kavramı da tıpkı yeni medya gibi ortaya çıkan köklü bir dönüşümü vurgulamak için kullanılır. Bu köklü değişimin temellerinde ise bilgiye dayalı üretim
süreçleri, sayısallaşma, ağ bağlantılı yapı, kolay ve hızlı erişim, küresel eş zamanlılık
gibi kavramlar yer alır.

Soru 83

Yeni medya düzeninde küresel ekonominin dengelerini oluşturan ve yön veren iki sektör hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Bilişim ve medya
B
Genetik ve mikrobiyoloji
C
Uzay bilimleri ve havacılık
D
Enformasyon teknolojisi ve finans
E
Teknoloji ve ar-ge
Açıklama:
Bu gelişim sürecinde küresel ekonominin dengelerini oluşturan ve yön veren iki önemli sektör dikkat çekicidir; bu sektörler enformasyon teknolojisi ve finans sektörleridir.

Soru 84

Kişilerin bireysel ve toplumsal iletişim ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulmuş çevrim içi hizmetlerin tümüne ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Blog
B
Sosyal ağ
C
Web 2.0 araçları
D
Bookmarking
E
Forum
Açıklama:
Sosyal ağlar, kişilerin bireysel ve toplumsal iletişim ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulmuş çevrim içi hizmetlerin tümü olarak tanımlanabilir.

Soru 85

Gerçek bir görüntüyü bir fotoğraf hâline getirerek bir başkasına göndermek aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanabilir?

Seçenekler

A
Yazılı iletişim
B
Etkileşimsel iletişim
C
Uzaktan iletişim
D
Aracılanmış iletişim
E
Görsel iletişim
Açıklama:
Bireylerarası ya da kitle iletişiminde bir mesaj, göndericisinden alıcısına bir araç sayesinde iletiliyorsa yaşanan bu iletişim süreci aracılanmış, medyalaştırılmış bir iletişim süreci olarak tanımlanır.

Soru 86

Acil bir iletişim süreci için e-posta aracını tercih etmeme davranışı hangi mesajı vermektedir?

Seçenekler

A
Araç mesajın içeriğini etkiler
B
Toplum bireylerin kullanım pratiklerini etkiler
C
Araç bireylerin kullanım pratikleri tarafından belirlenir
D
Bireyler toplumsal teknoloji tercihlerini yapılandırır
E
Alışkanlıklar mesajın içeriğini etkiler
Açıklama:
Bir iletiyi medyalaştırmak için seçilen araç, o mesajın içeriğini de dönüştürür. Mesaj, aracın olanak ve sınırlılıkları içinde yeniden yapılanır. Bir bilgiyi bir arkadaşınıza telefon ederek iletmek ile mesaj yollayarak iletmek ya da ağ teknolojilerini kullanarak e-posta yoluyla iletmek arasında önemli farklılıklar vardır. Örneğin mesajın ivediliği gibi diğer etkenler, seçilen iletişim ortamı ile birlikte bir mesaj özelliği olarak alıcıya iletilir.

Soru 87

Yeni medya araçlarından herhangi birisi için üretilen içeriğin diğer yeni medya ortamlarına rahatlıkla taşınabilmesi, işlenebilmesi ve yeniden yorumlanabilmesi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Çok yönlü iletişim
B
Mimesis
C
Suskunluk sarmalı
D
Techne
E
Yöndeşme
Açıklama:
Yeni medya araçları tümleşik araçlardır ve yeni medyanın karakteristiğinde yöndeşme olgusu vardır. Bu ise yeni medya araçlarından herhangi birisi için üretilen içeriğin diğer yeni medya ortamlarına rahatlıkla taşınabilmesi, işlenebilmesi ve yeniden yorumlanabilmesi anlamını da taşır.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi dijital yerlilerin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Okumak için yazılı metin tercih ederler
B
Haplaştırılmış öz bilgiyi tercih ederler
C
Aynı anda tek bir işe odaklanmayı tercih ederler
D
Geleneksel iletişim araçlarını başarı ile kullanırlar
E
Birincil olarak yüz yüze iletişimi tercih ederler
Açıklama:
Dijital göçmenler detaylandırılmış çok boyutlu anlatımları tercih ederken dijital yerliler detaylı bilgi yerine kapsülleştirilmiş, haplaştırılmış öz bilgiyi tercih ederler.

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi dijital yerlilerin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Geleneksel iletişim araçlarını başarı ile kullanırlar
B
Okumak için yazılı metin tercih ederler
C
Yeni iletişim teknolojilerinin mesaj üzerindeki etkisini tam olarak kavrayabilmeleri olası değildir
D
Birincil olarak araç kullanarak yapılan bir iletişim tarzını tercih ederler
E
Belirli bir işe odaklanarak başlayıp bitirmeyi tercih derler
Açıklama:
Dijital yerliler, birincil olarak araç kullanarak yapılan bir iletişim tarzını tercih ederler. Yüz yüze iletişimi birincil olarak tercih edenler dijital göçmenlerdir. Doğru cevap D'dir.

Soru 90

Dijital göçmenlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yeni iletişim araçlarını üst düzey kullanma becerilerine sahiptirler
B
Yatay ve dikey olarak değişebilen esnek doğrusal olmayan bir iletişim düzeyini tercih ederler. Parçalı, kesik kesik, sürekli bir iletişim süreçleri vardır
C
Metin yerine grafik anlatımları ve görsel ifadeleri tercih ederler
D
Detaylı bilgi yerine kapsülleştirilmiş, haplaştırılmış öz bilgiyi tercihe derler
E
Bütün yaşamları gerçek kimlikler üzerinden yaşanmıştır
Açıklama:
Yukarıdaki ifadelerden E seçeneği hariç hepsi dijital yerlilerin özelliklerini anlatmaktadır. Dijital göçmenler, dijital yerliler gibi anonim kimliklere açık bir yaşam tarzını benimsemek yerine gerçek kimlikleri tercih etmektedirler. Doğru cevap E'dir.

Soru 91

İnsanoğlunun yaşadığı toplumsal gelişimi 'endüstri öncesi toplum, endüstri toplumu ve endüstri sonrası toplum' olmak üzere üç dönemde ele almış olan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Manuel Castells
B
Marc Prensky
C
Daniel Bell
D
Raymond Williams
E
Anthony Giddens
Açıklama:
Daniel Bell, insanoğlunun yaşadığı toplumsal gelişimi iş ve toplumsal statü tanımlarındaki dönüşümden yola çıkarak üç dönemde ele almaktadırlar. Bu ayrımlar, “endüstri öncesi toplum”, “endüstri toplumu” ve “endüstri sonrası toplum” olarak adlandırılır.

Soru 92

Endüstri Devrimi 18. yy'da hangi ülkede alevlenmiştir?

Seçenekler

A
Almanya
B
İngiltere
C
Amerika Birleşik Devletleri
D
Rusya
E
Çin
Açıklama:
18. yüzyılda İngiltere’de alevlenen Endüstri Devrimi daha sonra bütün Avrupa’ya yayılır.

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi endüstri öncesi toplumun genel özellikleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Ekonomide imalat sektöründen hizmet sektörüne olan dönüşüm
B
Teknolojide yeni bilimsel temelli sanayinin öne çıkışı
C
İş gücünün teknik ve profesyonel çalışanlara dönüşmesi
D
Teknolojik gelişimin entelektüel çizgide sürmesi
E
Yaşamın ritmini doğa belirlemektedir
Açıklama:
Endüstri öncesi toplumda yaşamının ritmini doğa belirlemektedir.

Soru 94

Geleneksel medya için geliştirilmiş olan küresel köy kuramı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Marshall McLuhan
B
Manuel Castells
C
Daniel Bell
D
Marc Prensky
E
Raymond Williams
Açıklama:
McLuhan’ın geleneksel medya için geliştirdiği küresel köy kuramında da izler kitle küresel bir köyün parçasıdır ancak bu küresel sistemde aktif olarak değil, pasif izleyici olarak yer alır.

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi enformasyon teknolojileri ile birlikte şirket yapılanmalarında ortaya çıkan değişikler arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Sürecin etrafın örgütlenme
B
Kendi kendini yönetebilen yatay bir hiyerarşik düzen
C
Performansa dayalı ödüllendirme sistemi
D
İşin etrafında örgütlenme
E
Merkeze uyumlu ancak merkezden bağımsız bir yapı
Açıklama:
İşin değil, sürecin etrafında örgütlenme.

Soru 96

Bireyin ilk arkadaş çevresiyle toplumsallaşması hangi kavramla açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
Ağ toplumu
B
Birincil toplumsallaşma
C
İkincil toplumsallarşma
D
Sosyal ağ düzeni
E
Yeni medya düzeni
Açıklama:
İlk arkadaş çevresi ve ailenin yakınında olan diğer yakın çevreler, bireylerin birincil toplumsallaşmasında aktif rol oynayan sosyal gruplardır.

Soru 97

Ağ toplumunun ekonomik yapılanmasında dikkat çeken ilk unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Küresel eş zamanlılık
B
Sayısallaşma
C
Teknoloji bağımlı bir ekonomiye dayalı olması
D
Sosyal medya temeinde biçimlenmesi
E
Ritmini doğanın belirliyor olması
Açıklama:
Ağ toplumunun ekonomik yapılanmasında dikkat çeken ilk unsur teknoloji
bağımlı bir ekonomiye dayalı olmasıdır.

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi endüstri sonrası toplum kavramının boyutları ve bileşenleri arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
İş gücünün önemli bir bölümü imalat sektöründen çiftçilik ve tarıma kayar.
B
Mal üretiminden hizmet sektörüne doğru bir değişim yaşanması
C
Vasıfsız ve niteliksiz çalışanlardan teknik ve profesyonel çalışanlara dönüşüm
D
Teknolojik gelişim entelektüel çizgide sürer
E
Geleceğin planlanmasında kuramsal bilgi temel yapı taşıdır.
Açıklama:
Endüstrileşme süreci tamamlandığında iş gücünün önemli bölümü çiftçilik, tarım gibi sektörlerden imalat sektörüne doğru kayar.

Soru 99

Endüstri sonrası çağı mekanik, elektronik ve nükleer olmak üzere üç ana başlık altında inceleyen kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Daniel Bell
B
Manuel Castells
C
Anthony Giddens
D
Marc Prensky
E
Raymond Williams
Açıklama:
Williams (1989), endüstri sonrası çağı üç ana başlık altında inceler. Bunlar: Mekanik çağ, elektronik çağ ve nükleer çağ kavramları ile tanımlanır.

Soru 100

Bilinen en eski sosyal ağ olan 'SixDegrees' hangi yıl kurulmuştur?

Seçenekler

A
1991
B
1993
C
1995
D
1997
E
1999
Açıklama:
Bilinen en eski sosyal ağ, 1997 yılında kurulan SixDegrees’dir.

Soru 101

18 ve 19. yüzyıl Avrupa’sında özellikle buhar gücüyle çalışan teknolojilerin keşfiyle başlar. Tarım ve zanaata dayalı bir ekonomiden makine üretiminin egemen olduğu bir ekonomiye geçiş sürecini tanımlar. Bu ifade aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle yaşanır?

Seçenekler

A
Fransız Devrimi
B
Endüstri Devrimi
C
istanbul'un Fethi
D
I.Dünya Savaşı
E
II.Dünya Savaşı
Açıklama:
18. yüzyılda İngiltere’de alevlenen Endüstri Devrimi daha sonra bütün Avrupa’ya yayılır. Endüstri Devrimi’nin dünya tarihindeki önemi, kas gücünün yerini makinelerin alması olarak bilinir. Bir başka deyişle bilimin uygulamaya geçmesiyle, insanoğlunun alet yapma olgusunun birleşmesi, yani techne’nin ön plana çıkışıdır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi insanoğlunun beceri ve zanaatla ortaya çıkardığı üretim biçimidir?

Seçenekler

A
Techne
B
Aydınlanma
C
Kültür endüstrisi
D
Ağ toplumu
E
Kullanıcı profili
Açıklama:
Techne, insanoğlunun beceri ve zanaatla ortaya çıkardığı üretimdir ve Antik Yunan’da bütün sanatlar ve zanaatları içeren bir ifade olarak kullanılmıştır.

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi endüstri öncesi toplumda üretilen ürünlerin kaynağıdır?

Seçenekler

A
Doğa
B
Madencilik
C
Sanayi
D
Avcılık
E
Toplayıcılık
Açıklama:
Endüstri öncesi toplumda üretim doğayı sömürerek yapılan bir üretimdir; üretilen ürünlerin kaynağı doğadır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi toplumun bilgi üzerine temellendiği bir dönemdir?

Seçenekler

A
Endüstri öncesi
B
Endüstri sonrası
C
Endüstri dönemi
D
Ortaçağ dönemi
E
Yeniçağ dönemi
Açıklama:
Endüstri öncesi toplum fiziksel insan gücüne, endüstri toplumu enerjiye bağımlı bir yapı sergilerken endüstri sonrası toplum ise bilgi üzerine temellenir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi, 17. ve 18.yüzyıllarda entelektüellerin başlattığı, önce Avrupa’da sonra Amerikan Kolonilerinde etkisini gösteren, bilimsel yöntemle açıklanmaya çalışılan bilgilerin, insan aklının yozlaşmış gelenekçi fikirler ve inançla mücadelesine yine insan aklına dayanan bir reform geliştiren kültürel bir harekettir?

Seçenekler

A
Endüstri Öncesi Topluluk
B
Endüstri Topluluğu
C
Aydınlanma Dönemi
D
Ağ Toplumu
E
Bilgi Çağı Dönemi
Açıklama:
Aydınlanma, 17. ve 18.yüzyıllarda entelektüellerin başlattığı, önce Avrupa’da sonra Amerikan Kolonilerinde etkisini gösteren, bilimsel yöntemle açıklanmaya çalışılan bilgilerin, insan aklının yozlaşmış gelenekçi fikirler ve inançla mücadelesine yine insan aklına dayanan bir reform geliştiren kültürel bir harekettir.

Soru 106

Kas gücünün yerini enerji ve makinelerin aldığı, insanoğlunun çevresinin, yine insanoğlu tarafından imal edilmiş ürünler ile bezendiği toplum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bilgi Toplumu
B
Endüstri Toplumu
C
Endüstri Öncesi Toplum
D
Ağ Toplumu
E
Aydınlanma Toplumu
Açıklama:
Bell’in de ifade ettiği gibi Endüstri Devrimi ile birlikte, insan yaşamında etkin bir rol oynayan ve bireyin karakterini, toplumsal rolünü belirleyen iş biçimleri köklü bir şekilde değişmiştir. Endüstri toplumunda kas gücünün yerini enerji ve makineler almıştır. Endüstriyel toplumda insanoğlunun çevresi, yine insanoğlu tarafından imal edilmiş ürünler ile bezenmiştir.

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Bell'in, endüstri sonrası toplum kavramının beş temel boyut ve bileşenleri içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Endüstrileşme süreci tamamlandığında iş gücünün önemli bölümü çiftçilik, tarım gibi sektörlerden imalat sektörüne doğru kayar
B
İş gücü vasıfsız ve niteliksiz çalışanlardan teknik ve profesyonel çalışanlara doğru dönüşür.
C
Toplumsal dönüşümler için alınan politik kararlarda ve toplumun geleceğinin planlanmasında kuramsal bilgi temel yapı taşıdır
D
Teknolojik gelişim sıradandır, entelektüel olmayan bir çizgide sürer.
E
Teknolojik gelişim kendiliğinden değil, toplumsal hedefleri gözeterek planlanabilir ve kontrol edilebilir hâle dönüşür
Açıklama:
Bell (1996), endüstri sonrası toplum kavramını beş temel boyut ve bileşen içinde açıklamaya çalışır. Bunlar:
• Mal üretiminden hizmet sektörüne doğru bir değişimin yaşandığı ekonomik boyuttur. Endüstrileşme süreci tamamlandığında iş gücünün önemli bölümü çiftçilik, tarım gibi sektörlerden imalat sektörüne doğru kayar.
• İş gücü vasıfsız ve niteliksiz çalışanlardan teknik ve profesyonel çalışanlara doğru dönüşür. Bilim insanları, teknisyenler, mühendisler, sağlık ve tıp personelleri ve benzer meslek grupları endüstri sonrası toplumun yapı taşları gibidir.
• Toplumsal dönüşümler için alınan politik kararlarda ve toplumun geleceğinin planlanmasında kuramsal bilgi temel yapı taşıdır.
• Teknolojik değerlerin kontrolü geleceği kurmak adına yönlendirilir. Teknolojik gelişim kendiliğinden değil, toplumsal hedefleri gözeterek planlanabilir ve kontrol edilebilir hâle dönüşür.
• Teknolojik gelişim sıradan değil, entelektüel bir çizgide sürer

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi yeni medya düzeninde kullanıcı tarafından üretilmiş içeriklerin özellikleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Kullanıcı içerikleri ağ üzerinde yayımlanmış olmalıdır
B
Kullanıcı içeriğinin diğer içeriklerden farklı olarak bireyler tarafından yaratıcı bir efor sonucunda ortaya çıkarılmış olması gerekmektedir.
C
Ortaya çıkan içeriğin ilk çıkış noktası özgün olmalıdır.
D
Profesyonel rutin ve uygulamalar dışında amatör bir üretim biçimi, kullanıcı içeriğinin olmazsa olmaz kurallarından biridir
E
Kullanıcının medya içeriğine yaptığı dokunuş, bu içeriği kullanıcı üretimi bir içerik hâline sokar.
Açıklama:
Kullanıcı tarafından üretilmiş içeriklerin üç temel özelliği dikkat çekicidir. Bunlar:
• Kullanıcı içerikleri ağ üzerinde yayımlanmış olmalıdır. Ağ üzerinde yer almayan fakat kullanıcılar tarafından üretilmiş birçok medya içeriğinin varlığı olasıdır ancak bu içeriklerin bir kullanıcı tarafından üretiliş yeni medya içeriği olarak değer kazanabilmesi için içeriğin bir şekilde yeni medya araçlarından herhangi biri ile paylaşılmış ya da yayımlanmış olması gerekir.
• Kullanıcı içeriğinin diğer içeriklerden farklı olarak bireyler tarafından yaratıcı bir efor sonucunda ortaya çıkarılmış olması gerekir. Ortaya çıkan içeriğin ilk çıkış noktası özgün olmayabilir. Daha önce var olan bir medya metni kullanıcı tarafından yeniden işlenmiş ve yeni bir medya içeriğine dönüştürülmüş de olabilir. Buradaki belirleyici farklılık, medya içeriğinin bütünüyle biricik olması değil, ilk çıkış noktası özgün olmasa bile, içeriği üreten ya da yorumlayan kullanıcının kendi yorumunu ortaya koyabilmesidir. Çünkü bu süreç içinde medya içeriği ilk bağlamından koparak, kullanıcının ona kazandırdığı yeni bağlama devşirilir. Bu süreç içerisinde kullanıcının medya içeriğine yaptığı dokunuş, bu içeriği kullanıcı üretimi bir içerik hâline sokar.
• Profesyonel rutin ve uygulamalar dışında amatör bir üretim biçimi, kullanıcı içeriğinin olmazsa olmaz kurallarından biridir. Bu süreç içerisinde kullanıcının ürettiği içerikten para kazanmak gibi profesyonel bir beklenti içinde olması, üretilen ürünü bir kullanıcı içeriği olmaktan çıkaracaktır. Kullanıcı içeriğinin üretilmesindeki temel motivasyon nedenleri kişilerarası iletişim kurma, ün ve prestij kazanma, bireyler tarafından kabullenme,
tutku, kendini ifade etme isteği, var olma mücadelesi gibi nedenler sayılabilir. Bu nedenler dışındaki tüm maddi çıkar sağlamak üzerine kurulmuş profesyonel beklentiler, üretilen içeriği kullanıcı içeriği tanımı kapsamında uzaklaştıracaktır (Oecd, 2007)

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Web 2.0'ın veya sosyal ağların kapsadığı alt kümelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ses ve müzik paylaşımı
B
Bloglar
C
Sanal topluluklar
D
Sosyal haber
E
Web 1.0
Açıklama:
Taşçı (2010), sosyal ağları veya Web 2.0’ın kapsadığı tüm alt kümeleri aşağıdaki ifadeler ile sıralamıştır:
• Bloglar
• Mikrobloglar
• Sosyal ağlar
• Açık kaynak ansiklopediler
• Sosyal bookmarking
• Sosyal haber
• Fotoğraf paylaşımı
• Video paylaşımı
• Ses ve müzik paylaşımı
• Anlık mesajlaşma uygulamaları
• Forumlar
• Sanal oyunlar
• Sanal topluluklar

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi yeni medya ve çalışma hayatı ilişkisi için söylenemez?

Seçenekler

A
Zaman-mekân sınırı olmayan iletişim gücünün ortaya çıkması
B
Çalışanların aynı anda birden fazla işi sürdürebilme becerileri gelişmesi
C
Mesai saatlerinde açık olan şirketlerin artması
D
İş zamanı ile boş zaman arasındaki ayrımların ortadan kalkmaya başlaması
E
İşin, ağa ulaşılabilen, teknolojinin taşınabildiği her yerde icra edilebilen bir uğraşa dönüşmesi
Açıklama:
Yeni iletişim teknolojilerinin çalışma yaşamına girmesiyle birlikte, bu teknolojilerin iş ve işin sürdürülebilirliğine de önemli etkileri olduğu gözlemlenmiştir. Öncelikte bu teknolojilerin zaman-mekân sınırız iletişim gücü ile birlikte, iş kavramının tanımı bütünüyle değişmiştir. İşi net olarak tanımlamanın önemi artmış, çalışanlar daha berrak görev tanımlarına ihtiyaç duyar olmuş, işin başlangıç ve bitiş süreçleri araç bağımlı hâle gelmiştir. Yeni iletişim teknolojilerinde iş süreçleri eskisi gibi kesintisiz değil, kesintili bir sürece dönüşmüştür. Araca bağlı farklı iletişim olanakları sayesinde her zaman-her yerde iletişim olanağı, iş süreçlerinde uzak iletişim nedenlerinden dolayı sıklıkla kesintiye uğrar bir hâl almıştır. Öte yandan yine iletişim teknolojileri sayesinde çalışanların çok görevli (human multitasking) olarak tanımlanan aynı anda birden fazla işi sürdürebilme becerileri gelişmiştir. Bu becerilerin gelişmesinde ise yeni iletişim teknolojileri temel değişken olarak yer almıştır. Zaten çok görevli kavramı da bilgisayarların aynı anda birden fazla
iş görebilen (computer multitasking) yapılarından devşirerek alınmıştır. Yeni iletişim teknolojilerinin çok görevli yapısı, bu teknolojileri kullanan kişileri de aynı anda birden fazla işi sürdürebilme, yönetebilme ve gözlemleyebilme gibi becerilere sahip olmaya yönlendirmiş, araç-kişi uyumluluğunun sağlanması ile yeni çalışma
düzeninde çok görevlilik kavramı önem kazanmıştır. Yeni iletişim teknolojileri sayesinde iş zamanı ile boş zaman arasındaki ayrımlar da ortadan kalkmaya başlamış, kişinin ulaşılabilir olduğu her zaman ya da çalışanların ağ ortamında çevrim içi olabildikleri her dakika, iletişim içinde olabilmeleri sağlamıştır. İş zaman ile boş zaman arasındaki sınırların bulanıklaşması ile birlikte çalışma düzenlerinde de önemli farklılıkların yaşandığı gözlenmektedir. Artık mesai saatlerinde açık olan şirketlerin yerini, 24 saat hizmet veren şirket yapılanmaları almıştır.
Yeni medyanın çalışma süreçlerine bir diğer etkisi ise iş ile mekân arasındaki bağı yeniden düzenlemesinde yatmaktadır. Bilindiği gibi yeni medya sadece zaman bağımsız değil, aynı zamanda mekân bağımsız bir iletişim süreci sunabilmektedir. Bu nedenle daha önce var olan tek mekânlı iş kavramı, özellikle taşınabilir yeni iletişim teknolojileri ile m sürdürülebilen meslekler için mekân kısıtlaması olmayan işlere dönüşmüştür. İş, ağa ulaşılabilen, teknolojinin taşınabildiği her yerde icra edilebilen bir uğraşa dönüşmüştür. Yeni medyanın ulaşabildiği her yer bir iş yerine dönüşür. Hatta ağ toplumunda zaman mekân sınırsız mesleklerin diğerlerine oranla daha fazla rağbet gördüğü, yükselişe geçtiği de söylenebilir.

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi dijital göçmenlere ait bir özelliktir?

Seçenekler

A
Yeni iletişim araçlarını üst düzey kullanma becerisine sahiplerdir
B
Metin yerine grafik anlatımları tercih ederler
C
Detaylı bilgi yerine kapsülleştirilmiş öz bilgiyi tercih ederler
D
Aynı anda birçok işi sürdürmeyi tercih ederler
E
Okumak için yazılı metin tercih ederler
Açıklama:
Dijital göçmenler okumak için yazılı metin tercih ederler

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın bireysel iletişim süreçlerine etkilerinden biridir?

Seçenekler

A
Bireysel iletişim süreçlerinde zaman-mekân sınırlılıkları yaratmaktadır
B
Bireylerin gündelik yaşamları içinde iletişimde bulundukları kişi sayısı azalmıştır
C
Yeni medya bireylerin anonim kimlik oluşturmasına izin vermez
D
Yeni medya, sosyal ağlar sayesinde bireylerarası statü farklarını sıfırlamıştır
E
Yeni medya, kullanıcılarına sansür uygulanabilmesi oldukça kolay olan bir iletişim ortamı sunar
Açıklama:
Sosyal ağlar sayesinde bireylerarası statü farklarını sıfırlamış, herkesin eşit olduğu bir iletişim platformu oluşturmuştur. Sosyal ağlar hiyerarşik örgütleme biçiminden bağımsız, eşitlikçi bir yapı içinde gelişir.

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi sosyal ağların kullanıcılar tarafından tercih edilme nedenleri arasında gösterilmez?

Seçenekler

A
Arkadaş bulma amaçlı
B
Oyun amaçlı
C
Banka hesabı açma amaçlı
D
Örgütlenme amaçlı
E
Denetim ve gözetim amaçlı
Açıklama:
sosyal ağlar üzerinden Banka hesabı açılamaz

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumu ile yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Bireyin karakterini, toplumsal rolünü belirleyen iş biçimleri köklü bir şekilde değişmiştir
B
Endüstri toplumunda kas gücünün yerini enerji ve makineler almıştır
C
Bireyin tek başına yapabileceğinden daha fazla üretim makineler tarafından yapılmaktadır
D
Kas gücünün yerini enerjinin almasıyla verimlilik artmış, yaşam bir bakıma standartlaşmıştır.
E
Endüstri toplumunda kitlesel bir organizasyon ve koordinasyondan çok, bireysel hüner önem kazanır
Açıklama:
Böyle bir sistemde artık hüner ve zanaatın çok büyük değeri yoktur. Hüner ve zanaatın yerini doğru zamanda, doğru parçaların üretilmesi ve bir araya getirilmesi almıştır. Endüstri toplumunda bireysel hünerden çok, kitlesel bir organizasyon ve koordinasyon önem kazanır. Bir üretim sürecini başından sonuna kadar yürüten zanaatkârların yerini, üretim organizasyonu içinde sınırlı bir yeri olan ve kişisel hünerlerine ihtiyaç duyulmayan yarı kalifiye işçiler almıştır. Üretim bireysel değil, kitleseldir.

Soru 115

Bireylerin toplum içindeki yerlerinin pekişmesinde önemi olan kurumsal alt dünyaların özümsenmesine karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İkincil toplumsallaşma
B
Ağ toplumu
C
Birincil toplumsallaşma
D
Yeni toplumsallaşma
E
Sosyal ağ düzeni
Açıklama:
İkincil toplumsallaşma ise bireylerin toplum içindeki yerlerinin pekişmesinde önemi olan kurumsal alt dünyaların özümsenmesine karşılık gelir. Bir bakıma
ikincil toplumsallaşma, özümsenmiş alt dünyalar ile bireyin ilişkisi tarafından yapılanır.

Soru 116

"Ağ toplumu" kavramını ortaya atan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Manuel Castells
B
Marshall McLuhan
C
Margeret Poloma
D
Daniel Bell
E
Raymond Williams
Açıklama:
Ağ toplumu Castells’in (2008) ortaya koyduğu bir kavram olarak günümüz iletişimine dayalı toplumsal yapısını tanımlamak üzere kullanılagelen bir kavramdır.

Soru 117

O’Reilly Media tarafından 2004’te kullanılmaya başlanan ve ikinci nesil İnternet hizmetlerini - toplumsal iletişim sitelerini, Wikileri, iletişim araçlarını- bir başka ifade ile İnternet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemi tanımlayan kavrama ne ad verilir?

Seçenekler

A
İntranet
B
İnternet
C
Web 1.0
D
web 2.0
E
Web 3.0
Açıklama:
O’Reilly Media tarafından 2004’te kullanılmaya başlanan ve ikinci nesil İnternethizmetlerini - toplumsal iletişim sitelerini, Wikileri, iletişim araçlarını- bir başka ifade ile İnternet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemi tanımlayan kavramdır

Soru 118

Facebook, Twitter gibi günümüz sosyal ağların küresel çapta yayılıp başarılı olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kolaylıkla arkadaş bulmayı sağlamaları
B
Bir çok dilde kullanılmaları
C
Gelişmiş teknolojik altyapıya sahip olmaları
D
İlk olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkmaları
E
E-ticarete olanak sağlamaları
Açıklama:
Günümüz sosyal ağlarının bu kadar başarılı olmasını iki temel değişkenle açıklamak mümkündür. Bunlardan ilki sosyal ağların teknolojik altyapısı ile ilgilidir; milyonlarca kişinin kendi içeriklerini oluşturabilecekleri ortamlar sunmak ve bu içeriklere her an, her yerde, farklı iletişim platformlarını kullanarak ulaşılabilir bir sistem yaratmak, bu sürecin en önemli sacayağını oluşturmaktadır. Teknolojik altyapı bu işin olmazsa olmaz temelini oluşturur

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi yeni iletişim teknolojilerinin çalışma yaşamına girmesiyle birlikte ortaya çıkan gelişmelerden değildir?

Seçenekler

A
İşi net olarak tanımlamanın önemi artmıştır
B
Zaman-mekan sınırlı meslekler daha fazla rağbet görmektedir
C
Çalışanların aynı anda birden fazla işi sürdürebilme becerileri gelişmiştir
D
Çalışanlar daha berrak görev tanımlarına ihtiyaç duyar olmuştur
E
İş zamanı ile boş zaman arasındaki ayrımlar ortadan kalkmaya başlamıştır
Açıklama:
İş, ağa ulaşılabilen, teknolojinin taşınabildiği her yerde icra edilebilen bir uğraşa dönüşmüştür. Yeni medyanın ulaşabildiği her yer bir iş yerine dönüşür. Hatta ağ toplumunda zaman mekân sınırsız mesleklerin diğerlerine oranla daha fazla rağbet gördüğü, yükselişe geçtiği de söylenebilir. Dolayısı ile zaman mekan sınırlı mesleklere rağbet azalmıştır

Soru 120

İşte 2000’li yılların bilgi teknolojilerinin yeniden yapılandırıldığı ve tüm ekonomik uygulamaların merkezinde bilgi teknolojilerinin yer aldığı günümüz ekonomik düzeni aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanır?

Seçenekler

A
Küreselleşme
B
Ağ ekonomisi
C
İkinci ekonomi
D
Yeni ekonomi
E
Sosyal ağ ekonomisi
Açıklama:
İşte 2000’li yılların bilgi teknolojilerinin yeniden yapılandırıldığı ve tüm ekonomik uygulamaların merkezinde bilgi teknolojilerinin yer aldığı günümüz ekonomik düzeni “yeni ekonomi” kavramı ile anılır (Zagler, 2002)

Soru 121

Aşağıdaki kavramlardan hangisi 2000’li yılların bilgi teknolojilerinin yeniden yapılandırıldığı ve tüm ekonomik uygulamaların merkezinde bilgi teknolojilerinin yer aldığı günümüz ekonomik düzenini ifade eder?

Seçenekler

A
Eski ekonomi
B
Yeni ekonomi
C
Ag toplumu
D
Kültür endüstrisi
E
Web 2.0
Açıklama:
2000’li yılların bilgi teknolojilerinin yeniden yapılandırıldığı ve tüm ekonomik uygulamaların merkezinde bilgi teknolojilerinin yer aldığı günümüz ekonomik düzeni “yeni ekonomi” kavramı ile anılır

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi enformasyon teknolojisinin dönüşüm sürecini tanımlayan ögelerden biri değidir?

Seçenekler

A
İşin değil, sürecin etrafında örgütlenme
B
Tüm çalışanlar için önem kazanan yaşam boyu eğitim
C
Kendi kendini yönetebilen dikey bir hiyerarşik düzen
D
Merkezle uyumlu ancak merkezden bağımsız bir yapı
E
Müşteri ve tedarikçilerle daha güçlü bir iletişim
Açıklama:
Enformasyon teknolojisinin dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögeler:
İşin değil, sürecin etrafında örgütlenme,
• Merkezle uyumlu ancak merkezden bağımsız bir yapı,
• Dikey değil, kendi kendini yönetebilen yatay bir hiyerarşik düzen,
• Daha güçlü bir ekip yönetimi, performansa dayalı ödüllendirme sistemi,
• Müşteri ve tedarikçilerle daha güçlü bir iletişim,
• Tüm çalışanlar için önem kazanan yaşam boyu eğitim ve,
• Tüm bu süreçler için temel olan sürdürülebilirlik ilkeleridir.
Dikey olmayıp yatay bir hiyerarşik düzen gerekli olduğundan doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi kullanıcı profili için gerekli olan bilgilerden biri değildir?

Seçenekler

A
İkamet bilgileri
B
Eğitim durumu
C
Arkadaş ilişkileri
D
İlgi alanları
E
Zevkler
Açıklama:
Kullanıcıların bir ağa üye olabilmek için tanımlamak zorunda oldukları kullanıcı profili; yaş, cinsiyet, ikamet bilgileri, eğitim durumu, mesleği, ilgi alanları, zevkleri gibi kişisel özellikleri hakkında bilgiler içerir.

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi birincil toplumsallaşma sürecinin ilk ve temel ögesidir?

Seçenekler

A
Aile
B
Arkadaş
C
Okul
D
Öğretmen
E
Akraba
Açıklama:
Aile birincil toplumsallaşma sürecinin ilk temel ögesidir. Daha sonra okul, ilk arkadaş çevresi ve ailenin yakınında olan diğer yakın çevreler, bireylerin birincil toplumsallaşmasında aktif rol oynayan sosyal gruplardır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 125

Aşağıdaki alanlarda yaşanan gelişmelerden hangisi sosyal ağların etkinliğinin artmasında önemli bir role sahiptir?

Seçenekler

A
Ekonomi
B
Teknoloji
C
Bilim
D
Eğitim
E
Sanat
Açıklama:
Günümüz sosyal ağlarının bu kadar başarılı olmasını iki temel değişkenle açıklamak mümkündür. Bunlardan ilki sosyal ağların teknolojik altyapısı ile ilgilidir; milyonlarca kişinin kendi içeriklerini oluşturabilecekleri ortamlar sunmak ve bu içeriklere her an, her yerde, farklı iletişim platformlarını kullanarak ulaşılabilir bir sistem yaratmak, bu sürecin en önemli sacayağını oluşturmaktadır. Teknolojik altyapı bu işin olmazsa olmaz temelini oluşturur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın bireysel iletişim süreçlerine etkisiyle ilişkili değildir?

Seçenekler

A
İletişim araçlarının olanaklarının çeşitli olması
B
Çevrim içi bir gruba dahil olabilme olanağının olması
C
Bireysel iletişim olanaklarının artması
D
Belirli bir zaman ve mekanla sınırlı olması
E
Bireylerarası statü farklarının sıfırlanmış olması
Açıklama:
Yeni medya bireysel iletişim süreçlerindeki zaman-mekân sınırlılıklarını ortadan kaldırmıştır. Daha önce uzaktan iletişim belirli sınırlılıklar içerisinde gerçekleşebilirken yeni iletişim araçları zaman-mekân sınırsız iletişim olanaklarını kullanıcılarına sunmuştur. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 127

Yeni medyanın bireysel iletişim süreçlerine etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Gerçek yaşamlarında herhangi bir gruba üye olmayanlara, çevrim içi bir gruba dahil olabilme olanağını sağlamıştır
B
Toplum tarafından dışlanabilen, ötekileştirilebilen, radikal olarak tanımlanan kişi ve gruplara sözlerini söyleyebilecekleri ortamlar oluşturmuştur.
C
Sosyal ağlar sayesinde bireyler arası statü farklarını sıfırlamış, herkesin eşit olduğu bir iletişim platformu oluşturmuştur
D
Geleneksel medyanın aksine yeni medya kendi “ünlülerini” yaratmaz.
E
Bireysel iletişim süreçlerindeki zaman-mekân sınırlılıklarını ortadan kaldırmıştır
Açıklama:
Yeni medyanın bireysel iletişim süreçlerine etkisi aşağıdaki ifadeler ile sıralanabilir:
  • Gerçek yaşamlarında herhangi bir gruba üye olmayanlara, çevrim içi bir gruba dahil olabilme olanağını sağlamıştır
  • Toplum tarafından dışlanabilen, ötekileştirilebilen, radikal olarak tanımlanan kişi ve gruplara sözlerini söyleyebilecekleri ortamlar oluşturmuştur.
  • Sosyal ağlar sayesinde bireyler arası statü farklarını sıfırlamış, herkesin eşit olduğu bir iletişim platformu oluşturmuştur
  • Geleneksel medyanın aksine yeni medya kendi “ünlülerini” yaratır ve bu ünlülerin geleneksel medyada oldu ğu gibi herhangi bir artistik yeteneğe sahip olması gerekmez
  • Bireysel iletişim süreçlerindeki zaman-mekân sınırlılıklarını ortadan kaldırmıştır

Soru 128

Prensky'in makalesinde internet, bilgisayarlar, cep telefonları gibi yeni kitle iletişim araçlarını kullanarak büyüyen nesil hangi isimle anılmaktadır?

Seçenekler

A
X Kuşağı
B
Dijital Yerliler
C
Dijital Gençler
D
Dijital Köylüler
E
Sosyal Medya Fenomenleri
Açıklama:
Prensky (2001) “Dijital Yerliler, Dijital Göçmenler” adlı makalesinde İnternet, bilgisayarlar, cep telefonları ve benzerleri yeni kitle iletişim araçlarını kullanarak büyüyen nesli, dijital yerli olarak tanımlar.

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi dijital yerliler ile dijital göçmenler arasındaki farklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Dijital göçmenler, belirli bir işe odaklanarak başlayıp bitirmeyi tercih ederler
B
Dijital yerlilerin anonim kimliklere açık bir yaşam tarzları vardır
C
Dijital yerliler, okumak için yazılı metin tercih ederler.
D
Dijital göçmenler, geleneksel iletişim araçlarını başarı ile kullanırlar
E
Dijital göçmenler, birincil olarak yüz yüze iletişimi tercih ederler
Açıklama:
Dijital Göçmenler;
  • Dijital göçmenler, belirli bir işe odaklanarak başlayıp bitirmeyi tercih ederler
  • Dijital göçmenler, geleneksel iletişim araçlarını başarı ile kullanırlar
  • Dijital göçmenler, birincil olarak yüz yüze iletişimi tercih ederler
Dijital Yerliler;
  • Dijital yerlilerin anonim kimliklere açık bir yaşam tarzları vardır
  • Dijital yerliler, okumak için yazılı metin tercih etmezler. Metin yerine grafik anlatımları ve görsel ifadeleri tercih ederler.

Soru 130

Prensky'ye göre analog bir dünyaya doğan ve analog teknolojileri kullanarak büyüyen kişiler hangi isim ile adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Y Kuşağı
B
Dijital Yerliler
C
Dijital Yaşlılar
D
Dijital Göçmenler
E
Z Kuşağı
Açıklama:
Analog bir dünyaya doğan ve analog teknolojileri kullanarak büyüyen kişiler ise Prensky (2011) tarafından dijital göçmenler olarak tanımlanır.

Soru 131

Daniel Bell ortaya koyduğu ayrımlamaya göre insanoğlunun yaşadığı toplumsal gelişimi iş ve toplumsal statü tanımlarındaki dönüşümden yola çıkarak kaç dönemde ele almıştır ?

Seçenekler

A
4
B
3
C
2
D
5
E
6
Açıklama:
Daniel Bell ortaya koyduğu ayrımlamaya göre insanoğlunun yaşadığı toplumsal gelişimi iş ve toplumsal statü tanımlarındaki dönüşümden yola çıkarak üç dönemde ele almıştır.

Soru 132

İnsanoğlunun yaşadığı toplumsal gelişimi endüstri öncesi toplum, endüstri toplumu ve endüstri sonrası toplum olarak ayrım yapan bilim insanı kimdir ?

Seçenekler

A
Manuel Castells
B
Émile Durkheim
C
Karl Heinrich Marx
D
Marx Weber
E
Daniel Bell
Açıklama:
İnsanoğlunun yaşadığı toplumsal gelişimi endüstri öncesi toplum, endüstri toplumu ve endüstri sonrası toplum olarak ayrım yapan bilim insanı Daniel Bell'dir.

Soru 133

Endüstri Devrimi ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır ?

Seçenekler

A
18 ve 19. yüzyıl Avrupa’sında özellikle buhar gücüyle çalışan teknolojilerin keşfiyle başlar
B
Tarım ve zanaata dayalı bir ekonomiden, sanayileşme süreçlerine, bir başka deyişle makine üretiminin egemen olduğu bir ekonomiye geçiş sürecini tanımlar
C
Endüstri Devrimi’nin bir başka özelliği ise sadece üretim koşullarında değil, toplumsal sınıfların da yeniden düzenlenmesinde ortaya çıkardığı yeni sonuçlardır
D
18. yüzyılda ABD'de alevlenen Endüstri Devrimi daha sonra bütün Avrupa’ya yayılır
E
Endüstri Devrimi’nin dünya tarihindeki önemi, kas gücünün yerini makinelerin alması olarak bilinir
Açıklama:
"18. yüzyılda ABD'de alevlenen Endüstri Devrimi daha sonra bütün Avrupa’ya yayılır" ifadesi yanlıştır.İngiltere'de alevlenmiştir.

Soru 134

Endüstri toplumuyla ilgili bilgilerden hangisi doğrudur ?

Seçenekler

A
Endüstri toplumunda enerji ve makinelerin yerini kas gücü almıştır
B
Yaşam standart olmaktan çıkmıştır
C
Endüstri toplumunda makine ağır basmış ve yaşama hakim olmuştur
D
Endüstri Devrimi’nde zaman kronolojik değildir
E
Yaşamın ritmi mekanikleşmiş bölümler tarafından değil doğal olaylar tarafından kontrol edilmeye başlanmıştır
Açıklama:
Endüstri toplumunda makine ağır basmış ve yaşama hakim olmuştur ifadesi doğrudur.

Soru 135

Daniel Bell 1996), endüstri sonrası toplum kavramını kaç temel boyut ve bileşen içinde açıklamaya çalışır ?

Seçenekler

A
2
B
5
C
4
D
6
E
3
Açıklama:
Daniel Bell 1996), endüstri sonrası toplum kavramını beş temel boyut ve bileşen içinde açıklamaya çalışır.

Soru 136

Günümüz iletişimine dayalı toplumsal yapısını tanımlamak üzere kullanılagelen bir kavram olan ağ toplumu kim tarafından ortaya atılmıştır ?

Seçenekler

A
Émile Durkheim
B
Karl Heinrich Marx
C
Daniel Bell
D
Manuel Castells
E
Marx Weber
Açıklama:
Günümüz iletişimine dayalı toplumsal yapısını tanımlamak üzere kullanılagelen bir kavram olan ağ toplumu Manuel Castells tarafından ortaya atılmıştır.

Soru 137

Yeni medya düzeniyle ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır ?

Seçenekler

A
Ağ toplumunun ortaya çıkardığı yeni medya düzeninde, geleneksel medyada olduğu gibi
dikey bir yapılanma değil, yatay bir yapılanma vardır
B
Yeni medya içerikleri, geleneksel medyada olduğu gibi belirli profesyoneller tarafından belirli amaçlarla üretilmiş içerikler değildir, aksine kullanıcı tarafından üretilmiş içeriklerdir
C
Yeni medya düzeni kavramı; gündelik yaşamın bir yandan yeni medya araçları
tarafından yeniden şekillendiği, diğer yandan da yeni medya araçlarının da bu
yeni yaşam biçimine uyumlu bir şekilde tasarlandığı 1950’li yılların teknoloji ve
iletişime dayalı yeni yaşam biçimlerini tanımlar
D
Yeni medya araçlarından bir tanesine sahip olan ve ağda yer alabilen herkes, hem bir alıcı ve aynı zamanda kaynaktır.
E
Teknoloji bir yandan yaşamın ritmini doğrudan etkilerken diğer yandan da teknolojinin gelişim çizgisini dönüşen, değişen, evrilen yeni yaşam biçimleri belirler olmuştur
Açıklama:
"Yeni medya düzeni kavramı; gündelik yaşamın bir yandan yeni medya araçları
tarafından yeniden şekillendiği, diğer yandan da yeni medya araçlarının da bu
yeni yaşam biçimine uyumlu bir şekilde tasarlandığı 1950’li yılların teknoloji ve
iletişime dayalı yeni yaşam biçimlerini tanımlar." ifadesi yanlıştır.1950'li yılları değil 2000'li yıllar olmalıdır.

Soru 138

Dikey yapılanmadan yatay yapılanmaya dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögelerden biri değildir ?

Seçenekler

A
Müşteri ve tedarikçilerle daha güçlü bir iletişim
B
Merkezle uyumlu ancak merkezden bağımsız bir yapı
C
Dikey değil, kendi kendini yönetebilen yatay bir hiyerarşik düzen
D
Tüm çalışanlar için önem kazanan yaşam boyu eğitim
E
Sürecin değil işin etrafında örgütlenme
Açıklama:
Sürecin değil işin etrafında örgütlenme dikey yapılanmadan yatay yapılanmaya dönüşüm sürecini tanımlayan temel ögelerden biri değildir.

Soru 139

Bilinen en eski sosyal ağ hangisidir ?

Seçenekler

A
Wikipedia
B
SixDegrees
C
Google
D
Facebook
E
Twitter
Açıklama:
Bilinen en eski sosyal ağ SixDegrees'dir.

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın bireysel iletişim süreçlerine etkilerinden değildir ?

Seçenekler

A
Bireysel iletişim süreçlerindeki zaman-mekân sınırlılıklarını ortadan kaldırmıştır
B
Bireyleri anonim kimlikler hazırlayıp bu anonim kimliklerin sağladığı mahremiyet
duygusu içinde gerçek hayatta konuşamadıkları konuları konuşabilir, söyleyemedikleri sözleri söyleyebilir hâle getirmiştir
C
Bireylere iletişim ihtiyaçlarına göre bir araç içinde farklı iletişim ortamları seçenekleri sunabilmiştir
D
Gerçek yaşamlarında herhangi bir gruba üye olmayanlara, çevrim içi bir gruba dahil olabilme olanağını sağlamıştır
E
Sosyal ağlar sayesinde bireylerarası statü farklarını artırmıştır
Açıklama:
Sosyal ağlar sayesinde bireylerarası statü farklarını artırmıştır ifadesi yanlıştır.

Soru 141

İnsanoğlunun yaşadığı toplumsal gelişimi iş ve toplumsal statü tanımlarındaki dönüşümden yola çıkarak üç dönemde ele alarak “endüstri öncesi toplum”, “endüstri toplumu” ve “endüstri sonrası toplum” ayrımını yapan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marshall McLuhan
B
Daniel Bell
C
Manuel Castells
D
Denis McQuail
E
Swen Windahl
Açıklama:
Yeni medyanın toplumsal yaşama etkileri ve neden olduğu yeni yaşam biçimlerini tanımlayabilmek için öncelikle geleneksel medyanın yüzyıllardır nasıl bir toplumsal işlevi olduğuna göz atmak gerekir. Bu bakış açısı ile irdelendiğinde ise Daniel Bell’in ortaya koyduğu ayrımlama ön plana çıkmaktadır.
Daniel Bell, insanoğlunun yaşadığı toplumsal gelişimi iş ve toplumsal statü tanımlarındaki dönüşümden yola çıkarak üç dönemde ele almaktadırlar. Bu ayrımlar, “endüstri öncesi toplum”, “endüstri toplumu” ve “endüstri sonrası toplum” olarak adlandırılır. Tabii ki bu tür bir ayrım uygarlık tarihinde insanoğlunun üretim sürecini göz önünde tutarak yapılmıştır ve Endüstri Devrimi’nin önemini vurgulamaktadır.

Soru 142

Kitle iletişim araçlarının toplumun tam merkezine oturacak bir öneme sahip olmaya başlamasıyla önem kazanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Endüstri devrimi
B
Endüstri toplumu
C
Aydınlanma
D
Yeni medya
E
Kültür endüstrisi
Açıklama:
Endüstri Devrimi ile birlikte yaşanan dikkat çekici bir diğer gelişme ise kitle iletişim araçlarının toplumun tam merkezine oturacak bir öneme sahip olmaya başlamasıdır. 19. yüzyılın başlarından itibaren yeni teknolojiler kitle kavramı ile birlikte bir anlam kazanmaya başlamıştır. Özellikle modern yüzyılın son dönemlerinde iyice önem kazanan kitle kavramının toplumlar üzerindeki etkisi de aynı derecede olmuştur. Kitle iletişim araçları kendi kitle kültürünü yaratmış, Endüstri Devrimi ile birlikte yaşanan toplumsal dönüşümün toplum içindeki çimentosunu kitle iletişim araçları atmıştır.
Kitle iletişim araçlarının ortaya çıkardığı kitle kültürü ile birlikte, sosyoekonomik dönüşüm süreci büyük bir ivme kazanmış, geleneksel medya hem kapitalizmin doğuşuna hem de yerleşerek gelişmesine önemli olanaklar sağlamıştır. Artık tıpkı fabrikada üretilen ürünler gibi kültürel ürünler de endüstrileşmiş, metalaşmıştır. Bu süreci Frankfurt Okulu temsilcileri kültür endüstrisi kavramı ile açıklamışladır.

Soru 143

Endüstri sonrası çağı üç ana başlık altında inceleyerek mekanik çağ, elektronik çağ ve nükleer çağ kavramları ile tanımlayan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Daniell Bell
B
Manuel Castels
C
Raymond Willams
D
Jurgen Habermas
E
Louis Althousser
Açıklama:
Her ne kadar Williams, toplum ve teknoloji ilişkilerinde teknolojiyi belirleyici bir etken olarak gören “teknolojik determinizm”e önemli bir yanılgı olarak yaklaşsa da geliştirdiği mekanik, elektronik ve nükleer çağ ayrımlaması, teknolojik determinist bakış açısı içermekten kurtulamaz.
Williams (1989), endüstri sonrası çağı üç ana başlık altında inceler. Bunlar: Mekanik çağ, elektronik çağ ve nükleer çağ kavramları ile tanımlanır. Bu üç ana başlık Bell’in sınıflandırma sistemine yakın olarak görülse de Williams’ın bu ayrımlaması daha çok teknolojik belirleyici bir bakış açısı içerir.

Soru 144

Bilgisayarları “insan aklının uzantısı” olarak tanımlayarak zihinler ile makinelerin arasında oluşan kaynaşma doğrultusunda ağ toplumunun en önemli araçlarından biri olarak bilgisayarları gören kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Manuel Castells
B
Raymond Williams
C
Stuart Hall
D
Marshall McLuhan
E
Daniel Bell
Açıklama:
Bilgisayarlar; zihinler ile makinelerin arasında oluşan kaynaşmanın ürünleridir. Ağ toplumunun en önemli araçlarından biri olan bilgisayarlarla birlikte “doğma, yaşama, öğrenme, çalışma, üretme, tüketme, hayal etme ve hatta kavga etme, aşık olma” gibi tüm insana ait edimler kökten değişime uğramaktadır.
Castells’in ifadesiyle enformasyon devriminden sonra artık endüstriyel bir toplumdan değil, enformasyonel bir toplumdan söz edilebilir. Yine Castells, McLuhan’ın kitle iletişim araçları insan uzuvlarının bir uzantısı olduğu savından yola çıkarak, bilgisayarları “insan aklının uzantısı” olarak tanımlar.

Soru 145

Kitle iletişim aracını kullanan kişiler, izler kitle olarak tanımlanmazlar. Doğrudan kullanıcı kavramı ile ifade edilirler. Bu yaklaşım nasıl kavramlaştırılmıştır?

Seçenekler

A
Endüstri toplumu
B
Kültür endüstrisi
C
Ağ toplumu
D
Yeni medya düzeni
E
Enformasyon toplumu
Açıklama:
Bu nedenle ağ toplumunun ortaya çıkardığı yeni medya düzeninde, geleneksel medyada olduğu gibi dikey bir yapılanma değil, yatay bir yapılanma vardır. Yeni medya araçlarından bir tanesine sahip olan ve ağda yer alabilen herkes, hem bir alıcı ve aynı zamanda kaynaktır. Bu nedenle de yeni medya içerikleri, geleneksel medyada olduğu gibi belirli profesyoneller tarafından belirli amaçlarla üretilmiş içerikler değildir, aksine kullanıcı tarafından üretilmiş içeriklerdir.
Yeni medya düzeninde aracı kullanan kişiler, izler kitle olarak tanımlanmazlar. Doğrudan kullanıcı kavramı ile ifade edilirler. Bunun nedeni ise yeni medya araçlarının geleneksel medyada alışık olunduğu gibi tek yönlü iletişim süreçleri üzerine yapılandırılmaması, aksine çift yönlü bir iletişim ortamı sunarak her bireyi aynı zamanda bir “kaynak” hâline dönüştürebilmesidir.

Soru 146

Bilgi teknolojilerinin yeniden yapılandırıldığı ve tüm ekonomik uygulamaların merkezinde bilgi teknolojilerinin yer aldığı günümüz ekonomik düzeni “yeni ekonomi” kavramı ile anılan hangi dönemi temsil etmektedir?

Seçenekler

A
1980'li yıllar
B
1990'lı yıllar
C
2000’li yıllar
D
2010’lu yıllar
E
2020’li yıllar
Açıklama:
Yeni ekonomi kavramı da tıpkı yeni medya gibi ortaya çıkan köklü bir dönüşümü vurgulamak için kullanılır. Bu köklü değişimin temellerinde ise bilgiye dayalı üretim süreçleri, sayısallaşma, ağ bağlantılı yapı, kolay ve hızlı erişim, küresel eş zamanlılık gibi kavramlar yer alır.
2000’li yılların bilgi teknolojilerinin yeniden yapılandırıldığı ve tüm ekonomik uygulamaların merkezinde bilgi teknolojilerinin yer aldığı günümüz ekonomik düzeni “yeni ekonomi” kavramı ile anılır.

Soru 147

Yeni iletişim teknolojileri sayesinde çalışanların aynı anda birden fazla işi sürdürebilme becerilerinin gelişmesi durumu nasıl ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
İletişimli
B
Etkileşimli
C
Geri bildirimli
D
Kod açımlı
E
Çok görevli
Açıklama:
Zaten çok görevli kavramı da bilgisayarların aynı anda birden fazla iş görebilen (computer multitasking) yapılarından devşirerek alınmıştır. Yeni iletişim teknolojilerinin çok görevli yapısı, bu teknolojileri kullanan kişileri de aynı anda birden fazla işi sürdürebilme, yönetebilme ve gözlemleyebilme gibi becerilere sahip olmaya yönlendirmiş, araç-kişi uyumluluğunun sağlanması ile yeni çalışma düzeninde çok görevlilik kavramı önem kazanmıştır.
İletişim teknolojileri sayesinde çalışanların çok görevli (human multitasking) olarak tanımlanan aynı anda birden fazla işi sürdürebilme becerileri gelişmiştir. Bu becerilerin gelişmesinde ise yeni iletişim teknolojileri temel değişken olarak yer almıştır.

Soru 148

Yeni iletişim teknolojilerinin toplumsal yapı üzerinde en belirgin etkisinin gözlemlenebileceği örnekler ne şekilde ortaya çıkmaktadır?

Seçenekler

A
Ağ toplumu
B
Sosyal ağlar
C
Kültür endüstrisi
D
Kullanıcı profili
E
Enformasyon devrimi
Açıklama:
Sosyal ağlar, kişilerin bireysel ve toplumsal iletişim ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulmuş çevrim içi hizmetlerin tümü olarak tanımlanabilir. Bu bireysel ve toplumsal iletişim ihtiyaçları ise paylaşım, ortak ilgi alanlarını keşfetme, yeni kişiler ile tanışma ve yeni ilişkiler kurabilme, var olan ilişkilerini ağ üzerinden sürdürebilme, gerektiğinde kişisel haberleşme ortamları oluşturabilme ve bu ortamların sürdürülebilirliğini sağlama, anlık bireyler arası iletişim ihtiyaçlarını karşılama gibi farklı başlıklar altında toplanabilir.
Günümüzde yeni iletişim teknolojilerinin toplumsal yapı üzerinde en belirgin etkisinin gözlemlenebileceği örnekleri, sosyal ağlar olarak ortaya çıkmaktadır.

Soru 149

Sosyal ağlarda nasıl bir paylaşım olgusundan söz edilmektedir?

Seçenekler

A
ağ içeriklerinin bütünüyle kullanıcı içeriklerinden oluşması
B
kullanıcıların içerik alma ve gönderme biçimlerini belirlemesi
C
kullanıcıların içerik akışlarını tamamıyla kendi talepleri doğrultusunda özelleştirebilmesi
D
özel alanın kamusal alana taşınmasıyla teşhir-gözetim ilişkisi ortaya çıkar
E
ağ üzerinden oynanan oyunların kurallarının gözetimi yine bizzat bilgisayarlar tarafından yapılır
Açıklama:
Var olan ilişkileri sürdürmek amaçlı ya da yeni ilişkiler kurmak amaçlı kullanımlar ile ağ üzerinden örgütlenme, siyasal sonuçlar elde etmeye çalışma gibi kullanım içeriklerinin de doğrudan toplumsallaşma ile ilişkili olduğu ileri sürülebilir.
Özel alanın kamusal alana taşınması sonucunda ortaya çıkan bir teşhir-gözetim ilişkisinden de söz edilebilir.

Soru 150

Yeni medya düzeni hangi iletişim türünün özelliklerini köklü bir biçimde değiştirmekte ve etkilemektedir?

Seçenekler

A
Bireyler arası iletişim
B
Grup iletişimi
C
Kültürel iletişim
D
Kitle iletişimi
E
Örgütsel iletişim
Açıklama:
Yüz yüze iletişim ve uzaktan iletişim kavramları, bireyler arası iletişimi sistematik bir şekilde çözümlemek üzere tanımlanmış kavramlardır. Ayrıca bu iki farklı iletişim yöntemini dolaylı iletişim ve dolaysız iletişim yöntemleri olarak da tanımlamak olasıdır. Dolaysız iletişim, bireylerin herhangi bir araç kullanmadan gerçekleştirdikleri iletişim süreçlerini tanımlarken dolaylı iletişim kavramı ise bireyler arası iletişimin bir araç sayesinde dolaylanarak gerçekleştirildiği yöntemlere karşılık gelir.
Kavram olarak bireyler arası iletişim, insanların başka insanlarla birebir ilişkilerini
tanımlamak için kullanılır. Bireylerin kendi duygu, düşünce, tavır vb. tüm hâl ve hareketlerini karşısındaki bireylere aktarmak için gerçekleştirdiği tüm iletişim etkinlikleri bireyler arası iletişim olarak tanımlanır. Bir bireyin karşısındaki bireyle
olan iletişimini ise iki farklı açıdan ele almak mümkündür.

Soru 151

Aşağıdaki ifadelerden hangisi endüstri sonrası toplumunu tanımlar?

Seçenekler

A
Toplumsal ilişkiler hizmet ilişkilerine dayanır.
B
Yaşamın ritmini doğa belirler.
C
Üretim doğanın sömürülmesi ile gerçekleşir.
D
Makine yaşama hakimdir ve yaşam standarttır.
E
Doğaya karşı savaş kas gücüyle verilir.
Açıklama:
Toplumsal ilişkiler insan-makine ilişkisi yerini makine-makine ilişkisine bıraktığından endüstri sonrası toplum hizmetler üzerine odaklanmıştır. Toplumsal ilişkiler hizmet ilişkilerine dayanmaktadır.

Soru 152

Bilgiye dayalı üretim süreçleri sayısallaşma, ağ bağlantılı yapı, kolay ve hızlı erişim, küresel eş zamanlılık kavramlarının yer aldığı değişimin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni ekonomi
B
Aydınlanma
C
Endüstri toplumu
D
Endüstri öncesi toplum
E
Techne
Açıklama:
Yeni ekonomi

Soru 153

Aşağıdakilerden hangisi yeni medya ve toplumsal yaşam ilişkisi sonucu değildir?

Seçenekler

A
Kendini toplumdan yalıtılmış ve yalnız hissetmek
B
Medya içeriğini kullanıcının oluşturması
C
Adil toplumlaşma
D
Hareketsiz toplumlaşma
E
Anonim kimliklerle sosyalleşmek
Açıklama:
Yeni medya sayesinde insanlar kendilerini toplumdan yalıtılmış ve yalnız hissetmezler

Soru 154

Mc Luhan'a göre mesajın içeriğini aşağıdakilerden hangisi en etkili dönüştürür?

Seçenekler

A
Medya aracı
B
Alıcı
C
Gönderici
D
Kullanıcı Profili
E
Kod
Açıklama:
Mc Luhan'a göre medya aracı mesajın içeriğini dönüştürür.

Soru 155

Aşağıdakilerden hangisi dijital yerlilerin bir özelliğidir?

Seçenekler

A
Anonim kimliklere açık bir yaşam tarzı
B
Okumak için yazılı metin tercihi
C
Birincil olarak yüz yüze iletişimi tercih etme
D
Aynı anda tek bir işe odaklanma
E
Geleneksel iletişim alanlarını başarı ile kullanma
Açıklama:
Dijital yerliler, yeni medyanın içine doğanlar anonim kimliklere açık yaşam tarzına sahiptirler.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.