İnsan Hakları ve Demokratikleşme Süreci - Uluslararası İlişkiler

Ünite 1

Soru 1

Kişilerin ruh ve beden sağlığının korunmasına yönelik olarak devlet tarafından sunulan sağlık hizmetleri hangi tür insan hakları içerisinde değerlendirilir?

Negatif haklar

Pozitif haklar

Birincil haklar

Kolektif haklar

Soyut haklar

Açıklama:

Bireylere devletten olumlu bir davranış, bir hizmet veya bir yardım isteme imkanı tanıyan haklar, pozitif haklardır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

I. Postmodernizm
II. Ulusal irade
III. İnsan hakları
IV. Kolektif haklar
Yukarıda verilenlerden hangileri Jürgen Habermas’a göre, modern demokrasilerde meşruiyetin temel dayanakları arasında yer alır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Alman filozof Jürgen Habermas’a (1929-) göre, modern demokrasilerde meşruiyetin iki kaynağı vardır: Biri ulusal iradedir, diğeri ise insan haklarıdır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Doğal hukukun bir gereği olarak yöneticilerin astlarına adil davranması gerekmesi, doğal hukukun aşağıda verilen özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?

Kolektif olması

Resmi olması

Rasyonel olması

Normatif olması

Hiyerarşik olması

Açıklama:

Doğal hukuk terimiyle kastedilen, doğru ve yanlışın evrensel ilkeleri oldukları kabul edilen bir dizi normatif önermenin bulunduğudur. Doğal hukukun normatif olmasının anlamı ise onun bütün insanlara diğer bütün insanlara karşı birtakım ödevler yüklemesidir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

İnsan haklarının toplum öncesi olması, bu hakların hangi niteliği ile doğrudan ilişkilidir?

İnsan haklarının mutlak olması

İnsan haklarının devredilemez olması

İnsan haklarının vazgeçilmez olması

İnsan haklarının devlete karşı olması

İnsan haklarının doğuştan olması

Açıklama:

İnsan hakları doğuştandır. İnsanların doğdukları andan itibaren sahip oldukları bu haklar, insan kişiliğinin ayrılmaz bir parçasıdır. İnsan haklarının doğuştan olmasının mantıki sonucu, bu hakların “toplum öncesi” olmasıdır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Sofistlere göre devletin ve yasaların varlık nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Doğa kuralları

İnsan yararı

Maddenin kökeni

Geleceğin bilinmezliği

Evrenin sınırları

Açıklama:

Sofistler, devletin insanlar tarafından kurulduğunu, bu nedenle devletin ve yasaların varlık nedeninin insan yararı olduğunu savunuyorlardı. Sofistlere göre devlet insanın mutluluğunu gerçekleştirmeye yönelik bir araçtı; yasalar ise insanların yararları doğrultusunda ve toplumsal mutabakat sonucunda saptanıp ortaya konmuş kurallardı. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Platon'a göre demokrasi rejiminin muhtemel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Aristokrasi

Tiranlık

Modernizm

Cumhuriyet

Teokrasi

Açıklama:

Platon’a göre, demokratik rejim halkı aydınlatan bir rejim olmaktan ziyade, halka yaltaklanan bir rejimdir. Bu rejimde demagoglar türemekte ve bu demagoglar halkın kolaya kaçma isteğini sömürmektedirler. Bu nedenle demokrasi dayanaklı ve sürekli olmayan bir rejimdir; demokrasinin muhtemel sonucu ise tiranlıktır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

İngiltere’de 1215 tarihinde yayınlanan Magna Carta Libertatium’un (Büyük Özgürlük Şartı) en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanın özgürlüğünü vurgulayan ilk belge olması

Bireysel haklar yanında kolektif haklara da değinmesi

Siyasal iktidarı sınırlandırması

Devletin sosyal sorumluluklarını ortaya koyması

Sınıf ayrımını ortadan kaldırmayı hedeflemesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 8

İnsan haklarıyla ilgili Fransız Bildirisi'nde insanların doğuştan gelen doğal haklarının yanı sıra bireyin devlet yönetime katılmasını sağlayan siyasi haklara da yer verildiğine dikkat çekmek üzere hangi başlık kullanılmıştır?

İnsan ve vatandaş hakları

İnsan hakları ve devlet görevleri

Sosyal ve siyasi haklar

Toplumsal hak ve ödevler

Evrensel insan hakları

Açıklama:

Fransız Bildirisi’nin başlığının “insan ve vatandaş hakları” olarak kullanılmasının mantığı vardı. Çünkü bu bildiride sadece insanların doğuştan gelen doğal hakları bulunmuyor, bunun yanı sıra bireyin devlet yönetime katılmasını sağlayan siyasi haklara da yer veriliyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Bazı toplumlarda bireysel hakların ön plana çıkarken bazı toplumlarda kolektif hakların daha önemli görülmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilişkilidir?

Toplumsal öznellik

Kültürel rölativizim

Kültürel çoğulculuk

Toplumsal nesnellik

Kültürel duyarlılık

Açıklama:

Kültürel rölativizm, özü itibariyle, kültürel ve ahlaki kuralların ancak belli bir kültürel ve ahlaki topluluk içinde gelişeceğini savunur. Rölativistlere göre, insan toplulukları, farklı coğrafyalarda ve farklı koşullar altında yaşamlarını sürdürdüklerinden farklı kültürlere ve ahlaki taleplere sahiptirler. Bir kültür çevresi için yaşamsal derecede önem arz eden bir konu, diğer bir kültür çevresi içinde önemsenmeyebilir. Keza bazı kültürler bireye dayanırken, diğer bazı kültürler ise kolektif yapıları baş tacı edebilir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Esas hedefi kişileri devlet baskısından korumak olan insan hakları devlete karşı ileri sürülür. Bu çerçevede aşağıdakilerden hangisi devletin insan haklarına ilişkin görevlerinden biri değildir?

Tanıma

Karışmama

Koruma

Geliştirme

Temin-tedarik etme

Açıklama:

Devletin insan haklarına ilişkin tanıma, karışmama, koruma, temin-tedarik etme olmak üzere dört önemli görevi bulunmaktadır. Geliştirme bu görevler arasında yer almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 11

İnsan haklarının kaynaklarından biri olan "doğal hukuk" ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

Doğal hukuk, belli bir ülkede ve zamanda uygulanan değil fakat uygulanması gereken hukuktur.

Doğal hukuk, ideal hukuku ifade etmektedir.

Doğal hukuk normatiftir.

Doğal hukukun kaynağını insan (birey) oluşturur.

Doğal hukuk, insanların ihtiyaçları göz önünde tutularak tanımlanmıştır.

Açıklama:

-
Doğal hukuk değil insanın doğası insanın ihtiyaçları göz önünde tutularak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

i-Doğuştandır
ii-Mutlaktır
iii-Vazgeçilmez ve devredilmezdir
iv-Devlete karşı ileri sürülür
Hangileri insan haklarının nitelikleri arasında arasında sıralanabilir?

i ve ii

ii ve iii

i, ii ve iii

i, ii ve iv

Hepsi

Açıklama:

İnsan hakları doğuştandır, mutlaktır, vazgeçilmez ve devredilmezdir. Ayrıca insan hakları devlete karşı ileri sürülür.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Eski Çağ'da insan hakları düşüncesinin gelişimi hakkında hangisi doğrudur?

Bu dönemin önemli düşünürlerinden biri Padovalı Marsilius'tur.

Bu dönemde devletin gücünün sınırlandırılması için çalışan iki önemli kurum Hristiyanlık ve feodalizmdir.

Bu dönemde John Locke toplumsal sözleşme düşüncesini geliştirmiştir.

Sofistlerin "insan en önemli amaçtır" vurgusu bu dönemin insan hakları düşüncesi için çok önemlidir.

"Magna Carta Libertatium" hazırlanması bu dönemin önemli hukuki gelişmelerinden biridir.

Açıklama:

-
a ve B şıkları orta çağ için geçerlidir. c şıkkı yeni çağda yaşanmıştır. Magna Carta'nın yılı 1215'dir.
Doğru cevap D
Sofizm insanı merkeze almaktadır ve eski çağda ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

John Locke hakkında belirtilen ifadelerden hangisi doğru değildir?

Locke, Yeni Çağ'da insan hakları düşüncesinin gelişimine önemli katkılar sağlamıştır.

Locke, insanların değerleri ve hakları koruyacak ve temin edecek bir devleti ve siyasal yapıyı teşkil etmek için toplumsal sözleşme yaptıklarını savunmaktadır.

Locke'un düşüncesi, insan ve özgürlük eksenlidir. İnsan doğuştan hak sahibidir ve devlet de hak sahibi insanlarca kurulmuştur.

Locke'da devletin amacını, kapsamını ve sınırlarıı belirleyen insan haklarıdır.

Locke toplumu üç temel sınıfa ayırır: Çalışanlar, savaşanlar ve yöneticiler

Açıklama:

-
Platon toplumu üç temel sınıfa ayırır: Çalışanlar, savaşanlar ve yöneticiler

Doğru Cevap: E

Soru 15

1215 yılında siyasal iktidarı sınırlandırmak için hazırlanmış olan belge aşağıdakilerden hangisidir?

Magna Carta Libertatium

Haklar Bildirisi (Bill of Rights)

Virginia Haklar Bildirisi

Amerikan Bağımsızlık Bildirisi

İnsan Hakları Evrensel Bildirisi

Açıklama:

-
Magna Carta, 1215 yılında siyasal iktidarı sınırlandırmak için hazırlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

"Bir kültürün içinde bulunan ahlaki ve toplumsal farklılıkların, o kültürün dışındaki kişilerce eleştirlemeyeceğin, böyle bir eleştirinin meşru bir temelinin bulunmadığını savunan" teoriye ne ad verilmektedir?

İnsan haklarının evrenselliği

Kültürel rölativizm

Liberalizm

İnsan haklarının ahlakiliği

İnsanın değeri

Açıklama:

-
Bir kültürün içinde bulunan ahlaki ve toplumsal farklılıkların, o kültürün dışındaki kişilerce eleştirlemeyeceğin, böyle bir eleştirinin meşru bir temelinin bulunmadığını savunan teori "kültürel relativizm"dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Kültürel rölativizm ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

Kürtürel ve ahlaki kurallar ancak belli bir kültürel ve ahlaki topluluk içinde gelişir.

İnsan toplulukları farklı coğrafyalarda ve farklı koşullar altında yaşamlarını sürdürdüklerinden farklı kültürlere ve ahlaki taleplere sahiplerdir.

Bazı kültürler bireye dayanırken, diğer bazı kültürler ise kolektif yapıları baş tacı edebilir.

Evrensel olduğu düşünülen bazı değerler bu değerlere yabancı toplumlarda sahiplenilmeyebilir ve yürürlük kazanmayabilir.

İnsan hakları düşüncesi batı kültürüne ait olmasına rağmen evrenseldir ve tüm toplumlar için geçerlidir.

Açıklama:

-
İnsan hakları düşüncesi batı kültürüne aittir ve bu nedenle tüm toplumlar için geçerli olamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 18

İnsan haklarının evrenselliği ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

İnsan haklarının en önemli özelliklerinden biri, evrenselliğidir.

Kültürel rölativizm insan haklarının evrenselliğine karşı çıkmaktadır.

Kültürel rölativistler insan haklarının batıda ortaya çıkmış olmasına rağmen evrensel nitelikli prensipler olduğunu savunmaktadır.

İnsan haklarının uluslararası alanda sahip olduğu normatif uzlaşı, insan haklarının evrenselliğini güçlü kılmaktadır.

Eğer insan haklarını evrenselliği yadsnırsa insan hakları geleneklerin, kültürlerin ve devletlerin insafına terk edilir.

Açıklama:

-
Kültürel rölativistler insan haklarının batı buluşu olduğunu bu nedenle de tüm toplumlar için geçerkli olamayacağını savunurlar.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aklın herkesin uyması gereken birtakım kesin buyrukları bulabileceğini belirten ve bu buyrukların başında da "insanlara araç olarak değil amaç olarak muamele etmek" gerektiğini belirten buyruk bulunduğunu ifade eden düşünür hangisidir?

John Locke

Thomas Hobbes

Immanuel Kant

St. Thomas Aquinas

Isaiah Berlin

Açıklama:

-
Kant, insanları araç değil amaç olarak görmemiz gerektiğini belirtmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Devletlerin sosyal, siyasi ve hukuki alana daha fazla müdahale etmeleriyle sağlanan haklar aşağıdakilerden hangisidir?

Negatif haklar

Pozitif haklar

Özgürlük

Meşruiyet

İrade

Açıklama:

Toplum içerisinde özgürlüğün sağlanabilmesi için sosyal devlet anlayışıyla hareket eden devletin sosyal, siyasal ve hukuksal anlamda bireylere olanaklar yaratması gerekmektedir.
Pozitif haklar

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi doğal hukuka ilişkin bir özellik değildir?

Uygulanması gereken ve sosyal ihtiyaçları adil bir şekilde karşılayan ideal hukuktur.

Hem hukuki hem ahlaki özellik taşır

İnsan tek ölçü ve tek kurucudur

Doğru ve yanlış kültürlerarası değerlerdir

İnsanları siyasi otoritelerden korumanın en etkin rehberidir

Açıklama:

Doğru ve yanlış kültürlere göre değişen değerler olmayıp, evrensel ilkelerdir.
Doğru ve yanlış kültürlerarası değerlerdir

Doğru Cevap: D

Soru 22

İnsan hakları açısından insan, içinde yaşadığı toplumdan bağımsız ve hak sahibi bir varlıktır. Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının kapsamının değişmesine yol açmaktadır?

Devletlerin insan haklarını tanıması

Kültürel farklılıklar

Teknolojinin gelişmesi

Hukuki güvence altına alınması

Mutlak ve değişmez kabul edilmesi

Açıklama:

Toplumsal şartların değişmesi, yeni siyasi güçlerin ve teknolojilerin ortaya çıkmasıyla insan haklarının kapsamı değişmektedir.
Teknolojinin gelişmesi

Doğru Cevap: C

Soru 23

İnsan haklarının toplum öncesi olması aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle ilişkilidir?

Doğuştanlık

Mutlaklık

Vazgeçilmezlik

Devredilmezlik

Devlete karşı olması

Açıklama:

Birey toplumun tüm kurum ve yapılarının öncülüdür. Dolayısıyla insan hakları doğuştandır toplum öncesidir.
Doğuştanlık

Doğru Cevap: A

Soru 24

Sofist düşünürlerin aristokrasiye meydan okudukları görüşleri aşağıdakilerden hangisidir?

Erdem doğuştan değildir, bilgi herkese öğretilebilir

İnsan her şeyin ölçüsüdür

Tüm değerler insana bağlıdır

Devlet insan yararına bir araçtır

Toplumsal irade yasaları değiştirir

Açıklama:

Bilginin sadece aristokratlara olduğu görüşünün eleştirilmesi demokrasinin yolunu açmıştır.
Erdem doğuştan değildir, bilgi herkese öğretilebilir

Doğru Cevap: A

Soru 25

Orta çağın feodal anlayışında insan haklarıyla bağdaşmayan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Merkezi otoritenin eksikliği

Karşılıklılık esasına dayanması

Tam egemenliği sağlaması

İktidarın kaynağının halkta olması

Kölelik kurumunun bulunması

Açıklama:

Orta çağ düşünürlerinden St. Thomas Aquinas, köleliği eşyanın tabiatına uygun bir durum ve toplumsal bir kurum olarak tanımıştır. Bu durum insan haklarının gelişimine terstir. Ancak yine de bu dönem anayasal sistemlerin temelini atan halkın iktidarın kavramının yerleşmeye başladığı bir çağdır.
Kölelik kurumunun bulunması

Doğru Cevap: E

Soru 26

Bilinmeyen bir tarihte, bireyler arasında yapılan ve örgütlenmiş toplumu ya da devleti ortaya çıkaran gönüllü anlaşma aşağıdaki kavramlardan hangisiyle anılmaktadır?

Feodalizm

Toplumsal sözleşme

Doğal haklar

Kuvvetler ayrılığı

Hukuk

Açıklama:

John Locke'a göre insanlar doğal yaşamdaki kaostan kurtulmak için ortak değerlerini ve haklarını koruyacak ve temin edecek bir devleti kurmak üzere sosyal bir sözleşme yapmıştır.
Toplumsal sözleşme

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının uluslararasılaşmasının en temel göstergesidir?

Uluslararası sözleşmelerin imzalanması

İnsan haklarının ulusal yasalarla teminat altına alınması

İnsan haklarının ahlaki evrenselliği

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin kabulü

Kültürel rölativizmin insan haklarına getirdiği Batı karşıtı eleştiri

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sonucunda bölgesel ve evrensel nitelikte sözleşmeler uluslararası bir rejim oluşturmuştur. Bu şekilde devletler insan haklarını korumakla sorumlu kılınmıştır.
Uluslararası sözleşmelerin imzalanması

Doğru Cevap: A

Soru 28

I. Magna Carta
II. Amerikan Bağımsızlık Bildirisi
III. Haklar Bildirisi
IV. Büyük Devrim
V. Fransız Devrimi
Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının hukuki gelişiminde doğru kronolojik sıralamayı vermektedir?

III-I-IV-II-V

I-IV-III-II-V

I-IV-V-III-II

V-II-I-IV-III

II-III-IV-I-V

Açıklama:

1215 Magna Carta; 1685 Büyük Devrim; 1688 Haklar Bildirisi; 1776 Amerikan Bağımsızlık Bildirisi; 1789 Fransız Devrimi.
I-IV-III-II-V

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi, insan haklarının evrenselliğine karşı çıkan kültürel rölativizmin argümanlarından biri değildir?

İnsan hakları Batı kültürüne göre gelişmiştir

Batı kültürü diğer kültürlerden üstün değildir

İnsan hakları tüm toplumlar için geçerlidir

Ahlaki kurallar içinde geliştikleri kültürleri yansıtır

Toplumların farklılıkları kültürel özelliklerine dayalıdır

Açıklama:

Kültürel rölativistlere göre insan hakları evrensel değildir farklı toplumların kültürleri ve ihtiyaçlarına göre şekillenmelidir.
İnsan hakları tüm toplumlar için geçerlidir

Doğru Cevap: C

Soru 30

İnsan haklarına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

İnsan hakları, kişinin sırf insan olduğu için sahip olduğu haklardır.

İnsan hakları, devleti sınırlandırır.

İnsan hakları, insanlara dokunulamaz özgürlük alanı sağlar.

İnsan hakları, öncelikle diğer insanlara karşı ileri sürülür.

İnsan haklarının tanınması ve korunması demokratik bir sistemin temel esaslarındandır.

Açıklama:

İnsan haklarının niteliklerini tanımlayabileceksiniz.
Bu haklar, devletin hareket alanını kısıtlamayı ve böylelikle insanlara dokunulmaz özgürlük alanları
sağlamayı amaçlar. Bu nedenle insan haklarına dayanan iddia ve talepler doğrudan doğruya devlete karşı ileri sürülür. Bu iddia ve taleplerin hedefi, devletin insan haklarına dayandırılması ve her türlü uygulamasında insan hakları duyarlılığı ile hareket etmesini sağlamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

İnsan haklarını, ulusal irade ile birlikte, modern demokrasilerin iki meşruiyet kaynağından biri olarak gören düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Locke

Habermas

Kant

Berlin

Platon

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerin hangisi doğal hukukun özelliklerinden biri değildir?

Evrenselci bir öze sahiptir.

Hukuku, ahlakın bir parçası olarak düşünür.

“Olan”ı temel alır, “olması gereken”i olana göre açıklar.

Evrensel ilkelerin akıl yoluyla bulunabileceğini iddia eder.

Hukukun kaynağında “insan” ve “hakları” vardır.

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Doğal haklara ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Devredilmez ve vazgeçilmez haklardır.

Evrenseldir, her zaman ve her yerde geçerlidir.

Herhangi bir toplumsal yapının eseri değildir.

Mutlaktır; kapsamı daraltılamaz.

Geçerlilikleri topluma karşı ödevlerin yerine getirilmesine bağlıdır.

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 34

“İnsan doğasının iki temel özelliği bulunur: Bunlar, zorlamadan kaçınma ve rasyonelliktir.” İnsan doğası hakkında bu görüşler, aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Rand

Donnely

Cranston

Martin

Kant

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi kültürel rölativist tezlerden biri değildir?

İnsanlar farklı koşullarda yaşadıklarından farklı kültürlere ve ahlaki taleplere sahiptirler.

Kültürel ve ahlaki kurallar ancak belli bir kültürel ve ahlaki topluluk içinde gelişir.

Herkes için geçerli bazı değerler vardır ve bunlar her yerde geçerlilik kazanabilir.

İnsan hakları Batı kültürünün bir icadıdır.

Kültürlerin belli bir değeri üretmesi ve kabullenmesi zaman alır.

Açıklama:

İnsan haklarının evrenselliğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi doğal hakların genel olarak taşıdığı özellikleri dışında sayılır?

Doğal haklar doğuştan sahip olduğumuz devredilemez ve vazgeçilemez haklardır

Doğal haklar toplum-öncesidir ve toplumun varlığından bağımsızdır

Doğal haklar mutlaktır

Doğal haklar evrenseldir

Zaman ve mekâna bağlı olarak bütün insanlar doğal haklara sahip değillerdir

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Doğal hukuka ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Doğal hukuk, siyasi otoritenin kaynağını açıklamakta ve alanını sınırlamakta kullanılır.

Doğal hukuk, toplumsal kurumlara dönemsel olarak hakim olması gereken kuralları belirler.

Doğal hukuk, “olan” ile “olması gereken” arasında bir özdeşleşmenin olduğunu savunur.

Doğal hukuk, doğru ve yanlışın rölatif ilkeleri oldukları kabul edilen bir dizi normatif önermeyi içerir.

Doğal hukuka göre hukuk ile ahlak arasında herhangi bir ilişki yoktur.

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 38

İnsan haklarının kökeninde insanlık veya insan doğasının yattığını ve insanın ahlâki doğasını ahlâki bir postüla olarak kabul eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Immanuel Kant

Ayn Rand

Jürgen Habermas

Jack Donnely

Maurice Cranston

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 39

İnsan haklarına ilişkin aşağıdaki bilgilerden doğru bulunmaz?

İnsan hakları, insanın insan olmaktan kaynaklanan haklarıdır.

İnsan hakları vazgeçilmez ve devredilmezdir.

İnsan hakları zaman aşımına uğramaz.

İnsan haklarının varlığı, devletin tanımasına bağlıdır.

İnsan haklarına sahip olmak, belli bir topluma veya kolektif gruba mensubiyet şartına bağlı değildir.

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdaki düşünürlerden hangisine göre, bir iktidarın meşruiyetinin tek kaynağı ulusal irade (rıza) değildir; insan hakları rızaya paralel olarak meşruiyetin ikiz kaynaklarından biridir?

Machiavelli

Hobbes

Rousseau

Galtung

Habermas

Açıklama:

İnsan haklarının niteliklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Orta Çağ’da fikir hayatına yön veren en önemli isimlerden biri olan ve “Orta Çağ’ın Aristosu” olarak adlandırılan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Padovalı Marsilius

Albertus Magnus

St. Thomas Aquinas

Duns Scotus

Aurelius Augustinius

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Bireylere devletten olumlu bir davranış, bir hizmet veya bir yardım isteme imkânı tanıyan haklara ne ad verilir?

Pozitif Haklar

Negatif Haklar

Özgürlük

Norm

Hukuk

Açıklama:

İnsan haklarının hukuki gelişimini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Kıbrıslı Zenon tarafından kurulan dönemin Atina’sının en önemli felsefe okullarından biri olan ve insan bağımsızlığını ve yetkinliğini amaçlayan düşünce akımı düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Sofizm

Spiritüalizm

Stoisizm

Septisizm

Agnostisizm

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi devletin insan aklarına ilişkin görevleri dışındadır?

Tanıma

Karışmama

Koruma

Temin-Tedarik

Ölçme

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 45

I. Negatif HaklarII. Pozitif haklarIII. İnsan HaklarıDevletin sosyal, siyasal ve hukuki alana daha fazla müdahale edebilir bir konum kazandıran haklar yukarıdakilerden hangisi ya da hangileridir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I ve III

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 46

İnsanı tek gerçeklik olarak gören doğal hukuk için aşağıda belirtilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Doğuştan sahip olduğumuz devredilmez ve vazgeçilmez haklardır

Mutlaktır hiçbir düşünceyle geçersiz kılınamaz

Doğal haklar evrenseldir

Doğal haklar toplumla birlikte oluşmuştur

Toplumsal siyasal yapının meşruluk temelidir

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Tarihsel süreç içerisinde insan hakları felsefi alanda tartışılan bir konu olmaktan ulusal ve uluslararası hukuk belgelerinde tanınmaya başlamıştır. Bu belgelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Magna Carta-Haklar Bildirisi-Virginia Haklar Bildirisi-Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi

Virginia Haklar Bildirisi-Magna Carta-Haklar Bildirisi- Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi

Virginia Haklar Bildirisi- - Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi - Magna Carta-Haklar Bildirisi

Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi-Virginia Haklar Bildirisi - Magna Carta-Haklar Bildirisi

Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi- Magna Carta-Haklar Bildirisi- Virginia Haklar Bildirisi

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 48

I. Avrupa İnsan Hakları SözleşmesiII. 1948 İnsan Hakları BildirgesiIII. 1688 Haklar Bildirgesi (Bill of Rights)Küresel tahribat ile totaliter yönetimlerin neden olduğu şiddet ve yıkım insan haklarının ne denli değerli olduğunu göstermiş ve korunması için ulusal-bölgesel ve evrensel düzeylerde önlemler alınması gerektiğini ortaya koymuştur. Yukarıdakilerden hangisi bölgesel düzeyde insan haklarının korunmasına örnektir?

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I ve III

Yalnız I

Açıklama:

İnsan haklarının hukuki gelişimini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 49

İnsan haklarının evrenselliği reddedildiğinde çeşitli gerekçeler yaratılarak insan hakları büyük bir kıyıma uğratılabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu gerekçelerden biri değildir?

Dinin emri

Kültürün devamı

Doğal hakların sürekliliği

Sınıfın çıkarı

Geleneğin korunması

Açıklama:

İnsan haklarının evrenselliğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Tüm insanların insan haklarına sahip olması ve bu hakları diğer tüm kişi ve kuruluşlara karşı ileri sürebilmeleri aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

İnsan haklarının ahlaki evrenselliği

İnsan haklarının normatif evenselliği

Kültürel rölativizm

İnsan haklarının bölgesel düzeyde korunması

Doğal toplum yasaları

Açıklama:

İnsan haklarının evrenselliğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Sınıf ve ırk ayrımı gözetmeksizin bütün insanların kardeş olduğunu savunarak insanları tek bir dünya devletinin yurttaşları olarak kabul eden birisi aşağıdaki düşünce akımlarından hangisine sahip olabilir?

Sofizm

Stoisizm

Feodalizm

Liberalizm

Tiranlık

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdaki düşünür ve savundukları görüş eşleşmelerinden hangisi doğrudur?

Locke: Siyasal iktidar halktan gelmelidir

Aquinas: Doğal toplumdaki kaos durumundan kurtulmak için insanlar toplumsal sözleşme yapmışlardır

Aristo: Toplumsal eşitsizlik ve kölelik doğal bir durumdur

Platon: Devlet bilgisi belirli bir sınıfta değil tüm vatandaşlarda bulunmalıdır

Sokrates: İnsanların amaçları doğrultusunda devlet sınırlandırılabilir

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Modern dönemde insan hakları alanındaki ilk önemli hukuki gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Magna Carta Libertatium (Büyük Özgürlük Şartı)

Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bİldirisi

Virginia Haklar Bildirisi

Haklar Bİldirisi (Bill of Rights)

Toplumsal Sözleşme

Açıklama:

İnsan haklarının hukuki gelişimini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 54

İnsan hakları kavramının batı kültürüne ait olduğunu ve batılı olmayan toplumlarda insan haklarının dayatılamayacağını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Sofizm

Kültürel rölativizm

Stoisizm

Sosyalizm

Liberalizm

Açıklama:

İnsan haklarının evrenselliğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 55

İnsan haklarına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

İnsan hakları, bir kişinin sırf insan olduğu için sahip olduğu haklardır.

İnsan hakları, devleti sınırlandırır.

İnsan hakları içinde en temel hak grubu kolektif haklardır.

İnsan hakları, demokratik bir sistemin temel esaslarındandır.

İnsan hakları, insanlara dokunulamaz özgürlük alanı sağlar.

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
----

Doğru Cevap: C

Soru 56

Doğal haklara ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Devredilmez ve vazgeçilmez haklardır.

Evrenseldir, her zaman ve her yerde geçerlidir.

Herhangi bir toplumsal yapının eseri değildir.

Mutlaktır; kapsamı daraltılamaz.

Geçerlilikleri bir gruba veya sınıfa üye olmaya bağlıdır.

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
----

Doğru Cevap: E

Soru 57

Liberal siyasal teorinin ilk kuramcısı olarak kabul edilen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Locke

Habermas

Kant

Berlin

Platon

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.
----

Doğru Cevap: A

Soru 58

devletin kanunları üzerinde evrensel bir kanun vardır. insanların akıl yoluyla ulaşabildikleri bu evrensel doğal kanun, bütün insanların birbirlerini sevmelerini emreder. Aralarında sınıfsal ve ırksal hiçbir ayrım bulunmayan insanların hepsi aynı yasaya boyun eğen kardeşlerdir. Eşit ve kardeş olan insanlar, artık belli bir devletin değil, tek bir dünya devletinin (kosmopolis) yurttaşları (kosmopilites) olarak kabul edilirler.Bu düşünceler aşağıdakilerden hangisine aittir?

Sofizm

Platon

Stoisizm

Aristo

Epikürcülük

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.
----------

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi bir siyasi düzenin tanınma ve kabul görme ehliyetidir?

Meşruiyet

Monarşi

Mutlakiyet

Aristokrasi

Otokrasi

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.
Bir siyasi düzenin tanınma ve kabul görme ehliyetidir. Daha açık bir anlatımla, yönetilenlerin, yönetenlere itaat edilmesi ve onun koyduğu kurallara uyulması gerektiğine olan inancı, toplumun yönetime rıza göstermesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerin hangisi ispat edilmeye gerek duyulmadan doğru kabul edilen önerme anlamına gelmektedir?

Norm

İnsan onuru

Postüla

Rasyonellik

Kollektif yapıntı

Açıklama:

İnsan haklarının niteliklerini tanımlayabileceksiniz.
İspat edilmeye gerek duyulmadan doğru kabul edilen önerme anlamına gelmektedir. İnsan haklarının kökeninde insanlık veya insan doğasının yattığını söyleyen Jack Donnely ise insanın ahlaki doğasını ahlaki bir postüla olarak kabul eder. Bu anlamda insan doğasının, bilimsel olarak araştırılan ihtiyaçlara dayanan “insan doğası ile” ile ilişkisi çok zayıftır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Siyasi iktidarı sınırlandırmayı ve iktidarın elinde bulundurduğu gücü keyfi bir şekilde kullanmasını engellemeyi amaçlayan düşünce hangisidir?

İnsan hakları

Kişilere saygı

Sofizm

Meşrutiyet

Aristokrasi

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
İnsan hakları, özünde, siyasi iktidarı sınırlandırmayı ve iktidarın elinde bulundurduğu gücü keyfi bir şekilde kullanmasını engellemeyi amaçlayan bir düşüncedir. insanların siyasal iktidara karşı mutlaka korunması gerektiğinin belirtildiği, insanların siyasal iktidarlar karşısında dokunulamaz, vazgeçilemez ve devredilemez haklara sahip olduğunun ifade edildiği andan itibaren insan hakları düşüncesinin ortaya çıktığı söylenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

İnsana yönelen, insanı siyasal ve sosyal ortamı içinde değerlendiren düşünce akımına ne ad verilir?

Demokrasi

Stoisizm

Aristokrasi

Sofizm

Liberalizm

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Felsefi düşünce önceleri doğanın nasıl meydana geldiği ve varlığın ilk maddesinin ne olduğu gibi sorulara cevap bulmaya çalışmıştır. Ancak MÖ 5. yüzyılda Atina’da, insana yönelen, insanı siyasal ve sosyal ortamı içinde değerlendiren ve adına Sofizm denilen bir düşünce akımı ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Bir toplumda seçkin bir yere sahip olan ve soy itibariyle diğer insanlardan farklı ve ayrıcalıklı özellikleri taşıdığı varsayılan kişilere ne ad verilir?

Stoisyen

Polis

Sofist

Demagog

Aristokrat

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Bir toplumda seçkin bir yere sahip olan ve soy itibariyle diğer insanlardan farklı ve ayrıcalıklı özellikleri taşıdığı varsayılan kişilere verilen addır.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Magna Carta Libertatium belgesinin en önemli özelliği nedir?

Siyasal iktidarı sınırlandırılması

Siyasal iktidarın serbest kalması

Siyasal İktidarın kontrol edilmemesi

demokrasiye geçiş

siyasal iktidarın güvenlik kontrolü

Açıklama:

İnsan haklarının niteliklerini tanımlayabileceksiniz.
İngiliz Kral Yurtsuz John, Papa III. Innocent ve baronlar arasnda kralın yetkilerini sınrlandrmak amacıyla imzalanmıştır. Şartın en önemli maddelerinden biri olan 39. maddesinde şu şekildedir: Özgür hiç kimse kendi benzerleri tarafndan ülke kanunlarna göre yasal bir şekilde muhakeme edilip hüküm giymeden tutuklanmayacak, hapsedilmeyecek, mal ve mülkünden yoksun bıraklmayacak, kanun dışı ilan edilmeyecek, sürgün edilmeyecek veya hangi şekilde olursa olsun zarara uğratılmayacaktr.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Bilinmeyen bir tarihte bireyler arasnda yapılan ve örgütlenmiş toplumu ya da devleti ortaya çıkaran gönüllü anlaşmaya ne ad verilir?

Büyük devrim

Özgürlük, eşitlik ve kardeşlik

Kültürel rölativizm

Toplumsal sözleşme

Batı buluşu

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.
Bilinmeyen bir tarihte bireyler arasnda yaplan ve örgütlenmiş toplumu ya da devleti ortaya çkaran gönüllü anlaşmayı ifade eder. Bu kavram, genellikle siyasi toplumun oluşumunu açklamak üzere teorik bir araç olarak kullanılır. Sosyal sözleşme teorisinin asıl değeri ve önemi, geçmişi açıklamaktan ziyade, geleceğe yön vermeyi amaçlamasdır.

Doğru Cevap: D

Soru 66

1776’da Amerika’da Temsilciler Meclisi, Locke’un doğal haklar anlayışına dayanan hangi bildirgeyi kabul etmiştir?

Virginia Haklar Bildirgesi

Haklar Bildirisi

Büyük Özgürlük Şartı

Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi

Büyük devrim

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.
Haklar Bildirisi ve Locke’un doğal haklar teorisi, Batı’da anayasal düzenin ku- rumsallaşmasına büyük oranda tesir etti. 1776’da Amerika’da Temsilciler Meclisi, Locke’un doğal haklar anlayışına dayanan Virginia Haklar Bildirgesi’ni kabul etti. Bildirgede insanlar›n yaşam ve mülkiyet haklarını kayıt altına alınıyor, kişilik ve mutluluklarını kendi iradeleriyle özgürce geliştirebilecekleri belirtiliyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Bir kültürün içinde bulunan ahlaki ve toplumsal farklılıklarının, o kültürün dışındaki kişilerce eleştirilemeyeceğini, böyle bir eleştirinin meşru bir temelinin bulunmadığını savunan bir teori aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Devrim

Kültürel Rölativizm

Kültürün devamı

Özgürlük, Eşitlik ve Kardeşlik

Geleneğin korunması

Açıklama:

İnsan haklarının niteliklerini tanımlayabileceksiniz.
Kültürel rölativizm, özü itibariyle, kültürel ve ahlaki kuralların ancak belli bir kültürel ve ahlaki topluluk içinde gelişeceğini savunur. Rölativistlere göre, insan toplulukları, farklı coğrafyalarda ve farklı koşullar altında yaşamlarını sürdürdüklerinden farklı kültürlere ve ahlaki taleplere sahiptirler. Bir kültür çevresi için yaşamsal derecede önem arz eden bir konu, diğer bir kültür çevresi içinde önemsenmeyebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Doğal hukukun kaynağı nedir?

Yasalar

Fikirler

İnsan

Bilgi

Tarih

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.
----

Doğru Cevap: C

Soru 69

Doğal haklara ilişkin olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır

Doğal haklar evrenseldir

Doğal haklar toplum-öncesidir ve toplumun varlığından bağımsızdır

Doğal haklar mutlaktır; hiçbir düşünceyle geçersiz kılınamaz

Doğal haklar toplumsal ve siyasal yapıdan köken alır

Doğal haklar doğuştan sahip olduğumuz devredilmez ve vazgeçilmez haklardır.

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.
---

Doğru Cevap: D

Soru 70

İnsanın ahlaki doğasını ahlaki bir postüla olarak kabul eden görüş kime aittir?

Jack Donnely

Jürgen Habermas

Jacques Martin

Maurice Cranston

Immanuel Kant

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
---

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdaki ifadelerden hangisi devletin insan haklarına ilişkin temel görevlerinden bir tanesi değildir?

Tanıma

Karışmama

Sınıflandırma

Koruma

Temin ve tedarik etme

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
---

Doğru Cevap: C

Soru 72

Polisi kutsal organik bir varlık ve yeryüzündeki en büyük iyilik olarak gören düşünür kimdir?

Platon

Socrates

Aristo

St. Aquinas

Marsilius

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.
----

Doğru Cevap: B

Soru 73

Ulusal irade ve insan haklarını modern demokrasilerin kaynağı olarak gören filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Jürgen Habermas

Immanuel Kant

Jean-Jacques Rousseau

John Locke

Platon

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.
Jürgen Habermas

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi doğal hakların taşıdığı özelliklerden değildir?

Doğal haklar mutlaktır.

Doğal haklar evrenseldir.

Doğal haklar toplum öncesidir.

Doğal haklar ihtiyaca göre yenilenir.

Doğal haklar devredilemez ve vazgeçilemez.

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.
Doğal haklar ihtiyaca göre yenilenir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi hakların özel bir grubunu ifade eden insan haklarını diğer haklardan ayırt eden niteliklerden değildir?

İnsan hakları en üstün ahlaki talepleri ifade eder.

İnsan hakları merkezine insanı alır.

İnsan hakları kültürden kültüre farklılık gösterebilir.

İnsan hakları doğuştandır.

İnsan hakları mutlaktır.

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Kültürden kültüre farklılık gösterebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Hangi seçenekte devletin insan haklarına ilişkin görevlerinin tümü doğru olarak belirtmektedir?

Oluşturma, Karışmama, Koruma, Yayma

Oluşturma, Koruma, Karıştırmama, Tanıma

Temin-Tedarik, Koruma, Oluşturma, Yayma

Tanıma, Koruma, Yayma, Temin-Tedarik

Tanıma, Karışmama, Koruma, Temin-Tedarik

Açıklama:

İnsan haklarının niteliklerini tanımlayabileceksiniz.
Tanıma, Karışmama, Koruma, Temin-Tedarik

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden seçeneklerden hangisinde Sofist düşüncenin insan hakları bağlamındaki temel görüşü yer almaktadır?

Tüm insanlar eşit ve özgür doğarlar. İnsan herşeyin üstündeki en önemli amaçtır.

İnsanlar yeteneklerine göre çalışanlar, savaşanlar ve yöneticiler olmak üzere üç sınıfa ayrılmaktadır.

Kutsal, organik bir varlık olan devletin devamlılığı herşeyin üstünde gelmektedir.

Adil olan aynı zamanda devletin çıkarına en uygun olandır.

Politik bir hayvan olarak insan devlete bağlı olarak yaşamını sürdürür.

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.
Tüm insanlar eşit ve özgür doğarlar. İnsan herşeyin üstündeki en önemli amaçtır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Zor kullanma tekeline sahip olan devlete karşı insan haklarının muhafaza edilmesini teorileştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Immanuel Kant

Michel Foucoult

John Locke

jürgen Habermas

Immanuel Wallerstein

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.
John Locke

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi insanların doğuştan hak sahibi oldukları anlayışını dile getiren ilk belgedir?

Magna Carta Libertatium

Virginia Haklar Bildirgesi

Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi

Toplum Sözleşmesi

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Açıklama:

İnsan haklarının hukuki gelişimini özetleyebileceksiniz.
Magna Carta Libertatium

Doğru Cevap: A

Soru 80

Bir kültürün içinde bulunan ahlaki ve toplumsal farklılıkların, o kültürün dışındaki kişilerce eleştirilemeyeceğini savunan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitif hukuk

Norm

Kültürel rölativizm

Doğal hukuk

Negatif hak

Açıklama:

İnsan haklarının evrenselliğini açıklayabileceksiniz.
Kültürel rölativizm

Doğru Cevap: C

Soru 81

Modern demokrasilerin temel meşruiyet kaynağının ulusal irade ve insan hakları olduğunu ifade eden düşünür kimdir?

Andrew Heywood

Jürgen Habermas

Isaiah Berlin

Thomas Jefferson

Immanuel Kant

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.
Jürgen Habermas

Doğru Cevap: B

Soru 82

Bir siyasi düzenin tanınma ve kabul görme ehliyeti; yönetilenlerin, yönetenlere itaat edilmesi ve onun koyduğu kurallara uyulması gerektiğine olan inancı ve toplumun yönetime rıza göstermesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal sözleşme

Norm

Meşruiyet

Postüla

Pozitif haklar

Açıklama:

İnsan hakları kavramını tanımlayabileceksiniz.
Meşruiyet

Doğru Cevap: C

Soru 83

I. Doğal haklar devredilmez ve vazgeçilmez haklardır.
II. Doğal haklar toplum öncesidir ve toplumun varlığından bağımsızdır.
III. Doğal haklar toplumsal-siyasal yapının meşruluk temelidir.
IV. Doğal haklar mutlaktır.
V. Doğal haklar evrenseldir.
Doğal hukuk, normatif yapısının bir sonucu olarak bütün insanlara, diğer bütün insanlara karşı birtakım ödevler yüklemektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu ödevlerin bir parçası olan doğal hakların özelliklerindendir?

I, II, III, IV

I, IV ve V

II ve III

Yalnız V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: E

Soru 84

İnsan haklarının kökeninde insanlık veya insan doğasının yattığını ileri sürerek insanın ahlaki doğasını ahlaki bir postüla yani doğru kabul edilen bir önerme olarak gören düşünür kimdir?

Jack Donnely

John Locke

Thomas Hobbes

Jürgen Habermas

Immanuel Wallerstein

Açıklama:

İnsan haklarının kaynaklarını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Jack Donnely

Doğru Cevap: A

Soru 85

• İnsan en önemli amaçtır; insanların amaçları doğrultusunda devlet sınırlandırılabilir.
• Tüm insanlar eşit ve özgürdürler; insanlar arasında bir ayrım yapmak doğru değildir.
Yukarıda yer alan iki madde, insan hakları bakımından hangi düşünce akımının vurgu yaptığı ifadelerdir?

Sofizm

Stoasizm

Kültürel rölativizm

Feodalizm

Kinizm

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.
Sofizm

Doğru Cevap: A

Soru 86

İnsanların doğal olarak farklı yeteneklerle doğduğu iddiasından hareketle toplumu çalışanlar, savaşanlar ve yöneticiler olmak üzere üç sınıfa ayıran düşünür kimdir?

Aristo

Sokrates

Platon

Machiavelli

Kant

Açıklama:

İnsan haklarının düşünsel öncüllerini açıklayabileceksiniz.
Platon

Doğru Cevap: C

Soru 87

Eski Yunan'da ilk kez Sofistler ve Stoacılar tarafından dile getirilen, insanların doğuştan hak sahibi oldukları anlayışının yansıması ilk olarak hangi belgede kendini göstermiştir?

Haklar Bildirisi

Magna Carta Libertatium

Virginia Haklar Bildirisi

Fransız Yurttaş ve İnsan Hakları Bildirisi

Haklar Bildirisi

Açıklama:

İnsan haklarının hukuki gelişimini özetleyebileceksiniz.
Magna Carta Libertatium

Doğru Cevap: B

Soru 88

Bir kişi, bir kurum veya birşey üzerinde gerekçelendirilmiş bir iddiayı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlük

Hak

Menfaat

Hürriyet

Talep

Açıklama:

Hak, bir kişi, bir kurum veya bir şey üzerinde gerekçelendirilmiş bir iddia veya talebi ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Bir siyasi düzenin tanınma ve kabul görme ehliyetini ifade eden kavram hangisidir?

Kanunilik

Demokrasi

Meşruiyet

Rejim

Diktatörlük

Açıklama:

Meşruiyet, bir siyasi düzenin tanınma ve kabul görme ehliyetidir. Daha açık bir anlatımla, yönetilenlerin, yönetenlere itaat edilmesi ve onun koyduğu kurallara uyulması gerektiğine olan inancı, toplumun yönetime rıza göstermesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

"İnsan aklını ön plana çıkaran aydınlanma bitmemiş bir süreçtir; bu süreci bir kenara atmak değil, bu süreci düzeltmek ve tartışmak gerekir." görüşünü savunan demokrasi düşünürü kimdir?

Jürgen Habermas

Chantal Mouffe

Ernesto Laclaou

Jacques Martin

Robert Dahl

Açıklama:

Habermas’a göre, insan aklını ön plana çıkaran Aydınlanma bitmemiş bir süreçtir; bu süreci bir kenara atmak değil, bu süreci düzeltmek ve tartışmak gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi doğal hukuk anlayışının ürünüdür?

İnsanın insan olduğu için haklara sahip olması

Hukukun kaynağının toplum olması

Hukukun evrensel olmaması

Hukukun göreceli olması

Hakların vazgeçilebilir nitelikte olması

Açıklama:

Doğal hukukun kaynağını insan (birey) oluşturur. "İnsanı “tek gerçek gerçeklik” olarak gören doğal hukuk için insan, diğer şeyler için de tek ölçü ve tek kurucu durumundadır. Doğal haklar doğuştan sahip olduğumuz devredilmez ve vazgeçilmez haklardır. İnsanlar doğal haklarla birlikte doğarlar, bu haklar insan olarak varoluşumuzun ayrılmaz bir parçasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

İnsanın ahlaki doğasını ahlaki bir postüla olarak kabul eden düşürür kimdir?

Thomas Hobbes

Herbert Spencer

Karl Marx

Jack Donnely

Jürgen Habermas

Açıklama:

İnsan haklarının kökeninde insanlık veya insan doğasının yattığını söyleyen Jack Donnely insanın ahlaki doğasını ahlaki bir postüla olarak kabul eder. Bu anlamda insan doğasının, bilimsel olarak araştırılan ihtiyaçlara dayanan “insan doğası ile” ile ilişkisi çok zayıftır.

Doğru Cevap: D

Soru 93

İnsanlar arasında katı bir hiyerarşik yapılanma öngören ve tarımsal üretime dayanan sistem hangisidir?

Federalizm

Diktatörlük

Merkantilizm

Feodalizm

Kapitalizm

Açıklama:

Feodalizm, merkezi otoriteyi parçalayan ve yerel otoritelerin hâkim olduğu bir örgütlenmeyi ifade ediyordu; bu nedenle feodal yapıda mutlak ve sınırsız bir iktidara sahip olunabilmesinin imkânı yoktu. İnsanlar arasında katı bir hiyerarşik yapılanma öngören ve tarımsal üretime dayanan bir sistemdir. Feodalizmde, merkezi olarak örgütlenmiş bir devlet yoktur; büyük toprak sahipleri yerel düzeyde bir çeşit hükûmet görevini yerine getirirler

Doğru Cevap: D

Soru 94

İnsanların doğuştan hak sahibi oldukları anlayışın ilk yansıması hangi belgede bulunmuştur?

Haklar Bildirgesi

Magna Carta

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

Avrupa İnsan hakları Sözleşmesi

Paris Şartı

Açıklama:

Eski Yunan’da ilk kez Sofistler ve Stoacıların dile getirdikleri insanların doğuştan hak sahibi oldukları anlayışı, ilk önemli yansımasını İngiltere’de 1215 tarihli Magna Carta Libertatium’da (Büyük Özgürlük Şartı) bulmuştur. Bu İngiliz belgesinin en önemli özelliği, siyasal iktidarı sınırlandırmasıdır. Buna göre; kral halkın onayı olmadan vergi toplayamayacak, mahkemeler halka açık yapılacak, haksız yere kimse tutuklanmayacak ve sürgün edilmeyecekti. Soylulardan oluşan bir kurul, kralın Magna Carta’ya uygun hareket edip etmeyeceğini kontrol edecekti.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Kültürel ve ahlaki kuralların ancak belli bir kültürel ve ahlaki topluluk içinde gelişecebileğini savunan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

Kültürel Pozitivizm

Kültürel Rölativizm

Çoğulculuk

Meşruiyet

Demokrasi

Açıklama:

Kültürel Rölativizm (Görecelik): Bir kültürün içinde bulunan ahlaki ve toplumsal farklılıkların, o kültürün dışındaki kişilerce eleştirilemeyeceğini, böyle bir eleştirinin meşru bir temelinin bulunmadığını savunan bir teoridir. Kültürel rölativizm, özü itibariyle, kültürel ve ahlaki kuralların ancak belli bir kültürel ve ahlaki topluluk içinde gelişebileğini savunur.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Tüm insanların sahip olduğu hakları tüm kişi ve kuruluşlara karşı ileri sürebilmesi insan haklarının hangi özelliği ile ilişkilidir?

Evrensellik

Rölativizm

Görecelilik

Toplumsallık

Hukukilik

Açıklama:

İnsan haklarının evrensel olması; hem herkesin bu haklara sahip olmasını, hem de hak sahibi bireyin bu hakları herkese karşı ileri sürebilmesini anlatır.

Doğru Cevap: A

Soru 97

İnsan haklarıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

İinsan, içinde yaşadığı topluma ve mekana bağlı hak sahibi bir varlık olarak kabul edilir.

İnsan haklarının varlığı devletlerin tanımasına bağlı değildir.

İnsan haklarının mutlak bir kapsamı yoktur.

İnsan hakları çok kere topluluklara ve kolektif kimliklere karşı tanımlanması gereken haklardır.

İnsan onurunu korumak için özellikle uygun bir mekanizma işlevi görmektedir.

Açıklama:

İnsan hakları bağlamında insan, içinde yaşadığı toplumdan ve mekândan bağımsız hak sahibi bir varlık olarak kabul edilir. İnsan haklarının varlığı devletlerin tanımasına bağlı değildir. Devletlerin insan hakları tanıması veya tanımaması, hukuki güvence altına alması veya almaması insan haklarına bir halel getirmez. İnsan haklarının, üzerinde mutabakata varılmış, mutlak ve değişmez bir kapsamı yoktur. İnsan hakları çok kere topluluklara ve kolektif kimliklere karşı tanımlanması gereken haklardır.

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

I. Birinci kuşak haklar
II. Bireysel haklar
III. Kolektif haklar
IV. Pozitif statü hakları
Yukarıda verilenlerden hangileri insan hak ve özgürlüklerinin kullanılış biçimine göre yapılan sınıflama içerisinde yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

İnsan hak ve özgürlüklerinin kullanılış biçimlerine göre yapılan ikili (bireysel haklar ve kolektif haklar) ayrım vb. gibi sınıflandırmalar söz konusudur. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıda verilenlerden hangisi negatif statü hakları içerisinde yer alır?

Mülkiyet hakkı

Eğitim ve öğrenim hakkı

Çalışma hakkı

Seçme ve seçilme hakkı

Sağlık hakkı

Açıklama:

Negatif statü hakları (koruyucu haklar), kişinin devlet tarafından dokunulamayacak olan haklarını ifade eder. Kişi dokunulmazlığı, zorla çalıştırma yasağı, mülkiyet hakkı, özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı, haberleşme özgürlüğü, yerleşme özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğü, düşünce ve ifade özgürlüğü, toplantı ve gösteri yürüyüşü gibi hak ve özgürlükler bu kapsamda ele alınır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

1700'lü yılların sonlarında bir Avrupa şehrinde ailesi ile birlikte yaşayan ve ticaret yaparak geçimini sağlayan Smith, aşağıda verilen toplumsal gruplardan hangisinin bir üyesidir?

Aristokrasi

Burjuvazi

Proletarya

Serf

Din adamaları

Açıklama:

Burjuvazi: “Bourg” (şehir, kent) kelimesinden türemiştir; kelime anlam› “kent-soylu”dur. 18. yüzyıldan itibaren kullanılmaya başlanan burjuvazi; kent ve kasabalarda oturan ve geçimini zanaat ve ticaret ile sağlayan bağımsız toplumsal grupları tarif eder. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

İkinci kuşak hakların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal eşitsizlikleri gidermek ve sosyal adaleti sağlamak

Din ve vicdan özgürlüğü sağlamak

Eğitim ve sağlık haklarını yaşama geçirmek

Zorla çalıştırma yasağı getirmek

Kişinin vücut bütünlüğünü korumak

Açıklama:

İkinci kuşak haklar, ekonomik, sosyal ve kültürel haklara karşılık gelir. Bilhassa 1800’lü yıllarda Sanayi Devrimi sonucunda İngiltere’de ortaya çıkan işçi sınıfının mücadelesinin sonucu olarak kazanılan bu haklarda amaç; sosyal eşitsizlikleri gidermek ve sosyal adaleti sağlamaktır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

İlk ortaya çıktığı dönemlerde insan haklarının başlıca hedefi aşağıdakilerden hangisiydi?

Devletin haksız icraatlarına dikkat çekmek

Sermaye sahiplerine karşı işçilerin çıkarları savunmak

Bireylerin siyasi haklarını güvence altına almak

Pozitif hak arayışına olanak sağlamak

Bireylere, devletin dokunamayacağı bir özgürlük alanı yaratmak

Açıklama:

İlk ortaya çıktığı dönemlerde insan haklarının başlıca hedefi, devleti ahlaki bir ilkeyle sınırlandırmak ve böylelikle bireylere devletin dokunamayacağı bir özgürlük alanı yaratmaktı. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Bireylere insanlık dışı cezalar verilmesinin ve köle olarak çalıştırılmalarının yasaklanması aşağıda verilen sivil ve siyasi haklardan hangisi kapsamında yer alır?

Ayrımcılık yasağı

Özel hayatın korunması

Yargılamayla ilgili haklar

Kişinin fiziki ve manevi bütünlüğüne saygı

Kişi özgürlükleri

Açıklama:

Bugün uluslararası düzenlemelerle garanti altına alınan sivil ve siyasi hakları temelde dokuz genel başlık altında toplamak mümkündür:

Ayrımcılık yasağı
Kişinin fiziki ve manevi bütünlüğüne saygı (Hayat hakkı, işkence yasağı, insanlık dışı ve aşağılayıcı ceza ve muamele yasağı, kölelik ve zorla çalıştırma yasağı, vb.)
Kişi özgürlükleri (özgürlük ve güvenlik hakkı, serbest dolaşım hürriyeti)
Yargılamayla ilgili haklar (Adil yargılanma hakkı, etkili başvuru hakkı, suçların ve cezaların kanuniliği ilkesi, vb.)
Özel hayat ve aile hayatının korunması
Düşünce özgürlüğü hürriyeti (düşünce, vicdan ve din hürriyeti, ebeveynin çocuklarının eğitim ve öğretimini kendi inançlarına göre yapılmasını isteme hakkı, vb.)
Toplumsal ve siyasi faaliyetlerle ilgili özgürlükler (toplanma ve dernek kurma özgürlüğü, seçme ve seçilme hakkı, vb.)
Mülkiyet hakkı
Yabancıların hakları

Buna göre kölelik ile insanlık dışı ve aşağılayıcı ceza ve muamele yasağı, kişinin fiziki ve manevi bütünlüğüne saygı kapsamında yer almaktadır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Ekonomik ve siyasal haklar ile bunların içerikleri ile ilgili aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Çalışma hakkı-tatil hakkı

Sosyal güvenlik hakkı-giyim hakkı

Kültürel haklar-bilgiye ulaşma hakkı

Sosyal güvenlik hakkı-eğitim hakkı

Çalışma hakkı-sendikal haklar

Açıklama:

Ekonomik ve sosyal haklar üç başlık altında ele alınabilir:

Çalışma hakkı (iş sahibi olma, iş seçme serbestliği, eşit şartlarda çalışma, dinlenme ve tatil hakkı, sendikal haklar, vb.)
Sosyal güvenlik hakkı (beslenme, giyim, barınma hakkı, açlıktan korunma hakkı, sağlık hakkı)
Kültürel haklar (eğitim hakkı, kültürel hayata katılma hakkı, bilgiye ulaşma hakkı, vb.)

Doğru Cevap: D

Soru 8

BM’nin Sivil ve Siyasal Haklar Sözleşmesi ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesinin 1.
maddesinde halklara tanınan “kendi kaderini tayin hakkı” ne tür bir haktır?

Bireysel hak

Sosyal hak

Kolektif hak

Birincil hak

Dolaylı hak

Açıklama:

BM’nin Sivil ve Siyasal Haklar Sözleşmesi ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesinin 1.
maddesinde halklara tanınan “kendi kaderini tayin hakkı” kolektif hakların tipik bir örneğidir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Kendi kaderini tayin hakkının ekonomik boyutu aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Her halkın içinde yaşayacağı sosyal sistemi özgürce seçme hakkına sahip olması

Her halkın kendi kültürünü koruma ve gelecek nesillere aktarma hakkına sahip olması

Her halkın kendi doğal zenginliklerinden yararlanma hakkına sahip olması

Her halkın sosyal adalet ve sosyal sağlık düzenin kurulması ve geliştirilmesi hakkına sahip olması

Her halkın nasıl yönetilmek istediğine kendi karar verme hakkında sahip olması

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkının üç boyutu vardır: Bunlar: Siyasi boyut, ekonomik, sosyal ve kültürel boyut ve dayanışma boyutudur. Ekonomik boyut, halklarının kendi doğal zenginliklerinden ve kaynaklarından yararlanabilmesini içerir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Ulusal veya etnik bir azınlığın ülke çapında alınan kararlarda göz ardı edilmesi ihtimalini azaltan haklara ne ad verilir?

Özel temsil hakları

Özel mülkiyet hakları

Özyönetim hakları

Çoketniklilik hakları

Çokkültürlülük hakları

Açıklama:

Özel temsil hakları; ulusal veya etnik bir azınlığın ülke çapında alınan kararlarda göz ardı edilmesi ihtimalini azaltır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Georges Jellinek tarafından yapılan insan hakları sınıflamasına göre hangisi doğrudur?

Jellinek, hakları sivil ve siyasi hakları ile ekonomik ve sosyal haklar olarak ikiye ayırmaktadır.

Jellinek hakları birinci kuşak, ikinci kuşak ve üçüncü kuşak olarak üçe ayırmaktadır.

Jellinek'in ayrımına göre "zorla çalıştırılma yasağı" pozitif statü hakları arasında yer almaktadır.

Jellinek'in ayrımına göre "eğitim ve öğretim hakkı" negatif statü hakları arasında yer almaktadır.

Jellinek hakları pozitif statü, negatif statü ve aktif statü hakları olarak üçe ayırmaktadır.

Açıklama:

Jellinek hakları pozitif statü, negatif statü ve aktif statü hakları olarak üçe ayırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

İnsan haklarının tarihsel olarak ortaya çıkış sıraları dikkate alınarak sınıflandırılması hakkında hangisi söylenebilir?

Bu sınıflandırılmaya göre insan hakları pozitif statü hakları, negatif statü hakları ve aktif statü hakları olarak üçe ayrılmaktadır.

Sosyal güvenlik hakkı birinci kuşak haklar arasında yer almaktadır.

İkinci kuşak haklara dayanışma hakları da denilmektedir.

Çevre hakkı ikinci kuşak haklar arasında yer almaktadır.

Birinci kuşak haklar modern dönemde burjuvazi ile aristokrasi arasındaki mücadeleden doğan haklardır.

Açıklama:

Bu haklar birinci kuşak, ikinci kuşak ve üçüncü kuşak haklar olarak üçe ayrılır. Birinci kuşak haklar modern dönemde burjuvazi ile aristokrasi arasındaki mücadeleden doğmuş olan haklardır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Birinci kuşak haklar hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Birinci kuşak haklar modern zamanda burjuvazi ile aristokrasi ararsındaki mücadeleden doğmuş haklardır.

Kişi güvenliği, konut dokunulmazlığı ve zorla çalıştırılma yasağı birinci kuşak haklara örnek olarak verilebilir.

Seçme ve seçilme hakkı birinci kuşak haklara örnek olarak verilebilir.

Birinci kuşak haklar insanlığın tarihsel gelişimi içinde ilk kazanılan haklardır.

Birinci kuşak haklara dayanışma hakları da denilmektedir.

Açıklama:

Üçüncü kuşak haklara dayanışma hakları denilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

İnsan haklarında ikili ayrım hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İkili ayrıma göre insan hakları sivil ve siyasi haklar ile ekonomik ve sosyal haklar olarak iki temel kategoriye ayrılmaktadır.

Ayrımcılık yasağı, sivil ve siyasi haklar arasında yer almaktadır.

Çalışma hakkı, ekonomik ve sosyal haklar arasında yer almaktadır.

Ekonomik ve sosyal haklara -konularından ötürü- program hakları da denilmektedir.

Sivil ve siyasi hakların doğuşunda sanayi devrimi ve işçi sınıfının mücadelesi etkili olmuştur.

Açıklama:

Sanayi devrimi ve işçi sınıfının mücadeleleri ekonomik ve sosyal hakların doğuşunda etkili olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Hangisi ekonomik ve sosyal haklar ararsında yer almaktadır?

Ayrımcılık yasağı

Yabancıların hakları

Çalışma hakkı

Yargılamayla ilgili haklar

Özel hayat ve aile hayatının korunması

Açıklama:

Çalışma hakkı ekonomik ve sosyal haklar ararsında yer almaktadır. Diğer ifadeler sivil ve siyasal haklar ararsında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Kolektif haklarla ilgili olarak hangisi söylenebilir?

Bu haklar bilimin ve tıbbın kötüye kullanılması ihtimaline karşı insanın temel özelliğini oluşturan insan onurunu korumayı amaçlayan haklardır.

Çevre hakkı ve barış hakkı kolektif haklar ararsında yer almaktadır.

Bu haklar etnik, kültürel,dilsel ve dil grupları gibi ayırt edici özellikleri bulunan azınlık grupların, ayırt edici özelliklerinin korunması için talep edilen haklardır.

Kolektif haklar, burjuva ile aristokrasinin mücadelesi sonucunda ortaya çıkmış haklardır.

Bu haklar, 1800’lü yllarda Sanayi Devrimi sonucunda İngiltere’de ortaya çıkan işçi sınıfının mücadelesinin sonucu olarak kazanılmış haklardır.

Açıklama:

Kolektif haklar; etnik, kültürel,dilsel ve dil grupları gibi ayırt edici özellikleri bulunan azınlık grupların, ayırt edici özelliklerinin korunması için talep edilen haklardır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Bilimin ve tıbbın kötüye kullanılması ihtimaline karşı insanın temel özelliğini oluşturan insan onurunu korumayı amaçlayan haklar hangisidir?

Birinci kuşak haklar

İkinci kuşak haklar

Üçüncü kuşak haklar

Dördüncü kuşak haklar

Aktif statü hakları

Açıklama:

Dördüncü kuşak haklar, bilimin ve tıbbın kötüye kullanılması ihtimaline karşı insanın temel özelliğini oluşturan insan onurunu korumayı amaçlayan haklardır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Kendi kaderini tayin hakkı ile ilgili olarak hangisi yanlıştır?

BM Şartı’nda kendi kaderini tayin bir “hak” olarak değil, bir “ilke” olarak düzenlenmiştir.

Self determinasyon ilkesini hakka dönüştüren ilk metin, “Sömürge Ülkeler ve Halklarının Bağımsızlıklarının Güvence Altına Alınmasına İlişkin Bildirge'dir.

Kendi kaderini tayin hakkının evrensel bir hak olmasını BM’nin 1966 tarihli Kişisel ve Siyasal Haklar Sözleşmesi ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi sağlamıştır.

Uluslararası Adalet Divanı self determinasyonu (kendi kaderini tayin) erga omnes (üzerinde herkesin anlaflmaya vardığı norm) olarak nitelemektedir.

İkinci kuşak haklar arasında sıralanan kendi kaderini tayin hakkı sanayi devrimi sonucunda ortya çıkan işçi hareketleri ile gündeme gelmiştir.

Açıklama:

Kendi kaderini tayin ikinci kuşak haklar arasında yer almaz. Üçüncü kuşak haklar ararsında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

İnsanlara devletten olumlu bir davranış, bir hizmet, bir yardım isteme imkânını tanıyan haklara ne ad verilmektedir?

Negatif statü hakları

Pozitif statü hakları

Aktif statü hakları

Grup hakları

Dördüncü kuşak haklar

Açıklama:

İnsanlara devletten olumlu bir davranış, bir hizmet, bir yardım isteme imkânını tanıyan haklara pozitif statü hakları denilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Barış hakkı, insani yardım alma hakkı, çevre hakkı ve self-determinasyon hakkı gibi haklar aşağıdaki hak kategorilerinin hangisinin kapsamında yer alır?

Birinci kuşak haklar

Sivil ve siyasi haklar

Dayanışma hakları

Ekonomik ve sosyal haklar

Katılma hakları

Açıklama:

Grup hakları kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Bilimin ve tıbbın kötüye kullanılması ihtimaline karşı insanın temel özelliğini oluşturan insan onurunu korumayı amaçlayan haklara ne ad verilir?

Birinci kuşak haklar

İkinci kuşak haklar

Üçüncü kuşak haklar

Dördüncü kuşak haklar

Cinsel kimlik hakları

Açıklama:

İnsan haklarının hangi ölçütlere göre sınışandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 22

1800’lü yıllarda Sanayi Devrimi sonucunda işçi sınıfı aşağıdaki ülkelerin hangisinde ortaya çıkmıştır?

Fransa

İtalya

Hollanda

İngiltere

Almanya

Açıklama:

Kolektif haklar kavramını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Amerika Birleşik Devletleri’nin üçüncü başkanı olan ve Amerikan Bağımsızlık Bildirisi’nin asıl yazarı olarak bilinen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

George Washington

William Henry Harrison

James Madison

John Adams

Thomas Jefferson

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkı kavramını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi, insan haklarıyla ilgili olarak yapılan sınıflandırmalardan biri değildir?

Pozitif ve negatif statü hakları

Farklı kuşaklarda ortaya çıkan haklar

Fizik ve düşünce hürriyetleri

Bireysel ve kolektif haklar

Hürriyetin monizmi/tekliği

Açıklama:

Negatif statü hakları (koruyucu haklar), pozitif statü hakları (isteme hakları) ve aktif statü hakları (katılma hakları), insan hak ve özgürlükleri konusunda yapılan sınıflandırmalardan biridir. Ancak hürriyetin tekliği ilkesi, bu kategorilerden biri olmayıp, her üçünün bir arada olarak hürriyeti sağlayabileceğine vurgu yapan bir kavramdır.
Hürriyetin monizmi

Doğru Cevap: E

Soru 25

İnsan haklarında sivil-siyasal haklar ve ekonomik-sosyal haklar olmak üzere ikili ayrıma gidilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal haklar anlayışının değişmesi

Sadece devleti sınırlandırmanın yeterli olmadığının görülmesi

Burjuvanın işçi haklarını reddetmesi

Özel hayata müdahale edilmesi

Mülkiyet hakkının korunması

Açıklama:

18. yy'dan sonra siyasal ve sosyal dönüşüm insan hak ve özgürlükleri açısından sadece devletin sınırlandırılmasının yeterli olmadığını ortaya çıkarmıştır. Özellikle Sanayi Devrimi sonrasında kişisel hak ve özgürlüklerin ekonomik, sosyal haklar olarak da ele alınması gerektiğini gündeme getirmiştir.
Sadece devleti sınırlandırmanın yeterli olmadığının görülmesi

Doğru Cevap: B

Soru 26

Ekonomik ve sosyal hakların gelişimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Ekonomik olarak güçsüz sınıfların tepkisiyle başlamıştır

Devletin hizmet alanını genişletir

Birey tek olarak ele alınır

Çalışma ve sosyal güvenlik haklarını içerir

Devletin mali kaynaklarına göre şekillendiği için görelidir

Açıklama:

Ekonomik ve sosyal hak anlayışında birey toplumsal bir varlık olarak ele alınır. Birey çevresinden soyutlanmaz ve devletin sürece aktif katılımı gereklidir.
Birey tek olarak ele alınır

Doğru Cevap: C

Soru 27

Klasik liberal düşüncenin, kolektif haklar anlayışına siyasi eleştirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Bireyin topluma karşı ödevlerini öne çıkarması

Anti-demokratik yönetimlere yol açabilmesi

Azınlık tercihlerinin çoğunluğun haklarını göz ardı etmesi

Kolektif hakların çıkarlara dayalı olması

Ahlaki statüye sahip olmaması

Açıklama:

Toplumun ön plana çıkarılmasıyla, belli bir grubun çıkarlarının oluşturduğu kolektif bilincin bireysel haklara zarar vermesi ve anti-demokratik eğilimlere ve toplumsal yapılanmaya dolayısıyla sonuç olarak anti-demokratik yönetimlere yol açması endişesi dile getirilmektedir.
Anti-demokratik yönetimlere yol açabilmesi

Doğru Cevap: B

Soru 28

Uluslararası hukuka göre, kolektif hakların bireysel haklar ile çelişmemesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kolektif hakların grup üyelerinin ortak çıkarını temsil etmesi

Hakların bireysel olarak kullanılamaması

Kolektif kimlik kavramının kabul görmemesi

Bazı hakların halklara, uluslara tanınması

Uluslararası belgelerin bireysel hakları güvence altına alamaması

Açıklama:

Kolektif haklar doğrudan belli bir grubun kendisine tanınmayıp, ortak çıkarlar doğrultusunda kullanılabilen ve bireysel haklar ile çelişmeyen haklar olarak tanımlanmaktadır.
Kolektif hakların grup üyelerinin ortak çıkarını temsil etmesi

Doğru Cevap: A

Soru 29

Kendi kaderini tayin hakkının bir ülkenin tüm halkını temsil eden yönetime sahip egemen ve bağımsız bir devletin ülke bütünlüğünü ve siyasi birliğini bozacak şekilde yorumlanamayacağı kuralını getiren uluslararası belge aşağıdakilerden hangisidir?

Kişisel ve Siyasal Haklar Sözleşmesi

Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi

Devletler Arasında Dostça İlişkiler ve İşbirliği ile İlgili Uluslararası Hukuk İlkeleri Bildirgesi

Sömürge Ülkeler ve Halklarının Bağımsızlıklarının Güvence Altına Alınmasına İlişkin Bildirge

Birleşmiş Milletler Şartı

Açıklama:

BM Genel Kurulu'nun 24 Ekim 1970 tarihinde kabul ettiği bildirge ile self-determinasyon hakkı uluslararası hukukun bir ilkesi olarak kabul edilmiştir. Ancak bildirge ülkenin bütünlüğünün korunmasına şartına da vurgu yapar. Bu hak bir ülkenin tüm halkını temsil eden yönetime sahip egemen ve bağımsız bir devletin ülke bütünlüğünü ve siyasi birliğini bozacak şekilde yorumlanamaz.
Devletler Arasında Dostça İlişkiler ve İşbirliği ile İlgili Uluslararası Hukuk İlkeleri Bildirgesi

Doğru Cevap: C

Soru 30

Kendi kaderini tayin (self-determinasyon) hakkı içerisinde hangi boyut, her halkın içerisinde yaşayacağı sosyal sistemi özgürce seçme hakkına işaret etmektedir?

Ekonomik

Kültürel

Siyasi

Sosyal

İktisadi

Açıklama:

Sosyal sistem sosyal adalet ve sosyal sağlık düzeni anlamına gelmekte olup toplumun yapısına ilişkin boyuttur.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi grup haklarının korunmasında intibak ettirici tanınma kapsamında değerlendirilmemektedir?

Entegrasyon

Kamusal alana dahil olma

Asimilasyon

Özel temsil

Pozitif ayrımcılık

Açıklama:

İntibak ettirici yani uyum sağlamayı teşvik edici tanınmanın yolu, etno-kültürel grupların kültür birikimleri ve kimliklerinin eritilmesi yani asimilasyon yerine bütünleşme ile ana topluma erişimin önünün açılmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Grup haklarının statü talebine dönüşmesi devletlerin siyasi yönetim modellerine yönelik sonuçlar doğurmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi öz yönetim olarak tabir edilen modele örnek olarak verilemez?

Federasyon

Muhtariyet

Bölgesel entegrasyon

Otonomi

Bölgeli yönetim

Açıklama:

Bölgesel entegrasyon bir devletin ülke bütünlüğü bozulmadan uygulanan adem-i merkeziyetçi bir öz yönetim modeli olmayıp devletlerin birbiriyle yakın işbirliği anlamına gelen bir kavramdır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

İnsan haklarının kapsamı, toplumsal yaşamın şartları değiştikçe ve farklılaştıkça genişlemiştir. Dördüncü kuşak olarak anılan insan haklarıyla aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilendirilmektedir?

Cinsel kimlik hakları

Teknoloji karşısında insanlık onurunun korunması

Çok etniklilik hakları

Dayanışma hakları

Ekonomik, sosyal ve kültürel haklar

Açıklama:

Bilim ve teknolojinin hızla gelişmesi insanların tıbbi ve bilimsel gelişmeler ve çalışmalar karşısında haklarının korunmasını gerektirmektedir, insan kopyalama/klonlama ve cenin hakları gibi.
Bilim ve tıbbın kötüye kullanılması karşısında insanlık onurunun korunması

Doğru Cevap: B

Soru 34

Ekonomik ve sosyal haklara ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlış bir ifadedir?

Talep edilmelerinde ve gerçekleştirilmelerinde etkin olan sınıf, işçi sınıfıdır.

Bireyin daha iyi yaşayabilmesi için, sadece sivil ve siyasi hakların sağlanması yetersizdir.

Birey, tek başına ve çevresinden soyutlanmış bir varlık olarak ele alınmaz.

İş olanaklarının yaratılması, sosyal adaletin ve güvenliğin sağlanması, sendika ve grev hakları, bu haklar arasında sayılır.

Devletten beklenen, sosyal hayata aktif bir şekilde katılması değil pasif durmasıdır.

Açıklama:

İnsan haklarının hangi ölçütlere göre sınışandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi, insan haklarının, “sivil ve siyasi haklar” ile “ekonomik ve sosyal haklar” şeklinde ikiye ayrılmasına yönelik eleştirilerden biri değildir?

Bu ayrımın felsefi bir temeli yoktur, Batı tarihinin kendine özgü şartlarından doğmuştur.

İnsanın hayatı ve hakları, bir “sivil ve siyasi” diğeri “ekonomik ve sosyal” olmak üzere iki ayrı bölüme ayrılamaz.

Bazı haklar sadece devletin korumasını, bazı haklar ise devletin pozitif faaliyetini gerektirir.

Bazı haklar nitelikleri itibariyle her iki sınıfta da yer alabilirler.

Bir hakkın pozitif veya negatif olup-olmadığı genellikle arızî şartlara bağlıdır.

Açıklama:

İnsan haklarının hangi ölçütlere göre sınışandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi, kendi kaderinin tayin hakkının, yalnızca sömürge halkların kullanabileceği bir hak olmaktan çıkarıp, evrensel bir hak olmasını sağlamıştır?

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Birleşmiş Milletler Şartı

Wilson İlkeleri

Evrensel İnsan Hakları Bildirisi

Birleşmiş Milletler İkiz Sözleşmeleri

Açıklama:

İnsan haklarının hangi ölçütlere göre sınışandırıldığını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi pozitif statü haklarından biridir?

Zorla çalıştırma yasağı

Haberleşme özgürlüğü

İfade özgürlüğü

Öğrenim hakkı

Konut dokunulmazlığı

Açıklama:

İnsan haklarının hangi ölçütlere göre sınışandırıldığını açıklayabileceksiniz.
Pozitif statü hakları (isteme hakları), insanlara devletten olumlu bir davranış, bir hizmet, bir yardım isteme imkânını tanıyan haklardır. Eğitim ve öğrenim hakkı, çalışma ve sözleşme özgürlüğü, çalışma hakkı, dinlenme hakkı, sağlık hakkı, grev hakkı, konut hakkı vb. hak ve özgürlükler pozitif statü hakları içinde sayılır. Buna göre, devletin bir hakkı tanımakla yetinmesi yeterli değildir; hakların sözde kalmaması için devlet söz konusu hakkın gerçekleştirilmesi için gerekli koşulları hazırlamak ve ortamı yaratmakla yükümlüdür. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyılda burjuva sınıfının insan hakları söylemine örnek olarak gösterilebilir?

Devlet, insanlar tarafından kendilerine hizmet etmesi amacıyla yaratılmış sınırlı bir varlıktır.

Sadece devleti sınırlandırmak insan hakları açısından yeterli değildir.

Ekonomik haklar da insan haklarına dahildir.

Ekonomik ve sosyal hakların temini ve korunması için devletin de ekonomik ve siyasal hayata aktif olarak katılması gerekir

Yoksulluk ve sefalet toplumun büyük bir kesimini siyasi haklardan faydalanmasını engellemektedir.

Açıklama:

İnsan haklarının hangi ölçütlere göre sınışandırıldığını açıklayabileceksiniz.
17. ve 18. yüzyılda insan hakları, doğal haklar ve insan hakları adı altında siyasi düşünce dünyasına girdi. İnsan haklarına kaynaklık eden doğal haklar düşüncesine göre bütün insanlar doğdukları andan itibaren mutlak, devredilmez ve vazgeçilmez evrensel haklara sahiptirler. Bu düşünce, 17. ve 18. yüzyılda ekonomik hayatı büyük ölçüde kontrolü altında tutan ama siyasi olarak bir ağırlığı bulunmayan burjuva sınıfı tarafından temsil ediyordu. Dönemin burjuva ideologlarına göre: Bütün insanlar eşit ve birtakım doğal haklara sahiptirler. İnsanlar devleti ve diğer sosyal kurumları sahip oldukları bu haklar dahilinde kurmuşlardır. Dolayısıyla devlet, mutlak ve sınırsız bir varlık değildir. Devlet, insanlar tarafından kendilerine hizmet etmesi amacıyla yaratılmış sınırlı bir varlıktır. Fakat mevcut hükümetler insanlar üzerinde büyük bir tahakküm kurmuşlardır ve bu nedenle ehlileştirilmeleri gerekir. Bütün insanlar adil yargılanma hakkına sahiptirler. Sadece devleti sınırlandırmanın insan hakları açısından yeterli olmadığı, ekonomik hakların da insan haklarına dahil olduğu, ekonomik hakların temini için devletin aktif olarak katılımı, yoksulluk ve sefaletin toplumun büyük bir kesimini siyasi haklardan faydalanmalarını engellediği tartışmaları 19. yüzyılda Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan işçi sınıfının ekonomik ve sosyal hak taleplerini dayandırdıkları argümanlara örnektir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Ücretli tatilin bir insan hakkı değil varılmak istenen bir ideal olduğu fikrine karşı çıkan birisi aşağıdakilerden hangisini savunuyor olabilir?

Ekonomik talepleri insan hakları olarak kabul etmek insan haklarının geleceği açısından tehlikelidir.

Ekonomik hakların temin edilmesinin zor olması, onların sivil ve siyasal haklardan daha az önemli olduğu anlamına gelmez.

Ücretli tatil gibi ekonomik haklar insan haklarının alanını belirsizleştirir.

Ekonomik ve sosyal hakları bazı ülkelerde pozitif haklara dönüştürmek imkansızdır.

Ekonomik haklar da insan haklarına dahil edilirse iktidarların sivil ve siyasi haklara uyma zorunluluğu ortadan kalkar.

Açıklama:

İnsan haklarındaki ikili ayrımın nedenlerini kavrayabileceksiniz.
Bazı yazarlar, sivil ve siyasal haklar ile ekonomik ve sosyal haklar arasında bir nitelik farkı bulunduğunu belirtir. Örneğin Cranston, sivil ve siyasi hakların evrensel, üstün ve mutlak ahlaki haklar olduklarını savunur. Ekonomik ve sosyal hakların ise aynı nitelikleri taşımadığını, bu taleplerin bir hak değil bir ideal olduğunu belirtir. Buna karşılık olarak Donnely, insan onuru kavramından hareketle ekonomik ve sosyal taleplerin de bir insan hakkı olduğunu savunur. Donnely'e göre, ekonomik ve sosyal haklar aleyhine ileri sürülen görüşlerin en önemlisi, bu hakların gerçekleştirilmesinin sivil ve siyasi haklara göre daha zor olmasıdır. Ancak fiiliyatta bu hakları temin etmenini güç olması bu hakların kavramsal ve ahlaki önemini ortadan kaldırmaz. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

İnsan haklarının sivil ve siyasi negatif haklar ile ekonomik ve sosyal pozitif haklar şeklindeki klasik ikili ayrmı birçok yönden eleştiriye açıktır. Bu ikili ayrıma getirilen eleştiriler açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu ikili ayrım ve hakları farklı kompartmanlara ayırmak pratik kolaylıklar sağlaması açısından önemlidir.

Siyasi ve sivil haklar sadece devletin negatif edimine ihtiyaç duyar.

Bazı haklar, nitelikleri itibariyle hem sivil ve siyasi haklar hem de ekonomik ve sosyal haklar sınıfında yer alabilir.

Ekonomik, sosyal ve kültürel haklar söz konusu olduğunda, devletin yeterli mali kaynaklara sahip olması gerekir.

Ekonomik ve sosyal hakların korunmasını amaçlayan uluslararası düzenlemelerde devletlere geniş bir takdir yetkisi tanınır ve yeterli garanti mekanizmaları oluşturulmaz.

Açıklama:

İnsan haklarındaki ikili ayrımın nedenlerini kavrayabileceksiniz.
İnsan haklarının sivil, siyasi haklar ve sosyal, ekonomik haklar olarak ikiye ayrımı birçok yönden eleştirilmiştir. Eleştiri konusu bu yönlerden biri, sivil ve siyasi haklar ile ekonomik ve sosyal hakların keskin bir çizgiyle belirlenmiş bir ayrım oluşturmamasıdır. Örneğin mülkiyet hakkı, hem sivil-siyasi hem de ekonomik-sosyal boyutu bulunması açısından her iki sınıfa da girer. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

I. Bir grubun ortak çıkarının korunmasıII. Bireyi özne olarak ön planda tutarak, sahip olduğu hakları bir gruba ve devlete karşı ileri sürmesiIII. Bir azınlığı ayırt edici kolektif özelliklerinin korunması ve geliştirilmesiYukardakilerden hangisi ya da hangileri kolektif hakların tanımı içerisinde yer alabilir?

I ve III

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kolektif haklar kavramını tanımlayabileceksiniz.
Kolektif haklar etnik, kültürel, dilsel ve dil grupları gibi ayırt edici özellikleri bulunan azınlık grupların söz konusu ayırt edici kolektif özelliklerin korunması ve geliştirilmesi için başvurulan hakları ifade eder. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Boyunduruk altında bulunan bir halkın kendi kaderini kendi tayin edebilmesi için aşağıdakilerden hangi boyutların gelişmesi gerekir?

Ekonomik, Eğitim, Dini

İdeolojik, Dini, Etnik

Ekonomik, Sosyal, Kültürel

Sosyal, İdeolojik, Dini

Kültürel, Etnik, Sosyal

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkı kavramını değerlendirebileceksiniz.
Ekonomik boyut halkların kendi doğal zenginliklerinden ve kaynaklarından yararlanmasını içerir. Sosyal boyut ise, her halkın içinde yaşayacağı sosyal sistemi kendi seçme ve bu sistem içinde yaşama hakkını ifade eder. Kültürel boyut, kültürüne göre yaşama, kültürünü koruma ve gelecek kuşaklara aktarma ve tüm bunlar için gerekli kuruluşlara sahip olmayı ifade eder. Siyasi olarak kendi kaderini tayin bu üç boyutun gelişimlerini sağlaması ile olur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

I. Sömürge yönetiminde yaşayan halklar II. I. Dünya Savaşı Sonrasında işgalci devletlerin yönetimi altına sokulan halklar III. Federasyondan anayasal ayrılma hakkı talep eden halklar IV. Savaş sonucu göç ederek başka ülkelerde yaşayan sığınmacı topluluklar Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kendi kaderini tayin hakkı çerçevesinde, ayrılma hakkı olarak nitelendirilen dışsal self-determinasyon hakkının kullanım şartlarını içerir?

II ve IV

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkı kavramını değerlendirebileceksiniz.
Ayrılma olarak da nitelendirilen dışsal determinasyon hakkı ancak sömürge yönetiminde yaşayan halklara, I. Dünya Savaşı Sonrasında işgalci devletlerin yönetimi altına sokulan halklara ve federasyondan anayasal ayrılma hakkı talep eden halklara tanınmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Kymlicka'ya göre bir toplumdaki azınlık gruplarının her biri büyük toplumun ekonomik ve politik baskıları nedeniyle tehdit altına girebilir. Bu koşullar içerisinde kolektif kimliğin korunması için Kymlicka öznel temsil hakları, özyönetim hakları ve çok etniklilik haklarının korunmasını öngörür. Bu haklardan özyönetim haklarının amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Ulusal ve etnik azınlığın ülke çapında alınan kararlarda gözardı edilmesi ihtimalini azaltmak.

Gücü daha küçük politik birimlere aktarmak.

Özel dinsel ve kültürel pratikleri korumak.

Dini yaşam biçimleri gereği toplumdan belirli bir düzeyde ayrılma talep etmek.

Göçmen ve/veya otokton etno-kültürel grupların taleplerini içermek.

Açıklama:

Grup hakları kavramını açıklayabileceksiniz.
Özyönetim hakları gücü daha küçük politik birimlere aktarır. Böylelikle eğitim, göç, kaynakların işletilmesi, dil ve aile hukuku gibi meselelerde ve kendi kültürleri içinde özel önem taşıyan kararlarda bir ulusal azınlık çoğunluk tarafından köşeye sıkıştırılmasından kurtulabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Burjuva ideologlarının savundukları düşüncelerden birisi değildir?

Bütün insanlar eşit ve birtakım doğal haklara sahiptirler.

İnsanlar, devleti ve diğer sosyal kurumları sahip oldukları bu haklar dâhilinde kurmuşlardır. Dolayısıyla devlet, mutlak ve sınırsız bir varlık değildir; devlet, insanlar tarafından kendilerine hizmet etmesi amacıyla yaratılmış sınırlı bir varlıktır.

Fakat mevcut hükûmetler insanlar üzerinde büyük bir tahakküm kurmuşlardır ve bu nedenle ehlileştirilmeleri gerekir.

Bütün insanlar adil yargılanma hakkına sahiptirler.

Yargılamayla ilgili haklar (Adil yargılanma hakkı, etkili başvuru hakkı, suçların ve cezaların kanuniliği ilkesi, vb.)

Açıklama:

İnsan haklarındaki ikili ayrımın nedenlerini kavrayabileceksiniz.
17. ve 18. yüzyılda insan hakları, “doğal haklar” ve insanın hakları” adı altında siyasi düşünce dünyasına girdiğinde, o dönemdeki hakim siyasal yapıya ve o yapının meşruluk ilkelerine kesin ve sert bir başkaldırıyı temsil ediyordu.Bu düşünce, ekonomik hayatı büyük ölçüde kontrolü altında tutan ama siyasi olarak bir ağırlığı bulunmayan burjuva sınıfı tarafından temsil ediliyordu. Burjuva ideologları, özetle şu düşünceleri savunuyorlardı: • Bütün insanlar eşit ve birtakım doğal haklara sahiptirler. • İnsanlar, devleti ve diğer sosyal kurumları sahip oldukları bu haklar dâhilinde kurmuşlardır. • Dolayısıyla devlet, mutlak ve sınırsız bir varlık değildir; devlet, insanlar tarafından kendilerine hizmet etmesi amacıyla yaratılmış sınırlı bir varlıktır. • Fakat mevcut hükûmetler insanlar üzerinde büyük bir tahakküm kurmuşlardır ve bu nedenle ehlileştirilmeleri gerekir. • Bütün insanlar adil yargılanma hakkına sahiptirler.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Monarşi'nin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanın devlete karşı sahip olduğu bir özgürlük alanını belirlemesi.

Siyasal iktidarın, genellikle miras yoluyla bir kişinin üstünde toplandığı yönetim biçimidir.

Modern dönemde burjuvazi ile doğan haklardır.

Haberleşme özgürlüğü, yerleşme özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğüdür.

Garanti altına alının siyasi haklardır.

Açıklama:

İnsan haklarındaki ikili ayrımın nedenlerini kavrayabileceksiniz.
“Monarchie” kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Siyasal iktidarın, genellikle miras yoluyla bir kişinin üstünde toplandığı yönetim biçimidir. Ancak 18. yüzyılın son dönemlerinde meydana gelen siyasi ve toplumsal değişimlerle “meşruti monarşi” denilen yeni bir monarşi türü doğdu.Günüzde Hollanda, Danimarka, İngiltere ve İsveç gibi ülkeler, meşruti monarşi ile idare edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Kendi kaderini tayin hakkı aşağıdakilerden hangisidir?

Diğerlerinin etkisi ve müdahelesi olmadan kendi kararlarını alması ve bireylerin kendi hayatlarını kontrol etmesi.

Kültürel ve sosyal iş birliğini öngörmesi.

Bütünleşmiş olan kişilerden oluşan gruplar için bu hakkın şart olmaması.

BM şartın'da kendi kaderini tayin bir “hak” olarak görme.

Hayatın ortak yönlerine hâkim olacak şartlar hakkında birlikte ve kendileri için karar alamama hakkıdır.

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkı kavramını değerlendirebileceksiniz.
Sözlük hakkı itibarıyla, diğerlerinin etkisi ve müdahelesi olmadan kendi kararlarını alması veya bireylerin hayatlarını kontrol etmeleri, kendi kendilerine belirledikleri amaçlara ulaşmaları ve topluma tam olarak katılmalarını ifade eder. Kendi kaderini tayin hakkı, bazı gruplar için birleştirici bir ilke olması bakımından olumlu bir manaya sahipken, bazıları için ise ayrılma ile eş anlamlı olarak kullanıldığından olumsuz çağrışımlar taşır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Sömürgenin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel hakların her bireyin kişisel özgürlükten çıkarılması.

Ulusal ve uluslararası hukuki metinlerde bulunan kolektif hakların düzenlenmesi.

Uluslararası barış ve iş birliğine aykırılığını vurgulaması ve self-determinasyon hakkını serbestce belirlemesi.

Halkların self-determinasyon ilkesine saygı üzerine kurulu barışçıl ve dostça ilişkilerin gerçekleştirilmesi için, insan hak ve hürriyetlerinin ayrım yapılmaksızın korunması.

Bir devletin kendi ülkesinin sınırları dışında egemenlik kurarak yönettiği ve ekonomik ve siyasi çıkarlar sağladığı ülke.

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkı kavramını değerlendirebileceksiniz.
Bir devletin kendi ülkesinin sınırları dışında egemenlik kurarak yönettiği ve ekonomik ve siyasi çIkarlar sağladığı ülke. Sömürülen ülke, koloni, müstemleke. BM şartı’na ve uluslararası barış ve iş birliğine aykırılığını vurgular ve self-determinasyon hakkının öznesini “sömürge halkları” ile sınırlı tutar.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Sosyal adalet ve sosyal sağlık düzeninin kurulması ve geliştirilmesi hangi bağlamda ele alınabilir?

Halklarının kendi doğal zenginliklerinden ve kaynaklarından yararlanabilmesi ile.

Kültürel boyut, kültürüne göre yaşama, kültürünü koruma, geliştirme ve gelecek kuşaklara aktarma ile.

Her halkın içinde yaşayacağı sosyal sistemi özgürce seçme ve bu sistem içinde yaşama hakkı ile.

Egemen ve bağımsız bir devletin ülke bütünlüğü hakkı ile.

sahip olduĞu doğal kaynaklar üzerinde hâkimiyet kuramayan bir halkın ekonomik gelişim hakkı ile.

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkı kavramını değerlendirebileceksiniz.
Sosyal boyut, her halkın içinde yaşayacağı sosyal sistemi özgürce seçme ve bu içinde yaşama hakkını deyimler. Sosyal adalet ve sosyal sağlık düzenin kurulması ve geliştirilmesi bu bağlamda ele alınabilir. BM Genel Kurulu, 1965 yılında aldığı bir kararla genç nesillerin kendi kaderini tayin hakkı ve insan hakları bilinciyle yetiştirilmesi gereğini karara bağlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Kymlicka' ya göre grubun kendi üyeleri karşısında talep ettiği haklara ne ad verilir?

İç kısıtlamalar.

Dış kısıtlamalar.

İç korumalar.

Dış korumalar.

Hepsi

Açıklama:

Grup hakları kavramını açıklayabileceksiniz.
Kymlicka (1998), grupların taleplerini iki kısma ayırmak gerektiğini belirtir. Birincisi, bir grubun kendi üyeleri karşısında talep ettiği haklardır ki, bunlara iç kısıtlamalar adını verir. İkincisi ise grubun genelde toplum karşısındaki hak talepleriyle ilgilidir, bunları da dış korumalar olarak isimlendirir. İç kısıtlamalar, grup içi ilişkilerle ilgilidir ve bu, grup dayanışması adına, grubu oluşturan bireylerin baskı altına alınması tehlikesini doğurur.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Muafiyet Haklarını aşağıdaki şıklardan hangisi açıklar?

Belli bir bölgeyi tarihî yurtları olarak gören grupların özyönetim arayışlarını ifade eden “statü hakları”dır.

Son dönemlerde hak talebinin en çok dile getirildiği cinsel kimlik haklarıdır.

Göçmen veya otokton etno-kültürel grupların taleplerini içeren haklardır.

Dinî yaşam biçimlerinin gerekleri yüzünden toplumdan belli bir düzeyde ayrılık talep eden dinî grupların taleplerini karşılamaya yönelik haklardır.

Bazı grupların sivil ve siyasal görüş haklarıdır.

Açıklama:

Grup hakları kavramını açıklayabileceksiniz.
Dinî yaşam biçimlerinin gerekleri yüzünden toplumdan belli bir düzeyde ayrılık talep eden dinî grupların taleplerini karşılamaya yönelik haklardır. Bu haklar, hem kendi dinî pratiklerini gerçekleştirmek hem de genel kamusal alana katılmak isteyen dinî grupların, bazı ortak kanun ve politikalarından muaf olma taleplerini yansıtır. Muafiyet taleplerine örnek olarak; Amerika’da Amişlerin, İsrail’de Ortodoks Yahudilerin ve Müslüman Arapların askerlik hizmetinden muaf tutulmaları, Hristiyan ve Müslüman grupların çocuklarının dinî inançlarıyla çelişen bazı derslerden muaf tutulma talepleri, Pazar günü iş yeri kapatılmasına ilişkin kanunlardan muafiyet, Sihlerin motosiklete binerken veya inşaat alanından çalışırken kask giymekten muaf tutulmaları, Müslüman kadınların okullarda ve ka- musal mekânlarda başörtüsü takmak istemeleri gösterilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden biri değildir?

İnsan haklarının birey ile devlet arasında yarattığı statülere dayanan negatif, pozitif ve aktif statüler

İnsan haklarının tarihsel gelişimine dayanan birinci, ikinci ve üçüncü kuşak haklar

insan haklarının konularına göre sınıflandırılmasına dayanan kişinin fizik hürriyetleri, düşünce hürriyetleri ve kolektif hürriyetleri

İnsan haklarının kullanılışına göre meydana gelen bireysel haklar ve kolektif haklar

İnsan haklarının devlet tarafından sağlanması gereken ekonomik ve sosyal haklar olarak adlandırılan program haklar

Açıklama:

İnsan haklarının hangi ölçütlere göre sınışandırıldığını açıklayabileceksiniz.
İnsan haklarının devlet tarafından sağlanması gereken ekonomik ve sosyal haklar olarak adlandırılan program haklar

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi burjuva ideologlarının insan haklarına kaynaklık eden doğal haklar çerçevesinde savunduğu fikirlerden değildir?

Bütün insanlar eşit ve birtakım doğal haklara sahiptir.

Bütün insanlar adil yargılanma hakkına sahiptir.

Birey, tek başına ve çevresinden soyutlanmış bir varlık olarak ele alınamaz.

İnsanlar, devleti ve diğer sosyal kurumları sahip oldukları haklar dahilinde kurmuşlardır.

Devlet mutlak ve sınırsız bir varlık değildir.

Açıklama:

İnsan haklarındaki ikili ayrımın nedenlerini kavrayabileceksiniz.
Birey, tek başına ve çevresinden soyutlanmış bir varlık olarak ele alınamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi günümüzde uluslararası düzenlemelerle garanti altına alınan sivil ve siyasi haklardan değildir?

Ayrımcılık yasağı

Özel hayat ve ailenin korunması

Düşünce özgürlüğü hürriyeti

Kendi kaderini hakkı

Kişinin fiziki ve manevi bütünlüğüne saygı

Açıklama:

İnsan haklarındaki ikili ayrımın nedenlerini kavrayabileceksiniz.
Kendi kaderini hakkı

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi etnik, kültürel, dilsel ve alanlarda ayırt edici özellikleri bulunan azınlık grupların, bu ayırt edici özelliklerini korumaları ve geliştirmeleri için başvurulan hak grubudur?

Negatif statü hakları

Kolektif haklar

Pozitif statü hakları

Dayanışma hakları

Muafiyet hakları

Açıklama:

Kolektif haklar kavramını tanımlayabileceksiniz.
Kolektif haklar etnik, kültürel, dilsel ve dil grupları gibi ayırt edici
özellikleri bulunan azınlık grupların, söz konusu ayırt edici kolektif özelliklerinin
korunması ve geliştirilmesi için başvurulan hakları ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Bir devletin kendi ülkesinin sınırları dışında egemenlik kurarak yönetmesi ve ekonomik ve siyasi çıkarlar sağlamasına ne denilir?

işgal

sömürgecilik

azınlık

asimilasyon

entegrasyon

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkı kavramını değerlendirebileceksiniz.
Bir devletin kendi ülkesinin sınırları dışında egemenlik kurarak yönettiği ve ekonomik ve siyasi çıkarlar sağlamasına sömürgecilik denir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Grup hakları ele alındığında aşağıdakilerden hangisi kavram dışında tutulmalıdır?

Grup hakları, genellikle etnik, dinsel ya da dilsel azınlık gruplarının hakları olarak kabul edilirler

Grup hakları, çoğunluğun büyük ekonomik ve siyasi gücü karşısında azınlığın korunmasına hizmet edebilir

Grup haklarının amacı, grubun fiziksel varlığını ve farklı kimliğini korumaktır

Grup hakları, liberal özgürlük ve eşitlik idealleriyle tutarlı değildir

İnsan haklarının öznesinin “birey olarak insan “olduğu düşüncesi üzerine oturur

Açıklama:

Grup hakları kavramını açıklayabileceksiniz.
Grup hakları, liberal özgürlük ve eşitlik idealleriyle tutarlıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi intibak ettirici tanınma haklarından biridir?

Askerlik hizmetinden muaf tutulma

Çocukların dinî inançlarıyla çelişen bazı derslerden muaf tutulma

Etnik temelli kuruluşlara kamusal destek

Müslüman kadınların okullarda ve kamusal mekânlarda başörtüsü takmak isteği

Pazar günü iş yeri kapatılmasına ilişkin kanunlardan muafiyet

Açıklama:

Grup hakları kavramını açıklayabileceksiniz.
etnik temelli kuruluşlara kamusal destek intibak ettirici tanınma haklarından biridir

Doğru Cevap: C

Soru 59

İnsan kopyalamayı yasaklayan belgeler hangi kuşak haklar sınıfına girer.

I. kuşak

II. kuşak

III. kuşak

IV. kuşak

V. kuşak

Açıklama:

Grup hakları kavramını açıklayabileceksiniz.
İnsan kopyalamayı yasaklayan belgeler IV. kuşak haklar sınıfına girer

Doğru Cevap: D

Soru 60

Kendi kaderini tayin hakkı hangi sözleşme ile evrensel bir hak hâline gelmiştir?

BM'nin Kişisel ve Siyasal Halklar Sözleşmesi ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Halklar Sözleşmesi

BM İnsan Hakları Evrensel Bildirisi

BM’nin Sömürge Ülkeler ve Halklarının Bağ›msızlıklarının Güvence Altına Alınmasına İlişkin Bildirgesi

BM Siyasi ve Medeni Haklar Sözleşmesi

İnsan Hakları Bildirgesi

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkı kavramını değerlendirebileceksiniz.
BM'nin Kişisel ve Siyasal Halklar Sözleşmesi ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Halklar Sözleşmesi

Doğru Cevap: A

Soru 61

Avrupa Konseyi hangi yıl kurulmuştur?

1945

1949

1953

1959

1965

Açıklama:

İnsan haklarının hangi ölçütlere göre sınışandırıldığını açıklayabileceksiniz.
Avrupa Konseyi 1949 yılında kurulmuştur

Doğru Cevap: B

Soru 62

Grup haklarını iç kısıtlamalar ve dış korumalar olarak ikiye ayıran hukukçu kimdir?

Jellinek

Habermas

Donnely

Kymlicka

Kapani

Açıklama:

Grup hakları kavramını açıklayabileceksiniz.
Kymlicka

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden değildir?

Birey ile devlet arasında meydana getirdiği
farklı statülere dayanılarak yapılan ayrım

Farklı zaman dilimlerinde ortaya çıkmasını
dikkate alarak yapılan ayrım

İnsan hak ve özgürlüklerinin konularına göre yapılan ayrım

İnsan hak ve özgürlüklerinin işçi ve sermaye grupları arasındaki ilişkiye dayanılarak yapılan ayrım

İnsan hak ve özgürlüklerinin kullanıldığı biçimlerine göre yapılan ayrım

Açıklama:

Seçeneklerde insan haklarının sınıflandırılmasına ilişkin D seçeneği haricindeki bütün ayrımlar kullanılmakta olup burjuvazi işçi sınıfı arasındaki ilişkiye dayanılarak yapılan bir ayrım söz konusu değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

İnsan haklarını negatif statü hakları, pozitif statü hakları ve aktif statü hakları şeklinde ayrıma tutan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Georges Jellinek

Karl Marx

Thomas Hobbes

John Locke

Thomas Jefferson

Açıklama:

İnsan hakları konusunda en bilinen ayrımlardan biri Alman hukukçu Georges Jellinek’e aittir. Jellinek, insan haklarının birey ile devlet arasında farklı statü ilişkileri doğurduğunu söyler ve bu farklı statüleri temel alarak insan haklarını negatif statü hakları, pozitif statü hakları ve aktif statü hakları olmak üzere üç başlık altında ele alır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Konularından ötürü program haklar olarak da ifade edilen haklar aşağıdakilerden hangisdir?

Mülkiyet hakkı

Yabancıların hakları

Düşünce özgürlüğü hürriyeti

Sosyal güvenlik hakkı

Adil yargılanma hakkı

Açıklama:

Ekonomik, sosyal ve kültürel haklar söz konusu olduğunda, devletin yalnızca bu hakları tanıması kâfi gelemez, bireylerin bu haklardan faydalanabilmeleri için devletin yeterli mali kaynaklara sahip olması ve somut tedbirler alması da gerekir. D seçeneği haricindeki haklar sivil ve siyasi haklardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 66

İnsan haklarının ikili ayrımına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ekonomik ve sosyal haklar devletin pozitif edimine ihtiyaç duyar.

Sivil ve siyasi haklar pozitif nitelikli haklardır.

İnsan haklarına ilişkin ikili ayrım mutlak bir ayrımdır.

Her bir hak ancak bir kompartımanda yer alır.

Sendika hakkı salt ekonomik ve sosyal haklar kategorisinde yer alır.

Açıklama:

Sivil ve siyasi hakların, devlete herhangi bir pozitif edim mükellefiyeti yüklemeyen ve sadece keyfi müdahaleden kaçınma yükümlülüğünü getiren negatif haklar olduğu kabul edilir. Buna karşılık ekonomik ve sosyal hakların da devletin pozitif edimine ihtiyaç duyan ve gerçekleştirilmesi devletin bu konularda bazı hizmetler sağlamasına bağlı olan pozitif haklar olduğu kabul edilir. Ancak bu klasik ikili ayrım birçok yönden eleştiriye açıktır

Doğru Cevap: A

Soru 67

Kolektif haklara ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kolektif haklar düşüncesi, insan haklarının öznesinin insan olduğunu ileri sürer.

Kolektif haklar anlayışı özelikle 2. dünya savaşından sonra ortaya çıkmış bir eğilimdir.

Kolektif haklar her zaman bireyin tek başına kullanabileceği haklardan oluşur.

Kolektif haklar düşüncesi toplumun ve toplumsal grupların insan haklarına sahip olamayacağını savunur.

Kolektivistler bireyci hak anlayışını savunurlar.

Açıklama:

Kolektif haklara ilişkin tartışmanın düğüm noktası hak sahibinin kim olduğudur. Bireyciler ve kolektivistler bu konuda farklı noktalarda dururlar. Bireyciler, hak sahibi tek öznenin birey olduğunu savunurken, kolektivistler ise kolektif kimliklerin de hak sahibi olabileceklerinde ısrar ederler.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Kolektif hakları bir bütün olarak düşünmektense iki tür kolektif hak arasında ayrım yapmanın daha doğru olacağını savunan düşünür kimdir?

John Locke

Peter Jones

Thomas Hobbes

Aquinalı Thomas

Karl Marx

Açıklama:

Pratik alanda kolektif hak anlayışı giderek daha fazla itibar kazanıyor ve etkinliğini artırıyor. Buna bağlı olarak kolektif haklara ilişkin kavramsal çerçeve de zenginleşiyor. Peter Jones, kolektif hakları bir bütün olarak düşünmektense iki tür kolektif hak arasında ayrım yapmanın daha doğru olacağını savunuyor

Doğru Cevap: B

Soru 69

BM Şartı'nda yer alan kendi kaderini tayin ilkesini bir hakka çeviren ilk metin aşağıdakilerden hangisidir?

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

BM Sivil ve Siyasal Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme

Ulusal Azınlıkların Korunması Çerçeve Sözleşmesi ve Avrupa Bölgesel veya Azınlık Dilleri Şartı

BM Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi

Sömürge Ülkeler ve Halklarının Bağımsızlıklarının Güvence Altına Alınmasına İlişkin Bildirge

Açıklama:

BM Şartında yer alan bu ilkeyi hakka dönüştüren ilk metin, BM’nin 14 Aralık 1960 tarihli “Sömürge Ülkeler ve Halklarının Bağımsızlıklarının Güvence Altına Alınmasına İlişkin Bildirge”dir. Bildirge’nin 2. maddesi self-determinasyon hakkını “tüm halklara” tanır

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi kendi kaderini tayin hakkının boyutlarından değildir?

Ekonomik boyut

Sosyal boyut

Kültürel boyut

Savaş boyutu

Dayanışma boyutu

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkının boyutları vardır: Bunlar: Siyasi boyut, ekonomik, sosyal ve kültürel boyut ve dayanışma boyutudur. Hakkın tam anlamıyla etkin olabilmesi için bu boyutların birlikte bulunması gerekir. Üç boyutun bir arada düzenlenmiş olması, bu üç boyutun iç içe geçmiş bir bütün olarak düşünülmelerinden kaynaklanır.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Ayrılma hakkı aşağıdaki haklardan hangisi içinde yer alır?

Self determinasyon

Sendika hakkı

Toplantı hakkı

Gösteri hakkı

Adil yargılanma hakkı

Açıklama:

Kendi kaderini tayin hakkını ikiye ayırmak mümkündür: “Ayrılma Hakkı” olarak da nitelendirilen dışsal self-determinasyon ve içsel self-determinasyon hakkı.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Dördüncü kuşak haklar insana ilişkin neyi korumayı amaçlamaktadır?

Bilimin ilerlemesine karşı insan sağlığını korumayı

Teknolojinin ilerlemesine karşı insan onurunu korumayı

Bilimin ilerlemesine karşı hukuku korumayı

Bilimin ilerlemesine karşı geliri korumayı

Teknolojinin ilerlemesine karşı insan sağlığını korumayı

Açıklama:

Dördüncü kuşak haklar, bilimin ve tıbbın kötüye kullanılması ihtimaline karşı insanın temel özelliğini oluşturan insan onurunu korumayı amaçlayan haklardır. Bu kuşakta yer alan haklara ilişkin ilk düzenleme örnekleri Avrupa Konseyinin insan kopyalamayı yasaklayan belgeleridir. Keza ceninin de bir hak öznesi olarak korunması gereğinden hareketle “ceninin hakkı” kavramı daha yoğun bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Karışmazlık ilkesi, aşağıdakilerden hangi varsayıma dayanır?

Devletin iç ve dış ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımı-
na dayanır.

Devletin insan ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımı-
na dayanır.

Devletin iç politika ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımı-
na dayanır.

Devletin komşu ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımı-
na dayanır.

Devletin Para ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımı-
na dayanır.

Açıklama:

Karışmazlık ilkesi, devletin iç ve dış ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımı-
na dayanır; devletin mutlak ‘egemen’ olduğu bir ‘iç alan’ vardır ve dğer devletler
bu alan üzerinde hiçbir meşru söz söyleme hakkına sahip olamazlar.

Doğru Cevap: A

Soru 2

BM Sözleşmesi’nde 55. Maddesi BM örgütünü ırk, cinsiyet, dil ya da din ayrıı gözetmeksizin herkesin insan
haklarına ve temel özgürlüklerine bütün dünyada ...............cümlesini tamamlayan cümle aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Aralıklıklı bir Biçimde saygı gösterilmesini’ sağlayacak çalışmalar yapmakla görevlendirir.

Etkin bir biçimde saygı gösterilmesini’ sağlayacak çalışmalar yapmakla görevlendirir.

Farklı bir biçimde saygı gösterilmesini’ sağlayacak çalışmalar yapmakla görevlendirir.

Hukuksal hakaret biçimde saygı gösterilmesini’ sağlayacak çalışmalar yapmakla görevlendirir.

Yavaş bir biçimde saygı gösterilmesini’ sağlayacak çalışmalar yapmakla görevlendirir.

Açıklama:

BM Sözleşmesi’nde 55. Maddesi BM örgütünü ırk, cinsiyet, dil ya da din ayrıı gözetmeksizin herkesin insan
haklarına ve temel özgürlüklerine bütün dünyada etkin bir biçimde saygı gösterilmesini’
sağlayacak çalışmalar yapmakla görevlendirir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Avrupa insan Hakları Sözleşmesi’nde (AİHS) yargısal koruma altına alı
nan haklardan hangisi aşağıdaki şıklarda yanlış verilmiştr?

Hayat ve özgürlük hakkı,

Sivil ve siyasal haklardır

Mülkiyet Hakkı

Adil Yargılanma Hakkı

Okuma Hakkı

Açıklama:

Avrupa insan Hakları Sözleşmesi’nde (AİHS) yargısal koruma altına alı
nan haklar ‘sivil ve siyasal haklardır’. Hayat ve özgürlük hakkı, mülkiyet
hakkı, adil yargılanma hakkı, ifade özgürlüğü, örgütlenme özgürüğü, düşünce,
vicdan ve din özgürlüğü, cezaların yasallığı ilkesi, işlkence yasağı bunlardan bazılarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

BM’in Viyana’da 1993 yılında düzenlediği Dünya insan Hakları
Konferanı’na katılan........ oy birliğiyle BM şartı doğrultusunda insan hakları
na saygının teşviki, insan haklarının gözetilmesi ve korunması yükümlülüklerini
yerine getirme taahhüdünü yenilemişlerdir. Noktalı yere hangi şık gelmelidir?

171 devlet

200 devlet

25 devlet

256 devlet

300 devlet

Açıklama:

BM’in Viyana’da 1993 yılında düzenlediği Dünya insan Hakları
Konferanı’na katılan 171 devlet oy birliğiyle BM şartı doğrultusunda insan hakları
na saygının teşviki, insan haklarının gözetilmesi ve korunması yükümlülüklerini
yerine getirme taahhüdünü yenilemişlerdir. Ayrıca insan haklarıın evrensel nitelğinin sorgulanamaz olduğunu vurgulamışllardır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

İnsan haklarına "nitelik, içerik ve meşruiyet" ne zaman kazandırılmıştır?

Fransız İhtilali

Rus Devrimi

Birinci Dünya Savaşı sonrası

İkinci Dünya Savaşı sonrası

Küreselleşme dönemi

Açıklama:

İnsan haklarına bir nitelik, içerik ve meşruiyet İkinci Dünya Savaşı sonrasında kazandırılmıştır. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Batı'da İnsan Hakları'nın gelişmesini sağlayan nedenlerden biri değildir?

Toplumsal duyarlılık

Sivil toplumun etkinliği

Devletin rolü

Eğitim

Farkındalık

Açıklama:

Batı'da İnsan Hakları'nın gelişmesini sağlayan nedenlerden biri "devlet" değildir. Özellikle sivil toplum kuruluşları insan hakları konusunda çok etkili olmuştur. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

İnsan Hakları süreci hangi örgütün kurulması ile başlamıştır?

Birleşmiş Milletler

Avrupa Konseyi

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü

UNESCO

Kıtalar Arası Ekonomik İşbirliği

Açıklama:

İnsan Hakları süreci "Birleşmiş Milletler" örgütünün kurulması ile başlamıştır. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

"İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi"nde imzası olmayan ülke aşağıdakilerden hangisidir.

Amerika

Fransa

İngiltere

Hollanda

Polonya

Açıklama:

Polonya "İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi"nde imzası olmayan ülkedir. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Türkiye "İnsan Hakları Sözleşmesi"ni ne zaman onaylamıştır?

1945

1948

1950

1952

1954

Açıklama:

Türkiye, "İnsan Hakları Sözleşmesi"ni 1954 yılında onaylamıştır. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

İnsan Hakları odaklı bir dış politika izleyen "Biz özgürsek diğer halkların özgürlük taleplerine de bigane kalamayız" diyen ABD başkanı kimdir?

George Washington

Abraham Lincoln

Jimmy Carter

Franklin Roosevelt

John Kennedy

Açıklama:

İnsan Hakları odaklı bir dış politika izleyen "Biz özgürsek diğer halkların özgürlük taleplerine de bigane kalamayız" diyen ABD başkanı "Jimmy Carter"dir. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Soğuk Savaş'ın sona erişi hangi antlaşmayla tescil edilmiştir?

Paris Antlaşması

Amsterdam Antlaşması

Nice Antlaşması

Lizbon Antlaşması

Avrupa Birliği Antlaşması

Açıklama:

Soğuk Savaş'ın sona erişi "Paris Antlaşması" ile tescil edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi "İnsan Hakları" konusuna ters düşen bir yaklaşımdır?

İnsan Hakları, hem ulusal hem de uluslararası bir sorundur.

İnsan Hakları ilkeleri, her ülkenin koşullarına uygunluk gösterir.

İnsan Hakları evrenseldir.

İnsan Hakları, uluslararası düzeyde denetim ve yaptırım gerektirir.

İnsan Hakları ahlaki bir konudur.

Açıklama:

İnsan Hakları, hem ulusal hem de uluslararası bir sorundur. İnsan Hakları evrenseldir. İnsan Hakları ilkeleri, her ülkenin koşullarına göre farlılık göstermez. Doğru yanıt: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi mülteci sorunu olarak değerlendirilemez?

Demografik yapıyı bozar.

Ekonomiye katkı sağlar.

İç ve dış politikada rol oynar.

Sosyal problem oluşturur.

Ülkeler arası ilişkilerde sorun oluşturabilir.

Açıklama:

Mülteciler, bulundukları ülkeye ekonomik yönden yük getirirler. Dolayısıyla mültecilerin ekonomiye katkıları söz konusu değildir. Doğru yanıt: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

"İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi" hangi yılda kabul edilmiştir?

1938

1940

1945

1948

1952

Açıklama:

"İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi" 1948 yılında kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

İnsan hakları politikaları diğer dış politika hedefleri ile çelişir; oysa dış
politikada, ..........ve ...... konuların her zaman önceliği vardır. Boş bıralın yerlere hangi konular gelmelidir?

Ekonomik ve Stratejik

Sosyolojik ve Stratejik

Psikolojik ve Stratejik

Felsefik ve Stratejik

Demokratik ve Stratejik

Açıklama:

İnsan hakları politikaları diğer dış politika hedefleri ile çelişir; oysa dış
politikada, ekonomik ve stratejik konuların her zaman önceliği vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Demokrasiler birbirleriyle savaşmazlar’. Kantçı bir perspektiften ifade edersek; cümlesini hangi şık tamamlar?

‘daimi barış’ ancak ‘Pratik’den oluşan bir uluslararası sistemde elde edilebilir.

‘daimi barış’ ancak ‘demokrasiler’den oluşan bir uluslararası sistemde elde edilebilir.

‘daimi barış’ ancak sosyoloji’den oluşan bir uluslararası sistemde elde edilebilir.

‘daimi barış’ ancak ‘Psikoloji’den oluşan bir uluslararası sistemde elde edilebilir.

‘daimi barış’ ancak ‘Özgüven’den oluşan bir uluslararası sistemde elde edilebilir.

Açıklama:

Demokrasiler birbirleriyle savaşmazlar’. Kantçı bir perspektiften ifade
edersek; ‘daimi barış’ ancak ‘demokrasiler’den oluşan bir uluslararası sistemde elde edilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

ABD Dış Yardm Yasası “........... ..........” adı altında insan hakları ihlallerinde bulunan müttefiklerinin korunmasına açık bir kapı bırakmaktadır. Boşluğa hangi kelimeler gelmelidir?

uygulanan şartlar

Korunan şartlar

Olağandışı şartlar

destek şartlar

Olağanüstü şartlar

Açıklama:

ABD Dış Yardm Yasası “olağandışı şartlar” adı altında insan hakları ihlallerinde bulunan müttefiklerinin korunmasına açık bir kapı bırakmaktadır. Ayrıca dış yardımların kesilmesi yöntemi, ancak dış yardım sağlayan ülkelerin başvuracağı bir yöntem olarak tek taraflı bir uygulama imkanına sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Uluslararası baskıların başarısı, hedef ülkeye uygulanan
baskının derecesine, dış güç merkezleriyle hedef devlet arasında (siyasal, ekonomik, savunma) bağlantılaırnın niteliğine ve hedef hükûmetin kendi ülkesindeki sosyal hoşnutsuzlukları polisiye tedbirlerle susturabileceğine ilişkin nesine bağlıdır?

Sağlık güvenine bağlıdır

Eğitim güvenine bağlıdır

Okul güvenine bağlıdır

Öz güvenine bağlıdır.

iş güvenine bağlıdır

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 19

En temel insan hakkı olan ‘yaşam hakkı’ insanların ......varlıklarının güvence altına alınmasını ifade eder. Cümlesini Tamamlayınız

Fiziksel

Çevre

İnsani

Duyusal

Duygusal

Açıklama:

En temel insan hakkı olan ‘yaşam hakkı’ insanların fiziksel varlıklarının güvence altına alınmasını ifade eder. Bir diğer temel hak olan ‘özgürlük’ hakkı da insanın ahlaki bir özne’ olarak dokunulmazlğı› talebine tekabül eder.

Doğru Cevap: A

Soru 20

İnsan hakları ihlallerinin bölgesel ve uluslararası güvenliği nasıl ve neden tehdit ettiiğini en iyi yansıtan olay aşağıdakilerden hangisidir?

kitlesel yaşamaktır.

kitlesel göçlerdir.

kitlesel hastalıktır.

kitlesel eğitimdir.

kitlesel bağımlılıktır.

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin bölgesel ve uluslararası güvenliği nasıl ve neden tehdit ettiiğini en iyi yansıtan olay kitlesel göçlerdir. Bir ülkeden dışarıya veya ülkenin başka bölgelerine kitlesel göç temel insan haklarının olmadığı bir durumun varlığını ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 21

BM Sözleşmesi, Amaç ve İlkeler 2/7. Madde'de "İşbu Anlaşma'nın hiçbir hükmü, Birleşmiş Milletler'e herhangi bir devletin kendi iç yetki alanına giren konulara yetki vermediği gibi üyeleri de bu türden konuları işbu Anlaşma uyarınca bir çözüme bağlamaya zorlayamaz..." denmiştir.Bu maddeye karşın,I. Uluslararası Hukuk alanındaki gelişmelerII. Devletlerin bizatihi gösterdiği çabalar III. STK'ların etkin biçimde rol almasıIV. Yaşanan ekonomik krizlergibi durumların hangisi ya da hangileri İnsan Hakları kavramının BM Sözleşmesi'nde anılan kapsamdan çıkıp uluslararası bir konu olmasında doğrudan etkili olmuştur?

Yalnız I

I ve III

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 22

"Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni 1954 yılında onaylayan Türkiye, 1987'de bireysel başvuru hakkını tanımış, Mahkemenin zorunlu yargı yetkisini de 1990'da kabul etmiştir. Türkiye AİHM'ye yapılan ihlal başvuruları bakımından ikinci, 1959-2011 yıllarında mahkemenin verdiği ihlal kararları bakımından da ilk sıradadır. "Bu bilgiler ışığında Türkiye'nin insan hakları performansına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

Türkiye aleyhine yapılan tüm başvurular bireysel başvuru niteliğindedir.

Türkiye aleyhine yapılan tüm başvurulara Mahkeme ihlal kararı vermiştir.

Mahkemede Türkiye de bir hakimle temsil edilmektedir.

Mahkemenin 1990 yılına kadar herhangi bir imzacı devlete ilişkin zorunlu yargı yetkisi olmamıştır.

Atılan adımlarla sivil ve siyasal hakların Avrupa denetimine açılması sağlanmıştır.

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 23

"Amsterdam, Nice ve Lizbon Anlaşmaları ile Avrupa Birliği 'ortak değerler ve ilkeler' üzerine inşa edilen bir 'siyasal proje'ye dönüşmüştür."Aşağıdakilerden hangisi bu üç anlaşmada da anılan ortak değer ve ilkelerden biri değildir?

Özgürlük

Demokrasi

Sosyal Devlet

İnsan Haklarına Saygı

Hukuk Devleti

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Morgenthau, dış politikada insan hakları amacı güdülmesinin, bir toplumun ahlaki değerlerini diğer toplumlar üzerinde zorla uygulamaya teşebbüs etmek anlamına gelebileceğini savunur. Buna karşıt görüş olarak ise uluslararası insan hakları sözleşmelerinin devletlerin çoğunluğu ya da oy birliği ile kabul edildiği yönündeki örnekler sunulur.Yukarıdaki ifadelere bakıldığında insan haklarının dış politika aracı olarak kullanılması tartışmalarının en çok hangi eksende ele alındığı söylenebilir?

Görecelilik-Evrensellik

Ahlakilik-Hukukilik

Bireysellik-Kolekiflik

Siyasilik-Ekonomiklik

Negatiflik-Pozitiflik

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdaki söylemlerden hangisi insan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesi konusunda "uluslararası düzenin öncelikli olduğunu" savunan görüşe uygun bir söylem olur?

Ulusal ve uluslararası barış arasında bir karşılıklılık ilişkisi vardır.

Daimi barış ancak demokrasilerden oluşan bir bir uluslararası sistemde elde edilebilir.

Bireyin özgürlük arayışı ulusal sınırları aşar ve ahlaken sınırlandırılamaz.

Devletler arası ilişkilerin düzeni salt insan hakları diplomasisiyle yıkılmaz.

Dış politika aracılığıyla insan haklarının teşviki karışmazlık ilkesiyle bağdaşmaz.

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Ülkelerin insan hakları politikalarını yürüttüğü diplomatik araçlardan biri de "insani müdahale"dir.Aşağıdakilerden hangisi insani müdahalenin niteliklerinden biri değildir?

Fiziki güç kullanmayı öngörür.

Ahlaki bir özden hareket eder.

Yalnızca soykırım durumunda uygulanırsa meşrudur.

Yerli halkın da onayı gerekir.

1990'lı yıllarda sıkça görülmüştür.

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 27

I. İnsan hakları ihlallerini kınama II. Dış yardımları kesmeIII. Resmi ziyaretleri ertelemeIV. Doğrudan askeri müdahalede bulunmaBir devlet insan hakları ihlallerine karşı, yukarıda sayılan eylemlerden hangisi ya da hangilerini gerçekleştirirse "açık diplomasi" aracını tercih etmiş olur?

Yalnız I

I ve III

I, II ve III

Yalnız IV

Hepsi

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi insan hakları ihlallerinin bölgesel ve küresel güvenliği tehdit ettiğini doğrulayan en önemli sonuçtur?

İç savaşlar

Baskıcı rejimlerin varlığı

Kitlesel göçler

Devletlerarası çatışmalar

Sınır değişimleri

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 29

İnsan hakları ihlallerine karşı geliştirilen "yeni müdahalecilik" anlayışıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Ülkelerin sorunları kendi içinde çözmesi gerektiği anlayışıdır.

1990'lı yıllarda etkisi görülmüştür.

İnsani krizleri uluslararası barış ve güvenlik için bir tehdit olarak görür.

BM Sözleşmesi'nin 7. Maddesine dayanır.

BM Güvenlik Konseyi'nde ortaya çıkmıştır.

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Stk' ların işlevleri bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İnsan hakları ihlalleriyle ilgili bilgi toplama.

Devletlerin ortak değerleri olan özgürlük, demokrasi, insan haklarına saygı ve hukuk devleti’ ilkelerine saygı göstermesi.

Mağdurlara yasal ve moral destek sağlama.

Hükûmetler nezdinde lobi faaliyetlerinde bulunma.

insan hakları eğitimi verme ve kamuoyu desteğini harekete geçirme.

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
STK’lar›n işlevleri çeşitlidir. İnsan hakları ihlalleriyle ilgili bilgi toplama ve dağıtma, mağdurlara yasal ve moral destek sağlama, hükûmetler nezdinde lobi faaliyetlerinde bulunma, insan hakları eğitimi verme ve kamuoyu desteğini harekete geçirme insan hakları STK’larının temel işlevlerini oluşturur. Kara mayınlarının yasaklanması ve uluslararası bir ceza mahkemesinin kurulması gibi gelişmelerde insan hakları kuruluşlarının küresel kampanyalarının etkili olduğu ve devletleri harekete geçirdiği söylenir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Ahlaki değerlendirmeleri ancak ulusal sınırlar içinde geçerli saydığı sürece uluslararası alanda insan hakları politikasının önünü kapatan görecelik hangisidir?

Dış politika müdaheleleri.

soykırım, keyfi tutuklama ve öldürme.

siyasal ahlak.

Kültürel görecelik.

İnsan haklarının göreceliği.

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.
Küitürel görecelik, ahlaki değerlendirmeleri ancak ulusal sınırlar içinde geçerli saydığı sürece uluslararası alanda insan hakları politikasının önünü kapatır. Toplumların kültürel ve tarihsel özgüllükleri düşüncesine dayalı görecelik tezleri ancak insan hakları mağdurları tarafından ifade edildiğinde ahlaki bir anlam taşır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

İnsan haklarının insan hakları ihlallerinden dolayı hedef alınan ülkeye karşı ‘fiziki güç kullanmayı’ öngörmesinin amacı hangisidir?

Rejimin bekçilerini ikna etmek etkisi.

Vatandaşların doğal haklarını korumak.

Sert otoriteryan sistem.

Niteliksel fark.

İnsani müdahale.

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Böyle durumlarda yukarda sözü edilen araçlardan niteliksel olarak çok farklı olan ‘insani müdahale’ de bir siyasal seçeneği olarak giderek gündeme gelmektedir. Niteliksel fark, insan haklarının insan hakları ihlallerinden dolayı hedef alınan ülkeye karşı ‘fiziki güç kullanmayı’ öngörmesidir.Devlete yönelik, kitlesel insan hakları ihlallerini durdurmak veya insanları şoke edici bir insani krizi sonlandırmak üzere askerî bir güç kullanması veya güç kullanma tehdidinde bulunmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Mülteci kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal veya siyasal bir grup.

Basitçe, ülkesinden göçe zorlanan insanlardır.

uluslararası güvenlik sorunları.

Balkanlar’da Soğuk Savaş sonrası gelişmeler.

Etnik ve dinsel azınlıklardır.

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
Mülteci, basitçe, ülkesinden göçe zorlanan insandır. 1951 tarihli Mültecilerin Statüsüne ilişkin BM Sözleşmesi mültecinin kim olduğunu açıklamıştır. Mülteci, ırk, din, milliyet, sosyal veya siyasal bir grup mensubiyeti nedeniyle uyruğunda olduğu ülkede hayatı tehlikede bulunduğu için ülkesini terk eden ve bu nedenlerden dolayı ülkesine dönemeyen kişidir. K›saca mülteciler, kendi ülkesinde yaşam hakkı tehdit edilen, korunaklı ve güvenlikli olmayan insanlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

BM Genel Kurulu tarafından 14 Aralık 1950’de kurulan, BM Mülteciler Yüksek Komiserliğinin görevi nelerdir?

Ülkedeki sosyal uyumu zedeleyici bir sonucun oluşmamasını sağlamak.

Sistematik ve kitlesel düzeyde insan hakları ihlallerini kontrol eder.

İnsan hakları ve azınlık hakları gibi konulara olan ilgisini arttırmak.

Otoriteryen rejimlerin dışarıya karşı saldırgan tutumlarını engellemek.

Mültecilere uluslararası koruma sağlamak ve sorunlarının çö- zümüne destek olmak.

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği, BM Genel Kurulu tarafından 14 Aralık 1950’de kurulmuştur. Görevi, mültecilere uluslararası koruma sağlamak ve sorunlarının çözümüne destek olmaktır. Örgütün amacı, yapısı ve işleyişi 1951 tarihli Mültecilerin Hukuki Statüsüne ilişkin Sözleşme’yle belirlendi.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası ilişkilerin devlet temelli yapısının, insan haklarının uluslararasılaşmasıyla çelişmesine neden olarak gösterilmektedir?

Sistemin anarşik olması

İç işlerine karışmama ilkesi

Siyasetin küreselleşmesi

İnsan hakları ihlallerinin ulusötesi etkileri

Uluslararası işbirliklerinin artması

Açıklama:

İnsan haklarının ülkelerin iç meselesi olduğu, ulusal egemenlik ve iç işlerine karışmama ilkeleri nedeniyle insan haklarının uluslararasılaşmasının ve uluslararası korunmasının mümkün olmayacağı realistler tarafından tartışılmaktadır.
İç işlerine karışmama ilkesi

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi, insan haklarının uluslararasılaşmasında rol oynayan faktörlerden biri değildir?

Uluslararası hukuk düzeninin gelişmesi

Ekonomi ve iletişimde karşılıklı bağımlılığın artması

Ulus-üstü ilişkilerin gelişmesi

Uluslararası örgütlerin artan rolü

Sistemik anarşinin azalması

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararası gözetilmesi ve korunmasında etkili olmayan faktör anarşinin azalmasıdır, zira uluslararası sistemin anarşik özelliği yani merkezi bir otoritenin olmaması özelliği devam etmektedir. Hatta insan hakları ihlallerine karşı uluslararası önlemlerin alınması ihtiyacının da kökenidir.
Sistemik anarşinin azalması

Doğru Cevap: E

Soru 37

Uluslararası insan hakları hukukunun oluşumunda temel rol oynayan aktör aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası örgütler

Bölgesel örgütler

Sivil Toplum Kuruluşları

Devletler

Bireyler

Açıklama:

Devletler insan haklarının uluslararası güvencelere bağlanmasında yarattıkları mekanizmalarla (anlaşmalar, örgütler, kuruluşlar vb) en temel rolü oynamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi, 1948 tarihli Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin sert hukuka dönüştüğünün kanıtıdır?

Sivil Toplum Kuruluşlarının sayılarının artması

Uluslararası Ceza Mahkemesinin kurulması

Uluslararası insan hakları rejiminin oluşması

Bildirgenin oybirliğiyle kabul edilmesi

Sivil ve siyasal hakların antlaşma hukukuna bağlanması

Açıklama:

Uluslararası Ceza mahkemesi sözleşmeye taraf ülkelerin vatandaşlarını ilgili devletin izni olmadan doğrudan yargılama ve cezalandırma yetkisine sahiptir. Mahkemenin yetkisi BMGK kararı olması durumunda sözleşmeye taraf olmayan ülkelerin vatandaş ve yöneticilerini kapsamaktadır.
Uluslararası Ceza Mahkemesinin kurulması

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası insan hakları rejiminin Avrupa tarafından yapılandırılan aktörlerinden biri değildir?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı

Helsinki Nihai Senedi

Avrupa Tek Senedi

Uluslararası Af Örgütü

Açıklama:

Küresel bir STK olan Af Örgütü, insan haklarının korunmasına yönelik farkındalığı artıran kampanyalar yürütmektedir.
Uluslararası Af Örgütü

Doğru Cevap: E

Soru 40

Küreselleşme ile artan karşılıklı bağımlılık ağı içerisinde, insan haklarının korunmasının dış politika süreçlerine girmesi kaçınılmaz bir hal almıştır. Bu şartlarda realist yazarların devlet çıkarlarını ön plana çıkaran argümanı aşağıdakilerden hangisidir?

Birey merkezli insan hakları fikrinin uluslararası düzeni bozması

Uluslararası örgütlerin ulus-üstü görevler alması

Devlerin asıl sorumluluğunun kendi halkına karşı olması

İnsan haklarının evrensel nitelik kazanması

İnsan haklarının izlenmesinin diplomatik ilişkileri geliştirmesi

Açıklama:

Devletlerin temel amacı olan güvenlik ve refahın sağlanmasının, uluslararası bir insan hakları politikası izlendiğinde zedelenebileceği ve devletin temel fonksiyonlarını yerine getiremeyebileceği savunulmaktadır. İnsan hakları ihlallerinin eleştirilmesi ikili ve çok taraflı diplomatik ilişkilere zarar verebilir. Ancak bu realist bakış açışı insan hakları anlayışının da küreselleştiği evrensel hal kazandığı ve bir rejimin oluştuğunu göz ardı etmektedir.
Devlerin asıl sorumluluğunun kendi halkına karşı olması

Doğru Cevap: C

Soru 41

İnsan haklarını koruyacak ve geliştirecek ulusal kurumların ve hukuksal düzenin eksiklikleri uluslararası bir gözetim, denetim ve yaptırım mekanizması gerektirmektedir. İnsan hakları ihlallerinin kınanması, uluslararası toplumun harekete geçmesi için çağrıda bulunulması, resmi ziyaretlerin ertelenmesi gibi araçlar, insan hakları diplomasisinde hangi yönteme işaret etmektedir?

Açık diplomasi

Sessiz diplomasi

İnsani müdahale

Ekonomik yaptırım

Dış yardım

Açıklama:

Açık diplomasi insan hakları ihlallerine karşı sert bir tavır öngörmektedir. Bir devlet temsilcilerinin ihlalde bulunan devlet hakkında kamuoyuna açık beyanlar vermesi, eleştiri ve kınamalarda bulunması ve bu yolla uluslararası baskı oluşturması açık diplomasi yönteminin araçlarındandır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

Beyanname, 10 Aralık 1948 tarihinde BM Genel Kurulu’nda kabul edilmiştir.

Beyanname Genel Kurul'da oybirliğiyle kabul edilmiştir.

Beyanname'de sadece siyasi haklar yer almaktadır.

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi hukuken bağlayıcı bir belge değildir.

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi insan haklarının uluslararsılaşması sürecinde önemli bir dönüm noktasıdır.

Açıklama:

Beyanname'de siyasi haklar, ekonomik ve sosyal haklar yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Uluslararası Ceza Mahkemesi ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

Mahkeme, savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım suçları ve saldırı suçlarına bakan uluslararası daimi bir mahkemedir.

Mahkeme, Hollanda'nın Lahey şehrinde bulunmaktadır.

Mahkeme, sözleşmeye taraf ülkelerin vatandaşlarını ilgili devletlerin izni olmadan yargılayamaz.

17 Temmuz 1998’de Uluslararası Ceza Mahkemesini kuran Roma Statüsü 120 ülke tarafından kabul edildi.

Roma Statüsü, 2011 sonu itibariyle 139 devlet tarafından imzalanmış ve 117 devlet tarafından onaylanmıştır.

Açıklama:

Uluslararası Ceza Mahkemesi, sözleşmeye taraf ülkelerin vatandaşlarının savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı
suçlara karışması durumunda bunları ilgili devletin izni olmadan doğrudan yargılama ve cezalandırma yetkisine sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye 18 Mayıs 1954’te Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin zorunlu yargı yetkisini kabul etmiştir.

Türkiye, 28 Ocak 1987’de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkını tanımıştır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde Türkiye'den yargıç bulunmamaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde (AİHS) yargısal koruma altına alınan haklar sivil, siyasal ve ekonomik haklardır.

Ekonomik ve sosyal haklar Avrupa Sosyal Şartı ile yargısal denetim altına alınmıştır.

Açıklama:

Türkiye, 28 Ocak 1987’de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkını tanımıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Avrupa İnsan Hakları Sözleşme'si ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

Türkiye 18 Mayıs 1954’te Avrupa İnsan Hakları Sözleflmesi’ni onaylamıştır.

Türkiye, 28 Ocak 1987’de de bireysel başvuru hakkını tanımıştır.

Türkiye, Mahkemenin zorunlu yargı yetkisini ise 28 Ocak 1990’da kabul etmiştir.

Mahkeme’de sözleşmeye taraf her ülkeden olduğu gibi Türkiye’den de bir hakim vardır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde yargısal koruma altına alınan haklar "ekonomik" haklardır.

Açıklama:

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde yargısal koruma altına alınan haklar ‘sivil ve siyasal haklardır’.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Devletlerin bizzat kendilerinin geliştirdiği bir uluslararası insan hakları hukukunun oluşmasına başlangıç teşkil eden gelişme hangisidir?

Birleşmiş Milletler'in kurulması

Avrupa Birliği'nin kurulması

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin yürürlüğe girmesi

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin kurulması

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kurulması

Açıklama:

Devletlerin bizzat kendilerinin geliştirdiği bir uluslararası insan hakları hukukunun oluşması, Birleşmiş Milletler'in kurulmasıyla başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Hangi belge hukuken bağlayıcı olmamakla birlikte insan hakları konusunda evrensel bir uzlaşıyı yansıtması ve daha sonraki sözleşme ve düzenlemelere ilham kaynağı olması bakımından önem taşımaktadır?

İkiz Sözleşmeler

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Helsinki Nihai Senedi

İnsan Hakları Evrensel Bildirisi

Magna Carta

Açıklama:

İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, hukuken bağlayıcı olmamakla birlikte insan hakları konusunda evrensel bir uzlaşıyı yansıtması ve daha sonraki sözleşme ve düzenlemelere ilham kaynağı olması bakımından önemli bir belgedir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Temel hak ve özgürlüklerin dokunulmazlığı düşüncesi güvenliğin öncelikli olarak hangi boyutunu ilgilendirmektedir?

Ulusal güvenlik

Bireysel güvenlik

Bireyin moral bütünlüğü

Sistemin istikrarı

Güç dengesi

Açıklama:

Temel hak ve özgürlüklerin dokunulmazlığı düşüncesi moral bir özne olarak bireyi güvenlikli kılmayı amaçlar. İnsan hakları talepleri bireyin fiziksel ve moral bütünlüğüne yani bireysel güvenliğine ilişkin bir güvenlik talebidir.
Bireysel güvenlik

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi, ulusal güvenlik ile küresel güvenlik arasındaki pozitif ilişkiye kanıt olarak sunulabilir?

İnsan hakları ihlallerinin artması

Uluslararası örgütlerin rejimlerin temel aktörü haline gelmesi

Kitlesel göçlerin etkisi

Ekonomik rekabetin artması

Silahlanmanın azalması

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin bölgesel ve uluslararası güvenliği nasıl ve neden tehdit ettiğini en iyi yansıtan kanıtlardan biri kitlesel göçlerdir. İnsanlar hayat hakkının tehdit altında olduğu durumlarda göçe karar verirler.
Kitlesel göçlerin etkisi

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi, insan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik meselesine dönüşmesine örnek olarak verilebilecek bir durumdur?

İnsan haklarının kamu otoriteleri tarafından ihlal edilmesi

Mülteci sorununun başka bir devlete müdahaleye neden olması

İnsan hakları ihlallerinin kitlesel göçlere yol açması

Uluslararası örgütlerin çözüm arayışına girmeleri

Mültecilerin istihbarat kaynağı olması

Açıklama:

Mülteci sorununun temelinde bir devletin kendi halkına karşı şiddet uygulaması ve insan hakları ihlalleri vardır. Kamu otoritesinin çökerek insan haklarının sistematik olarak ihlal edilmesi ile mülteci sorunu doğar. Bölgesel sorunlarla ve uluslararası örgütlerin müdahil olmalarıyla müdahaleci tedbirler gündeme gelebilir. barış ve güvenliğin tehdit edildiği gerekçesiyle gündeme gelen bu tedbirler süreci uluslararası bir güvenlik sorununa dönüştürebilir.
Mülteci sorununun başka bir devlete müdahaleye neden olması

Doğru Cevap: B

Soru 51

İnsan hakları, dış politika yapımının bir konusu olarak benimsendiğinde, bu politikayı yürütecek bazı araçların mevcut olduğu görülür.
Hangisi bu araçlar arasında sıralanamaz?

Sessiz diplomasi

Açık diplomasi

İnsani müdahale

Ticari yaptırım

Kamu diplomasisi

Açıklama:

Söz konusu araçlar:Sessiz diplomasi, açık diplomasi, dış yardımlar, ticari yaptırımlar ve insani müdahale olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Bir devletin veya devletler koalisyonunun bir başka devlete yönelik, kitlesel insan hakları ihlallerini durdurmak veya insanları şoke edici bir insani krizi sonlandırmak üzere askeri bir güç kullanması veya güç kullanma tehdidinde bulunmasına ne ad verilir?

İnsani müdahale

Dış yardım

Ticari yaptırım

Açık diplomasi

Sessiz diplomasi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 53

Mültecilerle ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mülteci, basitçe "ülkesinden göçe zorlanan insan" olarak tanımlanabilir

Mültecinin kendi ülkelesinde "yaşam hakkı" tehdit altındadır.

Mülteci akışının başlıca nedenleri arasında baskıcı siyasal rejimler, etnik ve dinsel çatışmalar, sınır değişimleri yer alır.

Mülteciler genel olarak üç gruba ayrılabilir; rejim muhalifi gruplar, etnik ve dinsel azınlıklar, iç savaş kurbanları

Mülteciler ile ulusal ve uluslararası güvenlik sorunları arasında dolaylı bir ilişki bulunmaktadır.

Açıklama:

Mülteciler ile ulusal ve uluslararası güvenlik sorunları arasında doğrudan ve yakın bir ilişki bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

İnsan haklarının küreselleşmesinde sivil toplum kuruluşlarının rolü hakkında hangisi söylenemez?

Uluslararası alanda faaliyette bulunan STK'lar insan hakları standartlarının oluşturulmasında etkili olmaktadır

STK'lar ulusal alandaki insan hakları ihlallerini küresel toplumun önüne taşımaktadır

Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi ve Avrupa Parlementosu gibi kurumlar uzman kuruluşlar olarak insan hakları örgütlerinin görüşüne başvurmaktadırlar

STK'ların uzman kuruluşlar oldukları yönündeki algı uluslararası örgütleri, kurumları insan hakları kuruluşlarına danışmaya sevk etmektedir

STK'ların insan haklarının küreselleşmesine olan katkısı 1993 Kopenhag Zirvesi ile başlamıştır

Açıklama:

STK'lar ile Kopenhag Zirvesi ararsında böyle bir bağlantı bulunmamaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 55

Savaş sonrası dönemde devletlerin bizzat kendilerinin geliştirdiği bir uluslararası insan hakları hukukunun oluşması hangi örgütün kurulmasıyla başlamıştır?

Dünya Sağlık Örgütü

Birleşmiş Milletler

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü

İslam İşbirliği Teşkilatı

Avrupa Konseyi

Açıklama:

Savaş sonrası dönemde bu süreç Birleşmiş Milletler’in (BM) kurulmasıyla başlamıştır.
Örgüt, Adolf Hitler liderliğindeki Nazi Almanya’sının ve Benito Mussoloni
liderliğindeki Faşist İtalya’nın İkinci Dünya Savaşında ve öncesinde giriştiği saldırı
ve soykırım politikalarının bir daha yaşanmasını engelleyecek bir uluslararası düzen
kurmak fikrine dayanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi hangi tarihte kabul edilmiştir?

10 Aralık 1948

10 Aralık 1949

10 Aralık 1950

10 Aralık 1951

10 Aralık 1952

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinde 10 Aralık 1948 tarihinde BM Genel
Kurulu’nda kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi bir başka dönüm
noktasıdır. Temel sivil ve siyasal haklar ile ekonomik ve sosyal hakların teker teker
belirtildiği Evrensel Beyanname hukuken bağlayıcı olmamakla birlikte insan
hakları konusunda evrensel bir uzlaşıyı yansıtması ve daha sonraki sözleşme ve
düzenlemelere ilham kaynağı olması bakımından önem taşır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım suçları ve saldırı suçlarına bakan ve merkezi Hollanda'nın Lahey şehrinde olan uluslararası daimi mahkemenin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi

Avrupa Birliği Adalet Divanı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Uluslararası Adalet Divanı

Uluslararası Ceza Mahkemesi

Açıklama:

Uluslararası Ceza Mahkemesi, savaş suçları, insanlğa karşı işlenen suçlar, soykırım suçları ve saldırı suçlarına bakan uluslararası daimi bir mahkemedir. Hollanda’nın Lahey şehrinde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Avrupa Konseyi bünyesinde 1950 yılında imzaya açılan ve 1953 yılında yürürlüğe giren sözleşmenin adı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Amerika İnsan Hakları Sözleşmesi

Asya İnsan Hakları Sözleşmesi

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Batı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Orta Doğu İnsan Hakları Sözleşmesi

Açıklama:

Avrupa Konseyi bünyesinde 1950 yılında imzaya açılan ve 1953 yılında yürürlüğe giren Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, sözleşmede koruma altına alınan temel hak ve özgürlüklerin ihlalini taraf ülkelerde bağlayıcı nitelikte çözümleyen yargısal bir mekanizma kurmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Soğuk Savaş yıllarında Batı ve Doğu bloklarını bir araya getiren ve 1975 yılında iki bloğun değişik alanlarda iş birliği yapmasını öngören Helsinki Nihai Senedi ile sonuçlanan konferanslar dizisinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı

Avrupa İnsan Hakları Konferansı

Asya İnsan Hakları Konferansı

Orta Doğu İşbiriliği Konferansı

Amerika Güvenlik Konferansı

Açıklama:

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı, Soğuk Savaş yıllarında Batı ve Doğu bloklarını bir araya getiren ve 1975 yılında iki bloğun değişik alanlarda iş birliği yapmasını öngören Helsinki Nihai Senedi ile sonuçlanan bir konferanslar dizisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

İnsan haklarına saygı gösterilmesi, insan hakları ihlallerinin engellenmesi ve bu hakların korunması için çalışan insanların oluşturduğu, uluslararası alanda tanınan küresel sivil toplum hareketinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Paris Şartı

Uluslararası Af Örgütü

İnsan Hakları İzleme Örgütü

Uluslararası Hukukçular Komisyonu

Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü

Açıklama:

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) insan haklarına saygı gösterilmesi, insan hakları ihlallerinin engellenmesi ve bu hakların korunması için çalışan insanların oluşturduğu, uluslararası alanda tanınan küresel bir sivil toplum hareketidir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

'İnsan hakları, dış politika yapımının bir konusu olarak benimsendiğinde, bu politikayı yürütecek bazı araçların mevcut olduğu görülür.' Aşağıdakilerden hangisi bu araçlardan biri değildir?

İnsani müdahaleler

Sessiz diploması

Ticari yaptırımlar

Askeri yardımlar

Dış yardımların kesilmesi

Açıklama:

İnsan hakları, dış politika yapımının bir konusu olarak benimsendiğinde, bu politikayı
yürütecek bazı araçların mevcut olduğu görülür. Bunlar, sessiz diplomasiden
açık diplomasiye, dış yardımların kesilmesinden ticari yaptırımların uygulanmasına
ve hatta insani müdahaleye kadar uzanan bir dizi siyasal araçlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 14 Aralık 1950’de kurulan ve görevi, mültecilere uluslararası koruma sağlamak ve sorunlarının çözümüne destek sağlamak olan örgütün adı aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Af Örgütü

Avrupa Adalet Divanı

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği

Dünya Sağlık Örgütü

Avrupa Mülteciler Yüksek Komiserliği

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği; Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 14 Aralık 1950’de kurulan ve görevi, mültecilere uluslararası koruma sağlamak ve sorunlarının çözümüne destek olmaktır. Örgütün amacı, yapısı ve işleyişi 1951 tarihli Mültecilerin Hukuki Statüsüne ilişkin Sözleşme’yle belirlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin Türkiye’deki iyi niyet elçisi kimdir?

Kenan Sofuoğlu

Muazzez Ersoy

Şener Şen

İlber Ortaylı

Hülya Koçyiğit

Açıklama:

Tanınmış Ses Sanatçısı Muazzez Ersoy 2006 yılından bu yana BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin Türkiye’deki iyi niyet elçisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Mülteci sorununun özünde aşağıdakilerden hangisi vardır?

Bir devletin kendi halkına yönelik şiddet ve insan hakları ihlalleri politikası

Bir devletin, başka bir devletin halkına yönelik şiddet ve insan hakları ihlalleri politikası

Eğitim düzeyinin yüksek olması

Yaşam standartlarının yüksek olması

Başka ülke ve bölgeleri gezip görme isteği

Açıklama:

Mülteci sorununun özünde bir devletin kendi halkına yönelik şiddet ve insan hakları ihlalleri politikası vardır. Kamu otoritesinin çökerek şiddetin egemen olduğu veya temel insan haklarının kamu otoritelerince sistematik ve kitlesel olarak ihlal edildiği durumlarda mülteci sorunu ortaya çıkar. Bu noktadan sonra da bölgesel devletler ve uluslararası örgütler ‘barış ve güvenliğin’ tehdit edildiği gerekçesiyle ‘müdahaleci’ yönelişler geliştirirler. Böylece insan hakları ihlali olarak başlayan bir süreç uluslararası bir güvenlik meselesine dönüşür.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdaki insan hakları ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

İnsan hakları, çevre sorunları ve silahlanma yarışı gibi siyasetin küreselleşmesinin bir örneğidir

İnsan haklarının varlığı veya yokluğu tüm dünyayı etkiler ve ilgilendirir.

İnsan hakları ile ilgili bir konu uluslararası bir boyut kazandığı zaman, iç işlerine karışmama ilkesi esnetilebilir.

Ortada, insan haklarının küresel bir hareket olmasını gerektirecek bir ‘ihlaller’ yığını yoktur.

Hızlı iletişim, insan hakları ihlallerini uluslararası bir konu haline getirmektedir.

Açıklama:

Ortada, insan haklarının küresel bir hareket olmasını gerektirecek bir ‘ihlaller’ yığını vardır. Bu sebeple de insan hakları küresel bir harekettir. Dolayısıyla, doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

İnsan hakları tarihsel sürecin hangi döneminde uluslararası bir nitelik, içerik ve meşruiyet kazanmıştır?

Birinci Dünya Savaşı sonrası dönemde

Büyük Buhran sonrası dönemde

İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde

Fransız İhtilali sonrasında

Soğuk Savaş sonrası dönemde

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı sonrası uluslararası hukuk alanında atılan adımlar ve insan hakları sözleşmeleri insan haklarına uluslararası bir nitelik, içerik ve meşruiyet kazandırmıştır. Dolayısıyla, doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının uluslararası bir boyut kazanmasında diğerlerine göre daha etkili bir role sahiptir?

Devletler

Franklin D. Roosevelt

Hükümet dışı kuruluşlar (NGOs)

Uluslararası Af Örgütü (AI)

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)

Açıklama:

Devlet, temel hak ve özgürlükleri tehdit etme potansiyeli en yüksek örgütlü güçtür. Devletlerin, insan haklarını uluslararası güvencelere bağlayan rolünü inkar etmek mümkün değildir. Dolayısıyla, doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde yargısal koruma altına alınan haklardan biridir?

Ekonomik haklar

Sosyal haklar

Serbest dolaşma hakkı

Basın yayın hakkı

İfade özgürlüğü hakkı

Açıklama:

İfade özgürlüğü, Avrupa İnsan hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan haklardan bir tanesidir. Dolayısıyla, doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi 1957 tarihli Roma anlaşmasında bahsi geçen ilkelerden biri değildir?

Seyahat serbestisi

Bilgi edinme hakkı

Teşebbüs özgürlüğü

Ayrımcılığın yasak olması

Kadın-erkek eşitliği

Açıklama:

1957 tarihli Roma anlaşması genel olarak insan haklarından söz etmek yerine ekonomik entegrasyonun unsurları olarak değerlendirilen seyahat serbestisi, kadın-erkek eşitliği, teşebbüs özgürlüğü ve ayrımcılığın yasak olması gibi ilkelere değinmiştir. Dolayısıyla, doğru cevap B’dir

Doğru Cevap: B

Soru 70

"_________________ üyelik şartlarını anayasal ilkeler haline getirmiş; ‘Üye devletlerin ortak değerleri olan özgürlük, demokrasi, insan haklarına saygı ve hukuk devleti’ ilkelerine saygı gösteren Avrupa devletlerinin üye olabileceği hükmü getirmiştir."
Aşağıdakilerden hangisi verili cümledeki boşluğu doğru bir şekilde tamamlar?

Nice Anlaşması

Lizbon Anlaşması

Amsterdam Anlaşması

Maastricht Anlaşması

Lomé IV Sözleşmesi

Açıklama:

"Amsterdam Anlaşması, üyelik şartlarını anayasal ilkeler haline getirmiş; ‘Üye devletlerin ortak değerleri olan özgürlük, demokrasi, insan haklarına saygı ve hukuk devleti’ ilkelerine saygı gösteren Avrupa devletlerinin üye olabileceği hükmü getirmiştir." Dolayısıyla, doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Sivil Toplum Kuruluşu değildir

Uluslarası Af Örgütü

Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü

Sınır Tanımayan Doktorlar

İnsan Hakları İzleme Örgütü

Helsinki Yurttaşlar Komitesi

Açıklama:

Kuzey Atlantik Anlaşma Örgütü (NATO) sivil toplum kuruluşları arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla, doğru cevap B’dir

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi, hedef ülkede ekonomik kriz, işsizlik ve sosyal eşitsizlik gibi sonuçlar yaratma potansiyeli olan insan hakları aracıdır?

Sessiz diplomasi

Açık diplomasi

Dış yardımların kesilmesi

İnsani müdahale

Ticari yaptırımlar

Açıklama:

Hedef ülkede ekonomik kriz, işsizlik ve sosyal eşitsizlik gibi sonuçlar yaratma potansiyeli olan insan hakları aracı ticari yaptırımlardır. Dolayısıyla, dığru cevap E’dir

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi, bir devletin veya devletler koalisyonunun bir başka devlete yönelik kitlesel insan hakları ihlallerini durdurmak için askeri müdahalede bulunması ya da bulunmakla tehdit etmesine verilen addır?

İnsani müdahale

Sessiz diplomasi

Açık diplomasi

Dış yardımların kesilmesi

Ticari yaptırımlar

Açıklama:

Bir devletin veya devletler koalisyonunun bir başka devlete yönelik kitlesel insan hakları ihlallerini durdurmak için askeri müdahalede bulunması ya da bulunmakla tehdit etmesine insani müdahale adı verilir. Dolayısıyla, doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

1994 yılında Ruanda’da gerçekleşen ve uluslarası barış ve güvenliği tehdit ettiği düşünülen insani kriz için askeri müdahale onayı hangi uluslararası örgüt tarafından verilmiştir?

Sınır Tanmayan Doktorlar Örgütü

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi

Uluslararası Af Örgütü

NATO

OECD

Açıklama:

1994 yılında Ruanda’da gerçeleşen ve uluslararası barış ve güvenliği tehdit ettiği düşünülen insani kriz için askeri müdahale onayı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından verilmiştir. Dolayısıyla, doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Devletin iç ve dış ilişkilerinin ayrıştırabileceği varsayımı; devletin mutlak 'egemen' olduğu bir 'iç alan' vardır ve diğer devletler bu alan üzerinde hiçbir meşru söz söyleme hakkına sahip olamamaları hangi ilke ile açıklanır?

Egemenlik ilkesi

İç işlerine karşımama ilkesi

Cezaların yasallığı ilkesi

İnsan hakları ilkesi

Özgürlük ilkesi

Açıklama:

Karışmazlık ilkesi, devletin iç ve dış ilişkilerinin ayrıştırabileceğiz varsayımına dayanır; devletin mutlak 'egemen' olduğu bir 'iç alan' vardır ve diğer devletler bu alan üzerinde hiçbir meşru söz söyleme hakkına sahip olamazlar.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Suudi Arabistan
Sovyetler Birliği
Yugoslavya

Yukarıdaki ülkelerden hangisi/hangileri evrensel beyanname BM Genel Kurulu'nda oylanırken oylamaya katılmamıştır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinde 10 Aralık 1948 tarihinde BM Genel Kurulu’nda kabul edilen insan Hakları Evrensel Beyannamesi bir başka dönüm noktasıdır. Temel sivil ve siyasal haklar ile ekonomik ve sosyal hakların teker teker belirtildiği Evrensel Beyanname hukuken bağlayıcı olmamakla birlikte insan hakları konusunda evrensel bir uzlaşıyı yansıtması ve daha sonraki sözleşme ve düzenlemelere ilham kaynağı olması bakımından önem taşır. Evrensel Beyanname BM Genel Kurulu’nda aleyhte hiçbir oy olmamak üzere oy birliğiyle kabul edilmiştir. Ancak oylamaya katılmayan 8 ülke vardır. Bunlar; Güney Afrika, Suudi Arabistan, Sovyetler Birliği ile Sovyet blokunda yer alan Polonya, Yugoslavya, Çekoslovakya, Ukrayna ve Beyaz Rusya’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdaki suçlardan hangisine Uluslararası Ceza Mahkemesi bakmaz?

Aile içi şiddet

Savaş suçları

Soykırım suçları

Soykırım saldırıları

İnsanlığa karşı işlenen suçlar

Açıklama:

Uluslararası Ceza Mahkemeleri, savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım suçları ve saldırıları suçlarına bakan uluslararası daimi bir mahkemedir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

İnsan hakları izleme örgütü
Uluslararası Hukukçular Komisyonu
Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü

Yukarıdaki STK'lardan hangileri BM İnsan Hakları Konferansına müzakereci olarak katılmıştır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

1993 yılında Viyana’da toplanan BM İnsan Hakları Konferansına müzakereci olarak katılan insan hakları örgütlerinin sayısı 841’dir. Bunlar arasında Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), İnsan Hakları İzleme Örgütü, Helsinki Yurttaşlar Komitesi, Uluslararası Hukukçular Komisyonu, Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü gibi tanınmış ve etkili STK’yı sayabiliriz.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Güvenlik endişeleri
Ekonomik çıkar arayışları
Kültürel görecelilik

Yukarıdaki dış politika hedeflerinden hangisi/hangileri ile insan haklarının gerçekleşmesi arasında bir uyuşma ve hatta karşılıklı bağımlılık ilişkisi olduğu iddia edilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Güvenlik endişelerinin ve ekonomik çıkar arayışlarının diğer hedefler yanında öncelikli bir yere sahip olduğu görüşüne karşılıklı olarak, aslında bu iki dış politika hedefi ile insan haklarının gerçekleşmesi arasında bir uyuşma ve hatta karşılıklı bağımlılık ilişkisi olduğu iddia edilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Klasinger gibi realist diplomatlar ve politikacılar tarafından tercih edilen ve diplomasinin geleneksel tarzını korumanın gereğine inanılan diplomasiye ne ad verilir?

Sessiz diplomasi

Açık diplomasi

Dış yardımların kesilmesi

Ticari yaptırımların uygulanması

İnsani müdahale

Açıklama:

Sessiz diplomasi, diplomasinin geleneksel tarzını korumanın gereğine inanan Kissinger gibi realist diplomatlar ve politikacılar tarafından tercih edilir; hatta ekonomik, politik ve savunma ilişkilerini zedelemeden ve tehlikeye atmadan dış politikada insan hakları kaygılarını takip etmenin tek yolunun sessiz diplomasi olduğunu söyleyenler vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi insan hakları politikasını yürütecek bazı araçlardan değildir?

Sessiz diplomasi

Açık diplomasi

Dış yardımları kesilmesi

Kapalı diplomasi

İnsani müdahale

Açıklama:

İnsan hakları, dış politika yapımının bir konusu olarak benimsendiğinde, bu politikayı yürütecek bazı araçların mevcut olduğu görülür. Bunlar, sessiz diplomasiden açık diplomasiye, dış yardımların kesilmesinden ticari yaptırımların uygulanmasına ve hatta insani müdahaleye kadar uzanan bir dizi siyasal araçlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Ulusal güvenlik
Bölgesel güvenlik
Uluslararası güvenliği

İnsan hakları ihlalleri yukarıdakilerden hangisini/hangilerini etkiler?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması anlamında bireysel güvenlik ile ulusal güvenlik ve de ‘uluslararası güvenlik arasında pozitif bir ilişki bulunur.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi insan hakları ihlallerinin bölgesel ve uluslararası güvenliği nasıl etkilediğini anlatan bir örnektir?

İşsizlik

Kitlesel göçler

Sosyal eşitsizlik

Siyasal eşitsizlik

Hukuksal yaptırımlar

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin bölgesel ve uluslararası güvenliği nasıl ve neden tehdit ettiğini en iyi yansıtan olay kitlesel göçlerdir. Bir ülkeden dışarıya veya ülkenin başka bölgelerine kitlesel göç temel insan haklarının olmadığı bir durumun varlığını ifade eder. İnsanlar hayat hakkının tehdit altında olduğu bir durum neticesinde göçe karar verirler.

Doğru Cevap: B

Soru 84

İç savaşlar
Dinsel çatışmalar
Sınır değişimleri

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri mülteci akışının başlıca nedenlerindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Mülteci akışının başlıca nedenleri arasında baskıcı siyasal rejimler, etnik ve dinsel çatışmalar, sınır değişimleri, iç savaşlar ve devletler arası çatışmalar sayılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası ilişkiler geleneksel anlamda devlet merkezlidir; devletlerin de egemenliği ve eşitliği esastır.

Hobbes’çu bir ‘devlet devletin kurdudur’ fikri egemendir.

1966’da hazırlanan ve 1976’da yürürlüğe giren ‘ikiz sözleşmeler’ olarak bilinen
Sivil ve Siyasal Haklar Sözleşmesi ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar
Sözleşmesi ile ‘antlaşma hukuku’na bağlanmıştır.

Hepsi

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararası düzeyde teşviki ve korunması düşüncesi, yurttaşların
temel hak ve özgürlüklerinin ulusal hükûmetlerin insafına ve isteğine bırakılamayacağı kabulüne dayanır.
Uluslararası ilişkiler geleneksel anlamda devlet merkezlidir; devletlerin de egemenliği ve eşitliği esastır.
Hobbes’çu bir ‘devlet devletin kurdudur’ fikri egemendir.
1966’da hazırlanan ve 1976’da yürürlüğe giren ‘ikiz sözleşmeler’ olarak bilinen
Sivil ve Siyasal Haklar Sözleşmesi ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar
Sözleşmesi ile ‘antlaşma hukuku’na bağlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Paris şartı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnsan Hakları ve temel özgürlüklere her insan doğduğu anda sahip olur, bunlardan
feragat edilemez ve hukukun güvencesi altındadır.

Devletin birincil sorumluluğu bunları korumak ve geliştirmektir.

Demokrasi, ifade özgürlü¤ünün, toplumdaki bütün kesimlere hoşgörü gösterilmesinin ve her fert için fırsat eşitliğinin en iyi güvencesidir.

Hepsi

Açıklama:

Soğuk Savaşın bittiğini ilan eden ‘Yeni Bir Avrupa için Paris fiartı’, 21 Kasım 1990
tarihinde Avrupa Güvenlik ve işbirliği Konferansı’na taraf 34 ülkenin katıldığı zirve
toplantısında kabul edilmiştir.
İnsan Hakları ve temel özgürlüklere her insan doğduğu anda sahip olur, bunlardan
feragat edilemez ve hukukun güvencesi altındadır.
Devletin birincil sorumluluğu bunları korumak ve geliştirmektir.
Demokrasi, ifade özgürlü¤ünün, toplumdaki bütün kesimlere hoşgörü gösterilmesinin ve her fert için fırsat eşitliğinin en iyi güvencesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Uluslararası Af Örgütü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

28 Mayıs 1961 tarihinde İngiltere’de The Observer gazetesinde yayınlanan ‘Unutulmuş
Mahkumlar’ başlıklı, tüm dünyada siyasal görüşlerinden dolayı mahkum edilenlerin
serbest bırakılması çağrısıyla kurulma süreci başlamıştır.

Bütün ülkelerin insan hakları performanslarının değerlendirildiği yıllık raporları ülkeler için ‘insan hakları karnesi’ olarak değerlendirilir.

Uluslararası Af Örgütü, dünyada özgürlük, adalet ve barış için güvenliğin sağlanmasına yönelik katkılarından dolayı 1977 yılında Nobel Barış Ödülü’nü almıştır.

İfade özgürlüğü, adil yargılama hakkı, işkencenin önlenmesi, cezaevi koşulları ve ölüm cezalarının kaldırılması başlıca ilgi alanlarıdır.

Açıklama:

Merkezi Londra’da bulunan, dünyanın birçok ülkesinde şubeleri olan ve gönüllülük
esas›na göre çalışan bir insan hakları örgütüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Dış politikada insan hakları sorunsalı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnsan hakları dış politika yapımının tek, öncelikli ve ayrıcalıklı bir konusu olmasa
da neredeyse tüm ülkelerin dış politikalarına girmiştir.

Morgentheau, insan haklarının dış politika gündemine alınmasını ahlaki olarak yersiz, pratikte ise imkânsız bulur. ‘ihtiyatın politikadaki en üstün erdem’ olduğunu ve ‘onsuz siyasi ahlakın da olmayacağı’nı öne süren Morgenthau insan haklarının dış politika konusu yapılmasının ‘ihtiyatlı’ bir politika izlemekten ayrılmak olacağı kanısındadır.

Dış politika yapımında insan haklarının gündeme getirilmesinin emperyalist müdahalelerin bahanesinden başka bir şey olmadığı düşüncesi siyasal ‘şüphecilik’le de desteklenir. İnsan haklarının her zaman ‘politik bir silah ve ideolojik bir araç’ olarak kullanılma tehlikesi mevcuttur.

Hepsi

Açıklama:

BM’in Viyana’da 1993 yılında düzenlediği Dünya İnsan Hakları Konferansı’na katılan 171 devlet oy birliğiyle BM fiartı doğrultusunda insan haklarına saygının teşviki, insan haklarının gözetilmesi ve korunması yükümlülüklerini yerine getirme taahhüdünü yenilemişlerdir.
Dış politika yapımında insan haklarının gündeme getirilmesinin emperyalist müdahalelerin bahanesinden başka bir şey olmadığı düşüncesi siyasal ‘şüphecilik’le de desteklenir. İnsan haklarının her zaman ‘politik bir silah ve ideolojik bir araç’ olarak kullanılma tehlikesi mevcuttur.
Morgentheau, insan haklarının dış politika gündemine alınmasını ahlaki olarak yersiz, pratikte ise imkânsız bulur. ‘ihtiyatın politikadaki en üstün erdem’ olduğunu ve ‘onsuz siyasi ahlakın da olmayacağı’nı öne süren Morgenthau insan haklarının dış politika konusu yapılmasının ‘ihtiyatlı’ bir politika izlemekten ayrılmak olacağı kanısındadır.
İnsan hakları dış politika yapımının tek, öncelikli ve ayrıcalıklı bir konusu olmasa
da neredeyse tüm ülkelerin dış politikalarına girmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

İnsan hakları diplomasisi ve araçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnsan hakları ihlallerinden dolayı hedef alınan devlet üzerine baskı uygulama
veya onu etkilemenin bir başka yolu da dış yardımlardır. Bu, ABD kongresinin
1974 yılından bu yana kullandığı bir yöntemdir.

Askerî ve ekonomik yardımının kesilmesi
veya bloke edilmesi baskıcı rejimleri uluslararası alanda izole etmeye ve
bu ülkelerdeki insan hakları mağdurlarını cesaretlendirmeye hizmet eder.

Devletler ve uluslararası örgütler tarafından yürütülen uluslararası insan hakları
diplomasisi insan hakları ihlallerinde bulunan devletleri, vatandaşlarına yönelik
bu tür davranışlardan vazgeçirmeye çalışır. Amaç, insan hakları ihlallerinde bulunan
devletin diplomatik, siyasal ve ekonomik baskılarla ‘insan haklarını ciddiye
almaları’nı sağlamaktır.

Hepsi

Açıklama:

Soğuk Savaş’ın ardından BM Güvenlik Konseyi tarafından, ‘uluslararası
barış ve güvenliğe tehdit’ oluşturduğu düşünülen bazı insani krizlere doğrudan
askerî müdahale onaylanmıştır.
İnsan hakları ihlallerinden dolayı hedef alınan devlet üzerine baskı uygulama
veya onu etkilemenin bir başka yolu da dış yardımlardır. Bu, ABD kongresinin
1974 yılından bu yana kullandığı bir yöntemdir.
Askerî ve ekonomik yardımının kesilmesi
veya bloke edilmesi baskıcı rejimleri uluslararası alanda izole etmeye ve
bu ülkelerdeki insan hakları mağdurlarını cesaretlendirmeye hizmet eder.
Devletler ve uluslararası örgütler tarafından yürütülen uluslararası insan hakları
diplomasisi insan hakları ihlallerinde bulunan devletleri, vatandaşlarına yönelik
bu tür davranışlardan vazgeçirmeye çalışır. Amaç, insan hakları ihlallerinde bulunan
devletin diplomatik, siyasal ve ekonomik baskılarla ‘insan haklarını ciddiye
almaları’nı sağlamaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi 'sessiz diplomasi' ile ilgilidir?

Diplomasinin geleneksel tarzını korumanın gereğine inanan
Kissinger gibi realist diplomatlar ve politikacılar tarafından tercih edilir.

Morgentheau, insan haklarının dış politika gündemine alınmasını ahlaki olarak
yersiz, pratikte ise imkânsız bulur. ‘ihtiyatın politikadaki en üstün erdem’ olduğunu
ve ‘onsuz siyasi ahlakın da olmayacağı’nı öne süren Morgenthau insan haklarının dış politika konusu yapılmasının ‘ihtiyatlı’ bir politika izlemekten ayrılmak olacağı
kanısındadır.

Dış politika yapımında insan haklarının gündeme getirilmesinin emperyalist
müdahalelerin bahanesinden başka bir şey olmadığı düşüncesi siyasal ‘şüphecilik’le
de desteklenir. İnsan haklarının her zaman ‘politik bir silah ve ideolojik bir
araç’ olarak kullanılma tehlikesi mevcuttur.

İnsan haklarının göreceliliği, farklı insan hakları tanımaları ve öncelikleri öne süren
ideolojik yaklaşımlarla da desteklenir.

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin ve diğer uluslararası insan hakları sözleşmelerinin devletlerin çoğunluğu tarafından kabulü, kültürel görecelik tezlerine dayanarak uluslararası politikada insan haklarını dışlamayı imkânsızlıklar. 1948 yılında BM Genel Kurulu’nda kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ne ‘karşı oy’ veren ülke olmamıştır.

Açıklama:

Diplomasinin geleneksel tarz›n› koruman›n gere¤ine inanan
Kissinger gibi realist diplomatlar ve politikac›lar taraf›ndan tercih edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ile ilgili bilgilerden hangisi doğru değildir?

1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nden günümüze insan hakları
‘rejimi’nin, geliştirilen koruma mekanizmalarıyla nasıl ‘sert’leştiğini, bağlayıcı bir hukuki yapıya dönüştüğünü gözlemlemek mümkündür.

Evrensel Bildirge’nin kabul edildiği 1948’den Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni kuran Roma Statüsü’nün imzalandığı 1998’e uzanan elli yılda bu iki tarihi ve iki belgeyi yan yana koyduğumuzda, insan hakları alanında uluslararası hukuksal yapının nasıl sert bir hukuka doğru evrildiği görülür.

Antropolojik değil siyasal, hukuksal ve kurumsal perspektiflerden BM fiartı’nın, İnsan Hakları Evrensel
Bildirgesi’nin ve diğer uluslararası insan hakları sözleşmelerinin devletlerin çoğunluğu tarafından kabulü, kültürel görecelik tezlerine dayanarak uluslararası politikada insan haklarını dışlamayı imkânsız kılar.

1948 yılında BM Genel Kurulu’nda kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ne ‘karşı oy’ veren ülke olmamıştır.

Hiçbiri

Açıklama:

1948 yılında BM Genel Kurulu’nda kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ne ‘karşı oy’ veren ülke olmamıştır.
Antropolojik değil siyasal, hukuksal ve kurumsal perspektiflerden BM fiartı’nın, İnsan Hakları Evrensel
Bildirgesi’nin ve diğer uluslararası insan hakları sözleşmelerinin devletlerin çoğunluğu tarafından kabulü, kültürel görecelik tezlerine dayanarak uluslararası politikada insan haklarını dışlamayı imkânsız kılar.
Evrensel Bildirge’nin kabul edildiği 1948’den Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni kuran Roma Statüsü’nün imzalandığı 1998’e uzanan elli yılda bu iki tarihi ve iki belgeyi yan yana koyduğumuzda, insan hakları alanında uluslararası hukuksal yapının nasıl sert bir hukuka doğru evrildiği görülür.
1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nden günümüze insan hakları ‘rejimi’nin, geliştirilen koruma mekanizmalarıyla nasıl ‘sert’leştiğini, bağlayıcı bir hukuki yapıya dönüştüğünü gözlemlemek mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının küreselleşmesi ile ilgilidir?

İnsan hakları, çevre sorunları ve silahlanma yarışı gibi siyasetin küreselleşmesinin bir örneğidir.

Ulusal sınırlar arasında akışkanlığı hızla artan iletişim ve etkileşim, insan hakları ihlallerini uluslarötesi sonuçlar yaratan bir soruna dönüştürmektedir.

İnsan hakları sorununun arkasında, ulusal otoritelerin vatandaşlarına devletin ve yönetimin meşrutiyetini tanımlayacak temel hakları sağlamadığı gerçeği yatmaktadır.

Hepsi

Açıklama:

Karışmazlık ilkesi, devletin iç ve dış ilişkilerini aştırabileceğimiz varsayımına dayanır; devletin mutlak ‘egemen’ olduğu bir ‘iç alan’ vardır ve diğer devletler bu alan üzerinde hiçbir meşru söz söyleme hakkına sahip olamazlar.
İnsan hakları sorununun arkasında, ulusal otoritelerin vatandaşlarına devletin ve yönetimin meşrutiyetini tanımlayacak temel hakları sağlamadığı gerçeği yatmaktadır.
Ulusal sınırlar arasında akışkanlığı hızla artan iletişim ve etkileşim, insan hakları ihlallerini uluslarötesi sonuçlar yaratan bir soruna dönüştürmektedir.
İnsan hakları, çevre sorunları ve silahlanma yarışı gibi siyasetin küreselleşmesinin bir örneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

'BM Sözleşmesi, Amaç ve İlkeler 2/7. Madde; ‘İşbu Antlaşma’nın hiçbir hükmü, Birleşmiş Milletler’e, herhangi bir devletin kendi iç yetki alanına giren konulara müdahale yetkisi vermediği gibi, üyeleri de bu türden konuları işbu Antlaşma uyarınca bir çözüme bağlamaya zorlayamaz; ancak, bu ilke, VII. Bölüm’de öngörülmüş olan zorlayıcı önlemlerin uygulanmasını hiçbir biçimde engellemez’.
Yukarıda yazılı ifade aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

BM Mülteciler Yüksek Komiserliği

İç işlerine karışmama ilkesi

İnsan Hakları Bildirgesi

Uluslararası Af Örgütü

Paris şartı

Açıklama:

İç işlerine karışmama ilkesi: BM Sözleşmesi, Amaç ve İlkeler 2/7. Madde; ‘İşbu Antlaşma’nın hiçbir hükmü, Birleşmiş Milletler’e, herhangi bir devletin kendi iç yetki alanına giren konulara müdahale yetkisi vermediği gibi, üyeleri de bu türden konuları işbu Antlaşma uyarınca bir çözüme bağlamaya zorlayamaz; ancak, bu ilke, VII. Bölüm’de öngörülmüş olan zorlayıcı önlemlerin uygulanmasını hiçbir biçimde engellemez’.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi hangi tarihte kabul edilmiştir?

1945

1948

1949

1951

1955

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Türkiye Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkını hangi tarihte tanımıştır?

1959

1963

1981

1987

1999

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 96

‘İkiz Sözleşmeler’ olarak bilinen Sivil ve Siyasal Haklar Sözleşmesi hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?

1966

1969

1976

1979

1983

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
İkiz sözleşmeler 1966 tarihlidir. Ancak bu sözleşmelerin yürürlüğe girme tarihi farklıdır. Sözleşmeler 1976 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Konuya ilişkin bilgi kitabımızın 67. sayfasında mevcuttur.

Doğru Cevap: C

Soru 97

İnsani müdahaleyi insan hakları diplomasisinden ayıran özellik nedir?

Birden fazla ülkenin katılımı

Hedef ülkeye yönelik güç kullanımı

Hedef ülkeyle diplomatik diyaloğu esas alması

İnsan hakları örgütleri tarafından yürütülmesi

Ekonomik yaptırımları öncelemesi

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde yargısal koruma altına alınan ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından denetlenen haklar hangi grup haklardır?

Ekonomik Haklar

Sosyal Haklar

Sivil ve Siyasal Haklar

Kültürel Haklar

Hayvan Hakları

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi hangi tarihte kabul edilmiştir?

1945

1948

1949

1951

1955

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Türkiye Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkını hangi tarihte tanımıştır?

1959

1963

1981

1987

1999

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Kendi kaderini tayin hakkı hangi tarihte BM'nin İkiz Sözleşmeleri ile evrensel bir hak hâline gelmiştir?

1966

1969

1976

1979

1983

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Kendi kaderini tayin hakkı 1966 tarihinde BM'nin İkiz Sözleşmeleri ile evrensel bir hak hâline gelmiştir.
bu nedenle cevap A şıkkıdır. Diğer şıklardaki tarihler uygun değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

İnsani müdahaleyi insan hakları diplomasisinden ayıran özellik nedir?

Birden fazla ülkenin katılımı

Hedef ülkeye yönelik güç kullanımı

Hedef ülkeyle diplomatik diyaloğu esas alması

İnsan hakları örgütleri tarafından yürütülmesi

Ekonomik yaptırımları öncelemesi

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde yargısal koruma altına alınan ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından denetlenen haklar hangi grup haklardır?

Ekonomik Haklar

Sosyal Haklar

Sivil ve Siyasal Haklar

Kültürel Haklar

Hayvan Hakları

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Devletlerin dış politika yapımına insan haklarının dahil edilmesi gerektiğini öne sürenler aşağıdaki tezlerden hangisine dayanmaz?

İnsan haklarının dış politika yapımına katılması küresel barış ve istikrara katkıda bulunur.

İnsan haklarının dış politika yapımına katılması devletlerin uluslararası hukuki sorumluluğunun bir gereğidir.

İnsan hakları konusu devletlerin içişleri alanına girer.

İnsan hakları evrenseldir.

İnsan haklarının dış politika yapımına katılması uluslararası güvenliğin inşasına katkıda bulunur.

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 105

“ Amerikan dış politikasının temel fikri insan haklarıdır” söylemiyle ‘insan hakları odaklı’ bir dış politika izlemek isteyen ABD Başkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Jimmy Carter

Lyndon Baines Johnson

Richard Milhous Nixon

Ronald Wilson Reagan

George Walker Bush

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 106

İnsan haklarının uluslararası politikanın ilgi alanına dahil edilmesine karşı ileri sürülen ‘karışmazlık ilkesi’ne istisna teşkil eden durum olarak aşağıdakilerden hangisi ileri sürülebilir?

Karışmazlık ilkesi devletleri bağlamaz.

Devletlerin içişleri ile dışişleri birbirini tamamlar.

Bir konu uluslararası bir boyut kazandığı takdirde iç işlerine karışmaya ilişkin geleneksel yasak uygulanamaz hale gelir

Dış politika ilke tanımaz.

İçişlerine karışmama yasağı artık BM sözleşmesinde yer almamaktadır.

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 107

Uluslararası Af Örgütü’nün merkezi neresidir?

Londra

İstanbul

Cenevre

Paris

Viyana

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Avrupa Birliği’nin ‘kurucu-temel’ antlaşmalarından hangisinde ilk defa “insan hakları’ kavramı kullanılmıştır?

Nice Antlaşması

Maastrich Antlaşması

Avrupa Tek Senedi

Amsterdam Antlaşması

Lizbon Antlaşması

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Kendi yurttaşlarının temel hak ve özgürlüklerini güvence altına alan, insan hakları konusunda aktif olan ve uluslararası örgütler ile hükûmet dışı kuruluşlarla (NGO) iş birliğine girişen devletler ne tip devletlerdir?

Otoriteryen devletler

Liberal-demokratik devletler

Totaliteryen devletler

Teokratik devletler

Despotik devletler

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 110

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinde 10 Aralık 1948 tarihinde BM Genel Kurulu’nda kabul edilen hangi metin bir dönüm noktası oluşturur?

Avrupa Tek Senedi

Paris Şartı

BM Şartı

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

Amsterdam Antlaşması

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 111

1998 yılında kurulmuş olan ve savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım suçları ile saldırı suçlarına bakan uluslararası daimi mahkemenin adı nedir?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Lahey Adalet Divanı

Uluslararası Ceza Mahkemesi

Nünberg Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi

Sierra Leone Savaş Suçları Mahkemesi

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 112

Aşağıdaki ülkelerden hangisi İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi BM Genel Kurulu’nda oybirliğiyle kabul edilirken oylamaya katılmamış olan 8 ülkeden biri değildir?

Güney Afrika

Suudi Arabistan

Sovyetler Birliği

Polonya

İspanya

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 113

18 Mayıs 1954’te Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni onaylayan, 28 Ocak 1987’de de bireysel başvuru hakkını tanıyan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Romanya

Türkiye

Polonya

Arnavutluk

Bulgaristan

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Avrupa Birliği’nin bir ‘kurucu antlaşması’na insan hakları kavramının ilk defa girmesi 1986 yılında imzalanan hangi antlaşma ile olmuştur?

Helsinki Nihai Senedi

Amsterdam Antlaşması

Avrupa Tek Senedi

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

Paris Şartı

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 115

‘Evrensel insan hakları’ kavramına karşı çıkarak insan hakları anlayışının her kültürün farklı tarihsel ve sosyal yapısı içerisinde şekillendiğini ileri süren kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Jack Donnelly

Immanuel Kant

Oliver Jütersonke

Hans J. Morgenthau

Christoph Frei

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 116

İnsani müdahale adına uluslararası bir askeri harekatın veya benzeri bir güç kullanımının söz konusu ülkede insan hakları pratiğine yararlı değil zararlı olacağı fikri aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitif müdahalesizlik

Negatif müdahalesizlik

Karışmazlık ilkesi

Sessiz Diplomasi

Açık Diplomasi

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Irk, din, milliyet, sosyal veya siyasal bir grup mensubiyeti nedeniyle uyruğunda olduğu ülkede hayatı tehlikede bulunduğu için ülkesini terk eden ve bu nedenlerden dolayı ülkesine dönemeyen kişilere ne ad verilir?

Göçmen

Konuk işçi

Turist

Muhacir

Mülteci

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Devletlerin dış politika yapımına insan haklarının dahil edilmesi gerektiğini öne sürenler aşağıdaki tezlerden hangisine dayanmaz?

İnsan haklarının dış politika yapımına katılması küresel barış ve istikrara katkıda bulunur.

İnsan haklarının dış politika yapımına katılması devletlerin uluslararası hukuki sorumluluğunun bir gereğidir.

İnsan hakları konusu devletlerin içişleri alanına girer.

İnsan hakları evrenseldir.

İnsan haklarının dış politika yapımına katılması uluslararası güvenliğin inşasına katkıda bulunur.

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 119

“ Amerikan dış politikasının temel fikri insan haklarıdır” söylemiyle ‘insan hakları odaklı’ bir dış politika izlemek isteyen ABD Başkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Jimmy Carter

Lyndon Baines Johnson

Richard Milhous Nixon

Ronald Wilson Reagan

George Walker Bush

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Karışmazlık ilkesi devletleri bağlamaz.

Devletlerin içişleri ile dışişleri birbirini tamamlar.

Bir konu uluslararası bir boyut kazandığı takdirde iç işlerine karışmaya ilişkin geleneksel yasak uygulanamaz hale gelir

Dış politika ilke tanımaz.

İçişlerine karışmama yasağı artık BM sözleşmesinde yer almamaktadır.

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 121

Uluslararası Af Örgütü’nün merkezi neresidir?

Londra

İstanbul

Cenevre

Paris

Viyana

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 122

Avrupa Birliği’nin ‘kurucu-temel’ antlaşmalarından hangisinde ilk defa “insan hakları’ kavramı kullanılmıştır?

Nice Antlaşması

Maastrich Antlaşması

Avrupa Tek Senedi

Amsterdam Antlaşması

Lizbon Antlaşması

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 123

Otoriteryen devletler

Liberal-demokratik devletler

Totaliteryen devletler

Teokratik devletler

Despotik devletler

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 124

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinde 10 Aralık 1948 tarihinde BM Genel Kurulu’nda kabul edilen hangi metin bir dönüm noktası oluşturur?

Avrupa Tek Senedi

Paris Şartı

BM Şartı

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

Amsterdam Antlaşması

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 125

1998 yılında kurulmuş olan ve savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım suçları ile saldırı suçlarına bakan uluslararası daimi mahkemenin adı nedir?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Lahey Adalet Divanı

Uluslararası Ceza Mahkemesi

Nünberg Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi

Sierra Leone Savaş Suçları Mahkemesi

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 126

Aşağıdaki ülkelerden hangisi İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi BM Genel Kurulu’nda oybirliğiyle kabul edilirken oylamaya katılmamış olan 8 ülkeden biri değildir?

Güney Afrika

Suudi Arabistan

Sovyetler Birliği

Polonya

İspanya

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 127

18 Mayıs 1954’te Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni onaylayan, 28 Ocak 1987’de de bireysel başvuru hakkını tanıyan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Romanya

Türkiye

Polonya

Arnavutluk

Bulgaristan

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 128

Avrupa Birliği’nin bir ‘kurucu antlaşması’na insan hakları kavramının ilk defa girmesi 1986 yılında imzalanan hangi antlaşma ile olmuştur?

Helsinki Nihai Senedi

Amsterdam Antlaşması

Avrupa Tek Senedi

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

Paris Şartı

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 129

Jack Donnelly

Immanuel Kant

Oliver Jütersonke

Hans J. Morgenthau

Christoph Frei

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 130

Pozitif müdahalesizlik

Negatif müdahalesizlik

Karışmazlık ilkesi

Sessiz Diplomasi

Açık Diplomasi

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 131

Göçmen

Konuk işçi

Turist

Muhacir

Mülteci

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 132

Karışmazlık ilkesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnsan hakları özelinde özgürleştirici bir işlev görür.

Demokrasi ve insan hakları gibi evrensel değerleri bütün dünyaya iletir.

Sosyal, siyasal ve iktisadi faaliyetlerde iç-dış, yerli-yabancı gibi ayrımları zorlaştırır.

Devletin iç ve dış ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımına dayanır.

İnsan hakları sorunlarının hızla ulusal alandan uluslararası alana geçmesine neden olmaktadır.

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Karışmazlık ilkesi, devletin iç ve dış ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımına dayanır; devletin mutlak egemen olduğu bir iç alan vardır ve diğer devletler bu alan üzerinde hiçbir meşru söz söyleme hakkına sahip olamazlar.

Doğru Cevap: D

Soru 133

Aşağıdaki ifadelerden hangisi 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nden 1998'de Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin kuran Roma Statüsü'nün imzalanması ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İnsan hakları rejimi, geliştirilen koruma mekanizmalarıyla gittikçe sertleşmiş ve bağlayıcı bir hukuki yapıya dönüşmüştür.

Devlet temel hak ve özgürlükleri tehdit etme potansiyeli en yüksek olan örgütlü güçtür.

Ulusal egemenlik ve karışmazlık kavramları küresel gelişmeler bağlamında sorunlu hale gelmiştir.

STK'lar insan hakları fikrinin küreselleşmesinde etkili olmuştur.

Dış politika yapımında insan haklarının gündeme getirilmesi, emperyalist müdahalelerin bahanesinden başka bir şey olmadığı düşüncesinden etkilenir.

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nden günümüze insan hakları rejiminin, geliştirilen koruma mekanizmalarıyla nasıl sertleştiğini, bağlayıcı bir hukuki yapıya dönüştüğünü gözlemlemek mümkündür. bu, kısmen 1966'da hazırlanan ve 1976'da yürürlüğe giren ikiz sözleşmeler olarak bilinen Sivil ve Siyasal Haklar Sözleşmesi ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi ile antlaşma hukukuna bağlanmıştır. Sonuçta, hukuki bağlayıcılıktan ve mekanizmalardan yoksun yumuşak bir insan hakları bildirgesinden, taraf ülkelerde soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçları yargılamakla yetkili bir Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne doğru evrilen bir uluslararası hukuksal yapıdan söz ediyoruz. Uluslararası Ceza Mahkemesi, sözleşmeye taraf ülkelerin vatandaşlarının savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçlara karışması durumunda bunları ilgili devletin izni olmadan doğrudan yargılama ve cezalandırma yetkisine sahiptir. Evrensel Bildirge'nin kabul edildiği 1948'den Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni kuran Roma Statüsü'nün imzalandığı 1998'e uzanan elli yılda bu iki tarihi ve iki belgeyi yan yana koyduğumuzda, insan hakları alanında uluslararası hukuksal yapının nasıl sert bir hukuka doğru evrildiğini görebiliriz. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 134

1993 yılında Viyana'da toplanan BM İnsan Hakları Konferansına müzakereci olarak aralarında Uluslararası Af Örgütü, İnsan Hakları İzleme Örgütü, Helsinki Yurttaşlar Komitesi gibi örgütlerin de yer aldığı 841 insan hakları örgütünün katılması aşağıdakilerden hangisine örnek olarak gösterilebilir?

İnsan haklarının Avrupa Birliği'nin ilgi alanına girmesi

STK'ların insan hakları fikrinin küreselleşmesinde ve ihlallerin duyurulmasında etkili olması

Devletlerin dış politikalarına insan haklarını dahil etmeleriyle insan haklarının uluslararasılaşmasına ivme kazandırmaları

Küreselleşmenin sosyal, siyasal ve iktisadi faaliyetlerde iç-dış, yerli-yabancı gibi ayrımları zorlaştırması

Devletlerin kendi ulusal alanlarını dışarının denetimine bizzat kendilerinin açmaları

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Uluslararası düzeyde faaliyette bulunan STK'lar insan hakları fikrinin küreselleşmesinde, insan hakları standartlarının oluşturulmasında ve ihlallerin duyurulmasında etkili olmaktadır. 1993 yılında Viyana'da toplanan BM İnsan Hakları Konferansına müzakereci olarak katılan insan hakları örgütlerinin sayısı 841'dir. Bunlar arasında Uluslararası Af Örgütü, İnsan Hakları İzleme Örgütü, Helsinki Yurttaşlar Komitesi, Uluslararası Hukukçular Komisyonu, Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü gibi tanınmış ve etkili STK'yı da sayabiliriz. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 135

İnsan haklarının evrenselliğine yönelik itirazları açısından insan haklarının göreceliliği yaklaşımı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

BM'de devletlerin insan haklarına ilişkin sözleşmelerin yüklediği görev ve sorumluluklara bir karşı geliş olmamıştır.

Dünya kamuoyunda temel insan hakları ihlallerinin uluslararası yaptırımlara bağlanması konusunda geniş bir ahlaki ve hukuki uzlaşı olmuştur.

İnsan haklarının kültürel-tarihsel görecelilikleri aşan, insan doğasından ve onurundan kaynaklanan ahlaki bir özü vardır.

İnsan hakları ihlallerinde bulunan hiçbir devlet, bu davranışını, kendi ulusal kültürlerinin işkence, toplu katliam ve benzerlerini meşru kıldığı gerekçesiyle savunamaz.

İnsan hakları anlayışı her kültürün farklı tarihsel ve sosyal yapısı içersinde şekillenir.

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.
İnsan hakları sorunlarının dış politika gündemine dahil edilmesine ilişkin itiraz noktalarından birisi, insan haklarının evrenselliği iddiasını hedef alır. Örneğin modern dönem uluslararası ilişkiler çalışmalarında önemli bir etkisi bulunan Hans J. Morgenthau evrensel insan hakları kavramına karşı çıkarak insan hakları anlayışının her kültürün farklı tarihsel ve sosyal yapısı içersinde şekilendiğini ileri sürmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 136

I.Devletin amacı olan güvenlik ve refahın sağlanması uluslararası düzeyde bir insan hakları politikası izleyerek elde edilemez.
II. Devletlerin diğer ülkelerdeki insan hakları ihlallerini eleştirmesi tepkiyle karşılanır.
III. İnsan hakları politikaları diğer dış politika hedefleri ile çelişir; oysa dış politikada, ekonomik ve stratejik konuların her zaman önceliği vardır.
Yukardaki düşünceler aşağıdaki tezlerden hangisini özetler niteliktedir?

Uluslararası düzenin öncelik taşıdığı tezi

Demokratik barış teorisi

Ulusal olanın öncelik taşıdığı tezi

Kültürel görelilik tezi

İnsan haklarının evrenselliği tezi

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.
Başka ülke halklarının sorunlarını gündemlerine almakla kendi vatandaşlarını göz ardı edecekleri, vatandaşların hakları ve ihtiyaçlarının öncelik taşıdığı tezi öne sürülebilir. Bu tezin ana hatları şöyle özetlenebilir; devletin amacı olan güvenlik ve refahın sağlanması uluslararası düzeyde bir insan hakları politikası izleyerek elde edilemez. Aksine, bir devletin güvenlik ve ekonomik çıkarları pragmatik bir dış politika izlemeyi gerektirir. Devletlerin diğer ülkelerdeki insan hakları ihlallerini eleştirmesi tepkiyle karşılanır, hatta ikili ilişkiler zedelenebilir. Dolayısıyla dış politikada insan haklarının ele alınması, hükümetler arası iletişim kanallarını açık tutmayı amaçlayan diplomatik ilişkileri tehlikeye atabilir; aynı zamanda ekonomik ve politik ilişkiler de bundan zarar görür. öte yandan, bütün insan hakları ihlalleri aynı kefeye konulamaz; ihlallerin müttefik ülkelerde mi yoksa rakip ülkelerde mi olduğu önemlidir. Müttefiklerin insan hakları politikasıyla zayıflatılması düşünülemez. Dolayısıyla insan hakları politikaları diğer dış politika hedefleri ile çelişir; oysa dış politikada, ekonomik ve stratejik konuların her zaman önceliği vardır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 137

İnsan hakları ihlallerinde bulunan devletleri, vatandaşlarına yönelik bu tür davranışlarından vazgeçirmeye çalışan devletlerin ve uluslararası örgütlerin aşağıdakilerden hangisini uygulaması beklenmez?

Kamuoyuna açık beyanatlar vererek eleştiriler ve kınamalarda bulunması

Askeri ve ekonomik yardımın kesilmesi veya bloke edilmesi

Ticari yaptırımlar uygulaması

İnsani müdahale ile insan haklarınının ihlallerinden dolayı hedef alınan ülkeye karşı fiziki güç kullanması

Müttefik ülkeleri zayıflatmama amacıyla ekonomik ve stratejik konulara öncelik verme

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
İnsan hakları, dış politika yapımının bir konusu olarak benimsendiğinde bu politikayı yürütecek bazı araçların mevcut olduğu görülür. Bu araçlardan açık diplomasi, insan hakları ihlallerine karşı sert bir tavır öngörmektedir. Bir devlet temsilcilerinin, insan hakları ihlallerinde bulunan bir başka devlet hakkında kamuoyuna açık beyanatlar vermesi, eleştiriler ve kınamalarda bulunnması suretiyle dünyanın dikkatini insan hakları ihlallerine çekmesi, böylece ihlalci hükümetler üzerine uluslararası bir baskı kurması açık diplomasinin kullandığı yöntemlerdir. İnsan hakları ihlallerinden dolayı hedef alınan devlet üzerine baskı uygulama veya onu etkilemenin bir başka yolu da dış yardımlardır. Bir başka ülkedeki insan hakları ihlallerine karşı ticari yaptırımlar da etkilidir. Sert otoriteryen yönetimlerde, insan hakları ihlalleriyle suçlanan hükümetler, muhalif çevrelere gücünü göstermek, milli egemenliği ile bağımsızlığı konusunda tavizkar olmayacağı mesajını vermek için ihlalleri ve baskıları daha da artırabilir. Böyle durumlarda insani müdahale de bir siyasa seçeneği olarak gündeme gelmektedir. İnsani müdahale, insan haklarının insan ihlallerinden dolayı hedef alınan ülkeye karşı fiziki güç kullanmayı öngörür. Doğru cevap E seçeneğidir

Doğru Cevap: E

Soru 138

Aşağıdakilerden hangisi bireysel ve toplumsal bir sorunun, ulusal, bölgesel ve hatta uluslararası bir güvenlik boyutu kazanmasına örnek olarak gösterilebiir?

Soğuk Savaş

Kitlesel göç ve mülteci hareketi

Nükleer silahlanma

Küresel ısınma

Doğu Blokunun dağılması

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
Mülteciler ile ulusal ve uluslararası güvenlik sorunları arasındaki ilişki sanıldığından daha yakın ve doğrudandır. Mülteci olgusunun temelinde zaten bireyin veya grupların güvenliklerine ilişkin, kendi ülkelerinde karşılaştıkları bir tehdit yatmaktadır. Bireysel veya grup düzeyinde güvenlikleri devlet veya diğer siyasal-sosyal güçler tarafından tehdit edilen insanlar ülkelerinin başka bölgelerinde veya başka ülkelerde güvenlik arayışına girerler. Bireysel ve toplumsal bir güvenlik sorunu mülteci dalgalarıyla birlikte ulusal, bölgesel ve hatta uluslararası bir güvenlik boyutu kazanır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi mülteci alan ülkeler açısından mülteci hareketinin yarattığı sonuçlardandır?

Ülkeye ilişkin istihbarat çalışmalarının kolaylaşması

Ülkeye yönelik şiddetli bir muhalefet sürecinin başlaması

Uluslararası düzeyde imajın bozulması

Mülteci sayısının artmasıyla sosyal uyumun zedenlenmesi

Muhalefetin uluslararası bir niteliğe bürünmesi

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
Ülkeye ilişkin istihbarat çalışmalarının kolaylaşması, ülkeye yönelik şiddetli bir muhalefet sürecinin başlaması, ülkenin uluslararası düzeyde imajının bozulması ve muhalefetin uluslararası bir niteliğe bürünmesi mülteci yaratan ülkeler açısından mülteci hareketinin sonuçlarındandır. Mültecileri alıcı ülkelerde ise mülteci sayısının düzeyi sosyal uyumu zedeleyici bir sonuç yaratabilir. Doğru cevap D seçeneğidir

Doğru Cevap: D

Soru 140

Karışmazlık ilkesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnsan hakları özelinde özgürleştirici bir işlev görür.

Demokrasi ve insan hakları gibi evrensel değerleri bütün dünyaya iletir.

Sosyal, siyasal ve iktisadi faaliyetlerde iç-dış, yerli-yabancı gibi ayrımları zorlaştırır.

Devletin iç ve dış ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımına dayanır.

İnsan hakları sorunlarının hızla ulusal alandan uluslararası alana geçmesine neden olmaktadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 141

İnsan hakları rejimi, geliştirilen koruma mekanizmalarıyla gittikçe sertleşmiş ve bağlayıcı bir hukuki yapıya dönüşmüştür.

Devlet temel hak ve özgürlükleri tehdit etme potansiyeli en yüksek olan örgütlü güçtür.

Ulusal egemenlik ve karışmazlık kavramları küresel gelişmeler bağlamında sorunlu hale gelmiştir.

STK'lar insan hakları fikrinin küreselleşmesinde etkili olmuştur.

Dış politika yapımında insan haklarının gündeme getirilmesi, emperyalist müdahalelerin bahanesinden başka bir şey olmadığı düşüncesinden etkilenir.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 142

İnsan haklarının Avrupa Birliği'nin ilgi alanına girmesi

STK'ların insan hakları fikrinin küreselleşmesinde ve ihlallerin duyurulmasında etkili olması

Devletlerin dış politikalarına insan haklarını dahil etmeleriyle insan haklarının uluslararasılaşmasına ivme kazandırmaları

Küreselleşmenin sosyal, siyasal ve iktisadi faaliyetlerde iç-dış, yerli-yabancı gibi ayrımları zorlaştırması

Devletlerin kendi ulusal alanlarını dışarının denetimine bizzat kendilerinin açmaları

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 143

İnsan haklarının evrenselliğine yönelik itirazları açısından insan haklarının göreceliliği yaklaşımı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

BM'de devletlerin insan haklarına ilişkin sözleşmelerin yüklediği görev ve sorumluluklara bir karşı geliş olmamıştır.

Dünya kamuoyunda temel insan hakları ihlallerinin uluslararası yaptırımlara bağlanması konusunda geniş bir ahlaki ve hukuki uzlaşı olmuştur.

İnsan haklarının kültürel-tarihsel görecelilikleri aşan, insan doğasından ve onurundan kaynaklanan ahlaki bir özü vardır.

İnsan hakları ihlallerinde bulunan hiçbir devlet, bu davranışını, kendi ulusal kültürlerinin işkence, toplu katliam ve benzerlerini meşru kıldığı gerekçesiyle savunamaz.

İnsan hakları anlayışı her kültürün farklı tarihsel ve sosyal yapısı içersinde şekillenir.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 144

Uluslararası düzenin öncelik taşıdığı tezi

Demokratik barış teorisi

Ulusal olanın öncelik taşıdığı tezi

Kültürel görelilik tezi

İnsan haklarının evrenselliği tezi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 145

Kamuoyuna açık beyanatlar vererek eleştiriler ve kınamalarda bulunması

Askeri ve ekonomik yardımın kesilmesi veya bloke edilmesi

Ticari yaptırımlar uygulaması

İnsani müdahale ile insan haklarınının ihlallerinden dolayı hedef alınan ülkeye karşı fiziki güç kullanması

Müttefik ülkeleri zayıflatmama amacıyla ekonomik ve stratejik konulara öncelik verme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 146

Aşağıdakilerden hangisi bireysel ve toplumsal bir sorunun, ulusal, bölgesel ve hatta uluslararası bir güvenlik boyutu kazanmasına örnek olarak gösterilebiir?

Soğuk Savaş

Kitlesel göç ve mülteci hareketi

Nükleer silahlanma

Küresel ısınma

Doğu Blokunun dağılması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 147

Aşağıdakilerden hangisi mülteci alan ülkeler açısından mülteci hareketinin yarattığı sonuçlardandır?

Ülkeye ilişkin istihbarat çalışmalarının kolaylaşması

Ülkeye yönelik şiddetli bir muhalefet sürecinin başlaması

Uluslararası düzeyde imajın bozulması

Mülteci sayısının artmasıyla sosyal uyumun zedenlenmesi

Muhalefetin uluslararası bir niteliğe bürünmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 148

İnsan haklarının uluslararası düzeyde teşviki ve korunması düşüncesi, aşağıdakilerden hangisidir?

Farklı ülkelerde cereyan eden insan hakları ihlalleri dünya kamuoyunun gündemine gelmesi.

Yurttaşların insan haklarının kullanılması.

Yurttaşların temel hak ve özgürlüklerinin ulusal hükûmetlerin insafına ve isteğine bırakılamayacağı.

Geleneksel kavranış biçimiyle uluslararası ilişkiler alanı.

Devletlerin egemenliği ve eşitliği.

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
İnsan haklarının uluslararası düzeyde teşviki ve korunması düşüncesi, yurttaşların temel hak ve özgürlüklerinin ulusal hükûmetlerin insafına ve isteğine bırakılamayacağı kabulüne dayanır. Bugün insan hakları taleplerini destekleyici, ihlalleri önleyici kurum, mekanizma ve faaliyetler sadece ulusal alanla sınırlı değildir, uluslararası bir boyut kazanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 149

Karışmazlık ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan haklarının aktif bir şekilde uluslararası düzeyde teşvik ve denetimini sınırladığı.

Birçok gelişmekte olan ülkede dahi temel haklarının giderek daha fazla bilincine varması.

İnsan haklarının küresel bir hareket olmasını gerektirecek bir ‘ihlaller’ yığını.

Devletin iç ve dış ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımına dayanır ve hiçbir meşru söz söyleme hakkına sahip değildirler.

Bir ülkede yanlış kararların ve kötü yönetimin tetiklediği bir finansal kriz unusuru.

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Karığşmazlık ilkesi, devletin iç ve dış ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımına dayanır; devletin mutlak ‘egemen’ olduğu bir ‘iç alan’ vardır ve diğer devletler bu alan üzerinde hiçbir meşru söz söyleme hakkına sahip olamazlar.

Doğru Cevap: D

Soru 150

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Ceza Mahkemesinin yetkilerinin dışında kamaktadır?

Taraf ülkelerin vatandaşlarının savaş suçları

Soykırım ve insanlığa karşı suçlara karışması

İlgili devletin izni olmadan doğrudan yargılama ve cezalandırma yetkisi

Sivil ve Siyasi Haklar

Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, sözleşmeye taraf ülkelerin vatandaşlarının savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçlara karışması durumunda bunları ilgili devletin izni olmadan doğrudan yargılama ve cezalandırma yetkisine sahiptir. Mahkeme’nin yargılama yetkisi BM Güvenlik Konseyi kararı olursa sözleşmeye taraf olmayan ülkelerin yurttaşlarını ve yöneticilerini de kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 151

İnsan haklarının uluslararası düzeyde teşviki ve korunması düşüncesi, aşağıdakilerden hangisidir?

Farklı ülkelerde cereyan eden insan hakları ihlalleri dünya kamuoyunun gündemine gelmesi.

Yurttaşların insan haklarının kullanılması.

Yurttaşların temel hak ve özgürlüklerinin ulusal hükûmetlerin insafına ve isteğine bırakılamayacağı.

Geleneksel kavranış biçimiyle uluslararası ilişkiler alanı.

Devletlerin egemenliği ve eşitliği.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 152

Karışmazlık ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan haklarının aktif bir şekilde uluslararası düzeyde teşvik ve denetimini sınırladığı.

Birçok gelişmekte olan ülkede dahi temel haklarının giderek daha fazla bilincine varması.

İnsan haklarının küresel bir hareket olmasını gerektirecek bir ‘ihlaller’ yığını.

Devletin iç ve dış ilişkilerini ayrıştırabileceğimiz varsayımına dayanır ve hiçbir meşru söz söyleme hakkına sahip değildirler.

Bir ülkede yanlış kararların ve kötü yönetimin tetiklediği bir finansal kriz unusuru.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 153

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Ceza Mahkemesinin yetkilerinin dışında kamaktadır?

Taraf ülkelerin vatandaşlarının savaş suçları

Soykırım ve insanlığa karşı suçlara karışması

İlgili devletin izni olmadan doğrudan yargılama ve cezalandırma yetkisi

Temel sivil ve siyasal haklar ile ekonomik ve sosyal haklar

Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 154

Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni hangi tarihte onaylamıştır?

1951

1954

1957

1963

1968

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Türkiye 18 Mayıs 1954’te Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni onaylamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 155

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile koruma altına alınan haklardan biri değildir?

Fikri haklar

hayat ve özgürlük hakkı

mülkiyet hakkı

ifade özgürlüğü

din özgürlüğü

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.
Fikri haklar

Doğru Cevap: A

Soru 156

İlk defa bir ‘kurucu anlaşmaya’ insan hakları kavramının girmesi hangi anlaşma ile olmuştur?

Maastricht Antlaşması

Kopenhag Zirvesi

Amsterdam Antlaşması

Avrupa Tek Senedi

Roma Antlaşması

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Avrupa Tek Senedi

Doğru Cevap: D

Soru 157

Kendi ülkesinde yaşam hakkı tehdit edilen, ülkesinden göçe zorlanan kişilere ne denir?

yabancı

turist

vatandaş

yurttaş

mülteci

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
mülteci

Doğru Cevap: E

Soru 158

Aşağıdakilerden hangisi mülteci yaratan ülkenin karşılaştığı sorunlardan biri değildir?

Dışarıdan daha şiddetli bir muhalefet başlar

Muhalefet, uluslararası bir niteliğe bürünebilir

Uluslararası imajı bozulur.

Ekonomisi bozulur.

Kaynak ülkeye ilişkin istihbarat çalışmaları kolaylaşır.

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
Ekonomisi bozulur.

Doğru Cevap: D

Soru 159

BM Mülteciler Yüksek Komiserliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kısaltması UNHCR'dir.

Görevi, mültecilere uluslararası› koruma sağlamak ve sorunlarının çözümüne destek olmaktır.

1970'de kurulmuştur.

Örgütün ilk kuruluş amacı geçici olarak İkinci Dünya Savaşı sonunda yerlerinden edilmiş Avrupalılara yardım etmektir.

Örgütün amacı, yapısı ve işleyişi 1951 tarihli Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşmeyle belirlendi.

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
14 Aralık 1950’de kurulmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 160

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde "yeni müdahalecilik" anlayışı, Güvenlik Konseyi’nin müdahalelerinde uygulama alanı bulmamıştır?

Irak

Somali

Haiti

Lübnan

Ruanda

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
Güvenlik Konseyi’nin Soğuk Savaş sonrası dönemde Irak, Somali, Haiti, Bosna, Ruanda ve Libya kararları ‘yeni müdahalecilik’ kavramını gündeme getirmiştir. Dolayısıyla Lübnan bu ülkeler arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 161

Bir devlet temsilcilerinin, insan hakları ihlallerinde bulunan bir başka devlet hakkında kamuoyuna açık beyanatlar vermesi suretiyle uluslararası bir baskı kurması hangi diploması aracının bir yöntemidir?

Açık diplomasi

Sessiz diplomasi

İnsani müdahale

Ticari yaptırım

Ambargo

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Açık diplomasi

Doğru Cevap: A

Soru 162

Uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden gelişmelere karşı tedbir almakla yetkili ve görevli olan kuruluş hangisidir?

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi

AGİT

Avrupa Konseyi

Avrupa Parlamentosu

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi

Doğru Cevap: B

Soru 163

Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni hangi tarihte onaylamıştır?

1951

1954

1957

1963

1968

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 164

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile koruma altına alınan haklardan biri değildir?

Fikri haklar

hayat ve özgürlük hakkı

mülkiyet hakkı

ifade özgürlüğü

din özgürlüğü

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.
Fikri haklar

Doğru Cevap: A

Soru 165

İlk defa bir ‘kurucu anlaşmaya’ insan hakları kavramının girmesi hangi anlaşma ile olmuştur?

Maastricht Antlaşması

Kopenhag Zirvesi

Amsterdam Antlaşması

Avrupa Tek Senedi

Roma Antlaşması

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Avrupa Tek Senedi

Doğru Cevap: D

Soru 166

Kendi ülkesinde yaşam hakkı tehdit edilen, ülkesinden göçe zorlanan kişilere ne denir?

yabancı

turist

vatandaş

yurttaş

mülteci

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
mülteci

Doğru Cevap: E

Soru 167

Aşağıdakilerden hangisi mülteci yaratan ülkenin karşılaştığı sorunlardan biri değildir?

Dışarıdan daha şiddetli bir muhalefet başlar

Muhalefet, uluslararası bir niteliğe bürünebilir

Uluslararası imajı bozulur.

Ekonomisi bozulur.

Kaynak ülkeye ilişkin istihbarat çalışmaları kolaylaşır.

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
Ekonomisi bozulur.

Doğru Cevap: D

Soru 168

BM Mülteciler Yüksek Komiserliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kısaltması UNHCR'dir.

Görevi, mültecilere uluslararası› koruma sağlamak ve sorunlarının çözümüne destek olmaktır.

1970'de kurulmuştur.

Örgütün ilk kuruluş amacı geçici olarak İkinci Dünya Savaşı sonunda yerlerinden edilmiş Avrupalılara yardım etmektir.

Örgütün amacı, yapısı ve işleyişi 1951 tarihli Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşmeyle belirlendi.

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
14 Aralık 1950’de kurulmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 169

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde Güvenlik Konseyi’nin yeni müdahalecilik kavramı gündeme gelmemiştir?

Irak

Somali

Haiti

Kolombiya

Ruanda

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 170

Açık diplomasi

Sessiz diplomasi

İnsani müdahale

Ticari yaptırım

Ambargo

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Açık diplomasi

Doğru Cevap: A

Soru 171

Uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden gelişmelere karşı tedbir almakla yetkili ve görevli olan kuruluş hangisidir?

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi

AGİT

Avrupa Konseyi

Avrupa Parlamentosu

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi

Doğru Cevap: B

Soru 172

Aşağıdakilerden hangisi ile birlikte demokrasi, insan hakları, hukuk üstülüğü ve azınlıkların korunmasının güvence altına alınması Avrupa Birliği üyeliliğinin şartları arasına eklenmiştir?

Avrupa Tek Senedi

Roma Antlaşması

Amsterdam Antlaşması

Maastricht Antlaşması

Lizbon Antlaşması

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Amsterdam Antlaşması

Doğru Cevap: C

Soru 173

Aşağıdakilerden hangisi insan hakları alanında uluslararası faaliyet gösteren STK'ların işlevleri arasında değildir?

İhlallere karşı insani gerekçelerle askeri müdahalede bulunmak

İnsan hakları ihlalleri ile ilgili bilgi toplamak

İhlallere karşı kamuoyu desteğini harekete geçirmek

Hak mağdurlarına moral ve yasal destek sağlamak

Hak ihlallerine karşı hükümetler nezdinde lobi faaliyetleri yürütmek

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
İhlallere karşı insani gerekçelerle askeri müdahalede bulunmak

Doğru Cevap: A

Soru 174

Aşağıdakilerden hangisi evrensel insan hakları kavramına karşı çıkarak insan haklarının her kültür ve sosyal yapı içinde farklı olarak şekillendiğini ifade eden siyaset bilimcidir?

Edward Hallett Carr

Noam Chomsky

Immanuel Wallerstein

Thomas Hobbes

Hans J. Morgenthau

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Hans J. Morgenthau

Doğru Cevap: E

Soru 175

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının dış politika yapımının bir konusu olarak kabul edilmesi durumunda bu politikayı yürütmek için kullanılabilecek araçlardan birisi değildir?

Sessiz diplomasi

İnsani müdahale

Ticari yaptırım

Savaş ilanı

Dış yardımların kesilmesi

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Savaş ilanı

Doğru Cevap: D

Soru 176

İnsan hakları ihlallerinin önlenmesine yönelik bir diplomasi aracı olarak ihlalci devlete karşı uygulanan ekonomik yaptırımlara getirilen temel eleştiri aşığıdakilerden hangisidir?

İhlalin yapısal-sistemsel kaynaklarının göz ardı edilmesi

İhlallerin önlenmesinde yetersiz kalması

Yaptırımların sosyal eşitsizliği arttırarak ihlal mağdurlarının mağduriyetini arttırması

İhlalci devleti temize çıkarıcı işlev görebilmesi

Karışmazlık ilkesine ters düşmesi

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Yaptırımların sosyal eşitsizliği arttırarak ihlal mağdurlarının mağduriyetini arttırması

Doğru Cevap: C

Soru 177

Aşağıdakilerden hangisi mülteci sorunun oluşmasına neden olan başlıca etmenlerden değildir?

İç savaşlar

Devletler arası çatışmalar

Dinsel çatışmalar

Baskıcı siyasal rejimler

Doğal afetler

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
Doğal Afetler

Doğru Cevap: E

Soru 178

Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın hiçbir hükmünün, Birleşmiş Milletler’e, herhangi bir devletin kendi yetki alanına giren konulara müdahale yetkisi vermemesini, üyeleri de bu türden konulara işbu Antlaşma uyarınca bir çözüme bağlamaya zorlayamamasını ifade eden kavram nedir?

Pozitif müdahalesizlik

Karışmazlık ilkesi

Açık diplomasi

İnsani müdahale

Sessiz diplomasi

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Karışmazlık ilkesi

Doğru Cevap: B

Soru 179

I. Polonya
II. Ukrayna
III. ABD
IV. Fransa
V. Sovyetler Birliği
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi oylamasına katılmayan ülkelerdendir?

I, II, V

I, II, IV, V

I ve II

II ve V

I, III, IV

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Oylamaya kat›lmayan 8 ülke vardır. Bunlar Güney Afrika, Suudi Arabistan, Sovyetler Birliği ile Sovyet blokunda yer alan Polonya, Yugoslavya, Çekoslovakya, Ukrayna ve Beyaz Rusya’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 180

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'ne taraf devletlerin vatandaşlarının savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçlara karışması durumunda, ilgili devletin izni olmadan bu konularda doğrudan yargılama ve cezalandırma yetkisine sahiptir?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Avrupa Birliği Adalet Divanı

Uluslararası Adalet Divanı

Uluslararası Ceza Mahkemesi

Amerika Yüksek Mahkemesi

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'ne taraf devletlerin vatandaşlarının savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçlara karışması durumunda, ilgili devletin izni olmadan bu konularda doğrudan yargılama ve cezalandırma yetkisine sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 181

"Katılımcı devletler, ırk, cinsiyet, dil ve din ayrımı gözetmeksizin, herkes için düşünce, vicdan, din veya inanç özgürlüklerini de kapsamak üzere, insan haklarına ve temel özgürlüklere saygı gösterirler. Katılan devletler, insan kişiliğinin özündeki onurdan doğan ve kişinin özgür ve tam gelişmesi için zorunlu bulunan, yurttaşlık hak ve özgürlükleriyle, siyasal, ekonomik, sosyal, kültürel ve başka hakların ve özgürlüklerin etkin biçimde kullanılmasını geliştirir ve desteklerler."
İnsan haklarının uluslararası politika alanına taşınmasının bir göstergesi olarak yukarıdaki ifade hangi uluslararası metinde yer alır?

Paris Şartı

Avrupa Tek Senedi

Helsinki Nihai Senedi

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Bu hüküm Helsinki Nihai Senedi'nde yer almaktadır. Helsinki Nihai Senedi’nde insan hakları, güvenlik ve ekonomik iş birliği boyutlarıyla beraber ele alınan üç temel konudan biridir. Bir antlaşma değil, bir bildiri niteliğinde olan Nihai Senet uluslararası› hukuk bakımından bağlayıcı olmamakla birlikte ‘temel ilkeleri’ arasında temel hak ve özgürlükleri zikretmesi, sonra da bu ilkeleri izleyen toplantılarda gündeme getirmesiyle insan haklarını uluslararası politikanın alanına taşımıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 182

İnsan hakları kavramının ilk kez kurucu bir anlaşmada yer alması hangi metin ile gerçekleşmiştir?

Amsterdam Anlaşması

Maastricht Anlaşması

BM Sözleşmesi

Helsinki Nihai Senedi

Avrupa Tek Senedi

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
İlk defa bir ‘kurucu anlaşmaya’ insan hakları kavramının girmesi ‘Avrupa Tek Senedi’ (1986) ile olmuştur. Ana metinde değil, ‘başlangıç’ bölümünde insan haklarının üye ülkelerin anayasal geleneklerinde ve AİHS’ne atıf yapılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 183

İhtiyat kavramının politikadaki en üstün erdem olduğu ve onsuz siyasi bir ahlakın olmayacağı görüşünden hareketle, insan haklarının dış politika gündemine alınmasının ihtiyatlı bir politika izlemekten uzaklaşmak olacağını iddia ederek evrensel insan hakları kavramına karşı çıkan siyaset bilimci kimdir?

Hedley Bull

Jack Donnelly

Hans Morgenthau

Stanley Hoffmann

Kenneth Waltz

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.
Modern dönem uluslararası ilişkiler çalışmalarında önemli bir etkisi bulunan Hans J. Morgenthau, ‘evrensel insan hakları’ kavramına karşı çıkarak insan hakları anlayışının her kültürün farklı tarihsel ve sosyal yapısı içerisinde şekillendiğini ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 184

İnsani müdahale adına uluslararası bir askeri harekatın ya da benzeri bir güç kullanımının söz konusu ülkede insan hakları pratiğine yararlı değil, zararlı olacağını iddia eden dış politika aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Karışmazlık ilkesi

Pozitif müdahalesizlik

Açık diplomasi

Sessiz diplomasi

Çok taraflı diplomasi

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Pozitif müdahalesizlik fikri,insani müdahale adına uluslararası bir askerî harekâtın veya benzeri bir güç kullanımının söz konusu ülkede insan hakları pratiğine yararlı değil zararlı olacağı inancına dayanmaktadır. Buna göre insan hakları normlarını ihlal eden bir ülkeye karşı büyük güçlerin yapabilecekleri en iyi hareket “hareketsizliktir”.

Doğru Cevap: B

Soru 185

Irk, din, milliyet, sosyal ve siyasi bir grup üyeliği nedeniyle uyruğunda bulunduğu ülkede hayatı tehlikede olduğu için ülkesini terk eden ve bu nedenlerden dolayı ülkesine dönemeyen kişiye ne ad verilir?

Sığınmacı

Göçmen

Muhacir

Yabancı işçi

Mülteci

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Mülteci, basitçe, ülkesinden göçe zorlanan insandır. 1951 tarihli Mültecilerin Statüsüne ilişkin BM Sözleşmesi mültecinin kim olduğunu açıklamıştır: Mülteci, ırk, din, milliyet, sosyal veya siyasal bir grup mensubiyeti nedeniyle uyruğunda olduğu ülkede hayat› tehlikede bulunduğu için ülkesini terk eden ve bu nedenlerden dolayı ülkesine dönemeyen kişidir. Kısaca mülteciler, kendi ülkesinde yaşam hakkı tehdit edilen, korunaklı ve güvenlikli olmayan insanlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 186

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde yargısal koruma altına alınan haklar aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasal haklar

Ekonomik haklar

Vergi hakları

Sosyal Haklar

Kendi kaderini tayin hakları

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde yargısal koruma altına alınan haklar sivil ve siyasal haklardır.

Doğru Cevap: A

Soru 187

Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrası dönemde devletlerin bizzat kendilerinin geliştirdiği bir uluslararası insan hakları hukukunun oluşmasını sağlayan kurumlardan biridir?

Avrupa Anayasa mahkemesi

Birleşmiş Milletler

Avrupa Adalet divanı

Savaş Suçluları Mahkemesi

Dünya Bankası

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrası dönemde devletlerin bizzat kendilerinin geliştirdiği bir uluslararası insan hakları hukukunun oluşması Birleşmiş Milletler kurumu ile gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 188

Sözleşmeye taraf ülkelerin vatandaşlarının savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçlara karışması durumunda bunları ilgili devletin izni olmadan doğrudan yargılama ve cezalandırma yetkisine sahip kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Anayasa Mahkemesi

Uluslararası Hukuk Ombudsmanı

Uluslararası Ceza Mahkemesi

Birleşmiş Milletler Hukuk Komisyonu

Dünya Hukukçular Birliği

Açıklama:

İnsan haklarının dış politika yapımına dahil edilmesinin kavramsal ve pratik gereklerini açıklayabileceksiniz.
Sözleşmeye taraf ülkelerin vatandaşlarının savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçlara karışması durumunda bunları ilgili devletin izni olmadan doğrudan yargılama ve cezalandırma yetkisine sahip kurum Uluslararası Ceza Mahkemesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 189

Aşağıdaki kavramlardan hangisi insan hakları normlarını ihlal eden bir ülkeye karşı insani müdahale adına uluslararası bir askerî harekat veya benzeri bir güç kullanımı söz konusu ülkedeki insan hakları pratiğine yararlı değil zararlı olacağını öne sürer?

Kendi kaderini tayin hakkı

Müdahale hakkı

Müdahale şartı

Pozitif müdahalesizlik

Hakeme başvurma

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Pozitif müdahalesizlik kavramı insan hakları normlarını ihlal eden bir ülkeye karşı insani müdahale adına uluslararası bir askerî harekat veya benzeri bir güç kullanımı söz konusu ülkedeki insan hakları pratiğine yararlı değil zararlı olacağını öne sürer.

Doğru Cevap: D

Soru 190

1950 yılında İkinci Dünya Savaşı sonunda savaşı nedeniyle yerlerinden edilmiş Avrupalılara yardım etmek amacıyla ‘geçici’ bir süre için kurulan ama sonra dünya çapında zorunlu göçle yerlerinden edilenlere yönelik yardım düzenleyen bir kurum aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan Hakları Örgütü

Birleşmiş Halklar Meclisi

Uluslararası Adalet Divanı

Birleşmiş Milletler Yüksek Komiserliği

Avrupa Birliği

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
1950 yılında İkinci Dünya Savaşı sonunda savaşı nedeniyle yerlerinden edilmiş Avrupalılara yardım etmek amacıyla ‘geçici’ bir süre için kurulan ama sonra dünya çapında zorunlu göçle yerlerinden edilenlere yönelik yardım düzenleyen bir kurum Birleşmiş Milletler Yüksek Komiserliğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 191

Avrupa Konseyi bünyesinde Ulusal Azınlıkların Koruma Sözleşmesi hangi olay nedeniyle gündeme gelmiştir?

Eski Yugoslavya'daki iç çatışma

Ukrayna'daki iç çatışma

Ruanda'daki soykırım

Çin'deki insan hakları ihlalleri

Sudan'daki İnsan Hakları İhlalleri

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
Eski Yugoslayvadaki iç çatışma nedeniyle Avrupa Konseyi bünyesinde Ulusal Azınlıkların Koruma Sözleşmesi gündeme gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 192

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi uluslararası barış ve güvenliğe tehdit oluşturduğu gerekçesiyle bazı insani krizlere doğrudan askerî müdahaleyi onaylamıştır. Aşağıdaki tarih ve ülkelerden hangisinde bu tür bir mühahale söz konusudur?

1917, Rusya

1991, Irak

1990, İrlanda

1989, Berlin

1995, Bosna-Hersek

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
Soğuk Savaş’ın ardından BM Güvenlik Konseyi tarafından, ‘uluslararası barış ve güvenliğe tehdit’ oluşturduğu düşünülen bazı insani krizlere doğrudan askerî müdahale onaylanmıştır. Irak (1991), Somali (1992), Haiti (1994), Ruanda (1994) ve Libya (2011) bu çerçevede değerlendirilebilir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, sözleşmenin 7. Bölümüne dayanarak uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden gelişmelere karşı tedbir almakla yetkili ve görevlidir. Yukardaki örneklerde Güvenlik Konseyi insani krizleri uluslararası barış ve güvenliğe tehdit olarak tanımlamış ve tehdidin giderilmesi için ‘gerekli her türlü tedbirin alınmasını’ üye devletlerden istemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 193

Aşağıdakilerden hangisi liberal uluslararası ilişkiler kuram olarak da bilinen, ortak ilkeleri ve değerleri paylaşan devletlerden oluşan bir uluslararası sistemin güvenlik, barış ve düzeni sağlamayı kolaylaştırıcı bir rol oynadığını kabul eder?

Saldırmazlık beklentisi

Demokratik müzakere yaklaşımı

Kendi kaderini tayin anlayışı

Ulusalararası barış kuramı

Demokratik barış teorisi

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Demokratik barış kuramı olarak da bilinen iberal uluslararası ilişkiler kuramı açısından ortak ilkeleri ve değerleri paylaşan devletlerden oluşan bir uluslararası sistem; güvenlik, barış ve düzeni sağlamayı kolaylaştırıcı bir rol oynar.

Doğru Cevap: E

Soru 194

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarına saygı gösterilmesi, insan hakları ihlallerinin engellenmesi ve bu hakların korunması için çalışan insanların oluşturduğu, uluslararası alanda tanınan, küresel bir sivil toplum hareketidir?

Uluslararası Adalet Divanı

Avrupa Birliği Haysiyet Divanı

Avrupa Parlamenterler Meclisi

Uluslararası Af Örgütü

Uluslararası İnsani İzleme Örgütü

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
İnsan haklarına saygı gösterilmesi, insan hakları ihlallerinin engellenmesi ve bu hakların korunması için çalışan insanların oluşturduğu, uluslararası alanda tanınan küresel bir sivil toplum hareketi olan kurum Uluslararası Af Örgütüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 195

Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrası uluslararası hukuk alanında atılan adımlar ve uluslararası insan hakları sözleşmelerinin doğrudan sonucudur?

Avrupa Birliği kurulmuştur.

İnsan hakları liberal haklara dahil edilmiştir.

İnsan hakları uluslararası bir nitelik ve meşruiyet kazanmıştır.

İnsan hakları ihlalleri azalmıştır.

Uluslararası Af Örgütü kurulmuştur.

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
II. Dünya Savaşı sonrası uluslararası hukuk alanında atılan adımlar ve uluslararası insan hakları sözleşmelerinin doğrudan sonucu İnsan hakları uluslararası bir nitelik ve meşruiyet kazanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 196

Avrupa Tek Senedi

Roma Antlaşması

Amsterdam Antlaşması

Maastricht Antlaşması

Lizbon Antlaşması

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Amsterdam Antlaşması

Doğru Cevap: C

Soru 197

Aşağıdakilerden hangisi insan hakları alanında uluslararası faaliyet gösteren STK'ların işlevleri arasında değildir?

İhlallere karşı insani gerekçelerle askeri müdahalede bulunmak

İnsan hakları ihlalleri ile ilgili bilgi toplamak

İhlallere karşı kamuoyu desteğini harekete geçirmek

Hak mağdurlarına moral ve yasal destek sağlamak

Hak ihlallerine karşı hükümetler nezdinde lobi faaliyetleri yürütmek

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
İhlallere karşı insani gerekçelerle askeri müdahalede bulunmak

Doğru Cevap: A

Soru 198

Aşağıdakilerden hangisi evrensel insan hakları kavramına karşı çıkarak insan haklarının her kültür ve sosyal yapı içinde farklı olarak şekillendiğini ifade eden siyaset bilimcidir?

Edward Hallett Carr

Noam Chomsky

Immanuel Wallerstein

Thomas Hobbes

Hans J. Morgenthau

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Hans J. Morgenthau

Doğru Cevap: E

Soru 199

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının dış politika yapımının bir konusu olarak kabul edilmesi durumunda bu politikayı yürütmek için kullanılabilecek araçlardan birisi değildir?

Sessiz diplomasi

İnsani müdahale

Ticari yaptırım

Savaş ilanı

Dış yardımların kesilmesi

Açıklama:

İnsan hakları diplomasisinin araçlarının neler olduğunu betimleyerek, bunların imkânlarını ve sınırlarını özetleyebileceksiniz.
Savaş ilanı

Doğru Cevap: D

Soru 200

İnsan hakları ihlallerinin önlenmesine yönelik bir diplomasi aracı olarak ihlalci devlete karşı uygulanan ekonomik yaptırımlara getirilen temel eleştiri aşığıdakilerden hangisidir?

İhlalin yapısal-sistemsel kaynaklarının göz ardı edilmesi

İhlallerin önlenmesinde yetersiz kalması

Yaptırımların sosyal eşitsizliği arttırarak ihlal mağdurlarının mağduriyetini arttırması

İhlalci devleti temize çıkarıcı işlev görebilmesi

Karışmazlık ilkesine ters düşmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 201

Aşağıdakilerden hangisi mülteci sorunun oluşmasına neden olan başlıca etmenlerden değildir?

İç savaşlar

Devletler arası çatışmalar

Dinsel çatışmalar

Baskıcı siyasal rejimler

Doğal afetler

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerinin uluslararası güvenlik ve barış için neden ve nasıl bir tehdit teşkil ettiğini mülteciler sorunu ekseninde tartışabileceksiniz.
Doğal Afetler

Doğru Cevap: E

Soru 202

Pozitif müdahalesizlik

Karışmazlık ilkesi

Açık diplomasi

İnsani müdahale

Sessiz diplomasi

Açıklama:

İnsan haklarının uluslararasılaşması sürecinin hukuksal, kurumsal ve ahlaki nedenlerini açıklayabileceksiniz.
Karışmazlık ilkesi

Doğru Cevap: B

Soru 203

I. Polonya
II. Ukrayna
III. ABD
IV. Fransa
V. Sovyetler Birliği
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi oylamasına katılmayan ülkelerdendir?

I, II, V

I, II, IV, V

I ve II

II ve V

I, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 204

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Avrupa Birliği Adalet Divanı

Uluslararası Adalet Divanı

Uluslararası Ceza Mahkemesi

Amerika Yüksek Mahkemesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 205

Paris Şartı

Avrupa Tek Senedi

Helsinki Nihai Senedi

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 206

İnsan hakları kavramının ilk kez kurucu bir anlaşmada yer alması hangi metin ile gerçekleşmiştir?

Amsterdam Anlaşması

Maastricht Anlaşması

BM Sözleşmesi

Helsinki Nihai Senedi

Avrupa Tek Senedi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 207

Hedley Bull

Jack Donnelly

Hans Morgenthau

Stanley Hoffmann

Kenneth Waltz

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 208

Karışmazlık ilkesi

Pozitif müdahalesizlik

Açık diplomasi

Sessiz diplomasi

Çok taraflı diplomasi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 209

Sığınmacı

Göçmen

Muhacir

Yabancı işçi

Mülteci

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 210

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde yargısal koruma altına alınan haklar aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasal haklar

Ekonomik haklar

Vergi hakları

Sosyal Haklar

Kendi kaderini tayin hakları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 211

Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrası dönemde devletlerin bizzat kendilerinin geliştirdiği bir uluslararası insan hakları hukukunun oluşmasını sağlayan kurumlardan biridir?

Avrupa Anayasa mahkemesi

Birleşmiş Milletler

Avrupa Adalet divanı

Savaş Suçluları Mahkemesi

Dünya Bankası

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 212

Uluslararası Anayasa Mahkemesi

Uluslararası Hukuk Ombudsmanı

Uluslararası Ceza Mahkemesi

Birleşmiş Milletler Hukuk Komisyonu

Dünya Hukukçular Birliği

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 213

Kendi kaderini tayin hakkı

Müdahale hakkı

Müdahale şartı

Pozitif müdahalesizlik

Hakeme başvurma

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 214

İnsan Hakları Örgütü

Birleşmiş Halklar Meclisi

Uluslararası Adalet Divanı

Birleşmiş Milletler Yüksek Komiserliği

Avrupa Birliği

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 215

Avrupa Konseyi bünyesinde Ulusal Azınlıkların Koruma Sözleşmesi hangi olay nedeniyle gündeme gelmiştir?

Eski Yugoslavya'daki iç çatışma

Ukrayna'daki iç çatışma

Ruanda'daki soykırım

Çin'deki insan hakları ihlalleri

Sudan'daki İnsan Hakları İhlalleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 216

1917, Rusya

1991, Irak

1990, İrlanda

1989, Berlin

1995, Bosna-Hersek

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 217

Saldırmazlık beklentisi

Demokratik müzakere yaklaşımı

Kendi kaderini tayin anlayışı

Ulusalararası barış kuramı

Demokratik barış teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 218

Uluslararası Adalet Divanı

Avrupa Birliği Haysiyet Divanı

Avrupa Parlamenterler Meclisi

Uluslararası Af Örgütü

Uluslararası İnsani İzleme Örgütü

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 219

Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrası uluslararası hukuk alanında atılan adımlar ve uluslararası insan hakları sözleşmelerinin doğrudan sonucudur?

Avrupa Birliği kurulmuştur.

İnsan hakları liberal haklara dahil edilmiştir.

İnsan hakları uluslararası bir nitelik ve meşruiyet kazanmıştır.

İnsan hakları ihlalleri azalmıştır.

Uluslararası Af Örgütü kurulmuştur.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Ünite 4

Soru 1

Atina’da yalnızca askeri işlere bakan generaller ile mali işlerden sorumlu olan makam için seçim yapılır, bunların dışında kalan görevlere atanacak olanlar vatandaşlar arasından kurayla belirlenirdi. Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisinde bu durumun nedenlerinden biri yer almaktadır?

Aktif siyasal katılımının sınırlı oluşu

Atina vatandaşlarının yüksek düzeyde yurttaşlık erdemine sahip olması

Çoğu durumda oy birliği yerine oy çokluğunu prensibinin uygulanması

Bu görevlerin zenginler tarafından manipüle edilmesinin engellenmesi

Antik Yunan Uygarlığının siyasal birliğe sahip olmayıp irili ufaklı birçok şehir devletinden oluşması

Açıklama:

Atinalılar sadece askeri ve mali işlerden sorumlu olacak iki makama mecliste seçim yoluyla atama yaparlardı. Onların sadece bu iki mevkiye seçimle atama yapmalarının ve geri kalan mevkilere kura yöntemiyle atama yapmalarının nedeni Atinalıların seçimlerin zenginlerin lehine sonuçlar vereceği düşüncesiyle zorunda kalmadıkça seçim yöntemini uygulamaması ve bu iki görevin uzmanlık gerektirmesi nedeniyle bu görevlere atamada seçimin bir zorunluluk olduğunu düşünmeleridir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Atina demokrasisi göz önünde bulundurulduğunda aşağıda yer alan yargılardan hangisi doğrudur?

Şehir devletlerin yönetiminde bütün halk söz sahibidir

Siyasal ve yargısal süreçlere 20 yaşını doldurmuş bütün erkekler katılabilir

Modern özgürlük anlayışına uygun bir demokrasiye sahiptir

Kent yönetimine Atinalı kölelerin katılmasına izin verilir

Demokratik süreçlere katılma hakkı yalnızca 20 yaş ve üzeri Atinalı erkeklere aittir

Açıklama:

Klasik demokrasinin en yetkin biçimde pratiğe aktarıldığı yer Atina şehir devleti olmuştur. Atina’da yönetimde söz sahibi olan "halk" 20 yaş ve üzeri Atinalı erkekler oluşturmaktaydı. Toplumun yarısını oluşturan kadınlar ile çocuklar, köleler ve özgür ama Atina’lı olmayan yabancılar (metoikoslar) siyasal ve yargısal süreçlere katılma hakkını içeren vatandaşlık haklarından mahrumdular. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde 18. yüzyılda İngiltere’de avam kamarasının üye sınıflarından biri yer almaktadır?

Şövalyeler

Rahipler

Burjuvalar

İşçiler

Asiller

Açıklama:

18. yüzyılın sonuna gelindiğinde İngiliz siyaset sahnesinde egemen güç parlamentoya geçmiştir. Parlamento’nun egemen olması sistemi zorunlu olarak günümüzdeki anlamıyla demokratik veya temsili yapmamaktaydı. Lordlar Kamarası’nın üyeleri asiller ve yüksek din görevlileri, Avam Kamarası’nın üyeleri de ismine tezat olacak şekilde, büyük toprak sahipleri ve şehirli zenginlerden oluşmuştur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

19. yüzyıla kadar İngiltere’de oy hakkı için kullanılan kıstas hangi seçenekte yer almaktadır?

Kiliseye bağış yapmak

18 yaşını doldurmuş olmak

Yetişkin erkek olmak

Mülkiyet sahibi olmak

İngiltere doğumlu olmak

Açıklama:

19. yüzyıla kadar İngiltere’de oy verme hakkına sahip olmada kıstas bir kimsenin mülkiyet sahibi olmasıydı. Buna göre, yönetimin keyfi eylemlerinden en fazla olumsuz etkilenebilecek olanların kaybedecek bir şeyleri olanlar, yani mülkiyet sahipleri, olduğu düşünülüyordu. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

1776 Amerikan Devrimi’nin modern demokrasilerin oluşmasındaki önemi hangi seçenekte yer almaktadır?

İngiliz Kralı’na karşı çıkılması

Daha adil bir vergi sistemine geçilmesi

Amerika Birleşik Devletleri’nin bağımsızlığını kazanması

Amerika ile Avrupa arasındaki düşünce yapısının farklılaşması

Modern demokratik yönetim düşüncesinin uygulamaya geçirildiği ilk örnek olması

Açıklama:

1776 yılında kabul edilen "Bağımsızlık Bildirgesi" ile soya dayalı monarşi ve onunla ilişkili olan aristokratik hiyerarşileri yıkmış ve tüm vatandaşların eşit kabul edildiği demokratik bir düzen tesis etmiştir. Bu yeni düzende, bazı durumlarda yargıçlar da dahil olmak üzere, tüm yöneticiler seçimle işbaşına gelmekteydi. Bu yönetim biçiminde Amerikalılar sadece seçim hakkını o zamana değin görülmemiş biçimde genişletmekle kalmamış aynı zamanda sıradan insanların bizatihi yönetime katılmasına imkân sağlamışlardır. Bu anlamda 1776 tarihli Amerikan Devrimi’nin modern dönemde gerçek anlamda ilk demokratik yönetimin temelini attığını söyleyebiliriz. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Fransız devrimi sonucunda kurulan cumhuriyet sadece 10 yıl sürmüştür. Aşağıda yer alan seçeneklerin hangisinde 10 yıllık deneyimin demokrasi açısından olumlu bir sonucu yer almaktadır?

Jakobenlerin iktidara gelmesi

Devrim sonrası Fransa’nın Avrupa’nın en güçlü devletlerden biri haline gelmesi

Aristokrasi ve ruhban sınıfın ayrıcalıklarını kaybetmesi

I. cumhuriyet döneminin sona ermesi

Fransa’nın Napoleon önderliğinde birleşmesi

Açıklama:

Devrimin aşırılıkları, farklı sınıflar arasındaki çıkar çatışmaları ve diğer hususlar soncunda Fransa’da bir hükümet darbesi ile Napoleon Fransa’nın başına geçip kendisini imparator olarak ilan etmiştir. Cumhuriyet dönemi 10 yıl sürse de demokratikleşme açısından bu süreç bir çok kazanımı beraberinde getirmiştir. Bunlardan başlıcaları aristokrasi ve ruhban sınıfının ayrıcalıklarını kaybetmesi ile “İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi” ilanı sonucunda kazanılan haklardır. Doğru cevap c seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Fransa 15. yüzyıldan itibaren güçlü bir bürokrasi ve ordu ile mutlakiyetçi bir krallık haline dönüşmüştür. Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisinde bu durum doğrudan bir sonucu yer almaktadır?

İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi kabul edilmesi

Liberal düşüncenin yaygınlık kazanması

Evrensel oy hakkının kabul edilmesi

Klasik demokrasi anlayışının egemen olması

Cumhuriyet deneyiminin kesintiye uğraması

Açıklama:

Mutlakiyetçi bir krallık kararlarını uygulayabilmek için gelişmiş bir bürokrasi aygıtına ve güçlü bir şiddet tekeline ihtiyaç duyar. Fransız Devrimi hak talepleri sonucunda ortaya çıkmış ancak bunların kurumsallaşması yerleşik bir devlet geleneğinin olduğu Fransa'da bir anda gerçekleşememiştir. Böyle bir değişim ortamında Napoleon ordunun gücünü kullanarak yeni kurulan cumhuriyet rejimine karşı darbe gerçekleştirerek kendisini imparator ilan etmiştir. Özetle devrimden önce Fransa’nın taşıdığı karakteristik özellikler devrim sonrasının şekillendirilmesinde etkili olmuştur. Bu durumda doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Atina demokrasisinde, halkın kurum ve kurullarda aktif görev alarak kendisini yönetmesine dayalı doğrudan demokrasi modeline ne ad verilmektedir?

Katılımcı demokrasi

Gelişimci demokrasi

Çoğunluk prensibi

Yurttaşlık erdemi

Otarşi

Açıklama:

Doğrudan demokrasi, vatandaşların siyasal süreçlere temsilciler eliyle değil, bizzat kendilerinin katıldığı demokrasi modelidir. Bu model katılımcı demokrasi olarak da nitelendirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Atina demokrasisinde halk, sadece yaşayan üyeleri değil, geçmişte yaşamış ve gelecekte yaşayacak üyeleri ve bu üyelerin içinde şekillendiği din, dil ve kültür gibi toplumsal kurumları da içine alan bir varlık olarak tanımlanıyordu. Aşağıdakilerden hangisi bu tanıma uygun özelliklerden biri değildir?

Kolektif olma

Toplulukçu yaklaşım

Organik olma

Yöneticilerin çıkarlarına dayanma

Aktif katılım

Açıklama:

Halkın çıkarı onu oluşturan üyelerin çıkarlarının basit bir toplamına indirgenmeyip, üyelerinin tek tek sahip oldukları çıkarlardan daha üstün ve kapsayıcı bir çıkardı. Bu kolektif çıkarın ne olduğunun belirlenmesi de vatandaşların aktif katılımı ile kamusal alanda gerçekleşiyordu.
Yöneticilerin çıkarlarına dayanma

Doğru Cevap: D

Soru 10

İngiltere'de 1689 yılında yayınlanan Haklar Bildirgesi ile Parlamentonun onayı olmadan hiçbir kanun veya verginin konamayacağı kayıt altına alınmıştır. Böylece Parlamentonun monarşi karşısında üstünlüğü tescillenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi, Parlamentonun egemen olmasına rağmen sistemin günümüzdeki anlamıyla demokratik veya temsili sayılmamasının temel nedenidir?

Parlamentonun iki kamaradan oluşması

Feodal düzenin devam etmesi

Oy verme hakkının toplumun küçük bir kesimiyle sınırlı olması

Halkın mülkiyet sahibi olmaması

Anglikan olmayanlara yönelik yasaklar

Açıklama:

Parlamentonun egemen olması sistemi zorunlu olarak günümüzdeki anlamıyla demokratik veya temsili yapmamaktaydı. Lordlar Kamarasının üyeleri asiller ve yüksek din görevlileri, Avam Kamarasının üyeleri de büyük toprak sahipleri ve şehirli zenginlerden oluşmaktaydı. Oy verme hakkı toplumun çok küçük bir kesimi ile sınırlıydı. Oy verme hakkına sahip olmada kıstas ise bir kimsenin mülkiyet sahibi olmasıydı.
Oy verme hakkının toplumun küçük bir kesimiyle sınırlı olması

Doğru Cevap: C

Soru 11

İngiltere'de 1928 yılında tanınan; ırk, din, cinsiyet ve etnik köken farkı gözetilmeksizin
akıl sağlığı yerinde olan tüm yetişkin vatandaşların siyasal süreçlere katılıp seçimde
bulunabilmeleri olarak tanımlanan hak aşağıdakilerden hangisidir?

Magna Carta Bildirgesi

Eşitleyici demokrasi

Koruyucu demokrasi

Evrensel yetişkin oy hakkı

Hoşgörü Deklarasyonu

Açıklama:

İngiltere’de evrensel yetişkin oy hakkı; ırk, din, cinsiyet ve etnik köken farkı gözetilmeksizin akıl sağlığı yerinde olan tüm yetişkin vatandaşların siyasal süreçlere katılıp seçimde bulunabilmesi;1928’de oy verme hakkı kadınlara da tanındıktan sonra tesis edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

18. yüzyıl İngiltere'sinde oy hakkına yönelik elitist tavırlara sahip olan liberal ve muhafazakar parti hangi koşulların zorlaması altında oy hakkının genişletilmesine razı olmuştur?

İngiltere'nin sömürgelerini elde tutmaya çalışma gayretleri

Liberal ve muhafazakar partinin oy kaygısı yaşaması

İngiltere'nin Fransa ile rekabet halinde olması

İşçi sınıfının yükselen hak talepleri

İrlanda, İskoçya ve Galler’in imparatorluktan ayrılmasının engellenmesi

Açıklama:

Geçmişleri 18. yüzyıla kadar geri giden Liberal ve Muhafazakar Parti işçi sınıfının oy hakkının genişletilmesi taleplerine küçümsemeyle bakmışlardır. Ancak 19. yüzyılda ilk olarak Liberal Parti yükselen demokratikleşme dalgasına karşı koyulamayacağını görerek oy hakkının genişletilmesi doğrultusunda girişimde bulunmuştur. Oy hakkı ilk olarak 1832 yılında yetişkinlerin % 7’sine yükselmiştir. 1867 yılında ise oy verme hakkı yetişkinlerin % 16’sına genişletilmiştir. 1884’te getirilen Üçüncü Reform Yasası ile bu kez tarım işçileri oy hakkına kavuşmuş ve bu sayede yetişkin erkek nüfusun hemen tamamı oy verme hakkına sahip olmuştur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Anayasacılık teorisi hangi olgunun oluşmasını engellemeyi amaçlar?

Bireyci halk anlayışının oluşması

Gücün tek elde toplanması

Siyasal çoğulculuk

Otarşi

Temsili demokrasi

Açıklama:

Anayasacılık gücün tek merkezde yoğunlaşması ve kötüye kullanılmasına karşı geliştirilmiş, karmaşık bir kontrol ve denge mekanizmaları bütünüdür. İktidarın yozlaşma eğilimine sahip olduğuna inanan liberaller iktidarın gücünü sınırlandırmak için çeşitli prosedürler, mekanizmalar geliştirmişlerdir. Bunlardan ilki iktidarın, yatay eksende yasama, yürütme ve yargı erkleri arasında dağıtılmasını içeren kuvvetler ayrılığı; ikincisi dikey eksende federal ve federe yönetim birimleri arasında coğrafi olarak dağıtılmasını içeren federalizm; üçüncüsü ise yönetilenler ile birlikte yönetenlerin de hukukun genel ve soyut kurallarıyla bağlı olmasını ifade eden hukuk devleti ilkeleridir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

1789’da kabul edilen "İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi"nde (Déclaration des Droits de l'Homme) yer alan "homme" ifadesi sadece erkekleri kast etmektedir.

İngiltere’e 1928, İsviçre’de ise 1967 yılına kadar kadınların oy kullanılmasına izin verilmemiştir.

ABD'de 1960'lara kadar Afrika kökenli Amerikalılar'ın oy kullanmasına izin verilmemiştir.

Yukarıda verilen bilgilerden yola çıkarak aşağıda yer alan sonuçlardan hangisine ulaşılamaz?

İngiltere’de genel oy hakkı gerçek anlamda 1928 yılında uygulanmıştır

Afrika kökenli ABD vatandaşları diğer koşullara sahip olsalar bile 1960'lara kadar oy kullanma hakları yoktu

Yurttaşlık bildirgesi ile erkek Fransız vatandaşları iktidar karşısında birçok kazanım elde etmiştir

1967 yılına kadar İsviçre’de sadece erkekler oy kullanmıştır

Liberal demokrasilerde her insan haklar açısından eşittir

Açıklama:

Atina'da hayata geçirilen klasik demokraside halk, yani siyasal kararları alma yetkisine sahip olanlar, kadınları, çocukları, yabancıları ve köleleri dışarıda bırakacak şekilde sadece 20 yaş ve üzeri Atinalı erkeklerden oluşmaktaydı. Günümüz liberal demokrasilerinde ise uzun bir süre benzeri bir durum yaşanarak kadınların seçme ve seçilme hakkını kullanmasına izin verilmemiş, bu hak erkekler ile sınırlı tutulmuştur. Kadınlara yönelik gerçekleştirilen ayrımcılığın bir benzerini de siyahi insanlar yaşamış Afrika kökenli ABD vatandaşlarının ülkenin genelinde oy hakkına sahip olması için 19. yüzyılın ikinci yarısına kadar beklemek gerekmiştir. Bu durumda doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi 18. yy'da Avrupa ve Amerika'da demokrasinin gelişimini etkileyen temel felsefi akımdır?

Mutlak-monarşi

Aydınlanma

Feodalizm

Rasyonalizm

Bağımsızlık bildirgesi

Açıklama:

Aydınlanma aklın ve hoşgörünün öncüllendiği bir akım olarak devrimlere esin kaynağı olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi 1789 Fransız Devriminin sonuçlarından biri değildir?

Tek adam yönetimi

Fransa'da mutlak monarşinin sona ermesi

Kalıcı bir demokrasinin inşası

Aristokrasinin ayrıcalıklarını kaybetmesi

İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'nin ilanı

Açıklama:

Fransız Devrimi kalıcı bir demokrasiye hemen yol açmamıştır. Devrimin aşırılıkları, farklı sınıflar arasında çıkar çatışmaları gibi nedenler on yıl içerisinde tek adam yönetiminin kurulmasına yol açmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Klasik demokrasi ve liberal demokrasinin yönetimde "temsil" açısından ayrıştığı özellik aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Sınırlı oy hakkının aşamalı olarak evrensel yetişkin oyuna dönüşümü

Toplulukçu halk anlayışının bireyci halka dönüşümü

Doğrudan demokrasinin temsili demokrasiye dönüşümü

Düşünce ve ifade özgürlüğünün siyasi çoğulculuğa dönüşümü

Toplanma ve örgütlenme özgürlüğünün siyasi partilere dönüşümü

Açıklama:

Liberal demokrasilerde halk tarafından yönetim temsilciler aracılığıyla gerçekleşir.
Doğrudan demokrasinin temsili demokrasiye dönüşümü

Doğru Cevap: C

Soru 18

Liberal demokrasiye göre, kolektif bağlayıcı kararlar alma hakkı halkta olup halk bu meşru yetkisini sınırlı alanlar için kullanabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumu açıklayan kavramdır?

Sınırlandırılmış anayasal yönetim

Siyasal eşitlik

Çoğul oy

Siyasi çoğulculuk

Düşünme özgürlüğü

Açıklama:

Gücün tek merkezde toplanıp kötüye kullanılmasının engellenmesi için anayasa aracılığıyla bir denge ve kontrol mekanizması kurulmuştur.
Sınırlandırılmış anayasal yönetim

Doğru Cevap: A

Soru 19

Liberal demokrasilerde, iktidarın yatay eksende "yasama, yürütme ve yargı erkleri arasında dağıtılması" anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa

Federalizm

Kuvvetler ayrılığı

Hukuk devleti

Kurumsalcılık

Açıklama:

Kuvvetler ayrılığı ilkesi anayasacılığın devlet iktidarını sınırlama amacına ilişkin olarak geliştirilmiş bir kurumsal düzenlemedir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

John Stuart Mill'in liberal demokrasilerde eğitimlilerin ve mülk sahiplerinin daha fazla oy hakkına sahip olması gerektiğini öne süren çoğul oy hakkı anlayışı karşısında her oyun eşit ağırlık taşıması gerektiğini savunan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasacılık

Kuvvetler ayrılığı

Kollektivizm

Siyasal eşitlik

Siyasi çoğulculuk

Açıklama:

Tüm vatandaşların bir oy hakkına sahip olması siyasal eşitliktir. Temsili yönetim halkın eşit hakları üzerine kurulmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Demokrasi fikri ve pratiği ilk kez MÖ kaçıncı yüzyıl civarında ortaya çıkmıştır?

MÖ 5. yüzyıl

MÖ 3. yüzyıl

MÖ 7. yüzyıl

MÖ 8. yüzyıl

MÖ 10. yüzyıl

Açıklama:

Demokrasi fikri ve pratiği ilk kez Milattan Önce (MÖ) 5. yüzyıl civarında antik Yunan’da doğmuştur. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Atina şehir devletinde vatandaşların mahkemelerde jüri olarak görev alabilmeleri için en az kaç yaşında olmaları gerekmekteydi?

Açıklama:

Atina şehir devletinde mahkemeler 30 yaş ve üzeri vatandaşların jüri olarak görev aldıkları halk mahkemeleri olarak örgütlenmiştir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Vatandaşların siyasal süreçlere temsilciler eliyle değil, bizzat kendilerinin katıldığı demokrasi modeline ne ad verilmektedir?

Doğrudan demokrasi

Radikal demokrasi

Yarı doğrudan demokrasi

Düşük yoğunluklu demokrasi

Delegasyoncu demokrasi

Açıklama:

Vatandaşların siyasal süreçlere temsilciler eliyle değil, bizzat kendilerinin katıldığı demokrasi modeline "doğrudan demokrasi" adı verilmektedir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Klasik demokrasi ne zaman tarih sahnesinden çekilmiştir?

MÖ 156

MÖ 234

MÖ 322

MÖ 427

MÖ 567

Açıklama:

Klasik demokrasi, Atina’nın MÖ 322 yılında Makedonya'nın hâkimiyeti altına girmesiyle birlikte tarih sahnesinden çekilmiştir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Avrupa’da 16. yüzyılda ortaya çıkan dinde Reform Hareketi'nin öncülüğünü kim yapmıştır?

Nelson Mandela

Malcolm X

Abraham Lincoln

Rahibe Teresa

Martin Luther

Açıklama:

Avrupa’da 16. yüzyılda ortaya çıkan dinde Reform Hareketi'nin öncülüğünü Martin Luther yapmıştır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

İngiliz parlamentosunun sembolik üst meclisine ne ad verilmektedir?

Aristokratlar Kamarası

Lordlar Kamarası

Avam Kamarası

Halk Kamarası

Çoğunluk Kamarası

Açıklama:

Lordlar Kamarası: İngiliz parlamentosunun sembolik üst meclisi. Günümüzde pek çoğunun üyelikleri kendi ömürleriyle sınırlı olan lordlar ve ladylerden ve üst düzey din görevlilerinden oluşmaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

1649 ile 1660 yılları arasında İngiltere'de hangi yönetim şekli hakim olmuştur?

Monarşi

Oligarşi

Teokrasi

Cumhuriyet

Aristokrasi

Açıklama:

1649 ile 1660 yılları arasında İngiltere monarşi yerine cumhuriyet ile yönetilmiştir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Amerikan Bağımsızlık Savaşı hangi yıl başlamıştır?

1775

1790

1891

1898

1902

Açıklama:

1775 yılında İngiliz Kraliyet güçleri ile Amerikalı milisler arasında 1781 yılında İngiltere’nin mağlubiyetiyle sona erecek olan Amerikan Bağımsızlık Savaşı başlamıştır.Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Herkesin eşit oy hakkına sahip olmayıp eğitimlilerin eğitimsizlere veya mülk sahiplerinin mülksüzlere kıyasla daha fazla oy hakkına sahip olması gerektiği görüşüne ne ad verilmektedir?

Bireysel oy

Çoğul oy

Genel oy

Gizli oy

Mecburi oy

Açıklama:

Çoğul oy: Herkesin eşit oy hakkına sahip olmayıp eğitimlilerin eğitimsizlere veya mülk sahiplerinin mülksüzlere kıyasla daha fazla oy hakkına sahip olması gerektiği görüşü. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Demokrasi fikri ve pratiği ilk kez M.Ö. kaçıncı yüzyıl civarında antik Yunan’da doğmuştur?

3. yüzyıl

5. yüzyıl

7. yüzyıl

9. yüzyıl

10. yüzyıl

Açıklama:

Demokrasi fikri ve pratiği ilk kez Milattan Önce (MÖ) 5. yüzyıl civarında antik Yunan’da doğmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Atinalı erkekler yılda kaç defadan az olmamak üzere Eklezya adlı halk meclisinde bir araya gelirdi?

Açıklama:

Sayıları 30.000 ile 45.000 arasında değişen Atinalı erkekler yılda 40 defadan az olmamak üzere en az 6.000 toplanma yeter sayısı ile Eklezya adlı halk meclisinde bir araya gelirdi

Doğru Cevap: D

Soru 32

"Atina demokrasisinin vatandaşları özel çıkarlarını ortak yarara, kamusal çıkara feda etmeye hazır olmalarını sağlayan yurttaşlık erdemine yüksek bir düzeyde sahipti" görüşü kime aittir?

Bhikhu Parekh

David Held

John Calvin

George Buchanan

Martin Luther

Açıklama:

David Held’e (1996: 17) göre, Atina demokrasisinin vatandaşları özel çıkarlarını ortak yarara, kamusal çıkara feda etmeye hazır olmalarını sağlayan yurttaşlık erdemine yüksek bir düzeyde sahipti.

Doğru Cevap: B

Soru 33

“Başkaları kamusal meselelerde rol almayan bir kimseye “kendi işine bakıyor” derken, sadece biz böyle bir kişinin hiçbir işe yaramayacağını düşünürüz” sözü kime aittir?

Aristoteles

Heredot

Sokrates

Perikles

Thucydides

Açıklama:

Perikles’in, Peloponnes Savaşı’nın ilk yılında savaşta ölen Atinalıların anısına verdiği cenaze söylevinde söylediği şu sözlerde bulunabilir: “Başkaları kamusal meselelerde rol almayan bir kimseye “kendi işine bakıyor” derken, sadece biz böyle bir kişinin hiçbir işe yaramayacağını düşünürüz”

Doğru Cevap: D

Soru 34

“Atina demokrasisinin sahip olduğu özgürlük görüşü onun zorunlu bir ifadesi olarak aktif siyasal katılımı gerektirirdi” ifadesi kime aittir?

Benjamin Constant

Bhikhu Parekh

John Calvin

George Buchanan

François Hotman

Açıklama:

Bhikhu Parekh’in (1993: 162) ifadesiyle “Atina demokrasisinin sahip olduğu özgürlük görüşü onun zorunlu bir ifadesi olarak aktif siyasal katılımı gerektirirdi.”

Doğru Cevap: B

Soru 35

Atina’nın MÖ 322 yılında Makedonya’nın hâkimiyeti altına girmesiyle birlikte aşağıdaki hangi demokrasi tarih sahnesinden çekilmiştir?

Doğrudan demokrasi

Klasik demokrasi

Katılımcı demokrasi

Gelişimci demokrasi,

Koruyucu demokrasi

Açıklama:

Klasik demokrasi, Atina’nın MÖ 322 yılında Makedonya’nın hâkimiyeti altına girmesiyle birlikte tarih sahnesinden çekilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Avrupa’da dinde Reform Hareketi kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır?

14. yüzyıl

15. yüzyıl

16. yüzyıl

17.yüzyıl

18. yüzyıl

Açıklama:

Avrupa’da 16. yüzyılda ortaya çıkan dinde Reform Hareketi

Doğru Cevap: C

Soru 37

16. yüzyılda Protestanlar aşağıdaki hangi ülke de Huguenotlar olarak bilinmektedir?

Almanya

Belçika

Fransa

Hollanda

İngiltere

Açıklama:

16. yüzyılda Fransa’da Huguenotlar olarak bilinen Protestanlar,

Doğru Cevap: C

Soru 38

"İskoçya’da tacın yetkileri" adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Bhikhu Parekh

George Buchanan

François Hotman

John Calvin

Martin Luther

Açıklama:

İskoç yazar George Buchanan’ın, İskoçya’da Tacın Yetkileri (De Jure Regni apud Scotos, 1579) başlıklı eserlerinde güçlü bir şekilde ifade ediliyordu.

Doğru Cevap: B

Soru 39

İngiliz Parlamentosu kaç yılında İngiltere Anglikan Kilisesi’ni kurarak Roma Katolik Kilisesi’nin otoritesini tanımayı reddetmiştir?

1529

1533

1625

1642

1648

Açıklama:

İngiliz Parlamentosu 1529 yılında İngiltere Anglikan Kilisesi’ni kurarak Roma Katolik Kilisesi’nin otoritesini tanımayı reddetmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Demokrasi fikri ve pratiği ilk kez kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır?

MÖ 5. yy

MÖ 3. yy

MÖ 1. yy

MS 1. yy

MS 3. yy

Açıklama:

Demokrasi fikri ve pratiği ilk kez Milattan Önce (MÖ) 5. yüzyıl civarında antik Yunan’da doğmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Antik dünyada var olmuş, nüfusları birkaç bin ile birkaç yüz bin arasında değişen, kendi kendini yöneten ve ekonomik olarak da kendine yeter siyasal ve ekonomik birimlere ne ad verilir?

Site

Eyalet

Prenslik

Krallık

Şehir Devleti

Açıklama:

Şehir Devleti, Antik dünyada var olmuş, nüfusları birkaç bin ile birkaç yüz bin arasında değişen, kendi kendini yöneten ve ekonomik olarak da kendine yeter siyasal ve ekonomik birimlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Atina demokrasisi ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Atina’da yönetimde söz sahibi olan halkı 18 yaş ve üzeri Atinalı erkekler oluşturmaktaydı.

Kadınlar ile çocuklar, köleler ve özgür ama Atina’lı olmayan yabancılar vatandaşlık haklarından mahrumdular.

Sayıları 30.000 ile 45.000 arasında değişen Atinalı erkekler yılda 40 defadan az olmamak üzere bir araya gelirdi.

Eklezya adlı halk meclisinde toplanma yeter sayısı 6.000 idi.

Eklezya'ya yasa tekliflerinin hazırlanmasından sorumlu olan 500’ler Konseyi yardım ederdi.

Açıklama:

Atina’da yönetimde söz sahibi olan “halk”ı 18 değil 20 yaş ve üzeri Atinalı erkekler oluşturmaktaydı.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Yurttaşların kamusal meseleleri kendi kişisel meseleleriymişcesine sahiplenmeye yönelik isteklilikleri ve alışkanlıklarına ne ad verilir?

Vatandaşlık görevi

Vatandaşlık hakkı

Yurttaşlık erdemi

Yurttaşlık görevi

Yurttaşlık hakkı

Açıklama:

Yurttaşların kamusal meseleleri kendi kişisel meseleleriymişcesine sahiplenmeye yönelik isteklilikleri ve alışkanlıklarına Yurttaşlık erdemi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Klasik demokrasi uygulaması hangi tarihte sona ermiştir?

MÖ 222

MÖ 272

MÖ 322

MÖ 372

MÖ 422

Açıklama:

Klasik demokrasi, Atina’nın MÖ 322 yılında Makedonya’nın hâkimiyeti altına girmesiyle birlikte tarih sahnesinden çekilmiştir. Bundan sonra demokrasinin yeniden bir siyasi rejim tipi olarak ortaya çıkması için yaklaşık olarak Milattan Sonra 17. yüzyıla değin beklemek gerekecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Magna Carta hangi yıl imzalanmıştır?

1213

1215

1217

1219

1221

Açıklama:

Kralın gücü daha 1215 tarihinde feodal beylerle imzaladığı Magna Carta şartı ile sınırlanmıştı. Bu şart ile feodal beyler ve üst düzey kilise üyeleri Kral John’a orta çağdan beri sahip oldukları hakları bir kez daha kabul ettiriyorlardı. Bu anlamda Magna Carta feodalizmi canlı tutmayı hedefleyen gerici bir belgeydi. Ancak onu demokrasi ve özgürlükler açısından önemli kılan, kralın Avrupa’nın geri kalan ülkelerindeki gibi mutlak gücü ele geçirmesine engel oluşturmasında yatmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Anglikan Kilisesi hangi yıl kurulmuştur?

1526

1527

1528

1529

1530

Açıklama:

İngiliz Parlamentosu 1529 yılında İngiltere Anglikan Kilisesi’ni kurarak Roma Katolik Kilisesi’nin otoritesini tanımayı reddetmiştir. İlk etapta liderinin bir İngiliz uyruğu olması dışında her yönüyle Katolik öğretisini izleyen bu ulusal kilise daha sonra Protestanlığa dönecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

İngiltere'de Kabine hangi kral tarafından kurulmuştur?

I. George

III. George

II. Charles

II. James

VIII. Henry

Açıklama:

1714 yılında Parlamento, mevcut Kraliyet ailesi kendisinden gelen I. George’u Almanya’nın Hannover kentinden tahta geçmek üzere Londra’ya davet etmiştir. İngilizce bilmeyen ve Londra’yı Hannover kadar sevemeyen I. George, devlet işlerini yürütmek üzere bakanlardan oluşan ve bir başbakan tarafından yönetilen kabineyi tesis etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Demokrasinin, keyfî yönetimi sınırlandırarak başta mülkiyet hakkı olmak üzere birey hak ve özgürlüklerini korumaya hizmet ettiğini ileri süren görüş hangisidir?

Gelişimci demokrasi

Doğrudan demokrasi

Katılımcı demokrasi

Klasik demokrasi

Koruyucu demokrasi

Açıklama:

Koruyucu demokrasi, demokrasinin, keyfî yönetimi sınırlandırarak başta mülkiyet hakkı olmak üzere birey hak ve özgürlüklerini korumaya hizmet ettiğini ileri süren görüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 49

İngiltere’de evrensel yetişkin oy hakkı ne zaman tesis edilmiştir?

1832

1867

1884

1928

1942

Açıklama:

1928’de oy verme hakkı kadınlara da tanınmış ve böylece İngiltere’de evrensel yetişkin oy hakkı tesis edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Demokrasi kelimesinin kökenindeki “demos” sözcüğü Yunancada “halk” anlamı dışında hangi anlama gelmektedir?

Yönetim

Avam

Şehir

Soylu

Köle

Açıklama:

Demokrasi kelimesi Yunanca’da halk manasındaki demos ve yönetim manasındaki kratos kelimelerinin bir araya getirilmesi ile elde edilmiştir. Kelime manası olarak demokrasi, halkın yönetimi anlamına gelmektedir. Ancak Yunanca’da demos kelimesinin bir anlamı da bugün bizim Türkçe’de ‘avam’ kelimesi ile ifade ettiğimiz ‘yoksul halk’dır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Eski Yunanda eğer bir kimse şehrin siyasal faaliyetlerine katılmak için gereken zamanı bulamayacak kadar çok çalışmak zorunda ise o kişi hakkında ne düşünülürdü?

Atina okulunun düşünürlerinden birisi olduğu

Atina’nın dışından bir yabancı olduğu

Henüz 30 yaşına gelmediği

Zengin bir toprak sahibi olduğu

Özgür bir hayat sürmeye layık olmadığı

Açıklama:

Eski Yunanda eğer bir kimse şehrin siyasal faaliyetlerine katılmak için gereken zamanı bulamayacak kadar çok çalışmak zorunda ise o kişinin özgür bir hayat sürmeye layık olmadığı düşünülürdü.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Atinalı erkeklerin yılda 40 defadan az olmamak üzere Eklezya adlı halk meclisinde bir araya gelmeleri için en az toplanma yeter sayısı ne kadardı?

300

500

600

3000

6000

Açıklama:

Atinalı erkekler yılda 40 defadan az olmamak üzere en az 6000 toplanma yeter sayısı ile Eklezya adlı halk meclisinde bir araya gelirdi.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Eski Yunan’da 500’ler Konseyine yardımcı olan 50’ler komitesi başkanının görev süresi ne kadardı?

Bir gün

Bir yıl

Üç yıl

Beş yıl

On yıl

Açıklama:

Eski Yunan’da 500’ler Konseyine yardımcı olan 50’ler komitesi başkanının görev süresi bir günle sınırlıydı.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Atina Demokrasisinde, yurttaşların kamusal meseleleri kendi kişisel meseleleriymişçesine sahiplenmeye yönelik isteklilikleri ve alışkanlıklarına ne ad verilir?

Yurttaşlık Erdemi

Katılımcı Demokrasi

Yüksek Duyarlılık

Kamusal adanmışlık

Toplulukçu Bakış

Açıklama:

Atina Demokrasisinde, yurttaşların kamusal meseleleri kendi kişisel meseleleriymişçesine sahiplenmeye yönelik isteklilikleri ve alışkanlıklarına "yurttaşlık erdemi" denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Siyasal süreçlere katılımın insanın karakterini geliştireceğini, bireyin var oluşunu gerçekleştirmesine katkıda bulunacağını ileri süren demokrasi anlayışına ne ad verilir?

Doğrudan Demokrasi

Çoğulcu Demokrasi

Çoğunlukçu Demokrasi

Gelişimci demokrasi

Müzakereci Demokrasi

Açıklama:

Siyasal süreçlere katılımın insanın karakterini geliştireceğini, bireyin var oluşunu gerçekleştirmesine katkıda bulunacağını ileri süren demokrasi anlayışı, gelişimci demokrasi olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Avrupa’da 16. Yüzyılda ortaya çıkan dinde Reform Hareketinin öncüsü kimdir?

Martin Luther

John Calvin

Francois Hotman

George Buchanan

Thomas Müntzer

Açıklama:

Avrupa’da 16. Yüzyılda ortaya çıkan dinde Reform Hareketinin öncüsü Martin Luther’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

İngiltere’de Kralın gücü ilk kez aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile sınırlanmıştır?

Kral John’un Feodal beylerle imzaladığı Magna Carta şartı ile

Şövalyelerden ve orta sınıf şehirlilerden oluşan danışma meclisleriyle

Şövalyelerden ve orta sınıf şehirlilerden oluşan Avam kamarasının kurulmasıyla

Asiller ve üst düzey din görevlilerinden oluşan Lordlar kamarasının kurulmasıyla

İngiliz Parlamento’sunun Anglikan Kilisesi’nin kurmasıyla

Açıklama:

İngiltere’de Kralın gücü 1215 tarihinde Kral John’un Feodal beylerle imzaladığı Magna Carta şartı ile sınırlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Demokrasinin, keyfî yönetimi sınırlandırarak başta mülkiyet hakkı olmak üzere birey hak ve özgürlüklerini korumaya hizmet ettiğini ileri süren görüşe ne ad verilir?

Doğrudan Demokrasi

Çoğulcu Demokrasi

Gelişimci Demokrasi

Koruyucu Demokrasi

Dolaylı Demokrasi

Açıklama:

Demokrasinin, keyfî yönetimi sınırlandırarak başta mülkiyet hakkı olmak üzere birey hak ve özgürlüklerini korumaya hizmet ettiğini ileri süren görüş, “Koruyucu Demokrasi” olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi ‘Paris İlkeleri’ne göre, ülkesel insan hakları kuruluşlarının taşıyacağı özellikler arasında yer almaz?

Ülkesel kuruluşlar, çalışmalarını gerektiği gibi yürütebilmeleri için gönüllülük esasına göre çalışmalıdırlar

Yapısı toplumun çoğulcu yapısını yansıtmalı ve üyelere gerekli bütün güvenceler sağlanmalıdır

Ülkesel kuruluşlar, insan haklarının geliştirilmesi ve korunmasına ilişkin geniş yetkilerle donatılmalıdır

Yetki alanlarına göre bütün konuları özgürce araştırabilmelidir

Yargı gücü olsun - olmasın insan haklarının geliştirilmesi ve korunmasıyla yükümlü diğer organlarla karşılıklı olarak danışma ilişkileri sürdürülebilmelidir

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi hangi tarihte kurulmuştur?

1959

1952

1987

1966

1949

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi hangi tarihte kabul edilmiştir?

1979

1984

1987

1970

1990

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerce kurulan komitelerin insan haklarını korurken kullandığı yöntem ve metotları saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 62

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu hangi tarihte kurulmuştur?

1990

1999

1997

2001

2004

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Yerli Halkların Hakları Beyannamesi hangi tarihte kabul edilmiştir?

2007

1984

1986

1962

1884

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerce kurulan komitelerin insan haklarını korurken kullandığı yöntem ve metotları saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 64

İnsan haklarının korunması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Devlet yönetiminin temeli ve esası halkın rızasıdır

İnsan haklarını ihlal eden bir yönetimin meşruiyeti zedelenir

İnsan haklarını ihlal eden yönetimlere karşı insanların direnme hakkı vardır

Toplumsal barış ve düzenin sağlanması için insan haklarının korunması esastır

İnsan haklarını korumada birincil düzey küresel düzeydir

Açıklama:

İnsan haklarının neden korunması gerektiğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 65

İnsan haklarını hem birincil düzeyde korumakla yükümlü olan hem de bu hakları en çok ihlal eden temel aktör aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası örgütler

Birleşmiş Milletler

Devletler

Sivil toplum kuruluşları

Bölgesel aktörler

Açıklama:

İnsan haklarının neden korunması gerektiğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 66

İnsan haklarını korumanın ilk ve en etkili safhası ülke düzeyindeki hukuki, idari ve sivil mekanizmalardır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de insan haklarını ülke düzeyinde korumanın hukuki mekanizmalarından biridir?

1982 tarihli T.C. Anayasası

Sivil toplum kuruluşları

TBMM İnsan Haklarını Koruma Komisyonu

İl insan hakları kurulları

Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı

Açıklama:

Ülkesel düzeyde insan haklarının korunmasının önemini saptayabilecek ve bu konuyla ilgili kurumların görev, yetki ve yapılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarını korumaya yönelik bölgesel düzeyde oluşturulan mekanizmalardan biridir?

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı

İl İnsan Hakları Kurulları

İlçe İnsan Hakları Kurulları

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Açıklama:

Bölgesel insan hakları rejimlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Haklarının ihlal edildiği iddiasında olan ve Anayasa Mahkemesi'ne başvuru da dahil olmak üzere iç hukuk yollarını tüketmiş olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları aşağıdaki hangi hukuki mekanizmaya davalarını taşıyabilirler?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Uluslararası Adalet Divanı

BM İdare Mahkemesi

Avrupa Birliği Adalet Divanı

Uluslararası Ceza Mahkemesi

Açıklama:

Bölgesel insan hakları rejimlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının korunması açısından küresel bir rejime ve koruma mekanizmasına örnek olarak verilebilir?

Avrupa insan hakları sistemi

Amerika insan haklarını koruma mekanizması

Afrika mekanizması

Asya insan hakları sistemi

Birleşmiş Milletler insan hakları mekanizması

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 70

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Uluslararası Sivil ve Siyasal Haklar Anlaşması ile Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Anlaşması aşağıdaki insan hakları rejimlerinden hangisinin temel belgeleri niteliğindedir?

Avrupa

Amerika

Birleşmiş Milletler

Afrika

Asya

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 71

İnsan haklarını korumak için Birleşmiş Milletler bünyesinde kurulan birimler, Sözleşme temelli ve BM Şartı'na dayalı olarak ikiye ayrılmaktadır. BM Şartı'na dayalı insan hakları birimleri siyasi oluşumlardır ve yetki alanları daha geniştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi BM Şartı'na dayalı insan hakları birimlerinden biridir?

İnsan Hakları Yüksek Komiserliği

İnsan Hakları Komitesi

Çocuk Hakları Komitesi

Irk Ayrımcılığını Önleme Komitesi

İşkenceyi Önleme Komitesi

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi sözleşmeye dayalı olarak kurulan BM insan hakları birimlerinin üye devletlerde insan haklarını korumak ve geliştirmek için kullandığı yöntemlerden biri değildir?

Raporlama yöntemi

Bireysel şikayet yöntemi

Devletlerarası şikayet yöntemi

Soruşturma yöntemi

Fiziki zor kullanma yöntemi

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel insan hakları mekanizmalarının avantajlarından biri değildir?

Bölgesel mekanizmalarda siyasi konsensüs sağlamak daha kolaydır

Bölge devletleri arasındaki kültürel benzerlikten dolayı sistem daha rahat çalışabilir

Bölgesel mekanizmalar ulaşılabilirlik açısından daha ucuz ve kolaydır

Bölgesel mekanizmalarda denetim ve yaptırım sistemleri daha sağlıklı işleyebilmektedir

Bölgesel devletler sadece ulusal çıkarlarını korumaya çalışırlar

Açıklama:

Bölgesel insan hakları rejimlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi aşağıdakilerin hangisinin bünyesinde kurulmuştur?

Avrupa Konseyi

Avrupa Birliği

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı

Batı Avrupa Birliği

Helsinki Nihai Senedi

Açıklama:

Ülkesel düzeyde insan haklarının korunmasının önemini saptayabilecek ve bu konuyla ilgili kurumların görev, yetki ve yapılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı doğrudan yürütmeye bağlı bir kuruluş değildir

İnsan hakları ihlali iddiaları ile ilgili başvuruları incelemek ve araştırmak

İnceleme ve araştırma sonuçlarını deerlendirmek ve alınabilecek önlemlere ilişkin çalışmaları koordine etmek

Türkiye’nin ulusal mevzuatının insan hakları alanında taraf olduğu belgelerle uyumlu hale getirilmesi doğrultusunda yapılacak çalışmaları koordine etmek

İnsan hakları konusundaki mevzuat hükümlerinin uygulanmasını izlemek

Açıklama:

Ülkesel düzeyde insan haklarının korunmasının önemini saptayabilecek ve bu konuyla ilgili kurumların görev, yetki ve yapılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi BM tarafından kabul edilen ilk insan hakları anlaşmasıdır?

İnsan Hakları Beyannamesi

Kadın Hakları Sözleşmesi

Çocuk Hakları Sözleşmesi

Engelli Hakları Sözleşmesi

İkiz Anlaşmalar

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Birleşmiş Milletler’in insan hakları alanında atmış olduğu ilk ve en önemli adım aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Barış Hakkı Deklarasyonu

Kalkınma Hakkı Deklarasyonu

Ekonomik ve Sosyal Konsey’in kurulması

Birleşmiş Milletler Şartı’nın kabulü

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi BM Şartı ile kurulan bir insan hakları organıdır?

İnsan Hakları İzleme Örgütü

İnsan Hakları Konseyi

İnsan Hakları Komitesi

İşkenceyi Önleme Komitesi

AGİT

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Aşağıda yer alan Birleşmiş Millerler insan hakları sözleşmeleriyle kurulan komiteler ile denetim metotlarına ilişkin eşleşmelerden hangisi doğru değildir?

İnsan Hakları Komitesi - Bireysel Şikâyet

İşkenceyi Önleme Komitesi - Soruşturma

Göçmen İşçiler Komitesi - Devletlerarası şikâyet

Çocuk Hakları Komitesi - Soruşturma

Irk Ayrımcılığını Önleme Komitesi - Devletlerarası Şikâyet

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerce kurulan komitelerin insan haklarını korurken kullandığı yöntem ve metotları saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının kurucu babası olarak kabul edilir?

John S. Mill

John Locke

Jack Donnelly

Michael Freeman

Kevin Boyle

Açıklama:

İnsan haklarının neden korunması gerektiğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerin hangisiyle insan haklarının korunması, Avrupa Birliğine üyelik için bir şart haline getirilmiştir?

Kopenhag Kriterleri

Maastricht Kriterleri

Paris İlkeleri

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Helsinki Nihai Senedi

Açıklama:

Bölgesel insan hakları rejimlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Taraf ülkeler üzerinde bağlayıcı olmayan insan hakları belgelerine ne ad verilir?

Sözleşme

Anlaşma

Uluslararası Antlaşma

Antlaşma

Beyanname

Açıklama:

Ülkesel düzeyde insan haklarının korunmasının önemini saptayabilecek ve bu konuyla ilgili kurumların görev, yetki ve yapılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 83

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu aşağıdakilerden hangisini yapma yetkisine sahip değildir?

Uluslararası alanda insan hakları gelişmelerini incelemek

Kanun teklifi vermek

Yasal düzenlemeleri önermek

İnsan hakları ihlali iddialarını araştırmak

İhlal iddialarını ilgili mercilere iletmek

Açıklama:

Ülkesel düzeyde insan haklarının korunmasının önemini saptayabilecek ve bu konuyla ilgili kurumların görev, yetki ve yapılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel insan hakları mekanizmalarının avantajlarından biri değildir?

Yaptırım gücünün fazla olması

Konsensüs sağlamanın daha kolay olması

Ulaşılabilirliğinin daha kolay olması

Siyasi irade oluşturmanın daha kolay olması

Siyasal yapının hantallığına karşı daha esnek olması

Açıklama:

Bölgesel insan hakları rejimlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Taraf ülkeler üzerinde bağlayıcı olan İnsan hakları belgeleri hangisidir?

Beyanname

Konferans

Bildirge

Komisyon

Anlaşma

Açıklama:

İnsan haklarının neden korunması gerektiğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletlerin insan haklarıyla ilgili bir organı değildir?

Genel Kurul

İnsan Hakları Komiteleri

İnsan Hakları Komiserliği

İnsan Hakları İzleme Örgütü

İnsan Hakları Konseyi

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 87

ECOSOC’un 1967 yılında aldığı bir kararla İnsan Hakları Komisyon’una belirlenen ülkelerdeki insan hakları ihlallerini tartışma yetkisi vermiştir. Bu yetkiye ne ad verilmiştir?

1503 prosedürü

1235 prosedürü

Tartışma Prosedürü

Araştırma prosedürü

Soruşturma prosedürü

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdakilerin hangisi BM İnsan Hakları sözleşmeleri ile kurulan İnsan hakları komitelerinin denetim yöntemlerinden birisi değildir?

Düzenli raporlama

Düzenli ziyaret

Bireysel şikâyet

Soruşturma

Cezalandırma

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de bulunan insan hakları resmi kurumlarından birisi değildir?

Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı

İl İnsan Hakları Kurulları

TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu

İnsan hakları Ortak Platformu (İHOP)

İnsan hakları Üst Kurulu

Açıklama:

Ülkesel düzeyde insan haklarının korunmasının önemini saptayabilecek ve bu konuyla ilgili kurumların görev, yetki ve yapılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdaki insan hakları kurumlarından hangisi siyasi bir organ olarak kabul edilir?

Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı

İl İnsan Hakları Kurulları

TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu

İnsan hakları Ortak Platformu (İHOP)

İnsan hakları Üst Kurulu

Açıklama:

Ülkesel düzeyde insan haklarının korunmasının önemini saptayabilecek ve bu konuyla ilgili kurumların görev, yetki ve yapılarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Aşağıdaki uluslararası örgütlerden hangisi bölgesel bir insan hakları koruma mekanizmasını içermemektedir?

Avrupa Konseyi

ASEAN

Amerika Ülkeleri Örgütü

Afrika Birliği Örgütü

NATO

Açıklama:

Bölgesel insan hakları rejimlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi daimi bir insan hakları mahkemesidir?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Amerika İnsan Hakları Mahkemesi

Amerika İnsan Hakları Komisyonu

Afrika İnsan ve Topluluk Hakları Mahkemesi

Afrika İnsan ve Topluluk Hakları Komisyonu

Açıklama:

Bölgesel insan hakları rejimlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 93

“Devlet yönetiminin temeli ve esası halkın rızasıdır; insan haklarını ihlal eden bir yönetim halkın rızası hilafına hareket etmiş olur ve meşruiyeti zedelenir.”Bu ifadeye koşut olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İhlallerin önüne geçmenin tek yolu uluslararası çözümlerdir.

İnsan haklarını koruma hakkı yalnızca devletlere verilmiştir.

İnsanların ihlalci yönetimleri değiştirme hakkı da vardır.

Bir ülkedeki hak ihlalinin küresel barışa etkisi yoktur.

Rıza ile başa gelmiş hükümetin yetkileri sınırsızdır.

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.
Soruda verilen ifadeye en uygun yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

İnsan haklarının ülke düzeyinde korunmasında, I. Ülkedeki hukukun evrensel hukuk çerçevesinde şekillenmesi II. Yargı ve güvenlik sektörünün zihnen bu anlayışa uygun olması III. Vatandaşların bilinçli ve talepkâr olmasıgibi faktörlerin hangileri doğrudan etkili olmaktadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

İnsan haklarının neden korunması gerektiğini açıklayabileceksiniz.
Soruda verilen ifadelerin üçü de insan haklarının ülke düzeyinde korunmasında "doğrudan" etkili olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Anayasa Mahkemesi ile ilgili 12 Eylül 2010 tarihinde gerçekleşen referandumda kabul edilen hangi düzenleme, temel hak ve özgürlüklerin korunması açısından daha kapsayıcı bir öneme sahiptir?

Anayasa Mahkemesi’nde yedek üyeliğin kaldırılması

Mahkeme üyelerinin görev süresinin 12 yıl olması.

Mahkemeye üye atanması yönteminde değişikliğe gidilmesi

Mahkemeye bireysel başvuru hakkının getirilmesi

Siyasi parti kapatma davalarında üyelerin üçte ikisinin oyunun aranması

Açıklama:

İnsan haklarının neden korunması gerektiğini açıklayabileceksiniz.
Değişiklikler içinde en kapsayıcı olan, yani toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren değişiklik D şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 96

I. Kararlarının bağlayıcılığı yoktur.II. Bireysel başvuru yapılabilir.III. Hukuk yoluyla hakları korumanın nihai merciidir.IV. Sıkıyönetim şartlarında bile olsa iç hukuk yolunun tüketilmesi gerekir.Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Ülkesel düzeyde insan haklarının korunmasının önemini saptayabilecek ve bu konuyla ilgili kurumların görev, yetki ve yapılarını tanımlayabileceksiniz.
Soruda II. ve III. olarak verilen ifadeler AİHM'ye ait doğru bilgilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

BM Genel Kurulu’nun 1993 yılında kabul ettiği Paris İlkeleri’ne göre ülkesel insan hakları kuruluşları, I. Geniş yetkilerle donatılmalı, görev ve yetkileri hukuki bir metinle belirlenmelidir. II. Yapısı toplumun çoğulcu yapısını yansıtmalıdır. III. Çalışmalarını yürütebilmeleri için yeterli mali kaynaklara sahip olmalıdır. IV. Yetki alanına giren bütün konuları özgürce araştırabilmeli, tavsiyelerine doğrudan ve basın aracılığıyla bildirebilmelidir.Bu ilkeleri kabul etmiş bir ülkedeki insan hakları kuruluşlarının nitelik ve etkinlikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Üyeleri merkezi idare tarafından atanma yoluyla belirlenir.

Toplumun siyasi çoğunluğunu yansıtır.

Uygun gördükleri ihlal vakalarına el koyar.

Gerektiğinde her kurum ve kuruluştan bilgi toplar.

Hükümetin tavır ve tepkilerine ilişkin görüş bildirir.

Açıklama:

Ülkesel düzeyde insan haklarının korunmasının önemini saptayabilecek ve bu konuyla ilgili kurumların görev, yetki ve yapılarını tanımlayabileceksiniz.
Paris Şartları göz önünde bulunarak kurulan bir insan hakları kuruluşunda üyelerinin merkezi idare tarafından atama yoluyla belirlenmesi beklenemez.

Doğru Cevap: A

Soru 98

"Soğuk Savaş döneminde kapitalist batı ülkeleri sivil ve siyasi hakları öncelerken sosyalist ülkeler ekonomik, sosyal ve kültürel haklara önem vermiştir. Sonuçta her iki tarafın talepleri dikkate alınarak bu iki hak gruplarını düzenleyen 'Uluslararası Sivil ve Siyasal Haklar Anlaşması' ile 'Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Anlaşması' adında iki ayrı uluslararası anlaşma ortaya çıkmıştır."Bu ikili durumun nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin bağlayıcı olmayışı

İdeolojik farklılıkların insan hakları düzenlemelerine yansıması

Uluslar üstü bir kurum ve kuruluşun olmaması

İnsan Hakları konusunda düşünsel bir altyapının eksikliği

Negatif hakların pozitif haklara göre önceliği

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.
Sorunun doğru yanıtı B şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 99

Aşağıdaki gruplardan hangisi 21. yüzyılda yürürlüğe giren bir insan hakları sözleşmesinin konusu olmuştur?

Kadınlar

İşkenceye uğrayanlar

Çocuklar

Engelliler

Göçmenler

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.
Engelli Hakları Sözleşmesi 2006 yılında kabul edilmiştir. Diğer kesimleri ilgilendiren sözleşmeler 1900'lü yıllarda kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

"Bölgesel insan hakları mekanizmaları Birleşmiş Milletler mekanizmasına göre daha etkili bir koruma sağlamaktadır." Aşağıdakilerden hangisi bölgesel mekanizmanın avantajlarından biri olarak görülemez?

Bölgenin daha az üye ülke içermesi

Uluslararası hukukun bir parçası olan uluslararası anlaşmalarla kurulması

Bölgenin kültür, dil, din ve gelenekler açısından ortaklıklar içermesi

Merkeze ulaşımın daha kolay olması

Denetim ve yaptırım sistemlerinin daha sağlıklı işleyişi

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.
B şıkkındaki ifade Bölgesel İnsan Hakları mekanizmalarının avantajı değil dezavantajı olarak görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi Amerika ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemelerinin ortak özelliklerinden biridir?

Tam zamanlı çalışma

Doğrudan başvuru imkanı

Üyelerinin devletlerce belirlenmesi

Dostane çözüm öncelikli olması

Birbirine zıt süreçlerle kurulmaları

Açıklama:

Birleşmiş Milletlerin dünyada insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasında oynadığı rolü açıklayabileceksiniz.
Her iki mahkeme de öncelikle taraflar arasında dostane çözüme öncelik verirler. Diğer şıklardaki ifadeler mahkemelerin farklı özellikleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Fransa’da Estates-General’de orta sınıfın temsil edildiği meclis aşağıdakilerden hangisidir?

Üçüncü Meclis

Birinci Meclis

İkinci Meclis

Dördüncü Meclis

Beşinci Meclis

Açıklama:

Amerikan ve Fransız Devrimlerinin demokrasi fikri ve pratiğinin gelişimine etkilerini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 103

Amerikan Devrimi’nin tarihi hangisidir?

1776

1773

1789

1461

1483

Açıklama:

Amerikan ve Fransız Devrimlerinin demokrasi fikri ve pratiğinin gelişimine etkilerini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Demokrasi fikri ve pratiği ilk kez Milattan Önce 5. Yüzyıl civarında nerede doğmuştur?

Antik Yunan’da

İngiltere’de

Roma’da

İspanya’da

Pers şehrinde

Açıklama:

Antik Yunan’da Atina demokrasisinin işleyişini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Atinalı erkeklerin temel kamu politikalarını karara bağladıkları yere ne ad verilir?

Eklezya

Polis

Demos

Kratos

Jüri

Açıklama:

Antik Yunan’da Atina demokrasisinin işleyişini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Aşağıdaki ülkelerin hangisinde kralın gücü 1215 tarihinde feodal beylerle imzaladığı Magna Carta Şartı ile sınırlanmıştır?

İngiltere

Fransa

Atina

Amerika Birleşik Devletleri

İspanya

Açıklama:

İngiltere’de 17. ve 18. yüzyıllarda demokrasinin ortaya çıkış sürecini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi ile Amerikalılar aşağıdaki hangi ülkenin otoritesini tanımadıklarını ilan etmişledir?

İngiltere

Fransa

İspanya

Meksika

İtalya

Açıklama:

Amerikan ve Fransız Devrimlerinin demokrasi fikri ve pratiğinin gelişimine etkilerini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Demokrasinin, keyfi yönetimi sınırlandırarak başta mülkiyet hakkı olmak üzere birey hak ve özgürlüklerini korumaya hizmet ettiğini ileri süren görüşe ne ad verilir?

Koruyucu demokrasi

Evrensel yetişkin oy hakkı

Ancien Regime

Yarışmacı seçimler

Çoğul oy

Açıklama:

Liberal demokrasinin işleyişini açıklayabilecek ve klasik demokrasi ile liberal demokrasi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Atina Milattan Önce 322 yılında aşağıdakilerden hangisinin hakimiyeti altına girmiştir?

Makedonya

Pers

Roma

Padova

İngiltere

Açıklama:

Antik Yunan’da demokrasi kavramının ne anlama geldiğini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Farklı siyasi partilerin farklı ideolojiler etrafında örgütlenip kamu iktidarını ele geçirmek üzere halkın oyları için yarışmasına ne ad verilir?

Siyasi çoğulculuk

Düşünce ve ifade özgürlüğü

Toplanma ve örgütlenme özgürlüğü

Yarışmacı seçimler

Evrensel yetişkin oy hakkı

Açıklama:

Liberal demokrasinin işleyişini açıklayabilecek ve klasik demokrasi ile liberal demokrasi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Yurttaşların kamusal meseleleri kendi kişisel meseleleriymişçesine sahiplenmeye yönelik isteklilikleri ve alışkanlıklarına ne ad verilir?

Yurttaşlık erdemi

Gelişimci demokrasi

Doğrudan demokrasi

Katılımcı demokrasi

Avam kamarası

Açıklama:

Liberal demokrasinin işleyişini açıklayabilecek ve klasik demokrasi ile liberal demokrasi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Atina demokrasisinde siyasal iktidar ağırlıklı olarak hangi toplumsal sınıfın elindeydi?

Aristokratların

Yoksul çoğunluğun

Zengin azınlığın

Zengin çoğunluğun

Orta sınıfın

Açıklama:

Antik Yunan’da Atina demokrasisinin işleyişini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi Atina demokrasisinde en yüce faaliyet dalı olarak görülürdü?

Ticaret

Felsefe

Siyaset

Tarım

Edebiyat

Açıklama:

Antik Yunan’da demokrasi kavramının ne anlama geldiğini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 114

Atina demokrasisinde “halk”ı aşağıdaki unsurlardan hangisi oluştururdu?

Tüm Atinalı yetişkinler

Tüm Atinalı erkekler

20 yaş ve üzeri Atinalı erkekler

20 yaş ve üzeri tüm erkekler

30 yaş ve üzeri Atinalı erkekler

Açıklama:

Antik Yunan’da Atina demokrasisinin işleyişini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 115

Andrew Heywood tarafından yapılan sınıflandırmaya göre 17. ve 18. yüzyıllarda İngiltere’de ortaya çıkan demokrasi modeli hangisidir?

Gelişimci demokrasi

Koruyucu demokrasi

Doğrudan demokrasi

Halk demokrasisi

Pluralist demokrasi

Açıklama:

İngiltere’de 17. ve 18. yüzyıllarda demokrasinin ortaya çıkış sürecini özetleyebileceksiniz.
Andrew Heywood’un sınıflandırmasıyla İngiltere’de 17. ve 18 yüzyıllarda ortaya çıkan demokrasi, koruyucu demokrasi modeliydi.

Doğru Cevap: B

Soru 116

İngiliz Parlamentosu’nun alt meclisinin Türkçe’deki adı nedir?

Lordlar Kamarası

Asiller Kamarası

Avam Kamarası

Meslek Kamarası

Halk Kamarası

Açıklama:

İngiltere’de 17. ve 18. yüzyıllarda demokrasinin ortaya çıkış sürecini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Liberal demokrasiyi klasik demokrasiden ayırt eden temel özelliği nedir?

Liberal demokraside yargının halka hesap vermesi.

Liberal demokraside siyasal iktidarın sınırlandırılmış olması.

Liberal demokraside kamusal makamlara seçimle atama yapılması.

Liberal demokraside her dört yılda bir seçim yapılması.

Liberal demokraside güçler birliğinin olması.

Açıklama:

Liberal demokrasinin işleyişini açıklayabilecek ve klasik demokrasi ile liberal demokrasi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi liberal anayasacılığın bir ilkesi olamaz?

Hukuk devleti ilkesi

Güçler ayrılığı ilkesi

Federalizm

Merkeziyetçilik

Birey haklarına saygı ilkesi

Açıklama:

Liberal demokrasinin işleyişini açıklayabilecek ve klasik demokrasi ile liberal demokrasi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 119

Aşağıdaki hangisi halkın yönetimi anlamına gelmektedir?

Demokrasi

Monarşi

Otokrasi

Mutlakiyetçilik

Feodalizm

Açıklama:

Liberal demokrasinin işleyişini açıklayabilecek ve klasik demokrasi ile liberal demokrasi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Antik Yunan’da var olan nüfusları birkaç bin ile birkaç yüz bin arasında değişen otonom ve otarşik siyasal ve ekonomik birimlere ne ad verilir?

Konsey

Şehir devleti

Parlamento

Kamara

Eklezya

Açıklama:

Antik Yunan’da Atina demokrasisinin işleyişini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 121

Atina’da söz sahibi olan halkı kimler oluşturuyordu?

Kadınlar

20 yaş ve üzeri erkekler

Çocuklar

Köleler

Metoikoslar

Açıklama:

Antik Yunan’da Atina demokrasisinin işleyişini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 122

Siyasal süreçlere katılımın insanın karakterini geliştireceğini, bireyin var oluşunu gerçekleştirmesine katkıda bulunacağını ileri süren demokrasi anlayışına ne ad verilir?

Doğrudan demokrasi

Katılımcı demokrasi

Koruyucu demokrasi

Gelişimci demokrasi

Pluralist demokrasi

Açıklama:

Antik Yunan’da demokrasi kavramının ne anlama geldiğini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 123

İngiliz iç savaşı hangi tarihler arasında gerçekleşmiştir?

1642-1648

1680-1684

1740-1746

1839-1843

1620-1630

Açıklama:

İngiltere’de 17. ve 18. yüzyıllarda demokrasinin ortaya çıkış sürecini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 124

Amerikan Devrimi hangi yılda gerçekleşti?

1789

1880

1776

1689

1799

Açıklama:

Amerikan ve Fransız Devrimlerinin demokrasi fikri ve pratiğinin gelişimine etkilerini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 125

Fransız Devrimi hangi yılda gerçekleşti?

1776

1789

1799

1880

1689

Açıklama:

Liberal demokrasinin işleyişini açıklayabilecek ve klasik demokrasi ile liberal demokrasi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Otoritesinin mutlaklığını ifade etmek için “Devlet, işte o benim” diyen kral kimdir?

Louis XIV

Louis XVI

I. George

I. Charles

VIII. Henry

Açıklama:

Amerikan ve Fransız Devrimlerinin demokrasi fikri ve pratiğinin gelişimine etkilerini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 127

Günümüz liberal demokrasilerine ne ad verilir?

Dolaylı demokrasi

Klasik demokrasi

Doğrundan demokrasi

Halk demokrasisi

Koruyucu demokrasi

Açıklama:

Liberal demokrasinin işleyişini açıklayabilecek ve klasik demokrasi ile liberal demokrasi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 128

Eski Yunan’da vatandaşların hayatlarındaki asli faaliyetleri tarlalarındaki üretim faaliyetleri değil, kamusal alanda üstlendikleri, siyasal, yargısal, askerî, dinî roller oluşturmaktaydı.Bu bilgi ışığında Eski Yunan’da politik hayata ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Topraklar vatandaşlar arasında parçalara bölünmüştü.

Vatandaşlara ait toprakları daha çok köleler işlemekteydi.

Yüksek düzeyde bir yurttaşlık erdemi görülmekteydi.

Şehir devletlerinde demokrasi dışında da siyasi rejimler vardı.

Kadınlar ve çocukların vatandaşlık hakkı yoktu.

Açıklama:

Antik Yunan’da demokrasi kavramının ne anlama geldiğini tanımlayabileceksiniz.
Eski Yunan'da siyasi faaliyetlere katılım bir yurttaşlık erdemi olarak görülmekteydi. Dolayısıyla doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 129

Eski Yunan’da kamusal makamlarda görev almaya ilişkin, I. Görev süresinin bir yılla sınırlı olması, II. Her makama seçimle atama yapılması III. Bir kişinin birden fazla kez seçilememesigibi yargılardan hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Antik Yunan’da Atina demokrasisinin işleyişini açıklayabileceksiniz.
Eski Yunan'da kamusal makamlara atananların görev süresi bir yılla sınırlıydı. Ancak bazı makamlara seçimle, bazı makamlara da kura yoluyla atama yapılmakta iken bir kişinin de makamlara birden fazla seçilmesi mümkündü. Dolayısıyla doğru yanıt A şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 130

Atina demokrasisinde ve genel olarak Antik Yunan’da, kamusal sorumluluklardan kaçınan kişilerin özgür olmadıklarına inanılırdı. Bireylerin özel alanda bireysel ve ekonomik ihtiyaçlarını giderip kamusal alanda da entelektüel ve sosyal kapasitelerini geliştirdikleri düşünülürdü. Bu yönüyle klasik demokrasi "gelişimci demokrasi" olarak sınıflandırılabilir. Bu bilgiler ışığında klasik demokrasisinin “gelişimci demokrasi” olarak adlandırılmasındaki en büyük faktör nedir?

Bir şehir demokrasisi olması

İnsan doğasına yaptığı katkı

Yüz yıldan fazla geçerli olması

Halkın yönetime aracı olmaksızın katılması

Tarihteki ilk demokrasi tecrübesi olması

Açıklama:

Antik Yunan’da Atina demokrasisinin işleyişini açıklayabileceksiniz.
Alıntı, klasik demokrasinin gelişimci demokrasi olmasındaki en büyük faktörün "insan doğasına yaptığı katkı" olduğuna vurgu yapmaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 131

Erken modern dönemde İngiltere’de ortaya çıkan demokrasi modeli “koruyucu demokrasi” modeli olarak adlandırılmıştır.Aşağıdakilerden hangisi koruyucu demokrasi modelinin niteliklerinden biri değildir?

Parlamentonun bir meşrulaştırma aracı olarak varlığı

Bireyci hak anlayışına sahip olması

Gerektiğinde yönetime baş kaldırma hakkını tanıması

Evrensel yetişkin oy hakkını tesis etmesi

Siyasete daha az katılım anlayışıyla ortaya çıkması

Açıklama:

İngiltere’de 17. ve 18. yüzyıllarda demokrasinin ortaya çıkış sürecini özetleyebileceksiniz.
Koruyucu demokrasi modelinde henüz evrensel yetişkin oy hakkı tesis edilmemiştir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 132

I. Amerikan Bağımsızlık Savaşı’nın başlamasıII. İngiliz Şanlı DevrimiIII. Fransız Devrimi'nin gerçekleşmesiIV. Napolyon’un Fransa’da iktidarı ele geçirmesiV. Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’nin kabulü17. ve 18. yüzyıllarda demokrasinin gelişiminde etkili olan yukarıdaki olayların kronolojik sıralaması hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

I-IV-II-III-V

III-I-II-IV-V

II-I-V-III-IV

II-III-I-V-IV

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Amerikan ve Fransız Devrimlerinin demokrasi fikri ve pratiğinin gelişimine etkilerini değerlendirebileceksiniz.
I. Amerikan Bağımsızlık Savaşı’nın başlaması 1775 II. İngiliz Şanlı Devrimi 1688 III. Fransız Devriminin gerçekleşmesi 1789 IV. Napolyon’un Fransa’da iktidarı ele geçirmesi 1799 ve V. Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’nin kabulü 1776 yıllarında gerçekleşmiş olup doğru sıralama C şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 133

“İngiltere’den farklı olarak Fransa, daha 15. Yüzyıldan itibaren kralın feodal lordların gücünü denetim altına aldığı mutlakiyetçi bir krallık olma yolunda önemli bir mesafe kaydetmiştir.” Aşağıdakilerden hangisi bu görüş ile çelişen bir gelişmedir?

XI. Louis’in bürokratik yönetim anlayışı

Taşraya merkezden temsilcilerin atanması

XVI. Louis’in Estates-General’i toplaması

Devletçi-merkantilist ekonomi yönteminin uygulanması

XIV. Louis’in “Devlet benim” sözünü söylemesi

Açıklama:

Amerikan ve Fransız Devrimlerinin demokrasi fikri ve pratiğinin gelişimine etkilerini değerlendirebileceksiniz.
C şıkkında verilen gelişme mutlakiyetçi krallığı güçlendirmenin aksine Fransız Devrimi'ni tetikleri nitelikte olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 134

"Bir temsili demokraside hükümeti belirleme yetkisini halkın tüm üyeleri arasında eşit şekilde dağıtmak, toplumun kaderinin 'cehaletin' hırslarına terk etmek anlamına gelebilir."Yukarıdaki şekilde özetlenebilecek olan görüş ve bu görüşe sahip düşünür aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Thomas Paine-Siyasal Eşitlik

Montesquieu-Kuvvetler Ayrılığı

Rousseau-Genel Oy

John Locke-Siyasal Eşitlik

John Stuart Mill-Çoğul Oy

Açıklama:

Liberal demokrasinin işleyişini açıklayabilecek ve klasik demokrasi ile liberal demokrasi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Siyasette eğitimli, bilge kişilere daha fazla temsil imkanı sağlanmasını öneren "Çoğul Oy" anlayışının temsilcisi John Stuart Mill'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 135

"Bir liberal demokraside, çoğunluk prensibinde alınacak kararların tamamı zorunlu olarak meşruluk taşımaz. Liberal demokrasilerde, tıpkı bir kişinin veya grubun diktatörlüğü gibi bir çoğunluğun da diktatörlüğünün mümkün olduğu düşünülür."Bu görüşü savunan bir yönetim anlayışının aşağıdaki düzenlemelerden hangisini yapması beklenemez?

Kuvvetler ayrılığını benimsemek

Federalizm uygulamasını hayata geçirmek

Bireyin haklarını yasalarla güvence altına almak

Sık sık referanduma başvurmak

Sivil toplum girişimlerini desteklemek

Açıklama:

Liberal demokrasinin işleyişini açıklayabilecek ve klasik demokrasi ile liberal demokrasi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Bu anlayışta bir yönetimin kritik konularda sık sık referanduma başvurması beklenemez.

Doğru Cevap: D

Soru 136

Siyasal süreçlere katılımın insanın karakterini geliştireceğini, bireyin var oluşunu gerçekleştirmesine katkıda bulunacağını ileri süren demokrasi anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Doğrudan Demokrasi

Gelişimci Demokrasi

Katılımcı Demokrasi

Klasik Demokrasi

Koruyucu Demokrasi

Açıklama:

Antik Yunan’da Atina demokrasisinin işleyişini açıklayabileceksiniz.
Gelişimci Demokrasi

Doğru Cevap: B

Soru 137

Antik Yunan’da demokrasinin içinde uygulamaya konduğu siyasal yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Krallık

Konsey

Şehir devleti

Meclis

Kilise

Açıklama:

Antik Yunan’da Atina demokrasisinin işleyişini açıklayabileceksiniz.
Şehir devleti

Doğru Cevap: C

Soru 138

İngiliz parlamentosunun seçilmiş, asıl gücü elinde bulunduran alt meclisinin Türkçe’deki adı nedir?

Lordlar Kamarası

Asiller Kamarası

Avam Kamarası

Meslek Kamarası

Halk Kamarası

Açıklama:

İngiliz parlamentosunun seçilmiş, asıl gücü elinde bulunduran alt meclisine Avam Kamarası denir. Öyle ki bugün birisi İngiltere’de Parlamento dediğinde akla Avam Kamarası gelir.

Doğru Cevap: C

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra özellikle hangi iki ülke desteklediği liberal demokrasi ve liberal ekonomi, evrensel barış düşüncesiyle de eklemlenerek güçlü bir siyasal akım olarak karşımıza çıkmıştır?

Büyük Britanya ve Fransa

Büyük Britanya ve İspanya

Büyük Britanya ve İtalya

Büyük Britanya ve Portekiz

Büyük Britanya ve Hollanda

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra özellikle Büyük Britanya ve Fransa’nın desteklediği liberal demokrasi ve liberal ekonomi, evrensel barış düşüncesiyle de eklemlenerek güçlü bir siyasal akım olarak karşımıza çıktı.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Kısa zamanda Avrupa’da yeni kurulan demokratik rejimler çöktükten sonra aşağıdakilerden hangisi onların yerini almıştır?

Monarşilikler

Diktatörlükler

Komunizm

Liberalizm

Sosyalizm

Açıklama:

Kısa zamanda Avrupa’da yeni kurulan demokratik rejimler çöktü ve yerlerini
diktatörlükler aldı.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Ekim 1922’de bizzat liberaller tarafından hükûmet kurmak için davet
edilen aşağıdakilerden hangisidir?

Hitler

Berlisconi

Mussolini

Castro

Gusto

Açıklama:

Ekim 1922’de faşist Mussolini bizzat liberaller tarafından hükûmet kurmak için davet edildi.

Doğru Cevap: C

Soru 4

İkinci Dünya Savaşı’nda askerî bir zafer kazanan liberal demokrasi aşağıdakilerden hangisine karşı kazanmıştır?

Demokrasiye

Sosyalizme

Monarşiye

Faşizme

Diktatörlüğe

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı’nda faşizme karşı askerî bir zafer kazanan liberal demokrasi, savaşın hemen sonrasında sosyalizm ile ciddi bir çatışmaya ve dünya çapında mücadeleye girdi.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Avrupa’da ideolojik ayrışmayı ortadan kaldıran etken aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu Avrupa ülkelerinin sanayileşmesi

Doğu Avrupa ülkelerinin birleşmesi

Avrupa Topluluğunun dağılması

İkinci Dünya Savaşı'nın başlaması

Soğuk Savaş’ın bitişi

Açıklama:

Soğuk Savaş’ın bitişi öncelikle Avrupa’da ideolojik ayrışmayı ortadan kaldırdı.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Liberal demokrasinin klasik formu aşağıdakilerden hangisi üzerine odaklanır?

Birey

Toplum

Eğitim

Siyaset

Ekonomi

Açıklama:

Liberal demokrasinin klasik formu “birey” üzerine odaklanır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Demokrasi’nin günümüzün olağanüstü karmaşık koşullarında en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Deneyim

Temsil

Birey

Toplum

Düzen

Açıklama:

Demokrasi’nin günümüzün olağanüstü karmaşık koşullarında en önemli özelliği temsildir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Demokratik kuramın en önemli temsilcilerinden biri olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Richard Delhi

Robert Dotr

Robert Dahl

Ray Derh

Robert North

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 9

Batı’daki demokratikleşme süreci aşağıdakilerden hangisi ile dünyanın diğer bölgelerine örnek bir tecrübe teşkil etmektedir?

Hem psikolojik birikim hem de kurumsal kapasite

Hem toplumsal birikim hem de kurumsal kapasite

Hem ekonomik birikim hem de kurumsal kapasite

Hem ideolojik birikim hem de kurumsal kapasite

Hem sosyolojik birikim hem de kurumsal kapasite

Açıklama:

Batı’daki demokratikleşme süreci hem ideolojik birikim hem de
kurumsal kapasite açısından dünyanın diğer bölgelerine örnek bir tecrübe teşkil etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Kültürel olarak oydaşmacı yaklaşıma göre “uzlaşma ruhu” aşağıdakilerden hangisine hizmet eder?

Liberal istikrara

Psikolojik istikrara

İdeolojik istikrara

Siyasi istikrara

Demokratik istikrara

Açıklama:

Kültürel olarak oydaşmacı yaklaşıma göre “uzlaşma ruhu” demokratik istikrara hizmet eder.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Demokrasiyi siyasetçilerle vatandaşlar arasında ortak kurallar oluşturmaya yönelik bir “pazarlık” olarak değerlendiren, demokratik kuramın en önemli temsilcilerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Dahl

Charles Tilly

Gabriel Almond

Stein Rokkan

Lucien Huyse

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Robert Dahl'in "asgari usuller" olarak adlandırdığı prensip ve uygulamaların en temel olanlarından biri değildir?

Gizli oylama

Düzenli seçimler

Partiler arası yarış

Örgütlenmenin kısıtlılığı

Yürütmenin hesap verebilirliği

Açıklama:

Dahl ayrıca demokrasiden bahsedebilmek için bir dizi prensip ve uygulamanın var olması gerekliliğinin de altını çizer. “Asgari usuller” olarak adlandırdığı bu prensip ve uygulamaların en temel olanları şunlardır: Gizli oylama, genel oy, düzenli seçimler, partiler arası yarış, örgütlenme özgürlüğü ve yürütmenin hesap verebilirliği.

Doğru Cevap: D

Soru 13

1960'lı yıllarda Oydaşmacı kuramın gelişmesi için üzerine yapılan çalışmalarda aşağıdaki ülkelerden hangisi yoktur?

Avusturya

Almanya

Belçika

Hollanda

İsviçre

Açıklama:

Oydaşmacı kuram 1960’lı yıllarda Avusturya, Belçika, Hollanda ve İsviçre üzerine yapılan çalışmalarla geliştirildi. Tarihsel gelişim içerisinde bu dört ülke derin çatışmalara ve bölünmelere maruz kaldılar, bununla birlikte, istikrarlı demokrasiler haline de gelebildiler.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Görüntüde demokrasi olan fakat büyük ölçüde demokrasi ve diktatörlük arasında sıkışmış olan rejim aşağıdakilerden hangisidir?

Agnostik demokrasi

Liberal demokrasi

Oydaşmacı demokrasi

Müzakereci demokrasi

İlliberal demokrasi

Açıklama:

İlliberal demokrasi, görüntüde demokrasi olan fakat büyük ölçüde demokrasi ve diktatörlük aras›nda s›k›flm›fl olan bir rejimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

O'Donnell bir demokrasinin yerleşmiş olduğunu söyleyebilmek için bazı kriterler olduğunun altını çizer. Aşağıdakilerden hangisi bu kriterlerden biri değildir?

Yarışan aktörler arasında gücün el değiştirmesi

Derin ekonomik kriz dönemlerinde dahi devam eden genel destek ve istikrar

Mülkiyet haklarının güvence altına alınması

Stratejik olarak konumlanmış isyancıların başarılı bir şekilde yenilmesi ve cezalandırılması

Siyasi olarak güçlü sistem karşıtı parti ve toplumsal hareketlerin olmaması

Açıklama:

O’Donnell bir demokrasinin yerleşmiş olduğunu söyleyebilmek için belirli bazı kriterler olduğunun da altını çizer. Bu kriterler şöyle sıralanabilir:
• “Yarışan aktörler arasında gücün el değiştirmesi;
• Derin ekonomik kriz dönemlerinde dahi devam eden genel destek ve istikrar;
• Stratejik olarak konumlanmış isyancıların başarılı bir şekilde yenilmesi ve cezalandırılması;
• Parti sisteminin radikal bir şekilde değiştiği durumlarda dahi rejimin istikrarının korunması;
• Siyasi olarak güçlü sistem karşıtı parti ve toplumsal hareketlerin olmaması”.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Bir demokrasinin yerleştiğini belirlemek için bir tür “kontrol listesi” yaklaşımı uygulayan ve siyasal, hukuksal, iktisadi, idari ve toplumsal olmak üzere beş temel alana bakan kişiler aşağıdakilerden hangisidir?

Linz ve Stephan

Huntington ve Linz

Rawls ve Stephan

Przeworski ve Diamond

O'Donnell ve Rawls

Açıklama:

Linz ve Stephan, bir demokrasinin yerleştiğini belirlemek için bir tür “kontrol listesi” yaklaşımı uygularlar ve siyasal, hukuksal, iktisadi, idari ve toplumsal olmak üzere beş temel alana bakarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Demokrasinin ancak "şehirdeki tek oyun" haline geldiği anda yerleştiğini iddia eden kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Linz

Przeworski

Stephan

Rawls

Habermas

Açıklama:

Przeworski, demokrasinin ancak “şehirdeki tek oyun” haline geldiği anda yerleştiğini iddia eder. Demokrasi bir siyasal sistem -bir
kurallar bütünü olarak- ancak siyasi aktörler kuralları takip eder ve bütün partiler demokratik sürecin kısıtlarını kabul ederlerse yaşayabilir. Przeworski, “demokrasi... kimse demokratik kurumların dışında hareket etmeyi düşünmediğin de ve bütün kaybedenler henüz kaybettikleri kurumsal düzen içerisinde yeniden denemeye hazır olduklarında yerleşmiştir” der.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Dryzek'e göre demokrasinin sağlıklı yürüyebilmesinin öncelikli koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Bütün argümanlara saygı duyulması

Aktif bir sivil toplum katılımı sağlaması

Kamusal alanın vazgeçilmezliği

Özgür ve meşru seçimler yapılması

Mülkiyet haklarının güvence altına alınması

Açıklama:

Dryzek’e gore demokrasinin sağlıklı yürüyebilmesinin öncelikli koşulu “kamusal alanın vazgeçilmezliğidir”.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Genel anlamda bir Weberyan “ideal tip” olarak ortaya konan müzakereci demokrasinin ne ölçüde gerçekleşebileceği sorusu önemlidir. Aşağıdakilerden hangisi bu ideal tipin karakteristiklerinden biri değildir?

Siyasi kararlardan etkilenecek bütün vatandaşlar argümanlarını özgürce ortaya koyabilmelidir.

Argümanlar anlamlı ve rasyonel bir şekilde savunulmalı ve ortak iyi tarafından çerçevelenmelidir.

Bütün argümanlara saygı duyulmalıdır.

Kararlar kamu gözetiminde alınmamalıdır.

Nihai karar sürecinde daha iyi argümanın gücü kabul edilmeli ve uzlaşma sağlanmalıdır.

Açıklama:

Genel anlamda bir Weberyan “ideal tip” olarak ortaya konan müzakereci demokrasinin ne ölçüde gerçekleşebileceği sorusu önemlidir. Bu ideal tip şu karakteristikleri içerir:
• Siyasi kararlardan etkilenecek bütün vatandaşlar argümanlarını özgürce ortaya koyabilmelidir,
• Argümanlar anlamlı ve rasyonel bir şekilde savunulmalı ve ortak iyi tarafından çerçevelenmelidir,
• Bütün argümanlara saygı duyulmalıdır,
• Aktörler doğru söylemelidir,
• Kararlar kamu gözetiminde alınmalıdır,
• Nihai karar sürecinde daha iyi argümanın gücü kabul edilmeli ve uzlaşma sağlanmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Müzakereci yaklaşıma kuramsal düzeyde en ciddi eleştiri hangi siyasal kuramcı tarafından getirilmiştir?

Samuel Huntington

Larry Diamond

Carl Schmidt

Fareed Zakaria

Chantal Mouffe

Açıklama:

Müzakereci yaklaşıma kuramsal düzeyde en ciddi eleştiri siyasal kuramcı Chantal Mouffe tarafından getirilmiştir. Mouffe, müzakereci siyasetin de diğer siyasal formlar gibi bir “güç oyunu” olduğunu ve ona özel bir ahlaki statü veya meşruiyet atfedilemeyeceğini ileri sürer.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I. İngiltere
II. Rusya
III. Fransa
Yukarıdaki devletlerden hangileri Birinci Dünya savaşı sonrasında liberal demokrasiyi desteklemişlerdir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra özellikle Büyük Britanya (İngiltere) ve Fransa’nın desteklediği liberal demokrasi ve liberal ekonomi, evrensel barış düşüncesiyle de eklemlenerek güçlü bir siyasal akım olarak karşımıza çıktı. Rusya ilgili yıllarda komünist bir devlet olarak liberal demokrasiyi desteklememiştir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

1931’den 1936’ya kadar olan dönemde 15 hükûmetin kurulduğu. 1936’da sol partilerin seçim ittifakıyla kurulan Halk Cephesi’nin seçimi kazandığı, ardından gerçekleşen başarısız darbeyle birlikte üç yıl süren iç savaşın başladığı Avrupa ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

İspanya

İtalya

İngiltere

Portekiz

Açıklama:

İspanya’da ‹kinci Cumhuriyet 1931, 1933 ve 1936’da olmak üzere üç seçim geçirdi. 1931’den 1936’ya kadar olan dönemde 15 hükûmet kuruldu. 1936’da sol partilerin seçim ittifakıyla kurulan Halk Cephesi (Frente Popular) seçimleri kazanınca bir yandan sağda geleneksel güçlerin muhtemel bir devrim korkusu, diğer yandan solda bu korkuları körükleyecek düzeyde sokaklara taşan devrim retoriği ve Kilise karşıtı sloganlar ve şiddet toplumda uzlaşmaz iki aşırı cephe oluşturdu. Halk Cephesi’nin iktidara geldikten sonraki altı ay içerisinde dönemin Avrupa’sındaki neredeyse en zayıf faşist parti olan Falanj’in üye sayısı 500’den 500.000’lere yaklaşmıştı. Temmuz 1936’da sağcı askerî darbe geldi ve bu başarısız darbe sonucunda İspanya üç yıl sürecek kanlı bir iç savaşa sürüklendi. İspanya’da cumhuriyetçilere karşı iç savaşı kazanarak iktidara gelen Franko rejimi gibi Fransa’da 1940-44 arasında yöneten Vichy rejimi de vakit geçirmeden Faşist Almanya ve İtalya’nın yanında olduğunu açıkladı. Artık kıta Avrupası’nda demokrasinin tam anlamıyla yıkıldığından söz edilebilirdi. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş dönemi gelişmelerindendir?

İtalya’da Mussolini iktidara geldi.

Almanya’da Hitler iktidara geldi.

İngiltere’de faşizm yükselişe geçti.

Alman uçakları İspanya’yı bombaladı.

Varşova paktı kuruldu.

Açıklama:

Soğuk savaş döneminde liberal demokrasi ABD liderliğindeki Batı ‹ttifakı’nın neredeyse resmî ideolojisi konumundaydı ve Sovyetler Birliği liderliğindeki Varşova Paktı ülkelerinin savunduğu sosyalizmin karşısında tanımlanıyordu. Avrupa bu dönemde süper güçler arasındaki bu mücadelenin temel alanı konumundaydı. İdeolojik mücadele Avrupa’nın ötesine Üçüncü Dünya olarak nitelenen ve koloni imparatorluklarının yıkılması ile kurulan azgelişmiş ülkelere de yayıldı. Afrika, Uzak Doğu ve Orta Doğu’daki ülkeler hem ülkeler arası ilişkilerde hem de iç siyasetlerinde liberal demokrasi ve alternatif sosyalist kamplaşmanın alanı oldular. Doğu Avrupa, Sovyet hegemonyası altında kaldı ve Varşova Paktı kabul edildi. Latin Amerika ülkeleri ve Türkiye gibi ülkelerde demokratik tecrübe askerî darbelerle sık sık kesintiye uğradı. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

1967-74 yılları arasında komünizmle mücadele mantığı demir yumrukla albaylar cuntası tarafından yönetilen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İspanya

Fransa

Yunanistan

Belçika

Hollanda

Açıklama:

İspanya ve Portekiz’de Franko ve Salazar diktatörlükleri iki savaş arası dönemin yükselen faşist ortamında kurulmuşlardı ve o zamandan beri kendilerini savaş sonrası uluslararası ortama adapte ederek ayakta kalabilmiş güçlü askerî rejimlerdi. Yunanistan’da ise Albaylar cuntası ülkeyi 1967-74 yılları arasında demir yumrukla yönetmişti. Bütün bu rejimler kendilerine Soğuk Savaş ortamının komünizmle mücadele mantığı içerisinde kimlik bulabilmişlerdi. 1970’lerin ortasından itibaren gerçekleşen rejim değişiklikleri sonucunda bu üç ülke de Avrupa Topluluğu’na üye olarak kabul edildiler. Geçiş süreçleri dikkatle incelendiğinde bu üç ülkede de demokrasiye geçişin büyük ölçüde bir iç mühendislikle ve siyasi elitlerin ciddi müzakereleriyle gerçekleştiği görülür. Dış bağlam büyük ölçüde geçişe uygun bir ortam sağlamıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

I. Hukukun üstünlüğü
II. Bireyin özgürlüğü
III. Devlet otoritesinin güçlendirilmesi
Yukarıdakilerden hangileri liberal demokrasinin savunduğu ilkelerdendir?

I ve II

II ve III

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

yüzyıldan itibaren geliştiği süreç içerisinde liberal demokrasi, hukukun üstünlüğü temel prensibi etrafında örgütlenen, iktidarın keyfi güç kullanmasını kısıtlamaya yönelik parlamentoya başvurma gibi çeşitli mekanizmalar öngören bir siyasal sistemdir. Liberal demokrasinin klasik formunun “birey” üzerine odaklandığını ve özellikle birey üzerinde devletin gücünün sınırlanması meselesinin liberaller açısından demokratik bir siyasal sistemin asıl meselesi olduğunu bu noktada vurgulamak gerekir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi liberal demokrasilerde bulunması gereken özelliklerdendir?

Tek partili sistem

Monarşi

Özel oy

Teokrasi

Yargı bağımsızlığı

Açıklama:

Günümüzde liberal demokrasi yetişkin vatandaşlara ırk, dil, din, gelir ve mülkiyet farkı gözetmeksizin verilen genel oy hakkı ile tanımlanır. Hukukun üstünlüğü temel vurgusu, çok partili hayat, özgürce yapılan seçimler, yönetimin üç ayağındaki yasama, yürütme ve yargı kuvvetler ayrılığı ve bütün bu prensiplerin ve vatandaşlara verilen hakların güvence altına alındığı özgürlükçü bir anayasa bu tarz bir demokrasi anlayışının vazgeçilmez yanlarıdır. Liberal, otoritenin gücünü sınırlayan bir anayasal siyasal sistem, liberal demokraside, devletin demokratik karakterini de oluşturur. Bu bağlamda kuvvetler ayrılığı, devlet gücünü kullanan organların kontrol ve denge işlevi ve yargı bağımsızlığı liberal bir sistemde devletin demokratik olarak örgütlenmesinin temel unsurlarıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

“Demokratik pazarlık” terimini ortaya atan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Bodin

John Locke

Robert Dahl

Jean Jacques Rousseau

Adam Smith

Açıklama:

Demokratik kuramın en önemli temsilcilerinden biri olan Robert Dahl, demokrasiyi siyasetçilerle vatandaşlar arasında ortak kurallar oluşturmaya yönelik bir “pazarlık” olarak değerlendirir. “Demokratik pazarlık”, Dahl için, demokrasinin kurulmasına yönelik bir başlangıçtır. Dahl ayrıca demokrasiden bahsedebilmek için bir dizi prensip ve uygulamanın var olması gerekliliğinin de altını çizer. “Asgari usuller” olarak adlandırdığı bu prensip ve uygulamaların en temel olanları şunlardır: Gizli oylama, genel oy, düzenli seçimler, partiler arası yarış, örgütlenme özgürlüğü ve yürütmenin hesap verebilirliği. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Kapitalist sistemin yerine kolektif mülkiyete dayalı yeni bir siyasal sistem kurmak isteyen sosyalizmden farklı olarak, kapitalist sistemin vatandaş lehine reform edilebileceği ve yönetilebileceği görüşünü taşıyan yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal demokrasi

Radikal demokrasi

Müzakereci demokrasi

Temsili demokrasi

Sosyal demokrasi

Açıklama:

Sosyal demokrasi, kapitalist sistemin yerine kolektif mülkiyete dayalı yeni bir siyasal sistem kurmak isteyen sosyalizmden farklı olarak, kapitalist sistemin vatandaş lehine reform edilebileceği ve yönetilebileceği görüşünü taşır. Sosyal demokratlar vatandaşın sosyal haklarla donatıldığı bir siyasal sistemi öngörürler ve eğitim, sağlık, emeklilik, çocukların ve yaşlıların bakımı gibi sosyal hakların temelde herkese açık olması gerektiğini savunurlar. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. Parlamentonun nisbi temsil yöntemiyle belirlenmesi
II. Kabinenin büyük bir koalisyon niteliğinde olduğunda,
III. Güçlü bir federal sistemin oluşturulması
Oydaşımacı demokrasi yaklaşımına göre, bölünmüş toplumlarda demokratik istikrar için yukarıdakilerden hangileri gereklidir?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Oydaşmacı demokrasi yaklaşımına göre, bölünmüş toplumlarda demokratik istikrar,
• Parlamento “nisbi temsil” yöntemiyle belirlendiğinde,
• Kabine “büyük bir koalisyon” niteliğinde olduğunda,
• Güçlü bir “federal sistem” oluştuğunda ve
• Güçlü “veto noktaları” olduğunda sağlanabilecektir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Toplumdaki radikal talepleri absorbe etmeyi hedefleyen fakat bununla birlikte temsili demokratik sistemin sınırlarını ve kapasitesini ciddi bir şekilde zorlayan demokrasi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Radikal demokrasi

Müzakereci demokrasi

Liberal demokrasi

Sosyal demokrasi

Temsili demokrasi

Açıklama:

Demokrasinin derinleşmesini ve demokratik siyasetin kapsayıcılık sınırlarının genişlemesini ifade eden bu yaklaşım klasik liberal anlamda tanımlanan siyasal sistem ve uygulamalara kökten bir meydan okuyuş niteliğindeydi. Bu bağlamda “radikal demokrasi” yaklaşımı toplumdaki radikal talepleri absorbe etmeyi hedefleyen fakat bununla birlikte temsili demokratik sistemin sınırlarını ve kapasitesini ciddi bir şekilde zorlayan bir hamleyi ifade etmektedir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi üçüncü dalga demokratikleşme süreci içinde siyaset bilimciler tarafından "kalitesine göre demokrasi "kavramı içinde yapılan sınıflandırmalardan değildir?

Yüzeysel demokrasi

İlliberal demokrasi

Seçimsel demokrasi

Katılımcı demokrasi

Yarı demokrasi

Açıklama:

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği tarihsel seyri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi demokrasinin yerleşmesini bir "dayanıklılık" meselesi olarak gören O'Donnell'a göre bir demokrasinin yerleşmiş olduğunu gösteren kriterlerden değildir?

Yarışan aktörler arasında gücün el değiştirmesi

Siyasi olarak güçlü sistem karşıtı parti ve toplumsal hareketlerin olmaması

Derin ekonomik kriz dönemlerinde dahi devam eden destek ve istikrar

Aktif bir sivil toplum katılımı imkanının sağlanması

Parti sisteminin radikal şekilde değiştiği durumlarda dahi rejimin istikrarının korunması

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Liberal Demokrasi ve sosyalizmin kriziyle ortaya çıkan demokrasi sorununun aşılmasıyla ilgili olarak müzakereci yaklaşımı ortaya koyan siyaset bilimci kimdir?

Jürgen Habermas

Fareed Zakaria

Carl Schmidt

Chantal Mouffe

Aristoteles

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Müzakereci demokrasiyi bir "güç oyunu" olmakla eleştiren, siyasi hırs ve taleplerin ortadan kaldırılmadan demokratik düzenlemeleri desteklemek için kullanılması gerektiğini savunan siyasal kuramcı kimdir?

Larry Diamond

Samuel Huntington

Chantal Mouffe

Charles Tilly

Jürgen Habermas

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi illiberal demokrasi kavramını ortaya atan siyaset bilimcidir?

Jürgen Habermas

Chantal Mouffe

Samuel Huntington

Fareed Zakaria

Larry Diamond

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 36

İki savaş arası dönemde görülen,
I. Çok fazla partili parlamentolar
II. Ekonomik bunalımlar
III. Kısa süreli hükümetler
IV. Oy dağılımında istikrarsız seçimler gibi gelişmeler, aşağıdakilerden hangisi ile sonuçlanmıştır?

Yıkılan imparatorlukların tekrar kurulması

Oydaşmacı demokrasinin ortaya çıkması

Nisbi temsil sisteminin önem kazanması

Otoriter devlet anlayışının güçlenmesi

Sosyalist rejimlerin dünya çapında yayılması

Açıklama:

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği tarihsel seyri açıklayabileceksiniz.
Soruda anılan gelişmelerin en önemli sonucu olarak otoriter devlet anlayışı güç kazanmıştır. Doğru yanıt D şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

"İspanya, Portekiz ve Yunanistan gibi Güney Avrupa ülkelerinde 1970'lerde görülen demokratikleşme hareketleri, Doğu Avrupa ülkelerinde 1990'larda görülenlerden farklıdır."
Aşağıdakilerden hangisi bu farkı meydana getiren "en etkili" faktördür?

Avrupa Topluluğu'nun genişleme politikası

Değişime yönelik müzakereci tutumlar

Askeri rejimlerin etkisi

Ekonomik yapıdaki farklılıklar

İki kutuplu uluslararası ortam

Açıklama:

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği tarihsel seyri açıklayabileceksiniz.
Soruda bahsedilen farkı meydana getiren en önemli faktör Güney Avrupa ülkelerinde görülen değişime yönelik müzakereci tutumlar olmuştur. Doğru yanıt B şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

I. Genel oy
II. Örgütlenme özgürlüğü
III. Kapitalist ekonominin varlığı
IV. Yürütmenin hesap verilebilirliği gibi unsurlardan hangisi ya da hangileri Robert Dahl'in öne sürdüğü, siyasetçilerle vatandaşlar arasındaki pazarlığın "asgari" unsurlarındandır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.
Soruda III. maddede verilen "kapitalist ekonominin varlığı" Robert Dahl'in öne sürdüğü asgari unsurlardan değildir. Asgari unsurların verildiği şık olan D şıkkı doğru yanıttır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Sosyal demokrasi anlayışının,
- Kapitalist sistemin vatandaş lehine reforme edilebileceği görüşü
- toplumsal sınıf tabakalı her türlü ayrımcılığı reddetme nitelikleri, onun hangi yönünü "özellikle" vurgulamaktadır?

Batı Avrupa kaynaklı olması

Evrensel düzeyde örnek teşkil etmesi

Sosyalizm ve Marksizm'den farklı olması

Toplumsal mücadele ve devrimlerden beslenmesi

Devlete çeşitli ödevler yüklemesi

Açıklama:

Sosyal demokrasinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soruda vurgulana iki nitelik Sosyal Demokrasi'nin Sosyalizm ve Marksizm'den farklılıklarını vurgulayan yönleridir. Doğru yanıt C şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Oydaşmacı demokrasi yaklaşımının kültürel boyutu ile ilgilenen siyaset bilimcilere göre aşağıdakilerden hangisi bir ülkede demokrasinin yerleşmesinde "en önemli aracı" ifade eder?

Uzlaşma ruhu

Nisbi temsil sistemi

Federal sistem

Güçlü veto noktaları

Büyük bir koalisyon hükümeti

Açıklama:

Demokrasi ve siyasal kültür ilişkisini ayırt edebileceksiniz.
Diğer şıklarda verilen unsurlar da önemli birer araç olmasına rağmen söz konusu siyaset bilimciler, uzlaşma ruhunun demokrasinin yerleşmesindeki en önemli araç olduğunu ifade ederler. Doğru yanıt A şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

I. Ortak iyi
II. Kimlik ve farklılık siyaseti
III. İletişimsel akılcılık
IV. İdeal konuşma
V. Kamusal alanın vazgeçilmezliği
Yukarıda sayılan unsurlardan hangisi müzakereci demokrasi kuramcıları tarafından dile getirilen bir unsur değildir?

III

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Kimlik ve farklılık siyaseti müzakereci demokrasi değil, radikal demokrasi kuramcıları tarafından öne sürülen bir unsurdur.

Doğru Cevap: B

Soru 42

"20. yüzyılın hâkim siyasi ideolojisi olarak genel kabul görmesine karşın, liberal demokrasinin sahip olduğu ortak değerlerin ortaya konmasında siyasal kuramcılar tamamen başarılı olamamışlardır."
Bu düşünceye karşın, kuramcıların demokrasinin sahip olduğu hangi ortak değerde birleştiği iddia edilebilir?

Demokratik iktidarın sınırlandırılması

Seçimlerin genel belirleyici olması

Akılcı bir yaklaşımın benimsenmesi

Özel alanın siyaset dışı bırakılması

Siyasi hırs ve taleplerin ortadan kaldırılması

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Siyaset kuramcılarının, diğer tüm şıklarda verilenlerde görüş ayrılıkları yaşasa da demokratik iktidarın sınırlandırılması konusunda bir görüş birliğine vardıkları iddia edilebilir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

1215 tarihli Magna Carta İngiltere siyasi tarihinde neyi başarmıştır?

Kralın mutlak otoritesinin tesis edilmesi

Kilisenin mutlak otoritesinin tesis edilmesi

Kraliçenin egemenliğinin pekiştirilmesi

Kralın iktidarının sınırlandırılması

Lordların mutlak egemenliğinin sağlanması

Açıklama:

İngiltere’de 17. ve 18. yüzyıllarda demokrasinin ortaya çıkış sürecini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Przeworski demokrasinin yerleşmesi durumunu aşağıdakilerden hangisi ile ifade eder?

Askerin demokrasinin bekçisi olması düşüncesiyle

Demokrasinin bir oyun olarak ifade edilmesiyle

Merkezi bir devlet kurulmasıyla

Demokrasinin “şehirdeki tek oyun” haline gelmesi deyimiyle

Herkesin demokrasiye inanmasıyla

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Müzakereci demokrasinin en temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Güç odaklı olması

Konuşma odaklı olması

Çatışma odaklı olması

Nisbi temsili zorunlu kılması

Seçim odaklı olması

Açıklama:

Sosyal demokrasinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Carl Schmidt’e göre “dost/düşman” ayrımı neyi ifade eder?

Siyasetin doğasını

Merkez-çevre ilişkisini

Kimlik/fark ilişkisi

Egemenlik ilişkisini.

Acil durumda ortaya çıkan iktidarı

Açıklama:

Demokrasi ve siyasal kültür ilişkisini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 47

İki savaş arası dönemde demokrasinin çöküşüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Birinci Dünya Savaşı sonunda kurulan demokrasilerin tamamı sosyal demokrasiydiler.

1929 iktisadi buhranı Avrupa’da kurulan genç demokrasileri çökertti.

İki savaş arası dönemde Avrupa demokrasileri bir yönetim krizi yaşadı.

İki savaş arası dönemde demokrasiler kısa sürede diktatörlüğe evrildiler.

İspanya’da İkinci Cumhuriyet bir iç savaşla yıkıldı.

Açıklama:

Demokrasi ve siyasal kültür ilişkisini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi oydaşmacı demokrasinin bir prensibi olmayan bir ifadedir?

Nisbi temsil

Uzlaşma ruhu

Merkezi sistem

Büyük koalisyon

Veto noktaları

Açıklama:

Demokrasi ve siyasal kültür ilişkisini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerin hangisi bir demokrasinin yerleşmesinin göstergesi omayan bir ifadedir?

Tek parti iktidarı

Aktif bir sivil toplum katılımı

Mülkiyet hakkı

Etkin ve tarafsız işleyen bir hukuk rejimi ve sivil bürokrasi

Stratejik olarak konumlanmış isyancıların başarılı bir şekilde yenilmesi ve cezalandırılması

Açıklama:

Demokrasi ve siyasal kültür ilişkisini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 50

İlliberal demokrasi kavramı kim tarafından ortaya atılmıştır?

Samuel Huntington

Larry Diamond

Fareed Zakaria

Jurgen Habermas

Ernesto Laclau

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Carl Schmidt’e göre siyaset nasıl tanımlanır?

Siyaset bir düşmanlık sanatıdır.

Siyaset bir uzlaşma sanatıdır.

Siyaseti kimlik/fark ilişkisi tanımlar.

Siyaseti dost/düşman ayrımı belirler.

Siyaset devleti kapsar.

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 52

İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde önemli bir kuramsal ve tarihsel araştırma konusu olan Demokrasi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Modern Demokrasi

Modern Liberal Demokrasi

Çağdaş Demokrasi

Neoliberal Demokrasi

Parlamenter Sistem Yönetimi

Açıklama:

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği tarihsel seyri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 53

İlliberal demokrasi rejimi kapsamında örnek teşkil eden ülke hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Amerika

Rusya

Almanya

Polonya

Litvanya

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.
Zakaria’nın Putin başkanlığındaki Rusya’yı örnek olarak gösterdiği bu rejimlerde (illiberal demokrasi) anayasayla garanti altına alınmış özgürlükler aşırı merkeziyetçi bir rejimle törpülenmektedir. Bu rejimlerin başka bir özelliği de ülkenin belirli bir kesiminde yoğunlaşmış etnik çatışma veya bir savaş ihtimaliyle özgürlükleri erozyona uğratıcı bir “güvenlik” söyleminin rejimin karakterinin belirleyici bir unsur olmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Yunan felsefecilerinin de kullandığı şekliyle olguların ve olayların belirli bir amacı olduğunu savunan ve nedensellik ilişkisini bu bağlamda ortaya koyan kavram hangisidir?

Techne

Thales

Telos

Thrasymachus

Tullius

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi liberal demokrasiyi tanımlamak için söylenebilir?

Bir yönetim şekli olarak monarşiyi destekleyen korumacı bir siyasal yapılanmadır.

Bir yönetim şekli olarak temsili demokraside güçler ayrılığının olmadığı bir siyasal yapılanmadır.

Bir yönetim şekli olarak parlamentonun ekonomik verilerle birlikte işlediği bir siyasal yapılanmadır.

Bir yönetim şekli olarak temsili demokrasinin liberal ilkelerle işlediği bir siyasal yapılanmadır.

Bir yönetim şekli olarak temsiliyetin olmadığı ve başkan tarafından seçilenlerin parlamentoyu oluşturduğu bir siyasal yapılanmadır.

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdaki kişilerden hangisi "demokrasiyi siyasetçilerle vatandaşlar arasında ortak kurallar oluşturmaya yönelik bir pazar" olarak değerlendirmektedir?

Ernesto Laclau

Robert Dahl

Jurgen Habermas

Samuel Huntington

Chantal Mouffe

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi Batı Avrupa'daki refah devleti kavramını açıklamak için söylenebilir?

Siyasal haklarla birlikte sosyal hakların vatandaşlar lehine genişletebilen bir devlet yapısıdır.

Siyasal haklarla birlikte ekonomik hakların devlet eliyle kontrol edildiği bir devlet yapısıdır.

Sosyal hakların sınırlandırılarak ekonomik hakların devlet kontrolünde halka paylaşıldığı bir devlet yapısıdır.

Sosyal, ekonomik ve siyasi hakların sınırlandırıldığı, toplumun polis ile kontrolünün sağlandığı, suç miktarının en aza indirildiği bir devlet yapısıdır.

Siyasi hakların seçilmişlerle yürütüldüğü bu nedenle ekonomik ve sosyal hakların sınırlandırıldığı bir devlet yapısıdır.

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi oydaşmacı demokrasi yaklaşımına göre bölünmüş toplumlarda demokratik istikrarı sağlayabilecek koşullardan biridir?

Parlamentonun temsiliyet hakkını kaybetmesi durumunda

Kabinenin tek ve güçlü bir partiden olması durumunda

İtiraz ve karşı çıkışların olmadığı bir parlamenyo yapısında

Güçlü bir destek olduğunda

Güçlü bir federal sistem oluştuğunda

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdaki kavramlardan hangisi "demokratik siyasetin temel sorununun bir uzlaşma sağlamak için siyasi hırsları ve istekleri demokratik düzenlemelerle desteklemek için kullanmak olduğunu savunur?

Temsili Demokrasi

Liberal Demokrasi

Agnostik Demokrasi

Oydaşmacı Demokrasi

Sosyal Demokrasi

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 60

18. yüzyıl itibarı ile gelişim göstermeye başlayan liberal demokrasi için aşağıdakilerden hangisi temel prensip olarak kabul edilemez?

Hukukun üstünlüğünün kabulü

Kollektif mülkiyete dayalı bir siyasal sistem

Yönetilenlerin yönetime katılımının sağlanması

İktidarın gücünü sınırlayan parlamento gibi mekanizmaların varlığı

Bireyin haklarının devlet gücü karşısında korunması

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal kuramın temsilcilerinden Charles Tilly'nin demokratikleşme süreci için gerekliliğini vurguladığı öğelerdir?

Güç paylaşımı ve uzlaşma ruhu

Demokratik pazarlık

Yüksek devlet kapasitesi ve kurumsal konsolidasyon

Kamusal akıl ve başlangıç durumu

Müzakere ve ortak iyi

Açıklama:

Sosyal demokrasinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi demokratik istikrar problemine çözüm olarak batılı siyaset bilimciler tarafından geliştirilen "oydaşmacı demokrasi" yaklaşımının ilkelerinden değildir?

Parlamentonun nisbi temsil yöntemiyle belirlenmesi

Kabinenin büyük bir koalisyon niteliğinde olması

Güçlü bir federal sistemin oluşması

Güçlü veto noktalarının oluşması

Merkezi sistemin tesis edilmesi

Açıklama:

Demokrasi ve siyasal kültür ilişkisini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden ülke gruplarından hangisi oydaşmacı demokrasi kuramının geliştirilmesi sürecine konu olan ülkeleri tam olarak kapsamaktadır?

Avusturya, Belçika, Hollanda, İsviçre

İspanya, İrlanda

Hollanda, İspanya, Belçika

Almanya, İspanya, Avusturya

Avusturya, Macaristan, İsviçre

Açıklama:

Sosyal demokrasinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Dünyanın Doğu Bloku ve Batı Bloku olarak ikiye ayrıldığı Soğuk Savaş yıllarında, bu iki blokun dışında kalan Asya ve Afrika’daki bağlantısız ülkeleri ifade eden Üçüncü Dünya ülkelerinin bu bloklar karşısındaki siyasi yükselişinin temelleri hangi konferansta atılmıştır?

Belgrad Konferansı

Bandung Konferansı

Yalta Konferansı

Balfour Deklarasyonu

Sivil Haklar Bildirgesi

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 65

I. Yasama, yürütme ve yargı organlarındaki kuvvetler birliğiII. Çok partili hayat III. Özgür seçimlerIV. Hukukun üstünlüğüV. Irk, dil, din, gelir ve mülkiyet hakkı gözetmeden yetişkin vatandaşa oy hakkı verilmesiYukarıda yer alan ilkelerden hangisi/hangileri liberal demokrasi anlayışının vazgeçilmez kriterlerindendir?

I ve II

Yalnız V

II, III, IV ve V

II ve III

II ve IV

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 66

I. Bireylerin eğitim, sağlık, emeklilik, çocuk ve yaşlı bakımı gibi sosyal haklara sahip olmasıII. Refah devleti III. Partiler arası yarışIV. Sosyal hakların herkese eşit bir biçimde tanındığı bir siyasal sistemV. Nisbi temsil yöntemine dayalı parlamentoYukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sosyal demokrasinin temel özelliklerindendir?

I, II ve IV

II ve V

I, II ve III

Yalnız IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Sosyal demokrasinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 67

I. Nisbi temsil yöntemine dayalı parlamentoII. Büyük bir koalisyon niteliğindeki kabineIII. Güçlü bir federal sistemIV. Gizli oylamaV. Güçlü veto haklarıOydaşmacı demokrasi modeline göre yukarıdaki maddelerden hangileri derin bölünmeler yaşanan toplumlarda demokratik istikrarı sağlayıcı unsurlardandır?

Yalnız II

II, III ve IV

II, III ve V

I ve II

I, II, III ve V

Açıklama:

Demokrasi ve siyasal kültür ilişkisini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği seyri açısından hangileri doğrudur.I. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra özellikle Büyük Britanya ve Fransa’nın desteklediği liberal demokrasi ve liberal ekonomi, evrensel barış düşüncesiyle de eklemlenerek güçlü bir siyasal akım olarak ortaya çıkmıştır. II. Anayasada yapılan yönetimi güçlendirici değişiklikler demokrasinin çöküşünü dizginledi.III. İkinci Dünya Savaşı’nda sonra liberal demokrasi, sosyalizm ile ciddi bir çatışmaya girdi.

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği tarihsel seyri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 69

II. Dünya Savaşı sonrası demokratikleşme süreci ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Avrupa Topluluğu geçiş sürecinde doğrudan ve aktif bir şekilde belirleyici olmuştur.

Temel belirleyici olan, rejim taraftarı elitler ile değişim taraftarı siyasi hareketler ve onları yönetenler arasındaki müzakerelerdi.

Doğu Avrupa’da tamamen çöken sosyalist siyasal rejimlerin çaresiz bıraktığı halk önünde “Avrupa’ya dönüş” düşüncesi rakipsiz bir alternatif gelecek düşüncesi olarak ortayaçıktı.

Güney Avrupa, özellikle İspanya, Portekiz ve Yunanistan’ındemokrasiye geçiş süreçleri sonrasında bu ülkelerdeuzun süredir iktidarda olan askerî rejimler yerlerini demokratik rejimlere bıraktı.

İdeolojik mücadele Avrupa’nın ötesine Üçüncü Dünya olarak nitelenen ve koloni imparatorluklarınınyıkılması ile kurulan az gelişmiş ülkelere de yayılmıştır.

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Bir yönetim şekli olarak temsili demokrasinin liberal prensiplerle işlediği bir siyasal yapılanmayı ifade eden liberal demokrasi hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?

19. yy

20. yy

18. yy

21. yy

17. yy

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Demokrasi’nin günümüzün olağanüstü karmaşık koşullarında en önemli özelliğinedir?

Milliyetçilik

Özgürlük

Temsil

Bireyselcilik

Evrensellik

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Robert Dahl, demokrasi için bir dizi prensip ve uygulamanın var olması gerekliliğini belirtir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Gizli oylama

genel oy

düzenli seçimler

örgütlenme özgürlüğü

partiler arası birlik

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Kimi siyasi sistemlerde, düzenli seçimler, gücün farklı gruplar arasında el değiştirmesi ve partiler ve parlamento gibi demokratik kurumların varlığına karşın ciddi demokrasi açıkları vardır ve iktidarda olanlar, ülkenin problemlerini tam anlamıyla çözmek yerine vatandaşları oyalama yoluna gitmektedirler. Devlet kurumlarına ve devletin meşruiyetine yönelik kamuoyu güveninin az olması, oy verme haricinde bir siyasi katılımın olmaması ya da çok az olması ve demokratik temsil organlarının zayıflığı bu tür siyasi rejimlerde karşılaşılan diğer durumlardır. İktidara gelen partilerin ve grupların çok sık değiştiği yönetimlerde görülen bu durum hangi kavram ile ifade edilmektedir?

Demokratik pazarlık

Agonizm

Sorumsuz çoğulculuk

Uzlaşma ruhu

İletişimsel akılcılık

Açıklama:

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği tarihsel seyri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Görüntüde demokratik rejimler olsa da demokrasi ile diktatörlük arasında sıkışmış, seçimlere rağmen vatandaşların siyasal sistemi etkileme gücünün yok denecek kadar az olduğu ve anayasa ile verilmiş olan özgürlüklerin önemli bir işlevinin olmadığı yarı demokratik rejimler olarak ifade edilen illiberal demokrasi tanımı kime aittir?

John Rawls

Fareed Zakaria

O’Donnell

Carl Schmidt

Arend Lijphart

Açıklama:

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği tarihsel seyri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdaki bilgilerden hangileri yanlıştır?I. Toplumsal kuramın en önemli temsilcilerinden biri Charles Tilly'dir.II. Kuvvetler ayrılığı, liberal bir sistemde devletin demokratik olarak örgütlenmesinin temel unsurudur.III. Liberal görüş bir bütün olarak toplumdaki süreçleri tanımlar ve onlarıbelirli bir amaca doğru yönlendirir.

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

I,II veIII

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Sosyal demokrasi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sosyal demokrasi, kolektif mülkiyete dayalıdır.

Kapitalist sistemin vatandaş lehine reform edilebileceği yönetilebileceği görüşünü taşır.

Sosyal demokratlar vatandaşın sosyal haklarla donatıldığı bir siyasal sistemi öngörürler.

Meşruiyetini herkes için tanımlanan ve sağlanan sosyal ve siyasal haklardan alır.

Her alanda ayrımcılığı reddeder.

Açıklama:

Sosyal demokrasinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Oydaşmacı demokrasi yaklaşımına göre, bölünmüş toplumlarda demokratik istikrar aşağıdakilerden hangileri ile sağlanır. I. Parlamento “nisbi temsil” yöntemiyle belirlendiğinde,II. Kabine “büyük bir koalisyon” niteliğinde oldu¤unda,III. Güçlü bir “federal sistem” olustuğunda IV. Güçlü veto noktaları olduğunda

I, II

I, II, III

II, III

II, IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Oydaşmacı demokrasi hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?

1940

1950

1960

1970

1980

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Sınıf merkezli siyasal mücadeleden öte, daha gevşek yapılı gruplar ve “kimlik ve farklılık” siyaseti üzerinden bir mücadele yürüten demokrasi modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Katılımcı Demokrasi

Temsili Demokrasi

Oydaşmacı Demokrasi

Müzakereci Demokrasi

Radikal Demokrasi

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Özellikle Amerika'da, ırk, din, milliyet ve kadın üzerinde kamusal alanda uygulanan ayrımcılıkların, oy vermedeki eşitsiz uygulamaların, okul ve iş yerlerindeki ırk ayrımına dayalı farklı uygulamaların ortadan kalkması tartışamaları gündeme getiren metin aşağıdakilerden hangisidir?

1955 Bandung Konferansı

1948 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

1964 Sivil Haklar Bildirgesi

1950 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

1951 Paris Antlaşması

Açıklama:

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği tarihsel seyri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 81

I. Siyasi kararlardan etkilenecek bütün vatandaşlar, argümanlarını özgürce ortaya koyabilmeli.II. Bütün argümanlara saygı duyulmalı.III. Yarışan aktörler arasında güç el değiştirmeli.IV. Kararlar kamu gözetiminde alınmalı.V. Nihai karar sürecinde daha iyi argümanın gücü kabul edilerek uzlaşma sağlanmalı.Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri Weberyan ideal tip olarak ortaya konan müzakereci demokrasinin karakteristiklerindendir?

I ve II

I, II, IV ve V

I, II ve IV

III ve V

I, II, II, IV, V

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 82

O’Donnell bir demokrasinin yerleşmiş olduğunu söyleyebilmek için belirli bazı kriterler olduğunun da altını çizer. Aşağıdakilerden hangisi bu kriterlerden biri değildir?

Siyasi olarak güçlü sistem karşıtı parti ve toplumsal hareketlerin olması

Parti sisteminin radikal bir şekilde değiştirildiği durumlarda dahi rejimin istikrarının korunması

Stratejik olarak konumlanmış isyancıların cezalandırılması

Derin ekonomik kriz dönemlerinde dahi devam eden genel destek ve istikrar

Yarışan aktörler arasında gücün el değiştirmesi

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Bir demokratikleşme uzmanı olan Diamond için, demokrasinin yerleşmesi için gerekli iki temel siyasal özellik nedir?

Özgürlük ve Bağımsızlık

Askeri güç ve Bağımsızlık

Meşruiyet ve Ekonomik Güç

Meşruiyet ve Etkinlik

Askeri ve Ekonomik güç

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Müzakereci yaklaşıma kuramsal düzeyde en ciddi eleştiri hangi siyasal kuramcı tarafından getirilmiştir?

Fareed Zakaria

Larry Diamond

Jurgen Habermas

Chantal Mouffe

Ernesto Laclau

Açıklama:

Demokrasi ve siyasal kültür ilişkisini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 85

İdeal tip olarak ortaya konan müzakereci demokrasi hangi karakteristikleri içerir?I. Siyasi kararlardan etkilenecek bütün vatandaşlar argümanlarını özgürce ortayakoyabilmelidirII. Argümanlar anlamlı ve rasyonel bir şekilde savunulmalı ve ortak iyi tarafındançerçevelenmelidirIII. Nihai karar sürecinde daha iyi argüman›n gücü kabul edilmeli ve uzlaşlmasağlanmalıdır.

I,II

III

II, III

I,II,III

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 86

20. yüzyılın hakim siyasal ideolojisi hangisidir?

liberal demokrasi

Radikal demokrasi

Müzakereci demokrasi

Sosyalizm

Sosyal demokrasi

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Sivil Haklar Bildirgesi hangi yılda yayımlanmıştır?

1970

1955

1963

1978

1990

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 88

20. yüzyılın genel olarak kabul edilen hakim siyasal ideolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal demokrasi

Sosyalizm

Liberal demokrasi

Kapitalizm

Neo liberalizm

Açıklama:

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği tarihsel seyri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Habermas’ın tanımladığı müzakereci demokrasi bağlamında sıralanan ideal tip karakteristiklerinden biri değildir?

Aktörler doğru söylemelidir

Kararlar kamu gözetiminde alınmalıdır

Vatandaşlar argümanlarını özgürce ortaya koyabilmelidir

Bütün argümanlara saygı duyulmalıdır

Şahsi çıkarlar mutlaka göz önünde tutulmalıdır

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Agonistik demokrasi aşağıdaki araştırmacılardan hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

Habermas

Dryzek

Rawls

Mouffe

Cohen

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi liberal demokrasinin temel unusurlarından biri değildir?

Hukukun üstünlüğü

Sosyal sınıf bilinci

Evrensel yetişkin oy hakkı

Halkın katılımı

Keyfi güç kullanımının kısıtlanması

Açıklama:

Liberal demokrasinin temel unsurlarını özetleyebileceksiniz.
-

Doğru Cevap: B

Soru 92

Sosyal demokrası hangi yüzyılda ortya çıkmıştır?

19.

Açıklama:

Sosyal demokrasinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Birinci Dünya Savaşının hangi yılda bitmiştir?

1918

1949

1989

1916

1923

Açıklama:

Demokrasinin 20. yüzyılda gösterdiği tarihsel seyri açıklayabileceksiniz.
Birinci Dünya Savaşının tam bitiş tarihi 11 Kasım 1918 olarak bilinmekte.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Picasso’nun ünlü tablosu Guernica2nın orijinali hangi kentte sergilenmektedir?

New York

Brüksel

Madrid

Floransa

Londra

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Picasso'nun dev tablosu Madrid'de Reina Sofia müzesinde sergilenmekte

Doğru Cevap: C

Soru 95

Aşağıdan hangisi liberal demokrasi fikrinin en önemli unsurları değildir?

Kuvvetler ayrılığı

İnsanlara verilen siyasal ve sosyal haklar

Yönetime yönetilenlerin, halkın, katılımını şartı

Vatandaşın hayatını her yönüyle kontrol etmek

Hukukun üstünlüğü temel prensibi

Açıklama:

Sosyal demokrasinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Vatandaşın hayatını kontrol etmek liberal demokrasi fikrine aykırıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 96

“Demokratik Pazarlık” kavramı hangi ünlü siyasi kuramcı tarafından ileri sürülmüştür?

Jurgen Habermas

Stein Rokkan

Val Lorvin

Hans Daalder

Robert Dahl

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.
Robert Dahl bu kavramı kullanmıştır. Dahl'e göre demokrasiden bahsedebilmek için bir dizi prensip ve uygulamanın en temel olanları “asgari usuller”dir.

Doğru Cevap: E

Soru 97

1960’lı yıllarında Oydaşmacı kuram gelişimi esnasında hangi ülke üzerinde yapılmamıştır?

Avusturya

Belçika

Hindistan

İsviçre

Hollanda

Açıklama:

Demokrasi ve siyasal kültür ilişkisini ayırt edebileceksiniz.
Avusturya, Belçika, Hollanda ve İsviçre tarihsel gelişim içerisinde derin çatışmalara ve bölünmelere maruz kaldıkları halde istikrarlı demokrasiler haline gelebilmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Fareed Zakaria’nın illiberal demokrasiler hakkındaki makalesi hangi dergide çıkmıştır?

Foreign Affairs

Economics

Times

Journal of International Affairs

Public Policy and Administration Research

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.
Fareed Zakaria’nın makalesi 1997 yılında Foreign Affairs dergisinde yayınlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Diktatörlüklerin yerine kurulan yeni rejimlerin geçiş süreci esnasında demokrasi ile diktatörlük arsında sıkışmış kalmış durumunu tanımlayan kavram aşağılardan hangisidir?

İlliberal Demokrasi

Alacakaranlık kuşağı

Araf

Liberal demokrasi

Sosyal demokrasi

Açıklama:

Demokratikleşme tartışmalarını özetleyebileceksiniz.
Bu durumu tanımlayan kavrama İlliberal demokrasi veya Melez demokrasi adı verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 100

2 Temmuz 1964 tarihinde kamusal alanda ırk, etnisite, milliyet, din ve cinsiyet ayrımına karşı gündeme gelmiş olan bildirgenin adı nedir?

Birleşmiş Milletler Antlaşması

Sivil Haklar Bildirgesi

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Özgürlük Bildirgesi

Philadelphia Bildirgesi

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
John F. Kennedy'nin 1963 yılında Afrikalı-Amerikalıların büyük protestoları sonucunda yapmış olduğu konuşması sonrası sivil haklar üzere büyük tartışmalar başlatmıştır ve bunun neticesinde Sivil Haklar Bildirgesi yayınlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Eski Yunan’da “son”, “hedef” veya “amaç” anlamına gelen ve olguların ve olayların belirli bir amacı olduğunu savunan kavram aşağıdaki hangisidir?

Telos

Techne

Agonizm

Antagonizma

Poliarşi

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Telos eski Yunan’da “son”, “hedef” veya “amaç” anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdan hangisi Frankfurt Okulunun en önemli kuramcılarındandır?

Jürg Steiner

Carl Schmitt

Chantal Mouffe

Jurgen Habermas

Gerhard Lehmbruch

Açıklama:

Radikal demokrasi tartışmalarını değerlendirebilecek ve müzakereci demokrasi yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Jurgen Habermas

Doğru Cevap: D

Soru 103

Üçüncü Dünya kavramı ile aşağıdakilerden hangisi kastedilmektedir?

Soğuk savaş yıllarında ikili bölünmenin dışındaki bağlantısız ülkeleri

Soğuk savaş yıllarında ekonomik olarak geride kalmış ülkeleri

Soğuk savaş yıllarında sosyalist ülkeleri

Soğuk savaş sonrası kapitalist ülkeleri

Soğuk savaş sonrası geri kalmış ülkeleri

Açıklama:

Üçüncü Dünya kavramı özellikle dünyanın kapitalist Batı ve sosyalist Doğu olarak iki blok şeklinde algılandığı Soğuk Savaş yıllarında ortaya çıkmış ve bu ikili bölünmenin dışında kalan bağlantısız ülkeleri ifade etmek için kullanılmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 104

Demokrasiyi bir pazarlık olarak nitelendiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Dahl

Ronald Dworkin

Carl Schmidt

Robert Nozick

Joseph Raz

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi refah devletinin özelliklerinden değildir?

Siyasal haklarla beraber sosyal haklar da gelişmiştir.

Sendikalar ve işçilerin mücadelesi sonucu gerçekleşmiştir.

İşçilerin sosyal haklar için mücadelesini ve kolektif hakları kabul eder.

Refah devletinde vatandaşlar arasında ırk ayrımı gözetilir.

Eğitim, sağlık, emeklilik gibi haklardan bütün vatandaşların eşit yararlanması öngörülür.

Açıklama:

Siyasal haklarla birlikte sosyal hakların da vatandaş lehine sürekli genişletilmesine dayalı bu özel devlet formu sendikaların ve diğer işçi hareketlerinin uzun yıllar mücadeleleri sonucu gerçekleşmiştir. Bu bağlamda sosyal demokrasi işçilerin kolektif hakları için mücadele ve müzakeresini kabul eder ve destekler.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi oydaşmacı demokraside istikrarın sağlanmasının koşullarından değildir?

Parlamento “nisbi temsil” yöntemiyle belirlendiğinde

Kabine “büyük bir koalisyon” niteliğinde olduğunda

Güçlü bir “federal sistem” oluştuğunda

Parlamontaya girmek için seçim barajları kaldırıldığında

Güçlü “veto noktaları” olduğunda

Açıklama:

Oydaşmacı demokrasi yaklaşımına göre, bölünmüş toplumlarda demokratik istikrar, Parlamento “nisbi temsil” yöntemiyle belirlendiğinde, Kabine “büyük bir koalisyon” niteliğinde olduğunda, Güçlü bir “federal sistem” oluştuğunda ve Güçlü “veto noktaları” olduğunda sağlanabilecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Homojen bir siyasal kültürün demokratik istikrar için daha elverişli olduğunu savunan düşünür kimdir?

Robert Dahl

Gabriel Almond

Hans Daalder

Val Lorvin

Stein Rokkan

Açıklama:

Almond, Anglo-Amerikan ülkelerde görüldüğü gibi homojen bir siyasal kültürün demokratik istikrar için daha elverişli olduğunu, parçalanmış siyasal kültürün ki büyük kıta Avrupası devletleri bunun örneklerini teşkil ediyorlardı daha çok demokratik istikrarsızlığa yönelik bir eğilim içerisinde olduğunu savunuyordu

Doğru Cevap: B

Soru 108

Demokrasi dalgalarından bahseden kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Samuel Huntington

Samuel Beckett

Chantal Mouffe

Jurgen Habermas

Ernesto Laclau

Açıklama:

Demokrasiyi dönemsel olarak değerlendirerek kimi zaman demokratik eğilimlerin yükselip kimi zaman bu eğilimlerin düşeceğini ileri süren düşünür Huntington'dur.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Carothers'e göre sorumsuz çoğulculuğun özelliklerinden değildir?

İktidara gelen siyasi partiler ve gruplar değişir.

İktidardakiler sorunları çözmek yerine bir o yana bir bu yana atarlar.

Bu sistemler demokratik kurumların belirli kurum ve öğelerine sahiptir.

Bu rejimlerin demokratik açığı yoktur.

Ülkelerin iktisadi yapıları genellikle zayıftır.

Açıklama:

Carothers, bu çok sık görülen sorumsuz çoğulculuk sendromunda iktidara gelen siyasi partiler ve grupların değiştiği bu sistemlerde iktidardakiler, ülkedeki problemlerle gerçek anlamda ilgilenmek ve çözmek yerine sadece problemleri bir o yana bir bu yana atarak vatandaşları oyalamaktan ileri gitmemekteler. Bu rejimler demokratik hayat›n belirli kurumlarına ve ögelerine sahipler. Örneğin, sınırlı bir siyasal alan ve sınırlı bir sivil toplum hürriyeti vardır. Düzenli olarak seçimler yap›l›r ve güç farklı gruplar arasında el değiştirir. Belirli düzeyde oturmuş partiler ve parlamento gibi demokratik kurumlar da vardır. Fakat, bu rejimlerin çok ciddi demokratik açıkları vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 110

İlliberal demokrasi ile ne kastedilmektedir?

Diktatöryal rejimler

Liberal demokrasiler

Sosyal demokrasiler

Diktatörlük ile demokrasi arasında kalan rejimler

Diktatörlük ile sosyalizm arasında kalan rejimler

Açıklama:

İlliberal demokrasi, görüntüde demokrasi olan fakat büyük ölçüde demokrasi ve diktatörlük aras›nda sıkışmış olan bir rejimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi müzakereci demokrasinin temsilcilerindendir?

Chantal Mouffe

Jürgen Habermas

Ernesto Laclaou

Ronald Dworkin

Robert Dahl

Açıklama:

Habermas’a göre “modernite projesinin” iki hegemon söylemi olan liberal demokrasi ve sosyalizmin kriziyle ortaya çıkan demokrasi sorunu, modernitenin demokratikleşmeye dönük olarak yeniden kurulmasını zorunlu kılar. Habermas’ın ortaya koyduğu şekliyle müzakereci yaklaşım, modern devlet toplum ilişkilerini eleştirel perspektiften ele alır ve demokratikleştirme amacını taşır.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi müzakereci demokrasinin şartlarından değildir?

Taraflar özgür bir ortamda bir araya gelmelidir.

Bütün argümanlara saygı duyulmalıdır.

Aktörler doğruyu söylemelidir.

Kararlar kamu gözetiminde alınmalıdır.

Nihai karar sürecinde karar verici aralarından seçilen bir kamu görevlisi olmalıdır.

Açıklama:

E seçeneği haricinde bütün şartlar gerçekleşmek zorunda olup ayrıca kararlar en mantıklı argümanın gücü kabul edilerek uzlaşma sağlanarak birlikte verilmelidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Bireyin kendi hayatını belirleme hakkı ve yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel self-determinasyon

Farkındalık

Farklılık

Karar alma

Doğrudan özgürlük

Açıklama:

Bireysel self-determinasyon: Bireyin kendi hayatını belirleme hakkı ve yetkisi.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Özgürlük literatürünün ilk önemli ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Bodin

John Locke

Jean Baudrillard

Ernest Renan

John Stuart Mill

Açıklama:

Özgürlük literatürünün ilk önemli ismi John Locke’tur. Locke’un başlatıcısı olduğu geleneğe özgürlükçü (liberal) düşünce geleneği denir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Bireyin dışından gelen zorlamalara maruz kalmadan hayatını tanzim edebilme ve yaşayabilme hakkı aşağıdakilerden hangisidir?

Doğrudan özgürlük

Pozitif özgürlük

Negatif özgürlük

Zarar ilkesi

Popüler özgürlük

Açıklama:

Negatif Özgürlük: Bireyin dışından gelen zorlamalara maruz kalmadan hayatını tanzim edebilme ve yaşayabilme hakkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

İsviçre'de kadınlar oy kullanma hakkını hangi yıl elde ettiler?

1920

1931

1942

1950

1971

Açıklama:

ABD’de kadınlar 1920’de Anayasaya 3. Ek ile, İsviçre’de ise ancak 1971’de oy kullanma hakkını elde ettiler.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin oy verme davranışlarıyla ilgili çalışmaların söz ettiği dört modelden biri değildir?

Parti kimliği modeli

Sosyolojik model

Rasyonel tercih modeli

Yarar modeli

Hakim ideoloji modeli

Açıklama:

Bireylerin oy verme davranışlarıyla ilgili çalışmalar dört modelden söz eder. Bunların ilki, parti kimliği modelidir. Buna göre, bireyler partiyle ve parti liderliğiyle psikolojik bağlar kurmak suretiyle belli bir partiye yönelebilir. İkincisi, sosyolojik modeldir. Bu modelde bireylerin çoğu zaman aileleri vasıtasıyla partilerle kurdukları psikolojik bağlar yerine toplumsal bağlılıklar önem kazanır. Her zaman gerçeğe tam tekabül etmemekle beraber, mesela işçilerin sol partilere, köylülerin muhafazakâr partilere oy vermesi beklenebilir. Üçüncüsü, rasyonel tercih modelidir ve bu modelde bireylerin ailevi veya toplumsal bağlarından veya bağlılıklarından ziyade, kendi rasyonel çıkar hesaplarına göre oy kullandıkları vurgulanır. Bu modelde seçmen rasyonel bir varlıktır; hesap yapar ve en uygun olduğuna inandığı şıkkı seçer. Sonuncusu hakim ideoloji modelidir, ki bu modelde seçmenlerin bireysel tercihleri ideolojik kontrol ve manipülasyon ile şekillendirilir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Vatandaşların kamusal kararların alınışı sürecine bizzat katılmasına ne denir?

Doğrudan demokrasi

Temsili demokrasi

Mutlak demokrasi

Doğal demokrasi

Sosyal demokrasi

Açıklama:

Doğrudan demokrasi: Vatandaşların kamusal kararların alınışı sürecine bizzat katılması.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Taraflardan biri kazanıyorsa diğerinin mutlaka kaybettiği sosyal, ekonomik, toplumsal ilişki durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Çoğulculuk

Geri çağırma

Mobilizasyon

Sıfır toplamlı oyun

Farklılık

Açıklama:

Sıfır toplamlı oyun: Taraflardan biri kazanıyorsa diğerinin mutlaka kaybettiği sosyal, ekonomik, toplumsal ilişki durumu.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi demokratik sistemlerde partilerin belli başlı fonksiyonlarından biri değildir?

İnsanlarla, devlet arasında köprü olma

Menfaatlerin birleştirilmesi

Daimi bir örgüt yapısı

Vatandaşların siyasi siteme entegre edilmesi

Siyasal sosyalleşme

Açıklama:

Demokratik sistemlerde partilerin belli başlı fonksiyonları şunlardır:
• İnsanlarla, devlet arasında köprü olma
• Menfaatlerin birleştirilmesi
• Vatandaşların siyasi sisteme entegre edilmesi
• Siyasal sosyalleşme
• Seçmenlerin mobilizasyonu
• Hükûmetin kurulması ve devletin çalıştırılması

Doğru Cevap: C

Soru 9

Fransız siyaset bilimcisi M. Duverger'e göre geniş destek arayan, her zaman işbaşında olan yaygın bir parti örgütü bulunan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Kadro partisi

Kitle partisi

Popüler parti

Mutlak parti

Nispi parti

Açıklama:

Siyasal partiler yapıları açısından ikiye ayrılır: Kadro Partileri ve Kitle Partileri. Fransız siyaset bilimcisi M. Duverger’e dayandırılan bu ayrıma göre, kitle partileri birçok bakımdan kadro partilerinin tersi özelliklere sahiptir. Yaygın ve yoğun şekilde teşkilatlanır ve olabildiğince çok üye kaydetmeye çalışır. Faaliyetleri de buna paralel olarak geniş ve devamlıdır. Mümkün olduğunca geniş bir
toplumsal tabana oturmaya çabalar.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Demokratik seçim sistemi

Nispi seçim sistemi

Çoğunlukçu seçim sistemi

Pozitif seçim sistemi

Barajlı d’Hondt sistemi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 11

Egemenlik kavramı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifade değildir?

Egemenlik modern siyasi teorideki anlamını büyük ölçüde Fransız filozofu Jean Bodin ile almaya başladı.

Egemenlik kavramı eski Fransızca’dan türedi ve bir monarkın krallığını yönetme iktidarı anlamına geldi.

Egemenlik bugün, büyük ölçüde, bir ülke üzerinde hükmetme yetkisi demektir.

Zamanla egemenliğin bir monarka ait olması gerektiği fikri geriledi.

Günümüzde egemenlik genel olarak kişilere atfedilen bir unsurdur.

Açıklama:

Bugün egemenlik genel olarak devletlere atfedilen bir unsurdur. Devletler, halka dayansın dayanmasın, egemenliğin sahibi olarak görülür. Bu bilhassa uluslararası ilişkilerde böyledir. Bununla beraber, sahibini sınırsız iktidar sahibi kılma anlamında
egemenlik, biraz modası geçmiş bir kavramdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Locke'a göre halkın devlete karşı direnme hakkı hangi durumda ortaya çıkar?

Ekonomik şartlar zorlaştığında

Devlet vergileri artırdığında

Devlet başka ülkelerle savaşa girdiğinde

Temel hak ve özgürlükler sınırlandırıldığında

Askerlik zorunlu kılındığında

Açıklama:

Ülke içinden bakıldığında, devletin vatandaşları üzerinde mutlak yetkisinin olmadığı görülür. Devletlerin egemenliği bireylerin temel hak ve özgürlükleriyle sınırlıdır. Devletler egemenlik adına insanları temel hak ve özgürlüklerinden mahrum bırakamaz, onların kendi kendilerini belirleme (bireysel self-determinasyon) hakkını elinden alamaz. Bunu yapan devlet meşruiyetini kaybeder. Böyle bir devlete karşı, halkın, Locke’un ifade etti¤i üzere, direnme hakkı vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Liberal demokrasi iki kelimeden oluşan bir kavramdır. Kavramdaki demokrasi kelimesi siyasi eşitlik ve katılım, liberal kelimesiyse .......... anlamındadır. Bu yüzden, popüler kullanımda genellikle demokrasiyle ................ özdeşleştirilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerler aşağıdaki kelimelerden hangisi ile doğru bir şekilde doldurulur.

Halk

Adalet

Özgürlük

Hoşgörü

Hukuk

Açıklama:

Liberal demokrasi iki kelimeden oluşan bir kavramdır. Kavramdaki demokrasi kelimesi siyasi eşitlik ve katılıma, liberal kelimesiyse özgürlüğe işaret eder. Bu yüzden, popüler kullanımda genellikle demokrasiyle özgürlük özdeşleştirilir. Kısaca ifade etmek gerekirse demokrasi vatandaşların bireysel özgürlüğe sahip olduğu siyasi sistem olarak görülür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

İngiliz filozof John Stuart Mill tarafından geliştirilen özgürlüğün sınırlarını belirleyen ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Zarar ilkesi

Yarar ilkesi

Hukuk ilkesi

Adalet ilkesi

Eşitlik ilkesi

Açıklama:

Özgürlük her tartışıldığında gündeme gelen bir konu özgürlüğün sınırlarının olmasının gerekip gerekmediği ve olacaksa ne olacağıdır. Şüphesiz, özgürlüğün sınırsız olması düşünülemez. Ancak bu, özgürlüğün gelişigüzel sınırlanması durumunda da yaşayabileceği anlamına gelmez. Bu yüzden, özgürlüğün nasıl sınırlanabileceğiyle ilgili ahlaki-felsefi bir ilkeye ihtiyaç duyulur. Böyle bir ilke geliştirilmiştir. Bu ilkeye zarar ilkesi adı verilir. İngiliz filozof John Stuart Mill’in gelifltirdiği bu ilkeye göre birinin özgürlüğünü kullanması başka birine zarar veriyorsa veya verdi¤i noktada onun özgürlüğünün sınırlanması gerekir. Özgürlüğün sınırı budur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

I. Devletin yasama yürütme ve yargı gücünün farklı ellerde olmasını ifade eder.
II. Liberal demokrasilerde uygulanmaktadır.
III. Yatay ve dikey olmak üzere iki şekilde uygulanır.
Yukarıdakilerden hangileri kuvvetler ayrılığı ile ilgili olarak söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Liberal demokrasi, özgürlüğü koruma bakımından otoriter ve totaliter rejimlere nispetle daha başarılıdır. Bunu, siyasi iktidarı dağıtıp güç temerküzünü önleyerek yapar. Piyasa ekonomisinin ekonomik gücü dağıtması gibi, liberal demokrasi de siyasi gücü dağıtır; güç temerküzünü önler. Böylece, bireyin özgürlüğünü korur. Başka bir deyişle, piyasa ekonomisi ekonomide, liberal demokrasi siyasette desantralizasyonu yaratır. Liberal demokrasinin siyasi gücü dağıtma ve sınırlama araçları yatay ve dikey kuvvetler ayrılığı ve hukuk devletidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Bir siyasal toplumda tüm bireylerin yerel ve ulusal düzeyde siyasal yöneticileri seçme ve yöneticilerin kendi istekleri ve menfaatleri doğrultusunda karar almalarını temin amacıyla gösterdikleri her türlü davranış ve eylemlerine ………. denilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yer aşağıdakilerden hangisi ile doğru olarak doldurulur?

Hukuki katılım

Siyasi katılım

Ekonomik katılım

Gönüllü katılım

Zorunlu katılım

Açıklama:

Siyasi katılım, “bir siyasal toplumda tüm bireylerin yerel ve ulusal düzeyde siyasal yöneticileri seçme ve yöneticilerin kendi istekleri ve menfaatleri doğrultusunda karar almalarını temin amacıyla gösterdikleri her türlü davranış ve eylemleri ifade etmektedir.” Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Demokrasinin en temel unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Halkın ekonomik refahı

Bireysel özgürlükler

Halkın yönetime katılımı

Kişisel servet edinebilme hakkı

Kuvvetler ayrılığı ilkesi

Açıklama:

Demokrasi demek katılım demektir. Bunun mantığı demokrasinin tanımında yatar. Demokrasi halk yönetimi demekse halkın mensubu olan kimselerin (yani seçmen vatandaşların) kamusal işlerde bir söz hakkının olması icab eder. Vatandaşlar siyasi sürece çeşitli şekillerde katılırlar. Katılım, siyasete pasif ilgi duymadan, oy vermeye ve aktif olarak partilerde görev yapmaya kadar uzanan bir yelpazede vuku bulur. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Vergiler
Askerlik
Eşitlik

Tarihsel süreçte yukarıdakilerden hangileri katılım ve temsilin talep edilmesine zemin oluşturmuştur?

I ve II

II ve III

I, II ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Katılım ve temsil olayının temelinde tarihî olarak insanların hem varlıklarının kazançlarının bir kısmına vergi ve hem de bedenî güçlerinin ve zamanlarının bir kısmına askerlik hizmeti olarak devlet tarafından el konulması yatar. Monarkların yaygın olduğu dönemlerde, vergi toplamak isteyen monarklara şövalyeler ve güçlü tüccarlar “Bizden askerî hizmet ve vergi istiyorsan politikaların belirlenmesinde bir söz talep ediyoruz” demişlerdir. Aynı çizgideki başka bir meşhur söz “temsil yoksa vergi de yok!” sözüdür. Bu yüzden, monarklar mahallî beylerin rızasını almak için, İngiltere’deki Parlamento ve İsveç’teki Riksdog gibi temsil organları oluşturmuşlardır. Siyasi katılım zamanla yeni biçimler almış ve daha geniş kitleleri kapsamıştır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

I. Din
II. Dil
III. Irk
IV. Hayat tarzı
Çoğulcu demokrasi anlayışında toplumun yukarıda sıralananlardan hangileri bakımından farklılıklar içerdiği kabul edilmelidir?

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

I ve II

II ve IV

Açıklama:

Çoğulcu demokrasiler toplumun farklı dil, din, inanç, etnisite, hayat tarzı vb. tercihlere sahip olduğunu kabul ederek, bu farklılıkları korumayı amaçlar. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Siyasi partilerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Daimi örgüt yapıları bulunmaktadır.

Seçimlere katılarak halk desteği elde etmeyi amaçlarlar

Belirli hedefleri bulunmaktadır.

Günümüz demokrasilerinde varlıkları zorunlu değildir.

Hiyerarşik yapılanmaları bulunmaktadır.

Açıklama:

Siyasi partiler demokrasinin vazgeçilmez unsurları arasında yer alır. Aslında günümüzde parti, demokratik olsun anti-demokratik olsun bütün siyasi sistemlerde var olan bir siyasi organizasyon türüdür. Partilerin kötülüğünden ve zararlarından söz edenler bile bunları önlemek veya gidermek için yine parti kurmaya çalışır. Bir parti bir insan grubunun içinde toplandığı bir organizasyondur. Bu bakımdan diğer organizasyonlarla benzeşir. Hiyerarşik bir yapısı, bu yapı içinde görev ve yetki dağılımı vardır. Ancak, parti başka organizasyonlardan amacı bakımından farklılaşır. Bir parti, bir program etrafında toplanan ve siyasi iktidarı ele geçirmeye çalışan insan grubudur. Demokrasilerde başka hiçbir organizasyon meşru olarak aynı hedefi benimseyemez. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Özgürlük literatürünün ilk önemli ismi olarak kabul edilen John Locke’un başlatıcısı olduğu geleneğe ne ad verilmektedir?

Liberal düşünce geleneği

Statik düşünce geleneği

Kavramsal düşünce geleneği

Özneci düşünce geleneği

Keyfiyetçi düşünce geleneği

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Bireyin keyfi biçimde engellenmemesi ve keyfi bir zora maruz bırakılmaması durumuna literatürde ne ad verilir?

Bireyin seçim hakkı

Pozitif özgürlük

Negatif özgürlük

Bireyin yargı hakkı

Zarar ilkesi

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Bir veya birkaç amaca hizmet için bir araya gelen ve devlet dışı mali kaynaklarla masrafları karşılanan faaliyetler yürüten gönüllü, gayrı resmî insan gruplarına ne ad verilir?

Siyasi parti

Hükûmet örgütü

Sivil toplum kuruluşu

Sivil yargı kuruluşu

Sosyal bütünleşme partileri

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Antik Yunan demokrasisinde bugünkü anlamıyla temsil kurumunun bulunmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

En büyük artık sisteminin kullanılıyor olması

Temsili demokrasinin benimsenmiş olması

Sivil toplum kuruluşlarının baskısı

Doğrudan demokrasinin uygulanıyor olması

Kadro partilerinin ön planda olması

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Siyasal partileri kadro ve kitle partileri olarak ikiye ayıran siyaset bilimci aşağıdakilerden hangisidir?

Maurice Duverger

John Locke

Jean Bodin

Stuart Mill

Jean Baudrillard

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi, devlet egemenliğinin ulus üstü bir kuruluşa devredildiği bir örnektir?

Birleşmiş Milletler

Avrupa Birliği

Dünya Ticaret Örgütü

Güvenlik Konseyi

NATO

Açıklama:

Avrupa Birliği organlarında ulus üstü kararlar alınabilmesi, üye devletlerin egemenliklerinin bir kısmının kuruluşa devri ile mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi, pozitif özgürlük kavramını açıklamaktadır?

Özgürlüğün sosyal bağlamda ortaya çıkması

Özgürlüğün gruplara atfedilmesi

Özgürlüğü kullanabilecek maddi güce sahip olunması

Özgürlüğün bireyin fizyolojik özellikleriyle ilgili olması

Özgürlüğün sınırlarının olması

Açıklama:

Negatif özgürlük bireyin dışından gelen zorlamalara maruz kalmadan hayatını yaşayabilmesi hakkı iken, pozitif özgürlük ise bireyin özgürlüğünü fiilen kullanabilmesi için (genellikle) devlet tarafından maddi imkanlar tanınması ve bu özgürlüğü yaşamaya muktedir kılınmasıdır.
Özgürlüğü kullanabilecek maddi güce sahip olunması

Doğru Cevap: C

Soru 28

Bir bireyin özgür davranışlarının, bir hak ihlali yaparak başkalarına zarar vermemesini gözeten ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Kuvvetler ayrılığı

Zarar ilkesi

Pozitif özgürlük

Negatif özgürlük

Bireysel self-determinasyon

Açıklama:

Bireyin özgürlüğünü kullanması, başka birine zarar veriyorsa veya verdiği noktada o özgürlüğün sınırlanması gerekir.
Zarar ilkesi

Doğru Cevap: B

Soru 29

Oy vermede gerçek bir siyasi katılım için olması gereken asgari şart aşağıdakilerden hangisidir?

Çok partili sistem ve yarışmacı seçim

Kitlelerin yabancılaşmasının engellenmesi

Genel ve eşit oy hakkı

Oylamanın yürütme denetiminde gerçekleşmesi

Kuvvetler ayrılığının gözetilmesi

Açıklama:

Oy vermenin gerçek bir siyasi katılım olabilmesi için hem çok partili sisteme
ve yarışmacı seçimlere hem de oylama sürecinin yargı denetiminde, eşit oy, gizli
oylama ve açık sayım ilkelerine uygun olarak yapılmasına ihtiyaç vardır.
Çok partili sistem ve yarışmacı seçim

Doğru Cevap: A

Soru 30

Bireylerin oy verme davranışlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi, bireylerin çıkar hesaplarına göre oy kullandıklarını öne süren modeldir?

Sosyolojik model

Parti kimliği modeli

Hakim ideoloji modeli

Psikolojik model

Rasyonel tercih modeli

Açıklama:

Rasyonel tercih modelinde bireylerin ailevi veya toplumsal bağlarından veya bağlılıklarından ziyade, kendi rasyonel çıkar hesaplarına göre oy kullandıkları vurgulanır. Bu modelde seçmen rasyonel bir varlıktır; hesap yapar ve en uygun olduğuna inandığı şıkkı seçer.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Çoğulcu demokrasilerde azınlık haklarının korunmasında uygulanan temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Farklılıkların vurgulanması

Azınlıkların siyasi ve sosyal olarak ayrışması

Birey hak ve özgürlüklerinin korunması

Çoğunluğun yetkilerinin sınırlandırılması

Sıfır toplamlı oyun mantığı ile kazanan ve kaybedenin belirlenmesi

Açıklama:

Azınlıklar bireylerin haklarının korunmasıyla başlayan bir yöntemle korunabilir.
Birey hak ve özgürlüklerinin korunması

Doğru Cevap: C

Soru 32

Siyasi partiler üyelerine siyasetin nasıl yapılması gerektiğini öğretir. Adayları vatandaşlara tanıtır ve toplum önünde konuşmayı, siyaset yapmayı öğretir. Aşağıdakilerden hangisi bu işlevin adıdır?

Vatandaşların siyasi sisteme entegre edilmesi

Seçmenlerin mobilizasyonu

Devletin çalıştırılması

Siyasal sosyalleşme

Menfaatlerin birleştirilmesi

Açıklama:

Demokratik süreçler bir tür kamusal eğitim aracıdır. Partiler üyelerine ve liderlerine eğitim platformu sağlar.
Siyasal sosyalleşme

Doğru Cevap: D

Soru 33

Daimi yaygın destek peşinde koşmayan, tanınmış adaylarla seçim zamanı hareketlenip seçim kazanmaya çalışan partilere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Kitle partisi

Bireysel temsil partisi

Kadro partisi

Çoğulcu parti

Sosyal bütünleşme partisi

Açıklama:

Kadro partileri yaygın bir toplumsal destek sağlamak yerine seçimlerde etkili olmak için mahali seçkinler ve nüfuzlu kimseleri partiye kazandırmaya çalışırlar. Bu partiler üye sayısını artırmaya çalışmaz.
Kadro partisi

Doğru Cevap: C

Soru 34

Nispi temsil sistemin önceliği aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyolojik parçalılık

Kutuplaşma

Yönetimde istikrar

Temsilde adalet

Çoğunlukçu seçim

Açıklama:

Bu sistemde partiler küçük olsalar da parlamentoda temsil edilme imkanı bulurlar. Ancak yol açtığı kutuplaşma siyasi istikrarı zorlaştırabilir.
Temsilde adalet

Doğru Cevap: D

Soru 35

Devletin kendi iradesinden başka bir ilkeyle sınırlandırılması kabul görmüyorsa hukuk devletinden bahsedilemez. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devletinin şekil şartlarından biri değildir?

Hukuk kurallarının herkese eşit uygulanması

Hukuk kurallarının bağımsız mahkemeler tarafından uygulanması

Mahkemelerin kendi başına harekete geçmesi

Hukukun genel ve evrensel olması

Kanunsuz suç olmaması

Açıklama:

Mahkemeler, savcılık veya vatandaşların başvuruları ile harekete geçirilmelidir.
Mahkemelerin kendi başına harekete geçmesi

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde kadınlar en erken oy kullanma hakkına sahip olmuştur?

ABD

İsviçre

Almanya

İsveç

Pakistan

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Amerika Birleşik Devletleri

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi vatandaşların bireysel özgürlüğe sahip olduğu siyasi sistem olarak ifade edilir?

Demokrasi

Mutlak monarşi

Oligarşi

Teokrasi

Meşrutiyet

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Demokrasi ve siyasal katılım kavramı kapsamı dışında tutulmalıdır?

Demokratik siyasal sistemlerde katılım sınırlıdır

Demokrasi demek katılım demektir

Demokrasi halk yönetimi demektir

Demokraside vatandaşlar siyasi sürece çeşitli şekillerde katılırlar

Demokrasilerde halk kamusal işlerde söz hakkına sahiptir

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Demokratik siyasal sistemlerde katılım sınırlıdır

Doğru Cevap: A

Soru 39

Devletlerin egemenliğini aşağıdakilerden hangisi sınırlar?

Diğer devletlerin egemenliği

Bireylerin hak ve özgürlükleri

Halkın egemenliği

Birleşmiş Milletler

OECD

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Bireylerin hak ve özgürlükleri

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğrudan demokrasi doğru olarak tanımlanmıştır?

Her vatandaşın mali konularda karar alınmasına bizzat katılması

Her vatandaşın hangi futbol takımının şampiyon olacağına karar verilmesine katılması

Her vatandaşın tüm kamusal kararların alınmasına bizzat katılması

Her vatandaşın mecburi eğitimin kaç yıl olacağı kararının alınmasına katılması

Her vatandaşın kamu görevlilerinin atanması kararlarına bizzat katılması

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Her vatandaşın tüm kamusal kararların alınmasına bizzat katılması

Doğru Cevap: C

Soru 41

Hukuk devleti kavramı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Genellikle küçük ve ayrıcalıklı bir grubun iktidarda olduğu ve bu grubun bencilce ve görevlerini kötüye kullanarak gerçekleştirdiği, despotça bir yönetim şeklidir

Hukuk devleti ile demokrasi arasında aynılık yoktur

Hukuk devleti olmak, bütün liberal demokrasilerin temel ilkesi, hedefi ve iddiasıdır

Hukuk devleti, teorik olarak ve fiilen, demokratik olmayan ülkelerde de bulunabilir

Bir hukuk devletinde, uzun vadede, toplumun mensuplarının aslında kişilere değil kurallara itaat ediyor olduğuna inanılır

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.
Genellikle küçük ve ayrıcalıklı bir grubun iktidarda olduğu ve bu grubun bencilce ve görevlerini kötüye kullanarak gerçekleştirdiği, despotça bir yönetim şeklidir

Doğru Cevap: A

Soru 42

Egemenlik kavramı modern siyasi teorideki anlamını büyük ölçüde aşağıdaki hangi filozof ile almaya başlamıştır?

Jean Bodin

Thomas More

Thomas Hobbes

Montesquieu

Voltaire

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.
Jean Bodin

Doğru Cevap: A

Soru 43

Daimi yaygın destek peşinde koşmayan, tanınmış adaylarla seçim zamanı hareketlenip seçim kazanmaya çalışan partilere ne ad verilir?

Kadro partisi

Kitle partisi

Bağımsızlar

Mualefet partisi

İktidar partisi

Açıklama:

Çoğunluk yönetimi ile çoğulculuk arasındaki farkı açıklayabileceksiniz.
Kadro partisi

Doğru Cevap: A

Soru 44

Bireyin dışından gelen zorlamalara maruz kalmadan hayatını tanzim edebilme ve yaşayabilme hakkına ne ad verilir?

Negatif özgürlük

Pozitif özgürlük

Bireysel self determinasyon

Zarar ilkesi

Temsil

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Negatif özgürlük

Doğru Cevap: A

Soru 45

Bireysel özgürlüklerini fiilen kullanabilmek için başkaları tarafından mali imkânlar sağlanarak muktedir kılınmasına ne ad verilir?

Pozitif özgürlük

Negatif özgürlük

Zarar ilkesi

Çoğunluğu yönetme hakkı

Kitle partisi

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Pozitif özgürlük

Doğru Cevap: A

Soru 46

Bir veya birkaç amaca hizmet için bir araya gelen, devlet dışı mali kaynaklarla masrafları karşılanan faaliyetler yürüten gönüllü, gayrıresmi insan gruplarına ne ad verilir?

Sivil toplum kuruluşu

Çok uluslu şirket

Uluslararası örgüt

Uluslarüstü örgüt

Devlet

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Sivil toplum kuruluşu

Doğru Cevap: A

Soru 47

Bireylerin partiyle ve parti liderleriyle psikolojik bağlar kurmak suretiyle bir partiye yönelmesi aşağıdaki oy verme modellerinden hangisinin bir özelliğidir?

Sosyal kimlik modeli

Parti kimliği modeli

Rasyonel tercih modeli

Hakim ideoloji modeli

Özgür tercih modeli

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Parti kimliği modeli

Doğru Cevap: B

Soru 48

Egemenlik kavramının modern siyasi teorideki anlamını kazanmasında hangi filozof büyük ölçüde etkili olmuştur?

Jean Baudrillard

Jean Bodin

Friedrich August von Hayek

Ernest Renan

John Locke

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Jean Bodin

Doğru Cevap: B

Soru 49

John Stuart Mill’in geliştirmiş olduğu “birinin özgürlüğünü kullanması başka birine zarar veriyorsa veya verdiği noktada onun özgürlüğünün sınırlanması gerekir” seklindeki ilkenin adı nedir?

Mill ilkesi

Özgürlük ilkesi

Yarar ilkesi

Zarar ilkesi

Self determinasyon ilkesi

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
zarar ilkesi denilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Bir siyasal toplumda tüm bireylerin siyasal yöneticileri seçme ve yöneticilerin kendi istekleri/menfaatleri doğrultusunda karar almalarını sağlama amacıyla gösterdikleri her türlü davranış ve eylemlere ne ad verilir?

Seçim

Karar alma

Siyasal Katılım

Negatif Özgürlük

Doğrudan Demokrasi

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Siyasal Katılım

Doğru Cevap: C

Soru 51

Toplumun dil, din, inanç, hayat tarzı, zevk ve tercihler bakımından farklı gruplardan oluştuğunu kabul etmeye ne denir?

Çoğunluk yönetimi

Çoğunlukçuluk

Farklılık

Asimilasyon

Farkındalık

Açıklama:

Çoğunluk yönetimi ile çoğulculuk arasındaki farkı açıklayabileceksiniz.
Çoğunlukçuluk

Doğru Cevap: B

Soru 52

Duverger, yaygın destek peşinde koşmayan, tanınmış adaylarla seçim zamanı hareketlenip seçim kazanmaya çalışan partilere ne ad verir?

Kitle Partisi

Elit parti

Kadro partisi

Popüler parti

Demokratik Parti

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
Kadro partisi

Doğru Cevap: C

Soru 53

% 10 ile en yüksek seçim barajını uygulayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

İspanya

İsveç

Türkiye

İsrail

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Türkiye

Doğru Cevap: D

Soru 54

Tek veya çok üyeli bir seçim bölgesinde oyların çoğunluğunu alan partinin bütün vekillikleri kazandığı sisteme ne ad verilir?

Demokratik seçim sistemi

Nispi seçim sistemi

Barajlı d’Hondt sistemi

En büyük artık sistemi

Çoğunlukçu seçim sistemi

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
Çoğunlukçu seçim sistemi

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdaki ifadelerden hangisi nispî temsil sistemi için doğru bir ifade değildir?

Nispî temsil sistemi, temsilde adâleti öne çıkartır

Nispî temsil sistemi, yönetimde istikrarı hedefler

Nispî temsil sisteminde partiler, küçük de olsalar parlamentoda temsil edilme imkânı bulurlar

Nispî temsil sisteminde siyasi sistem daha renkli ve kapsayıcı olur

Nispî temsil sistemince, demokratik siyasi hayat ve siyasi çoğulculuk pekişir

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
Nispî temsil sistemi, yönetimde istikrarı hedefler

Doğru Cevap: B

Soru 56

Pozitif hukukun yapılmasından önce var olan ve pozitif hukuk kurallarının kendilerine uyması beklenen kurallar demetine ne ad verilir?

Mutlak hukuk

Nispi hukuk

Doğal hukuk

Pozitif hukuk

Hukukuk hakimiyeti

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.
Doğal hukuk

Doğru Cevap: C

Soru 57

Devletin bütün işlem ve icraatlarında hukuk ilkelerine ve hukuk kurallarına uymasına ne denir?

Hukuk devleti

Sosyal devlet

Anayasal Devlet

Cumhuriyet

Laik devlet

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Bir partinin baskın ve güçlü olduğu, rakip partilerin hukuken ve fiilen serbest olmalarına karşın seçimi kazanmalarının nadiren mümkün olduğu sisteme ne ad verilir?

Tek parti sistemi

Hakim parti sistemi

İki parti sistemi

Kutuplaşmış çok parti sistemi

Ilımlı seçim sistemi

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Vekilliklerin partilere dağılımının partilerin aldığı oy oranına bağlanmasına dayanan sisteme ne ad verilir?

Çoğunlukçu seçim sistemi

Azınlığa dayalı seçim sistemi

Karma sistem

Nispi çoğunluk sistemi

Yönetimde istikrar sistemi

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Hukuk devletinde yargıyla ilgili alanın dışındadır?

Hukuk kuralları ihtilafların çözümünde bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından uygulanmalıdır.

Yargının bağımsızlık ve tarafsızlığının anlamı ve gereği kuvvetler ayrılığının bulunmasıdır.

Yargı teşkilatı devlet çatısı altında olduğu için toplum adına değil devlet adına işlev üstlenmeli ve devletin uzantısı olmalıdır.

Yargı tarafsız olmalı yani vatandaşlar arasında şu veya bu sebeple ayrım yapmamalıdır.

Yargı mensupları hiçbir kişi ve kurumdan talimat almamalıdır.

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Demokrasilerde çoğunluğun iktidarının sınırlanmasına razı edilerek azınlık haklarının korunmasına rehberlik edecek ilkeler aşağıdakilerden hangisidir?

Birey hakları

Farkındalık hakları

Siyasal katılım ilkeleri

Yarar ilkesi

Seçim hakkı

Açıklama:

Çoğunluk yönetimi ile çoğulculuk arasındaki farkı açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Geniş destek arayan, her zaman işbaşında olan yaygın bir parti örgütü bulunan partiye ne ad verilir?

Kadro partisi

Etkin parti

Seçkin parti

Kitle partisi

Danışman parti

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Bir ülke üzerinde hükmetme yetkisi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

Demokrasi

Egemenlik

Özgürlük

Çoğulculuk

Siyasi katılım

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Özgürlük olgusu ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

Bir ülkenin bağımsız olması, her zaman o ülkenin vatandaşlarının da özgür olduğu anlamına gelir

John Stuart Mill, özgürlük ilkesinin kullanışlı ve işe yarar olabilmesi için özgürlüğün sınırsız olması gerektiğini savunur.

Bireyin seyahat edebilmesi için gerekli mali güce sahip olması negatif özgürlüğe örnektir.

Bireyin keyfi olarak herhangi birşeye zorlanmaması negatif özgürlüktür.

Bireyin özgür olması doğa kanunlarıyla yakından ilgilidir.

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi bir kişi ya da kurumda büyük bir güç merkezileşmesinin gerçekleşmesini önler?

Kuvvetler ayrılığı

Siyasi katılım

Siyasi temsil

Demokrasi

Piyasa ekonomisi

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdaki oy verme ilkelerinden hangisi, gerçek anlamda bir siyasi katılımı sağlamaz?

Çok partili sistem

Yarışmacı seçimler

Eşit oy

Açık sayım

Açık oylama

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Ampirik çalışmalarda medyanın seçmen davranışları üzerinde sanıldığı kadar etkili olmaması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Seçmenlerin medyayı sanıldığı kadar yakından takip etmemesiyle

Medyanın tarafsız bir yayın politikasına sahip olmasıyla

Seçmenlerin siyasi tercihlerine uygun medya organlarına yönelmesiyle

Medyanın siyasi anlamda yeterli etkisinin olmamasıyla

Siyasi partilerin medyada bir ağırlığının olmamasıyla

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin kamusal işlerle ilgili görüş ve kanaatlerini, başlarına kötü birşey gelmesinden korkmadan açıklayabilmesi ve yayabilmesi hakkını ifade eder?

İfade özgürlüğü

Demokrasi

Algıda seçicilik

Özgürlük

Egemenlik

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Antik Yunan'da uygulanan ve bireylerin bizzat müzakerelere katıldığı demokrasi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal demokrasi

Temsili demokrasi

Sosyal demokrasi

Doğrudan demokrasi

Radikal demokrasi

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Aşağıdaki kavramlardan hangisi, siyasi çoğunluğun, çoğunluk olmasına dayanarak siyasi azınlıkları yok edemeyeceği veya siyasi azınlık mensuplarını temel siyasi hak ve özgürlüklerinden mahrum bırakamayacağı anlamına gelir?

Kuvvetler Ayrılığı

Çoğulculuk

Sivil toplum

İfade özgürlüğü

Egemenlik

Açıklama:

Çoğunluk yönetimi ile çoğulculuk arasındaki farkı açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Nispi seçim sisteminde asıl olan aşağıdakilerden hangisidir?

Tek turlu ve iki turlu sisteme izin vermesi

Salt çoğunluğun oyunu alanın iktidar olması

Seçmen sayısına göre parti listelerinin olması

Yönetimde istikrar sağlanması

Temsilde adaletin ön planda olması

Açıklama:

Çoğunluk yönetimi ile çoğulculuk arasındaki farkı açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Bireyin devlete karşı korunması ve devletin egemenlik ve zor kullanma tekelinin hukukla sınırlanması aşağıdakilerden hangisiyle mümkündür?

Hukuk devletinin varlığıyla

Çoğunluk yönetimiyle

Doğrudan demokrasiyle

Piyasa ekonomisiyle

Çoğunlukçu seçim sistemiyle

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 73

John Locke ' un başlatıcısı olduğu geleneğe hangi düşünce geleneği denir ?

Liberal

Popüler

Siyasi

Egemen

Monarşi

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Bir siyasal toplumda tüm bireylerin yerel ve ulusal düzeyde siyasal yöneticileri seçme ve her türlü eylemleri ifade etmesine ne ad verilir ?

Demokrasi

Negatif özgürlük

Siyasi katılım

Totaliter rejim

Pasif düşünce

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Oy verme hakkı bakımından insanlar arasında hangileri bakımından ayırım yapılmaz ?

Eğitim durumu ,ekonomik gücü ve bulunduğu coğrafi yapı

Dil, din, cinsiyet, ekonomik güç

Bulunduğu coğrafi yapı ve kökeni

Kökeni ve ekonomik gücü

Sağlık unsurları ve eğitim durumu

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Türkiye’de genel ve eşit oy hakkına kaç yıllarında ulaşmıştır ?

1970' li yıllarda

1940' li yıllarda

1930' lu yıllarda

1980' li yıllarda

1950' li yıllarda

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Demokrasi nasıl bir rejimdir ?

Azınlık

Çoğulcu

Bireysel

Etnik kökene bağlı

Gelir düzeyine bağlı

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Başlıca seçim sistemleri hangileridir ?

Çoğunlukçu seçim sistemi ve nispi temsil sistemi

siyasal seçim ve öğretici seçim temsil sistemi

Belçika ve İtalya' ya bağlı seçim sistemleri

Din ve demokrasiye bağlı seçim sistemleri

Hepsi

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Bir ülkede hukuk devletinin var olabilmesi için aşağıdaki şartlardan hangileri gereklidir?

Hukuk kuralları genel, soyut ve eşit olmalıdır.

Hukuk kuralları geriye yürümemelidir.

Mahkemeler kendi başına harekete geçememeli, savcılık veya vatandaşların başvuruları tarafından harekete geçirilmelidir.

Kanunlar aleni, aç›k, kolay anlaşılır, net olmalıdır.

Hepsi

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Demokratik sistemlerde partilerin belli başlı fonksiyonlarından değildir ?

Menfaatlerin birleştirilmesi

Vatandaşların siyasi sisteme entegre edilmesi

Siyasal sosyalleşme

Seçmenlerin mobilizasyonu

Siyasal partiler

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Demokrasideki en yaygın ve en önemli katılım yolu nedir ?

Bir partiye üye olmak

Oy vermek

18 yaşından küçük olmak

Bir kuruma bağlı olmak

Azınlık olmak

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Özgürlük kavramını, bireyin kendi dışından gelen keyfi zorlamalara maruz kalmadan hayatını tanzim edebilme hakkı olarak tanımlayan özgürlükçü (liberal) düşünce geleneğinin ilk temsilcisi aşağıdaki düşünürlerden hangisidir?

John Stuart Mill

Jean Jacques Rousseau

John Locke

Jean Bodin

Jean Baudrillard

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
John Locke

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi liberal demokrasilerde siyasi gücü dağıtmak ve sınırlandırmak için kullanılan araçları doğru olarak göstermektedir?

Siyasal katılım ve hukuk devleti

Çoğunluk yönetimi ve siyasal katılım

Pozitif hukuk ve kuvvetler ayrılığı

Negatif özgürlük ve pozitif hukuk

Hukuk devleti ve kuvvetler ayrılığı

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.
Hukuk devleti ve kuvvetler ayrılığı

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin oy verme davranışları ile ilgili geliştirilmiş modellerden biri değildir?

Nispi seçim modeli

Parti kimliği modeli

Sosyolojik model

Rasyonel tercih modeli

Hakim ideoloji modeli

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Nispi seçim modeli

Doğru Cevap: A

Soru 85

Bireyin dışarıdan gelen zorlamalara maruz kalmadan hayatını tanzim edebilme ve yaşayabilme hakkını belirten kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitif özgürlük

İfade özgürlüğü

Birey hakları

Negatif özgürlük

Kuvvetler ayrılığı

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Negatif özgürlük

Doğru Cevap: D

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi demokratik sistemlerde yer alan siyasi partilerin fonksiyonlarından biri değildir?

İnsanlarla devlet arasında köprü görevi görmek

Vatandaşların siyasi sisteme entegre edilmesi

Siyasal sosyalleşmeyi sağlamak

Hükümetin kurulması ve devletin çalıştırılması

Kuvvetler ayrılığı

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
Kuvvetler ayrılığını tesis etmek

Doğru Cevap: E

Soru 87

Siyasi partileri yapıları bakımından kadro partileri ve kitle partileri olarak ikiye ayıran siyaset bilimci kimdir?

John Locke

M. Duverger

Ernest Renan

S. Neumann

Jean Bodin

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
M. Duverger

Doğru Cevap: B

Soru 88

Seçim sitemlerinden nispi temsil sisteminde milletvekillerinin aldıkları oya göre partilere dağıtılmasından sonra değerlendirilmemiş oyların olması ve milletvekillerinin açıkta kalması durumunda uygulanan yöntemler doğru olarak verilmiştir?I-En büyük artık sistemi, II-En yüksek ortalama sistemiIII-Barajlı d’Hondt sistemiIV-Çoğunlukçu seçim sistemi

Hepsi

Yalnız II

I,II, III

III, IV

II,III,IV

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
I,II, III

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi hukuk devletinde hukukun şekil ve içerik bakımından sahip olması gereken özelliklerin dışında kalmaktadır?

Hukuk kurallarının genel, soyut ve eşit olması gerekliliği

Hukuk kurallarının geriye yürümemesi

Hukuk kurallarının bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından uygulanması

Kanunların aleni, açık, kolay anlaşılır ve net olması gerekliliği

Pozitif hukukun doğal hukuka üstünlüğünün kabul edilmesi

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.
Pozitif hukukun doğal hukuka üstünlüğünün kabul edilmesi

Doğru Cevap: E

Soru 90

Devletin tüm işlem ve icraatlarında hukuk ilkeleri ve kurallarına uymasını öngören, amacı bireyi devlete karşı korumak olan tanımlanan devlet yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Demokrasi

Hukuk devleti

Totaliter devlet

Cumhuriyet

Sosyal devlet

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin tek elde toplanmaması, ayrı ayrı organlarda bulunmasını ifade eden kavramdır?

Hukuk devleti

Çoğunluk yönetimi

Bireysel self-determinasyon

Pozitif özgürlük

Kuvvetler ayrılığı

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Kuvvetler ayrılığı

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi siyasi sistemin niteliğini belirler?

Kral

Monark

Başbakan

Egemen güç

Cumhurbaşkanı

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Bir bireyin özgür davranışlarının bir hak ihlali yaparak başkalarına zarar vermemesini gözeten durum ve bunu geliştiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Güç yozlaşır-Lord Acton

Zarar ilkesi-John Stuart Mill

Kuvvetler ayrılığı- Lord Acton

Bireysel self-determinasyon-John Locke

Özgürlükçü düşünce geleneği-John Locke

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisinde seçmenlerin bireysel tercihleri, ideolojik kontrol ve manipülasyon ile şekillendirilir?

Sosyolojik model

Parti kimliği modeli

Hakim ideoloji modeli

Rasyonel tercih modeli

İdeolojik kontrol modeli

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi siyasi partilerin karakteristik özelliklerinden biri değildir?

Daimî bir örgüt yapısı

İnsanlarla, devlet arasında köprü olma

Siyasi karar oluşturma gücü doğrultusunda seçimler yoluyla halk desteği arayışı

Siyasi karar oluşturma gücünü tek başına ele geçirme doğrultusunda bilinçli bir hedef tercihi

Siyasi karar oluşturma gücünü bir koalisyonla ele geçirme doğrultusunda bilinçli bir hedef tercihi

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Oy kullanma hakkının gelişmesinde aşağıdaki faktörlerden hangisinin fazla bir rolü yoktur?

Eğitimin yaygınlaşması

Endüstrileşme

Toplumsal cinsiyet ayrımının gerilemesi

Vatandaşların siyasi sisteme entegre olmasını sağlama arzusu

1929 büyük ekonomik buhran

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin oy verme davranışlarıyla ilgili dört modelden birisi değildir?

Parti kimliği modeli

Sosyolojik model

Rasyonel tercih modeli

Psikolojik tercih modeli

Hakim ideoloji modeli

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Siyasi partilerin doğuşunda en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?

Oy hakkının genişlemesi ve parlamento dışında bir siyasi yapılanma ihtiyacının ortaya çıkması

İşçi sınıfının ortaya çıkması

1789 Fransa İhtilali

İnsanların savaşlardan yorgun ve bitkin düşmesi

Doğrudan demokrasi anlayışının terkedilmesi

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Nispi temsil sistemi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nispi temsil sistemi yönetimde istikrarı ön planda tutar.

Nispi temsil sistemi büyük partilere avantaj sağlar.

Nispi temsil sistemi temsilde adaleti ön planda tutar.

Nispi temsil sistemi iki partili bir sistemde en iyi sonuçları verir.

Nispi temsil sisteminin uygulandığı ülkelerde seçimlerde oy kullanmak zorunludur.

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi hukuk devletinin karakteristik özellikleri arasında yer almaz?

Hukuk devletinde kurallar belli kişi ve grubları hedef almaz.Herkese eşit olarak uygulanır.

Hukuk devletinin en önemli özelliği yasama gücünün yargı ve yürütme güçlerinden daha fazla ağırlığa sahip olmasıdır.

Hukuk devletinde uyuşmazlıklar bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından çözümlenmelidir.

Mahkemeler ancak savcıların veya vatandaşların başvurularıyla harekete geçmeli kendiliklerinden harekete geçememelidir.

Hukuk devletinde amaç bireyleri devlete karşı korumak olmalıdır.

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 101

John Locke’un başlatıcısı olduğu gelenek için hangi ifade doğrudur?

Taksim etme geleneği

Özgürlükçü düşünce geleneği

Liberal olmayan düşünce geleneği

Totaliter düşünme geleneği

Toplumsal kabul geleneği

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Siyaset teorisinin çok tartışılan konularından biri olan temsil hakkında dört model ortaya konmuştur. Hangi seçenekte dört modelden biri doğru olarak verilmemiştir?

Mütevellilik modeli

Delegasyon modeli

Vekâlet modeli

Ayniyat modeli

Benzeyiş modeli

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Seçime giden partilerin aldıkları oy oranına mümkün mertebe yakın oranda temsilcilik kazanmaları hangi kavramı tanımlar?

Temsilde adalet

Demokraside adalet

Katılımda adalet

Toplumsal adalet

Ayrışmada adalet

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 104

I. Devletin bütün işlem ve icraatlarında hukuk ilkelerine ve hukuk kurallarına uyması gerekli değildirII. Hukuk devletinin tanımı hukukun üstünlüğü olarak da kabul edilir. III. Hukuk devletinin bir diğer karşılığı kişililerin değil kuralların yönetimidir.IV. Bir hukuk devletinde, uzun vadede, toplumun mensuplarının kuralları geçerlidir.V. Hukuk devletinin hukuk devleti olma özelliği olması için siyasi sisteminin demokrasi olması şarttır.Hukuk devletinin tanımı için verilen bilgiler hangi seçenekte doğru sıralanarak verilmiştir?

II ve III

I, II, III ve V

II ve V

II, III ve IV

I ve III

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Antik Yunanda vatandaşların kamusal kararların alınma sürecine katılması aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?

Temsili demokrasi

Çoğunluğun yönetim hakkı

Pozitif özgürlük

Doğrudan demokrasi

Negatif özgürlük

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdaki kavramlardan hangisi John Locke'un özgürlükçü düşünce geleneği kavramını açıklamak için kullanılabilir?

Bireysel self determinasyon

Liberal düşünce geleneği

İfade özgürlüğü

Çoğulculuk

Demokratik düşünce geleneği

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
---

Doğru Cevap: B

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi özgürlük literatüründe "negatif özgürlük" kavramını açıklamak için kullanılan bir önerme olabilir?

Bireyin dışından gelen zorlamalara maruz kalmadan hayatını tanzim edebilme ve yaşayabilme hakkı

Bireyin içinden gelen zorlamalarla birlikte toplumsal kurallara göre hayatını tanzim edebilme ve yaşayabilme hakkı.

Devletin dışından gelen zorlamalarla hayatını tanzim edebilme ve yaşayabilme hakkı.

Siyasi partilerin belirlediği kurallara uygun olarak hayatını tanzim edebilme ve yaşayabilme hakkı.

Bireyin özgürlüklerini fiilen kullanabilmek için devlet tarafından mali imkanlar sağlanarak muktedir kılınması.

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
----

Doğru Cevap: A

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi seçmenin kendi görüşleri doğrultusunda bir yayın organını seçip izlemesini açıklamaktadır?

Pozitif özgürlük

Algıda seçicilik

Bireysel self determinasyon

İfade özgürlüğü

Bitey hakları

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
---

Doğru Cevap: B

Soru 109

Aşağıdaki tanımlardan hangisi hukuk devletini açıklamak için kullanılmaktadır?

Devletin bütün işlem ve icraatlarında hükümetteki siyasi partinin belirlediği kurallara uyması

Devletin bütün icraatlarında azınlıkların belirlediği normlara uyması

Devletin bütün işlem ve icraatlarında çoğunluğun belirlediği ilkelere ve hukuka uyması

Devletin bütün işlem ve icraatlarında toplumsal ahlak kurallarına uyması

Devletin bütün işlem ve icraatlarında hukuk ilkelerine ve hukuk kurallarına uyması

Açıklama:

Hukuk devletinin tanımını, gereklerini ve demokrasideki yerini tanımlayabileceksiniz.
---

Doğru Cevap: E

Soru 110

Egemenlik kavramını ortaya atan ilk filozof aşağıdakilerden hangisidir?

John Locke

Lord Acton

Jean Bodin

Friedrich August von Hayek

Ernest Renan

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Jean Bodin

Doğru Cevap: C

Soru 111

Bireyin dışarıdan gelen zorlamalara maruz kalmadan hayatınıtanzim edebilme ve yaşayabilme hakkı tanımı hangi kavramı niteler.

Pozitif özgürlük

Negatif özgürlük

Kuvvetler ayrılığı

Çoğulcu demokrasi

İfade özgürlüğü

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Negatif özgürlük

Doğru Cevap: B

Soru 112

Türkiye’de genel ve eşit oy hakkına hangi yıllarda ulaşılmıştır?

1940

1930

1960

1950

1970

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
1950

Doğru Cevap: D

Soru 113

Demokraside katılım ve temsil ile ilgili olarak aşağıdaki kavramlar dışında tutulmalıdır?

Doğrudan demokrasi, vatandaşların kamusalkararları alma sürecine bizzat katılmasıdır.

Doğrudan demokrasi baskıcı sonuçlara da yol açabilir.

Temsili demokraside bazen halkın katılımı yeterince yaygın ve etkili olmayabilir.

Temsili demokrasi, vatandaşların kamusalkararların alınış sürecine temsilciler aracılığı ile katılmasıdır.

Günümüzde içinde yaşadığımız toplumlarda doğrudan demokrasiye bir yöneliş vardır.

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Günümüzde içinde yaşadığımız toplumlarda doğrudan demokrasiye bir yöneliş vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi demokratik sistemlerde partilerin fonksiyonları dışındadır?

Siyasal sosyalleşme

Vatandaşların siyasi sistem dışı kalması

İnsanlarla, devlet arasında köprü olma

Hükümetin kurulması

Devletin çalıştırılması

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
Vatandaşların siyasi sistem dışı kalması

Doğru Cevap: B

Soru 115

Bireyin kendi hayatını belirleme hakkı ve yetkisi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

İfade özgürlüğü

Birey hakları

Negatif özgürlük

Bireysel self-determinasyon

Pozitif özgürlük

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Bireysel self-determinasyon

Doğru Cevap: D

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi pozitif özgürlüğün tanımıdır?

Bireyin dışından gelen zorlamalara maruz kalmadan hayatını tanzim edebilme ve yaşayabilme hakkıdır.

Bireyin, özgürlüğünü fiilen kullanabilmek için başkaları -genelde devlet- tarafından mali imkanlarla muktedir kılınmasıdır.

Bireyin kendi fikrine uygun yayın organlarına ve ortamlarına yönelmesidir.

Bireyin kendi hayatını belirleme hakkı ve yetkisidir.

Bireyin özgür davranışlarının bir hak ihlalinde bulunarak bir başkasına zarar vermemesinin gözetilmesidir.

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Bireyin, özgürlüğünü fiilen kullanabilmek için başkaları -genelde devlet- tarafından mali imkanlarla muktedir kılınmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Bir bireyin özgür davranışlarının bir hak ihlali yaparak başkalarına zarar vermemesini gözeten "zarar ilkesi" kim tarafından geliştirilmiştir?

John Locke

Immanuel Wallerstein

John Stuart Mill

Kenneth Waltz

James N. Rosenau

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
John Stuart Mill

Doğru Cevap: C

Soru 118

Bir siyasal toplumda tüm bireylerin yerel ve ulusal düzeyde siyasal yöneticileri seçme ve yöneticilerin kendi istekleri ve menfaatleri doğrultusunda karar almalarını temin amacıyla gösterdikleri davranış ve eylemler, aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Siyasal Katılım

Çoğunluk Yönetimi

Kuvvetler Ayrılığı

Temsili Demokrasi

Doğrudan Demokrasi

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Siyasal Katılım

Doğru Cevap: A

Soru 119

I. Parti kimliği modeliII. Sosyolojik model III. Rasyonel tercih modeliIV. Benzeyiş modeli V. Hakim ideoloji modeliYukarıdaki modellerden hangisi ya da hangileri bireylerin oy verme davranışları ile ilgilidir?

I ve II

Yalnız V

I, II, IV

I, II, III, IV, V

I, II, III, V

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
I, II, III, V

Doğru Cevap: E

Soru 120

Temsilin esasının, yerinde kararlar vererek ve aydınlanmış vicdan muhasebesi yaparak seçmenlere hizmet etmek olduğunu ifade eden temsil modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Vekalet modeli

Mütevellilik modeli

Delegasyon modeli

Hakim ideoloji

Benzeyiş modeli

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
Mütevellilik modeli

Doğru Cevap: B

Soru 121

I. Siyasi karar oluşturma gücünü tek başına veya bir koalisyonla ele geçirme doğrultusunda bir hedef tercihi
II. Siyasal sosyalleşme
III. Daimi bir örgüt yapısı
IV. İnsanlarla devlet arasında köprü olma
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri, siyasi partilerin karakteristik özelliklerindendir?

I ve III

I, II, III

I, II, III, IV

I, II, III

Yalnız III

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
Siyasi partilerin üç karakteristik özelliği vardır:
a. Siyasi karar oluşturma gücünü tek başına veya bir koalisyonla ele geçirme
doğrultusunda bilinçli bir hedef tercihi
b. Bu amaç doğrultusunda seçimler yoluyla halk desteği arayışı
c. Daimî bir örgüt yapısı
Diğer şıklarda yer alan ifadeler siyasi partilerin fonksiyonları arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 122

I. Menfaatlerin birleşmesiII. Siyasal sosyalleşmeIII. Seçimler yoluyla halk desteği arayışıIV. Vatandaşların siyasal sisteme entegre edilmesiV. Seçmenleri mobilizasyonuYukarıdakilerden hangisi ya da hangileri demokratik sistemlerde siyasi partilerin başlıca fonksiyonlarındandır?

II, III, V

Yalnız V

I, II, III, IV

I, II, IV, V

I ve II

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
I, II, IV, V

Doğru Cevap: D

Soru 123

Siyasi partileri yapıları açısından kadro ve kitle partileri olarak gruplandıran siyaset bilimcisi kimdir?

Sławomir Neumann

John Stuart Mill

John Locke

Jean Bodin

Maurice Duverger

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
M. Duverger

Doğru Cevap: E

Soru 124

Devletin üç temel gücü olan yasama, yürütme ve yargının ayrı organlar tarafından kullanılmasına ne ad verilir?

Pozitif özgürlük

Negatif özgürlük

Kuvvetler ayrılığı

Dikatatörlük

Ayrımcılık

Açıklama:

Egemenlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Kuvvetler ayrılığı

Doğru Cevap: C

Soru 125

Bireylerin oy verme davranışları ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

Oy vermede toplumsal bağlılıklar önem kazanabilir.

Medya seçmen tabakaları üzerinde ana belirleyicidir.

Bireyler partiyle ve parti liderleri ile psikolojik bağlar kurmak suretiyle belli bir partiye yönelebilir.

Bireyler kendi rasyonel çıkar hesaplarına göre oy kullanırlar.

Seçmenlerin bireysel tercihleri ideolojik kontrol ve manipülasyon ile şekillendirilir.

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Medya seçmen tabakaları üzerinde ana belirleyicidir.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi partilerin fonksiyonlarından biri değildir?

Menfaatlerin birleştirilmesi

Seçmenlerin mobilizasyonu

Siyasi sisteme entegrasyon

Siyasal sosyalleşme

Elitleri temsil etme

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Demokratik sistemlerde partilerin belli başlı fonksiyonları şunlardır: İnsanlarla devlet arasında köprü olma, menfaatlerin birleştirilmesi, vatandaşların siyasi sisteme entegre edilmesi, siyasal sosyalleşme, seçmenlerin mobilizasyonu, hükümetin kurulması ve devletin çalıştırılması.

Doğru Cevap: E

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki parti sistemini tanımlar?

Tek parti

Hâkim parti

Çok parti

İki parti

Üçlü parti

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Çok parti sisteminde birbiriyle rekabet eden çok sayıda parti bulunur. Türkiye'de çok parti sistemi uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 128

Nispî temsil sisteminde Türkiye'de uygulanan seçim barajı yüzde kaçtır?

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
%10 ile en yüksek seçim barajı uygulayan ülke Türkiye'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 129

Siyasal partiler yapıları açısından ikiye ayıran Fransız siyaset bilimcisi kimdir?

S. Neumann

J. S. Mill

J. Locke

M. Duverger

L. Acton

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
M. Duverger

Doğru Cevap: D

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi nispi çoğunluk sistemini tanımlar?

Oyların çoğunluğunu alan partinin bütün vekillikleri kazandığı sistem.

Seçim sonunda her bölgede çoğunluğu alan partinin o bölgedeki bütün milletvekilliklerini kazandığı sistem.

Vekilliklerin partilere dağılımının partilerin aldığı oy oranına bağlanmasına dayanan sistem.

Geçerli oyların nispi olarak en çoğunu toplayan adayın milletvekilliğini kazandığı sistem.

Vatandaşların kamusal kararların alınış sürecine genellikle temsilcileri aracılığı ile katıldıkları sistem.

Açıklama:

Siyasi partileri, parti sistemlerini ve partilerin fonksiyonlarını özetleyebileceksiniz.
Vekilliklerin partilere dağılımının partilerin aldığı oy oranına bağlanmasına dayanan sistem.

Doğru Cevap: C

Soru 131

Toplumun dil, din, inanç, hayat tarzı, zevk ve tercihler bakımından farklı yerlerde duran gruplardan müteşekkil olduğunu kabul etmeye ne denir?

Temsili demokrasi

Çoğulculuk

Negatif özgürlük

Asimilasyon

Pozitif özgürlük

Açıklama:

Çoğunluk yönetimi ile çoğulculuk arasındaki farkı açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Egemenlik her devlette bulunan kanunları yapma ve uygulama yetkisidir.

Egemenliğin insan hak ve özgürlükleriyle sınırlı olması gerekir.

Demokrasilerde egemenlik halka aittir

Tek parti ile de demokrasi işletilebilir.

Özgürlüğün esası negatif özgürlüktür.

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Tek parti ile de demokrasi işletilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 133

Antik Yunan'da uygulanan demokrasi sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Temsili demokrasi

Doğrudan demokrasi

Çoğulcu demokrasi

Çoğunluk demokrasisi

Farklılık demokrasisi

Açıklama:

Demokraside katılımın türlerini ve önemini özetleyebileceksiniz.
Doğrudan demokrasi uygulanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 134

Seçeneklerden hangisi sosyal bütünleşme işlevi olan parti örneklerindendir?

Kadro partisi

Bireysel temsil partisi

Sosyalist İşçi Partisi (Nazi Partisi)

Katolik Partiler

Kitle partisi

Açıklama:

Sosyal bütünleşme işlevi olan partiler üyelerini siyasal toplumla bütünleştirmektir. Bunun olabilmesini sağlamak için üyeleriyle çok sıkı bağlar kurarlar, onları ideolojik olarak eğitirler ve aynı çatı altında tutmaya çalışırlar. Avrupa’da sosyalist partiler ile Katolik partiler, bu tipe yakın partilerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 135

Aşağıdaki eşleşmelerde durum ve siyasi rejimler birlikte verilmektedir. Buna göre bu eşleşmelerden hangisi doğrudur?

Aşırı kutuplaşmış bir çok parti - Tek parti sistemi

Bir parti baskın ve güçlü - Hakim parti sistemi

İki ana partinin ağırlığı var - Çok partili sistem

Bir biri ile rekabet eden partiler - İki parti sistemi

Herkesi temsil eden parti - Hakim parti sistemi

Açıklama:

Hakim parti sisteminde de bir parti baskın ve güçlüdür. Rakip partiler hukuken ve fiilen serbesttir fakat seçim kazanmaları nadiren mümkün olur.

Doğru Cevap: B

Soru 136

Hukuk devletinin özellikleri ile ilgili seçeneklerden hangisi doğru değildir?

Hukuk kuralları geriye yürümez.

Kuvvetler ayrılığı vardır.

Mahkemeler kendi başlarına harekete geçer.

Kanunlar açık, kolay anlaşılır ve nettir.

Kanunsuz suç yoktur.

Açıklama:

Hukuk devletinin özelliklerinden biri mahkemelerin kendi başına harekete geçmemesi, savcılık veya vatandaşların başvuruları tarafından harekete geçmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 137

“Bir kural, bireyler için, varlık alanına girdiği andan sonra ve gelecek için yükümlülük ve mükellefiyetler yaratabilir.” ifadesi hukuk devletinin olması gereken hangi özelliği ile ilgilidir?

Hukuk kuralları genel, soyut ve eşit olmalıdır.

Hukuk kuralları geriye yürütülmemelidir.

Hukuk kuralları bağımsız mahkemeler tarafından uygulanır.

Hukuk kuralları yasama tarafından yürütülemez.

Mahkemeler savcılık ve vatandaşların başvuruları ile harekete geçer.

Açıklama:

Hukuk kuralları yürürlüğe girdiği andan itibaren geriye doğru yürütülemez. Geçmişi kapsamaz.

Doğru Cevap: B

Soru 138

Seçeneklerden hangisi nispi çoğunluk sisteminin özelliklerinden biridir?

Tek üyeli seçim bölgesi vardır.

Çok üyeli seçim bölgesi vardır.

Oyların çoğunluğu dikkate alınır.

Oy çokluğunda o partinin bütün vekilleri kazanır.

Vekillerin partilere dağılımında oy oranına bakılır.

Açıklama:

Vekilliklerin partilere dağılımının partilerin aldığı oy oranına bağlanmasına dayanan sistem nispi çoğunluk sistemi olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi demokratik sistemdeki partilerin fonksiyonlarından biri hangisidir?

Partiler üyelerini siyasetten uzaklaştırır.

Partiler kendi seçmenlerinin oy vermesine müdahale etmez.

Parti devlet politikasını kendi görüşüne göre değiştirmez.

Parti sistem dışındaki kişi ya da grupları sisteme dahil etmez.

Parti partizan grup menfaati arayışlarını evcilleştirir ve sisteme zarar verici olmaktan çıkartır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 140

“ Seçilmiş temsilcinin belli usul ve şartlarla temsilcilikten azledilmesi” ifadesi aşağıda verilen seçeneklerden hangi kavramın açıklamasıdır?

Temsili demokrasi

Doğrudan demokrasi

Geri çağırma

Çoğunluğun yönetme hakkı

Çoğulculuk

Açıklama:

Geri çağırma: Seçilmiş temsilcinin belli usul ve şartlarla temsilcilikten azledilmesi olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 141

Bir bireyin özgür davranışlarının bir hak ihlali yaparak başkalarına zarar vermemesini gözetmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

Negatif özgürlük

Pozitif özgürlük

Bireysel self-determinasyon

Zarar ilkesi

İfade özgürlüğü

Açıklama:

Bu tanımda sözü edilen kavram zarar ilkesi olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 142

Temsilcilerin seçicilere tam bağlılığını sağlamak için kullanılan “geri çağırma” yolu aşağıdaki temsil modellerinden hangisinin bir parçasıdır?

Mütevellilik (Vesayet)

Delegasyon

Vekâlet

Benzeyiş

Çoğulculuk

Açıklama:

Delegasyon modelinde seçilenler, seçmenler tarafından verilen açık talimatları yerine getirmek üzere yine seçmenler tarafından seçilen kimselerdir. Delegelerin kendi başlarına hareket etmeleri düşünülemez. Onlar ancak onları seçenlerin çizgisinde hareket edebilirler. Temsilcilerin seçicilere tam bağlılığını sağlamak için “geri çağırma” gibi yollar kullanılır. Bu sistemin amacı, politikacıların halka değil kendi menfaatlerine hizmet etme eğilimini frenlemesi ve sınırlamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi çoğunluğun yönetme hakkının özelliklerinden değildir?

Fiilen daha kolay gerçekleşir.

Eşitlik ve adalete daha uygundur.

İktidar daha çok kişinin onayına dayanır.

Meşruluk durumu sorgulamaya açıktır.

Daha az muhalefetle karşılaşması olasıdır.

Açıklama:

Çoğunluk yönetimi, eşitliğe ve adalete daha uygundur çünkü onu ortaya çıkaran sistemde herkes seçmen olarak eşittir ve iktidar daha çok insanın onayına dayanır. Ayrıca, çoğunluğun yönetme hakkı azınlığın yönetmesine göre daha fazla meşruluk taşır ve fiilen daha kolay gerçekleştirilir. Yönetme hakkına azınlığın sahip olması halinde, azınlığın yönetme işini icra etmesini engelleyecek ölçüde yaygın ve güçlü bir muhalefetle karşılaşması mukadderdir. Bunun sonucunda ortaya çıkacak olan şey, kaçınılmaz olarak kaostur. Kısaca demokrasi, bir azınlık değil bir çoğunluk (veya çoğunluk adına icra edilen) siyasi yönetim biçimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 144

Taraflardan biri kazanıyorsa diğerinin mutlaka kaybettiği sosyal, ekonomik, toplumsal ilişki durumu aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

Algıda seçicilik

İfade özgürlüğü

Sıfır toplamlı oyun

Geri çağırma

Negatif özgürlük

Açıklama:

Bu ilişki durumu sıfır toplamlı oyun olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 145

Aşağıdakilerden hangisi siyasi partilerin işlevlerinden değildir?

İnsanlar ve devlet arasında köprü olmak

Vatandaşları siyasi sisteme entegre etmek

Siyasal sosyalleşmeyi sağlamak

Seçmenlerin mobilizasyonunu sağlamak

Grup çıkarlarını ayrıştırmak

Açıklama:

Partiler grup çıkarlarını birleştirir, tadil eder, birbirine uydurur, bütünleştirir. Böylece partizan grup menfaati arayışlarını evcilleştirir ve sisteme zarar verici olmaktan çıkartır. Diğer seçeneklerdeki işlevler, siyasi partilerin temel işlevleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 146

Üye sayılarını artırmaya çalışırlar.

Mahalli seçkinleri ve nüfuzlu kişileri partiye kazandırmayı hedeflerler.

Yaygın toplumsal destek kazanmaya odaklanmazlar.

Faaliyetleri geniş ve devamlıdır.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kadro partilerinin özelliğidir?

Yalnız II

I ve III

II ve III

I ve IV

II ve IV

Açıklama:

Kadro partileri, yaygın bir toplumsal destek sağlama peşinde koşmayan, onun yerine, seçimlerde etkili olmak için, mahallî seçkinleri ve nüfuzlu kimseleri partiye kazandırmaya çalışan siyasi yapılardır. Bu partiler üye sayısını artırmaya çalışmaz. Etkili kişileri saflarında toplayıp seçim kazanmaya gayret eder. Buna paralel olarak yaygın parti örgütü kurmadığı gibi siyasi faaliyetlerini de seçim döneminde yoğunlaştırır. Kitle partileri birçok bakımdan kadro partilerinin tersi özelliklere sahiptir. Yaygın ve yoğun şekilde teşkilatlanır ve olabildiğince çok üye kaydetmeye çalışır. Faaliyetleri de buna paralel olarak geniş ve devamlıdır. Mümkün olduğunca geniş bir toplumsal tabana oturmaya çabalar.

Doğru Cevap: C

Soru 147

Siyasi partileri yapıları bakımından kadro partileri ve kitle partileri olarak sınıflandıran kimdir?

Heywood

Edmund Burke

Neumann

M. Duverger

John Locke

Açıklama:

Bu sınıflandırmayı M. Duverger yapmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 148

Bir partinin baskın ve güçlü olduğu, diğer partilerin hukuken ve fiilen serbest olsalar da iktidara gelme ihtimallerinin çok mümkün olmadığı sistem hangisidir?

Tek parti sistemi

Hâkim parti sistemi

Çok parti sistemi

Çoğunlukçu seçim sistemi

Nispi çoğunluk sistemi

Açıklama:

Bu sistem, hâkim parti sistemi olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 149

Bütün partilerin ilk adımda kazandığı milletvekili sayısına bir sayı eklenir ve her bir partinin aldığı oy bu sayıya bölünür. Açıkta kalmış olan milletvekilliği bu şekilde ulaşılan en yüksek sayıyı bulan partiye yazılır. Aynı işlem açıkta kalan milletvekillikleri bitinceye kadar yenilenir ve her defasında bölme işlemi bir önceki aşamadaki sayıya “bir” eklemek suretiyle gerçekleştirilir. Bu açıklama hangisine aittir?

Çoğunluk sistemi

En büyük artık sistemi

En büyük ortalama sistemi

Barajlı d’Hondt sistemi

İki parti sistemi

Açıklama:

Çoğunluk sistemine göre temsilde adaleti daha fazla önemseyen nispî temsil sisteminde, milletvekilliklerinin aldıkları oya göre partilere dağıtılmasından sonra değerlendirilmemiş oyların olması ve bazı milletvekilliklerinin açıkta kalması kaçınılmazdır. Bunun çözülmesi için üç yöntem kullanılır: En büyük artık sistemi, en yüksek ortalama sistemi ve barajlı d’Hondt sistemi. En büyük ortalama sisteminde bütün partilerin ilk adımda kazandığı milletvekili sayısına bir sayı eklenir ve her bir partinin aldığı oy bu sayıya bölünür. Açıkta kalmış olan milletvekilliği bu şekilde ulaşılan en yüksek sayıyı bulan partiye yazılır. Aynı işlem açıkta kalan milletvekillikleri bitinceye kadar yenilenir ve her defasında bölme işlemi bir önceki aşamadaki sayıya “bir” eklemek suretiyle gerçekleştirilir

Doğru Cevap: C

Soru 150

Hangisi bir hukuk devletinin sahip olması gereken şekille ilgili şartlardan değildir?

Hukuk kurallarının belli kişi ve kurumları hedef almamalıdır.

Hukuk kuralları geriye yürümemelidir.

Hukuk kuralları yasama, yürütme ve yargı tarafından ortak kullanılmalıdır.

Kanunlar aleni, açık, kolay anlaşılır ve net olmalıdır.

Kanunsuz suç olmamalıdır.

Açıklama:

Hukuk devletinde hukuk kuralları yasama, yürütme organları tarafından değil bağımsız ve tarafsız mahkemelerce uygulanmalıdır. Bu bağlamda kuvvetler ayrılığı ilkesi geçerli olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 151

Egemenlik kavramının modern siyasi teorideki anlamı hangi filozof sayesinde anlaşılmaya başlanmıştır?

Jean Jack Rousseau

John Stuart Mill

Bernard Russell

Jean Bodin

Karl Marx

Açıklama:

Egemenlik modern siyasi teorideki anlamını büyük ölçüde Fransız filozofu Jean Bodin ile almaya başladı. Bodin, bölünmez, devredilmez, tek bir egemenliğin bulunduğunu öne sürdü. Bu egemenlik devlete ait olmalıydı.

Doğru Cevap: D

Soru 152

Negatif özgürlük ne anlama gelmektedir?

Herkesin kendi özgürlük sınırları içinde özgür olması

Bireylerin devletin öngördüğü oranlarda özgür olması

Özgürlüğün olumsuz yanlarının da bulunması

Özgürlüğün başkalarının özgürlüğünü de kısıtlayacağı gerçeği

Bireyin özgürlüğünü engelleme gücü olanların bunu yapmaması

Açıklama:

Negatif kelimesinin ima ettiği, bireyin özgürlüğünü engelleme gücü olanların bunu yapmaması, hareketsiz kalmasıdır. Özgürlük ancak bu şekilde doğar ve yaşar.

Doğru Cevap: E

Soru 153

Aşağıdakilerden hangisi özgürlüğün nasıl sınırlandırılabileceği ile ilgili bir ilkedir?

Kaçınma ilkesi

Zarar ilkesi

Makul sınırlar ilkesi

Dönüşüm ilkesi

Açıklama:

Özgürlük her tartışıldığında gündeme gelen bir konu özgürlüğün sınırlarının olmasının gerekip gerekmediği ve olacaksa ne olacağıdır. şüphesiz, özgürlüğün sınırsız olması düşünülemez. Ancak bu, özgürlüğün gelişigüzel sınırlanması durumunda da yaşayabileceği anlamına gelmez. Bu yüzden, özgürlüğün nasıl sınırlanabileceğiyle ilgili ahlaki-felsefi bir ilkeye ihtiyaç duyulur. Böyle bir ilke geliştirilmiştir. Bu ilkeye zarar ilkesi adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 154

I. Yatay kuvvetler ayrılığı
II. Dikey kuvvetler ayrılığı
III. Hukuk devleti
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri liberal demokrasinin siyasi gücü dağıtma ve sınırlama araçları arasında yer almaktadır?

Yalnız I.

I. ve II.

II. ve III.

I. ve III.

Hepsi

Açıklama:

Liberal demokrasinin siyasi gücü dağıtma ve sınırlama araçları yatay ve dikey kuvvetler ayrılığı ve hukuk devletidir. Yatay kuvvetler ayrılığı devletin üç temel gücü olan yasama, yürütme ve yargının aynı ellerde (organlarda) toplanmaması, ayrı organlar tarafından kullanılmasıdır. Bu üç gücü tek başına elinde toplayan organın diktatörleşmesi kaçınılmazdır.

Doğru Cevap: E

Soru 155

Antik Yunan’da uygulanan doğrudan demokrasi’de kaç yaş üstü erkekler karar alma sürecine katılmaktaydı?

20 yaş üstü

25 yaş üstü

30 yaş üstü

35 yaş üstü

40 yaş üstü

Açıklama:

Antik Yunan demokrasisinde temsil diye bir kurum, en azından bugünkü anlamıyla, yoktu. Çünkü doğrudan demokrasi uygulanmaktaydı. Bu modelde nüfusun ancak % 10’una tekabül eden 20 yaş üstü erkek vatandaşlar (ki sayılarının 3-4 bini aşması zayıf bir ihtimaldi) her kamusal konuda bizzat bir araya gelerek müzakere eder ve bir kararın alınmasına katılırdı.

Doğru Cevap: A

Soru 156

Demokrasilerde delege sisteminin benimsenmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçilenlerin daha iyi ve sistematik şekilde karar verme sürecine katılmasını sağlamak

Seçilenlerin seçenleri daha rahat bir şekilde yönlendirebilmesini sağlamak

Politikacıların kendi menfaatlerine göre değil de seçmenlerin ihtiyaçlarına uygun olarak hareket etmesini sağlamak

Hem seçenleri hem de seçilenleri denetleyecek bir üst sisteme ihtiyaç duyulması

Demokrasi mekanizmasını doğrudan demokrasiye yaklaştırma ihtiyacı

Açıklama:

Delege modelinde seçilenler seçmenler tarafından verilen açık talimatları yerine getirmek üzere yine seçmenler tarafından seçilen kimselerdir. Delegelerin kendi başlarına hareket etmeleri düşünülemez. Onlar ancak onları seçenlerin çizgisinde hareket edebilirler. Temsilcilerin seçicilere tam bağlılığını sağlamak için “geri çağırma”gibi yollar kullanılır. Delege sisteminin erdemi, politikacıların halka değil kendi menfaatlerine hizmet etme eğilimini frenlemesi ve sınırlamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 157

Temsili demokrasilerde yer alan “çoğunluğun yönetme hakkı” hangi ilke ile çoğunluğun baskıcı eylemlerinden kurtarılabilmektedir?

Sıfır toplamlı oyun

Çoğulculuk

Geri çağırma

Algıda seçicilik

Kuvvetler ayrılığı

Açıklama:

Demokrasi bir çoğulculuk rejimidir. Bu çoğulculuk elbette hem siyasi hem sosyolojik çoğulculuğu kapsar. Siyasi çoğulculuğun anlamı, siyasi çoğunluğun, çoğunluk olmasına dayanarak siyasi azınlıkları yok edemeyeceği veya onların mensuplarını temel siyasi hak ve özgürlüklerinden mahrum bırakamayacağıdır. Hiçbir siyasi çoğunluk o mevkiye ebediyen elde tutacağı bir yer olarak bakamaz. Siyasi çoğunluklar bir gün azınlık, azınlıklar bir gün çoğunluk olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 158

I. Siyasi karar oluşturma gücünü tek başına veya bir koalisyonla ele geçirme doğrultusunda bilinçli bir hedef tercihi
II. Bu amaç doğrultusunda seçimler yoluyla halk desteği arayışı
III. Daimî bir örgüt yapısı
Yukarıdaki özelliklerden hangisi ya da hangileri siyasi partilerin karakteristikleri arasındadır?

Yalnız I.

I.ve II.

II. ve III.

Yalnız II.

I., II. ve III.

Açıklama:

Siyasi partilerin üç karakteristik özelliği vardır:
1. Siyasi karar oluşturma gücünü tek başına veya bir koalisyonla ele geçirme doğrultusunda bilinçli bir hedef tercihi
2. Bu amaç doğrultusunda seçimler yoluyla halk desteği arayışı
Daimî bir örgüt yapısı.

Doğru Cevap: E

Soru 159

Seçimlerde etkili olabilmek için mahalli seçkinleri ve nüfuzlu kimseleri partiye kazandırmaya çalışan parti türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kitle partisi

Kadro partisi

Disiplinli parti

Serbest parti

Türdeş parti

Açıklama:

Siyasal partiler yapıları açısından ikiye ayrılır: Kadro Partileri ve Kitle Partileri. Fransız siyaset bilimcisi M. Duverger’e dayandırılan bu ayrıma göre, kadro partileri, yaygın bir toplumsal destek sağlama peşinde koşmayan, onun yerine, seçimlerde etkili olmak için, mahallî seçkinleri ve nüfuzlu kimseleri partiye kazandırmaya çalışan siyasi yapılardır. Kitle partileri birçok bakımdan kadro partilerinin tersi özelliklere sahiptir. Yaygın ve yoğun şekilde teşkilatlanır ve olabildiğince çok üye kaydetmeye çalışır. Faaliyetleri de buna paralel olarak geniş ve devamlıdır. Mümkün olduğunca geniş bir toplumsal tabana oturmaya çabalar.

Doğru Cevap: B

Soru 160

I. Hukuk kuralları genel, soyut ve eşit olmalıdır.
II. Hukuk kuralları geriye yürümemelidir.
III. Devletin çıkarları hukukun üstünde olmalıdır.
IV. Hukuk kuralları bağımsız mahkemeler tarafından uygulanmalıdır.
V. Mahkemeler savcılık ya da vatandaşların başvurularıyla harekete geçmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hukuk devletinin var olabilmesi için gereken şartlardandır?

Yalnız I.

I. ve II.

II. ve III.

II., III. ve IV.

I., II., IV. ve V.

Açıklama:

Bir ülkede hukuk devletinin var olabilmesi için, genel olarak hukukun özel olarak onun parçalarının (kanunlarının) şekille ve muhtevayla ilgili bazı özelliklere sahip bulunması gerekir. fiekille ilgili şartlar şunlardır:
1) Hukuk kuralları genel, soyut ve eşit olmalıdır. Bunun anlamı kuralların insanlar arasında dil, din, cinsiyet, renk, ırk, sosyo-ekonomik statü bakımından pozitif veya negatif ayrımcılık yapmaması, belli kişi ve grupları hedef almaması ve herkese eşit olarak uygulanmasıdır.
2) Hukuk kuralları geriye yürümemelidir. Bir kural, bireyler için, varlık alanına girdiği andan sonra ve gelecek için yükümlülük ve mükellefiyetler yaratabilir. Geçmişi kapsamaz.
3) Hukuk kuralları birey-birey ve birey-kamu organları ihtilaşarının çözümünde yasama veya yürütme tarafından değil, bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından uygulanmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 161

Kadro partisinin özelliklerinden hangisi doğrudur?

Adaylarını sürekli yenileyen partilerdir.

Yaygın bir toplumsal destek sağlama peşinde koşarlar.

Üye sayısını arttırmaya çalışır.

Nüfuzlu kimseleri partiye kazandırmaya çalışırlar.

Yaygın parti örgütleri vardır.

Açıklama:

Fransız siyaset bilimcisi M. Duverger’e göre, kadro partileri, yaygın bir toplumsal destek sağlama peşinde koşmayan, onun yerine, seçimlerde etkili olmak için, mahallî seçkinleri ve nüfuzlu kimseleri partiye kazandırmaya çalışan siyasi yapılardır. Bu partiler üye sayısını artırmaya çalışmaz. Etkili kişileri saflarında toplayıp seçim kazanmaya gayret eder. Buna paralel olarak yaygın parti örgütü kurmadığı gibi siyasi faaliyetlerini de seçim döneminde yoğunlaştırır.

Doğru Cevap: D

Soru 162

Kitle partileri ile ilgili seçeneklerden hangisi doğrudur?

Yaygın ve yoğun bir şekilde teşkilatlanır.

Çok fazla üyesi yoktur.

Geniş bir tabana ihtiyaç duymaz.

Etkili kişileri saflarında toplar.

Siyasi faaliyetlerini seçim döneminde yoğunlaştırır.

Açıklama:

Kitle partileri birçok bakımdan kadro partilerinin tersi özelliklere sahiptir. Yaygın ve yoğun şekilde teşkilatlanır ve olabildiğince çok üye kaydetmeye çalışır. Faaliyetleri de buna paralel olarak geniş ve devamlıdır. Mümkün olduğunca geniş bir toplumsal tabana oturmaya çabalar.

Doğru Cevap: A

Soru 163

Seçeneklerden hangisi sosyal bütünleşme işlevi olan parti örneklerindendir?

Kadro partisi

Bireysel temsil partisi

Sosyalist İşçi Partisi (Nazi Partisi)

Katolik Partiler

Kitle partisi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 164

Aşağıdaki eşleşmelerde durum ve siyasi rejimler birlikte verilmektedir. Eşleşmelerden hangisi doğrudur?

Aşırı kutuplaşmış birçok parti - Tek parti sistemi

Bir parti baskın ve güçlü- Hakim parti sistemi

İki ana partinin ağırlığı var- Çok partili sistem

Birbiri ile rekabet eden partiler - İki parti sistemi

Herkesi temsil eden parti - Hâkim parti sistemi

Açıklama:

Hâkim parti sisteminde de bir parti baskın ve güçlüdür. Rakip partiler hukuken ve fiilen serbesttir fakat seçim kazanmaları nadiren mümkün olur.

Doğru Cevap: B

Soru 165

Hukuk devletinin özellikleri ile ilgili seçeneklerden hangisi doğru değildir?

Hukuk kuralları geriye yürümez.

Kuvvetler ayrılığı vardır.

Mahkemeler kendi başlarına harekete geçer.

Kanunlar açık, kolay anlaşılır ve nettir.

Kanunsuz suç yoktur.

Açıklama:

Hukuk devletinin özelliklerinden biri mahkemelerin kendi başına harekete geçmemesi, savcılık veya vatandaşların başvuruları tarafından harekete geçmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 166

“Bir kural, bireyler için, varlık alanına girdiği andan sonra ve gelecek için yükümlülük ve mükellefiyetler yaratabilir” ifadesi hukuk devletinin olması gereken hangi özelliği ile ilgilidir?

Hukuk kuralları genel, soyut ve eşit olmalıdır.

Hukuk kuralları geriye yürütülmemelidir.

Hukuk kuralları bağımsız mahkemeler tarafından uygulanır.

Hukuk kuralları yasama tarafından yürütülemez.

Mahkemeler savcılık ve vatandaşların başvuruları ile harekete geçer.

Açıklama:

Hukuk kuralları yürürlüğe girdiği andan itibaren geriye doğru yürütülemez. Geçmişi kapsamaz.

Doğru Cevap: B

Soru 167

Seçeneklerden hangisi nispi çoğunluk sisteminin özelliklerinden biridir?

Tek üyeli seçim bölgesi vardır.

Çok üyeli seçim bölgesi vardır.

Oyların çoğunluğu dikkate alınır.

Oy çokluğunda o partinin bütün vekilleri kazanır.

Vekillerin partilere dağılımında oy oranına bakılır.

Açıklama:

Vekilliklerin partilere dağılımının partilerin aldığı oy oranına bağlanmasına dayanan sistem nispi çoğunluk sistemi olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 168

Demokratik sistemdeki partilerin fonksiyonlarından biri hangisidir?

Partiler üyelerini siyasetten uzaklaştırır.

Partiler kendi seçmenlerinin oy vermesine müdahale etmez.

Parti devlet politikasını kendi görüşüne göre değiştirmez.

Parti sistem dışındaki kişi ya da grupları sisteme dahil etmez.

Parti partizan grup menfaati arayışlarını evcilleştirir ve sisteme zarar verici olmaktan çıkartır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 169

Siyasi karar oluşturma gücünü tek başına ele geçirme isteği vardır.
Seçimler yolu ile halk desteği arar.
Bir örgüt yapısı vardır.

Siyasi partilerin özellikleri ile hangisi doğrudur?

Yalnız I.

Yalnız II.

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Siyasi partilerin üç karakteristik özelliği vardır: Siyasi karar oluşturma gücünü tek başına veya bir koalisyonla ele geçirme doğrultusunda bilinçli bir hedef tercihi, bu amaç doğrultusunda seçimler yoluyla halk desteği arayışı ve daimî bir örgüt yapısının olması.

Doğru Cevap: E

Soru 170

“Seçilmiş temsilcinin belli usul ve şartlarla temsilcilikten azledilmesi” ifadesi seçeneklerden hangi kavramın açıklamasıdır?

Temsili demokrasi

Doğrudan demokrasi

Geri çağırma

Çoğunluğun yönetme hakkı

Çoğulculuk

Açıklama:

Geri çağırma: Seçilmiş temsilcinin belli usul ve şartlarla temsilcilikten azledilmesi olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 171

Egemenlik kavramının modern siyasi teorideki anlamı hangi filozof sayesinde anlaşılmaya başlanmıştır?

Jean Jack Rousseau

John Stuart Mill

Bernard Russell

Jean Bodin

Karl Marx

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 172

Negatif özgürlük ne anlama gelmektedir?

Herkesin kendi özgürlük sınırları içinde özgür olması

Bireylerin devletin öngördüğü oranlarda özgür olması

Özgürlüğün olumsuz yanlarının da bulunması

Özgürlüğün başkalarının özgürlüğünü de kısıtlayacağı gerçeği

Bireyin özgürlüğünü engelleme gücü olanların bunu yapmaması

Açıklama:

Negatif kelimesinin ima ettiği, bireyin özgürlüğünü engelleme gücü olanların bunu yapmaması, hareketsiz kalmasıdır. Özgürlük ancak bu şekilde doğar ve yaşar.

Doğru Cevap: E

Soru 173

Bir bireyin özgür davranışlarının bir hak ihlali yaparak başkalarına zarar vermemesini gözetmesi hangi kavram ile ifade edilir?

Negatif özgürlük

Pozitif özgürlük

Bireysel self-determinasyon

Zarar ilkesi

İfade özgürlüğü

Açıklama:

Bir bireyin özgür davranışlarının bir hak ihlali yaparak başkalarına zarar vermemesini gözetmesi kavramı zarar ilkesi olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 174

Aşağıdakilerden hangisi özgürlüğün nasıl sınırlandırılabileceği ile ilgili bir ilkedir?

Kaçınma ilkesi

Zarar ilkesi

Makul sınırlar ilkesi

Dönüşüm ilkesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 175

Temsilcilerin seçicilere tam bağlılığını sağlamak için kullanılan “geri çağırma” yolu hangi temsil modelinin bir parçasıdır?

Mütevellilik (Vesayet)

Delegasyon

Vekâlet

Benzeyiş

Çoğulculuk

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 176

Yatay kuvvetler ayrılığı
Dikey kuvvetler ayrılığı
Hukuk devleti

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri liberal demokrasinin siyasi gücü dağıtma ve sınırlama araçları arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

Hepsi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 177

Hangisi çoğunluğun yönetme hakkının özelliklerinden değildir?

Fiilen daha kolay gerçekleşir.

Eşitlik ve adalete daha uygundur.

İktidar daha çok kişinin onayına dayanır.

Meşruluk durumu sorgulamaya açıktır.

Daha az muhalefetle karşılaşması olasıdır.

Açıklama:

Çoğunluk yönetimi, eşitliğe ve adalete daha uygundur çünkü onu ortaya çıkaran sistemde herkes seçmen olarak eşittir ve iktidar daha çok insanın onayına dayanır. Ayrıca, çoğunluğun yönetme hakkı azınlığın yönetmesine göre daha fazla meşruluk taşır ve fiilen daha kolay gerçekleştirilir. Yönetme hakkına azınlığın sahip olması hâlinde, azınlığın yönetme işini icra etmesini engelleyecek ölçüde yaygın ve güçlü bir muhalefetle karşılaşması mukadderdir. Bunun sonucunda ortaya çıkacak olan şey, kaçınılmaz olarak kaostur. Kısaca demokrasi, bir azınlık değil bir çoğunluk (veya çoğunluk adına icra edilen) siyasi yönetim biçimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 178

Antik Yunan’da uygulanan doğrudan demokrasi’de kaç yaş üstü erkekler karar alma sürecine katılmaktaydı?

20 yaş üstü

25 yaş üstü

30 yaş üstü

35 yaş üstü

40 yaş üstü

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 179

Taraflardan biri kazanıyorsa diğerinin mutlaka kaybettiği sosyal, ekonomik, toplumsal ilişki durumu hangisiyle adlandırılır?

Algıda seçicilik

İfade özgürlüğü

Sıfır toplamlı oyun

Geri çağırma

Negatif özgürlük

Açıklama:

Taraflardan biri kazanıyorsa diğerinin mutlaka kaybettiği sosyal, ekonomik, toplumsal ilişki durumuna sıfır toplamlı oyun olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 180

Demokrasilerde delege sisteminin benimsenmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçilenlerin daha iyi ve sistematik şekilde karar verme sürecine katılmasını sağlamak

Seçilenlerin seçenleri daha rahat bir şekilde yönlendirebilmesini sağlamak

Politikacıların kendi menfaatlerine göre değil de seçmenlerin ihtiyaçlarına uygun olarak hareket etmesini sağlamak

Hem seçenleri hem de seçilenleri denetleyecek bir üst sisteme ihtiyaç duyulması

Demokrasi mekanizmasını doğrudan demokrasiye yaklaştırma ihtiyacı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 181

Hangisi siyasi partilerin işlevlerinden değildir?

İnsanlar ve devlet arasında köprü olmak

Vatandaşları siyasi sisteme entegre etmek

Siyasal sosyalleşmeyi sağlamak

Seçmenlerin mobilizasyonunu sağlamak

Grup çıkarlarını ayrıştırmak

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 182

Temsili demokrasilerde yer alan “çoğunluğun yönetme hakkı” hangi ilke ile bağdaşmaktadır?

Sıfır toplamlı oyun

Çoğulculuk

Geri çağırma

Algıda seçicilik

Kuvvetler ayrılığı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 183

Üye sayılarını artırmaya çalışırlar.
Mahalli seçkinleri ve nüfuzlu kişileri partiye kazandırmayı hedeflerler.
Yaygın toplumsal destek kazanmaya odaklanmazlar.
Faaliyetleri geniş ve devamlıdır.

Yukardaki ifadelerden hangisi/hangileri kadro partilerinin özelliğidir?

Yalnız II

I ve III

II ve III

I ve IV

II ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 184

Siyasi partileri yapıları bakımından kadro partileri ve kitle partileri olarak sınıflandıran kimdir?

Heywood

Edmund Burke

S. Neumann

M. Duverger

John Locke

Açıklama:

Siyasi partileri yapıları bakımından kadro partileri ve kitle partileri olarak sınıflandıran kişi M. Duverger dir.

Doğru Cevap: D

Soru 185

Bir partinin baskın ve güçlü olduğu, diğer partilerin hukuken ve fiilen serbest olsalar da iktidara gelme ihtimallerinin çok mümkün olmadığı sistem hangisidir?

Tek parti sistemi

Hâkim parti sistemi

Çok parti sistemi

Çoğunlukçu seçim sistemi

Nispi çoğunluk sistemi

Açıklama:

Bir partinin baskın ve güçlü olduğu, diğer partilerin hukuken ve fiilen serbest olsalar da iktidara gelme ihtimallerinin çok mümkün olmadığı sistem, hâkim parti sistemi olarak adlandırılır. D

Doğru Cevap: B

Soru 186

Siyasi karar oluşturma gücünü tek başına veya bir koalisyonla ele geçirme doğrultusunda bilinçli bir hedef tercihi
Bu amaç doğrultusunda seçimler yoluyla halk desteği arayışı
Daimî bir örgüt yapısı

Yukarıdaki özelliklerden hangisi ya da hangileri siyasi partilerin karakteristik özelliklerini taşır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız II

I, II ve III

Açıklama:

Siyasi partilerin üç karakteristik özelliği vardır:

Siyasi karar oluşturma gücünü tek başına veya bir koalisyonla ele geçirme doğrultusunda bilinçli bir hedef tercihi
Bu amaç doğrultusunda seçimler yoluyla halk desteği arayışı
Daimî bir örgüt yapısı.

Doğru Cevap: E

Soru 187

“Bütün partilerin ilk adımda kazandığı milletvekili sayısına bir sayı eklenir ve her bir partinin aldığı oy bu sayıya bölünür. Açıkta kalmış olan milletvekilliği bu şekilde ulaşılan en yüksek sayıyı bulan partiye yazılır. Aynı işlem açıkta kalan milletvekillikleri bitinceye kadar yenilenir ve her defasında bölme işlemi bir önceki aşamadaki sayıya “bir” eklemek suretiyle gerçekleştirilir.” Yukarıdaki açıklama hangi sisteme aittir?

Çoğunluk sistemi

En büyük artık sistemi

En büyük ortalama sistemi

Barajlı d’Hondt sistemi

İki parti sistemi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 188

Seçimlerde etkili olabilmek için mahalli seçkinleri ve nüfuzlu kimseleri partiye kazandırmaya çalaşan parti türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kitle partisi

Kadro partisi

Disiplinli parti

Serbest parti

Türdeş parti

Açıklama:

Siyasal partiler yapıları açısından ikiye ayrılır: Kadro Partilerive Kitle Partileri. Fransız siyaset bilimcisi M. Duverger’e dayandırılan bu ayrıma göre, kadro partileri, yaygın bir toplumsal destek sağlama peşinde koşmayan, onun yerine, seçimlerde etkili olmak için, mahallî seçkinleri ve nüfuzlu kimseleri partiye kazandırmaya çalışan siyasi yapılardır. Kitle partileri birçok bakımdan kadro partilerinin tersi özelliklere sahiptir. Yaygın ve yoğun şekilde teşkilatlanır ve olabildiğince çok üye kaydetmeye çalışır. Faaliyetleri de buna paralel olarak geniş ve devamlıdır. Mümkün olduğunca geniş bir toplumsal tabana oturmaya çabalar.

Doğru Cevap: B

Soru 189

Hangisi bir hukuk devletinin sahip olması gereken şekille ilgili şartlardan değildir?

Hukuk kurallarının belli kişi ve kurumları hedef almamalıdır.

Hukuk kuralları geriye yürümemelidir.

Hukuk kuralları yasama, yürütme ve yargı tarafından ortak kullanılmalıdır.

Kanunlar aleni, açık, kolay anlaşılır ve net olmalıdır.

Kanunsuz suç olmamalıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 190

Hukuk kuralları genel, soyut ve eşit olmalıdır.
Hukuk kuralları geriye yürümemelidir.
Devletin çıkarları hukukun üstünde olmalıdır.
Hukuk kuralları bağımsız mahkemeler tarafından uygulanmalıdır.
Mahkemeler savcılık ya da vatandaşların başvurularıyla harekete geçmelidir.

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hukuk devletinin var olabilmesi için gereken şartlardandır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

II, III ve IV

I, II, IV ve V

Açıklama:

Bir ülkede hukuk devletinin var olabilmesi için, genel olarak hukukun özel olarak onun parçalarının (kanunlarının) şekille ve muhtevayla ilgili bazı özelliklere sahip bulunması gerekir. fiekille ilgili şartlar şunlardır: 1) Hukuk kuralları genel, soyut ve eşit olmalıdır. Bunun anlamı kuralların insanlar arasında dil, din, cinsiyet, renk, ırk, sosyo-ekonomik statü bakımından pozitif veya negatif ayrımcılık yapmaması, belli kişi ve grupları hedef almaması ve herkese eşit olarak uygulanmasıdır.2) Hukuk kuralları geriye yürümemelidir. Bir kural, bireyler için, varlık alanına girdiği andan sonra ve gelecek için yükümlülük ve mükellefiyetler yaratabilir. Geçmişi kapsamaz.3) Hukuk kuralları birey-birey ve birey-kamu organları ihtilaşarının çözümünde yasama veya yürütme tarafından değil, bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından uygulanmalıdır.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Koorevar'a göre ekonomik, siyasi ve kültürel çatışmalar neticesinde devletlerin eninde sonunda geleneksel fonksiyonlarına döneceği görüşü hangi adla ifade edilmektedir?

Yeniden Adam Smith

Fragmentasyon

Küresel Koordinasyon

Rekabetçi Devlet

Pax Americana

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Fragmentasyon

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Küreselleşme sürecinde devlet egemenliğini zayıflatan devlet dışı aktörlerin dışındadır?

Uluslararası STK'lar

Devletlerarası Örgütler

Belediyeler

Dini Topluluklar

Silahlı Gruplar

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Belediyeler

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Küreselleşme ile birlikte önemli bir aktör haline gelen çok uluslu şirketlerin yatırım yaptıkları ülkelerde meydana getirdiği olumlu etkilerden biri olarak görülmektedir?

Ucuz işçi çalıştırma

Sosyal sorumluluk projeleri geliştirme

Kendi toplumsal kültürünü ülkelere taşıma

Üretim ve tüketim davranışlarını değiştirme

Diğer ülkelere beyin göçüne yol açma

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Sosyal sorumluluk projeleri geliştirme

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi çağdaş katılımcı demokrasilerde "değer boyutunun" kapsadığı kavramların dışındadır?

İnsan Hakları

İfade Özgürlüğü

Örgütlenme Özgürlüğü

Cinsiyet Eşitliği

Dört yılda bir seçim yapılması

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Dört yılda bir seçim yapılması

Doğru Cevap: E

Soru 5

Hangisi demokratikleşmeyi etkileyen "dış" faktörlerden biridir?

Demokrasi tecrübesi

Sivil toplumun varlığı

Kurumsal tercihler

Elit tercihlerinin farklılaşması

Kalkınma

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Kurumsal tercihler

Doğru Cevap: C

Soru 6

Huntington'a göre bağımsızlığını yeni kazanan ülkelerin önemli bir kısmının tek parti diktatörlüğüne teslim olduğu bir ters dalga hangi yıllar arasında yaşanmıştır?

1828-1926

1943-1962

1965-1975

1978-1986

1991-1999

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
1965-1975

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi demokratikleşme sürecini tehdit eden unsurlar dışındadır?

Siyasi çoğullaşma

Hak ihlalleri

Ekonomik yoksulluk

Etnik ve dini ayrımcılıklar

Siyasi kurumlarda zayıflık

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Siyasi çoğullaşma

Doğru Cevap: A

Soru 8

Demokratik sistemi karar alıcıların adil, dürüst ve periyodik seçimlerle işbaşına gelmesi ve adayların özgürce yarışması şeklinde açıklayan teorisyen kimdir?

Fhilip Cerny

Abraham Lincoln

Rafael Reuveny

David Held

Samuel Huntington

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Samuel Huntington

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi 1990'lı yıllardan itibaren artış gösteren demokrasi yardımları şekillerinden biri değildir?

Siyasi partilere danışmanlık sağlamak

Yargıçları eğitmek

Sivil toplumu güçlendirmek

Dış borçları kapatmak

Yeni yasaların hazırlanmasına katkı sağlamak

Açıklama:

Küreselleşme ve demokrasi kavramlarını belli bir çerçevede tanımlayabileceksiniz.
Kitapta net olarak ifade edilmemiştir

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin demokratikleşmeyi olumlu etkilediğini ileri süren görüşlere örnek olarak verilebilir?

Küreselleşme otoriter ülkeleri güç paylaşımına zorlar.

Küreselleşme devletlere ve çok uluslu şirketlere bilgiyi manipüle etmesini sağlar.

Küreselleşme vatandaşlık kavramını önemsizleştirir.

Küreselleşme etnik ve sınıfsal farklılıkları derinleştirir.

Küreselleşme bilginin maliyetini artırır.

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
1. Küreselleşme ekonomik büyümeyi etkiler, 2. Küreselleşme uluslararası ticaret ve iş birliğini arttırır, 3. Küreselleşme liderlerde otoriter eğilimleri azaltır, 4. Küreselleşme bilginin maliyetini azaltmakta, diğer demokratik ülkelerle ilişkileri arttırmakta ve demokrasi yanlısı uluslararası sivil toplumu daha etkin bir hâle getirmektedir, 5. Küreselleşme otoriter ülkeleri güç paylaşımına zorlar, 6. Küreselleşme demokrasiyi destekleyen iç kurumları güçlendirir, 7. Küreselleşme demokratik fikirlerin yayılmasını sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme sürecinin devletlere etkisi üzerine Jolanda Koorevar'ın bahsettiği görüşlerden biri değildir?

İkili mukayeseler

Yeniden Adam Smith

Pax Americana

Fragmentasyon

Küresel Koordinasyon

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Küreselleşme sürecinin devletlere etkisi konusunda farklı görüşler vardır. Bu kapsamda Jolanda Koorevaar dört farklı bakış açısından bahseder. Birincisi “Yeniden Adam Smith” denen bir görüştür ki buna göre piyasaya güvenilmeli, devlet ve siyasetin piyasaya müdahalesi asgari noktaya çekilmelidir. İkinci görüşe ise “Fragmentasyon” denir ki buna göre de devletler eninde sonunda geleneksel fonksiyonları na döneceklerdir. Küreselleşme sonuçsuz kalacaktır, çünkü ekonomik, siyasi ve kültürel çatışmalar ortaya çıkacaktır. Üçüncüsü, Pax Americana’dır. Buna göre de mevcut kaotik küresel yapı Amerika hegemonyasında düzene kavuşacaktır. Sorunlar Amerika liderliğinde Amerikanvari yollarla çözülecektir. Son görüş ise “küresel koordinasyon”dur. Bu modelde devletler, bölgesel ve uluslararası örgütler değişik roller oynamaktadır. Gerçek dünyada ise bu dört farklı modelin karışımı bir düzen görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Alston, devlet-dışı aktör kavramının kendisinin devleti merkeze alması, devletin merkezde diğer objelerin hepsinin yekpare ve periferide kabul edilmesine ne ad vermektedir?

İç-dış devlet kaosu

Devlet merkezi sarmalı

Kedi-değil sendromu

Periferik yaklaşım

Tavşan-fare ilişkisi

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Devlet-dışı aktör kavramının kendisi de aslında devlet merkezli bir ifade biçimidir. Yani devlet ve diğerleri, devlet merkezde diğer objelerin hepsi yekpare ve periferide kabul edilmektedir. Alston buna “kedi-değil” sendromu demektedir. Alston, 18 aylık kızının tavşan, fare ve kanguru gibi bütün hayvanları “kedi değil” diye tanımladığını anlatır; çocuk kediyi biliyor, diğer bütün hayvanları da “kedi değil” diye tanımlıyor.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi çok uluslu şirketlerin sayı ve faaliyetlerindeki artışın sonuçlarından biri değildir?

İş gücü daha ucuz ülkelerde üretim yapmaya yönelmiştir.

Çok uluslu şirketler, faaliyet gösterdikleri tüm ülkelerde işçilere eşit olanaklar sağlamıştır.

Sayılarındaki artış uluslararası piyasalarda acımasız bir rekabete sebep olmuştur.

Çocuk işci kullanımı gibi insan hakları sorunlarına neden olmaktadır.

Kârlılığı artırabilmek için maliyeti düşürmesi gereken küçük firmalar üzerinde baskı oluşmuştur.

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Çok uluslu şirketlerin hem sayı hem de faaliyetlerinin astronomik büyümesi beraberinde yeni sorunlar da doğurmuştur. Öncelikle, sayılarındaki artış uluslararası piyasalarda acımasız bir rekabete neden olmuştur. Bu büyük rekabet beraberinde kârını arttırmak için maliyetleri düşürmesi gereken daha küçük şirketler üzerinde büyük bir baskı oluşturmuştur. Sonuç olarak bütün şirketler iş gücü daha ucuz olan bölgelerde üretim yapmaya yönelmek durumunda kalmıştır. Bu gelişme beraberinde çoğu yerde işçi hakları ihlalleri, çocuk işçi kullanımı ve sosyal bir takım dengesizlikler dahil olmak üzere insan hakları sorunlarına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi literatürde genel olarak beş ayrı grupta sınıflandırılan devlet dışı aktörlerden biri değildir?

Devletlerarası örgütler

Dini topluluklar

Ülkesel girişimler

Uluslararası sivil toplum kuruluşları

Sınır aşan şirketler

Açıklama:

Küreselleşmenin aktörlerini analiz edilebileceksiniz.
Devlet dışı aktörleri tek tek saymak mümkün değil, fakat literatürde genel olarak beş ayrı gurupta sınıflandırılmaktadır: Bunlar a) devletlerarası örgütler, b) uluslararası sivil toplum kuruluşları, c) sınır aşan şirketler, d) dinî topluluklar ve e) diğer kategoride ise silahlı gruplar, meslek kuruluşları ve diğer amaçlı özel aktörlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Fhilip Cerny’e göre uluslararası piyasa yapısında meydana gelen değişimlerle ortaya çıkan devlet tipine ne ad verilir?

Rekabetçi devlet

Kaotik devlet

İçe dönük devlet

Westphalian devlet

Çok uluslu devlet

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Fhilip Cerny’e göre, uluslararası piyasa yapısında meydana gelen değişimler, “rekabetçi devlet” olarak tanımlanan yeni bir devlet tipinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Cerny’e göre devlet ulusal pazarda ekonomik faaliyetleri korumak ya da ulusal ekonomileri uluslararası pazarlarda rekabetçi hâle getirmek için piyasaya önem vermiştir. Cerny, rekabetçi devletin hem değişime cevap vermeyi hem de devletin görevlerini yeniden tanımlamayı içerdiğini iddia etmektedir. Başka bir ifadeyle devlet, varlığını korumak ve devletler dâhil diğer uluslararası aktörlerle rekabet edebilmek için kendisini yeniden yapılandırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Daha çok siyasi elit üzerinde durarak siyasi elit tercihlerinin demokratikleşmeyi etkilediğini iddia eden teori aşağıdakilerden hangisidir?

Modernleşme teorisi

Geçiş teorisi

Yenilikçi teori

Yapısalcı teori

Karma demokrasi teorisi

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Geçiş teorisi daha çok siyasi elit üzerinde durur ve siyasi elit tercihlerinin demokratikleşmeyi etkilediğini iddia eder. Bu yaklaşım, demokratikleşme hareketlerinin hep elit inisiyatifiyle gerçekleştiğini öne sürer

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Huntington’ a göre birinci dalgada demokrasiye geçen ülkelerden biridir?

Hindistan

Portekiz

Japonya

Venezuela

Arjantin

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Birinci dalga ülkeleri şunlardır: İngiltere, ABD, Fransa, İsveç, İsviçre, Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada, İtalya, Şili, Arjantin ve Almanya

Doğru Cevap: E

Soru 18

1922-1942 tarihlerinde demokrasileri ortadan kaldıran veya azaltan durum aşağıdaki kavramlardan hangisi ile adlandırılmıştır?

Ters dalga

Birinci dalga

Demokrasi dalgası

Dördüncü dalga

Arap Baharı

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
1922-1942 tarihlerinde demokrasileri ortadan kaldıran veya azaltan ters bir dalga olmuştur. Milliyetçilik temelli faşizm ve Nazizm’in bu dönemde ortaya çıkması ve bu ilkel anlayışların yaygınlaşması dünya demokrasisi adına talihsiz bir durumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdaki demokrasi dalgalarından hangisi Soğuk Savaş'dan sonra hız kazanmış ve demokratikleşmeyi destekleme ve yaygınlaştırma yardımları, dış politika ve kalkınma yardımlarının ana unsuru haline gelmiştir?

Birinci dalga

İkinci dalga

Üçüncü dalga

Dördüncü dalga

Beşinci dalga

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
1970 ve 80’lerde başlayan üçüncü demokrasi dalgası Soğuk Savaş’tan sonra hız kazanmış ve demokratikleşmeyi destekleme ve yaygınlaştırma yardımları dış politika ve kalkınma yardımlarının ana unsuru hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi demokrasiye yönelik tehditlerden biridir?

Toplumsal iletişimsizlik

Ekonomik bağımsızlık

Kötü yönetişim

Sivil toplum örgütleri

Çok seslilik

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Genel olarak kabul edilen tehditlerden bazıları şöyledir: a) hukukun üstünlüğü ilkesinin zayıf olması: Bu durumda yolsuzluklar, hak ihlalleri, şiddet, suç ve hukuksuzluklar yoğun bir şekilde görülür; b) zayıf ekonomik performans: Bu durumda da fakirlik, eşitsizlik ve adaletsizlikler artar; c) etnik ve dinî ayrımcılık durumlarında toplumda şiddet, hukuksuzluk, adaletsizlik ve şiddet artabilir; d) zayıf ve etkisiz siyasi kurumlar (partiler, parlamento ve yatay sorumluluk; e) otoriter liderleri sınırlayan unsurların zayıf olması. Örneğin, sivil toplum ve uluslararası aktörler; f) kötü yönetişim.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Küreselleşme sürecinin devletlere etkisi konusunda farklı görüşler vardır. Bu kapsamda Jolanda Koorevaar dört farklı bakış açısından bahseder. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Yeniden Adam Smith

Keynesyen yaklaşım

Fragmantasyon

Pax Americana

Küresel Koordinasyon

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Jolanda Koorevaar dört farklı bakış açısından bahseder. Birincisi “Yeniden Adam Smith” denen bir görüştür ki buna göre piyasaya güvenilmeli, devlet ve siyasetin piyasaya müdahalesi asgari noktaya çekilmelidir. ‹kinci görüşe ise “Fragmentasyon” denir ki buna göre de devletler eninde sonunda geleneksel fonksiyonları na döneceklerdir. Küreselleşme sonuçsuz kalacaktır, çünkü ekonomik, siyasi ve kültürel çatışmalar ortaya çıkacaktır. Üçüncüsü, Pax Americana’dır. Buna göre de mevcut kaotik küresel yapı Amerika hegemonyasında düzene kavuşacaktır. Sorunlar Amerika liderliğinde Amerikanvari yollarla çözülecektir. Son görüş ise “küresel koordinasyon”dur. Bu modelde devletler, bölgesel ve uluslararası örgütler değişik roller oynamaktadır. Gerçek dünyada ise bu dört farklı modelin karışımı bir düzen görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi bir sosyoloğun küreselleşme tanımı olabilir?

Ekonomi merkezli çok-uluslu şirket temelli ve ticaret odaklı bir süreçtir

Çoğullaşan uluslararası aktörler ve diplomatik faaliyetler sürecidir.

Kürese aktörlerin ulusal ve yerel siyaseti etkileme biçimidir.

Küresel bir kültürün gelişmesi ve ulusal kültürlerin erimesi sürecidir.

Uluslararası değişim programlarıdır.

Açıklama:

Küreselleşme ve demokrasi kavramlarını belli bir çerçevede tanımlayabileceksiniz.
Küreselleşmeyi, fil misali herkes kendi perspektifinden, kendi düşünce sistemi ve amaçları doğrultusunda tanımlamaktadır. Bir sosyoloğa göre küresel bir kültürün gelişmesi ve ulusal kültürlerin erimesi süreci olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Alston'un "Kedi-Değil Sendromu" olarak tanımladığı durumdur?

Devlet merkezde ve diğer unsurların hepsi yekpare olarak perifede kabul edilir

İnsan hakları ve toplumsal düzende yürütülen lobi faaliyetlerinin tümüdür

Çok-uluslu şirketlerin yatırım yaptıkları ülkeler üzerindeki olumsuz etkisidir

Ulus devlet ve ulusal egemenliğin zayıflamasının toplum üzerindeki olumsuz etkisidir

Rekabet ortamında refah devletinin sürdürülememesi endişesidir

Açıklama:

Küreselleşme ve demokrasi kavramlarını belli bir çerçevede tanımlayabileceksiniz.
Devlet-dışı aktör kavramının kendisi de aslında devlet merkezli bir ifade biçimidir. Yani devlet ve diğerleri, devlet merkezde diğer objelerin hepsi yekpare ve periferide kabul edilmektedir. Alston buna “kedi-değil” sendromu demektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi devlet dışı aktörler içindeki gruplardan biri değildir?

Devletlerarası örgütler

Uluslararası sivil toplum kuruluşları

Anayasa Mahkemesi

Sınır aşan şirketler

Dini topluluklar

Açıklama:

Küreselleşme ve demokrasi kavramlarını belli bir çerçevede tanımlayabileceksiniz.
Devlet dışı aktörleri tek tek saymak mümkün değil, fakat literatürde genel olarak beş ayrı gurupta sınırlandırılmaktadır: Bunlar a) devletlerarası örgütler, b) uluslararası sivil toplum kuruluşları, c) sınır aşan şirketler, d) dinî topluluklar ve e) diğer kategoride ise silahlı gruplar, meslek kuruluşları ve diğer amaçlı özel aktörlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Cerny'e göre küreselleşmeyle birlikte ekonomik alanda meydana gelen dört temel değişimlerden biri değildir?

Hükümetlerin yerli üretimi koruması için ithal ikameci politikalara geçmesi

Makro ekonomik alandan mikro ekonomik alana müdahale.

Rekabet gücünü korumak için devletin stratejik ya da temel sektörleri elinde tutmaya çalışması

Enflasyonu düşük tutmak için yeni yollar geliştirme

Hükümetlerin kamu hizmetlerinden çok özel sektöre ağırlık vermesi

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Cerny’e göre, küreselleşme ile birlikte dört temel değişim meydana gelmiştir: a) makroekonomik alandan mikroekonomik alana müdahalede değişim; b) rekabet gücünü korumak için devletin ‘stratejik’ ya da ‘temel’ sektörleri elinde tutmaya çalışması; c) enşasyonu düşük tutmak için yeni yollar geliştirmek ve d) hükûmetlerin iş, adil dağıtım ve kamu hizmetleri gibi toplumun refahını yükseltme yerine hem kamu hem de özel sektörde kâr, yenilik ve iş yapma kapasitesini arttırmayı tercih etmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Küreselleşme ile birlikte ulus-devletin uluslararası arenada geçirdiği dönüşüm aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilebilir?

Korumacı devlet

Demokratik devlet

Rekabetçi devlet

Refah devleti

Baskıcı devlet

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Rekabetçi devlet görüşünü savunanlara göre, bu model küreselleşme sürecinin bir sonucudur ve küreselleşme ulus-devletin bazı görevlerinde değişiklik oluşturması na rağmen geleneksel görevlerini değiştirememiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi karar alma mekanizmasına katılımın sınırlı olduğu ve karar alma sürecine yetkisi olan herkesin doğrudan katıldığı demokrasi türüdür?

Katılımcı demokrasi

Doğrudan demokrasi

Temsili demokrasi

Müzakereci demokrasi

Radikal demokrasi

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Yunan şehir demokrasilerinde nüfus az ve karar-alma mekanizmasına katılım sınırlı olduğu ve karar alma sürecine yetkisi olan herkes doğrudan katıldığı için doğrudan demokrasi denirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Demokratikleşmenin gerçekleşmesi için birtakım iç ve dış dinamiklerin harekete geçmesi ve toplumsal, ekonomik ve siyasal açıdan uygun bir ortamın oluşması gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi demokratikleşmeyi en çok etkileyen iç faktörlerden biri değildir?

Demokrasi tecrübesi

Kalkınma

Sivil toplumun varlığı

Siyasi çatışmalar

Toplumsal tektipleşme

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Demokratikleşmeyi en çok etkileyen iç faktörlerin başında demokrasi tecrübesi, kalkınma, refah, eğitim, orta sınıfın varlığı, toplumsal çoğullaşma, siyasi çatışmalar, elit tercihlerinin farklılaşması ve sivil toplumun varlığı gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Huntington'a göre 1828 ile 1926 arasında meydana gelen birinci demokrasi dalgasıyla birlikte demokratikleşen ülkelerden olup, 1922 ve 1942 yılları arasında meydana gelen ters dalgada anti-demokratik bir sürece girmiştir?

İngiltere

Arjantin

Fransa

İsviçre

Şili

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
1922-1942 tarihlerinde ise demokrasileri ortadan kaldıran veya azaltan ters bir dalga olmuştur. Milliyetçilik temelli faşizm ve Nazizm’in bu dönemde ortaya çıkması ve bu ilkel anlayışların yaygınlaşması dünya demokrasisi adına talihsiz bir durumdur.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Küreselleşmenin demokratikleşmeyi etkilemediğini ileri süren görüşe göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Küreselleşme vatandaşlık kavramını önemsizleştirir.

Küreselleşme kuzey ve güney arasındaki ekonomik adaletsizliği derinleştirir.

Küreselleşme refah devletini güçsüz bırakmaz

Küreselleşme otoriter ülkeleri güç paylaşımına zorlar.

Küreselleşme uluslararası ticaret ve işbirliğini arttırır.

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Küreselleşme demokratikleşmeyi etkilemediğini ileri süren görüşe göre, 1. Küreselleşmenin etkileri abartılmaktadır, 2. Küreselleşme refah devletini güçsüz bırakmaz, 3. Küreselleşmenin ülkeler üzerindeki etkisi değişkendir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeyi tanımlar ?

Demokratik olmayan ülkelerdeki negatif gelişmeler çok hızlı bir şekilde yayıldığından uluslararası toplumda bu ülkelere yönelik tepkiler oluşması.

Sosyal, kültürel, ticari, ekonomik ve hatta siyasi ilişkiler için coğrafi sınırların etkisinin minimize edildiği, teknolojik ve ideolojik temel süreci.

Egemenlik, siyasi partiler, iç ve dış dinamikler, rekabetçi ülke, demokratikleşme unsurları ve demokrasi formları gibi temel birtakım kavramlar.

Ulusal hukukun üstünde bir güce sahip bölgesel insan hakları mahkemeleri gibi devletler üstü ve bölgesel mekanizmaları olması.

Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ve bilgi teknolojileri sayesinde iç-dış sorun, hatta iç-dış politika ayırımını bile anlamsızlaştırması.

Açıklama:

Küreselleşme ve demokrasi kavramlarını belli bir çerçevede tanımlayabileceksiniz.
Küreselleşme sosyal, kültürel, ticari, ekonomik ve hatta siyasi ilişkiler için coğrafi sınırların etkisinin minimize edildiği, teknolojik ve ideolojik temelli bir süreç olarak tanımlanacaksa otoritesi, belli coğrafi hudutlarla sınırlı olan devletin fonksiyonları üzerinde derin etkileri olması sonucudur.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi literatürde geçen devlet dışı aktörlerden değildir?

Uluslararası sivil toplum kuruluşları

Silahlı gruplar, meslek kuruluşları

Devletlerarası örgütler

Sınır aşan şirketler

Siyasi topluluklar

Açıklama:

Küreselleşmenin aktörlerini analiz edilebileceksiniz.
Devlet dışı aktörleri tek tek saymak mümkün değil, fakat literatürde genel olarak beş ayrı gurupta sınıflandırılmaktadır: Bunlar a) devletlerarasırası örgütler, b) uluslararası sivil toplum kuruluşları, c) sınır aşan şirketler, d) dinî topluluklar ve e) diğer kategoride ise silahlı gruplar, meslek kuruluşları ve diğer amaçlı özel aktörlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Fhilip Cerny' e göre küreselleşme ile birlikte meydana gelen değişimler hangileridir?

Makroekonomik alandan mikroekonomik alana müdahale değişim

Rekabet gücünü korumak için devletin ‘stratejik’ ya da ‘temel’ sektörleri elinde tutmaya çalışması

Enflasyonu düşük tutmak için yeni yollar geliştirmek

Hükûmetlerin iş, adil dağıtım ve kamu hizmetleri gibi toplumun refahını yükseltme yerine hem kamu hem de özel sektörde kâr, yenilik ve iş yapma kapasitesini arttırmak

Hepsi

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Küreselleşmeyle birlikte ulus-devlet ve ulusal egemenliğin zayıfladığı ve geleneksel bir takım fonksiyonlarını yerine getiremediği iddialarını bazı teorisyenler reddetmekte ve devletin hâlâ en önemli küresel aktör olduğunu ile sürmektedir.Bunların başında Fhilip Cerny gelmektedir. Cerny’e göre, küreselleşme ile birlikte dört temel değişim meydana gelmiştir: a) makroekonomik alandan mikroekonomik alana müdahalede değişim; b) rekabet gücünü korumak için devletin ‘stratejik’ ya da ‘temel’ sektörleri elinde tutmaya çalışması c) enflasyonu düşük tutmak için yeni yollar geliştirmek ve d) hükûmetlerin iş, adil dağıtım ve kamu hizmetleri gibi toplumun refahını yükseltme yerine hem kamu hem de özel sektörde kâr, yenilik ve iş yapma kapasitesini arttırmayı tercih etmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Yunan şehir demokrasilerinde nüfus az ve karar-alma mekanizmasına katılım sınırlı olduğu ve karar alma sürecine yetkisi olan herkesin katıldığı demokrasi biçimine ne ad veriliridi ?

Katılımcı demokrasi

Müzakereci demokrasi

Doğrudan demokrasi

Radikal demokrasi

Çağdaş demokrasi

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Halkın halk tarafından halk için yönetilmesinin yönetimi zaman ve mekana göre olduğu gibi, siyasi kültür,tarih ve ekomini durumuna göre de değişiklik gösterebllir. İlk demokrasi uygulamalarının olduğu Yunan şehir demokrasilerinde nüfus az ve karar-alma mekanizmasına katılım sınırlı olduğu ve karar alma sürecine yetkisi olan herkes doğrudan katıldığı için DOĞRUDAN demokrasi denirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Demokratikleşmenin gerçekleşmesi için birtakım iç ve dış dinamiklerin harekete geçmesi, toplumsal, ekonomik ve siyasal açıdan uygun bir ortamın oluşması gerekmektedir. Bu ortama göre demokratikleşmeyi en çok etkileyen iç faktörlerden bazıları hangileridir?

Rekabet ve uluslararası eğilimler

Kurumsal tercihler ve dış müdahale

Küresel iletişim ve medya

Demokrasi tecrübesi, kalkınma ve eğitim

Uluslararası ekonomi ya da siyasi baskı

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Demokratikleşmenin gerçekleşmesi için birtakım iç ve dış dinamiklerin harekete geçmesi, toplumsal, ekonomik ve siyasal açıdan uygun bir ortamın oluşması gerekmektedir. Demokratikleşmeyi en çok etkileyen iç faktörlerin başında demokrasi tecrübesi, kalkınma, refah, eğitim, orta sınıfın varlığı, toplumsal çoğullaşma, siyasi çatışmalar, elit tercihlerinin farklılaşması ve sivil toplumun varlığı gelmektedir. Dış faktörler ise uluslararası rekabet, uluslararası eğilimler, kurumsal tercihler, uluslararası ekonomik ya da siyasi baskı, dış müdahale ile küresel iletişim ve medya gibi unsurları kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin demokrasiyi olumlu etkilediğini ileri süren görüşün bir parçasıdır?

Küreselleşme içerde kazanmaktan çok kayba neden olduğu gibi devletin kayıpları tazmin etme kapasitesini de sınırlamaktadır .

Küreselleşme kuzey ile güney arasındaki ekonomik adaletsizliği derinleştirmektedir.

Küreselleşme bilginin maliyetini azaltmakta, diğer demokratik ülkelerle ilişkileri arttırmakta ve demokrasi yanlısı uluslararası sivil toplumu daha etkin bir hale getirmektedir.

Küreselleşme etnik ve sınıfsal farklılıkları derinleştirdiğinden demokrasi için önemli olan ulusal kültürel tabanı yok etmektedir.

Küreselleşme demokrasi için önemli bir unsur olan vatandaşlık kavramını önemsizleştirmektedir.

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Birinci görüşe göre, küreselleşme ekonomik kalkınmay› sağladığından demokratikleşmeyi olumlu etkilemektedir. Serbest piyasanın demokrasiyi etkilediği düşüncesi oldukça kadim bir düşüncedir. Buna göre küreselleşme orta sınıfın ve ekonominin büyümesini, eğitimin yaygınlaşmasını ve eşitsizliğin azalmasını sağladığından demokratikleşmeyi olumlu etkilemektedir. Ticaret, yabancı yatırımlar ve sermaye akışı bu süreçleri hızlandıran faktörlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Küreselleşmenin demokrasiyi olumsuz etkilediği yönünde gelişen görüşe göre aşağıdakilerden hangisi bu görüşün bir parçasıdır?

Küreselleşme uluslararası ticaret ve iş birliğini arttırır.

Küreselleşme otoriter ülkeleri güç paylaşımına zorlar.

Küreselleşme demokrasiyi destekleyen iç kurumları güçlendirir.

Küreselleşme ekonomik büyümeyi etkiler.

Küreselleşme devletlere ve çok uluslu şirketlere bilgiyi manipüle etme imkanı sağlamaktadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 38

Abraham Linkoln tarafından yapılmış demokrasinin en yaygın tanımı hagisidir?

Halkın lider tarafından yönetilmesi

Halkın sHiyasi bir şekilde yönetilmesi

Halkın, halk tarafından, halk için yönetilmesi

Halkın baskıcı bir şekilde yönetilmesi

Halkın teorik bir sekilde yönetilmesi

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
Demokrasi uygulaması hem tarih boyunca hem de günümüzde ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğinden, genel kabul görmüş bir tanımını yapmak oldukça zordur. Literatürde 500’den fazla demokrasi tanımından bahsedilmektedir. Fakat hem yöntem hem de yönetim şekli olarak demokrasinin en yaygın tanımı Abraham Linkoln tarafından yapılmıştır: “Halkın, halk tarafından, halk için yönetilmesi”.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi demokrasiyi tehdit eden unsurlardan biri değildir?

Zayıf ekonomik performans

Hukukun üstünlüğü ilkesinin zayıf olması

Zayıf ve etkisiz siyasi kurumlar

Otoriter liderleri sınırlayan unsurların zayıf olması

Reform yanlısı partilerin ve kesimlerin desteklenmesi

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Demokratikleşme sürekli olumlu yönde gelişen bir süreç değildir. Zaman zaman bu süreç tersine de işleyebilmektedir ki bu ters gidisatı tetikleyen şartlar ve durumlara demokrasiye yönelik tehditler demek yerinde olur. Genel olarak kabul edilen tehditlerden bazıları şöyledir: a) hukukun üstünlüğü ilkesinin zayıf olması: Bu durumda yolsuzluklar, hak ihlalleri, şiddet, suç ve hukuksuzluklar yoğun bir şekilde görülür; b) zayıf ekonomik performans: Bu durumda da fakirlik, eşitsizlik ve adaletsizlikler artar; c) etnik ve dinî ayrımcılık durumlarında toplumda şiddet, hukuksuzluk, adaletsizlik ve şiddet artabilir; d) zayıf ve etkisiz siyasi kurumlar (partiler, parlamento ve yatay sorumluluk; e) otoriter liderleri sınırlayan unsurların zayıf olması. Örneğin, sivil toplum ve uluslararası aktörler; f) kötü yönetişim.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Bir yönetimin demokratik olabilmesi için bir dizi demokratik özelliğe sahip olması gerekmektedir. Dahl’a göre demokrasi için önemli olan kriterlerden hangisi yanlıştır?

Yönetimle ilgili kararların anayasal olarak seçilmiş kişilere verilmiş olması

İfade özgürlüğü

Devlet ya da bir kişi ve kurum tarafından tekelleştirilmeyen farklı bilgi kaynaklarına herkesin ulaşabilmesi

Hesap verebilir bir bürokrasi

Adil ve serbest seçimlerin belli aralıklarla yapılması

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Bir yönetimin demokratik olabilmesi için bir dizi demokratik özelliğe sahip olması gerekir. Bu kapsamda Dahl’a göre demokrasi için önemli olan temel yedi kriter şunlardır;1. Yönetimle ilgili kararların anayasal olarak seçilmiş kişilere verilmiş olması,2. Adil ve serbest seçimlerin belli aralıklarla yapılması,3. Genel oy ilkesi,4. Devlet memurluğu hakkının ayrımcılık yapılmaksızın tüm vatandaşlara açık olması,5. ifade özgürlüğü,6. Devlet ya da bir kişi ve kurum tarafından tekelleştirilmeyen farklı bilgi kaynaklarına herkesin ulaşabilmesi,7. Örgütlenme özgürlüğü (siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları ve çıkar gruplarını kurma, üye olma ya da yönetme gibi).Demokrasinin en önemli özelliği halkın karar alma mekanizmasına katılımıdır. Bu sayede ancak halkın çıkarları, hak ve özgürlükleri korunmuş olur. Bunların sağlanması için katılım kanallarının açık tutulması, hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Küreselleşme sürecinde devlet otoritesini sarsan aktörlerin başında aşağıdakilerden hangisi gelmektedir?

Çok uluslu şirketler

Uluslararası meslek kuruluşları

Kamu kurum ve kuruluşları

Uluslararası sivil toplum kuruluşları

Devletlerarası örgütler

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
A şıkkı Çok uluslu şirketler doğru cevaptır

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme sürecinde devlet egemenliğini zayıflatan en önemli faktörlerden olmayan bir olgu olabilir?

Bireyler

Sivil Toplum kuruluşları

Çok uluslu şirketler

Devletlerarası örgütler

Devlet dışı aktörler

Açıklama:

Küreselleşme ve demokrasi kavramlarını belli bir çerçevede tanımlayabileceksiniz.
Bireyler

Doğru Cevap: A

Soru 43

Küreselleşme sürecinden hem en çok etkilenen hem de bu süreci en çok etkileyen aktörler aşağıdakilerden hangisidir?

Devletler

Çok uluslu şirketler

Uluslararası sivil toplum kuruluşları

Devletlerarası örgütler

Uluslararası meslek kuruluşları

Açıklama:

Küreselleşmenin aktörlerini analiz edilebileceksiniz.
A şıkkı doğrudur, çünkü devletler uluslararası konumda tek aktör olmasa da hâlâ en önemli aktör konumundadır, denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Jolanda Koorevaar’ın küreselleşme sürecinin devletlere etkisi bakımından ele aldığı unsurlar içinde olmayan bir olgudur?

İnternet çağı

Yeniden Adam Smith

Fragmentasyon

Pax Americana

Küresel Koordinasyon

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
A doğrudur, çünkü Jolanda Koorevaar’ın küreselleşme sürecinin devletlere etkisi bakımından ele aldığı unsurlar içinde olmayan bir olgudur

Doğru Cevap: A

Soru 45

Sosyal, kültürel, ticari, ekonomik ve hatta siyasi ilişkiler için coğrafi sınırların etkisinin minimize edildiği, teknolojik ve ideolojik temelli sürece ne ad verilir?

Küreselleşme

Elit

Rekabetçi Devlet

Modernleşme

Kalkınma

Açıklama:

Küreselleşme ve demokrasi kavramlarını belli bir çerçevede tanımlayabileceksiniz.
A şıkkı doğrudur, çünkü küreselleşme çok perspektifli bir olgudur..uluslararası ticarettir, internet’tir, sosyal medyadır, iletişimdir, ulaşımdır, uluslararası örgütlerdir, iklim değişikliğidir, küresel ısınmadır, uluslararası suç örgütleridir, sanal suçlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi ile birlikte uluslararası şirketler, firmalar, meslek örgütleri, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları gibi devlet dışı aktörler uluslararası arenada aktif rol oynamaya başlamıştır?

Küreselleşme

Modernleşme

Kalkınma

Büyüme

Dekolonizasyon

Açıklama:

Küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimini değerlendirilebileceksiniz.
A Küreselleşme şıkkı doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Ekonomik kalkınmayı demokratikleşme için en önemli faktör olarak gören demokratikleşme teorisi hangisidir?

Kalkınma Teorisi

Yapısalcı Teori

Geçiş Teorisi

İktisat Teorisi

Modernleşme Teorisi

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
E şıkkı Modernleşme Teorisi doğru cevaptır

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi demokratik konsolidasyon için gerekli unsurlardan biri değildir?

Kuvvetler birliği

Anayasal vatandaşlık

Hukukun üstünlüğü

Siyasi kurumsallaşma

Refah devleti

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Kuvvetler birliği

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin demokratikleşme sürecine olumsuz yönde etkide bulunduğunu savunan görüşün argümanıdır?

Küreselleşme refah devletini güçsüz bırakmaz

Küreselleşme etnik ve sınıfsal farklılıkları derinleştirir

Küreselleşmenin ülkeler üzerindeki etkisi değişkendir

Küreselleşme otoriter ülkeleri güç paylaşımına zorlar

Küreselleşme ekonomik büyümeyi etkiler.

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Küreselleşme etnik ve sınıfsal farklılıkları derinleştirir

Doğru Cevap: B

Soru 50

Siyasi elitlerin tercihlerinin demokratikleşmeyi etkilediğini ve demokratikleşme hareketlerinin elitlerin inisiyatifinde gerçekleştiğini ileri süren teori aşağıdakilerden hangisidir?

Modernleşme teorisi

Yapısalcı teori

Küreselleşme teorisi

Kalkınma teorisi

Geçiş teorisi

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
Geçiş teorisi

Doğru Cevap: E

Soru 51

Küreselleşme ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Küreselleşme ile birlikte dünyadaki demokratikleşme süreci hız kazanmıştır.

Küreselleşme, dünyada toplumlar arası entegrasyonu arttırmıştır.

Küreselleşme, uluslararası şirketler, firmalar, meslek örgütleri, sendikalar ve STK’lar gibi devlet dışı aktörlerin uluslararası arenada ortaya çıkmasına imkan verir.

Küreselleşme, hayatın tüm alanlarını etkileyen bir süreç olduğundan devletleri de etkilemesi normaldir.

Küreselleşme sürecinin demokrasiye etkisi olumsuz olmuştur.

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Küreselleşme sürecinin demokrasiye etkisi olumludur.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Küreselleşme sürecinin devletlere etkisi konusunda Yeniden Adam Smith görüşü hangi kavramı savunur?

Devletler eninde sonunda geleneksel fonksiyonlar›na döneceklerdir.

Mevcut kaotik küresel yapı Amerika hegemonyasında düzene kavuşacaktır.

Piyasaya güvenilmeli, devlet ve siyasetin piyasaya müdahalesi asgari noktaya çekilmelidir.

Devletler, bölgesel ve uluslararası örgütler değişik roller oynamaktadır.

Küreselleşme sonuçsuz kalacaktır

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Piyasaya güvenilmeli, devlet ve siyasetin piyasaya müdahalesi asgari noktaya çekilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi çok uluslu şirketlerin yatırım yaptıkları ülkelerin üzerindeki olumsuz etkilerden biri değildir?

iç sömürü

kaynak transferi

beyin göçü

emek sömürüsü

teknoloji transferi

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
teknoloji transferi

Doğru Cevap: E

Soru 54

Rekabetçi devlet modeli için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Küreselleşme sürecinin bir sonucudur.

Devletin geleneksel görevlerini yerine getirme kapasitesini sınırlamaktadır.

Devlet küreselleşmenin gelişimine katkıda bulunmuştur.

Devlet uluslararası arenada tek aktördür.

Devlet rekabetçi bir çok aktörden biridir.

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Küreselleşme öncesinde ulus-devlet uluslararası arenada tek aktör ve uluslararası güç mücadelesinde tekel iken, şimdi sadece rekabetçi birçok aktörden birisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Halkın halk tarafından halk için yönetilmesinin yöntemi hangi durumda değişmez?

Zaman

Mekan

Eğitim

Ekonomik durum

Siyasi kültür

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Halkın halk tarafından halk için yönetilmesinin yöntemi eğitim ile değişmez?

Doğru Cevap: C

Soru 56

Hangisi veya hangileri Dahl’a göre demokrasi için önemli olan kriterlerdendir? I. Adil ve serbest seçimlerin belli aralıklarla yapılmasıII. Genel oy ilkesiIII. İfade özgürlüğü

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
I, II ve III

Doğru Cevap: E

Soru 57

Hangisi demokratikleşmeyi etkileyen iç faktörlerden biridir?

Uluslararası rekabet

Kalkınma

Kurumsal tercihler

Medya

Küresel iletişim

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Kalkınma demokratikleşmeyi etkileyen iç faktörlerden biridir

Doğru Cevap: B

Soru 58

Hangisi demokratikleşmeyi etkileyen dış faktörlerden biri değildir?

Uluslararası rekabet

Uluslararası eğilimler

Kurumsal tercihler

Medya

Eğitim

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Eğitim demokratikleşmeyi etkileyen dış faktörlerden biri değildir

Doğru Cevap: E

Soru 59

Hangi tarihler arasında dünyada demokratikleşme geri adım atmıştır?

1922-1942

1828- 1926

1965-1975

2000 sonrası

1980- 2000

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
1922-1942 tarihleri arasında dünyada demokratikleşme geri adım atmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Hangisi demokratik konsolidasyon için gerekli unsurlardan biri değildir?

Bağımsız ve tarafsız yargı

Ayrımcılık

Anayasal vatandaşlık

Ekonomik çoğullaşma

Siyasi kurumsallaşma

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Ayrımcılık yapılmaması konsolidasyon için gerekli unsurlardan biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. Yeni Adam SmithII. FragmentasyonIII. Küresel koordinasyon IV. Pax AmericanaV. Küresel piyasaYukarıdakilerden hangisi/hangileri Jolanda Koorevaar'ın küreselleşmenin devletler üzerindeki etkisi üzerine ortaya koymuş olduğu görüşlerdendir?

I ve II

I, II, III, V

I, II, III, IV

III ve V

Yalnız III

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: C

Soru 62

I. Devletlerarası örgütlerII. Uluslararası sivil toplum kuruluşlarıIII. Sosyal medyaIV. Sınır aşan şirketlerV. Dini topluluklarYukarıdakilerden hangisi/hangileri küreselleşme sürecinde devlet egemenliğini zayıflatan faktörlerdendir?

II, III, V

I, II, IV, V

I, III, IV, V

III ve V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
I, II, IV, V

Doğru Cevap: B

Soru 63

Demokratikleşmeyi açıklarken siyasi elit üzerinde duran ve siyasi elit tercihlerinin demokratikleşmeyi etkilediğini ileri süren demokratikleşme teorisi hangisidir?

Geçiş teorisi

Yapısalcı teori

Kalkınma teorisi

Modernleşme teorisi

Entegrasyon teorisi

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Geçiş teorisi

Doğru Cevap: A

Soru 64

Huntington'ın ikinci demokratikleşme dalgası hangi yıllarda başlar?

1970'ler

1890'lar

1980'ler

1940'lar

1910'lar

Açıklama:

Demokratikleşme sürecindeki iç ve dış dinamikler ile demokratikleşme teorilerini kavrayabileceksiniz.
1940'lar

Doğru Cevap: D

Soru 65

I. Ekonomik çoğullaşmaII. Genel oy ilkesiIII. Refah devletiIV. Hukukun üstünlüğüV. Siyasi kurumsallaşma Yukarıdakilerden hangisi/hangileri demokratik konsolidasyon için gerekli unsurlardandır?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

II, III, IV

I ve III

I, III, IV, V

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
I, III, IV, V

Doğru Cevap: E

Soru 66

Halkın, halk tarafından, halk için yönetilmesi şeklinde yapılan demokrasi tanımı kime aittir?

Samuel Huntington

Fhilip Cerny

Robert A. Dahl

Abraham Linkoln

Jolanda Koorevaar

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Abraham Linkoln

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Robert Dahl’a göre demokrasinin varlığından söz edebilmek için gerekli olan temel yedi kriterden biridir?

Örgütlenme özgürlüğü

Refah devleti

Yolsuzluğun olmaması

Ekonomik çoğullaşma

Hilenin olmaması

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Örgütlenme özgürlüğü

Doğru Cevap: A

Soru 68

-Hükümetlerin kamu hizmeti yerine özel sektör ve kamu sektöründe kar ve iş yapma kapasitesini arttırmayı tercih etmesi-Devletin stratejik ve temel sektörleri elinde tutmaya çalışması -Enflasyonu düşük tutmak için yeni yollar geliştirmek-Makroekonomik alandan mikroekonomik alana müdahalade değişimKüreselleşme ile yukarıdaki dört temel değişikliğin ortaya çıktığını ileri süren teorisyen kimdir?

Robert Dahl

Fhilip Cerny

Charles Tilly

Jürgen Habermas

Jolanda Korevaar

Açıklama:

Küreselleşme ile demokratikleşme süreçlerinin birbiriyle olan ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Fhilip Cerny

Doğru Cevap: B

İnsan Hakları ve Demokratikleşme Süreci - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler