İdare Hukukuna Giriş - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Türk idare hukukuna hakim olan ilkelerden değildir?
Seçenekler
A
İdârenin kanuniliği ilkesi
B
merkezden yönetim ve yetki genişliği ilkesi
C
yerinden yönetim ilkesi
D
idârenin bütünlüğü ilkesi
E
idârenin özel hukuk tüzel kişilerinden oluşması ilkesi
Açıklama:
İdâre teşkilatı, soyut bir unsurdur. Teşkilat
idârenin siyâsî ve hukuki dokusu olarak ortaya çıkmaktadır. Başka bir anlatımla teşkilat, idârenin iskeletidir (Duran, 1982, s.45). Bu iskelet kurulurken
veya işletilirken gelişigüzel değil, belirli ilkelere göre
hareket edilir. Bu ilkelerden başlıcaları şunlardır:
İdârenin kanuniliği ilkesi, merkezden yönetim
ve yetki genişliği ilkesi, yerinden yönetim ilkesi,
idârenin kamu tüzel kişilerinden oluşması ilkesi ve
idârenin bütünlüğü ilkesi.
idârenin siyâsî ve hukuki dokusu olarak ortaya çıkmaktadır. Başka bir anlatımla teşkilat, idârenin iskeletidir (Duran, 1982, s.45). Bu iskelet kurulurken
veya işletilirken gelişigüzel değil, belirli ilkelere göre
hareket edilir. Bu ilkelerden başlıcaları şunlardır:
İdârenin kanuniliği ilkesi, merkezden yönetim
ve yetki genişliği ilkesi, yerinden yönetim ilkesi,
idârenin kamu tüzel kişilerinden oluşması ilkesi ve
idârenin bütünlüğü ilkesi.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetimin sakıncalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Aşırı merkeziyetçilik, demokrasi esaslarıyla bağdaşmaz.
B
Merkezden yönetimde, siyasal açıdan güçlü olan parlamenterler, kamusal kaynakların
kendi seçim bölgelerine kaydırılmasına neden olabilir.
kendi seçim bölgelerine kaydırılmasına neden olabilir.
C
Merkez adına görev yapanlar, hizmetin gerekleri yerine merkezin görüşünün gereklerini uygulamayı yeğleyebilirler.
D
Kamu görevlileri yerel etkilerden uzaklaşır.
E
Bürokrasi hastalığına düşen örgütlerde, kamu hizmetleri yavaşlar.
Açıklama:
Kamu görevlilerinin yerel etkilerden uzaklaşması merkezi yönetimin sakıncalarından değil faydalarındandır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi kamu tüzel kişiliğinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Kamu tüzel kişileri özel hukuk tüzel kişilerine göre daha üstün yetkiler ve ayrıcalıklara sahiptirler.
B
kamu görevlileri birer kamu tüzel kişisidirler.
C
Kamu tüzel kişileri, özel hukuk tüzel kişilerine göre daha sıkı bir denetime tâbi tutulmaktadırlar.
D
İdâre tüzel kişileri ve kamu hukuku tüzel kişileri terimleri aynı kavramı ifade etmektedirler.
E
Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.
Açıklama:
Hukuk devletinde, kişiler devlet başkanı bile olsalar, nihayetinde geniş anlamda bir kamu görevlisidirler
ve kendi özel işleri dışında yetkilisi oldukları kamusal
makamların bir görevlisi sıfatıyla hareket edebilirler.
Çağdaş hukuk devletinin temel ilkelerinden birisi de
bu olduğundan, günümüzde idâre hukukunda hak
sahipleri sadece tüzel kişilerdir. Gerçek kişiler ise ancak bu tüzel kişiliklerin organları, yetkilileri veya faaliyetlerinin birer aracı olmaktan ileriye gidemezler.
Genel esasları ve hukuki nitelikleri açısından bir
fark olmamakla beraber, kamu hukuku tüzel kişileri veya kısaca kamu
tüzel kişileri, görünürdeki yapıları, faaliyet alanları ve konuları, kullandıkları yetkiler ve haklarında
uygulanan kurallar bakımından özel hukuk tüzel
kişilerine göre büyük farklılıklar gösterirler. Kamu
tüzel kişileri özel hukuk tüzel kişilerine göre daha
üstün yetkiler ve ayrıcalıklara sahiptirler. Buna karşılık kamu tüzel kişileri, özel hukuk tüzel kişilerine
göre daha sıkı bir denetime tâbi tutulmaktadırlar.
İdâre tüzel kişileri ve kamu hukuku tüzel kişileri
terimleri aslında aynı kavramı ifade etmektedirler.
Kamu hukuku alanında tüzel kişilik Anayasanın 123. maddesine göre, “Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur”.
ve kendi özel işleri dışında yetkilisi oldukları kamusal
makamların bir görevlisi sıfatıyla hareket edebilirler.
Çağdaş hukuk devletinin temel ilkelerinden birisi de
bu olduğundan, günümüzde idâre hukukunda hak
sahipleri sadece tüzel kişilerdir. Gerçek kişiler ise ancak bu tüzel kişiliklerin organları, yetkilileri veya faaliyetlerinin birer aracı olmaktan ileriye gidemezler.
Genel esasları ve hukuki nitelikleri açısından bir
fark olmamakla beraber, kamu hukuku tüzel kişileri veya kısaca kamu
tüzel kişileri, görünürdeki yapıları, faaliyet alanları ve konuları, kullandıkları yetkiler ve haklarında
uygulanan kurallar bakımından özel hukuk tüzel
kişilerine göre büyük farklılıklar gösterirler. Kamu
tüzel kişileri özel hukuk tüzel kişilerine göre daha
üstün yetkiler ve ayrıcalıklara sahiptirler. Buna karşılık kamu tüzel kişileri, özel hukuk tüzel kişilerine
göre daha sıkı bir denetime tâbi tutulmaktadırlar.
İdâre tüzel kişileri ve kamu hukuku tüzel kişileri
terimleri aslında aynı kavramı ifade etmektedirler.
Kamu hukuku alanında tüzel kişilik Anayasanın 123. maddesine göre, “Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur”.
Soru 4
I. Kural olarak bir idârî işlemi yapmaya yetkili makamın o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olmasıdır.
II. İdârî işlemin yapılması sırasında izlenen şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesi ilkesidir.
III. İdârenin kuruluş ve örgütleriyle bir bütünlük teşkil etmesidir.
IV. Aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ve merkezi idârenin başkent ve taşra örgütleri arasında kurulan sıralı hukuki bağdır.
Yukarıda tanımları yapılan kavramlar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
II. İdârî işlemin yapılması sırasında izlenen şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesi ilkesidir.
III. İdârenin kuruluş ve örgütleriyle bir bütünlük teşkil etmesidir.
IV. Aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ve merkezi idârenin başkent ve taşra örgütleri arasında kurulan sıralı hukuki bağdır.
Yukarıda tanımları yapılan kavramlar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
Seçenekler
A
Yetkide Paralellik İlkesi - Usulde Paralellik İlkesi - İdârenin Bütünlüğü İlkesi - Hiyerarşi
B
Usulde Paralellik İlkesi - İdârenin Bütünlüğü İlkesi - Hiyerarşi - Yetkide Paralellik İlkesi
C
İdârenin Bütünlüğü İlkesi - Hiyerarşi - Yetkide Paralellik İlkesi - Usulde Paralellik İlkesi
D
Hiyerarşi - Yetkide Paralellik İlkesi - Usulde Paralellik İlkesi - İdârenin Bütünlüğü İlkesi
E
Yetkide Paralellik İlkesi - Usulde Paralellik İlkesi - Hiyerarşi - İdârenin Bütünlüğü İlkesi
Açıklama:
Yetkide Paralellik İlkesi:
Kural olarak bir idârî işlemi yapmaya yetkili makamın o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olmasıdır.
Usulde Paralellik İlkesi:
İdârî işlemin yapılması sırasında izlenen
şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesi ilkesidir.
İdârenin Bütünlüğü İlkesi:
İdârenin kuruluş ve örgütleriyle bir bütünlük teşkil etmesidir.
Hiyerarşi
Aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ve
merkezi idârenin başkent ve taşra örgütleri
arasında kurulan sıralı hukuki bağdır.
Kural olarak bir idârî işlemi yapmaya yetkili makamın o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olmasıdır.
Usulde Paralellik İlkesi:
İdârî işlemin yapılması sırasında izlenen
şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesi ilkesidir.
İdârenin Bütünlüğü İlkesi:
İdârenin kuruluş ve örgütleriyle bir bütünlük teşkil etmesidir.
Hiyerarşi
Aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ve
merkezi idârenin başkent ve taşra örgütleri
arasında kurulan sıralı hukuki bağdır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Türk İdâresinin örgüt türlerinden değildir?
Seçenekler
A
Yap - işlet- devretler
B
Devlet idâresi (genel idâre/merkezî idâre)
C
Yerel yönetimler
D
Kamu kurumları
E
Kamu kurumu niteliğinde meslek teşekkülleri
Açıklama:
Merkezden yönetim ve yerinden yönetim ilkelerinin bir arada kullanıldığı gerçeğinden hareketle Türk
İdâresinin örgüt türlerini şu biçimde sayabiliriz:
a. Devlet idâresi (genel idâre/merkezî idâre),
b. Yerel yönetimler,
c. Kamu kurumları,
d. Kamu kurumu niteliğinde meslek teşekkülleri.
İdâresinin örgüt türlerini şu biçimde sayabiliriz:
a. Devlet idâresi (genel idâre/merkezî idâre),
b. Yerel yönetimler,
c. Kamu kurumları,
d. Kamu kurumu niteliğinde meslek teşekkülleri.
Soru 6
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Anayasanın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından
seçilir.
seçilir.
B
Bakanlıklar, Cumhurbaşkanlığına hiyerarşik bağlı olan, merkezî idârenin üstlendiği kamu hizmetlerinin örgütlenme biçimidir.
C
Her bakanlık, uzmanlaştığı bir kamu hizmeti alanında devlet kamu tüzel kişiliğini temsil eder. Bundan dolayı da bakanlıkların tüzel kişiliği vardır.
D
Her bakanlığın başında bir bakan bulunur. Cumhurbaşkanı bakanları atar veya görevine son
verir.
verir.
E
Her bakanlıkta, bakana hiyerarşik olarak bağlı, yeteri kadar bakan yardımcılığı bulunur. Tıpkı bakanlarda olduğu gibi bakan yardımcılarını da Cumhurbaşkanı belirler.
Açıklama:
Bakanlıklar, Cumhurbaşkanlığına hiyerarşik bağlı olan, merkezî idârenin üstlendiği kamu hizmetlerinin örgütlenme biçimidir. Her bakanlık, uzmanlaştığı bir kamu hizmeti alanında devlet kamu tüzel kişiliğini temsil eder. Bundan dolayı da bakanlıkların tüzel kişiliği yoktur.
Soru 7
Milli Güvenlik Kurulu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Milli Güvenlik Kurulu, devlet idâresinin başkent teşkilatının yardımcı kuruluşlar bölümünde yer almaktadır.
B
Askerlerin ve
siyâsîlerin birlikte karar aldıkları bir kuruldur.
siyâsîlerin birlikte karar aldıkları bir kuruldur.
C
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilatı ve görevleri Başbakanlık Kararnamesiyle düzenlenir.
D
Millî Güvenlik Kurulu; Cumhurbaşkanının başkanlığında, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, Millî Savunma, İçişleri, Dışişleri Bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava kuvvetleri komutanlarından kurulur.
E
Millî Güvenlik Kurulunun görevi; Devletin millî güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanması ile ilgili alınan tavsiye kararları ve gerekli koordinasyonun sağlanması konusundaki görüşlerini
Cumhurbaşkanına bildirmektir.
Cumhurbaşkanına bildirmektir.
Açıklama:
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin
teşkilatı ve görevleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle düzenlenir. Son Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçildiğinden başbakanlık kurumu kalkmıştır.
teşkilatı ve görevleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle düzenlenir. Son Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçildiğinden başbakanlık kurumu kalkmıştır.
Soru 8
Sermaye Piyasası Kurulu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, ve Rekabet Kurulu gibi kurumlar faaliyetlerine göre kamu kurumları sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisine girerler?
Seçenekler
A
İdârî Kamu Kurumları
B
İktisâdî Kamu Kurumları
C
Sosyal Kamu Kurumları
D
Düzenleyici ve Denetleyici Kamu Kurumları
E
Bilimsel, Teknik Ve Kültürel Kamu Kurumları
Açıklama:
Düzenleyici ve denetleyici kamu kurumları, sermaye piyasasının düzgün işlemesi, rekabet
ortamının korunması, radyo ve televizyon yayıncılığının karmaşadan kurtarılması, bankacılık
gibi kamusal hayatın hassas alanlarında düzenleme ve denetleme görevini yerine getiren, devlet
adına icraî karar alma yetkisine sahip çok geniş
bir özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir. Bu tür
kamu kurumlarına, Sermaye Piyasası Kurulu,
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Rekabet Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Telekomünikasyon Kurumu, Şeker Kurumu,
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ve Kamu
İhâle Kurumu örnek olarak gösterilebilir
ortamının korunması, radyo ve televizyon yayıncılığının karmaşadan kurtarılması, bankacılık
gibi kamusal hayatın hassas alanlarında düzenleme ve denetleme görevini yerine getiren, devlet
adına icraî karar alma yetkisine sahip çok geniş
bir özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir. Bu tür
kamu kurumlarına, Sermaye Piyasası Kurulu,
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Rekabet Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Telekomünikasyon Kurumu, Şeker Kurumu,
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ve Kamu
İhâle Kurumu örnek olarak gösterilebilir
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi idare teşkilatında bir yerel yönetim türüdür?
Seçenekler
A
Belediye
B
İlçe İdâresi
C
Merkez İlçe İdâresi
D
Genel (Merkezî) İdârenin Taşra Teşkilatı
E
İl (Genel) İdâresi
Açıklama:
Türkiye’de yerel yönetim türleri şunlardır: İl özel
idâreleri, belediyeler ve köyler. Bu türlerin dışında
yeni bir tür yerel yönetim türü oluşturabilmek için,
Anayasa’nın 127. maddesinde değişiklik yapılması
gerekir.
idâreleri, belediyeler ve köyler. Bu türlerin dışında
yeni bir tür yerel yönetim türü oluşturabilmek için,
Anayasa’nın 127. maddesinde değişiklik yapılması
gerekir.
Soru 10
İdârenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla, merkez konumundaki kamu tüzel kişisinin yerinden yönetim kuruluşları üzerinde sahip olduğu denetim yetkisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdari vesayet
B
Hiyerarşi
C
Yetki genişliği
D
Kamu tüzel kişiliği
E
Kanuni idare
Açıklama:
İdari vesayet, idârenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla, merkez konumundaki kamu tüzel kişisinin yerinden yönetim kuruluşları üzerinde sahip olduğu denetim yetkisidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Türk idaresinin örgüt türlerinden değildir?
Seçenekler
A
Devlet idaresi
B
Yerel yönetimler
C
Kamu kurumları
D
Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları
E
Federe devletler
Açıklama:
Türk idaresi üniter yapıdadır dolayısıyla federe devletler bulunmaz. Doğru cevap E'dir.
Soru 12
Devlet Denetleme Kurulu ile ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Özerk bir kuruluştur.
B
Yargı organlarını da denetleyebilir.
C
Kurul; Başkan ve on üyeden oluşan Kurul Karar Organı ile denetim ve soruşturma grupları, Kurul Sekreterliği ve ona bağlı idari birimlerden oluşur.
D
Kurul kendiliğinden araştırma ve inceleme yapabilir.
E
Kurul bir inceleme, araştırma ve denetleme kuruludur.
Açıklama:
Devlet denetleme kurulu; özerk değil cumhurbaşkanlığına bağlıdır. Yargı organlarını denetleyemez. Başkan ve sekiz üyeden oluşan Kurul Karar Organı ile denetim ve soruşturma grupları, Kurul Sekreterliği ve ona bağlı idari birimlerden oluşur. Kurul kendiliğinden araştırma ve inceleme yapamaz. Doğru cevap E'dir.
Soru 13
İl halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idârî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İl özel idaresi
B
Büyükşehir belediyesi
C
Köy
D
Taşra teşkilatı
E
Hizmet kurumu
Açıklama:
İl özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idârî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi bir idari kamu kurumudur?
Seçenekler
A
Vakıflar Genel Müdürlüğü
B
Üniversiteler
C
Türkiye İş Kurumu
D
Sermaye Piyasası Kurulu
E
Sosyal Güvenlik Kurumu
Açıklama:
İdârî Kamu Kurumları; Kamu idârelerinin yerine getirmekle yükümlü olduğu görevleri, yani klasik kamu hizmet ve faaliyetlerini kendi bünyelerinden ayırıp tüzel kişiliğe kavuşturduğu teşkilat birimleridir.
İdârî kamu kurumlarına örnek olarak; Spor Genel Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü’nü gösterebiliriz. Doğru cevap A'dır.
İdârî kamu kurumlarına örnek olarak; Spor Genel Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü’nü gösterebiliriz. Doğru cevap A'dır.
Soru 15
Kökeni Türkiye’de esnaf “loncalarına” ve “ahilik” teşkilatına kadar uzanan idari örgütlenme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu kurumu niteliğinde meslek teşekkülleri
B
Belediyeler
C
Köyler
D
İl özel idareleri
E
Sayıştay
Açıklama:
Anayasanın 135. maddesinin “kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları” olarak öngördüğü teşkilat birimleri, meslek, sanat, zanaat erbabının ve esnafın zorunlu olarak katıldıkları ve bağlı oldukları kamusal örgütlerdir. Bu kuruluşların kökeni Türkiye’de esnaf “loncalarına” ve “ahilik” teşkilatına kadar uzanır. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
Belediyenin en yüksek ve genel karar organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Belediye meclisi
B
Belediye başkanı
C
belediye encümeni
D
Vali
E
İçişleri bakanı
Açıklama:
Belediye meclisi, belediyenin en yüksek ve genel karar organıdır, belde seçmenleri tarafından seçilen üyelerden oluşur. Doğru cevap A'dır.
Soru 17
"Topluma sunulacak bazı hizmetlerin devlet kamu tüzel kişiliğinin dışında kurulan kamu tüzel kişileri tarafından yürütülmesi" yukarıda verilen ilke aşağıdaki şıklardan hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
İdârenin kanuniliği ilkesi
B
merkezden yönetim ilkesi
C
yetki genişliği ilkesi
D
yerinden yönetim ilkesi
E
idârenin kamu tüzel kişilerinden oluşması ilkesi
Açıklama:
Yerinden Yönetim İlkesi Yerinden yönetim kavramı (adem-i merkeziyet) topluma sunulacak bazı hizmetlerin devlet kamu tüzel kişiliğinin dışında kurulan kamu tüzel kişileri tarafından yürütülmesini ifade eder. Bu tanım idârî anlamdaki yerinden yönetimi tanımlamaktadır. Yerinden yönetim ilkesi, ya yer açısından ya da hizmet açısından uygulanır. Eğer yerinden yönetim ilkesi belirli bir coğrafya üzerinde yaşayanların oluşturdukları örgütlere uygulanıyorsa, yer açısından yerinden yönetim idâreleri ortaya çıkar. Örneğin belediyeler böyledir. Bunun tersi olursa, yani yerinden yönetim ilkesi belirli bir hizmetin kendisine tanınmışsa, hizmet açısından yerinden yönetim idâreleri ortaya çıkar. Örneğin üniversiteler böyledir.
Soru 18
A üniversitesinin rektörü, üniversitenin mali güçlükler yaşadığını bu sebeple bundan sonra yalnızca doçent ve profesör kadrosundaki öğretim üyelerine bilgisayar ve sarf malzemesi sağlayabileceğini ifade etmiştir.
Yukarıdaki örnek Türk İdare Teşkilatına hakim olan genel ilkelerden hangisinin sakıncaları arasında yer alır?
Yukarıdaki örnek Türk İdare Teşkilatına hakim olan genel ilkelerden hangisinin sakıncaları arasında yer alır?
Seçenekler
A
İdârenin kanuniliği ilkesi
B
merkezden yönetim ve yetki genişliği ilkesi
C
yerinden yönetim ilkesi
D
idârenin kamu tüzel kişilerinden oluşması ilkesi
E
idârenin bütünlüğü ilkesi
Açıklama:
Yerinden yönetim ilkesi, ya yer açısından ya da hizmet açısından uygulanır. Eğer yerinden yönetim ilkesi belirli bir coğrafya üzerinde yaşayanların oluşturdukları örgütlere uygulanıyorsa, yer açısından yerinden yönetim idâreleri ortaya çıkar. Örneğin belediyeler böyledir. Bunun tersi olursa, yani yerinden yönetim ilkesi belirli bir hizmetin kendisine tanınmışsa, hizmet açısından yerinden yönetim idâreleri ortaya çıkar. Örneğin üniversiteler böyledir. Yerinden yönetimin sakıncaları;
a. Yerinden yönetim ilkesine göre kurulan idârelerin büyük bir bölümü mâlî sıkıntı çekmektedirler.
b. Yerinden yönetim ilkesine göre kurulan kamu tüzel kişilerine tanınan mâlî özerklik, zaman zaman o idâre içinde kötü idârî geleneklerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
c. Yerinden yönetim ilkesinin aşırı uygulamaları, üniter devletlerde ülke birliği açısından tehdit oluşturabilmektedir.
Dolayısıyla soruda verilen ifade yerinden yönetim ilkesinin hem a hem de b maddesinde yer alan sakıncalara örnek olabilecek niteliktedir. Doğru cevap C şıkkıdır.
a. Yerinden yönetim ilkesine göre kurulan idârelerin büyük bir bölümü mâlî sıkıntı çekmektedirler.
b. Yerinden yönetim ilkesine göre kurulan kamu tüzel kişilerine tanınan mâlî özerklik, zaman zaman o idâre içinde kötü idârî geleneklerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
c. Yerinden yönetim ilkesinin aşırı uygulamaları, üniter devletlerde ülke birliği açısından tehdit oluşturabilmektedir.
Dolayısıyla soruda verilen ifade yerinden yönetim ilkesinin hem a hem de b maddesinde yer alan sakıncalara örnek olabilecek niteliktedir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 19
"Merkez konumundaki idârenin, yerinden yönetim idârelerinin yürütülebilir kararlarını ve işlemlerini denetlemek ve bu kararlarını bozabilmek yetkisidir."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
İdârî Vesâyet
B
Hiyerarşi
C
Özerklik
D
Yetkide Paralellik İlkesi
E
Usulde Paralellik İlkesi
Açıklama:
İdârî vesâyet, merkez konumundaki idârenin, yerinden yönetim idârelerinin yürütülebilir kararlarını ve işlemlerini denetlemek ve bu kararlarını bozabilmek yetkisidir. İdârî vesâyet, merkez konumundaki idâre ile yerinden yönetim idâreleri arasında bir bağ oluşturmak ve yerinden yönetim idârelerinin karar ve işlemleriyle devletin birliğini, kamu hizmetlerinin bütünlüğünü ihlal etmelerine engel olmak için kabul edilmiş bir araçtır.
Soru 20
Başkentteki diğer yardımcı kurullardan farklı olarak, bağımsız ya da özerk olmayan, doğrudan doğruya Cumhurbaşkanlığına bağlı olan örgüt aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Sayıştay
B
Devlet Denetleme Kurulu
C
Millî Güvenlik Kurulu
D
Danıştay
E
Ekonomik ve Sosyal konsey
Açıklama:
Başkentteki yardımcı kurullar; Millî Güvenlik Kurulu, Danıştay, Sayıştay, Devlet Denetleme Kurulu, Ekonomik ve Sosyal konsey ile Kamu Denetçiliği Kurumudur. Devlet Denetleme Kurulu, diğer yardımcı kurullardan farklı olarak, bağımsız ya da özerk değil, doğrudan doğruya Cumhurbaşkanlığına bağlı bir örgüttür. Bir başka deyişle, Cumhurbaşkanlığı örgütü içinde yer alır. DDK, bir inceleme, araştırma ve denetleme kuruludur. Cumhurbaşkanının Anayasada öngörülen yetkilerini kullanma ve görevlerini yerine getirme konusundaki en önemli aracı, DDK’dir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 21
İldeki merkezî idâre kuruluşlarının, yani bakanlıkların il içerisindeki örgütlerinin başında bulunan yüksek memurlara il idâre şube başkanları denir. Aşağıdakilerden hangisi il idare şube başkanı olarak ele alınamaz?
Seçenekler
A
hukuk işleri müdürü
B
defterdar
C
Kamu baş denetçisi
D
jandarma komutanı
E
il emniyet müdürü
Açıklama:
İldeki merkezî idâre kuruluşlarının, yani bakanlıkların il içerisindeki örgütlerinin başında bulunan yüksek memurlara il idâre şube başkanları denir.
Bunlara, “il şube başkanları” ya da “il müdürleri” de denmektedir. Bunlar, Valinin emri ve hiyerarşik denetimi altındadır. Bunların başlıcaları, hukuk işleri müdürü, defterdar, jandarma komutanı, il emniyet müdürü, il kültür müdürü, il millî eğitim müdürü, il turizm müdürü, il bayındırlık ve iskân müdürü... vb.dir. Kamu Denetçiliği Kurumu, Anayasa değişikliğini içeren 5982 sayılı Kanunun 8. maddesiyle Anayasanın 74. maddesine eklenen fıkralarla, anayasal güvenceye kavuşturulmuştur. Anayasanın 74. maddesine eklenen yeni hükümlere göre, herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idârenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. Kamu baş denetçisi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla dört yıl için seçilir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Bunlara, “il şube başkanları” ya da “il müdürleri” de denmektedir. Bunlar, Valinin emri ve hiyerarşik denetimi altındadır. Bunların başlıcaları, hukuk işleri müdürü, defterdar, jandarma komutanı, il emniyet müdürü, il kültür müdürü, il millî eğitim müdürü, il turizm müdürü, il bayındırlık ve iskân müdürü... vb.dir. Kamu Denetçiliği Kurumu, Anayasa değişikliğini içeren 5982 sayılı Kanunun 8. maddesiyle Anayasanın 74. maddesine eklenen fıkralarla, anayasal güvenceye kavuşturulmuştur. Anayasanın 74. maddesine eklenen yeni hükümlere göre, herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idârenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. Kamu baş denetçisi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla dört yıl için seçilir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 22
"Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek
oluşturulan, idârî ve mâlî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisidir."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdaki şıkların hangisinde verilmiştir?
oluşturulan, idârî ve mâlî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisidir."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdaki şıkların hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Belediye
B
Vali
C
İl özel idâresi
D
İl encümeni
E
İl genel meclisi
Açıklama:
Belediye, 5393 sayılı Belediye Kanununun 3. maddesine göre, belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idârî ve mâlî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisidir. Belediye, bir yerleşim yerindeki nüfus yoğunluğunun doğurduğu doğal bir sonuç olduğu için, belediye kurulması her zaman devletin veya halkın rızasına bağlı değildir. Nüfus sayısı kaç olursa olsun, il ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur. Cevap A şıkkıdır.
Soru 23
Faaliyet konularına göre kamu kurumları düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi bilimsel, teknik ve kültürel kamu kurumları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
B
Sermaye Piyasası Kurulu
C
Yüksek Öğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu
D
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
E
Elektrik İşleri Etüt İdâresi
Açıklama:
Bilimsel, teknik ve kültürel kamu kurumları için özet olarak şunlar söylenebilir: Bilimsel, teknik, sanat ve kültür hizmetleri ve faaliyetlerinin
yürütülmesini devlet başlangıçta denetlemeyi ve teşvik etmeyi tercih ederken zaman içinde bu tür hizmet ve faaliyetlerle doğrudan ilgilenmeye başlamış, bunları da kendi görevleri arasında saymaya başlamıştır. Fakat bu tür faaliyet ve hizmetler, her ne kadar yasama organları tarafından kamu hizmeti olarak öngörülebilse de nitelikleri gereği geleneksel devlet örgütü, usul ve kurallarıyla yürütülemeyeceğinden, bunlara kamu tüzel kişiliği de tanınmış ve böylece bilimsel, teknik ve kültürel kamu kurumları ortaya çıkmıştır. Bunların tipik örnekleri, üniversiteler, TÜBİTAK, MTA, TRT ve Elektrik İşleri Etüt İdâresi’dir.
yürütülmesini devlet başlangıçta denetlemeyi ve teşvik etmeyi tercih ederken zaman içinde bu tür hizmet ve faaliyetlerle doğrudan ilgilenmeye başlamış, bunları da kendi görevleri arasında saymaya başlamıştır. Fakat bu tür faaliyet ve hizmetler, her ne kadar yasama organları tarafından kamu hizmeti olarak öngörülebilse de nitelikleri gereği geleneksel devlet örgütü, usul ve kurallarıyla yürütülemeyeceğinden, bunlara kamu tüzel kişiliği de tanınmış ve böylece bilimsel, teknik ve kültürel kamu kurumları ortaya çıkmıştır. Bunların tipik örnekleri, üniversiteler, TÜBİTAK, MTA, TRT ve Elektrik İşleri Etüt İdâresi’dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi mahallî idârelerin ortak özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Görevleri yasa ile belirtilir.
B
Organlarının organlık sıfatını kazanmaları veya kaybetmelerine ilişkin denetim yargı yerlerince yapılır.
C
Karar organları atamayla iş başına gelir.
D
Özerk kuruluşlardır.
E
Tüzel kişilikleri vardır.
Açıklama:
Mahallî idârelerin ortak özellikleri şunlardır: Tüzel kişilikleri vardır. Özerk kuruluşlardır. Karar organları seçimle iş başına gelir. Organlarının organlık sıfatını kazanmaları veya kaybetmelerine ilişkin denetim yargı yerlerince yapılır. Görevleri yasa ile belirtilir. Merkezî idârenin, mahallî idâreler üzerinde vesâyet yetkisi vardır. Görevleri ile orantılı gelir kaynakları vardır. Cumhurbaşkanının izni ile aralarında birlikler kurabilirler. Büyük yerleşim merkezleri için yasa ile özel yönetim biçimleri getirilebilir.
Soru 25
Aşağıdaki şıklarda verilenlerden hangisi düzenleyici denetleyici kamu kurumları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Vakıflar Genel Müdürlüğü
B
Şeker Kurumu
C
Orman Genel Müdürlüğü
D
Yüksek Öğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu
E
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Düzenleyici ve denetleyici kamu kurumları, sermaye piyasasının düzgün işlemesi, rekabet ortamının korunması, radyo ve televizyon yayıncılığının karmaşadan kurtarılması, bankacılık gibi kamusal hayatın hassas alanlarında düzenleme ve denetleme görevini yerine getiren, devlet adına icraî karar alma yetkisine sahip çok geniş bir özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir. Bu tür kamu kurumlarına, Sermaye Piyasası Kurulu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Rekabet Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Telekomünikasyon Kurumu, Şeker Kurumu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ve Kamu İhâle Kurumu örnek olarak gösterilebilir.
Soru 26
Yönetilenlerin (kamu hizmetlerinden ve diğer idâri faaliyetlerinden yararlananların), idârenin keyfî eylem ve işlemlerine karşı korunması anlamına gelen Türk idare teşkilatına hakim olan ilke hangisidir?
Seçenekler
A
Kanunilik ilkesi
B
Yetki genişliği ilkesi
C
Yerinden yönetim ilkesi
D
İdarenin bütünlüğü ilkesi
E
Merkezden yönetim ilkesi
Açıklama:
Yönetilenlerin (kamu hizmetlerinden ve diğer idâri faaliyetlerinden yararlananların), idârenin keyfî eylem ve işlemlerine karşı korunması anlamına gelen Türk idare teşkilatına hakim olan ilke kanunilik ilkesidir
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi merkezden yönetim ilkesinin faydalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Devlet yönetiminde birliği sağlaması
B
Kamu hizmetlerinin verimli bir biçimde yürütülmesi için gereken uzmanlık ve mâlî kaynakların merkezden yönetim ile daha kolay sağlanması
C
Merkez adına görev yapanların, hizmetin gerekleri yerine merkezin görüşünün gereklerini uygulamayı yeğlemeleri
D
Kamu görevlilerinin yerel etkilerden uzaklaşması
E
Kamu hizmetlerinin ülkeye eşit bir biçimde yayılmasının sağlanması
Açıklama:
Merkez adına görev yapanların, hizmetin gerekleri yerine merkezin görüşünün gereklerini uygulamayı yeğlemeleri merkezden yönetim ilkesinin sakıncalarındadır
Soru 28
Merkezden yönetim ilkesinin sakıncalarına yönelik olarak getirilen ilke hangisidir?
Seçenekler
A
Kanunilik
B
Bütünlük
C
Yerinden yönetim
D
Yetki genişliği
E
Eşitlik
Açıklama:
Merkezden yönetim ilkesinin sakıncalarına yönelik olarak getirilen ilke yetki genişliği ilkesidir
Soru 29
İdâre teşkilatı içinde yer alan makam ve görevlilerin aşağıdan yukarıya doğru birbirlerine derece derece bağlanarak tepedeki yetkili ya da yetkililere tâbi olmasını ifade eden kavram hangisidir?
Seçenekler
A
İdari vesayet
B
Yetki genişliği
C
Özerklik
D
Hiyerarşi
E
Yetkide paralellik
Açıklama:
İdâre teşkilatı içinde yer alan makam ve görevlilerin aşağıdan yukarıya doğru birbirlerine derece derece bağlanarak tepedeki yetkili ya da yetkililere tâbi olmasını ifade eden kavram hiyerarşidir
Soru 30
Kamu tüzel kişilerinin, üstlendikleri kamu hizmetlerini yürütürken, kendi organları aracılığıyla karar alıp uygulaması ve bu uygulama aşamasında kendi mâlî kaynaklarını kullanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi
B
Özerklik
C
Yetki genişliği
D
İdari vesayet
E
İdari bütünlük
Açıklama:
Kamu tüzel kişilerinin, üstlendikleri kamu
hizmetlerini yürütürken, kendi organları aracılığıyla karar alıp uygulaması ve bu uygulama aşamasında kendi mâlî kaynaklarını kullanmasına özerklik denir
hizmetlerini yürütürken, kendi organları aracılığıyla karar alıp uygulaması ve bu uygulama aşamasında kendi mâlî kaynaklarını kullanmasına özerklik denir
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Türk idaresinin örgüt türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Merkezi idare
B
Yerel yönetimler
C
Kamu kurumları
D
Kamu kurumları niteliğindeki meslek teşekkülleri
E
Özel hukuk tüzel kişilikleri
Açıklama:
Özel hukuk tüzel kişilikleri Türk idaresinin örgüt türlerinden biri değildir
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi başkentteki yardımcı kuruluşlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik ve sosyal konsey
B
Kamu denetçiliği kurumu
C
Danıştay
D
Milli Güvenlik kurulu
E
Anayasa mahkemesi
Açıklama:
Anayasa mahkemesi başkentteki yardımcı kuruluşlardan biri değildir
Soru 33
Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idâreleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleriyle mallarını TBMM adına denetleyen, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlayan bir kuruluş hangisidir?
Seçenekler
A
Danıştay
B
Sayıştay
C
Devlet denetlemek kurulu
D
Ekonomik konsey
E
Hazine bakanlığı
Açıklama:
Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idâreleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleriyle mallarını TBMM adına denetleyen, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlayan bir
kuruluş sayıştaydır.
kuruluş sayıştaydır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi bölgesel bir kamu kurumudur?
Seçenekler
A
Vakıflar genel müdürlüğü
B
Karayolları genel müdürlüğü
C
GAP Bölge Kalkınma İdâresi Başkanlığı
D
İSKİ
E
İETT
Açıklama:
GAP Bölge Kalkınma İdâresi Başkanlığı bölgesel bir kamu kurumudur
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi merkezden yönetimin faydaları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bu ilkeyle halkın yönetime katılımı yaygınlaşmakta, kişinin kendine güveni artmaktadır.
B
Bu ilke, kamu hizmetlerinin daha verimli, hızlı ve etkin biçimde görülmesini sağlar.
C
Bürokrasiyi azaltır.
D
Kamu hizmetleri hızlanır.
E
Kamu hizmetlerinin ülkeye eşit bir biçimde yayılması sağlanır.
Açıklama:
Merkezden yönetimin faydaları arasında kamu hizmetlerinin ülkeye eşit bir biçimde yayılmasının sağlanması yer almaktadır. Diğer yararlar, yerinden yönetim ilkesinin sağladığı yararlardır.
Soru 36
Merkezden yönetimin sakıncalarına karşı geliştirilen önlem".........… " dir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
yetki darlığı
B
yetki genişliği
C
yerinden yönetim
D
taşra yönetimi
E
yeki gaspı
Açıklama:
Tarihî, siyasal, sosyal ve ekonomik nedenler, tüm ülkelerde merkezden yönetim sisteminin uygulanmasını zorunlu hâle getirmiştir. Bu sakıncaları ortadan kaldırmak veya en aza indirmek ve merkezden yönetimi yumuşatmak için bir dizi önlemler geliştirilmiştir. Bu önlemlerin başında yetki genişliği uygulaması gelmektedir.
Soru 37
İdârî işlemin yapılması sırasında izlenen şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesi ilkesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yetki genişliği
B
idarenin bütünlüğü
C
usulde paralellik
D
idarenin bölünmezliği
E
yetkide paralellik
Açıklama:
Kamu tüzel kişiliklerinin kaldırılması için kanunda açık bir hüküm yoksa aksine işlem ya da yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak idârî bir işlemle olabilir. İdârî işlemin yapılması sırasında izlenen şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesi ilkesi, usulde paralellik ilkesi olarak tanımlanır.
Soru 38
Hiyerarşi ile idari vesayetin karşılaştırılması bakımından, aşağıda yer alan bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi ilişkisi, sadece merkezden yönetime özgü bir kavram olmayıp tüm kamu tüzel kişilerinin bünyelerinde bulunmaktadır. Buna karşılık idârî vesâyet merkez konumdaki idâre ile yerinden yönetim idâresi arasında var olan bir ilişkidir.
B
Hiyerarşik denetim, hiyerarşi ilişkisinden kaynaklandığı için, bazı istisnalar dışında ayrıca yasal düzenlemelerde gösterilmesine gerek yoktur. Hâlbuki idârî vesâyet denetimi, yasaların öngördüğü durumlarda ve öngörüldüğü biçimde var olan, “yasa ile düzenlenmesi gereken” istisnaî bir denetimdir.
C
Hiyerarşi ile idârî vesâyet arasındaki önemli farklardan birisi de hiyerarşik âmirin astına emir ve direktifler vererek mevzuatın nasıl uygulanacağını gösterme imkânına sahip olmasına karşılık, vesâyet makamının böyle bir yetkisinin bulunmamasıdır.
D
Vesâyet denetimi , hukuka uygunluğun yanında, yerindelik nedeniyle de kullanılabilir. Buna karşılık, hiyerarşik denetim yetkisiancak ve ancak hukuksal açıdan yapılabilir. İdârî vesâyet denetiminin yerindelik açısından da yapılabilmesi için, ilgili yasanın bunu açıkça göstermesi gerekmektedir.
E
İşlem yapıldıktan sonra, hiyerarşik üstün bunu değiştirmesi, kaldırması, uygulamasını durdurması, iptal etmesi, yerine yeni bir işlem yapması gibi geniş yetkileri bulunmaktadır. Fakat idârî vesâyet yetkisi, merkez konumundaki kuruluşlarının yerel yönetimler üzerinde kullanabileceği ve yasa ile düzenlenmesi gereken sınırlı ve bağlı bir yetkidir.
Açıklama:
Hiyerarşik denetim yetkisi, hukuka uygunluğun yanında, yerindelik nedeniyle de kullanılabilir. Buna karşılık, vesâyet denetimi ancak ve ancak hukuksal açıdan yapılabilir. İdârî vesâyet denetiminin yerindelik açısından da yapılabilmesi için, ilgili yasanın bunu açıkça göstermesi gerekmektedir.
Soru 39
İdâre hukukunda devlet idâresi denince sadece "................." organı kastedilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
yargı
B
yasama
C
yürütme
D
yasama ve yürütme
E
yürütme ve yargı
Açıklama:
İdâre hukukunda devlet idâresi denince yasama, yürütme ve yargı erklerinin toplamı değil, sadece yürütme organı kastedilir. Devlet idâresine, merkezî idâre veya genel idâre de denmektedir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi başkentteki yardımcı kuruluşların ortak yanları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Varlık nedenleri ve amaçları, devlet faaliyetlerinin topluca göz önünde tutularak tutarlı ve uyumlu bir uygulama sağlamak, idârenin bütünlüğünü gerçekleştirmektir.
B
Cumhurbaşkanlığının hiyerarşisine tâbi olmaları gerekir.
C
Bunların bazıları, Anayasa tarafından öngörülüp güvenceye bağlanmışlardır.
D
Yardımcı kuruluşlar, siyâsîlerle tecrübeli uzman kamu görevlilerinin (bürokratların/ teknokratların) birlikte çalışıp yetkili organ ve makamlara görüş ve düşüncelerini bildirdikleri heyetlerdir.
E
Bazıları, danışmanlık görevleriyle birlikte, denetleme yetkilerine de sahiptir.
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığına veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belli konularda görüş bildirmek, ya da denetimde bulunmak üzere, çeşitli idârî birimler kurulmuştur. Bunlar kural olarak merkez teşkilatının (başkent örgütünün icracı birimlerinin) hiyerarşisi içinde değillerdir. Ancak çoğu zaman bu kurala uyulmamaktadır. Bunların bazıları, sadece danışma/istişare işlevleriyle sınırlı kalmayıp aynı zamanda eşgüdüm sağlama, yargılama yapma ve icrai karar alma yetkilerine de sahiptirler. B şıkkı yanlıştır; çünkü bunların Cumhurbaşkanlığının hiyerarşisine tâbi olmamaları gerekir.
Soru 41
İlçenin genel idaresinden "...………………." sorumludur.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
vali
B
il şube başkanı
C
kaymakam
D
ilçe jandarma komutanı
E
ilçe emniyet müdürü
Açıklama:
Mülkî idârenin taşra teşkilatının ikinci bölümü ilçe idâresidir. İlçeler de tıpkı iller gibi kanunla kurulurlar. Kaymakam, ilçede Cumhurbaşkanının idari yürütme vasıtasıdır İlçenin genel idaresinden kaymakam sorumludur.
Soru 42
İl Özel İdaresinin yasal temelleri hangi ülke esas alınarak düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Hollanda
C
Belçika
D
Danimarka
E
Fransa
Açıklama:
İl özel idâresinin yasal temelleri, Fransa örnek alınarak, eyâlet sisteminden il sistemine geçişi sağlayan 1864 tarihli Vilayet Nizamnâmesi ile atılmıştır.
Soru 43
Vakıflar Genel Müdürlüğü, faaliyet konusuna göre aşağıdaki kamu kurumlarından hangisinin bir örneğini oluşturur?
Seçenekler
A
İdari kamu kurumu
B
Sosyal kamu kurumu
C
İktisadi kamu kurumu
D
Kültürel kamu kurumu
E
Denetleyici kamu kurumu
Açıklama:
İdârî Kamu Kurumları; Kamu idârelerinin yerine getirmekle yükümlü olduğu görevleri, yani klasik kamu hizmet ve faaliyetlerini kendi bünyelerinden ayırıp tüzel kişiliğe kavuşturduğu teşkilat birimleridir. Vakıflar Genel Müdürlüğü de bu kategoride yer almaktadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi idare teşkilatına hakim olan ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tamamlayıcılık ilkesi
B
İdarenin kanuniliği ilkesi
C
Merkezden yönetim ve yetki genişliği
D
İdarenin bütünlüğü ilkesi
E
İdârenin kamu tüzel kişilerinden oluşması ilkesi
Açıklama:
Tamamlayııcılık ilkesi idare teşkilatına hakim olan ilkeler arasında yer almamaktadır.
Soru 45
Topluma sunulacak bazı hizmetlerin devlet kamu tüzel kişiliğinin dışında kurulan kamu tüzel kişileri tarafından yürütülmesini ifade eden ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdarenin kanuniliği ilkesi
B
Merkezden yönetim ilkesi
C
Yerinden yönetim ilkesi
D
İdârenin kamu tüzel kişilerinden oluşması ilkesi
E
İdârenin bütünlüğü ilkesi.
Açıklama:
Yerinden yönetim kavramı (adem-i merkeziyet) topluma sunulacak bazı hizmetlerin devlet kamu
tüzel kişiliğinin dışında kurulan kamu tüzel kişileri tarafından yürütülmesini ifade eder.
tüzel kişiliğinin dışında kurulan kamu tüzel kişileri tarafından yürütülmesini ifade eder.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetimin sakıncalarından biridir?
Seçenekler
A
Bürokrasiye neden olmaktadır.
B
İlkenin aşırı uygulanması demokrasi esaslarıyla bağdaşmaz.
C
Yerinden yönetimde siyasal açıdan güçlü olan parlamenterler, kamusal kaynakların kendi seçim bölgelerine kaydırılmasına neden olabilir.
D
Görevliler, hizmetin gerekleri yerine merkezin görüşünün gereklerini uygulamayı yeğleyebilirler.
E
Yerinden yönetim ilkesine göre kurulan idârelerin büyük bir bölümü mâlî sıkıntı çekmektedirler.
Açıklama:
Diğer dört seçenek merkezi yönetimin sakıncalarını ifade ederken E seçeneği yerinden yönetimin sakıncalarını ifade etmektedir.
Soruda E seçeneği dışındaki seçeneklerde merkezi yönetimin sakıncaları ifade edilmiştir. E seçeneğinde ise "Yerinden yönetim ilkesine göre kurulan idârelerin büyük bir bölümü mâlî sıkıntı çekmektedirler." ifadesiyle yerinden yönetim ilkesinin sakıncası belirtilmiştir.
Soruda E seçeneği dışındaki seçeneklerde merkezi yönetimin sakıncaları ifade edilmiştir. E seçeneğinde ise "Yerinden yönetim ilkesine göre kurulan idârelerin büyük bir bölümü mâlî sıkıntı çekmektedirler." ifadesiyle yerinden yönetim ilkesinin sakıncası belirtilmiştir.
Soru 47
İdârî işlemin yapılması sırasında izlenen şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesi anlamına gelen ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdarenin bütünlüğü ilkesi
B
İdarenin kanuniliği ilkesi
C
Yetkide paralellik ilkesi
D
Usulde paralellik ilkesi
E
İdari vesayet
Açıklama:
İdârî işlemin yapılması sırasında izlenen şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesi ilkesine usulde paralellik ilkesi adı verilmektedir.
Soru 48
Aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ve merkezi idârenin başkent ve taşra örgütleri arasında kurulan sıralı hukuki bağ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi
B
İdari vesayet
C
Kamu tüzel kişiliği
D
Yetki genişliği
E
İdarenin kanuniliği ilkesi
Açıklama:
Aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ve merkezi idârenin başkent ve taşra örgütleri arasında kurulan sıralı hukuki bağa hiyerarşi adı verilmektedir.
Soru 49
I- Cumhurbaşkanlığı
II- Bakanlıklar
III- İl Özel İdaresi
IV- Belediyeler
Yukarıdaki önermelerden hangileri Başkent Teşkilatı içindeki icracı birimlerdendir?
II- Bakanlıklar
III- İl Özel İdaresi
IV- Belediyeler
Yukarıdaki önermelerden hangileri Başkent Teşkilatı içindeki icracı birimlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Başkentteki icracı birimler; Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklardır.
Soru 50
Cumhurbaşkanı seçilebilmek için yukarıdaki şartlardan hangisine ya da hangilerine sahip olmak gerekir?
I- Türk vatandaşı olmak
II- Kırk beş yaşını doldurmak
III- Yükseköğrenim yapmış olmak
I- Türk vatandaşı olmak
II- Kırk beş yaşını doldurmak
III- Yükseköğrenim yapmış olmak
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Anayasanın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilir. 45 yaşını doldurmak Cumhurbaşkanı seçilebilme yeterlilikleri arasında yer almaz.
Soru 51
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan ve idârenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceleyen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik ve Sosyal Konsey
B
Milli Güvenlik Kurulu
C
Kamu Denetçiliği Kurumu
D
Devlet Denetleme Kurulu
E
Sayıştay
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idârenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.
Soru 52
İdare üzerinde dış denetim yetkisine sahip olan Anayasa ile öngörülmüş mali denetim organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sayıştay
B
Devlet Denetleme Kurulu
C
Ekonomik ve Sosyal Konsey
D
Kamu Denetçiliği Kurumu
E
Milli Güvenlik Kurulu
Açıklama:
İdare üzerinde dış denetim yetkisine sahip olan Anayasa ile öngörülmüş mali denetim organı Sayıştay'dır.
Soru 53
Köy idaresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Kamu idârelerinin en küçüğü ve yerel yönetimlerin en eskisidir.
B
Nüfusu 150 ile 5000’in arasında olan, taşınır ve taşınmaz mallara sahip, kendisine
verilen mahallî müşterek hizmetleri yapan kamu tüzel kişiliğidir.
verilen mahallî müşterek hizmetleri yapan kamu tüzel kişiliğidir.
C
Yeni bir köy, Cumhurbaşkanının kararı ile kurulur
D
Bir yerde köy kurmadan önce o yerdeki il idâre kurulu, il genel meclisi ile Bayındırlık Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının görüşünü alır.
E
Köy derneği, köy ihtiyar heyeti ve köy muhtarı köyün üç organını oluşturur.
Açıklama:
Yeni bir köy, İçişleri Bakanlığının kararı ile kurulur. Bu nedenle Cumhurbaşkanının kararı ile kurulur seçeneği yanlıştır.
Ünite 2
Soru 1
657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre devlet memurlarının görevlerinin gerektirdiği niteliklere ve görevlere göre kümelere ayrılması memurluk mesleğinin hangi ilkesini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kariyer ilkesi
B
Liyakat ilkesi
C
Eşitlik ilkesi
D
Sınıflandırma ilkesi
E
Serbestlik ilkesi
Açıklama:
657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre devlet memurlarının görevlerinin gerektirdiği niteliklere ve görevlere göre kümelere ayrılması memurluk mesleğinin sınıflandırma ilkesini ifade etmektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 2
I. 15 yaşını dolduran ve bir meslek veya sanat okulunu bitiren kişiler, ilgili meslek ve sanatı icra edebilmeleri için yargı kararıyla reşit olduktan sonra memur olabilirler.
II. Yabancı uyruklular, Türk soylu iseler devlet memuru olabilirler.
III. Çifte vatandaşlığa sahip Türkler, memur olamazlar.
IV. İlköğretim mezunları devlet memuru olabilirler.
Memur alımında Devlet Memurları Kanununda belirlenen genel koşullara ilişkin olarak, yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Yabancı uyruklular, Türk soylu iseler devlet memuru olabilirler.
III. Çifte vatandaşlığa sahip Türkler, memur olamazlar.
IV. İlköğretim mezunları devlet memuru olabilirler.
Memur alımında Devlet Memurları Kanununda belirlenen genel koşullara ilişkin olarak, yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
15 yaşını dolduran ve bir meslek veya sanat okulunu bitiren kişiler, ilgili meslek ve sanatı icra edebilmeleri için yargı kararıyla reşit olduktan sonra memur olabilirler. Yabancı uyruklular, Türk soylu olsalar bile devlet memuru olamazlar. Çifte vatandaşlığa sahip Türkler, memur olabilirler. İlköğretim mezunları devlet memuru olabilirler. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi memurlara sağlanan haklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Siyasal partilere girme
B
Derneklere üye olma
C
Güvenlik
D
İzin
E
Aylık
Açıklama:
Siyasi partilere girme memurlara konan yasaklardan biridir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 4
657 sayılı Kanunun 125. maddesinde ayrıntılı biçimde düzenlen devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâller kapsamında memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesi disiplin cezalarından hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Uyarma
B
Kınama
C
Aylıktan kesme
D
Kademe ilerlemesinin durdurulması
E
Devlet memurluğundan çıkarma
Açıklama:
657 sayılı Kanunun 125. maddesinde ayrıntılı biçimde düzenlen devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâller kapsamında memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesi disiplin cezalarından kınamayı ifade etmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 5
Memurluğa giriş sınavını kazanan memur adaylarının adaylık süresi en fazla ne kadardır?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
3 yıl
D
4 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
Adaylık süresi en çok 2, en az 1 yıldır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 6
I. Emeklilik hakkı bir başkasına devredilebilir.
II. Emeklilik miras yolu ile kişinin mirasçılarına geçer.
III. Kamu görevlisinin emeklilik statüsüne girmesi, idârî bir işlemle olur.
IV. Kamu görevlisinin emeklilik haklarından yararlandırılma işlemleri, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılır.
Kamu görevlilerinin emekliliklerine ilişkin verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Emeklilik miras yolu ile kişinin mirasçılarına geçer.
III. Kamu görevlisinin emeklilik statüsüne girmesi, idârî bir işlemle olur.
IV. Kamu görevlisinin emeklilik haklarından yararlandırılma işlemleri, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılır.
Kamu görevlilerinin emekliliklerine ilişkin verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Emeklilik kişisel bir haktır, bir başkasına devredilemez. Emeklilik miras yolu ile kişinin mirasçılarına geçmez. Kamu görevlisinin emeklilik statüsüne girmesi, idârî bir işlemle olur. Kamu görevlisinin emeklilik haklarından yararlandırılma işlemleri, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Kamu görevlisinin emeklilik statüsüne girmesi, idârî bir
işlemle olur. Kamu görevlisinin emekli statüsüne girmesi iş-
lemi, kendi kurumunca yapılır. Fakat kamu görevlisinin emeklilik haklarından yararlandırılma işlemleri, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılmaktadır. KİTABIMIZIN 50. SAYFASINI OKUYUNUZ.
Kamu görevlisinin emeklilik statüsüne girmesi, idârî bir
işlemle olur. Kamu görevlisinin emekli statüsüne girmesi iş-
lemi, kendi kurumunca yapılır. Fakat kamu görevlisinin emeklilik haklarından yararlandırılma işlemleri, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılmaktadır. KİTABIMIZIN 50. SAYFASINI OKUYUNUZ.
Soru 7
Kamu görevlilerinin emekliliklerine ilişkin verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu görevlisinin ölümü üzerine, yasada belirtilen yakınlarına dul ve yetim aylığı bağlanır.
B
Kamu görevlileri yasanın zorunlu kıldığı durumlarda; idârenin isteği üzerine ya da kendi isteği ile emekliye ayrılır.
C
Emekli ikramiyesi kamu görevlilerinin emeklilerine ve hak sahiplerine sağlanan haklardandır.
D
Bazı kamu görevlileri emekli olduktan sonra tekrar kamu görevine dönebilirler.
E
Kamu görevlisinin emekli statüsüne girmesi işlemi, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılır.
Açıklama:
Kamu görevlisinin emekli statüsüne girmesi işlemi, kendi kurumunca yapılır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 8
4483 sayılı Kanuna göre, yetkili makam, soruşturma izni konusundaki kararını, suçu öğrenmesinden itibaren ön inceleme de dâhil olmak üzere kaç gün içinde verir?
Seçenekler
A
7 gün
B
10 gün
C
15 gün
D
30 gün
E
45 gün
Açıklama:
4483 sayılı Kanuna göre, yetkili makam, soruşturma izni konusundaki kararını, suçu öğrenmesinden itibaren ön inceleme de dâhil olmak üzere 30 gün içinde verir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 9
4483 sayılı Kanunun 9. maddesine göre soruşturma izni verilmesine ilişkin karara karşı hakkında inceleme yapılan memur veya diğer kamu görevlisi itiraz yoluna gidebilir. İtiraz süresi, yetkili makamın kararının tebliğinden itibaren kaç gündür?
Seçenekler
A
10 gün
B
15 gün
C
30 gün
D
45 gün
E
60 gün
Açıklama:
4483 sayılı Kanunun 9. maddesine göre soruşturma izni verilmesine ilişkin karara karşı hakkında inceleme yapılan memur veya diğer kamu görevlisi itiraz yoluna gidebilir. İtiraz süresi, yetkili makamın kararının tebliğinden itibaren on gündür. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 10
Başka bir yerdeki göreve atanan memurlara işe başlamaları için yasal süreye ek olarak tanınan aylıksız süre kaç gündür?
Seçenekler
A
3 gün
B
7 gün
C
10 gün
D
15 gün
E
30 gün
Açıklama:
Başka bir yerdeki göreve atanan memurlara işe başlamaları için yasal süreye ek olarak on günlük aylıksız bir süre daha tanınır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi, kamu kesiminde çalışan geniş anlamda kamu görevlileri kapsamındadır?
Seçenekler
A
Hakimler
B
Subaylar
C
Doktorlar
D
Öğretmenler
E
Muhtarlar
Açıklama:
Geniş anlamda kamu görevlisi sayılan kişiler arasında muhtarlar vardır. Diğer seçeneklerde verilen görevliler, dar anlamda kamu görevlileridir.
Soru 12
Kamu kesiminde çalışan aşağıdaki görevlilerden hangisi dar anlamda kamu görevlisidir?
Seçenekler
A
Belediye başkanları
B
Belediye meclis üyeleri
C
İl genel meclis üyeleri
D
Subaylar
E
Milletvekilleri
Açıklama:
Cevap şıkları arasında bulunan "subaylar" şıkkı doğru cevaptır. Diğer şıklarda verilenler geniş anlamda kamu görevlilerine verilen örneklerdendir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi geniş anlamda kamu görevlilerini sınıflandırma ölçütleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Belirli bir ücretin ödenip ödenmediği
B
Hizmete hangi süre için girildiği
C
Hizmete alınmada mülakatın olup olmaması
D
Hizmette asli veya yardımcı görevli olma durumu
E
İlgili kişiye hangi hukuk dalının uygulandığı
Açıklama:
Doğru cevap mülakatın olup olmaması durumudur. Zira, yazılı ya da mülakatla göreve alıp almama hali, sınıflandırma ölçütleri arasında yer almaz.
Soru 14
Özel bir meslek bilgisine ve uzmanlığa gerek gösteren, geçici işlerde ve zorunlu durumlara özgü olmak üzere kullanılan kamu personeline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Memur
B
Sözleşmeli personel
C
İşçi
D
Süreli Kamu görevlisi
E
Yükümlü kamu görevlisi
Açıklama:
Soru kökünde belirtilen özel durum, sözleşmeli personeli ifade etmektedir. Diğer şıklarda belirtilenler farklı unsurlara sahip kamu görevlileridir.
Soru 15
"Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür" hükmü hangi yasal düzenleme içinde yer alır?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Devlet Memurları Kanunu
C
Türk Ceza Kanunu
D
Borçlar Kanunu
E
İş Kanunu
Açıklama:
Soruda yer verilen hüküm Anayasamızda yer almaktadır. Diğer yasalarda bu hüküm yer almaz.
Soru 16
Devlet Memurları Kanununa göre, bu kanunun uygulandığı kurumlarda, yönetim, yürütme, büro ve benzeri hizmetleri görenler ve başka sınıfa girmeyenler, hangi hizmet sınıfına giren memurlar olarak belirlenmiştir?
Seçenekler
A
Genel idari hizmetler sınıfı
B
Yardımcı hizmetler sınıfı
C
Mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı
D
Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı
E
Eğitim ve öğretim sınıfı
Açıklama:
Soruda belirtilen kişiler, genel idari hizmetler sınıfının kapsamını belirtmektedir.
Soru 17
Bir görevin gerektirdiği nitelikleri ve yetenekleri taşımayı ifade eden kavram, aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Kariyer
B
Liyakat
C
Eşitlik
D
Serbestlik
E
Uzmanlaşma
Açıklama:
Soruda ifade edilen unsurlar "Liyakat" kavramını ifade etmektedir.
Soru 18
Aşağıda belirtilen suçlardan hangisi devlet memuru olmaya engel değildir?
Seçenekler
A
Zimmet
B
İrtikap
C
Rüşvet
D
İhaleye fesat karıştırma
E
Görevi kötüye kullanma
Açıklama:
Soruda devlet memuru olmaya engel durumlar ilk dört cevap şıkkında belirtilmiştir. son şık olan "görevi kötüye kullanma" suçu, devlet memuru olmaya engel değildir. Güveni kötüye kullanma suçu ise, memur olmaya engeldir.
Soru 19
Başka yerdeki göreve atanan memurların, kaç gün içinde görev yerine hareket etmeleri ve yol süresini izleyen gün işe başlamaları gerekmektedir?
Seçenekler
A
Beş gün
B
Yedi gün
C
On gün
D
On beş gün
E
Yirmi gün
Açıklama:
Soruda belirtilen durumda memurların, on beş gün içinde işe başlamaları gerekmektedir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi, memurlara konan yasaklar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kitle iletişim araçlarına bilgi veya demeç verme yasağı
B
Ayrıldığı kuruma karşı şikayet yasağı
C
Birlikte çekilme ve grev yasağı
D
Başka görev alma yasağı
E
Hediye ve çıkar sağlama yasağı
Açıklama:
Memurlara konan yasaklar arasında, ayrıldığı kuruma karşı görev alma yasağı olup, şikayet yasağı yoktur. Doğru cevap bu nedenle B şıkkıdır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi dar anlamda kamu görevlilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hakim
B
Öğretmen
C
Subay
D
Belediye başkanı
E
Doktor
Açıklama:
Geniş anlamda kamu görevlileri kavramı, kamu kesiminde çalışan herkesi kapsamaktadır. Örneğin; cumhurbaşkanı, bakanlar, milletvekilleri, belediye başkanları, belediye meclis üyeleri, il genel meclisi üyeleri, ihtiyar meclisi üyeleri, muhtarlar, hâkimler, subaylar, doktorlar, öğretmenler, hizmetliler geniş anlamda kamu görevlileridir.
Dar anlamda kamu görevlileri kavramı ise devletin siyâsal yapısını oluşturan görevliler dışında kalan ve kamu hukuku rejimine tâbi, aslî ve sürekli görevleri yürüten gerçek kişileri kapsamaktadır.
Dar anlamda kamu görevlileri kavramı ise devletin siyâsal yapısını oluşturan görevliler dışında kalan ve kamu hukuku rejimine tâbi, aslî ve sürekli görevleri yürüten gerçek kişileri kapsamaktadır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Türk yargı karar ve içtihatlarında kamu görevlisinin netleşmiş bir tanımı bulunmamasının nedenidir?
Seçenekler
A
Yüksek yargı yerlerinde bu konuda içtihat oluşmamıştır
B
Yüksek yargı yerlerinin kendi görev alanları açısından kamu görevlisini tanımlarlar
C
Konu Anayasa Mahkemesi denetimine kapalıdır
D
Kamu görevlisinin tanımı sık sık değişmektedir.
E
Yüksek yargı yerleri dar anlamda kamu görevlisi tanımını esas almaktadırlar
Açıklama:
Türk mevzuatına bakıldığında, kamu görevlisi kavramının tek bir tanımının bulunmadığı görmektedir. Çünkü her kanun ya da genel düzenleyici işlem, kendi uygulama alanı ve konusu açısından kamu görevlisinin tanımını yapmıştır
Türk yargı karar ve içtihatlarında kamu görevlisinin netleşmiş bir tanımı bulunmamaktadır. Bunun nedeni, özellikle yüksek yargı yerlerinin kendi görev alanları açısından kamu görevlisini tanımlamalarıdır. Çünkü Yargıtay sorumluluk hukuku, Danıştay idârenin yargısal denetimi, Uyuşmazlık Mahkemesi de yargı yerinin belirlenmesi açısından kamu görevlisini tanımlama yoluna gitmişlerdir.
Türk yargı karar ve içtihatlarında kamu görevlisinin netleşmiş bir tanımı bulunmamaktadır. Bunun nedeni, özellikle yüksek yargı yerlerinin kendi görev alanları açısından kamu görevlisini tanımlamalarıdır. Çünkü Yargıtay sorumluluk hukuku, Danıştay idârenin yargısal denetimi, Uyuşmazlık Mahkemesi de yargı yerinin belirlenmesi açısından kamu görevlisini tanımlama yoluna gitmişlerdir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi kamu görevlilerinin sınıflandırılması bakımından kullanılan ölçütlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Süre yönünden
B
Göreve başlama yönünden
C
Eğitim düzeyi yönünden
D
Ücret yönünden
E
Aslî ve Yardımcı Olmaları Yönünden
Açıklama:
Geniş anlamdaki kamu görevlilerini, yedi açıdan Sınıflandırmak mümkündür. Bu sınıflama ölçütleri; hizmete alınma yöntemi, belirli bir ücretin ödenip ödenmediği, hizmete hangi süre için girildiği, hizmette aslî veya yardımcı görevli olma durumu, ilgili kişiye hangi hukuk dalının uygulandığı, ölçütleridir.
Eğitim düzeyi kamu görevlilerinin sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden biri değildir.
Eğitim düzeyi kamu görevlilerinin sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden biri değildir.
Soru 24
1- memur
2- Sözleşmeli
3- İşçi
Yukarıda sayılanlardan hangisi veya hangileri kendi uygulama alanı içindeki kamu kesiminde çalışan görevlilerdendir?
2- Sözleşmeli
3- İşçi
Yukarıda sayılanlardan hangisi veya hangileri kendi uygulama alanı içindeki kamu kesiminde çalışan görevlilerdendir?
Seçenekler
A
Sadece 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Devlet Memurları Kanunu, kendi uygulama alanı içindeki kamu kesiminde çalışan görevlileri üç kümede toplamıştır.
657 sayılı Kanunun uygulandığı kurumlarda bu üç kategori kamu görevlisinin
dışında kamu görevlisi çalıştırılamaz. Bunlar memurlar, sözleşmeliler ve işçilerdir.
657 sayılı Kanunun uygulandığı kurumlarda bu üç kategori kamu görevlisinin
dışında kamu görevlisi çalıştırılamaz. Bunlar memurlar, sözleşmeliler ve işçilerdir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi memur ile İdâre arasındaki İlişki bakımından söylenemez?
Seçenekler
A
Memur ile idâre arasındaki ilişki, hizmetin gereklerine göre yasalar tarafından
belirlenmektedir
belirlenmektedir
B
Memurların hukuksal durumunda her zaman değişiklik yapılabilir
C
Memurluk durumuna ilişkin özel anlaşmalar yapılamaz
D
Memurların atandıkları tarihteki statülerinin sürdürülmesi konusunda kazanılmış hakları vardır
E
Memurluk durumuna ilişkin sözleşeneler yapılamaz
Açıklama:
Memurların hukuksal durumunda her zaman değişiklik yapılabilir
Memurların atandıkları tarihteki statülerinin sürdürülmesi konusunda kazanılmış hakları yoktur.
Memurların atandıkları tarihteki statülerinin sürdürülmesi konusunda kazanılmış hakları yoktur.
Soru 26
Görev ve nitelik açısından özellik gösteren ve bu nedenle atanmalarında, yükseltilmelerinde ve diğer hak ve yükümlülüklerinde özel hükümlere tabi tutulan memurluk kadrolarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstisnai memurluk
B
Hususi memurluk
C
Branş memurluğu
D
Uzman memurluk
E
Tali memurluk
Açıklama:
İstisnai memurluk, esnek istihdam biçiminin tipik örneğidir. İstisnai memurluk, atamalarda idârenin takdir yetkisini genişlettiği için genel memurluk kadrolarına göre daha az güvencelidir
Görev ve nitelik açısından özellik gösteren ve bu nedenle atanmalarında, yükseltilmelerinde ve diğer hak ve yükümlülüklerinde özel hükümlere tabi tutulan memurluk kadrolarına istisnai memurluk denir.
Görev ve nitelik açısından özellik gösteren ve bu nedenle atanmalarında, yükseltilmelerinde ve diğer hak ve yükümlülüklerinde özel hükümlere tabi tutulan memurluk kadrolarına istisnai memurluk denir.
Soru 27
Başka bir yerdeki göreve atanan memurlara işe başlamaları için yasal süreye ek olarak kaç günlük aylıksız bir süre daha tanınır?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
10
E
15
Açıklama:
Bu süre içinde de zorunlu nedenler olmadan göreve başlamayanlar görevden çekilmiş sayılırlar.
Başka bir yerdeki göreve atanan memurlara işe başlamaları için yasal süreye ek olarak on günlük aylıksız bir süre daha tanınır.
Başka bir yerdeki göreve atanan memurlara işe başlamaları için yasal süreye ek olarak on günlük aylıksız bir süre daha tanınır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi memurlar hakkında verilecek disiplin cezalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Aylıktan kesme
B
Görev yerinin değiştirilmesi
C
Uyarma
D
Kınama
E
Kademe ilerlemesinin durdurulması
Açıklama:
Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâller 657 sayılı Kanunun 125. maddesinde ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Anılan maddede öngörülen disiplin cezaları şunlardır: Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma
Görev yerinin değiştirilmesi memurlar hakkında verilecek disiplin cezalarından biri değildir.
Görev yerinin değiştirilmesi memurlar hakkında verilecek disiplin cezalarından biri değildir.
Soru 29
Memurluktan çıkarma cezasını gerektiren suçlarda, suçun öğrenilmesinden itibaren kaç ay içerisinde disiplin soruşturması açılmalıdır?
Seçenekler
A
1
B
3
C
6
D
8
E
12
Açıklama:
Suçun işlenmesinden itibaren iki yıl içerisinde de disiplin cezası verilmelidir. Aksi
hâlde disiplin suçu zaman aşımına uğramaktadır.
Memurluktan çıkarma cezasını gerektiren suçlarda, suçun öğrenilmesinden itibaren altı ay içerisinde disiplin soruşturması açılmalıdır.
hâlde disiplin suçu zaman aşımına uğramaktadır.
Memurluktan çıkarma cezasını gerektiren suçlarda, suçun öğrenilmesinden itibaren altı ay içerisinde disiplin soruşturması açılmalıdır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi bakımından görevle ilgili işlediği suçlarda yetkili ve görevli makam suçtan bağımsız olarak il ağır ceza mahkemesidir?
Seçenekler
A
Kaymakam
B
Vali
C
Bakan
D
Emniyet müdürü
E
Bakan yardımcısı
Açıklama:
Yukarıda sayılan istisnalar hariç olmak üzere ceza soruşturması sonunda davaya bakmaya yetkili ve görevli mahkeme, adlî yargı içinde yer alan ve genel hükümlere göre yetkili ve görevli olan ceza mahkemesidir
Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreteri, Bakan yardımcıları ve valiler için yetkili ve görevli mahkeme Yargıtayın ilgili ceza dairesi, kaymakamlar için ise il ağır ceza mahkemesidir.
Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreteri, Bakan yardımcıları ve valiler için yetkili ve görevli mahkeme Yargıtayın ilgili ceza dairesi, kaymakamlar için ise il ağır ceza mahkemesidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi geniş anlamda kamu görevlisi sınıflandırmasında ele alınan ölçütlerden değildir?
Seçenekler
A
hizmete alınma yöntemi
B
belirli bir ücretin ödenip ödenmediği
C
hizmete hangi süre için girildiği
D
ilgili kişiye hangi hukuk dalının uygulandığı
E
uyuşmazlıklar
Açıklama:
Geniş anlamdaki kamu görevlilerini, yedi açıdan Sınıflandırmak mümkündür. Bu sınıflama ölçütleri; hizmete alınma yöntemi, belirli bir ücretin ödenip ödenmediği, hizmete hangi süre için girildiği, hizmette aslî veya yardımcı görevli olma durumu, ilgili kişiye hangi hukuk dalının uygulandığı, ölçütleridir.
Soru 32
Kendi istekleriyle göreve alınanlar- zorla göreve alınanlar ayırımı kamu görevlileri sınıflandırmasında aşağıdaki kriterler içerisinde hangisinde değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
göreve alınmaları yönünden
B
süre yönünden
C
ücret yönünden
D
asli ve yardımcı olmaları yönünden
E
uygulanan hukuk dalları yönünden
Açıklama:
Geniş anlamdaki kamu görevlileri, göreve alınmaları yönünden iki ana kümeye ayrılırlar. Birinci kümeye “kendi istekleriyle göreve alınanlar”, ikinci kümeye de “zorla göreve alınanlar” girer
Soru 33
Kamu görevlilerinin ücret yönünden sınıflandırılması aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
kendi istekleriyle göreve alınanlar-zorunlu alınanlar
B
ücretliler-ücretsizler
C
süreklikliler-süreliler
D
kesintisiz-kesintili
E
asli-yardımcı
Açıklama:
Kamu görevlileri ücret yönünden ücretliler ve ücretsizler olmak üzere iki kümeye ayrılırlar.
Soru 34
Kamu hizmetlerinin kesintisiz ve düzgün görülmesini sağlamak için, kamu hizmetinin görüldüğü yerin bakımı, onarımı, temizliği gibi işlerde, idâre adına kişisel bir faaliyette bulunan kimselere ne ad verilir?
Seçenekler
A
ücretliler
B
asli kamu görevlisi
C
yardımcı kamu görevlisi
D
zorunlu kamu görevlisi
E
geçici kamu görevlisi
Açıklama:
Aslî kamu görevlileri, kamu hizmetinin ayrılmaz parçasıdırlar. Aslî kamu hizmetlerini memurlar ve diğer kamu görevlileri yürütmektedir.
Yardımcı kamu görevlileri ise kamu hizmetlerinin kesintisiz ve düzgün görülmesini sağlamak için, kamu hizmetinin görüldüğü yerin bakımı,
onarımı, temizliği gibi işlerde, idâre adına kişisel bir faaliyette bulunan kimselerdir.
Yardımcı kamu görevlileri ise kamu hizmetlerinin kesintisiz ve düzgün görülmesini sağlamak için, kamu hizmetinin görüldüğü yerin bakımı,
onarımı, temizliği gibi işlerde, idâre adına kişisel bir faaliyette bulunan kimselerdir.
Soru 35
I. Memurlar
II. Sözleşmeliler
III. İşçiler
Yukarıdakilerden hangisi Devlet Memurları Kanununa göre kendi uygulama alanı içindeki kamu kesiminde çalışan görevliler arasındadır?
II. Sözleşmeliler
III. İşçiler
Yukarıdakilerden hangisi Devlet Memurları Kanununa göre kendi uygulama alanı içindeki kamu kesiminde çalışan görevliler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I,II,III
D
I,III
E
Yalnız III
Açıklama:
Devlet Memurları Kanunu, kendi uygulama alanı içindeki kamu kesiminde çalışan görevlileri
üç kümede toplamıştır. Bunlar; memurlar, sözleşmeliler ve işçilerdir. 657 sayılı Kanunun uygulandığı kurumlarda bu üç kategori kamu görevlisinin dışında kamu görevlisi çalıştırılamaz.
üç kümede toplamıştır. Bunlar; memurlar, sözleşmeliler ve işçilerdir. 657 sayılı Kanunun uygulandığı kurumlarda bu üç kategori kamu görevlisinin dışında kamu görevlisi çalıştırılamaz.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Devlet Memurları Kanununa göre bir meslek bilgisine ve uzmanlığa gerek gösteren geçici ve zorunlu durumlarda belirli bir kadroya bağlı olmadan çalıştırılan gerçek kişilerdir?
Seçenekler
A
memurlar
B
sözleşmeliler
C
işçiler
D
asli kamu görevlileri
E
geçici kamu görevlileri
Açıklama:
Devlet Memurları Kanunu, uygulama alanı içindeki kamu kurum ve kuruluşlarında “sözleşmelilerin” de çalıştırılabileceğini öngörmektedir. Bu kanun kapsamındaki sözleşmeliler, ancak bir meslek bilgisine ve uzmanlığa gerek gösteren geçici ve zorunlu durumlarda belirli bir kadroya bağlı olmadan çalıştırılan gerçek kişilerdir.
Soru 37
İdârenin aslî ve sürekli hizmetlerinin yürütülmesinde yardımcı olan bu gibi hizmetleri yürüten görevliler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu tarafından aşağıdakilerden içinde toplanmıştır?
Seçenekler
A
yardımcı hizmetle sınıfı
B
istisnai memurluk
C
işçiler
D
sözleşmeliler
E
geçiciler
Açıklama:
Aslî ve sürekli idarî hizmetlerin yürütülmesinde yardımcı olarak kullanılan, eski hukukumuzda
“hizmetli” denen odacı, bekçi gibi görevliler de vardır. İdârenin aslî ve sürekli hizmetlerinin yürütülmesinde yardımcı olan bu gibi hizmetleri yürüten görevliler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu tarafından “yardımcı hizmetler sınıfı” içinde toplanmış ve memurlar eliyle yürütülmesi öngörülmüştür.
“hizmetli” denen odacı, bekçi gibi görevliler de vardır. İdârenin aslî ve sürekli hizmetlerinin yürütülmesinde yardımcı olan bu gibi hizmetleri yürüten görevliler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu tarafından “yardımcı hizmetler sınıfı” içinde toplanmış ve memurlar eliyle yürütülmesi öngörülmüştür.
Soru 38
Görev ve nitelik açısından özellik gösteren ve bu nedenle atanmalarında, yükseltilmelerinde ve
diğer hak ve yükümlülüklerinde özel hükümlere tabi tutulan memurluk kadrolarına ne ad verilir?
diğer hak ve yükümlülüklerinde özel hükümlere tabi tutulan memurluk kadrolarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
yardımcı hizmetler
B
işçi
C
sözleşmeli
D
istisnai memurluk
E
genel memurluk
Açıklama:
Görev ve nitelik açısından özellik gösteren ve bu nedenle atanmalarında, yükseltilmelerinde ve diğer hak ve yükümlülüklerinde özel hükümlere tabi tutulan memurluk kadrolarıdır . Bu kadrolara atanan memurlara da istisnai memur denmektedir.
Soru 39
Devlet Memurları Kanununun uygulandığı kurumlarda yönetim, yürütme, büro ve benzeri hizmetleri görenler ve başka sınıfa girmeyenler aşağıdaki sınıflamalardan hangisi içerisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
genel idare hizmetleri sınıfı
B
teknik hizmetler sınıfı
C
sağlık hizmetleri sınıfı
D
yardımcı hizmetler sınıfı
E
eğitim ve öğretim sınıfı
Açıklama:
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36. maddesinde, memurların sınıfları sayılarak belirtmiştir. Bu sınıflar şunlardır: Genel idâre hizmetleri sınıfı: Devlet Memurları Kanununun uygulandığı kurumlarda yönetim, yürütme, büro ve benzeri hizmetleri görenler ve başka sınıfa girmeyenler genel idâre hizmetleri sınıfını oluştururlar
Soru 40
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36. maddesine göre Vâli, kaymakam ve maiyet memurları aşağıdaki sınıflardan hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
yardımcı hizmetler sınıfı
B
teknik hizmetler sınıfı
C
emniyet hizmetleri sınıfı
D
Mülkî idâre âmirliği hizmetleri sınıf
E
eğitim, öğretim sınıfı
Açıklama:
Mülkî idâre âmirliği hizmetleri sınıfı: Vâli, kaymakam ve maiyet memurlarını kapsamaktadır.
Soru 41
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu yetkisi, kamu kudreti kullanarak hizmet görmektir
B
Memurlar, genel idâre esaslarına göre yürütülmesi gereken kamu hizmetlerini yürütürler
C
Memurların yürüttükleri görevler, aslî ve sürekli görevlerdir
D
Memurlar, devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerinde görev yaparlar
E
Memurların atandıkları tarihteki statülerinin sürdürülmesi konusunda kazanılmış hakları vardır
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Memurun çeşitli tanımları '' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 42
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Memurluk durumuna ilişkin özel anlaşmalar, sözleşmeler ve özel düzenlemeler yapılamaz
B
Memurların yasalarla önceden belirlenen durumuna, hem idâre hem de memur uymak zorundadır
C
İdârenin aslî ve sürekli kamu hizmetleri, özel hukuk kurallarına göre çalıştırılan işçiler tarafından yürütülebilir
D
Kamu kesiminde özel hukuk kurallarına göre çalıştırılanlar, dar anlamdaki “kamu görevlileri” kavramının dışında kalmaktadır
E
Asli ve sürekli kamu hizmetlerinde bir kadroya bağlı olarak çalıştırılanlar ile idâre arasındaki ilişki, bir statü ilişkisidir ve yasaldır
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Memur -İşçi Ayrımı '' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 43
İdari açıdan özellik taşıyan bazı hizmetlere, yine îdâri sebeplerle ana personel rejimine bağlı kalınmaksızın memur atanabilme imkanı sağlayan bu gibi kadrolara …….. adı verilmektedir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İstisnai memurluk
B
Genel memurluk
C
Yardımcı hizmetler
D
Sürekli hizmetler
E
Asli hizmetler
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İstisnai memurluk'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 44
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İstisnai memurluk, esnek istihdam biçiminin tipik örneğidir
B
İstisnai memurluk, atamalarda idârenin takdir yetkisini genişlettiği için genel memurluk kadrolarına göre daha az güvencelidir
C
İstisnai memurluğa atanacaklarda da genel memur olma özelliği aranır
D
İstisnai memurluğa atanacaklarda 657 sayılı Kanunun atama, sınavlar, kademe ilerlemesi, derece yükselmesi ile ilgili hükümleri uygulanır
E
İstisnai memurluklara atananlar, atandıkları kadronun derece aylığını alırlar ve bu görevler için öngörülen ek göstergelerden faydalanırlar
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İstisnai memurluk'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 45
………kamu hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak üzere memurun atandığı belirli yetki, hak, ödev ve sorumlulukla donatılmış görev yeri olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kadro
B
Kamu
C
Kariyer
D
İş yeri
E
Sınıflandırma
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Memurluk mesleğinin düzenlenmesi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi memurluk mesleğinin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, mesleğe girmede ve yükselmede yeteneği (liyakati) esas almıştır
B
Memurlar tarafsız olmalıdır
C
Memurluk bir meslek olarak kabul edilmelidir
D
Memurların idâre karşısındaki durumlarının önceden hukuk kuralları ile genel ve nesnel olarak düzenlenmesini gerektirmektedir
E
Memurların siyâsal partilere girmesine engel yoktur
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Memurluk mesleğinin özellikleri''
konusunu yeniden gözden geçiriniz.
konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 47
I-Sınıflandırma ilkesi
II-Kariyer ilkesi
III- Liyakat ilkesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri memurluk mesleğinin temel ilkeleri arasında yer alır?
II-Kariyer ilkesi
III- Liyakat ilkesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri memurluk mesleğinin temel ilkeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
II-III
D
Yalnız III
E
I-III
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Kariyer'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Liyakat sisteminin ilkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Memur alımında yaklaşım, toplumun tüm kesimlerinin temsilini sağlamaya yönelik olmalıdır
B
Tüm adaylar ve memurlar; yansız, önyargısız, eşit ve hakça muamele görmelidir
C
Tüm kamu görevlileri, karakter ve davranış üstünlüğüne ve kamu yararı bilincine sahip olmalıdır
D
Kamu görevlilerinin oluşturduğu insan gücü, etkin ve verimli bir biçimde kullanılmalıdır
E
Uzmanlaşma, liyakat ilkesinin temel öğelerinden birisidir
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise '' Liyakat'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi kariyer sisteminin temel özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kariyer sisteminde personelin hukuksal yapısı tek yanlı genel düzenleyici işlemlerden doğan bir durumla belirlenir
B
Eş değerli işe, eş değerli ücret ödenmelidir
C
Kıdeme, liyakate ve ehliyete önem verilir
D
Kariyer ilkesi, devamlı ilerlemeye ve yükselmelere paralel bir ücret sisteminin uygulanmasını zorunlu kılar
E
Kariyer ilkesi, memurun sosyal ve parasal haklar açısından güvenceli bir düzene sahip olmasını gerektirir
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Kariyer'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 50
Kademe İlerlemesinin Durdurulması fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin ….. yıl durdurulmasıdır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
2-3
E
1-3
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Disiplin suç ve cezalarının çeşitleri'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 51
Kaymakam hangi memur sınıfı içerisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Genel idare hizmetleri sınıfı
B
Sağlık hizmetleri sınıfı
C
Eğitim ve öğretim sınıfı
D
Mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı
E
Teknik hizmetler sınıfı
Açıklama:
Kaymakam, mülki idare amirliği hizmetleri sınıfındadır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi memurlara konulan yasaklardan değildir?
Seçenekler
A
Başka görev alma yasağı
B
Toplu eylemlerde bulunma, birlikte çekilme ve grev yasağı
C
Ticaret ve kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı
D
Hediye ve çıkar sağlama yasağı
E
İzin kullanma hakkı
Açıklama:
izin kullanmak bir yasak değil memurlar için bir haktır.
Soru 53
657 sayılı kanuna göre aşağıdakilerden hangi memurlara verilebilecek disiplin cezalarından değildir?
Seçenekler
A
Uyarma
B
Aylıktan kesme
C
Kademe ilerlemesinin durdurulması
D
Devlet memurluğundan çıkarma
E
Disiplin hapsi
Açıklama:
DMK'da disiplin hapsi şeklinde bir disiplin cezası bulunmamaktadır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir?
Seçenekler
A
Görevden uzaklaştırma
B
Memuriyetten çıkarma
C
Kademe ilerlemesinin durdurulması
D
Uyarma
E
Kınama
Açıklama:
Söz konusu tedbir, görevden uzaklaştırmadır.
Soru 55
Kimyager hangi memur sınıfı içerisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Genel idare hizmetleri sınıfı
B
Sağlık hizmetleri sınıfı
C
Eğitim ve öğretim sınıfı
D
Mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı
E
Teknik hizmetler sınıfı
Açıklama:
Kimyager, kanuna göre teknik hizmetler sınıfındadır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi idarenin insan unsurunu ifade eder?
Seçenekler
A
Kamu görevlileri
B
Subaylar
C
Emniyet Teşkilatı mensupları
D
Kamu hizmetlileri
E
İşçiler
Açıklama:
İdarenin insan unsurunu kamu personeli de denilen kamu görevlileri oluşturmaktadır.
Soru 57
Kamu görevlilerinin ağırlık noktasını aşağıdakilerden hangisi oluşturur?
Seçenekler
A
Memurlar
B
İşçiler
C
Sözleşmeliler
D
Hizmetliler
E
Yöneticiler
Açıklama:
Kamu görevlilerinin ağırlık noktasını memurlar oluşturur.
Soru 58
Özel bir meslek bilgisine ve uzmanlığa gerek gösteren, geçici işlerde ve zorunlu durumlara özgü olmak üzere kullanılan kamu personelini aşağıdakilerden hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
Memurlar
B
Sözleşmeli personel
C
Hizmetliler
D
İşçiler
E
Yöneticiler
Açıklama:
Söz konusu tanım, sözleşmeli personeli ifade etmektedir.
Soru 59
Kamu hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak üzere memurun atandığı belirli yetki, hak, ödev ve sorumlulukla donatılmış görev yerini aşağıdakilerden hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
Kadro
B
İkamet
C
Adres
D
Tabiiyet
E
Aidiyet
Açıklama:
Söz konusu tanım "kadro" terimine işaret etmektedir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi memurların yaptıkları hizmetler için gerekli bilgilere ve yetişme koşullarına uygun biçimde, kendi sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânına sahip olmalarını ifade eder?
Seçenekler
A
Kariyer
B
Kadro
C
Liyakat
D
Hiyerarşi
E
Vesayet
Açıklama:
Söz konusu betimleme "kariyer"e işaret etmektedir.
Ünite 3
Soru 1
I. Organik koşul
II. Maddi koşul
III. Manevi koşul
Bir malın kamusal mal olup olmadığı hususunda kanunda hüküm yok ise hangi koşulların gerçekleşmesi halinde mal kamusal mal sayılır?
II. Maddi koşul
III. Manevi koşul
Bir malın kamusal mal olup olmadığı hususunda kanunda hüküm yok ise hangi koşulların gerçekleşmesi halinde mal kamusal mal sayılır?
Seçenekler
A
I, II
B
Yalnız I
C
Yalnız II
D
Yalnız III
E
I, II, III
Açıklama:
Bir malın kamusal mal olup olmadığı konusunda yasalarda açık bir hüküm yoksa şu iki koşulun birlikte gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmalıdır . Bu koşullar organik koşul ve maddî koşuldur.
Organik koşula göre bir malın kamusal mal sayılabilmesi için bir kamu tüzel
kişisine ait olması gerekir. Ancak, bazı özel kişilere ait mallar kamu hizmetlerinde kullanılabilmektedir.
Örneğin, özel halk otobüsleri böyledir. Bu tür malların da kamusal mallarınkine benzer düzenlemelere
konu edilmesini belirtmek için “virtüel kamu malı” terimi kullanılmaktadır (. Maddî koşula göre ise söz konusu malın kamunun ortak kullanımına ve yararlanmasına ya da bir kamu hizmetine özgülenmiş (tahsis edilmiş) olması gerekir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.
Organik koşula göre bir malın kamusal mal sayılabilmesi için bir kamu tüzel
kişisine ait olması gerekir. Ancak, bazı özel kişilere ait mallar kamu hizmetlerinde kullanılabilmektedir.
Örneğin, özel halk otobüsleri böyledir. Bu tür malların da kamusal mallarınkine benzer düzenlemelere
konu edilmesini belirtmek için “virtüel kamu malı” terimi kullanılmaktadır (. Maddî koşula göre ise söz konusu malın kamunun ortak kullanımına ve yararlanmasına ya da bir kamu hizmetine özgülenmiş (tahsis edilmiş) olması gerekir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 2
Yollar, parklar, meydanlar kullanma açısından hangi kamusal mal sınıfına girer?
Seçenekler
A
Orta malları
B
Hizmet malları
C
Belli amaca ayrılan mallar
D
Sahipsiz mallar
E
Genel mallar
Açıklama:
Orta malları (halkın kullanımına ayrılan mallar), herkesin veya halkın bir kısmının doğrudan kullanımına veya yararlanmasına özgülenmiş olan mallardır. Örneğin, yollar, parklar, meydanlar, herkesin; meralar ise halkın bir kısmının yararlanmasına özgülenmişlerdir. Çeşitli yasalarda “menfaati umuma ait mallar” olarak adlandırılan mallar da orta mallarıdır. Bu tür mallara, ‘’umumun istifâdesine arz edilmiş mallar’’ denmektedir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 3
Yol, pazar yeri kökenleri açısından hangi kamusal mal sınıfına girer?
Seçenekler
A
Yapay kamusal mal
B
Doğal kamusal mal
C
Sahipsiz mal
D
Hizmet malı
E
Orta malı
Açıklama:
Kamusal mal niteliğini kazanmaları ve kaybetmeleri hukuki işlemle ve o hukuki işlemin uygulanmasıyla ortaya çıkan kamusal mallara, “yapay kamusal mallar” denmektedir. Bunlara örnek olarak; yollar, hava ve deniz limanları, otoparklar, demir yolları, mezarlıklar, hâller ve pazar yerleri sayılabilir. Dolaysısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 4
I) Kamusal mallar kamulaştırılamazlar.
II) Kamusal mallar satılamazlar, ancak, bu nitelikleri kaldırıldıktan sonra satılabilir.
III)Kamusal mallar üzerinde devir, ferağ (vazgeçme) ve ipotek gibi medenî hukuk işlemleri yapılamaz
Aşağıdakilerden hangisinde kamusal malların özelliklerine ilişkin doğru ifadeler bir arada verilmiştir?
II) Kamusal mallar satılamazlar, ancak, bu nitelikleri kaldırıldıktan sonra satılabilir.
III)Kamusal mallar üzerinde devir, ferağ (vazgeçme) ve ipotek gibi medenî hukuk işlemleri yapılamaz
Aşağıdakilerden hangisinde kamusal malların özelliklerine ilişkin doğru ifadeler bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
Yalnız I
C
Yalnız II
D
Yalnız III
E
I, II
Açıklama:
Kamusal mallar, gerek niteliklerinden, gerekse bunlara uygulanan hukuk dalından kaynaklanan bazı özelliklere sahiptir .
Bu özellikler şunlardır: 1) Kamusal mallar kamulaştırılamazlar.
2) Kamusal mallar satılamazlar, ancak, bu nitelikleri kaldırıldıktan sonra satılabilir.
3)Kamusal mallar üzerinde devir, ferağ (vazgeçme)
ve ipotek gibi medenî hukuk işlemleri yapılamaz.
4) Kamusal mallar haciz edilemez. Bunun istisnası 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü
Hakkında Kanunun 70. maddesinin hükmüdür.
5)Kamusal mallar, kural olarak vergi ve benzeri mâlî
yükümlülüklere konu olamazlar.
6) Kamusal malların korunması için özel kurallar konulmuştur.
7)Kamusal malların hepsinin tapu kütüğüne yazılması
gerekmez.
8) Kamusal mallar, kazandırıcı zaman aşımı yoluyla özel kişiler tarafından iktisap edilemezler
Dolayısısyla doğru yanıt A seçeneğidir.
Bu özellikler şunlardır: 1) Kamusal mallar kamulaştırılamazlar.
2) Kamusal mallar satılamazlar, ancak, bu nitelikleri kaldırıldıktan sonra satılabilir.
3)Kamusal mallar üzerinde devir, ferağ (vazgeçme)
ve ipotek gibi medenî hukuk işlemleri yapılamaz.
4) Kamusal mallar haciz edilemez. Bunun istisnası 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü
Hakkında Kanunun 70. maddesinin hükmüdür.
5)Kamusal mallar, kural olarak vergi ve benzeri mâlî
yükümlülüklere konu olamazlar.
6) Kamusal malların korunması için özel kurallar konulmuştur.
7)Kamusal malların hepsinin tapu kütüğüne yazılması
gerekmez.
8) Kamusal mallar, kazandırıcı zaman aşımı yoluyla özel kişiler tarafından iktisap edilemezler
Dolayısısyla doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kamu mallarından genel yararlanma örneklerinden biridir?
Seçenekler
A
Otoyoldan geçmek
B
Kaldırıma gazete büfesi koymak
C
Kahvehane önüne sandalye masa atmak
D
Tren garında büfe açmak
E
Kaldırım altına kanalizasyon bağlantısı için boru döşemek
Açıklama:
Kahvehane önüne masa ve sandalye koymak, kaldırım üzerine gazete veya ekmek satış kulübesi koymak, kamusal malın fiziki yapısında değişiklik
yapmayan özel yararlanma örnekleridir. Buna karşılık, kaldırım altına kanalizasyon bağlantısı için boru döşemek, kamusal malın fiziksel yapısında
değişiklik yapan özel yararlanma örneğidir.
Mezarlıkta yer tahsisi, hâlde ve pazarda yer tahsisi; tahsis amacına uygun özel yararlanma usulüdür. Buna karşılık, kaldırımda veya tren garında gazete satış büfesi, tahsis amacına uygun olmayan, fakat tahsis amacıyla bağdaşabilir özel yararlanma usulleridir.
Kişilerin kullanmasına özgülenmiş kamusal
mallardan genel yararlanma” dendiğinde kamusal
mallardan özgülenme amacına uygun olarak, herkesin eşit ve serbestçe yararlanabilmesi anlaşılır. Örneğin otoyollardan, boğaz köprülerinden ve körfez köprülerinden geçiş nedeniyle alınan paralar böyledir. Dolayısısyla doğru yanıt A seçeneğidir.
yapmayan özel yararlanma örnekleridir. Buna karşılık, kaldırım altına kanalizasyon bağlantısı için boru döşemek, kamusal malın fiziksel yapısında
değişiklik yapan özel yararlanma örneğidir.
Mezarlıkta yer tahsisi, hâlde ve pazarda yer tahsisi; tahsis amacına uygun özel yararlanma usulüdür. Buna karşılık, kaldırımda veya tren garında gazete satış büfesi, tahsis amacına uygun olmayan, fakat tahsis amacıyla bağdaşabilir özel yararlanma usulleridir.
Kişilerin kullanmasına özgülenmiş kamusal
mallardan genel yararlanma” dendiğinde kamusal
mallardan özgülenme amacına uygun olarak, herkesin eşit ve serbestçe yararlanabilmesi anlaşılır. Örneğin otoyollardan, boğaz köprülerinden ve körfez köprülerinden geçiş nedeniyle alınan paralar böyledir. Dolayısısyla doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 6
I) İdârenin özel malları, kural olarak özel hukuk kurullarına tâbidir.
II) İdâre, özel mallarını, satın alma, miras, bağış gibi özel hukuk hükümlerine göre elde eder.
III) İdârenin özel malları dolayısıyla çıkan uyuşmazlıklar, kural olarak adlî yargının görev alanına girer.
IV) Özel mallara da bazı durumlarda, kamu hukuku kuralları uygulanır.
Aşağıdakilerden hangisinde idarenin özel mallarının ortak özellikleri nelerdir?
II) İdâre, özel mallarını, satın alma, miras, bağış gibi özel hukuk hükümlerine göre elde eder.
III) İdârenin özel malları dolayısıyla çıkan uyuşmazlıklar, kural olarak adlî yargının görev alanına girer.
IV) Özel mallara da bazı durumlarda, kamu hukuku kuralları uygulanır.
Aşağıdakilerden hangisinde idarenin özel mallarının ortak özellikleri nelerdir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
Yalnız I
C
Yalnız II
D
Yalnız III
E
Yalnız III, IV
Açıklama:
İdârenin özel mallarının ortak özellikleri şunlardır:
1) İdârenin özel malları, kural olarak özel hukuk kurullarına tâbidir.
2) İdâre, özel mallarını, satın alma, miras, bağış gibi özel hukuk hükümlerine göre elde eder.
3) İdârenin özel malları dolayısıyla çıkan uyuşmazlıklar, kural olarak adlî yargının görev alanına girer.
4) Özel mallara da bazı durumlarda, kamu hukuku kuralları uygulanır.
Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.
1) İdârenin özel malları, kural olarak özel hukuk kurullarına tâbidir.
2) İdâre, özel mallarını, satın alma, miras, bağış gibi özel hukuk hükümlerine göre elde eder.
3) İdârenin özel malları dolayısıyla çıkan uyuşmazlıklar, kural olarak adlî yargının görev alanına girer.
4) Özel mallara da bazı durumlarda, kamu hukuku kuralları uygulanır.
Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi kamu alacaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Resim
B
Harç
C
Ruhsatiye
D
Vergi
E
Şerh
Açıklama:
İdârenin sahip olduğu kamusal alacakların en önemlileri; vergi, para cezası, resim, harç, bedel, ruhsatiye, şerefiye ve kamu kredileridir. Dolayısıyla E seçeneği doğru seçenektir.
Soru 8
Belediyelerin yerine getirdiği yol, köprü, park, yeşillendirme gibi bayındırlık kamu hizmetleri nedeniyle, taşınmaz mülklerinin değeri artan
ya da arttığı varsayılan çevre halkından, bu hizmetlerin bir bölümüne katılımlarını sağlamak amacıyla alınan paraya ne ad verilir?
ya da arttığı varsayılan çevre halkından, bu hizmetlerin bir bölümüne katılımlarını sağlamak amacıyla alınan paraya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Şerefiye
B
Vergi
C
Bedel
D
Harç
E
Resim
Açıklama:
Belediyelerin yerine getirdiği yol, köprü, park, yeşillendirme gibi bayındırlık kamu hizmetleri nedeniyle, taşınmaz mülklerinin değeri artan
ya da arttığı varsayılan çevre halkından, bu hizmetlerin bir bölümüne katılımlarını sağlamak amacıyla alınan paraya şerefiye denir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
ya da arttığı varsayılan çevre halkından, bu hizmetlerin bir bölümüne katılımlarını sağlamak amacıyla alınan paraya şerefiye denir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 9
I) Kamulaştırma, bireylerin veya özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde olan taşınmazların, kaynakların veya irtifakların üzerinde yapılabilir.
2) Kamulaştırma işlemini yapmaya, devlet veya Kamulaştırma
Kanununda sayılan kamu tüzel kişilerinin yetkili
organları ya da mercileri yetkilidir.
3) Kamulaştırma karşılığı olarak taşınmazın gerçek değeri ödenir.
4) Kamulaştırma bedeli ile “artırım bedeli” kural
olarak peşin ve nakden ödenir.
Aşağıdakilerden hangisinde kamulaştırmanın özellikleri bir arada verilmiştir?
2) Kamulaştırma işlemini yapmaya, devlet veya Kamulaştırma
Kanununda sayılan kamu tüzel kişilerinin yetkili
organları ya da mercileri yetkilidir.
3) Kamulaştırma karşılığı olarak taşınmazın gerçek değeri ödenir.
4) Kamulaştırma bedeli ile “artırım bedeli” kural
olarak peşin ve nakden ödenir.
Aşağıdakilerden hangisinde kamulaştırmanın özellikleri bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II
C
II, III, IV
D
Yalnız II
E
Yalnız IV
Açıklama:
Kamulaştırmanın özellikleri şunlardır:
1) Kamulaştırma, bireylerin veya özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde olan taşınmazların, kaynakların veya irtifakların üzerinde yapılabilir.
2) Kamulaştırma işlemini yapmaya, devlet veya Kamulaştırma
Kanununda sayılan kamu tüzel kişilerinin yetkili
organları ya da mercileri yetkilidir.
3) Kamulaştırma karşılığı olarak taşınmazın gerçek değeri ödenir.
4) Kamulaştırma bedeli ile “artırım bedeli” kural olarak peşin ve nakden ödenir.
5) Kamulaştırma, hem idârî yönü, hem de adlî yönü olan bir işlemdir.
Doğru yanıt A seçeneğidir
1) Kamulaştırma, bireylerin veya özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde olan taşınmazların, kaynakların veya irtifakların üzerinde yapılabilir.
2) Kamulaştırma işlemini yapmaya, devlet veya Kamulaştırma
Kanununda sayılan kamu tüzel kişilerinin yetkili
organları ya da mercileri yetkilidir.
3) Kamulaştırma karşılığı olarak taşınmazın gerçek değeri ödenir.
4) Kamulaştırma bedeli ile “artırım bedeli” kural olarak peşin ve nakden ödenir.
5) Kamulaştırma, hem idârî yönü, hem de adlî yönü olan bir işlemdir.
Doğru yanıt A seçeneğidir
Soru 10
Bir bayındırlık hizmetinin görülmesi esnasında ihtiyaç duyulan taş, kum ve benzeri maddeleri çıkarabilmek ve hazırlayabilmek ya da
bazı eşyaları depolayabilmek için özel mülkiyette
bulunan bir taşınmaza, idâre tarafından geçici olarak el konulması işlemine ne ad verilir?
bazı eşyaları depolayabilmek için özel mülkiyette
bulunan bir taşınmaza, idâre tarafından geçici olarak el konulması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geçici işgal
B
İstimval
C
Rekizisyon
D
El atma
E
Şerefiye
Açıklama:
Geçici işgal, bir bayındırlık hizmetinin görülmesi esnasında ihtiyaç duyulan taş, kum ve benzeri maddeleri çıkarabilmek ve hazırlayabilmek ya da
bazı eşyaları depolayabilmek için özel mülkiyette bulunan bir taşınmaza, idâre tarafından geçici olarak el konulmasıdır. Geçici işgal, ancak boş arazi parçaları üzerinde olur, üzerinde konut ve eklentileri olan, bağ bahçe ve tarlalar geçici işgale konu olamazlar. Geçici işgalden kaynaklanan zararlar ve bunun karşılığında verilecek tazminatların belirlenmesinde, taraflar anlaşamazlarsa bilirkişiden yararlanılır. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.
bazı eşyaları depolayabilmek için özel mülkiyette bulunan bir taşınmaza, idâre tarafından geçici olarak el konulmasıdır. Geçici işgal, ancak boş arazi parçaları üzerinde olur, üzerinde konut ve eklentileri olan, bağ bahçe ve tarlalar geçici işgale konu olamazlar. Geçici işgalden kaynaklanan zararlar ve bunun karşılığında verilecek tazminatların belirlenmesinde, taraflar anlaşamazlarsa bilirkişiden yararlanılır. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 11
Suç konusu olmayan eşyada zor alım kararı aşağıdaki mahkemelerden hangisi tarafından verilir?
Seçenekler
A
Sulh ceza hakimliği
B
Asliye ceza hakimliği
C
Sulh hukuk mahkemesi
D
Asliye ceza mahkemesi
E
Ağır ceza mahkemesi
Açıklama:
Suç konusu olmamakla birlikte, zoralım konusu eşyanın zoralımına sulh
ceza hakimliği duruşmasız olarak karar verir. Bu karara karşı, ilgililer itiraz edebilirler. Doğru yanıt A seçeneğidir.
ceza hakimliği duruşmasız olarak karar verir. Bu karara karşı, ilgililer itiraz edebilirler. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 12
Kamulaştırılamama, haczedilememe gibi bazı ayrıcalıklardan yararlanan özel statüye tabi Devlet veya kamu tüzel kişilerine ait mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Şahsi mallar
B
Kişisel mallar
C
Kamusal mallar
D
Hükümet malları
E
Tüm mallar
Açıklama:
Kamu Malları (Kamusal Mallar): Kamulaştırılamama, haczedilememe gibi bazı ayrıcalıklardan yararlanan özel statü-ye tabi Devlet veya kamu tüzel kişilerine ait mallardır.
Soru 13
Halkın kullanımına ayrılan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Orta malları
B
Hizmet malları
C
Sahipsiz mallar
D
Özel mallar
E
Tüzel mallar
Açıklama:
Orta malları (halkın kullanımına ayrılan mallar), herkesin veya halkın bir kısmının doğrudan kullanı-mına veya yararlanmasına özgülenmiş olan mallardır. Örneğin, yollar, parklar, meydanlar, herkesin; mera-lar ise halkın bir kısmının yararlanmasına özgülenmişlerdir. Çeşitli yasalarda “menfaati umuma ait mallar” olarak adlandırılan mallar da orta mallarıdır. Bu tür mallara, ‘’umumun istifâdesine arz edilmiş mallar’’ denmektedir (Atay, 2006, s.608). Bu tür mallar, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde veya üretilmesinde doğrudan kullanılmazlar.
Soru 14
Kamusal mal niteliğini kazanmaları ve kaybetmeleri hukuki işlemle ve o hukuki işlemin uygulanmasıyla ortaya çıkan kamusal mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doğal kamusal mallar
B
Yapay kamusal mallar
C
Tüzel kamusal mallar
D
Özel kamusal mallar
E
Şahsi kamusal mallar
Açıklama:
Kamusal mal niteliğini kazanmala-rı ve kaybetmeleri hukuki işlemle ve o hukuki işlemin uygulanmasıyla ortaya çıkan kamusal mallara, “yapay kamusal mallar” denmektedir (Giritli-Bilgen-Akgüner, 2001, s.651). Bunlara örnek olarak; yollar, hava ve deniz limanları, otoparklar, demir yolları, mezarlıklar, hâller ve pazar yerleri sayılabilir.
Soru 15
"Yollar, hava ve deniz limanları, otoparklar, demir yolları, mezarlıklar, hâller ve pazar yerleri" gibi yerler aşağıdaki kamusal mallar kategorisinden hangisinin altında yer alır?
Seçenekler
A
Doğal kamusal mallar
B
Özel kamusal mallar
C
Tüzel kamusal mallar
D
Yapay kamusal mallar
E
Sahipsiz kamusal mallar
Açıklama:
Kamusal mal niteliğini kazanmala-rı ve kaybetmeleri hukuki işlemle ve o hukuki işlemin uygulanmasıyla ortaya çıkan kamusal mallara, “yapay kamusal mallar” denmektedir (Giritli-Bilgen-Akgüner, 2001, s.651). Bunlara örnek olarak; yollar, hava ve deniz limanları, otoparklar, demir yolları, mezarlıklar, hâller ve pazar yerleri sayılabilir.
Soru 16
"Denizler, kıyılar, göller, taşlıklar, tepeler, bataklıklar ve çalılıklar" ne tür mallardır?
Seçenekler
A
Orta malları
B
Sahipsiz mallar
C
Tüzel mallar
D
Şahsi mallar
E
Boş mallar
Açıklama:
Sahipsiz mallar, doğrudan doğ-ruya herkesin ortak yararlanmasına doğal nitelikleri gereği açık olan mallardır. Bu tür mallar, kural olarak özelhukuk anlamında bir sahibi bulun-mayan taşınmaz mallardır (Bilgen, 1995, s.13). Örneğin, denizler, kıyılar, göller, taşlıklar, tepeler, batak-lıklar, çalılıklar, v.s. sahipsiz mallardır.
Soru 17
Devletin özel mülkiyetindeki bir malın, orta malı veya hizmet malı hâline getirilmesi ya da bir kamusal malın, bir kamusal mal kümesinden diğerine geçirilmesi işlemine ne denir?
Seçenekler
A
Kamulaştırma
B
Tüzelleştirme
C
Tahsis
D
Kurumsallaştırma
E
Şahsileştirme
Açıklama:
Tahsis (Özgüleme)
Devletin özel mülkiyetindeki bir malın, orta malı veya hizmet malı hâline getiril-mesi ya da bir kamusal malın, bir kamusal mal kümesinden diğerine geçirilmesi işle-midir.
Devletin özel mülkiyetindeki bir malın, orta malı veya hizmet malı hâline getiril-mesi ya da bir kamusal malın, bir kamusal mal kümesinden diğerine geçirilmesi işle-midir.
Soru 18
Kamusal mallardan özel yararlanma karşılığı olarak bir bedel alınır. Bedel, bir ücret niteliğinde değil, vergi veya ......... niteliğindedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Para
B
Ödeme
C
Harç
D
Borç
E
Senet
Açıklama:
Bedel İlkesi
Kamusal mallardan özel yararlanma karşı-lığı olarak bir bedel alınır. Bedel, bir ücret niteliğinde değil, vergi veya harç niteliğin-dedir.
Kamusal mallardan özel yararlanma karşı-lığı olarak bir bedel alınır. Bedel, bir ücret niteliğinde değil, vergi veya harç niteliğin-dedir.
Soru 19
Bir taşınmaz sahibinin, bir kimseye taşınmazı üzerinde faydalanma veya kullanma şeklinde, bir şeyi yapmama veya kullanmayı taahhüt eden bir ayni hak kurmasına ne denir?
Seçenekler
A
İrtifak Hakkı
B
Geçiciliği İlkesi
C
Bedel İlkesi
D
Kamulaştırma
E
Trampa
Açıklama:
İrtifak Hakkı
Bir taşınmaz sahibinin, bir kimseye taşın-mazı üzerinde faydalanma veya kullanma şeklinde, bir şeyi yapmama veya kullanma-yı taahhüt eden bir ayni hak kurmasıdır.
Bir taşınmaz sahibinin, bir kimseye taşın-mazı üzerinde faydalanma veya kullanma şeklinde, bir şeyi yapmama veya kullanma-yı taahhüt eden bir ayni hak kurmasıdır.
Soru 20
Kamu ihtiyaçlarını karşılamak için, yasaların verdiği yetki çerçevesinde devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin, bireylerin malvarlığı üzerinden siyâsal zorlama ile ve karşılıksız olarak mâlî güçlerine göre aldığı paya ne denir?
Seçenekler
A
Resim
B
Harç
C
Bedel
D
Vergi
E
Ruhsatiye
Açıklama:
Vergi, “kamu ihtiyaçlarını karşılamak için, ya-saların verdiği yetki çerçevesinde devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin, bireylerin malvarlığı üzerinden siyâsal zorlama ile ve karşılıksız olarak mâlî güçlerine göre aldığı pay” biçiminde tanımlanmak-tadır (Altundağ, 2003, s.225).
Soru 21
"Terkin"in tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bütün alacaklarda olduğu gibi kamu alacaklarını düşüren bir nedendir.
B
Bir alacağın tahsil edilmesinin olanaksız olması nedeniyle, bu alacağın, idârî bir kararla düşürülüp, idârenin alacak defterinden çıkarılmasıdır.
C
Aynı cinsten, karşılıklı ve ödenmesi ivedi (muaccel) olan iki borcu daha küçük olan borç oranında sona erdiren hukuki bir işlemdir.
D
Bir hak veya bir malın başka bir hak veya mal ile değiştirilmesini amaçlayan sözleşmedir.
E
İdâre, kamulaştırma işlemi tamamlanmadan her aşamasında, bedel tespit davası açılmış ise, bu dava kesinleşmeden, kısmen ya da tamamen kamulaştırmadan vazgeçebilir.
Açıklama:
Terkin, bir alacağın tahsil edilmesinin olanaksız olması nedeniyle, bu alacağın, idârî bir kararla düşürülüp, idârenin alacak defterinden çıkarılmasıdır. 6183 sayılı Kanunun 105. maddesine göre yangın, yer sarsıntısı, yer kayması gibi doğal afetler nedeniyle zarara uğrayanlar ve mal varlıklarının en az üçte birini kaybedenler adına tahakkuk ettirilmiş kamu alacaklarının bir bölümü veya tamamı Cumhurbaşkanının kararıyla silinir.
Soru 22
………..herkesin veya halkın bir kısmının doğrudan kullanımına veya yararlanmasına özgülenmiş olan mallardır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Hizmet malları
B
Orta malları
C
Sahipsiz mallar
D
Aktif mallar
E
Taşınmaz mallar
Açıklama:
Orta malları (halkın kullanımına ayrılan mallar), herkesin veya halkın bir kısmının doğrudan kullanımına veya yararlanmasına özgülenmiş olan mallardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi kamusal açısından sahipsiz mallar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Hastaneler
B
Öğrenci yurtları
C
Camiler
D
Halk kütüphaneleri
E
Göller
Açıklama:
Sahipsiz mallar, doğrudan doğruya herkesin ortak yararlanmasına doğal nitelikleri gereği açık olan mallardır. Denizler, kıyılar, göller, taşlıklar, tepeler, bataklıklar, çalılıklar, v.s. sahipsiz mallardır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 24
- Denizler
- Göller
- Yollar
- Atmosfer
- Mezarlıklar
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,II,IV
D
III,IV,V
E
I, III, V
Açıklama:
Denizler, göller ve atmosfer gibi kamusal mallar, doğal kamusal mallardır. Yollar ve mezarlıklar gibi kamusal mallar yapay kamusal mallardır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 25
Herhangi bir malı kamu tüzel kişiliğinin malvarlığına sokan hukuki işleme ne denir?
Seçenekler
A
İktisap
B
Tahsis
C
Ferağ
D
Devir
E
İstimval
Açıklama:
İktisap, herhangi bir malı kamu tüzel kişiliğinin malvarlığına sokan hukuki işlemdir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 26
İnşaat ve iskân ruhsatı gibi faaliyetler için idare tarafından alınan para hangi tür kamu alacakları içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Ruhsatiye
B
Şerefiye
C
Harç
D
İstikrâz
E
İstimvâl
Açıklama:
Ruhsatiyeler, izne tâbi özel girişim faaliyetlerine izin verildiği sırada alınan paralardır. İnşaat ve iskân ruhsatı alırken idâre tarafından alınan paralar; bu türden kamu alacaklarındandır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 27
Belediyelerin yerine getirdiği yol, köprü, idarenin mal varlığı park, yeşillendirme gibi bayındırlık kamu hizmetleri nedeniyle, taşınmaz mülklerinin değeri artan ya da arttığı varsayılan çevre halkından, bu hizmetlerin bir bölümüne katılımlarını sağlamak amacıyla alınan, temel olarak bir yerel yönetim gelir türü olan para aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para cezası
B
Bedel
C
Vergi
D
Şerefiye
E
İstikrâz
Açıklama:
Şerefiyeler, temel olarak bir yerel yönetim geliridir. Belediyelerin yerine getirdiği yol, köprü, idârenin mal varlığı park, yeşillendirme gibi bayındırlık kamu hizmetleri nedeniyle, taşınmaz mülklerinin değeri artan ya da arttığı varsayılan çevre halkından, bu hizmetlerin bir bölümüne katılımlarını sağlamak amacıyla alınan paradır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 28
Bir alacağın tahsil edilmesinin olanaksız olması durumunda terkin edilmesi kanuna göre aşıdakilerden hangisinin yetkisindedir?
Seçenekler
A
Devlet Genel İdaresi
B
Vergi Dairesi
C
Cumhurbaşkanı
D
Belediye
E
İl özel İdaresi
Açıklama:
Terkin, bir alacağın tahsil edilmesinin olanaksız olması nedeniyle, bu alacağın, idârî bir kararla düşürülüp, idârenin alacak defterinden çıkarılmasıdır. 6183 sayılı Kanunun 105. maddesine göre kamu alacaklarının bir bölümü veya tamamı Cumhurbaşkanının kararıyla silinir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi kamulaştırmanın özeliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamulaştırma, bireylerin mülkiyetinde olan taşınmazların üzerinde yapılabilir.
B
Kamulaştırma, hem idârî yönü, hem de adlî yönü olan bir işlemdir.
C
Kamulaştırma işlemini kanunda belirtilen tüzel kişilerinin yetkili organları ya da mercileri yapabilir.
D
Kamulaştırma karşılığı olarak taşınmazın gerçek değeri ödenir.
E
Kamulaştırma bedeli ile “artırım bedeli” kural olarak peşin veya taksitle ödenebilir.
Açıklama:
Kamulaştırmanın özellikleri şunlardır: 1) Kamulaştırma, bireylerin veya özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde olan taşınmazların, kaynakların veya irtifakların üzerinde yapılabilir. 2) Kamulaştırma işlemini yapmaya, devlet veya Kamulaştırma Kanununda sayılan kamu tüzel kişilerinin yetkili organları ya da mercileri yetkilidir. 3) Kamulaştırma karşılığı olarak taşınmazın gerçek değeri ödenir. 4) Kamulaştırma bedeli ile “artırım bedeli” kural olarak peşin ve nakden ödenir. 5) Kamulaştırma, hem idârî yönü, hem de adlî yönü olan bir işlemdir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 30
…………., bir hak veya bir malın başka bir hak veya mal ile değiştirilmesini amaçlayan sözleşmedir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Kamulaştırma
B
Trampa
C
Terkin
D
İstimvâl
E
Takas
Açıklama:
Trampa: Bir hak veya bir malın başka bir hak veya mal ile değiştirilmesini amaçlayan sözleşmedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 31
Bir ihalenin resmi gazete veya diğer gazetelerde ilân edilerek mümkün olduğu kadar çok kişinin ihaleye başvurusunun sağlanması, aşağıdaki ihaleye ilişkin temel ilkelerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Yarışma İlkesi
B
Uygun Bedel İlkesi
C
Eşik Değer İlkesi
D
Açıklık İlkesi
E
Eşit Muamele İlkesi
Açıklama:
Açıklık İlkesi: Bir ihalenin resmi gazete veya diğer gazetelerde ilân edilerek mümkün olduğu kadar çok kişinin ihaleye başvurusunun sağlanmasıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 32
Kamulaştırılamama, haczedilememe gibi bazı ayrıcalıklardan yararlanan özel statüye tabi Devlet veya kamu tüzel kişilerine ait mallar aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Kamu malları
B
Özel mallar
C
Tamamlayıcı mal
D
Nihai mal
E
Tüketici malı
Açıklama:
Kamu Malları (Kamusal Mallar): Kamulaştırılamama, haczedilememe gibi bazı ayrıcalıklardan yararlanan özel statüye tabi Devlet veya kamu tüzel kişilerine
ait mallardır.
ait mallardır.
Soru 33
Hastaneler, halk kütüphaneleri, savaş gemileri hangi tür mallara örnektir?
Seçenekler
A
Hizmet malları
B
Tüketici mal
C
Nihai mal
D
Sahipsiz mal
E
Orta mal
Açıklama:
Hizmet malları (belli kamu hizmetlerine ayrılanlar), kamu hizmetinin yürütülmesi için zorunlu olan, hizmetle yakın ilgisi olan kamu mallarına “hizmet malları” denir. Bu tür kamusal mallar, idârenin yürüttüğü bir kamu hizmetinin parçası durumundadırlar (Giritli-Bilgen-Akgüner, 2001, s.643).Örneğin hastaneler, öğrenci yurtları, camiler, savaş gemileri ve halk kütüphaneleri vs. bu tür kamusal mallardandır.
Soru 34
Devletin özel mülkiyetindeki bir malın, orta malı veya hizmet malı hâline getirilmesi ya da bir kamusal malın, bir kamusal mal kümesinden diğerine geçirilmesi işlemi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Özgüleme
B
Bedel
C
İzin
D
İrtifak
E
Geçicilik
Açıklama:
Tahsis (Özgüleme):
Devletin özel mülkiyetindeki bir malın, orta malı veya hizmet malı hâline getirilmesi ya da bir kamusal malın, bir kamusal mal kümesinden diğerine geçirilmesi işlemidir.
Devletin özel mülkiyetindeki bir malın, orta malı veya hizmet malı hâline getirilmesi ya da bir kamusal malın, bir kamusal mal kümesinden diğerine geçirilmesi işlemidir.
Soru 35
Bir taşınmaz sahibinin, bir kimseye taşınmazı üzerinde faydalanma veya kullanma şeklinde, bir şeyi yapmama veya kullanmayı taahhüt eden bir ayni hak kurması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
İrtifak Hakkı
B
Devredilmezlik
C
Tahsis
D
İzin Hakkı
E
Bedel İlkesi
Açıklama:
İrtifak Hakkı:
Bir taşınmaz sahibinin, bir kimseye taşınmazı üzerinde faydalanma veya kullanma şeklinde, bir şeyi yapmama veya kullanmayı taahhüt eden bir ayni hak kurmasıdır.
Bir taşınmaz sahibinin, bir kimseye taşınmazı üzerinde faydalanma veya kullanma şeklinde, bir şeyi yapmama veya kullanmayı taahhüt eden bir ayni hak kurmasıdır.
Soru 36
Kamusal malların nitelikleri gereğince, alınıp satılamaması, zaman aşımı ile kazanılamaması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Kamusal Malların Devredilmezliği İlkesi
B
Bedel İlkesi
C
İzin Hakkı
D
Geçicilik İlkkesi
E
İrtifak Hakkı
Açıklama:
Kamusal Malların Devredilmezliği İlkesi:
Kamusal mallar, nitelikleri gereğince, alınıp satılamazlar, zaman aşımı ile kazanılamazlar.
Kamusal mallar, nitelikleri gereğince, alınıp satılamazlar, zaman aşımı ile kazanılamazlar.
Soru 37
1980’li yıllardan sonra, kısa süreli askerlik yapmak isteyenlerden, zaman zaman “askerlik bedeli” adı altında paralar alınması idârenin kamu hukukuna ilişkin alacaklardan hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Bedel
B
Ruhsatiye
C
Vergi
D
Şerefiye
E
Harç
Açıklama:
Bedel, belirli bir kamusal yükümlülüğün karşılığı olarak alınan paradır. (Onar, 1966, s.1410). 1980’li yıllardan sonra, kısa süreli askerlik yapmak isteyenlerden, zaman zaman “askerlik bedeli” adı altında paralar alınmıştır.
Soru 38
Belediyelerin yerine getirdiği yol, köprü, park, yeşillendirme gibi bayındırlık kamu hizmetleri nedeniyle, taşınmaz mülklerinin değeri artan ya da arttığı varsayılan çevre halkından, bu hizmetlerin bir bölümüne katılımlarını sağlamak amacıyla alınan para aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Şerefiye
B
Bedel
C
Vergi
D
Harç
E
Ruhsatiye
Açıklama:
Şerefiyeler, temel olarak bir yerel yönetim geliridir. Belediyelerin yerine getirdiği yol, köprü, park, yeşillendirme gibi bayındırlık kamu hizmetleri nedeniyle, taşınmaz mülklerinin değeri artan ya da arttığı varsayılan çevre halkından, bu hizmetlerin bir bölümüne katılımlarını sağlamak amacıyla alınan paradır. Ayrıca, Belediye Gelirleri Kanununda yer alan “harcamalara katılma payı” da şerefiye olarak değerlendirilmelidir.
Soru 39
İzne tâbi özel girişim faaliyetlerine izin verildiği sırada alınan paralar idârenin özel hukuka ilişkin gelirinden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Ruhsatiye
B
Bedel
C
Vergi
D
Harç
E
Şerefiye
Açıklama:
Ruhsatiyeler, izne tâbi özel girişim faaliyetlerine izin verildiği sırada alınan paralardır.
Soru 40
Ödeme zamanının rast geldiği takvim yılını izleyen takvim yılı başından başlayarak beş yıl içinde tahsil edilmemesi sonucu kamu alacağının düşmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Zaman aşımı
B
Terkin
C
Ödeme
D
Takas
E
Ödeşme
Açıklama:
Kamu alacaklarının düşme nedenlerinden biri de zaman aşımıdır. Kamu alacakları, 6183 sayılı Kanunun 102. ve Vergi Usul Kanunun 114. maddesine göre ödeme zamanının rast geldiği takvim yılını izleyen takvim yılı başından başlayarak beş yıl içinde tahsil edilmezse, zaman aşımına uğrar.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi aynı cinsten, karşılıklı ve ödenmesi ivedi olan iki borcu daha küçük olan borç oranında sona erdiren hukuki işlemdir?
Seçenekler
A
Takas
B
Zaman aşımı
C
Ödeme
D
Terkin
E
Bedel
Açıklama:
Takas, aynı cinsten, karşılıklı ve ödenmesi ivedi (muaccel) olan iki borcu daha küçük olan borç oranında sona erdiren hukuki bir işlemdir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi idarenin malvarlığına ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
idarenin, iİdâre işlevinin sürekliliği ilkesi gereği malvarlığı olmalıdır.
B
İdarenin malvarlığının aktif ve pasif kısmı vardır.
C
İdarenin malvarlığına istisna olarak özel hukuk kuralları uygulanır.
D
İdârenin üstenmiş olduğu kamu hizmetlerini yerine getirebilmesi için malvarlığı lazımdır.
E
idarenin malvarlığı idareden ayrı bir bütündür kaynaşmamıştır.
Açıklama:
İdârenin personelinin idâre ile kaynaştığı gibi, idârenin malvarlığı da idâreyle kaynaşmış durumdadır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi idarenin malvarlığının beş kısmından biri değildir?
Seçenekler
A
İdarenin kamusal malları
B
İdarenin özel malları
C
İdârenin alacakları
D
İdarî irtifaklar
E
İdari personelin malvarlığı.
Açıklama:
İdârenin malvarlığı, beş ana kısımdan meydana gelmektedir. Bu kısımlar, idârenin kamusal malları, idârenin özel malları, idârenin alacakları, idârenin borçları ve idarî irtifaklardır
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi kamusal mallara ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Kamulaştırılamazlar
B
Haczedilemezler
C
Kanunlarla belirlenirler.
D
Kamu hizmetine özgülenmişlerdir.
E
Özel kişilere ait mallar kamu hizmetinde kullanılamaz.
Açıklama:
Bazı özel kişilere ait mallar kamu hizmetlerinde kullanılabilmektedir.Örneğin, özel halk otobüsleri böyledir. Bu tür malların da kamusal mallarınkine benzer düzenlemelere
konu edilmesini belirtmek için “virtüel kamu malı” terimi kullanılmaktadır.
Bazı özel kişilere ait mallar kamu hizmetlerinde kullanılabilmektedir. Örneğin, özel halk otobüsleri böyledir. Bu tür malların da kamusal mallarınkine benzer düzenlemelere
konu edilmesini belirtmek için “virtüel kamu malı” terimi kullanılmaktadır.
konu edilmesini belirtmek için “virtüel kamu malı” terimi kullanılmaktadır.
Bazı özel kişilere ait mallar kamu hizmetlerinde kullanılabilmektedir. Örneğin, özel halk otobüsleri böyledir. Bu tür malların da kamusal mallarınkine benzer düzenlemelere
konu edilmesini belirtmek için “virtüel kamu malı” terimi kullanılmaktadır.
Soru 45
Kamusal malları, kullanımları açısından üç alt kümeye ayırmak mümkündür. Bu alt kümeler; orta malları, hizmet malları ve sahipsiz mallar kümeleridir. Aşağıdakilerden hangisi sahipsiz mallar kümesi içerisindedir?
Seçenekler
A
Göller
B
Yollar
C
Parklar
D
Meydanlar
E
Hastaneler
Açıklama:
Orta malları (halkın kullanımına ayrılan mallar), herkesin veya halkın bir kısmının doğrudan kullanımına veya yararlanmasına özgülenmiş olan mallardır. Örneğin, yollar, parklar, meydanlar, herkesin; meralar ise halkın bir kısmının yararlanmasına özgülenmişlerdir. Göller ise kökenleri açısından doğal olanlardandır.
Kamusal mallar; çeşitli açılardan tasnife tâbi tutulabilir. Kamusal mallar doktrinde; kullanma açısından, kökenleri açısından, kamusal mal niteliğini kazanmaları açısından, taşınır veya taşınmaz olmaları açısından tasnife tâbi tutulmaktadırlar. Kamusal malları, kullanımları açısından üç alt kümeye ayırmak mümkündür. Bu alt kümeler; orta malları, hizmet malları ve sahipsiz mallar kümeleridir. Orta malları (halkın kullanımına ayrılan mallar), herkesin veya halkın bir kısmının doğrudan kullanımına veya yararlanmasına özgülenmiş olan mallardır. Örneğin, yollar, parklar, meydanlar, herkesin; meralar ise halkın bir kısmının yararlanmasına özgülenmişlerdir. Çeşitli yasalarda “menfaati umuma ait mallar” olarak adlandırılan mallar da orta mallarıdır. Bu tür mallara, umumun istifâdesine arz edilmiş mallar denmektedir. Bu tür mallar, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde veya üretilmesinde doğrudan kullanılmazlar.
Hizmet malları (belli kamu hizmetlerine ayrılanlar), kamu hizmetinin yürütülmesi için zorunlu olan, hizmetle yakın ilgisi olan kamu mallarına “hizmet malları” denir. Bu tür kamusal mallar, idârenin yürüttüğü bir kamu hizmetinin parçası durumundadırlar. Örneğin hastaneler, öğrenci yurtları, camiler, savaş gemileri ve halk kütüphaneleri vs. bu tür kamusal mallardandır.
Sahipsiz mallar, doğrudan doğruya herkesin ortak yararlanmasına doğal nitelikleri gereği açık olan mallardır. Bu tür mallar, kural olarak özel hukuk anlamında bir sahibi bulunmayan taşınmaz mallardır. Örneğin, denizler, kıyılar, göller, taşlıklar, tepeler, bataklıklar, çalılıklar, v.s. sahipsiz mallardır.
Kamusal mallar; çeşitli açılardan tasnife tâbi tutulabilir. Kamusal mallar doktrinde; kullanma açısından, kökenleri açısından, kamusal mal niteliğini kazanmaları açısından, taşınır veya taşınmaz olmaları açısından tasnife tâbi tutulmaktadırlar. Kamusal malları, kullanımları açısından üç alt kümeye ayırmak mümkündür. Bu alt kümeler; orta malları, hizmet malları ve sahipsiz mallar kümeleridir. Orta malları (halkın kullanımına ayrılan mallar), herkesin veya halkın bir kısmının doğrudan kullanımına veya yararlanmasına özgülenmiş olan mallardır. Örneğin, yollar, parklar, meydanlar, herkesin; meralar ise halkın bir kısmının yararlanmasına özgülenmişlerdir. Çeşitli yasalarda “menfaati umuma ait mallar” olarak adlandırılan mallar da orta mallarıdır. Bu tür mallara, umumun istifâdesine arz edilmiş mallar denmektedir. Bu tür mallar, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde veya üretilmesinde doğrudan kullanılmazlar.
Hizmet malları (belli kamu hizmetlerine ayrılanlar), kamu hizmetinin yürütülmesi için zorunlu olan, hizmetle yakın ilgisi olan kamu mallarına “hizmet malları” denir. Bu tür kamusal mallar, idârenin yürüttüğü bir kamu hizmetinin parçası durumundadırlar. Örneğin hastaneler, öğrenci yurtları, camiler, savaş gemileri ve halk kütüphaneleri vs. bu tür kamusal mallardandır.
Sahipsiz mallar, doğrudan doğruya herkesin ortak yararlanmasına doğal nitelikleri gereği açık olan mallardır. Bu tür mallar, kural olarak özel hukuk anlamında bir sahibi bulunmayan taşınmaz mallardır. Örneğin, denizler, kıyılar, göller, taşlıklar, tepeler, bataklıklar, çalılıklar, v.s. sahipsiz mallardır.
Soru 46
Aşağıdaki mallardan hangisi kamusal mal niteliğini hukuki işlemle kazanan bir kamusal mal değildir?
Seçenekler
A
Yollar
B
Hava limanları
C
Mezarlıklar
D
Demir yolları
E
Göller
Açıklama:
Kamusal mal niteliğini kazanmaları ve kaybetmeleri hukuki işlemle ve o hukuki işlemin uygulanmasıyla ortaya çıkan kamusal mallara, “yapay kamusal
mallar” denmektedir. E şıkkı hariç diğerleri yapay kamusal maldır.
mallar” denmektedir. E şıkkı hariç diğerleri yapay kamusal maldır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi kamu mallarında tahsisin yapılma araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yasalar
B
Şehir planları
C
Kamu tüzel kişileri arasındaki nakil
D
Kamu tüzel kişisi tarafından yapılan koşul işlem
E
Hacizle
Açıklama:
Kamu otoritelerinin ellerindeki bir malın, kamusal mal statüsüne sokulmasına, tahsis ya da özgüleme denir.
Özgüleme; yasayla, şehir planları aracılığıyla dolaylı biçimde, kamu tüzel kişileri arasında nakil biçiminde veya doğrudan kamu tüzel kişisi tarafından
koşul işlemle yapılabilir.
Özgüleme; yasayla, şehir planları aracılığıyla dolaylı biçimde, kamu tüzel kişileri arasında nakil biçiminde veya doğrudan kamu tüzel kişisi tarafından
koşul işlemle yapılabilir.
Soru 48
I. devir
II. Ferağ (vazgeçme)
III. İpotek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kamusal mallar üzerinde yapılamayan medeni hukuk işlemleridir?
II. Ferağ (vazgeçme)
III. İpotek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kamusal mallar üzerinde yapılamayan medeni hukuk işlemleridir?
Seçenekler
A
I.
B
II ve III
C
III ve I
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamusal mallar üzerinde devir, ferağ (vazgeçme) ve ipotek gibi medenî hukuk işlemleri yapılamaz.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi kamusal mallardan genel yararlanmaya ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Özgülenme amacına uygun olarak yararlanmadır.
B
Herkesin eşit ve serbestçe yararlanabilmesidir.
C
Genel yararlanma kamu özgürlükleri ile doğrudan ilgilidir.
D
Genel yararlanma istisnai olarak paralı olabilir.
E
Genel yararlanma izne tabidir.
Açıklama:
Kamusal mallardan özel yararlanmalar izne tabidir. genel yararlanma izne tabi değildir.
Soru 50
I. izin ilkesi
II. Geçiciliği ilkesi
III. Bedel ilkesi
Yukardaki ilkelerden hangisi veya hangileri kamu mallarından özel yararlanmalarda kullanılan ilkelerden biridir?
II. Geçiciliği ilkesi
III. Bedel ilkesi
Yukardaki ilkelerden hangisi veya hangileri kamu mallarından özel yararlanmalarda kullanılan ilkelerden biridir?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Üç ilkede kamusal mallarda özel yararlnamlarda geçerli olan ilkelerdendir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi "belirli bir kamusal yükümlülüğün karşılığı olarak alınan para"dır.
Seçenekler
A
Bedel
B
Resim
C
Harç
D
Vergi
E
Ruhsatiye
Açıklama:
Bedel, belirli bir kamusal yükümlülüğün karşılığı olarak alınan paradır.
Ünite 4
Soru 1
İdari işlemlerle ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İdarenin tek yanlı irade açıklamasıdır
B
Hukuki sonuç doğurur
C
Hukuk düzeninde değişiklik yapar
D
Kamu hukuk işlemleridir
E
Yasama işlemleri idari işlemdir
Açıklama:
İdâre hukuku alanında idârenin tek yanlı irâde açıklaması ile hukuksal sonuç doğuran, hukuk düzeninde değişiklik yapan kamu hukuku işlemlerine idârî işlem denir. Doğru cevap E'dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi idari işlemlerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İdârî işlemler tek yanlıdır, yani idârî işlemden etkilenecek kişinin sonucu kabul edip etmemesinin önemi yoktur.
B
İdârî işlemler kamu yararını gerçekleştirmek için yapılır.
C
İdârî işlemlerin içeriği ve yapmakla yetkili kılınan kamu görevlileri, önceden yasalarla saptanmıştır.
D
İdârî işlemler, re’sen icra yetkisi çerçevesinde idâre tarafından kendiliğinden uygulanırlar.
E
İdârî işlemler yürütülebilir işlemler değildir.
Açıklama:
İdârî işlemlerin özelliklerini şöyle sıralamak mümkündür: İdârî işlemler tek yanlıdır, yani idârî işlemden etkilenecek kişinin sonucu kabul edip etmemesinin önemi yoktur. İdârî işlemler kamu yararını gerçekleştirmek için yapılır. İdârî işlemlerin içeriği ve yapmakla yetkili kılınan kamu görevlileri, önceden yasalarla saptanmıştır. İdârî işlemler, hukuka uygunluk karinesinden faydalanırlar ve yasalara uygun olarak yapılmaları gerekir. İdârî işlemler yürütülebilir işlemlerdir. İdârî işlemler, re’sen icra yetkisi çerçevesinde idâre tarafından kendiliğinden uygulanırlar. Doğru cevap E'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi yargı organının idari işlemlerinden biri olarak sayılabilir?
Seçenekler
A
Adalet Komisyonu Başkanının toplantı çağrısı
B
Mahkemenin resen soruşturma yürütmesi
C
Hakimin tek celsede karar vermesi
D
Yargılamanın gizli yapılması kararı
E
İddianamenin iadesine yönelik karar
Açıklama:
Adalet komisyonunun, başkanı tarafından toplantıya çağrılması, yargıcın, mahkeme kaleminde görev yapan memurlar arasında görev dağılımı yapması, mahkeme binasının ısıtılmasına yönelik yakıt ihalesine çıkılması için karar alınması vs. yargı organının idârî işlemleri olarak hukuk dünyasına çıkarlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 4
İdârî işlemlerin, doğurdukları hukuksal sonuca göre kendi aralarında yapılan tasnife, maddî açıdan tasnif denmektedir. Bu tasnife göre idari işlemler dörde ayrılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu tasniften biri değildir?
Seçenekler
A
Genel düzenleyici işlemler
B
Yargısal işlemler
C
Birel işlemler
D
Karma işlemler
E
Birden çok ilgiliye yönelik bireysel işlemler
Açıklama:
İdârî işlemlerin, doğurdukları hukuksal sonuca göre kendi aralarında yapılan tasnife, maddî açıdan tasnif denmektedir. Bu tasnife göre idârî işlemler, dörde ayrılmaktadır. Bunlar; genel düzenleyici işlemler, birel işlemler, karma işlemler ve birden çok ilgiliye yönelik bireysel işlemlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Tüzükler, yönetmelikler ve adsız düzenleyici işlemler hangi idari işlem türünün örneklerindendir?
Seçenekler
A
Özel işlemler
B
Birden çok ilgiliye yönelik bireysel işlemler
C
Genel işlemler
D
Karma işlemler
E
Birel işlemler
Açıklama:
Genel işlemler ile sürekli, soyut, nesnel ve genel durumlar belirlenir. Bunlar, hukuk düzenine yeni kurallar getiren, var olan kuralları veya bir kuralı değiştiren ya da kaldıran işlemlerdir. İdârî işlem niteliğindeki genel işlemler; tüzükler, yönetmelikler ve adsız düzenleyici işlemlerdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi kural işlemlerin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Sadece bir kez uygulanırlar
B
Koşul işlemler ve öznel işlemler olarak ikiye ayrılır
C
Kapsamına giren olaylara sürekli biçimde uygulanmazlar
D
Kişisel sonuca sebep olan bir nitelik taşımazlar
E
Hukukun uygun gördüğü araçlarla yayınlanmak zorunluluğu taşımazlar
Açıklama:
Kural işlemler, bir kez uygulanmakla tükenmezler, kişisel değildir, kapsamına giren her kişi, nesne ve olaylara sürekli biçimde uygulanırlar. Genel işlemler, hukukun uygun gördüğü araçlarla yayınlanırlar veya duyurulurlar. Doğru cevap D'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi "Adsız Düzenleyici İşlem" türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Tüzükler
B
Cumhurbaşkanı kararları
C
Yönetmelikler
D
Kayıt işlemleri
E
Belediye yıkım kararları
Açıklama:
Adsız düzenleyici işlemlerin de aslında bir adı vardır. Fakat adları anayasada geçmemektedir. Onun için hukuk biliminde bunlara adsız düzenleyici işlem denmektedir. Cumhurbaşkanlığı sistemimizde en önemli adsız düzenleyici işlem türü, cumhurbaşkanı kararları olmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Vergi tarh ve tahakkuk işlemleri ne tür idari işlemlerdir?
Seçenekler
A
Öznel işlemler
B
Koşul işlemler
C
Adsız düzenleyici işlem
D
Karma işlem
E
Genel işlem
Açıklama:
Belirli bir kişiye nesneye veya olaya özgü olarak yapılan ve bir benzeri bulunmayan bir durum oluşturan işlemlere öznel işlem denir Bu tür idârî işlemlerin en önemli özelliği, doğurdukları hukuksal durumun daha önce hukuk ortamında hiç olmamasıdır. Örneğin, vergi tarh ve tahakkuk işlemleri, sınavlarda elde edilen notlar, öznel işlem niteliğindedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
Aşağıdaki örneklerden hangisi yararlandırıcı idari işlemlerdendir?
Seçenekler
A
Mezun olmuş bir öğrenci için diploma düzenlenmesi
B
Öğrencinin kaydının yenilenmesi
C
Bütün derslerini geçen öğrencinin mezun edilmesi
D
Trafik polisinin trafiği düzenlemesi
E
Belediyenin bina yapım ruhsatı vermesi
Açıklama:
Bir hak tanıyarak, ilgilisinin bir hakkını güçlendirerek veya yükümlüğünü kaldırarak onun hareket alanını genişleten idârî işlemlere yararlandırıcı idârî işlemler denir. Örneğin bütün derslerini başarıyla geçen öğrencinin mezun edilmesi, bireylerin sahip olduğu haklara etkisi açısından yararlandırıcı idârî işlemlerdendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Kural olarak bir idârî işlemi yapmaya yetkili makamın, Kanunda aksine bir düzenleme yoksa, o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olması ilkesine ne denir?
Seçenekler
A
Fiil ehliyeti
B
Gerekçelendirme
C
İmza devri
D
Yetkide paralellik
E
Yetki devri
Açıklama:
Kural olarak bir idârî işlemi yapmaya yetkili makamın, Kanunda aksine bir düzenleme yoksa, o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olması yetkide paralellik ilkesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi idari işlemin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İdari işlemden etkilenecek kişinin sonucu kabul etmemesi durumunda işlem iptal edilir.
B
İdari işlemler kamu yararını gerçekleştirmek için yapılır
C
İdari işlemler yürütülebilir işlemlerdir
D
İdari şlemlerin içeriği ve yapmakla yetkili kılınan kamu görevlileri, önceden yasalarla saptanmıştır
E
İdari işlemler, hukuka uygunluk karinesinden faydalanırlar ve yasalara uygun olarak yapılmaları gerekir
Açıklama:
İdari işlemlerin özellikleri şunlardır:
1. İdari işlemler tek yanlıdır, yani İdari işlemden etkilenecek kişinin sonucu kabul edip etmemesinin önemi yoktur.
2. İdari işlemler kamu yararını gerçekleştirmek için yapılır.
3. İdari işlemlerin içeriği ve yapmakla yetkili kılınan kamu görevlileri, önceden yasalarla saptanmıştır.
4. İdari işlemler, hukuka uygunluk karinesinden faydalanırlar ve yasalara uygun olarak yapılmaları gerekir.
5. İdari işlemler yürütülebilir işlemlerdir.
6. İdari işlemler, re’sen icra yetkisi çerçevesinde İdari tarafından kendiliğinden uygulanırlar.
Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
1. İdari işlemler tek yanlıdır, yani İdari işlemden etkilenecek kişinin sonucu kabul edip etmemesinin önemi yoktur.
2. İdari işlemler kamu yararını gerçekleştirmek için yapılır.
3. İdari işlemlerin içeriği ve yapmakla yetkili kılınan kamu görevlileri, önceden yasalarla saptanmıştır.
4. İdari işlemler, hukuka uygunluk karinesinden faydalanırlar ve yasalara uygun olarak yapılmaları gerekir.
5. İdari işlemler yürütülebilir işlemlerdir.
6. İdari işlemler, re’sen icra yetkisi çerçevesinde İdari tarafından kendiliğinden uygulanırlar.
Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bir idari işlemin hangi devlet organı tarafından yapıldığını belirleyen tasnif türüdür?
Seçenekler
A
Maddi açıdan
B
Organik açıdan
C
İradelerin açıklanması
D
Hukuksal etkilerin niteliği
E
İptal davalarına konu edilme
Açıklama:
İdari işlemler, sadece yürütme organı veya idare aygıtı tarafından değil, bütün devlet organları tarafından yapılır. Organik tasnif de bir idari işlemin hangi devlet organı tarafından yapıldığını belirleyen bir tasniftir. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi genel düzenleyici işlemlerin, belli bir kişiye,
nesneye veya olaya uygulanması sonucu ve yalnız bunlar için geçerli durumlar oluşturan işlemdir?
nesneye veya olaya uygulanması sonucu ve yalnız bunlar için geçerli durumlar oluşturan işlemdir?
Seçenekler
A
Genel işlem
B
Karma işlem
C
Birel işlem
D
Adsız düzenleyici işlem
E
Koşul işlem
Açıklama:
Genel düzenleyici işlemlerin, belli bir kişiye, nesneye veya olaya uygulanması sonucu ve yalnız bunlar için geçerli durumlar oluşturan işlemlere birel işlem ya da “bireysel işlem” denir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 14
Bir kişi, nesne ya da olaya ilişkin olarak yapılan genel bir hukuksal durumdan bir diğer hukuksal duruma geçme, hukuksal bir durumun içinde bulunma veya ondan çıkma sonucunu doğuran işlemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Koşul işlem
B
Birel işlem
C
Genel işlem
D
Otomatik işlem
E
Öznel işlem
Açıklama:
Bir kişi, nesne ya da olaya ilişkin olarak yapılan genel bir hukuksal durumdan bir diğer hukuksal duruma geçme, hukuksal bir durumun içinde bulunma veya ondan çıkma sonucunu doğuran işlemlere koşul işlem denir. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 15
Aşağıdaki işlem türlerinden hangisi bir katılma işlem yapması konusunda idareye yapılan başvuru üzerine idarenin herhangi bir cevap vermemesi durumunu ifade eder?
Seçenekler
A
Yapıcı idari işlem
B
Belirleyici idari işlem
C
Yararlandırıcı idari işlem
D
Zumni ret işlemi
E
Koşul işlem
Açıklama:
Bir katılma işlem yapması konusunda idareye yapılan başvuru üzerine, idarenin herhangi bir cevap vermemesi durumuna zımnî ret işlemi denir. Bu tür işlemlerin hukuka uygun olabilmesi için, başvuru sahibinin talebinin hukuka aykırı ve meşru olmayan bir konuyu içermesi gerekir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 16
Kural olarak bir idari işlemi yapmaya yetkili makamın o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olmasını aşağıdakilerden hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
Fiil ehliyeti
B
Kişi yönünden yetki
C
Yetkiden paralellik ilkesi
D
Zaman yönünden yetki
E
Yer yönünden yetki
Açıklama:
Kural olarak bir idari işlemi yapmaya yetkili makamın o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olmasına yetkide parallellik ilkesi adı verilir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 17
Hangi yetki ilkesine göre, kamu tüzel kişisinin bir organı diğerinin yerine; astların yerine üstler, üstlerin yerine de astlar işlem yapamazlar?
Seçenekler
A
Zaman yönünden yetki
B
Yer yönünden yetki
C
Kişi yönünden yetki
D
Fiil ehliyeti
E
Konu yönünden yetki
Açıklama:
Konu yönünden yetki kavramı, hangi konulara veya görevlere ilişkin idari işlemlerin, hangi idari makamlardaki kamu görevlileri tarafından yapılacağını
ifade eder. Konu yönünden yetki ilkesine göre, kamu tüzel kişisinin bir organı diğerinin yerine; astların yerine üstler, üstlerin yerine de astlar işlem yapamazlar. Ayrıca, aralarında hiçbir bağın bulunmadığı kuruluşlardan birinin yerine diğeri işlem yapamaz. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
ifade eder. Konu yönünden yetki ilkesine göre, kamu tüzel kişisinin bir organı diğerinin yerine; astların yerine üstler, üstlerin yerine de astlar işlem yapamazlar. Ayrıca, aralarında hiçbir bağın bulunmadığı kuruluşlardan birinin yerine diğeri işlem yapamaz. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 18
Kişinin kendisi hakkında atama, seçim veya sözleşme yapılmadan fiilen idâre adına işlem yapması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yetki gaspı
B
Yetki aşılması
C
Fiili memurluk
D
Yokluk
E
Kazanılmış hak
Açıklama:
Kişinin kendisi hakkında atama, seçim veya sözleşme yapılmadan fiilen idare adına işlem yapması durumuna fiilî memurluk denir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 19
Bir işlemi yapan veya yapanlar, o işlemi yapmakla görevli idaenin içinde yer alsalar bile, o konuda karar almaya yetkisi bulunmayan bir kişinin yaptığı işleme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fonksiyon gaspı
B
Yokluk
C
Kazanılmış hak
D
Yetki saptırması
E
Yetki gaspı
Açıklama:
İşlemi yapan veya yapanlar, o işlemi yapmakla görevli idarenin içinde yer alsalar bile, o konuda karar almaya yetkisi bulunmayan bir kişinin işlem yapmasına yetki gaspı denir. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bir idari işlemin sona erdirici nedenler arasında yer alır?
I. Hukuki nedenler
II. Fiili nedenler
III. Kendiliğinden sona ermesi
I. Hukuki nedenler
II. Fiili nedenler
III. Kendiliğinden sona ermesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız I ve II
C
Yalnız II ve III
D
Yalnız II
E
I, II ve III
Açıklama:
İşlemi yapan idarenin iradesi dışında gerçekleşen sona erdirici nedenler, hukuki nedenler, fiilî nedenler ve idari işlemin kendiliğinden sona ermesi olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 21
Mecliste çalışan bir kamu görevlisinin özlük işlerine ilişkin bir işlem aşağıdakilerden hangisi kapsamına girer?
Seçenekler
A
İdari işlev
B
Yasama işlemi
C
Yargı işlemi
D
Özel hukuk işlemi
E
Siyasal faaliyet
Açıklama:
İdâre işlevi kural olarak organik idâre (kamu tüzel kişileri) tarafından yerine getirilmekle beraber, yasama ve yargı organları tarafından yürütülen bazı faaliyetleri de kapsamaktadır. Örneğin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının Mecliste çalışan kamu görevlilerinin özlük işlerine ilişkin işlemleri veya Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı millî sarayların idâresine ilişkin tasarrufları, yasama organının idâre işlevine giren faaliyetleridir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi bir idari işlemdir?
Seçenekler
A
Kanun
B
Hakimin mahkeme kaleminde görev yapan memurlar arasında görev dağılımı yapması
C
Hakimin tutuklama kararı
D
İş sözleşmesi
E
Yürütmeyi durdurma kararı
Açıklama:
Yargı işlevi içerisinde değerlendirilemeyen ve yargı işlevinin daha kolay ve verimli yerine getirilmesine yönelik olan, yargı organının günlük, ortak gereksinimlerini karşılamayı hedefleyen ve yargı organı içinde yer alan kamusal makamların tek yanlı olarak irâde açıklamasıyla oluşan kamu hukuku işlemlerine, yargı organının idârî işlemleri denir. Örneğin yargıcın, mahkeme kaleminde görev yapan memurlar arasında görev dağılımı yapması bir idari işlemdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Bir memur hakkında verilen emekliye ayırma kararı aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisine girer?
Seçenekler
A
Genel idari işlem
B
Öznel işlem
C
Belirleyici işlem
D
Geçici etkili idari işlem
E
Koşul işlem
Açıklama:
Bir kişi, nesne ya da olaya ilişkin olarak yapılan genel bir hukuksal durumdan bir diğer hukuksal duruma geçme, hukuksal bir durumun içinde bulunma veya ondan çıkma sonucunu doğuran işlemlere koşul işlemler denir. Emekliye ayırma kararı kişiyi emeklilik statüsüne sokar. Doğru cevap E'dir.
Soru 24
İdari işlemin yetki öğesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İlgili makamda bulunan ve idâre adına irâde açıklayan gerçek kişinin (kamu görevlisinin) fiil ehliyetine sahip olması gerekir.
B
Yetki, kamu görevlisinin temsil ettiği makama veya kadroya verilir.
C
Yetki bir yükümlülük değil haktır.
D
Bir idârî işlem yapılırken yetki kuralları, o işlem geri alınırken veya kaldırılırken de uygulanacaktır.
E
İdâreye sağlanan hukuksal güce, yetki denmektedir.
Açıklama:
Yetki, kamu görevlisinin temsil ettiği makama veya kadroya verilir. Böyle olunca, yetki bir hak değil, yükümlülük olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 25
Bir idârî işlemin hukuk düzeninde yapacağı değişiklik hangi unsur ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Konu
B
Yetki
C
Sebep
D
Maksat
E
Şekil
Açıklama:
Konu, idârî işlemin doğuracağı sonuçtur. İdârî işlemin konusu, o işlemin hukuk düzeninde yapacağı değişikliktir. Doğru cevap A'dır.
Soru 26
Yetki saptırması idari işlemin hangi unsurunda ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Yetki
B
Şekil
C
Sebep
D
Konu
E
Maksat
Açıklama:
Yetki Saptırması; idârî işlemin öngörülen maksada aykırı olarak tesis edilmesi hâlinde ortaya çıkan hukuka aykırılık hâlidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 27
Cumhurbaşkanının bir kişiyi tutuklatması aşağıdaki sakatlıklardan hangisine girer?
Seçenekler
A
İşlev gaspı
B
Yetki gaspı
C
Yetki aşılması
D
Yetki saptırması
E
Usul saptırması
Açıklama:
İşlev Gaspı; idârenin, yasama veya yargı organının yerine geçerek, onların yapması gereken bir işlemi yapmasıdır. Örneğin, Cumhurbaşkanının bir kişiyi tutuklatması işlev gaspıdır. İşlev gaspına, “fonksiyon gaspı” da denmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 28
Hukuka aykırı bir idârî işlemin, idârenin yapacağı yeni bir idârî işlemle geçmişe etkili olacak biçimde ortadan kaldırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geri alma
B
Kaldırma
C
İptal
D
Onama
E
Değiştirme
Açıklama:
Geri Alma; hukuka aykırı bir idârî işlemin, idârenin yapacağı yeni bir idârî işlemle geçmişe etkili olacak biçimde ortadan kaldırılmasıdır. Sakat idârî işlemi geri alan ikinci karar, sakat idârî işlemi hükümsüz hâle getirmekte, doğurduğu ve doğuracağı bütün sonuçları ortadan kaldırmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 29
- İptal
- İlgilinin ölümü
- Değiştirme
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İptal kararı mahkemeler tarafından verilmektedir. İlgilinin ölümü ise idari işlemi sonra erdiren bir fiili nedendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
I. İdâre iki anlamda kullanılmaktadır. Bunlardan birincisi organik idâre, diğeri de işlevsel idâredir.
II. Organik idâre, devletin yasama ve yargı organları dışında kalan ve yürütme organının doğal uzantısı konumundaki kurum ve kuruluşların tümüdür.
III. İdâre hukuku alanında idârenin tek yanlı irâde açıklaması ile hukuksal sonuç doğuran, hukuk düzeninde değişiklik yapan kamu hukuku işlemlerine idârî işlem denir.
İdare ve idari işlem kavramları ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Organik idâre, devletin yasama ve yargı organları dışında kalan ve yürütme organının doğal uzantısı konumundaki kurum ve kuruluşların tümüdür.
III. İdâre hukuku alanında idârenin tek yanlı irâde açıklaması ile hukuksal sonuç doğuran, hukuk düzeninde değişiklik yapan kamu hukuku işlemlerine idârî işlem denir.
İdare ve idari işlem kavramları ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I - II
D
I - III
E
I - II - III
Açıklama:
İdâre iki anlamda kullanılmaktadır. Bunlardan birincisi organik idâre, diğeri de işlevsel idâredir. Organik idâre, devletin yasama ve yargı organları dışında kalan ve yürütme organının doğal uzantısı konumundaki kurum ve kuruluşların tümüdür. İdâre hukuku alanında idârenin tek yanlı irâde açıklaması ile hukuksal sonuç doğuran, hukuk düzeninde değişiklik yapan kamu hukuku işlemlerine idârî işlem denir. Dolayısıyla soruda verilen önermelerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
İdari işlemden etkilenecek kişinin sonucu kabul edip etmemesinin bir önemi yoktur. Bu husus, idari işlemin özelliklerinden hangisine işaret etmektedir?
Seçenekler
A
İdari işlemler tek yanlıdır.
B
İdari işlemler kamu yararını gerçekleştirmek için yapılır.
C
İdari işlemler, hukuka uygunluk karinesinden faydalanırlar.
D
İdari işlemler yürütülebilir işlemlerdir.
E
İdari işlemler, re'sen icra yetkisi çerçevesinde idare tarafından kendiliğinden uygulanırlar.
Açıklama:
İdari işlemden etkilenecek kişinin sonucu kabul edip etmemesinin önemi yoktur. Bu durum, idari işlemin "tek yanlı olma" özelliğine işaret etmektedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi, yürütmenin (idarenin) idari işlemlerine örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Milletvekillerinin aylıklarının hesaplanarak bordrolarının yapılması
B
Bir öğrencinin üniversiteye kaydının yapılması
C
Milletvekilleri için danışman atanması
D
Adalet komisyonunun, başkanı tarafından toplantıya çağrılması
E
Mahkeme binasının ısıtılmasına yönelik yakıt ihalesine çıkılması için karar alınması
Açıklama:
Milletvekillerinin aylıklarının hesaplanarak bordrolarının yapılması ve milletvekilleri için danışman atanması, yasama organının idari işlemlerine örnek teşkil eder. Adalet komisyonunun, başkanı tarafından toplantıya çağrılması ile mahkeme binasının ısıtılmasına yönelik yakıt ihalesine çıkılması için karar alınması, yargı organının idari işlemlerine örnek olarak gösterilebilir. Bir öğrencinin üniversiteye kaydının yapılması ise, yürütmenin idari işlemlerine örnektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi, adsız düzenleyici işlemler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Kanunlar
C
Cumhurbaşkanlığı kararları
D
Yönetmelik
E
Tüzük
Açıklama:
Anayasa ve kanunlar, idari işlemler arasında yer almamaktadır. Adsız düzenleyici işlem ise, Anayasada yer alan tüzük ve yönetmelik dışında, idârenin bu isimleri kullanmadan, yasal yetki ile ve yasalar çerçevesinde kural koyduğu işlemlere verilen genel isimdir. Bu kapsamda Cumhurbaşkanlığı sistemimizde, cumhurbaşkanlığı kararları, en önemli adsız düzenleyici işlem olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 34
Cumhurbaşkanlığı sistemimizde, aşağıdakilerden hangisinin çıkarılması artık mümkün değildir?
Seçenekler
A
Kanun
B
Yönetmelik
C
Tebliğ
D
Tüzük
E
Genelge
Açıklama:
Parlamenter Rejim dönemimizce bir yasanın uygulanmasını göstermek veya emrettiği işleri belirtmek üzere, kanunlara aykırı olmamak ve Danıştay’ın incelemesinden geçirilmek koşuluyla Bakanlar Kurulu tarafından tüzükler çıkarılmaktaydı. Cumhurbaşkanlığı sistemimizde yeni tüzükler çıkarılmayacaktır. Ancak, Anayasanın geçici 21. maddesinin (F) fıkrasının, “Bu (6771 sayılı) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte bulunan kanun hükmünde kararnameler, tüzükler, Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikler ile diğer düzenleyici işlemler yürürlükten kaldırılmadıkça geçerliliğini sürdürür…” hükmü gereğince, yürürlükten kaldırılmadıkça veya Danıştay tarafından İdari Yargılama Usulü Kanunun 7. maddesinin fıkrası çerçevesinde Danıştay tarafından iptal edilmedikçe yürürlükte kalacaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi, karma işlemler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bir öğrencinin bir bölüme kayıt yaptırması
B
Bir öğrencinin kayıt yenilemesi
C
Belediyenin yıkım kararı
D
Vergi tarh ve tahakkuk işlemleri
E
Belediye bütçeleri
Açıklama:
Birel işlemler, genel düzenleyici işlemlerin, belli bir kişiye, nesneye veya olaya uygulanması sonucu ve yalnız bunlar için geçerli durumlar oluşturan işlemlerdir. Bunlara, “bireysel işlem” de denmektedir. Bu tür işlemlerin hem öznesi hem de özne için oluşturduğu durum bellidir. Bir öğrencinin bir bölüme kayıt yaptırması, bir öğrencinin kayıt yenilemesi, belediyenin yıkım kararı ve vergi tarh/tahakkuk işlemleri, birel (bireysel) işlemlere örnek olarak gösterilebilir. Ancak belediye bütçeleri ve imar planları gibi işlemler, maddî açıdan karma nitelikli idârî işlemlerdir. Çünkü bunlar, maddî açıdan hem genel düzenleyici işlem hem de birel işlem özelliği gösteren işlemlerdir ve karma işlem olarak adlandırılırlar. Doğru cevap E'dir.
Soru 36
İdârî işlemin yöneldiği ilgilisinin herhangi bir talebi olmadan, idârenin kendiliğinden harekete geçerek/icra yetkisine dayanarak yaptığı ve irâde açıklamasıyla gerçekleşen idârî işlemlere, ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Birleşme işlemler
B
Basit işlemler
C
Kolektif işlemler
D
Re'sen yapılan idari işlemler
E
Katılma işlemler
Açıklama:
İdârî işlemin yöneldiği ilgilisinin herhangi bir talebi olmadan, idârenin re’sen icra yetkisine dayanarak yaptığı ve irâde açıklamasıyla gerçekleşen idârî işlemlere resen yapılan idârî işlem denir. Bu tür idârî işlemler genellikle bireylere yükümlülük getiren idârî işlemlerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 37
Yönetim kurulu kararları, genel kurul kararları ve belediye meclisi kararları gibi, birden fazla kamu görevlisinin bir araya gelerek müzakere yaptıktan sonra aldıkları kararlara veya yaptıkları işlemlere, ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Dar anlamda birleşme işlem
B
Geniş anlamda birleşme işlem
C
Basit işlem
D
Kolektif işlem
E
Zincir işlem
Açıklama:
İrâdelerin açıklanma biçimi açısından idârî işlemler, "basit, birleşme ve kolektif" olmak üzere üçe ayrılırlar. Birden fazla kamu görevlisinin bir araya gelerek müzakere yaptıktan sonra aldıkları kararlara veya yaptıkları işleme, kolektif işlem veya toplu işlem denir. Örneğin yönetim kurulu kararları, genel kurul kararları, belediye meclisi kararları. Doğru cevap D'dir.
Soru 38
I. Olağanüstü hal ilanı ve bir kamu görevlisinin görevden uzaklaştırılması geçici etkili idârî işlemlerdendir.
II. Bütün derslerini başarıyla geçen öğrencinin mezun edilmesi, güvence sağlayan idari işlemlerdendir.
III. Vergi tarh ve tahakkuku, yükümlendirici idari işlemlerdendir.
İdari işlemlere ilişkin olarak yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Bütün derslerini başarıyla geçen öğrencinin mezun edilmesi, güvence sağlayan idari işlemlerdendir.
III. Vergi tarh ve tahakkuku, yükümlendirici idari işlemlerdendir.
İdari işlemlere ilişkin olarak yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I - II
D
I - III
E
II - III
Açıklama:
Olağanüstü hal ilanı ve bir kamu görevlisinin görevden uzaklaştırılması geçici etkili idârî işlemlerdendir. Vergi tarh ve tahakkuku, yükümlendirici idari işlemlerdendir. Ancak, bütün derslerini başarıyla geçen öğrencinin mezun edilmesi, bireylerin sahip olduğu haklara etkisi açısından yararlandırıcı idârî işlemlerdendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi, "yetki gaspı" durumuna karşılık gelen ifadedir?
Seçenekler
A
Kişi yönünden yetkisizlik
B
Konu yönünden yetkisizlik
C
Yer yönünden yetkisizlik
D
Zaman yönünden yetkisizlik
E
Maksat yönünden yetkisizlik
Açıklama:
“Kişi yönünden yetki kavramı”, bir idârî işlemi yapmak için hangi idârî makam veya organı temsil eden kamu görevlisinin irâde açıklayacağını ifade eder. Mevzuat tarafından belirtilmeyen makam veya görevlilerin yaptıkları işlemler hukuk açısından sakat olarak ortaya çıkmaktadırlar. Çünkü idâre adına irâde açıklamaya yetkili olmayan bir görevlinin yaptığı idârî işlemler “kişi yönünden yetkisizlik” durumunu, bir başka deyişle "yetki gaspı" durumunu ortaya çıkarmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 40
"Kamu konutu tahsis edilen kamu görevlisinin ölmesi, tahsis işlemini sona erdirir."
Yukarıda verilen örnek, idari işlemlerin sona erme sebeplerinden hangisine girmektedir?
Yukarıda verilen örnek, idari işlemlerin sona erme sebeplerinden hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Fiili nedenler
B
Kaldırma
C
Geri alma
D
Değiştirme
E
Düzeltme
Açıklama:
Bir idârî işlemin ilgilisinin veya konusunun ortadan kalkması, idârî işlemi ortadan kaldıran fiilî nedenler olarak karşımıza çıkar. Örneğin, kamu konutu tahsis edilen kamu görevlisinin ölmesi, tahsis işlemini sona erdirir. Doğru cevap A'dır.
Ünite 5
Soru 1
İktisadi, sınai ve ticari kamu hizmetlerinden yararlananların bu hizmetleri yürüten kamu kurumları ile yaptıkları sözleşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Abonman sözleşmesi
B
Kamu ihale sözleşmesi
C
İdari hizmet sözleşmesi
D
Müşterek emanet sözleşmesi
E
İltizam sözleşmesi
Açıklama:
İktisadi, sınai ve ticari kamu hizmetlerini veren kamu kurumlarıyla bu hizmetlerden yararlanmak için kişilerin yaptığı sözleşmelere abonman sözleşmeleri denmektedir. Bu sözleşmeler, daha çok su, elektrik, gaz, telefon gibi hizmetlerden yararlanmak için yapılır. Bu tip sözleşmelerin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklar adlî yargıda çözülür. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi idârenin özel hukuk sözleşmelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bayilik sözleşmeleri
B
Öğrencilerle yapılan burs ve kredi sözleşmeleri
C
İstikraz sözleşmeleri
D
Yüklenme senet sözleşmeler
E
Vedia (saklama) sözleşmeleri
Açıklama:
İdârenin özel hukuka göre yaptığı sözleşme türleri; kamu ihale sözleşmeleri, abonman sözleşmeleri, 1999’dan itibaren yapılan yap-işlet-devret sözleşmeleri, 2006’dan itibaren yapılan yap-işlet sözleşmeleri. İdârenin yapmış olduğu diğer özel hukuk sözleşmelerinden bazıları şunlardır: Bayilik sözleş- meleri, vedia (saklama) sözleşmeleri, öğrencilerle yapılan burs ve kredi sözleşmeleri, yüklenme senet sözleşmeleri, eczane anlaşmaları. Doğru cevap C'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi idari sözleşmelerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Taraflar arasındaki uyuşmazlıklar idari yargıda çözümlenir.
B
Taraflardan en az birisi idâre olmalıdır.
C
İdareye üstünlük ve ayrıcalık tanınır.
D
Eşitlik ilkesi geçerlidir.
E
Sözleşmenin konusu bir kamu hizmetiyle ilgilidir.
Açıklama:
İdârî sözleşmelerin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: İdâre hukuku hükümlerine tabi olmaları, idâreye üstünlük ve ayrıcalıklar tanınması, konusunun, kamu hizmetlerine ilişkin bir konu olması, Taraflardan birisinin idâre olması, bazen konusuna bakılmaksızın yasayla idârî sözleşme olarak belirlenmesi ve uyuşmazlıkların idârî yargıda çözümlenmesi. Doğru cevap D'dir.
Soru 4
Aşağıda verilen idari sözleşme ve türleri eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşletme hakkı sözleşmeler - yeni tür
B
Otoyollarla ilgili görevlendirme sözleşmeleri - klasik tür
C
Müşterek emanet sözleşmeleri - klasik tür
D
Müşterek Emanet Sözleşmesi - atipik tür
E
Madenlerin işletilmesine ilişkin sözleşmeler - yeni tür
Açıklama:
İdârî sözleşmeleri; klasik türler, yeni türler ve atipik türler olmak üzere üç grupta incelemek gerekmektedir.
İdârî sözleşmelerin klasik türleri; imtiyaz sözleşmeleri, müşterek emanet sözleşmeleri, iltizam sözleşmeleri, istikraz sözleşmeleri, yeraltı ve yerüstü servetlerin işletilmesine ilişkin sözleşmeler, idârî hizmet sözleşmeleri ve orman işletme sözleşmeleridir.
İdârî sözleşmelerin yeni türlerini; elektrik hizmetleriyle ilgili görevlendirme sözleşmesi, otoyollarla ilgili görevlendirme sözleşmesi, 1995-1999 yılları arasında yapılan yap-işlet-devret sözleşmeleri, 1997-2006 yılları arasında yapılan yap-işlet sözleşmeleri, Kamu-Özel Ortaklığı Sözleşmeleri ve telekomünikasyon alanındaki görev ve görevlendirme sözleşmeleri olarak saymak mümkündür.
Atipik idârî sözleşmelere, isimsiz idârî sözleşmeler de denmektedir. Bu tip sözleşmelere, işletme hakkı sözleşmeleri örnek gösterilebilir
Doğru cevap C'dir.
İdârî sözleşmelerin klasik türleri; imtiyaz sözleşmeleri, müşterek emanet sözleşmeleri, iltizam sözleşmeleri, istikraz sözleşmeleri, yeraltı ve yerüstü servetlerin işletilmesine ilişkin sözleşmeler, idârî hizmet sözleşmeleri ve orman işletme sözleşmeleridir.
İdârî sözleşmelerin yeni türlerini; elektrik hizmetleriyle ilgili görevlendirme sözleşmesi, otoyollarla ilgili görevlendirme sözleşmesi, 1995-1999 yılları arasında yapılan yap-işlet-devret sözleşmeleri, 1997-2006 yılları arasında yapılan yap-işlet sözleşmeleri, Kamu-Özel Ortaklığı Sözleşmeleri ve telekomünikasyon alanındaki görev ve görevlendirme sözleşmeleri olarak saymak mümkündür.
Atipik idârî sözleşmelere, isimsiz idârî sözleşmeler de denmektedir. Bu tip sözleşmelere, işletme hakkı sözleşmeleri örnek gösterilebilir
Doğru cevap C'dir.
Soru 5
Kamu hizmetinin önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesi için kârı ve zararı özel hukuk kişisine ait olmak üzere yapılan idârî sözleşme ne ad verilir?
Seçenekler
A
İmtiyaz sözleşmesi
B
İltizam sözleşmesi
C
İdârî hizmet sözleşmesi
D
Abonman sözleşmesi
E
İstikraz sözleşmesi
Açıklama:
İltizam Sözleşmesi: Kamu hizmetinin önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesi için kârı ve zararı özel hukuk kişisine ait olmak üzere yapılan idârî sözleşme türüdür. Son yıllarda yerel yönetimler, özelleştirme uygulamaları çerçevesinde belediyelerin vergi ve harçlarının tarh-tahakkuk-tahsil işlerini, ihale yoluyla iltizam benzeri sözleşmeler imzalayarak özel kişilere toplatmaktadırlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
İdârenin sözleşmelerinin yapılmasında ve uygulanmasında uyulacak koşulları belirleyen belgeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fesih
B
Tasdik
C
Anlaşma
D
Rachat
E
Şartname
Açıklama:
İdârenin sözleşmeleri genellikle iki bölümden oluşurlar: Şartname ve anlaşma. İdârenin sözleşmelerinin yapılmasında ve uygulanmasında uyulacak koşulları belirleyen belgeye şartname denmektedir. Anlaşma ise, idâre ile sözleşmeci özel hukuk kişisi arasında imzalanan ve iki tarafın irâdelerinin uyuştuğunu gösteren belirten kısa bir belgedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
- Hizmet yararına fesih yetkisi
- Şahsen ifa yetkisi
- Yaptırım uygulama yetkisi
- Tazminat isteme hakkı
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
II, III ve IV
D
I ve III
E
I ve II
Açıklama:
İdârenin sözleşmelerinde sözleşmecinin borçları; şahsen ifa, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun, tam ve zamanında ifa ve dürüst ifadır. İdârenin imzalamış olduğu sözleşmelerde sözleşmecinin hakları, ücret hakkı ve tazminat hakkıdır. İdâre, imzaladığı sözleşmelerde sözleşmeci karşısında birçok üstün hak ve yetkilerle donatılmıştır. Bu hak ve yetkiler: Denetim ve yönlendirme yetkisi, yaptırım uygulama yetkisi, tek taraflı değişiklik yapma yetkisi ve fesih yetkisidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 8
Sözleşmenin uygulanma koşullarının, sözleşmenin tarafı olan idarenin sözleşme dışı işlemi ile bozulması veya ağırlaşmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fait du prince
B
İlliyet bağı
C
Mücbir sebep
D
Öngörülemezlik
E
Zorlayıcı neden
Açıklama:
İdârî sözleşmenin koşullarının, idârenin sözleşme yapma yetkisi dışındaki başka bir yetkisine dayanarak aldığı karar veya yaptığı işlemleriyle özel şirket aleyhine ağırlaşmasıdır. Özel şirketin bu ağırlaşma nedeniyle uğradığı zararının karşılanması için kullanılan ilkeye “fait du prince” ilkesi denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi idarenin sözleşmelerinin normal sona erme nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Edimin yerine getirilmesi
B
Hizmet yararına fesih
C
Parasal yaptırım uygulanması
D
Mahkeme kararıyla fesih
E
Hukuki yaptırım uygulanması
Açıklama:
İdârenin imzaladığı sözleşmeler iki biçimde sona ermektedir. Bunlardan birincisi normal sona ermedir. Diğeri de zamanından önce sona erme yani fesihtir. Normal sona erme, sürenin dolması ve sözleşme konusu edimin yerine getirilmesi biçiminde olur. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
- İptal davaları
- Tahkim yolu
- Tam yargı davaları
Seçenekler
A
Yalnız III
B
Yalnız I
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İdârî sözleşmelerden kaynaklanan davaların çözümü konusunda üç olasılık vardır: Tam yargı davaları, iptal davaları ve tahkim yolu. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
Belirli bir hukûkî sonuç doğurmak için, bazen eşitlik ilkesi çerçevesinde bezen de idâreye üstünlük tanınarak, idâre ile diğer kişiler arasında, karşılıklı ve birbirine uygun irâde açıklamalarıyla yapılan hukuksal işlemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdari sözleşme
B
İdari teşkilat
C
İdari fiil
D
İdari kavram
E
İdari iradi
Açıklama:
Belirli bir hukûkî sonuç doğurmak için, bazen eşitlik ilkesi çerçevesinde bezen de idâreye üstünlük tanınarak, idâre ile diğer kişiler arasında, karşılıklı ve birbirine uygun irâde açıklamalarıyla yapılan hukuksal işlemlere idari sözleşme denir
Soru 12
İdârenin özel hukuk hükümlerine göre yaptığı sözleşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdarenin özel hukuk sözleşmeleri
B
Kamu hukuku sözleşmeleri
C
İş hukuku sözleşmeleri
D
Genel hukuk sözleşmeleri
E
Sistematik idari sözleşmeler
Açıklama:
özel hukuk sözleşmeleri
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi idarenin özel hukuk sözleşmelerinden değildir?
Seçenekler
A
Kamu ihale sözleşmeleri
B
Abonman sözleşmeleri (su, elektrik, gaz, telefon abonelikleri)
C
1999’dan itibaren yapılan yap-işlet-devret sözleşmeleri
D
2006’dan itibaren yapılan yap-işlet sözleşmeleri
E
Tüm özel hukuk sözleşmeleri
Açıklama:
Tüm özel hukuk sözleşmeleri
Soru 14
İktisadi, sınai ve ticari kamu hizmetlerini veren kamu kurumlarıyla bu hizmetlerden yararlanmak için kişilerin yaptığı sözleşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Abonman sözleşmeleri
B
İhale sözleşmeleri
C
Yap işlet devret sözleşmeleri
D
İştigal sözleşmeleri
E
Alacak sözleşemeleri
Açıklama:
İktisadi, sınai ve ticari kamu hizmetlerini veren kamu kurumlarıyla bu hizmetlerden yararlanmak için kişilerin yaptığı sözleşmelere abonman sözleşmeleri denmektedir. Bu sözleşmeler, daha çok su, elektrik, gaz, telefon gibi hizmetlerden yararlanmak için yapılır.
Soru 15
İdârî makamların idâre hukuku alanındaki faaliyetleri dolayısıyla ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümlenmesini konu alan bir yargı türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdari yargı
B
Adli yargı
C
Vergi mahkemesi
D
Danıştay
E
Yargıtay
Açıklama:
İdari yargı
Soru 16
Herhangi bir kamu hizmetinin imtiyaz usulüyle görülmesi söz konusu olduğu zaman, bu hizmetten yararlananlardan alacağı ücret karşılığında ve kendi kâr ve zararına, söz konusu hizmetle ilgili işletmenin bir özel kişi tarafından kurulmasını ve belli bir süre işletilmesini konu alan, idâre ile kamu hizmetini yürütecek özel hukuk tüzel kişisi (anonim şirket) arasında yapılan idârî sözleşmeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
İmtiyaz sözleşmesi
B
abonman sözleşmesi
C
Yap işlet devret
D
İltizam sözleşmesi
E
İş sözleşmesi
Açıklama:
imtiyaz sözleşmesi
Soru 17
Kamu hizmetinin önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesi için kârı ve zararı özel hukuk kişisine ait olmak üzere yapılan idârî sözleşme türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
İltizam
B
İmtiyaz
C
Yap işlet devret
D
Abonman
E
Müşterek emanet
Açıklama:
İltizam
Soru 18
Devlet veya diğer kamu tüzel kişilerinin, özel kişilerden ödünç para almak için imzaladıkları sözleşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstikraz Sözleşmeleri
B
İltizam sözleşmesi
C
İmtiyaz sözleşmeleri
D
Yap işlet devlet sözleşmesi
E
Abonman sözleşmesi
Açıklama:
İstikraz Sözleşmeleri
Soru 19
İşçi niteliği taşımayan kamu görevlileri ile idâre arasında, Devlet Memurları Kanunu veya özel bir yasaya dayanılarak ve belli bir kamu hizmetinin yürütülmesi konusunda, idâre ile sözleşmenin karşı tarafı olan kamu görevlisi adayı arasında yapılan sözleşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdari hizmet sözleşmesi
B
Abonman sözleşmesi
C
İltizam sözleşmesi
D
İstihkam sözleşmesi
E
İmtiyaz sözleşmesi
Açıklama:
İdari hizmet sözleşmesi
Soru 20
Aşağıdaki ifadelerden hangisi idârenin sözleşmeleri konusunda doğru değildir?
Seçenekler
A
Belirli bir hukûkî sonuç doğurmak için yapılırlar.
B
Bazen eşitlik ilkesi çerçevesinde yapılırlar.
C
Her zaman idâreye üstünlük tanınarak yapılırlar.
D
İdâre ile diğer kişiler arasında, karşılıklı irâde açıklamalarıyla yapılırlar.
E
İdâre ile diğer kişiler arasında, birbirine uygun irâde açıklamalarıyla yapılırlar.
Açıklama:
İdârenin sözleşmeleri bazen idâreye üstünlük tanınarak yapılırlar. Bu nedenle doğru şık “c”dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi idârenin özel hukuk sözleşmelerinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kamu hukuku hükümlerine tabi olması
B
İdâreye üstünlük tanınması
C
İdârenin tek yanlı irâde açıklamasıyla yaptığı işlemlerden kaynaklanan davaların adlî yargıda çözümlenmesi
D
Sözleşme yapıldıktan sonra çıkan uyuşmazlıkların adlî yargıda çözümlenmesi
E
Sözleşmenin yapılmasından önce veya yapılmasından sonra çıkan uyuşmazlıkların çözüm yerlerinin aynı olması
Açıklama:
İdârenin özel hukuk sözleşmelerinde, sözleşme yapıldıktan sonra çıkan uyuşmazlıklar adlî yargıda çözümlenir. Bu nedenle doğru şık “d”dir.
Soru 22
İktisadi, sınai ve ticari kamu hizmetlerini veren kamu kurumlarıyla bu hizmetlerden yararlanmak için kişilerin yaptığı sözleşmelere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Hizmet sözleşmesi
B
Abonman sözleşmesi
C
İhale sözleşmesi
D
Yararlanma sözleşmesi
E
Kamu hukuku sözleşmesi
Açıklama:
İktisadi, sınai ve ticari kamu hizmetlerini veren kamu kurumlarıyla bu hizmetlerden yararlanmak için kişilerin yaptığı sözleşmelere abonman sözleşmesi adı verilmektedir. Bu nedenle doğru şık “b”dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi idârî sözleşmelerin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Özel hukuk hükümlerine tabidirler.
B
Eşitlik ilkesine tabidirler.
C
Konusu kamu hizmetine ilişkindir.
D
Taraflar iki farklı idarî kurumdur.
E
Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklar her zaman adlî yargıda çözümlenir.
Açıklama:
İdârî sözleşmelerin konusu kamu hizmetine ilişkindir. Bu nedenle doğru şık “c”dir.
Soru 24
Kamu hizmetinin önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesi için kârı ve zararı özel hukuk kişisine ait olmak üzere yapılan idârî sözleşme türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
İltizam sözleşmesi
B
İmtiyaz sözleşmesi
C
İstikraz sözleşmesi
D
Yap-işlet-devret sözleşmesi
E
İhale sözleşmesi
Açıklama:
Kamu hizmetinin önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesi için kârı ve zararı özel hukuk kişisine ait olmak üzere yapılan idârî sözleşme türüne iltizam sözleşmesi adı verilir. Bu nedenle doğru şık “a”dır.
Soru 25
Aşağıdaki def’i türlerinden hangisi, kamu hizmetlerinin kesintiye uğratılmaması gerekçesiyle idârî sözleşmelerde asla uygulanmaz?
Seçenekler
A
Zamanaşımı def’i
B
Takas def’i
C
Tartışma def’i
D
Ademi ifa def’i
E
Rehnin paraya çevrilmesi def’i
Açıklama:
Ademi ifa yani, karşı tarafın yükümlülüğünü yerine getirmediği def’i, kamu hizmetlerinin kesintiye uğratılmaması gerekçesiyle idârî sözleşmelerde asla uygulanmaz. Bu nedenle doğru şık “d”dir.
Soru 26
Aşağıdaki ifadelerden hangisi hizmet yararına fesih yetkisinin bir özelliği değildir?
Seçenekler
A
Bütün idârî sözleşmelerde geçerlidir.
B
Kullanılması için sözleşmecinin kusurlu olması gerekir.
C
Kamu düzenine ilişkindir.
D
Sözleşmede öngörülmesine gerek yoktur.
E
Sözleşmecinin tazminat talep hakkı vardır.
Açıklama:
Sözleşmecinin kusuru olmasa dahi idâre hizmet yararına fesih yetkisine sahiptir. Bu nedenle doğru şık “b”dir.
Soru 27
İdârî sözleşmenin koşullarının, idârenin sözleşme yapma yetkisi dışındaki başka bir yetkisine dayanarak aldığı karar nedeniyle özel şirket aleyhine ağırlaşması ve şirketin bu ağırlaşma nedeniyle uğradığı zararının karşılanması için kullanılan ilkeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mücbir sebep
B
Zorda kalma
C
Fait du prince
D
Öngörülemezlik
E
Silahların eşitliği
Açıklama:
İdârî sözleşmenin koşullarının, idârenin sözleşme yapma yetkisi dışındaki başka bir yetkisine dayanarak aldığı karar neniyle özel şirket aleyhine ağırlaşması ve şirketin bu ağırlaşma nedeniyle uğradığı zararının karşılanması için kullanılan ilkeye fait du prince adı verilir. Bu nedenle doğru şık “c”dir.
Soru 28
Kamu hizmetini sözleşmeyle yürüten özel hukuk kişisinin kullandığı hammadde veya diğer girdilerde, sözleşmenin karşı tarafı olan idâreden kaynaklanmayan aşırı derecedeki artış nedeniyle hizmetin artık yürütülemez duruma gelmesinden dolayı, özel hukuk kişisinin uğradığı zararların belirli ölçüde idâre tarafından giderilmesini sağlayan ilkeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mücbir sebep
B
Zorda kalma
C
Fait du prince
D
Öngörülemezlik
E
Silahların eşitliği
Açıklama:
Kamu hizmetini sözleşmeyle yürüten özel hukuk kişisinin kullandığı hammadde veya diğer girdilerde, sözleşmenin karşı tarafı olan idâreden kaynaklanmayan aşırı derecedeki artış nedeniyle hizmetin artık yürütülemez duruma gelmesinden dolayı, özel hukuk kişisinin uğradığı zararların belirli ölçüde idâre tarafından giderilmesini sağlayan ilkeye öngörülemezlik adı verilir. Bu nedenle doğru şık “d”dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi idârenin sözleşmelerinin sona erme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarafların anlaşmasıyla fesih
B
Hizmet yararına fesih
C
Mahkeme kararıyla fesih
D
İdarenin kusuru nedeniyle iflâs
E
Sözleşmecinin kusuru nedeniyle fesih
Açıklama:
İdarenin kusuru nedeniyle iflâs, idârenin sözleşmelerinin sona erme nedenlerinden biri değildir. Bu nedenle doğru şık “d”dir.
Soru 30
İdarenin özel hukuk sözleşmelerine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sözleşmede idare ve karşı tarafın hukuki konumu eşittir.
B
Sözleşmeden sonra meydana gelen uyuşmazlıklar idari yargıda çözülür.
C
Özel hukuk hükümleri geçerlidir.
D
Sözleşme öncesi idare sözleşme hazırlığında bulunur.
E
Kamu ihale sözleşmeleri bu sözleşmelere örnektir.
Açıklama:
Sözleşmenin yapımı esnasında idarenin tek yanlı irade açıklamasıyla yaptığı işlemlerden kaynaklanan davalar idari yargıda çözülürken sözleşme sonrası çıkan uyuşmazlıklar ise adli yargıda çözülür. Doğru cevap B' dir.
Soru 31
Günlük hayatın devamı için elzem olarak elektrik ve doğalgaz gibi hizmetlere ulaşmamızı sağlayan sözleşme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu ihale sözleşmeleri
B
Abonman sözleşmeleri
C
Ortaklık sözleşmeleri
D
Yap-işlet-devret sözleşmeleri
E
Kiracı konut sözleşmeleri
Açıklama:
Elektrik, su, doğalgaz ve telefon gibi hizmetlerden yararlanmak için iktisadi ve ticari kamu hizmetlerini sunan kurumlar ile vatandaşlar arasında yapılan sözleşmeler abonman sözleşmesi olarak adlandırılır. Doğru cevap B' dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi idarenin yapmış olduğu özel hukuk sözleşmelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bayilik sözleşmesi
B
Vedia sözleşmesi
C
Müşterek emanet sözleşmesi
D
Yüklenme senet sözleşmesi
E
Eczane sözleşmesi
Açıklama:
Bayilik sözleşmesi, vedia (saklama) sözleşmeleri, öğrencilerle yapılan burs ve kredi sözleşmeleri, yüklenme senet sözleşmeleri ve eczane sözleşmeleri idarenin yaptığı özel hukuk sözleşmeleri arasındadır. Müşterek emanet sözleşmesi ise bir tür idari sözleşmedir. Doğru cevap C' dir.
Soru 33
Bir özel hukuk kişisinin kar ve zararı kendi kabul edecek şekilde idareye belli bir ücret ödeyerek bir kamu hizmetinin yürütmesi hangi sözleşme kapsamında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Yap-işlet-devret sözleşmesi
B
Müşterek emanet sözleşmesi
C
Leasing sözleşmesi
D
İltizam sözleşmesi
E
İstikraz sözleşmesi
Açıklama:
Bir özel kişinin idareyle yaptığı bir sözleşme uyarınca idareye belli bir ücret ödemekle birlikte kar ve zararı kendi üstlendiği kamu hizmeti yürütmesi usulü iltizam usulü olarak bilinir. Bu tür usulü düzenleyen sözleşmeler ise İltizam Sözleşmesi olarak adlandırılır. Doğru cevap D' dir.
Soru 34
I. Şartnameler idari ve teknik şartnameler olarak ikiye ayrılırlar.
II. Doğrudan doğruya idare tarafından ve tek taraflı olarak düzenlenirler.
III. Sözleşmeciler şartname hazırlanması sürecinde değişiklik yaptırma gücüne sahiptir.
IV. İdare yapılan şartnamede herhangi bir değişikliğe gidemez.
V. İmzalanmış sözleşmelerin ardından idare tek taraflı değişiklik hakkını saklı tutar.
Şartnamelere ilişkin olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Doğrudan doğruya idare tarafından ve tek taraflı olarak düzenlenirler.
III. Sözleşmeciler şartname hazırlanması sürecinde değişiklik yaptırma gücüne sahiptir.
IV. İdare yapılan şartnamede herhangi bir değişikliğe gidemez.
V. İmzalanmış sözleşmelerin ardından idare tek taraflı değişiklik hakkını saklı tutar.
Şartnamelere ilişkin olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I, IV
C
II, III
D
III, IV
E
IV, V
Açıklama:
Şartnamelerin hazırlanmasında sözleşmeciler idare ile pazarlık yapma gücüne sahip değildir. Sonraki süreçte ise idare iyi niyet kuralları içerisinde istediği değişikliği yapabilir fakat sözleşme imzalandıktan sonra idarenin tek yanlı değişikliği söz konusu olamaz. Doğru cevap A' dır.
Soru 35
İradenin sözleşmecinin görevlerinin denetlemesi sonucunda eksiklik görmesi sonucunda kusurlu sözleşmeciyi cezalandırmasını sağlayan yetki türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tek yanlı değişiklik yetkisi
B
Yönlendirme yetkisi
C
Denetleme yetkisi
D
Yaptırım uygulama yetkisi
E
Fesih etme yetkisi
Açıklama:
İdare, sözleşmecilerin taahhütlerinin sözleşmeye uygun bir şekilde yerine getirilip getirilmediğini denetleyebilir. Bunun sonucunda hizmetin aksaklığının giderilmesi ve kusurlu sözleşmecinin cezalandırılması amacıyla yaptırım uygulama yetkisi kullanılır. Doğru cevap D' dir.
Soru 36
İdarenin imzaladığı sözleşmeden sonra beklenmedik bir şekilde meydana gelen Araklı sel felaketi sonrası hizmetlerin yerine getirilememesi hangi durum kapsamında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Fait du prince
B
De facto
C
Mücbir sebep
D
Öngörülmezlik
E
Doğal afet
Açıklama:
Tarafların idaresi dışında ortaya çıkan ve önlenmesi mümkün olmayan savaş, doğal afet ve yasal grev gibi durumlar mücbir sebep olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap C' dir.
Soru 37
Tarafların iradesi dışında otaya çıkan ve sözleşmenin yapıldığı dönemde öngörülmeyen olaylar nedeniyle, sözleşmecinin karşılaştığı olağandışı yüklerin bir kısmının idare tarafından karşılanması .................... olarak adlandırılır.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mücbir sebep
B
Fair du prince
C
Öngörülmezlik
D
Akıldışılık
E
Sübvansiyon
Açıklama:
Sözleşme sonrası tarafların iradesi olmaksızın gerçekleşen ve sözleşmeciyi zora sokan olağanüstü yüklerin bir kısmının idare tarafından karşılanması öngörülmezlik (İmprevision) İlkesi kapsamında kabul edilir. Doğru cevap C' dir.
Soru 38
I. Tam yargı davaları
II. İptal davaları
III. Birleşen dava
IV. Tahkim
Yukarıdakilerden hangileri idari sözleşmelerden kaynaklanan davaların çözüm yollarındandır?
II. İptal davaları
III. Birleşen dava
IV. Tahkim
Yukarıdakilerden hangileri idari sözleşmelerden kaynaklanan davaların çözüm yollarındandır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
I, II, III
D
I, II, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
İdari sözleşmelerden kaynaklanan davaların görüm ve çözümü konusunda üç olasılık vardır. Bunlar tam yargı davaları, iptal davaları ve tahkim yoludur. Doğru cevap D' dir.
Soru 39
Özel hukukta taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde tarafların görevlendirdikleri kişiler tarafından uyuşmazlıkların çözülmesi yoluna gidilmesi hangi işlem olarak bilinir?
Seçenekler
A
Islah
B
Anlaşma
C
Sulh
D
Tahkim
E
Fesih
Açıklama:
Tarafların aralarındaki mevcut veya muhtemel bir uyuşmazlığın hakemlerce çözümlenmesi için yaptıkları anlaşmalar tahkim olarak bilinir. Doğru cevap D' dir.
Ünite 6
Soru 1
- Kamu hizmetini sunanlar
- Kamu Yararı
- Genellik ve tarafsızlık
- Kamu hizmetine yönelik faaliyetler
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kamu hizmetinin dört önemli öğesi bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, kamu hizmetini sunan (organik öğe), ikincisi kamu hizmetinin sunulduğu kişiler, üçüncüsü kamu yararı, dördüncüsü de kamu hizmetine yönelik faaliyetlerdir. Genellik ve tarafsızlık ilkesi ise kamu hizmetinin özelliklerindendir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi kamu hizmetinin manevi öğesidir?
Seçenekler
A
Kamu hizmetini sunanlar
B
Kamu hizmetinin sunulduğu kişiler
C
Kamu yararı
D
Kamu hizmetini sağlamaya yönelik faaliyetler
E
Eşitlik ve nesnellik
Açıklama:
Kamu yararı, toplum için hayati bir değer ve önem taşıyan bazı faaliyetlerin kâr amacı gözetilmeksizin, idârece yürütülmek suretiyle toplumun bu hizmetlerden faydalandırılmasıdır. Kamu yararı, elle tutulan gözle görülen bir varlık olmadığı ve genel olarak idârî faaliyetlerin ortak amacı olduğu için, kamu hizmetinin manevi unsurunu oluşturmaktadır.
Soru 3
Toplumun yapısı ile teknik imkânların zamanla gelişip değişmesiyle kamu hizmetlerinin de değişip gelişmesi kamu hizmetlerinin hangi özelliği ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Değişkenlik-uyarlama ilkesi
B
Düzenlilik ilkesi
C
Bedelsizlik ilkesi
D
Genellik ilkesi
E
Süreklilik-kesintisizlik ilkesi
Açıklama:
Kamu hizmetinin amacı, toplumun ortak bir ihtiyacının karşılanması olduğuna göre ve toplumun yapısı ile teknik imkânlar zamanla gelişip değiştiğine göre, kamu hizmeti de değişir. Bu durum kamu hizmetinin özelliklerinden olan değişkenlik-uyarlama ilkesi ile ifade edilir.
Soru 4
Kamu hizmetlerinin kurulması düzenlenmesi ve kaldırılması ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu hizmetleri yalnızca kanunla kurulabilir.
B
Özel kişilere kamu gücü ayrıcalıkları tanınarak kamu hizmetinin bu kişilerce yürütülmesi sağlanabilir.
C
Bir kamu hizmetinin kurulduktan sonra konu, amaç ve yönetim usulü yönetmeliklerle değiştirilebilir.
D
Bir idari işlemin yapılması sırasında izlenen şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesi usulde paralellik ilkesi olarak ifade edilir.
E
Kamu hizmetlerinin kaldırılıp, özel teşebbüs hâline getirilmesi yalnızca kanunla yapılabilir.
Açıklama:
Bir kamu hizmetinin konu, amaç ve yönetim usulünün değiştirilmesi de kamu hizmetinin kurulması ve kaldırılmasında olduğu gibi kanunilik ilkesine tabidir.
Soru 5
- Evrensel kamu hizmetleri
- İdari kamu hizmetleri
- Sosyal kamu hizmetleri
- Tekelli kamu hizmetleri
Seçenekler
A
II ve III
B
I ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kamu hizmetleri, konularına göre dört türlüdür. Bunlar; idari kamu hizmetleri, iktisadi kamu hizmetleri, sosyal kamu hizmetleri ve bilimsel, teknik ve kültürel kamu hizmetleridir.
Soru 6
İmtiyaz usulü ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bir özel kişinin idâreyle yaptığı bir sözleşme gereğince, hizmetten faydalananlardan alacağı bir ücret karşılığında kendi kâr ve
zararına bir kamu hizmetini kurup işletmesi usulüdür.
zararına bir kamu hizmetini kurup işletmesi usulüdür.
B
Devlet tüzel kişisi adına imtiyaz verme yetkisi cumhurbaşkanına aittir.
C
İmtiyaz usulünde idarenin, denetim, yönlendirme ve yaptırım uygulama yetkisi bulunur.
D
İmtiyaz usulünde, imtiyaz sahibi anonim şirket, tekel olma, idâreye ait bazı yaptırımlar uygulama, lehine kamulaştırma yapılmasını isteme, idâreye ait araç ve gereçleri kullanma, kamu malları üstünde veya altında tesisler yapma hakkına sahiptir.
E
İmtiyaz sahibi, hizmet ve kamu yararı gerektiriyorsa idarenin zararını karşılayarak sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir. Buna "rachat" adı verilir.
Açıklama:
Rachat; idârenin imtiyaz sahibinin hiçbir kusuru olmasa dahi, hizmet ve kamu yararının gerektirmesi nedeniyle, sözleşmeyi tek yanlı feshettiğinde, imtiyaz sahibinin zararını tamamen gidermek zorunda olmasıdır.
Soru 7
"Ortak gereksinimleri karşılamaya yönelik bir özel girişim faaliyeti kamusal mallar üzerinde yürütülüyorsa, bu faaliyet ... kamu hizmeti olarak kabul edilebilir ve kamu hizmetlerinin hukuki rejimine tabi olabilir." ifadesinde boş bırakılan yere aşağıdakiler hangisi getirilebilir?
Seçenekler
A
Tekelli
B
Tekelsiz
C
Dolaylı ve birlikte yararlanma sağlayan
D
İktasadi
E
Virtüel
Açıklama:
Ortak gereksinimleri karşılamaya yönelik bir özel girişim faaliyeti kamusal mallar üzerinde yürütülüyorsa, bu faaliyet “virtüel kamu hizmeti” olarak kabul edilebilir ve kamu hizmetlerinin hukuki rejimine tabi olabilir
Soru 8
Kamu hizmetleriyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu hizmetlerinin herkese, her zaman ve aynı yoğunlukta verilmesi düzenlilik özelliğinin bir sonucudur.
B
Kamu hizmetinin süreklilik ve kesintisizlik özelliğinin anlamı, kamu hizmetinin türüne göre değişmektedir.
C
Eşitlik ve genellik, bütün kamu hizmetlerinden tüm kişilerin yararlanması anlamına gelmemektedir.
D
Kamu hizmetlerinin özelliklerinden biri olan değişkenlik ve uyarlama ilkesinin uygulanma hız ve sınırı, devletin içinde bulunduğu ekonomik, sosyal ve bilimsel düzeye göre farklılık göstermektedir.
E
Kamu hizmetlerinin bedelsizliği ilkesi nedeniyle, sunulan kamu hizmeti karşılığında katılım payı alınmasının öngörülmesi yasaktır.
Açıklama:
Kamu hizmetlerinin sınırlı olduğu zamanlarda, gerçek anlamıyla parasız, bedavadır. Bugün özellikle devletin sunduğu geleneksel kamu hizmetleri bu durumdadır. Fakat zamanla kamu hizmetlerinden yararlananlar da hizmet türleriyle birlikte çoğalmış, parasız hizmetlerin yükünü aslında o hizmetten yararlanamayanlara yüklendiği görülmüş ve halkın ödeme gücü dikkate alınmakla birlikte hizmetten yararlananlardan belli bir para alınması kabul edilmiştir. Alınan bu para gerçekte “fiyat” ya da “bedel” değildir. Çünkü özel kişilerin faaliyetlerindeki gibi fiyat ya da ücret hesaplama değil, ilgili kişilerin veya kitlelerin ödeme gücünü de göz önüne alan bir katılma payı amacını gütmektedir. Bu alınan para bir çeşit dolaylı vergidir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi kamu hizmetinin ögelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu hizmetini sunan
B
Kamu hizmetinin sunulduğu kişi
C
Kamu yararı
D
Kamuoyu aydınlatma
E
Kamu hizmetine yönelik faaliyet
Açıklama:
Kamu hizmetinin dört önemli ögesi bulunur. Bunlar kamu hizmetini sunan, kamu hizmetinin sunulduğu kişi, kamu yararı ve kamu hizmetine yönelik faaliyetlerdir. Doğru cevap D' dir.
Soru 10
Kamu hizmetinden yararlanan kişiler ile bu hizmeti sunan kurumlar arasında kamu hizmetinden yararlanma statüsünü yaratan sözleşme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdare sözleşmesi
B
Abonman sözleşmesi
C
Kullanım sözleşmesi
D
Organik sözleşme
E
İptal sözleşmesi
Açıklama:
Özel yönetim usullerine tabi kamu hizmetlerinden yararlanma statüsü abonman sözleşmesi olarak bilinen özel hukuk sözleşmeleri ile kavuşulur. Doğru cevap B'dir.
Soru 11
................, toplum için hayati öneme sahip bazı faaliyetlerin kar amacı gözetilmeksizin idarece yürütülmesi sonucu toplumun bu hizmetlerden faydalanmasını ifade eder.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu yararı
B
Kamu hukuku
C
Organik öge
D
Topluma hizmet
E
Manevi yardım
Açıklama:
Tüm toplumun çıkarını gözeten, toplumsal açıdan hayati öneme sahip faaliyetlerin idarece kar amacı gözetmeden sürdürülmesini ifade eden kavram kamu yararıdır. Doğru cevap A' dır.
Soru 12
Kamu hizmetlerinden önceden belirlenen kurallara göre herkesin yararlanabilmesi hangi ilke kapsamında açıklanabilir?
Seçenekler
A
Değişkenlik İlkesi
B
Süreklilik İlkesi
C
Genellik İlkesi
D
Uyarlama İlkesi
E
Düzenlilik İlkesi
Açıklama:
Eşitlik veya genellik ilkesi kamu hizmetinde önceden belirlenmiş kurallar baz alınarak herkesin eşit ölçüde yararlanma hakkı bulunmasını ifade etmektedir. Doğru cevap C' dir.
Soru 13
Bir ülkede eğitim faaliyetlerinin idare tarafından bedelsiz olarak yurttaşlara sunulması kamu hizmetinin hangi özelliğini yansıtır?
Seçenekler
A
Değişkenlik İlkesi
B
Uyarlama İlkesi
C
Tarafsızlık İlkesi
D
Bedelsizlik İlkesi
E
Eşitlik İlkesi
Açıklama:
Devletin sunduğu kamu hizmetlerinin parasız, bedava sunulması o hizmetlerin bedelsizlik ilkesi kapsamında değerlendirilmesini sağlar. Doğru cevap D' dir.
Soru 14
I. Kamu hizmetlerin kurulması ve sürdürülmesinde idarenin kanuniliği ilkesi gözetilir.
II. Kamu hizmetleri kanun eşliğinde kurulurlar.
III. Kamu hizmetlerinin özel teşebbüslere devri yönetmelik ile sağlanır.
IV. Kamu hizmetlerinin kurulduktan sonra düzenlenmesi idareye aittir.
V. Kıyılar ve ormanlar özelleştirme kapsamında değerlendirilebilir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri yanlıştır?
II. Kamu hizmetleri kanun eşliğinde kurulurlar.
III. Kamu hizmetlerinin özel teşebbüslere devri yönetmelik ile sağlanır.
IV. Kamu hizmetlerinin kurulduktan sonra düzenlenmesi idareye aittir.
V. Kıyılar ve ormanlar özelleştirme kapsamında değerlendirilebilir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, IV
C
II, III
D
III, IV
E
III, V
Açıklama:
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kıyılar, tarihi ve doğal zenginlikler ve ormanlar özelleştirilemez. Ayrıca kamu hizmetlerin kaldırılması ve özel teşebbüslere devredilmesi kanunla olmak zorundadır. Doğru cevap E' dir.
Soru 15
Kamunun yanı sıra özel sektöründe faaliyet gösterebildiği kamu hizmetleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Virtüel kamu hizmetleri
B
Tekelsiz kamu hizmetleri
C
Bölgesel kamu hizmetleri
D
Evrensel kamu hizmetleri
E
Tüzel kamu hizmetleri
Açıklama:
Aynı alanda hem kamunun hemde özel teşebbüsün faaliyette bulunabildiği durumlardan tekelsiz kamu hizmetlerinden söz edilebilir. Doğru cevap B' dir.
Soru 16
Üniversiteler tarafından sunulan yükseköğretim faaliyetleri ....................... kapsamında değerlendirilmektedir.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bölgesel kamu hizmetleri
B
Ulusal kamu hizmetleri
C
Evrensel kamu hizmetleri
D
Yerel kamu hizmetleri
E
Coğrafi kamu hizmetleri
Açıklama:
Demiryollarının sunduğu ulaşım hizmetleri veya üniversitelerin sağladığı yükseköğretim faaliyetleri ulusal kamu hizmetleri olarak değerlendirilir. Doğru cevap B' dir.
Soru 17
Belediyeye ait sosyal tesislerin işletilmesi amacıyla hasılat üzerinden gelir karşılığında özel bir şirkete devri kamu hizmetlerinin görülüş usullerinin hangisi kapsamındadır?
Seçenekler
A
Emanet Usulü
B
Müşterek Emanet Usulü
C
İmtiyaz Usulü
D
Takdir Usulü
E
Ruhsat Usulü
Açıklama:
Örneğimizde görüldüğü gibi, bir özel teşebbüsün kamu hizmetini hasılat üzerinden bir gelir karşılığında, kar ve zararın idareye ait olacak şekilde işletmesi müşterek emanet usulüne göre işletmedir. Doğru cevap B' dir.
Soru 18
.................., bir özel kişinin idareyle yaptığı sözleşme gereğince, idareye ödeyeceği belirli bir ücret karşılığında kamu hizmetini kendi kar ve zararına işletmesi usulüdür.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müşterek emanet usulü
B
Ruhsat Usulü
C
İltizam Usulü
D
Emanet Usulü
E
Yetki Usulü
Açıklama:
İltizam usulü kamu hizmetlerinin önceden belirlenen bedel karşılığında özel teşebbüs tarafından yürütülmesi usulünü kapsamaktadır. Doğru cevap C' dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi kamu hizmetinin ögelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu zararı
B
Kamu yararı
C
Kamu hizmetini sunan
D
Kamu hizmetine yönelik faaliyetler
E
Kamu hizmetinin sunulduğu kişiler
Açıklama:
Kamu hizmetinin dört önemli öğesi bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, kamu hizmetini sunan (organik öğe), ikincisi kamu hizmetinin sunulduğu kişiler, üçüncüsü kamu yararı, dördüncüsü de kamu hizmetine yönelik faaliyetlerdir.Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 20
Toplum için hayati bir değer ve önem taşıyan bazı faaliyetlerin kâr amacı gözetilmeksizin, idârece yürütülmek suretiyle toplumun bu hizmetlerden faydalandırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu hizmeti
B
Kamu yararı
C
Planlama faaliyeti
D
Kamu zararı
E
Düzenleme faaliyeti
Açıklama:
Toplum için hayati bir değer ve önem taşıyan bazı faaliyetlerin kâr amacı gözetilmeksizin, idârece yürütülmek suretiyle toplumun bu hizmetlerden faydalandırılmasına kamu yararı denir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi kamu hizmetinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kamu yararı
B
Kamu hizmetine yönelik faaliyetler
C
Kamu hizmetinin sunulduğu kişiler
D
Kamu hizmetinde süreklilik ve kesintisizlik
E
Kamu hizmetini sunan
Açıklama:
Kamu hizmetlerinin yürütülüş biçimi ne olursa olsun, hepsine egemen olan bazı özellikler söz konusudur. Bu özellikler, süreklilik ve kesintisizlik, genellik ve tarafsızlık, düzenlilik, değişkenlik ve uyarlanabilirlik, eşitlik ve bedelsizlik ilkeleridir. Doğru cevap D seçeneğidr.
Soru 22
Kamu hizmetinden önceden belirlenen kurallarına uygun olan herkesin yararlanabilmesi kamu hizmetinin hangi özelliği gereğidir?
Seçenekler
A
Eşitlik ve genellik
B
Süreklilik ve kesintisizlik
C
Düzenlilik
D
Değişkenlik ve uyarlanabilirlik
E
Kamu hizmetlerinin bedelsizliği
Açıklama:
Eşitlik ve genellik, bütün kamu hizmetlerinden tüm kişilerin yararlanması anlamına gelmemektedir. Bunun anlamı, kamu hizmetinden önceden belirlenen kurallarına uygun olan herkesin yararlanabileceğidir. Eşitlik ilkesinin bir uzantısı olarak da görülen kamu hizmetinin tarafsızlığı, ayrımcılık yapmama ve çoğulculuğa saygı gösterme anlamına gelmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 23
Ortak gereksinimleri karşılamaya yönelik bir özel girişim faaliyetin kamusal mallar üzerinde yürütülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ulusal kamu hizmetleri
B
Yerel kamu hizmetleri
C
Virtüel kamu hizmetleri
D
Tekelsiz kamu hizmetleri
E
Evrensel kamu hizmetleri
Açıklama:
Ortak gereksinimleri karşılamaya yönelik bir özel girişim faaliyeti kamusal mallar
üzerinde yürütülüyorsa, bu faaliyet “virtüel kamu hizmeti” olarak kabul edilebilir ve kamu hizmetlerinin hukuki rejimine tabi olabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
üzerinde yürütülüyorsa, bu faaliyet “virtüel kamu hizmeti” olarak kabul edilebilir ve kamu hizmetlerinin hukuki rejimine tabi olabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi tekelsiz kamu hizmetlerinden değildir?
Seçenekler
A
Eğitim hizmetleri
B
Sağlık hizmetleri
C
Şehir içi ulaşım hizmetleri
D
Posta ve telgraf hizmetleri
E
Şehirlerarası ulaşım
Açıklama:
Kamu hizmetinin konusunu oluşturan faaliyet, özel kesime yasaklanmamış ise, bir başka deyişle aynı konuda hem kamu tüzel kişileri hem de özel teşebbüs faaliyette bulunuyorsa, tekelsiz kamu hizmetinden söz edilir. Eğitim, sağlık ve şehir içi ulaşım hizmetleri tekelsiz kamu hizmetlerine örnektir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 25
Ülke sınırlarına ulaşmayan fakat il sınırlarını aşan coğrafi alanda sunulan kamu hizmetlerine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Evrensel kamu hizmetleri
B
Bölgesel kamu hizmetleri
C
Yerel kamu hizmetleri
D
Ulusal kamu hizmetleri
E
İdari kamu hizmetleri
Açıklama:
Ülke sınırlarına ulaşmayan fakat il sınırlarını aşan ve “bölge” olarak adlandırılan coğrafi alanda sunulan kamu hizmetlerine bölgesel kamu hizmetleri denmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi idari kamu hizmetlerinden biridir?
Seçenekler
A
Demiryolları
B
Elektrik
C
Tarım
D
Sanayi
E
Eğitim ve öğretim
Açıklama:
İktisâdî kamu hizmetleri (Günday, 2003, s.291) 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ortaya çıkmaya başlayan demiryolları, gaz, elektrik, telefon gibi sınaî ve ticari nitelikte olup daha çok imtiyaz usulü ile gördürülen hizmetlerdi. Fakat, 20. Yüzyılın başından itibaren özellikle 1. Dünya Savaşından sonra devletin sanayi, ticaret, tarım ve maliye alanlarında, özel teşebbüslerle birlikte doğrudan doğruya yaptığı faaliyetler de iktisâdî kamu hizmetleri hâline getirilmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 27
Hizmetin devlet idâresi dışından diğer kamu tüzel kişileri tarafından görülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emanet usulü
B
İltizam usulü
C
Ruhsat usulü
D
Müşterek emanet usulü
E
İmtiyaz usulü
Açıklama:
Hizmetin devlet idâresi dışından diğer kamu tüzel kişileri tarafından görülmesine emanet usulü denilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 28
Kamu hizmetinin önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığı özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesi usulüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emanet usulü
B
Ruhsat usulü
C
İltizam usulü
D
İmtiyaz usulü
E
Görevlendirme uuslü
Açıklama:
Kamu hizmetinin önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığı özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesi usulüne iltizam usulü denir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 29
I. Kamu yararı
II. Kamusal ihtiyaç
III. Kamu hizmetinin sunulduğu kişiler
IV. Kamu hizmetini sunan
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri kamu hizmetinin öğeleridir?
II. Kamusal ihtiyaç
III. Kamu hizmetinin sunulduğu kişiler
IV. Kamu hizmetini sunan
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri kamu hizmetinin öğeleridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Kamu hizmetinin dört önemli öğesi bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, kamu hizmetini sunan , ikincisi kamu hizmetinin sunulduğu kişiler, üçüncüsü kamu yararı, dördüncüsü de kamu hizmetine yönelik faaliyetlerdir.
Soru 30
İdârî kamu hizmetleri karşısında bireyler, genel olarak kamusal objektif bir hukuki duruma sahiptirler.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bunlardan biri değildir?
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yararlananlar arasına girdikten sonra da düzgün, sürekli ve gereği gibi işlemesini idâreden isteyebilirler.
B
Zararları karşılanmamaktadır.
C
Eşitlik ilkesi uyarınca yararlanırlar
D
İptal davası yoluyla, yararlanmayı engelleyen, hizmetin işleyişini aksatan mevzuata ve hukuka aykırı idârî işlemleri ortadan kaldırtabilirler.
E
Bir zarara uğramışlarsa tam yargı davası açarak zararlarını idâreye tazmin ettirmek imkânına sahiptirler.
Açıklama:
İdârî kamu hizmetleri karşısında bireyler, genel olarak kamusal objektif bir hukuki duruma sahiptirler. Bireyler bu hukuki durumun niteliği
gereği olarak: 1) Eşitlik ilkesi uyarınca yararlanırlar. 2) Yararlananlar arasına girdikten sonra da düzgün, sürekli ve gereği gibi işlemesini idâreden
isteyebilirler. 3) İptal davası yoluyla, yararlanmayı engelleyen, hizmetin işleyişini aksatan mevzuata ve hukuka aykırı idârî işlemleri ortadan kaldırtabilirler. 4) Bu yüzden bir zarara uğramışlarsa tam yargı davası açarak zararlarını idâreye tazmin ettirmek imkânına sahiptirler.
gereği olarak: 1) Eşitlik ilkesi uyarınca yararlanırlar. 2) Yararlananlar arasına girdikten sonra da düzgün, sürekli ve gereği gibi işlemesini idâreden
isteyebilirler. 3) İptal davası yoluyla, yararlanmayı engelleyen, hizmetin işleyişini aksatan mevzuata ve hukuka aykırı idârî işlemleri ortadan kaldırtabilirler. 4) Bu yüzden bir zarara uğramışlarsa tam yargı davası açarak zararlarını idâreye tazmin ettirmek imkânına sahiptirler.
Soru 31
I. Düzenlilik
II. Eşitlik
III. Bağımsızlık
IV. Bedelsizlik
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri kamu hizmetlerinin özelliklerindendir?
II. Eşitlik
III. Bağımsızlık
IV. Bedelsizlik
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri kamu hizmetlerinin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
II ve III
B
III ve IV
C
I ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Kamu hizmetlerinin yürütülüş biçimi ne olursa olsun, hepsine egemen olan bazı özellikler söz konusudur. Bu özellikler, süreklilik ve kesintisizlik, genellik ve tarafsızlık, düzenlilik, değişkenlik ve uyarlanabilirlik, eşitlik ve bedelsizlik ilkeleridir.
Soru 32
İdârenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara ne denir?
Seçenekler
A
Kamu ilkeleri
B
Kamu hizmeti
C
Kamu yararı
D
Kamu gücü
E
Kamu hukuku
Açıklama:
Kamu Gücü; idârenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklardır.
Soru 33
Kural olarak bir idârî işlemi yapmaya yetkili makamın o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olmasına ne denir?
Seçenekler
A
Kamu yetkisi
B
Kamulaştırma
C
Özelleştirme
D
Usulde Paralellik İlkesi
E
Yetkide Paralellik İlkesi
Açıklama:
Yetkide Paralellik İlkesi; kural olarak bir idârî işlemi yapmaya yetkili makamın o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olmasıdır.
Soru 34
Devlet idâresinin, il özel idârelerinin, belediyelerin, köylerin, kamu kurumlarının ve kamu kurumu niteliğindeki meslek teşekküllerinin sundukları kamu hizmetler hangi kamu hizmeti grubuna girer?
Seçenekler
A
Evrensel Kamu Hizmetleri
B
Kamu Tüzel Kişileri Tarafından Sunulan Kamu Hizmetleri
C
Özel Teşebbüs Tarafından Yürütülen Kamu Hizmetleri
D
Tekelsiz Kamu Hizmetleri
E
Kamu-Özel Karma Oluşumlar Tarafından Sunulan Kamu Hizmetleri
Açıklama:
Kamu tüzel kişilerinin birer hukuk öznesi olarak halkın günlük ortak ihtiyaçlarını karşılamak için giriştiği birçok faaliyet vardır. Böyle bir durum söz konusu ise, hizmeti sunan özne açısından, kamu tüzel kişileri tarafından sunulan kamu hizmetleriyle karşılaşırız.
Soru 35
Ortak gereksinimleri karşılamaya yönelik bir özel girişim faaliyeti kamusal mallar
üzerinde yürütülüyorsa, bu faaliyete ne denir?
üzerinde yürütülüyorsa, bu faaliyete ne denir?
Seçenekler
A
Ulusal Kamu Hizmetleri
B
Tekelli Kamu Hizmetleri
C
Virtüel Kamu Hizmetleri
D
Bölgesel Kamu Hizmetleri
E
Yerel Kamu Hizmetleri
Açıklama:
Virtüel Kamu Hizmetleri; ortak gereksinimleri karşılamaya yönelik
bir özel girişim faaliyeti kamusal mallar üzerinde yürütülüyorsa, bu faaliyet “virtüel kamu hizmeti” olarak kabul edilebilir ve kamu hizmetlerinin hukuki rejimine tabi olabilir.
bir özel girişim faaliyeti kamusal mallar üzerinde yürütülüyorsa, bu faaliyet “virtüel kamu hizmeti” olarak kabul edilebilir ve kamu hizmetlerinin hukuki rejimine tabi olabilir.
Soru 36
Bir özel kişinin, idâreyle yaptığı bir sözleşme gereğince, idâreye ödeyeceği belirli bir ücret karşılığında, bir kamu hizmetini kendi kâr ve zararına işletmesine ne denir?
Seçenekler
A
İltizam Usulü
B
Emanet Usulü
C
Müşterek Emanet Usulü
D
Ruhsat Usulü
E
İmtiyaz Usulü
Açıklama:
İltizam Usulü; bir özel kişinin, idâreyle yaptığı bir sözleşme gereğince, idâreye ödeyeceği belirli bir ücret karşılığında, bir kamu hizmetini kendi kâr ve zararına işletmesi usulüdür.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi kamu hizmetinin öğelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu hizmetini sunan
B
Kamu hizmetinin sunulduğu kişiler
C
Kamu yararı
D
Kamu zararı
E
Kamu hizmetine yönelik faaliyetler
Açıklama:
Kamu hizmetinin dört önemli öğesi bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, kamu hizmetini sunan (organik öğe), ikincisi kamu hizmetinin sunulduğu kişiler, üçüncüsü kamu yararı, dördüncüsü de kamu hizmetine yönelik faaliyetlerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 38
Toplum için hayati bir değer ve önem taşıyan bazı faaliyetlerin kâr amacı gözetilmeksizin, idârece yürütülmek suretiyle toplumun bu hizmetlerden faydalandırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu yararı
B
Kamu zararı
C
Erdemli mal
D
Erdemsiz mal
E
Yarı kamusal hizmet
Açıklama:
Toplum için hayati bir değer ve önem taşıyan bazı faaliyetlerin kâr amacı gözetilmeksizin, idârece yürütülmek suretiyle toplumun bu hizmetlerden faydalandırılmasına kamu yararı denir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 39
Kamu hizmetini sunanların kamu yararını gerçekleştirmek için giriştikleri faaliyetlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu Hizmetlerinin özel kişiler tarafından görülmesi
B
Devlet Denetleme ve Düzenleme faaliyetleri
C
Devlet Planlama faaliyetleri
D
Kamuya Teşvik hizmeti
E
Kamu hizmetinin maddi öğesi
Açıklama:
Kamu hizmetinin maddî öğesi, (organik öğe) olarak adlandırdığımız kamu hizmetini sunanların kamu yararını gerçekleştirmek için giriştikleri faaliyetlerdir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 40
Bütün kamu hizmetlerinden tüm kişilerin yararlanması kamu hizmetlerinin hangi özelliği gereğidir?
Seçenekler
A
Bedelsizlik
B
Süreklilik ve düzenlilik
C
Genellik ve tarafsızlık
D
Değişkenlik
E
Uyarlama
Açıklama:
Eşitlik ve genellik, bütün kamu hizmetlerinden tüm kişilerin yararlanması anlamına gelmemektedir. Bunun anlamı, kamu hizmetinden önceden belirlenen kurallarına uygun olan herkesin yararlanabileceğidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 41
İdârî işlemi yapmaya yetkili makamın o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu gücü
B
Yetkide paralellik
C
Usulde paralellik
D
Özelleştirme
E
Kamu yararı
Açıklama:
Kural olarak bir idârî işlemi yapmaya yetkili makamın o işlemi kaldırmaya veya değiştirmeye de yetkili olmasına yetkide paralellik denir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 42
İdari işlemin yapılması sırasında izlenen şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu hizmeti
B
Teşvik hizmeti
C
Yetkide paralellik
D
Usulde paralellik
E
Özelleştirme
Açıklama:
İdari işlemin yapılması sırasında izlenen şekil ve usul kurallarının o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması sırasında da izlenmesine usulde paralellik denir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 43
İktisadî, malî, hukukî, sosyal ve siyasal nedenlerle milli ekonomi içerisinde kamu kesimi faaliyetlerinin sınırlandırılmasına veya tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik yapılan uygulamalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özelleştirme
B
Kamulaştırma
C
Yetkide paralellik
D
Usulde paralellik
E
Süreklilik ve düzenlilik
Açıklama:
İktisadî, malî, hukukî, sosyal ve siyasal nedenlerle milli ekonomi içerisinde kamu kesimi faaliyetlerinin sınırlandırılmasına veya tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik yapılan uygulamalara özelleştirme denir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 44
Kamu kurumu niteliğindeki meslek teşekküllerinin sundukları kamu hizmetleri hangi tür kamu hizmetlerine örnektir?
Seçenekler
A
Tekelsiz kamu hizmetleri
B
Özel teşebbüs tarafından yürütülen kamu hizmetleri
C
Kamu tüzel kişileri tarafından sunulan kamu hizmetleri
D
Evrensel kamu hizmetleri
E
Tekelli kamu hizmetleri
Açıklama:
Kamu tüzel kişilerinin birer hukuk öznesi olarak halkın günlük ortak ihtiyaçlarını karşılamak için giriştiği birçok faaliyet vardır. Böyle bir durum söz konusu ise, hizmeti sunan özne açısından, kamu tüzel kişileri tarafından sunulan kamu hizmetleriyle karşılaşırız. Örneğin, devlet idâresinin, il özel idârelerinin, belediyelerin, köylerin, kamu kurumlarının ve kamu kurumu niteliğindeki meslek teşekküllerinin sundukları kamu hizmetleri böyledir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 45
Eğitim, sağlık ve şehir içi ulaşım hizmetleri hangi tür kamu hizmetlerine örnektir?
Seçenekler
A
Ulusal kamu hizmetleri
B
Evrensel kamu hizmetleri
C
Virtüel kamu hizmetleri
D
Tekelli kamu hizmetleri
E
Tekelsiz kamu hizmetleri
Açıklama:
Kamu hizmetinin konusunu oluşturan faaliyet, özel kesime yasaklanmamış ise, bir başka deyişle aynı konuda hem kamu tüzel kişileri hem de özel teşebbüs faaliyette bulunuyorsa, tekelsiz kamu hizmetinden söz edilir. Eğitim, sağlık ve şehir içi ulaşım hizmetleri tekelsiz kamu hizmetlerine örnektir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 46
Kamu hizmetinin önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığı özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesi usulüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emanet usulü
B
İltizam usulü
C
Müşterek emanet usulü
D
Ruhsat Usulü
E
İmtiyaz usulü
Açıklama:
Kamu hizmetinin önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığı özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesi usulüne iltizam usulü denir. Sözleşmedeki bedel maktu bir ücret olabileceği gibi, götürü veya orantılı kazanç da olabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Ünite 7
Soru 1
Bozulduğunda kamu yararını olumsuz yönde etkileyen ve bozulmasının önlenmesiyle kamu yararı gerçekleşen düzene ne denir?
Seçenekler
A
Kamu düzeni
B
Kamu yararı
C
Kamu erki
D
Kamu zararı
E
Kamu güvenliği
Açıklama:
Bozulduğunda kamu yararını olumsuz yönde etkileyen ve bozulmasının önlenmesiyle kamu yararı gerçekleşen düzen kamu düzenidir. Diğer bir ifadeyle kamu düzeni, “belirli bir zaman dilimi içerisinde, siyâsî, sosyal, ekonomik, ahlâkî açılardan toplumun temel yapısını belirleyen ve temel çıkarlarını koruyan kurum ve kuralların bütünüdür.
Soru 2
Bireylerin ve evcil hayvanların bulaşıcı, salgın ve yaygın hastalıklardan korunması, toplumun sağlıklı bir çevrede yaşamasının sağlanmasına yönelik
kolluk faaliyetlerine ne ad verilir?
kolluk faaliyetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel güvenlik
B
Genel sağlık
C
Dirlik
D
Esenlik
E
Genel ahlak
Açıklama:
Bireylerin ve evcil hayvanların bulaşıcı, salgın ve yaygın hastalıklardan korunması, toplumun sağlıklı bir çevrede yaşamasının sağlanmasına yönelik
kolluk faaliyetleridir (Polatcan, 1989, s.189-190).
Genel sağlık
kolluk faaliyetleridir (Polatcan, 1989, s.189-190).
Genel sağlık
Soru 3
Adli Kolluk Yönetmeliğini aşağıdaki bakanlıklardan hangileri çıkarmıştır?
Seçenekler
A
Adalet ve Dışişleri Bakanlıkları
B
Milli Eğitim ve İçişleri Bakanlıkları
C
Adalet ve İçişleri Bakanlıkları
D
İçişleri ve Milli Eğitim Bakanlıkları
E
Milli Eğitim ve Dışişleri Bakanlıkları
Açıklama:
Adalet ve İçişleri Bakanlıkları tarafından çıkarılan Adlî Kolluk Yönetmeliği, adlî kolluğun çalışma esaslarını, adlî kolluk görevlilerinin niteliklerini, adlî işlemlerinin denetimini, uzmanlık dallarına göre hangi bölümlerde çalıştırılacaklarını ve diğer
hususları düzenlemiştir.
hususları düzenlemiştir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi idârenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklardır?
Seçenekler
A
Kamu faaliyetleri
B
Kamu sağlığı
C
Kamu düzeni
D
Kamu gücü
E
Kamu zararı
Açıklama:
Kolluk faaliyetleri, kamu gücünün kullanılmasını gerektirmektedir. Kamu gücü, idârenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklardır.
Soru 5
Emniyet Genel Müdürlüğü hangi bakanlığa bağlıdır?
Seçenekler
A
Hazine ve Maliye Bakanlığı
B
Milli Eğitim Bakanlığı
C
Dışişleri Bakanlığı
D
Adalet Bakanlığı
E
İçişleri Bakanlığı
Açıklama:
Polis, İçişleri Bakanlığına bağlı Emniyet Genel Müdürlüğü içerisinde örgütlenmiştir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi kolluk yetkisinin kullanılışı temel ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kanunsuz ceza olmaz ilkesi
B
Müdahalede haklılık ilkesidir.
C
Gecikmede tehlike bulunması ilkesi
D
Ölçülülük ilkesi
E
Hukukilik ilkesi
Açıklama:
Kolluk yetkisinin kullanılışında dört temel ilke vardır. Bu ilkeler, hukukilik ilkesi, ölçülülük ilkesi, gecikmede tehlike bulunması ilkesi ve müdahalede haklılık ilkesidir.
Kanunsuz ceza olmaz ilkesi
Kanunsuz ceza olmaz ilkesi
Soru 7
Belediyelerin kolluk makamları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adalet Bakanlığıdır.
B
Belediye meclisleridir.
C
Kaymakamdır
D
Validir.
E
İhtiyar heyetidir.
Açıklama:
Belediyelerin kolluk makamları, belediye meclisleridir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi idârenin bazı durumlarda uygulayabildiği, kendiliğinden davranarak kamu düzenini tehdit eden eylemleri önlemek ve bozulanı geri getirmek yetkisidir?
Seçenekler
A
Önleme Araması
B
Faaliyetlerin Ertelenmesi
C
Re’sen İcra
D
Faaliyetlerin Men Edilmesi
E
Kapatma
Açıklama:
Re’sen icra, idârenin bazı durumlarda uygulayabildiği, kendiliğinden davranarak kamu düzenini tehdit eden eylemleri önlemek ve bozulanı geri getirmek yetkisidir.
Re’sen İcra
Re’sen İcra
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi kolluk alanındaki birel işlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişileri ve Araçları Durdurma ve Kimlik Sorma
B
İzin (Ruhsat) Verme
C
Önleme Araması
D
Kural işlemler
E
Denetim
Açıklama:
İdâre, kamu düzenini korumak için öncelikle düzenleyici işlemler (kural işlemler) yapar. Düzenleyici kolluk işlemleri, bireylerin kolluk makamlarının irâdesinden önceden haberdar olmalarını sağlayarak davranışlarını ayarlayabilme imkânı sağlar. Düzenleyici işlem yapma yetkisi, belirli kolluk makamlarına aittir. Kolluk alanında yapılan düzenleyici işlemler, tüzükler, yönetmelikler, adsız düzenleyici işlemler ve genel emirlerdir. Bu işlemler birel işlem değildir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi kolluk alanında yapılan kural işlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Kapatma
B
Faaliyetin Ertelenmesi
C
Emir ve Uyarı
D
Bildirim Alınmas
E
Adsız düzenleyici işlemler
Açıklama:
Kolluk alanında yapılan düzenleyici işlemler, tüzükler, yönetmelikler, adsız düzenleyici işlemler ve genel emirlerdir. Diğerleri kolluk alanındaki birel işlemlerdir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi klasik anlayışa göre kamu düzeni öğelerinden biridir?
Seçenekler
A
Genel ahlak
B
Kamusal estetik
C
Kamu huzuru
D
İnsan onuru
E
Bireylerin kendine karşı korunması
Açıklama:
Kamu düzeninin öğelerini belirlemede klasik ve modern anlayış bulunmaktadır. Klasik anlayışa göre kamu düzeninin öğeleri, kamu güvenliği (genel güvenlik), kamu huzuru (dirlik ve esenlik) ve kamu sağlığıdır (genel sağlıktır). Modern anlayışa göre ise kamu düzeninin öğeleri; genel ahlâk, kamusal estetik, insan onuru ve bireylerin kendilerine karşı korunmasıdır. Günümüzde kamu düzeninin öğeleri belirlenirken, klasik anlayış ve modern anlayış birlikte göz önünde tutulmaktadır. Böyle olunca, kamu düzeninin yedi öğesinin olduğu kabul edilmektedir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi adli kolluğun görev ve yetkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Cumhuriyet savcılarının adli görevlere ilişkin verdikleri emirleri geciktirmeden yerine getirmek
B
Kendilerine yapılan suç ihbar ve şikayetlerini derhal Cumhuriyet savcılığına bildirmek
C
Bir ölümün doğal nedenlerden meydana gelmediği kuşkusunu doğuracak bir durumun varlığı halinde bu durumu derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirmek
D
Suç işlenmesinden önce harekete geçerek kamu düzenini tehdit eden veya tehlikeye düşüren tutum ve davranışları önlemek
E
Olay yeri incelemesine engel olan kişiler hakkında gerekli işlemleri yapmak
Açıklama:
Suç işlenmesinden önce harekete geçerek kamu düzenini tehdit eden veya tehlikeye düşüren tutum ve davranışların ortaya çıkması halinde harekete geçerek önleyici ve durdurucu niteliği ağır basan görevleri yerine getiren kolluk, adli kolluk değil idâri kolluktur. Dolayısıyla diğer şıklarda verilenler, adli kolluğun görevi iken D şıkkında belirtilen idari kolluğun görevi olup, doğru cevap D şıkkıdır.
Suç işlenmesinden önce harekete geçerek kamu düzenini tehdit eden veya tehlikeye düşüren tutum ve davranışları önlemek
Suç işlenmesinden önce harekete geçerek kamu düzenini tehdit eden veya tehlikeye düşüren tutum ve davranışları önlemek
Soru 13
Kamu güvenliğini tamamlayıcı nitelikteki özel güvenlik hizmetleri aşağıda adı geçen bakanlıkların hangisinden izin alınması koşuluyla özel güvenlik şirketleri tarafından sağlanabilir?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Milli Savunma Bakanlığı
C
Hazine ve Maliye Bakanlığı
D
Adalet Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
5188 Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki özel güvenlik hizmetleri; İçişleri Bakanlığından izin almış özel güvenlik şirketleri tarafından sağlanabilmektedir. Çünkü idâre hukuku öğretisinde, özel hukuk kişilerinin, genel idârî kolluk alanında faaliyette bulunmasının imkânsızlığına karşılık, bazı özel kolluk alanlarında faaliyette bulunabilecekleri kabul edilmektedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi özel idari kolluk türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Çevik kuvvet
B
Köy kolluğu
C
Trafik kolluğu
D
Çocuk polisi
E
Jandarma komando birlikleri
Açıklama:
Özel idari kolluğa, “özel kolluk” veya “hizmet kolluğu” da denmektedir. Genel kolluğun amaçlarından bir veya birkaçına yönelik olmakla beraber, yasalarla farklı bir hukuksal düzene bağlı tutulan kolluk hizmetleri ile genel kolluğun amaçları dışında bir düzenin korunması amacıyla yürütülen kolluk hizmetleridir. Bundan dolayı özel kolluk türleri, hizmet alanına göre değişmektedir. Avcılık, imâr, belediye ve köy kolluğu, ormanları koruma, gümrük, hayvan sağlığı, sanayi tesislerinin korunması, yabancıların yurda giriş-çıkışları ve konaklamalarının düzenlenmesi, at yarışları ve talih oyunları alanlarında özel kolluk faaliyetleri yürütülmektedir. Oysa çevik kuvvet, polis özel timleri, trafik kolluğu, çocuk polisi, jandarma komando birlikleri, jandarma koruma birlikleri vb. genel kolluğun özel idari kolluk değil, genel kolluğun uzmanlaşmış birimleridir.
Soru 15
Kolluk yetkisinin kullanılması bakımından müdahale edilmesi için şüphenin belirli bir yoğunluğa ulaşmasını gerektiren ve şüpheli görülen her duruma müdahale edilmemesi olarak özetlenebilen ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukukilik ilkesi
B
Orantılılık ilkesi
C
Müdahalede haklılık ilkesi
D
Gecikmede tehlike bulunması ilkesi
E
Yetkinin devredilemezliği ilkesi
Açıklama:
İdari kolluk, kamu düzenini korumak için görev alanında şüpheli gördüğü tutum ve davranışlara müdahale etmeyi gerektirmektedir. Ancak müdahalede haklılık ilkesine göre şüpheli görülen her duruma da müdahale edilmemelidir. Müdahale edilmesi için şüphenin belirli bir yoğunlukta olması gerekir.
Soru 16
Gerekli izni alarak faaliyetine başlayan bir otele izin almadığı gerekçesiyle kapatma cezası uygulayan kolluğun yapmış olduğu işlem hangi açıdan hukuka aykırıdır?
Seçenekler
A
Amaç bakımından
B
Sebep bakımından
C
Konu bakımından
D
Yer bakımından
E
Taraf bakımından
Açıklama:
Genel idari kolluk ancak kamu düzenini gerçekten tehdit eden veya tehlikeye koyan durum ve eylemler belirdiğinde harekete geçebileceğinden, bu nitelikte olmayan sebep ve saikler ileri sürülerek yapılacak kolluk işlem ve eylemleri hukuka aykırı düşer. Örneğin, Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu'nun 7. maddesine göre bir otelin açılabilmesi için önceden gerekli iznin alınması lazım gelir. Şayet otel izin alınmadan açılır ise kapatılacaktır. Bu durumda kolluğun kapatma işleminin sebep öğesini, “izinsiz otel açma” oluşturur.
Sebep bakımından
Sebep bakımından
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi kolluk yetkisi kapsamında bulunan umumi yerlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamping yerleri
B
Yollar
C
Bahçeler
D
Meydanlar
E
Parklar
Açıklama:
“Umumi yerler” olarak nitelendirilen mekanlar, idare hukukunda orta malları olarak nitelenen kamusal mallardandır. Umumi yerlere örnek olarak; yollar, meydanlar, bahçe ve parklar verilebilir. Kamping ve benzeri konaklama yerleri ise kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, pansiyon, sinema, kahvehane
ve kıraathane, oyun yerleri gibi umuma açık yerlerdendir.
Kamping yerleri
ve kıraathane, oyun yerleri gibi umuma açık yerlerdendir.
Kamping yerleri
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi kolluk alanındaki birel işlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ruhsat verme
B
Yönetmelik
C
Faaliyetin yasaklanması
D
Uyarı
E
Kapatma
Açıklama:
Kolluk alanındaki birel işlemler, kamu düzenini sağlamaya yönelik yasaların ve düzenleyici kolluk işlemlerinin bireylere uygulanması niteliğindeki işlemleri ifade eder. Kolluk alanındaki birel işlemler; izin verme (ruhsat verme), bildirim alma, faaliyetin yasaklanması (men edilmesi), faaliyetin ertelenmesi, emir ve uyarı, kapatma, re’sen icra ve zor kullanmadır.
Yönetmelik
Yönetmelik
Soru 19
Aşağıdaki kanunlardan hangisinde kolluk emirlerine karşı gelenler için uygulanacak idari yaptırımların büyük bir bölümü düzenlenmektedir?
Seçenekler
A
Emniyet Teşkilatı Kanunu
B
Türk Ceza Kanunu
C
Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu
D
Jandarma Teşkilatı Görev ve Yetkileri Kanunu
E
Kabahatler Kanunu
Açıklama:
Kolluk emirlerine karşı gelenler için bazı idari yaptırımlar öngörülmüştür. Bu idari yaptırımların büyük bir bölümü ise Kabahatler Kanununda düzenlenmiştir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi idare tarafından kişilerin yapmadığı veya yapamadığı işleri onların yerine geçerek yapması veya yerine getirmesi anlamına gelen kavramdır?
Seçenekler
A
Cebri icra
B
Külli icra
C
Re'sen icra
D
Külli halefiyet
E
Cüzi halefiyet
Açıklama:
İdarenin, kişilerin yapmadığı veya yapamadığı işleri onların yerine geçerek yapması veya yerine getirmesine re’sen icra veya kendiliğinden yerine getirme denmektedir.
Re'sen icra
Re'sen icra
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi kamu düzeninin öğelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Genel Güvenlik
B
Genel Sağlık
C
Kamusal Estetik
D
Kamusal Refah
E
Dirlik ve Esenlik
Açıklama:
Kamu düzeninin öğelerini belirlemede klasik ve modern anlayış bulunmaktadır. Klasik anlayışa göre kamu düzeninin öğeleri, kamu güvenliği (genel güvenlik), kamu huzuru (dirlik ve esenlik) ve kamu sağlığıdır (genel sağlıktır). Modern anlayışa göre ise kamu düzeninin öğeleri; genel ahlâk, kamusal estetik, insan onuru ve bireylerin kendilerine karşı korunmasıdır. Günümüzde kamu düzeninin
öğeleri belirlenirken, klasik anlayış ve modern anlayış birlikte göz önünde tutulmaktadır. Böyle olunca, kamu düzeninin yedi öğesinin olduğu kabul
edilmektedir.
Kamusal refah, kamu düzeninin öğelerinden biri değildir?
öğeleri belirlenirken, klasik anlayış ve modern anlayış birlikte göz önünde tutulmaktadır. Böyle olunca, kamu düzeninin yedi öğesinin olduğu kabul
edilmektedir.
Kamusal refah, kamu düzeninin öğelerinden biri değildir?
Soru 22
Adli kolluğun bir diğer adı nedir?
Seçenekler
A
Suç kolluğu
B
Genel kolluk
C
İdari kolluk
D
Cezai kolluk
E
İhtisas kolluğu
Açıklama:
Adlî Kolluk: İşlenmiş bir suçun takibine, delillerin elde edilmesine, faillerin kovuşturulmasına, yakalanmasına yönelmiş faaliyetlerdir.
Suç kolluğu da denilen adlî kolluğun amacı, suçları kovuşturmak, suçluları ve kanıtlarını toplayıp yargı yerlerine vermektir.
Suç kolluğu da denilen adlî kolluğun amacı, suçları kovuşturmak, suçluları ve kanıtlarını toplayıp yargı yerlerine vermektir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi adlî kolluk personelinin görev esnasında bir suç işlemesi durumunda söz konusu olur?
Seçenekler
A
Doğrudan doğruya ceza davası açılır
B
Yasama organının vereceği izinden sonra yargılanır
C
Yargı organının izin vermesi gerekir
D
Yargı organı soruşturma başlatır
E
Soruşturmaya izin üzerine başlanır
Açıklama:
İdârî kolluk personeli bir görevsel suç işlerse, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer
Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerine göre idârenin vereceği izinden sonra yargılanacaktır.
Adlî kolluk personeli görev esnasında bir suç işlerse hakkında doğrudan doğruya ceza davası açılır.
Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerine göre idârenin vereceği izinden sonra yargılanacaktır.
Adlî kolluk personeli görev esnasında bir suç işlerse hakkında doğrudan doğruya ceza davası açılır.
Soru 24
Millî İstihbarat Teşkilatı hangi makama bağlıdır?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Adalet Bakanlığı
C
Cumhurbaşkanlığı
D
Milli Savunma Bakanlığı
E
Emniyet Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Siyâsî polis faaliyetleri, idârî kolluk kavramının dışında kalır. Bu faaliyetler, Cumhurbaşkanına bağlı Millî İstihbarat Teşkilatının görevidir.
Milli İstihbarat Teşkilatı Cumhurbaşkanlığına bağlıdır.
Milli İstihbarat Teşkilatı Cumhurbaşkanlığına bağlıdır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi kolluk yetkisine hâkim olan ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hukukilik ilkesi
B
Son çare olma ilkesi
C
Ölçülülük ilkesi
D
Gecikmede tehlike bulunması ilkesi
E
Müdahalede haklılık ilkesi
Açıklama:
Kolluk yetkisinin kullanılışında dört temel ilke vardır. Bu ilkeler, hukukilik ilkesi, ölçülülük ilkesi, gecikmede tehlike bulunması ilkesi ve müdahalede haklılık ilkesidir.
Son çare olma ilkesi kolluk yetkisine hâkim olan ilkelerden biri değildir. Son çare ilkesi normatif alanla ve daha ziyade ceza hukukuyla ilgilidir.
Son çare olma ilkesi kolluk yetkisine hâkim olan ilkelerden biri değildir. Son çare ilkesi normatif alanla ve daha ziyade ceza hukukuyla ilgilidir.
Soru 26
I. Elverişlilik ilkesi,
II. Gereklilik ilkesi
III Orantılılık ilkesi
Aşağıdakilerden hangisinde ölçülülük ilkesinin alt ilkeleri tam ve doğru olarak gösterilmiştir?
II. Gereklilik ilkesi
III Orantılılık ilkesi
Aşağıdakilerden hangisinde ölçülülük ilkesinin alt ilkeleri tam ve doğru olarak gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Sadece I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ölçülülük ilkesi, bir hakkın veya özgürlüğün sınırlanmasında kullanılan aracın, sınırlamayla ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasını, bu aracın amaç için zorunlu ve gerekli olmasını ve nihayet söz konusu araçla ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir denge olmasını ifade eder
Ölçülülük ilkesinin üç alt ilkeden oluştuğu görülmektedir. Bu ilkeler şunlardır: Elverişlilik ilkesi, gereklilik ilkesi ve orantılılık ilkesi.
Ölçülülük ilkesinin üç alt ilkeden oluştuğu görülmektedir. Bu ilkeler şunlardır: Elverişlilik ilkesi, gereklilik ilkesi ve orantılılık ilkesi.
Soru 27
I. Cumhurbaşkanlığı
II. İçişleri Bakanlığı
III. Vali
IV. Kaymakam
Aşağıdakilerden hangisinde genel idârî kolluk açısından kolluk makamları tam ve doğru olarak verilmiştir?
II. İçişleri Bakanlığı
III. Vali
IV. Kaymakam
Aşağıdakilerden hangisinde genel idârî kolluk açısından kolluk makamları tam ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II, III ve IV
C
I, II ve III
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Kolluk makamları, kolluk faaliyetleri konusunda düzenleyici genel işlem yapmaya yetkili kılınmış bulunanlardır.
Genel idârî kolluk açısından cumhurbaşkanlığı, İçişleri Bakanlığı ve vâliler kolluk makamlarıdır.
Genel idârî kolluk açısından cumhurbaşkanlığı, İçişleri Bakanlığı ve vâliler kolluk makamlarıdır.
Soru 28
Gecikmede sakınca varsa mahallin en büyük mülkî âmirinin yazılı emri ile yapılan aramaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Önleme araması
B
Adli arama
C
İdari arama
D
İdari teftiş
E
Adli yoklama
Açıklama:
Bu tür aramalar, halkın topluca bulunduğu veya toplanabileceği yerlerde; yerleşim yerlerinin giriş ve çıkışlarında, öğrenci yurtları ve eklentilerinde, her türlü toplu taşıma araçlarında, derneklerin, sendikaların, meslek kuruluşlarının genel kurul toplantılarında olabilir
Kural olarak hâkim kararı olmadan kimse aranamaz. Ancak gecikmede sakınca varsa mahallin en büyük mülkî âmirinin yazılı emri ile arama yapılabilir.
Kural olarak hâkim kararı olmadan kimse aranamaz. Ancak gecikmede sakınca varsa mahallin en büyük mülkî âmirinin yazılı emri ile arama yapılabilir.
Soru 29
“Umumi yerler” olarak nitelendirilen mekânlara, idâre hukukunda hangi ad verilir?
Seçenekler
A
Orta malları
B
Kamusal alan
C
Kollektif mal
D
Açık yer
E
Sarih mecra
Açıklama:
Bu tür mallar, kamu özgürlükleri ve toplum halinde yaşamanın vazgeçilmez gerekleri ile yakından ilgilidirler. Bunlara örnek olarak; yollar, meydanlar, bahçe ve parklar gösterilebilir. Umumi yerlerin, tahsis amaçları doğrultusunda kullanılmasını yasaklayacak ya da engelleyecek biçimde kolluk yetkileri kullanılamaz.
“Umumi yerler” olarak nitelendirilen mekânlar idâre hukukunda orta malları olarak nitelenen kamusal mallardır.
“Umumi yerler” olarak nitelendirilen mekânlar idâre hukukunda orta malları olarak nitelenen kamusal mallardır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi kolluk yetkisini sınırlandıran hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Amaç
B
Sebep
C
Konu
D
Yer
E
Zaman
Açıklama:
Kolluk yetkisinin kullanışı, doğrudan bireylerin hak ve özgürlüklerinin kullanımı ile ilgili olduğu için sınırsız bir yetki değildir
Kolluk yetkileri; amaç, konu, yer ve zaman açılarından sınırlandırılmıştır.
Kolluk yetkileri; amaç, konu, yer ve zaman açılarından sınırlandırılmıştır.
Soru 31
I. Maddi açıdan kolluk, kamu düzeninin sağlanması amacıyla gerçekleştirilen etkinlikleri ifade eder
II. Organik açıdan kolluk, kolluk faaliyetini gerçekleştiren personel ve örgütü kapsamaktadır
III. Kolluk faaliyeti açısından idarenin asli amaçlarından birisi de kamusal gelir elde etmektir
Kolluğa ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?
II. Organik açıdan kolluk, kolluk faaliyetini gerçekleştiren personel ve örgütü kapsamaktadır
III. Kolluk faaliyeti açısından idarenin asli amaçlarından birisi de kamusal gelir elde etmektir
Kolluğa ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Kolluk faaliyetinin asli amacı kamusal gelir elde etmek değildir. İdarenin asıl amacı, kamu yararını gerçekleştirmektir.
Soru 32
I. Genel Ahlak
II. Bireyleri Kendilerine Karşı Koruma
III. İnsan Onurunu Koruma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kolluk görevlerinin konuları arasında değerlendirilebilir?
II. Bireyleri Kendilerine Karşı Koruma
III. İnsan Onurunu Koruma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kolluk görevlerinin konuları arasında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Öncüllerin hepsi bu kapsamdadır.
Soru 33
Kolluk kavramı Batı dillerinde ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Kamusal Düzen
B
Kamunun Yararı
C
Polis
D
Genel Güvenlik
E
Genel Ahlak
Açıklama:
Kolluk kavramının Batı dillerindeki karşılığı “polis”tir. Ancak,Batı dillerinden Türkçe ’ye geçmiş olan “polis” sözcüğü, kolluk etkinliklerini yürüten bazı kamu görevlilerini belirtmek için kullanılmaktadır.
Soru 34
Kamu düzeninin ögeleri arasında yer alan ve , gürültü, duman, koku, toz gibi toplumu ve bireyleri etkileyen etkenlerin olağan sınırlar içinde kalması ve tutulmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Sağlık
B
Dirlik ve Esenlik
C
Kamusal Estetik
D
İnsan Onuru
E
Genel Ahlak
Açıklama:
Gürültü, duman, koku, toz gibi toplumu ve bireyleri etkileyen etkenlerin olağan sınırlar içinde kalması ve tutulmasını ifade eden kavram dirlik ve esenlik olarak belirtilmektedir. Dirlik ve esenlik kamu düzeninin ögeleri arasında yer alır.
Soru 35
I. Suç kolluğu olarak da isimlendirilmektedir
II. Önleyici niteliktedir
III. Cumhuriyet başsavcıları ve Cumhuriyet savcıları; adlî kolluk hizmetlerinin etkin ve verimli yürütülebilmesi amacıyla, adlî kolluk görevlilerince ifa edilen adlî işlemleri her zaman denetler
Adli kollukla ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Önleyici niteliktedir
III. Cumhuriyet başsavcıları ve Cumhuriyet savcıları; adlî kolluk hizmetlerinin etkin ve verimli yürütülebilmesi amacıyla, adlî kolluk görevlilerince ifa edilen adlî işlemleri her zaman denetler
Adli kollukla ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Adli kolluk önleyici değil, bastırıcı niteliktedir.
Soru 36
I. İdari kolluğa ilişkin düzenlemeler ancak yasa ile yapılabilir
II. İdari kolluk, düzenleyici, önleyici ve durdurucu niteliktedir
III. İdari kolluk, işlenmiş bir suçun takibine yönelik faaliyetler bütünüdür
İdari kollukla ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. İdari kolluk, düzenleyici, önleyici ve durdurucu niteliktedir
III. İdari kolluk, işlenmiş bir suçun takibine yönelik faaliyetler bütünüdür
İdari kollukla ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İdârî kolluğa ilişkin genel düzenlemeler, sadece yasama organı tarafından değil, idâre tarafından da yapılabilir. İşlenmiş suçun takibi adli kolluk faaliyetidir.
Soru 37
I. İdari kolluk görevlisi görev esnasında bir suç işlerse doğrudan ceza davası açılabilir
II. Adlî kolluk görevleri yürütülürken ortaya çıkan uyuşmazlıklar ise idari yargı yerlerinde çözümlenir
III. İdârî kolluğa ilişkin genel düzenlemeler, sadece yasama organı tarafından değil, idâre tarafından da yapılabilir.
İdari ve adli kolluğa ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yanlıştır?
II. Adlî kolluk görevleri yürütülürken ortaya çıkan uyuşmazlıklar ise idari yargı yerlerinde çözümlenir
III. İdârî kolluğa ilişkin genel düzenlemeler, sadece yasama organı tarafından değil, idâre tarafından da yapılabilir.
İdari ve adli kolluğa ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İdârî kolluk personeli bir görevsel suç işlerse, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer
Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerine göre idârenin vereceği izinden sonra yargılanacaktır. Adlî kolluk görevleri yürütülürken ortaya çıkan uyuşmazlıklar ise adli yargı yerlerinde çözümlenir
Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerine göre idârenin vereceği izinden sonra yargılanacaktır. Adlî kolluk görevleri yürütülürken ortaya çıkan uyuşmazlıklar ise adli yargı yerlerinde çözümlenir
Soru 38
Devletin milli güvenliğin korunması için giriştiği gizli polis faaliyetlerine ne isim verilmektedir?
Seçenekler
A
İdari Polis Faaliyeti
B
Adli Polis Faaliyeti
C
Önleyici Polis Faaliyeti
D
Siyasi Polis Faaliyeti
E
Koruyucu Polis Faaliyeti
Açıklama:
Devletin milli güvenliğin korunması içingiriştiği gizli polis faaliyetlerine siyasi polis faaliyeti denilmektedir.
Soru 39
I. Özel idari kolluk yetkisi, normalde kolluk yetkisine haiz olmayan makamlara tanınmış olabilir
II. Mahalle bekçileri genel idari kolluk faaliyetini yürüten personellerden birisidir
III. Özel idârî kolluğun amacı genel idârî kolluğun amacıyla aynı olabileceği gibi, bazen de farklı olabilir
İdari kolluk türleriyle ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Mahalle bekçileri genel idari kolluk faaliyetini yürüten personellerden birisidir
III. Özel idârî kolluğun amacı genel idârî kolluğun amacıyla aynı olabileceği gibi, bazen de farklı olabilir
İdari kolluk türleriyle ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Öncüllerin hepsi doğrudur.
Soru 40
I. Köylerde kolluk makamı, muhtardır
II. Cumhurbaşkanlığı genel idari kolluk makamıdır
III. Belediyelerin kolluk makamı, belediye başkanıdır
Kolluk makamlarına ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Cumhurbaşkanlığı genel idari kolluk makamıdır
III. Belediyelerin kolluk makamı, belediye başkanıdır
Kolluk makamlarına ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Köylerde kolluk makamı, ihtiyar heyeti belediyelerde ise belediye meclisidir.
Soru 41
- Kamu güvenliği
- Kamu huzuru
- Kamu sağlığı
- Kamusal estetik
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, II, III
E
II, III, IV
Açıklama:
Kamu düzeninin öğelerini belirlemede klasik ve modern anlayış bulunmaktadır. Klasik anlayışa göre kamu düzeninin öğeleri, kamu güvenliği (genel güvenlik), kamu huzuru (dirlik ve esenlik) ve kamu sağlığıdır (genel sağlıktır). Modern anlayışa göre ise kamu düzeninin öğeleri; genel ahlâk, kamusal estetik, insan onuru ve bireylerin kendilerine karşı korunmasıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 42
Belediyenin, bir sokaktaki evlerin dış cephesini belli bir renge boyanması kararı alabilmesi, kamu düzeninin hangi ögesi kapsamına girer?
Seçenekler
A
Kamu huzuru
B
Kamusal estetik
C
Dirlik ve esenlik
D
Kamu sağlığı
E
Bireylerin kendilerine karşı korunması
Açıklama:
Modern anlayışa göre, kolluk makamlarının bazı durumlarda kamusal estetiği korumak amacıyla kolluk yetkilerini kullanabileceği kabul edilmektedir. Örneğin belediye, bir sokaktaki evlerin dış cephesini belli bir renge boyanması kararı alabilir. Pozitif hukukumuzdaki bunun yasal dayanağı, İmar Kanunun 21. maddesinin son fıkrasıdır. Doğru cevap B seçeneğidir
158
158
Soru 43
İşlenmiş bir suçun takibine, delillerin elde edilmesine, faillerin kovuşturulmasına, yakalanmasına yönelmiş faaliyetlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu güvenliği
B
İdârî kolluk
C
Kamu gücü
D
Kamu huzuru
E
Adlî kolluk
Açıklama:
İşlenmiş bir suçun takibine, delillerin elde edilmesine, faillerin kovuşturulmasına, yakalanmasına yönelmiş faaliyetler “adli kolluk” faaliyetleri kapsamına girer. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 44
Suç işlenmesinden önce harekete geçerek …… tehdit eden veya tehlikeye düşüren tutum ve davranışların ortaya çıkması halinde harekete geçerek önleyici ve durdurucu niteliği ağır basan görevleri yerine getiren kolluk, ….. kolluktur.
Cümlede boş bırakılan yerleri doğru şekilde tamamlayacak seçeneği işaretleyiniz.
Cümlede boş bırakılan yerleri doğru şekilde tamamlayacak seçeneği işaretleyiniz.
Seçenekler
A
Kamu düzenini, idari
B
Kamu huzurunu, adli
C
Kamu güvenliğini, idari
D
Kamu düzenini, adli
E
Kamu huzurunu, idari
Açıklama:
Suç işlenmesinden önce harekete geçerek kamu düzenini tehdit eden veya tehlikeye düşüren tutum ve davranışların ortaya çıkması halinde harekete geçerek önleyici ve durdurucu niteliği ağır basan görevleri yerine getiren kolluk, idârî kolluktur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 45
“İdari kolluk” ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Kamu düzenini korur ve kollar
B
Toplum yaşamına yönelik tehlikeleri önler
C
Siyasi iktidar tarafından kurulan kuruluşlardır
D
Toplumsal güvenliği sağlar
E
Gerekli koşullar oluştuğunda zor kullanma yetkisine sahiptir
Açıklama:
İdârî kolluk, kamu düzenini korumak, kollamak, toplum yaşamına yönelik tehlikeleri önlemek ve güvenliği sağlamak için kurulan gerekli koşullar oluştuğunda zor kullanma yetkisine sahip devletin kurduğu idârî kuruluşlardır. Bu kuruluşlar siyasi iktidar değil Devlet tarafından kurulur. Doğru cevap C seçeneğidir.
İdârî kolluk, kamu düzenini korumak, kollamak, toplum yaşamına yönelik tehlikeleri önlemek ve güvenliği sağlamak için kurulan gerekli koşullar oluştuğunda da zor kullanma yetkisine sahip devletin kurduğu idârî kuruluşlardır. Bu kuruluşlar siyasi iktidar değil Devlet tarafından kurulur. Doğru cevap C seçeneğidir.
İdârî kolluk, kamu düzenini korumak, kollamak, toplum yaşamına yönelik tehlikeleri önlemek ve güvenliği sağlamak için kurulan gerekli koşullar oluştuğunda da zor kullanma yetkisine sahip devletin kurduğu idârî kuruluşlardır. Bu kuruluşlar siyasi iktidar değil Devlet tarafından kurulur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 46
- Elverişlilik
- Gereklilik
- Orantılılık
- Hukukilik
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II, III
E
I, III, IV
Açıklama:
Kolluk yetkisinin kullanılışında dört temel ilke vardır. Bu ilkeler, hukukilik ilkesi, ölçülülük ilkesi, gecikmede tehlike bulunması ilkesi ve müdahalede haklılık ilkesidir. Ölçülülük ilkesi, bir hakkın veya özgürlüğün sınırlanmasında kullanılan aracın, sınırlamayla ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasını, bu aracın amaç için zorunlu ve gerekli olmasını ve nihayet söz konusu araçla ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir denge olmasını ifade eder. Ölçülülük ilkesinin üç alt ilkeden oluştuğu görülmektedir. Bu ilkeler şunlardır: Elverişlilik ilkesi, gereklilik ilkesi ve orantılılık ilkesi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 47
Kolluk yetkisinin kullanışı, doğrudan bireylerin hak ve özgürlüklerinin kullanımı ile ilgili olduğu için sınırsız bir yetki değildir. Bu nedenle kolluk yetkilerinin kullanımı çeşitli açılardan sınırlandırılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu sınırlılıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Fail
B
Amaç
C
Konu
D
Yer
E
Zaman
Açıklama:
Kolluk yetkisinin kullanışı, doğrudan bireylerin hak ve özgürlüklerinin kullanımı ile ilgili olduğu için sınırsız bir yetki değildir. Bu nedenle kolluk yetkileri; amaç, konu, yer ve zaman açılarından sınırlandırılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi kolluk alanındaki birel işlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ruhsat verme
B
Bildirim alma
C
Yönetmelik çıkarma
D
Faaliyetin men edilmesi
E
Re’sen icra ve zor kullanma
Açıklama:
Kolluk alanındaki birel işlemler kamu düzenini sağlamaya yönelik yasaların ve düzenleyici kolluk işlemlerinin bireylere uygulanması niteliğindeki işlemleri ifade eder. Kolluk alanındaki birel işlemler, izin verme (ruhsat verme), bildirim alma, faaliyetin yasaklanması (men edilmesi), faaliyetin ertelenmesi, emir ve uyarı, kapatma, re’sen icra ve zor kullanma olarak sıralanabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 49
Kamu görevlilerinin, hizmet sırasındaki faaliyetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birel işlem
B
İdari eylem
C
Kamu otoritesi
D
İdari inisiyatif
E
Kamusal yarar
Açıklama:
İdârî eylemler, kamu görevlilerinin, hizmet sırasındaki eylemleridir. Kolluk alanındaki idârî işlemleri kolluk makamları ve kolluk üstleri yapabilmesine rağmen, idârî eylemleri, o eylemi yapacak her kolluk görevlisi yapabilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 50
Alt kolluk makamları üst makamların aldığı tedbir ve kuralları,
Alt kolluk makamlarının üst makamların aldığı tedbir ve kuralları uygulaması ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
- Aynen uygulayabilir
- Daha sert ve sıkı bir biçimde uygulayabilir
- Uygulamayabilir
- Hafifletip yumuşatarak uygulayabilir
Alt kolluk makamlarının üst makamların aldığı tedbir ve kuralları uygulaması ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
III ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Alt kolluk makamları üst makamların aldığı tedbir ve kuralları, gerektiğinde daha sıkı ve sert biçime sokabilirse de hafifletip yumuşatamazlar, yoksa kolluk faaliyetlerinden istenen ve beklenen sonuçları elde edemezler.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi gürültü, duman, koku, toz gibi toplumu ve bireyleri etkileyen etkenlerin olağan sınırlar içinde kalması
ve tutulmasını ifade eden kamu düzeni öğesidir?
ve tutulmasını ifade eden kamu düzeni öğesidir?
Seçenekler
A
Genel Güvenlik
B
Genel sağlık
C
Dirlik ve Esenlik
D
Genel Ahlak
E
Kamusal estetik
Açıklama:
Dirlik ve esenlik kavramı, toplum gereklerini aşan maddî düzensizlik ve rahatsızlıkların bulunmayışıdır. Bir başka deyişle, dirlik ve esenlik, gürültü, duman, koku, toz gibi toplumu ve bireyleri etkileyen etkenlerin olağan sınırlar içinde kalması ve tutulmasını ifade eder.
Soru 52
Bir belediye, bir sokaktaki evlerin dış cephesini belli bir renge boyanması kararını hangi amaçla almaktadır?
Seçenekler
A
Genel Sağlık
B
Dirlik ve Esenlik
C
Kamusal estetik
D
Genel Ahlak
E
İnsan Onuru
Açıklama:
Modern anlayışa göre, kolluk makamlarının bazı durumlarda kamusal estetiği korumak amacıyla kolluk yetkilerini kullanabileceği kabul edilmektedir. Örneğin belediye, bir sokaktaki evlerin dış cephesini belli bir renge boyanması kararını kamusal estetik açısından alabilir
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin ve evcil hayvanların bulaşıcı, salgın ve yaygın hastalıklardan korunması, toplumun sağlıklı bir çevrede yaşamasının sağlanmasını ifade eden kamu düzeni öğesidir?
Seçenekler
A
Dirlik ve Esenlik
B
Genel Sağlık
C
Kamu Estetiği
D
Genel Güvenlik
E
İnsna Onuru
Açıklama:
Bireylerin ve evcil hayvanların bulaşıcı, salgın ve yaygın hastalıklardan korunması, toplumun sağlıklı bir çevrede yaşamasının sağlanmasına yönelik
kolluk faaliyetleri genel sağlık içindir.
kolluk faaliyetleri genel sağlık içindir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi adli kolluğa ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Suç kolluğu olarak da adlandırılır.
B
İşlenmiş olan suçu takip eden faaliyetlerdir.
C
Bastırıcı niteliktedir.
D
Cumhuriyet savcılarının adlî görevlere ilişkin verdikleri emirleri geciktirmeden yerine getirmek adli kolluğun görevleri arasındadır.
E
Adli kolluğa ilişkin genel düzenlemelerin yasayla yapılması zorunluluğu yoktur, idare tarafından da yapılabilir.
Açıklama:
İdârî kolluğa ilişkin genel düzenlemeler, sadece yasama organı tarafından değil, idâre tarafından da yapılabilir. Buna karşılık “suç ve cezalarda kanunilik ilkesi” gereğince, suç kolluğuna ilişkin düzenlemeler ancak yasayla yapılabilir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi idari kolluğa ilişkin doğru bir bilgi değidlir?
Seçenekler
A
İdârî kolluk idârî makamların emri altındadır.
B
İdârî kolluk görevlerinin yürütülmesi ile ilgili uyuşmazlıklar idârî yargıda çözülür.
C
İdari kolluk personelinin suçlarının yargılanması izne bağlıdır.
D
İdârî kolluğun amacı, kamunun düzen içinde yaşamasını sağlamaktır.
E
İdârî kolluğa ilişkin genel düzenlemeleri sadece yasama organı yapar.
Açıklama:
İdârî kolluğa ilişkin genel düzenlemeler, sadece yasama organı tarafından değil, idâre tarafından da yapılabilir. Buna karşılık “suç ve cezalarda kanunilik ilkesi” gereğince, suç kolluğuna ilişkin düzenlemeler ancak yasayla yapılabilir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi siyasi polisin faaliyetlerine ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Devletin milli güvenliğin korunması için giriştiği polis faaliyetleridir.
B
Siyâsî polis faaliyetleri, idârî kolluk kavramının dışında kalır.
C
Bu faaliyetler, Cumhurbaşkanına bağlı Millî İstihbarat Teşkilatının görevidir.
D
Bu faaliyetler gizli bir şekilde yerine getirilir.
E
Siyasi polis ortada müdahale edilmesi gereken bir durum varsa doğrudan müdahale edebilir.
Açıklama:
MİT’in verdiği bilgiler ve topladığı istihbarat çerçevesinde eğer ortada müdahale edilmesi gereken bir durum varsa bu MİT tarafından
değil, kolluk tarafından yapılacaktır.
değil, kolluk tarafından yapılacaktır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi özel idari kolluğa ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Hizmet kolluğu olarak da adlandırılır.
B
Türleri, hizmet alanına göre değişmektedir.
C
Özel idârî kolluk yetkisi, normal olarak kolluk yetkisine sahip olmayan makamlara tanınabilir.
D
Çarşı bekçileri özel kolluk içinde teşkilatlanmıştır.
E
Özel idârî kolluğun amacı genel idârî kolluğun amacıyla aynı veya farklı olabilir.
Açıklama:
Belediye sınırları içinde polis örgütüne yardımcı olmak üzere çarşı ve mahalle bekçileri örgütü de kurulur ve bu örgüt de genel kolluğun içinde yer alırlar.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi "kolluk yetkisi çerçevesinde yasalarla getirilen bir sınırlamanın veya yasaklamanın kapsamını idâre genişletemez " kuralının dayandığı ilkedir?
Seçenekler
A
Hukukilik ilkesi
B
Ölçülülük ilkesi
C
Gecikmede tehlike bulunması ilkesi
D
Müdahalede haklılık ilkesi
E
Genellik ilkesi
Açıklama:
Kolluk yetkisinin kullanılışında dört temel ilke vardır. Bu ilkeler, hukukilik ilkesi, ölçülülük ilkesi, gecikmede tehlike bulunması ilkesi ve müdahalede
haklılık ilkesidir.Hukukilik ilkesi gereğince hukuk kurallarının koyduğu bir zorunluluğun kapsamını kolluk daraltamaz. Aynı ilke gereğince, kolluk yetkisi çerçevesinde yasalarla getirilen bir sınırlamanın veya yasaklamanın kapsamını idâre genişletemez
haklılık ilkesidir.Hukukilik ilkesi gereğince hukuk kurallarının koyduğu bir zorunluluğun kapsamını kolluk daraltamaz. Aynı ilke gereğince, kolluk yetkisi çerçevesinde yasalarla getirilen bir sınırlamanın veya yasaklamanın kapsamını idâre genişletemez
Soru 59
Kolluğun, meyhaneye giren 18 yaşından küçük bir kişiyi sözlü uyarı ile men etmesi yeterli iken o kişiye kelepçe takıp evine bırakması durumunda hangi ileye aykırı davranılmıştır?
Seçenekler
A
Ölçülülük ilkesi
B
Müdahalede haklılık ilkesi
C
Gecikmede tehlike bulunması ilkesi
D
Hukukilik ilkesi
E
Demokratiklik İlkesi
Açıklama:
Kolluk faaliyetleri sırasında yapılacak işlemlerin konusu, kolluk görevlileri tarafından müdahale edilecek durumların şiddetine göre belirlenir.
Kolluk faaliyetleri çerçevesinde yapılacak işlemlerin konu öğesi, ölçülülük ilkesiyle yakından ilgilidir. Bu ilkeye göre kamu düzenini sağlamak ve korumak için alınan
önlemler hafiften ağıra doğru ilerlemelidir. Örneğin meyhaneye giren 18 yaşından küçük bir kişiyi sözlü uyarı ile men etmesi yeterli iken o kişiye kelepçe takıp evine bırakması hukuka aykırıdır.
Kolluk faaliyetleri çerçevesinde yapılacak işlemlerin konu öğesi, ölçülülük ilkesiyle yakından ilgilidir. Bu ilkeye göre kamu düzenini sağlamak ve korumak için alınan
önlemler hafiften ağıra doğru ilerlemelidir. Örneğin meyhaneye giren 18 yaşından küçük bir kişiyi sözlü uyarı ile men etmesi yeterli iken o kişiye kelepçe takıp evine bırakması hukuka aykırıdır.
Soru 60
Genel ve özel kolluk personeli ödev ve denetim yönünden, bütün ülkede hangi makamın otoritesi altındadır?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Valilik
C
Cumhurbaşkanlığı
D
Milli İstihbarat Teşkilatı
E
Kaymakamların
Açıklama:
Genel ve özel kolluk personeli değişik kamu tüzel kişilerine tabi olmasına rağmen, ödev ve denetim yönünden, bütün ülkede İçişleri Bakanının, illerde vâlinin, ilçelerde kaymakamların, bucaklarda müdürlerinotoritesi altında toplanmıştır.
Ünite 8
Soru 1
Yerinden yönetim kuruluşlarının, kendilerinin dışındaki bir başka idârî birim tarafından, yasaların gösterdiği sınırlar içinde denetlenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İç denetim
B
Vesayet denetimi
C
Organik idari denetim
D
Hiyerarşik denetim
E
Siyasi denetim
Açıklama:
Yerinden yönetim kuruluşlarının, kendilerinin dışındaki bir başka idârî birim tarafından, yasaların gösterdiği sınırlar içinde denetlenmesine vesayet denetimi denir
Soru 2
Her kamu tüzel kişiliğinin içerisinde bulunan denetleme organlarının yaptığı denetime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vesayet denetimi
B
Organik idari denetim
C
Dış denetim
D
Siyasi denetim
E
Kamusal denetim
Açıklama:
Her kamu tüzel kişiliğinin içerisinde bulunan denetleme organlarının yaptığı denetime organik idari denetim denir.
Soru 3
İdarenin siyasal denetimi 'doğrudan' hangi organ tarafından yapılmaktadır?
Seçenekler
A
TBMM
B
Anayasa Mahkemesi
C
Sayıştay
D
Kamu denetçiliği Kurumu
E
Devlet Denetleme kurulu
Açıklama:
İdarenin siyasal denetimi 'doğrudan' TBMM tarafından yapılmaktadır
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi idarenin doğrudan siyasal denetiminde geçerli olan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yazılı soru
B
Genel görüşme
C
Meclis araştırması
D
Ceza kovuşturması
E
Dilekçe komisyonu
Açıklama:
Ceza kovuşturması idarenin doğrudan siyasal denetiminde geçerli olan yöntemlerden biri değildir
Soru 5
Türkiye Büyük Millet Meclisinin kendisine bağlı veya kendisi adına denetim yapan kamusal kuruluş veya makamlar aracılığıyla idâre üzerinde yaptığı denetime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doğrudan siyasi denetim
B
Dolaylı siyasi denetim
C
Vesayet denetimi
D
Hiyerarşik denetim
E
İç denetim
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisinin kendisine bağlı veya kendisi adına denetim yapan kamusal kuruluş veya makamlar aracılığıyla idâre üzerinde yaptığı denetime dolaylı siyasi denetim denir.
Soru 6
İdârenin hiçbir idâre hukuku esasına dayanmaksızın hizmet ve faaliyet alanına yabancı bir konuda eylem yapmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fiili yol
B
Hizmet kusuru
C
Görev kusuru
D
Fait du prince
E
Ağır kusur
Açıklama:
İdârenin hiçbir idâre hukuku esasına dayanmaksızın hizmet ve faaliyet alanına yabancı bir konuda eylem yapmasına fiilî yol denir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi fiilî yolun özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Ortada idârenin maddî olarak yerine getirilen bir etkinliği olmalıdır.
B
Öz ya da yöntem açısından yapılan hukuka aykırılık, açık ve ağır olmalıdır
C
İdârenin etkinliği, ya mülkiyet hakkına ya da kamu özgürlüklerine bir saldırı biçiminde olmalıdır
D
Fiilî yola ilişkin davalar, idârî yargının görevi dışındadır.
E
İdâre, fiilî yolla bireylere verdiği zarardan şahsi açıdan sorumludur.
Açıklama:
İdâre, fiilî yolla bireylere verdiği zarardan şahsi değil mâlî açıdan sorumludur.
Soru 8
Hizmet kusuru ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hizmet kusuru, genel ve asli sorumluluk türüdür.
B
Hizmet kusuru ile bir başka kusur türü birleştiği zaman öncelikli olarak hizmet kusuru kurallarına başvurulması gerekir
C
Hizmet kusuru sayılan durumlar; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi şeklindedir.
D
Hizmet kusurunda kusur ile hizmet birbirinden ayırt edilebilir niteliktedir.
E
Hizmet kusuru ifa edilen idârî faaliyetin yetersizliklerinden kaynaklanmaktadır.
Açıklama:
Hizmet kusurunda kusur ile hizmet birbirinden 'ayırt edilemez' niteliktedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi idarenin kusursuz sorumluluğunda karşımıza çıkan bir ilkedir?
Seçenekler
A
Teknik risk sorumluluğu
B
Hizmet kusuru ilkesi
C
Görev kusuru ilkesi
D
Fait du prince ilkesi
E
Fiili yol
Açıklama:
Teknik risk sorumluluğu idarenin kusursuz sorumluluğunda karşımıza çıkan bir ilkedir
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi idarenin sadece kusursuz sorumluluğunda zarara ilişkin aranan bir özelliktir?
Seçenekler
A
Zararın özel olması
B
Zararın meşru bir menfaat veya hakka yönelik olması
C
Zararın anormal olması
D
Zararın maddi veya manevi nitelikte olması
E
Zararın parayla takdir edilebilir olması
Açıklama:
Zararın anormal olması idarenin sadece kusursuz sorumluluğunda zarara ilişkin aranan bir özelliktir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bir iç idari denetim türü değildir?
Seçenekler
A
İdarenin kendini denetlemesi
B
Hiyerarşik denetim
C
Denetleme organı tarafından yapılan denetim
D
İç denetim birimlerince yapılan denetim
E
Kamuoyu denetimi
Açıklama:
Bir idari birimin kendi kendini denetlemesidir. İç denetim uygulamada dört türlü görülür. Bunlardan birincisi, idari işlem veya eylemi yapan idari birimin kendisini denetlemesi, ikincisi hiyerarşik denetim, üçüncüsü denetleme organı tarafından yapılan denetim, dördüncüsü de 5018 sayılı Kanuna göre kurulan iç denetim birimlerince yapılan denetimdir. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 12
Aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ile merkezi İdarenin başkent ve taşra örgütleri arasında kurulan hukuki bağa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi
B
İdari işlem
C
Vesayet
D
Haksız fiil
E
İlliyet bağı
Açıklama:
Aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ile merkezi İdarenin başkent ve taşra örgütleri arasında kurulan hukuki bağa hiyerarşi denir. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 13
Yerinden yönetim kuruluşlarının, kendilerinin dışındaki bir başka idari birim tarafından, yasaların gösterdiği sınırlar içinde denetlenmesi türü hangi denetim türüdür?
Seçenekler
A
Organik idari denetim
B
Vesayet denetimi
C
Dış denetim
D
Doğrudan siyasi denetim
E
Dolaylı siyasi denetim
Açıklama:
Yerinden yönetim kuruluşlarının, kendilerinin dışındaki bir başka idari birim tarafından, yasaların gösterdiği sınırlar içinde denetlenmesine vesayet denetimi adı verilir. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 14
İdarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla, merkezi İdarenin yerinden yönetim
kuruluşları üzerinde sahip olduğu denetim yetkisine ne ad verilir?
kuruluşları üzerinde sahip olduğu denetim yetkisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi
B
İdari vesayet
C
İdari işlem
D
Siyasi denetim
E
Kamuoyu denetimi
Açıklama:
İdarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla, merkezi İdarenin yerinden yönetim
kuruluşları üzerinde sahip olduğu denetim yetkisine idari vesayet denir. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.
kuruluşları üzerinde sahip olduğu denetim yetkisine idari vesayet denir. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi dolaylı siyasi denetim şeklidir?
Seçenekler
A
Dilekçe Komisyonu Aracılığıyla Yapılan Siyasî Denetim
B
Meclis soruşturması yoluyla denetim
C
Sayıştay Aracılığıyla Yapılan Denetim
D
Yazılı soru verme yoluyla denetim
E
İnsan Hakları İnceleme Komisyonuna başvuru yoluyla denetim
Açıklama:
Sayıştay aracılığıyla yapılan denetim bir dolaylı siyasi denetim türüdür. Anayasanın 160. maddesine göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 16
Bir kimsenin hukuka aykırı biçimde zarara uğratılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Haksız fiil
B
İdarenin sorumluluğu
C
Rücu hakkı
D
Ağır kusur
E
İdari vesayet
Açıklama:
Bir kimsenin hukuka aykırı biçimde zarara uğratılmasına haksız fiil adı verilir. Bu tip durumlar genellikle idarenin re’sen icra yetkisini hukuka aykırı biçimde kullanması sonucu ortaya çıkar. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yasanın bütün açıklığına rağmen kasıtlı biçimde yasayı yanlış uygulama veya hiç uygulamama anlamına gelen bir kusur türüdür?
Seçenekler
A
Hizmet kusuru
B
Görevsel kusur
C
Rücu hakkı
D
Fait Du Prince
E
Ağır kusur
Açıklama:
Yasanın bütün açıklığına rağmen kasıtlı biçimde yasayı yanlış uygulama veya hiç uygulamama anlamına gelen kusur türü ağır kusurdur. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 18
İdarenin hukuka uygun işlem veya eylemlerinden doğan zararları, hiçbir kusuru olmasa bile, bazı durumlarda tazmin etmesi yükümlülüğüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Risk sorumluluğu
B
Fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi
C
İlliyet bağı
D
İdarenin kusursuz sorumluluğu
E
Öngörülemezlik
Açıklama:
İdarenin hukuka uygun işlem veya eylemlerinden doğan zararları, hiçbir kusuru olmasa bile, bazı durumlarda tazmin etmesi yükümlülüğüne idarenin kusursuz sorumluluğu adı verilir. Bir başka ifade ile kusursuz sorumluluk, idarenin hukuka uygun eylem ve işlemlerinden doğan zararları bazı durumlarda tazmin etmesi yükümlülüğüdür. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi idarenin zararı tazmin borcunun doğabilmesi için zarar ile idarenin işlem veya eylemi arasında doğrudan doğruya bir neden-sonuç ilişkisinin bulunması gerekliliğini ifade eder?
Seçenekler
A
İlliyet bağı
B
Müteselsil sorumluluk
C
Mücbir sebep
D
Rücu hakkı
E
Risk sorumluluğu
Açıklama:
İdarenin zararı tazmin borcunun doğabilmesi için zarar ile idarenin işlem veya eylemi arasında doğrudan doğruya bir neden-sonuç ilişkisinin bulunması gerekliliğini ifade eden kavram illiyet bağıdır. Bir başka ifade ile insan düşüncesinin bir ürünü olarak illiyet bağı kavramı, zararla söz konusu fiil arasında bir sebep-sonuç ilişkisinin bulunması gerektiğini anlatır. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 20
Birden çok kişinin aynı borçtan dolayı borçlu oldukları zincirleme borç ilişkisinde
her borçlunun söz konusu o borcun kendine düşen payı kadar değil, borcun
tamamından sorumlu olması hâline ne ad verilir?
her borçlunun söz konusu o borcun kendine düşen payı kadar değil, borcun
tamamından sorumlu olması hâline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mücbir sebep
B
Beklenmeyen durum
C
Rücu hakkı
D
Müteselsil sorumluluk
E
Sosyal risk
Açıklama:
Birden çok kişinin aynı borçtan dolayı borçlu oldukları zincirleme borç ilişkisinde
her borçlunun söz konusu o borcun kendine düşen payı kadar değil, borcun
tamamından sorumlu olması hâline müteselsil sorumluluk adı verilir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.
her borçlunun söz konusu o borcun kendine düşen payı kadar değil, borcun
tamamından sorumlu olması hâline müteselsil sorumluluk adı verilir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri yargı dışı denetim yollarındandır?
I. İdari denetim
II. Siyasi denetim
III. Kamuoyu denetimi
I. İdari denetim
II. Siyasi denetim
III. Kamuoyu denetimi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Yalnız II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Türk Hukukunda idarenin yargı dışı denetimi; “idari denetim”, “siyasi denetim” ve “kamuoyu denetimi” olmak üzere üç değişik yoldan yapılmaktadır. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi idare hukuku alanında idarenin tek yanlı irade açıklaması ile hukuksal sonuç doğuran, hukuk düzeninde değişiklik yapan kamu hukuku işlemlerine verilen addır?
Seçenekler
A
İç denetim
B
İdari işlem
C
Hiyerarşi
D
İdari vesayet
E
Kamuoyu denetimi
Açıklama:
İdare hukuku alanında idarenin tek yanlı irade açıklaması ile hukuksal sonuç doğuran, hukuk düzeninde değişiklik yapan kamu hukuku işlemlerine idari işlem denir. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 23
Yerinden yönetim kuruluşlarının, kendilerinin dışındaki bir başka idari birim tarafından, yasaların gösterdiği sınırlar içinde denetlenmesi aşağıdaki denetim türlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Hiyerarşik denetim
B
Özel denetim kuruluşlarınca yapılan denetim
C
Vesayet denetimi
D
Doğrudan siyasi denetim
E
Dolaylı siyasi denetim
Açıklama:
Vesayet denetimi, yerinden yönetim kuruluşlarının, kendilerinin dışındaki bir başka idari birim tarafından, yasaların gösterdiği sınırlar içinde denetlenmesidir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan siyasi denetim yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yazılı soru
B
Genel görüşme
C
Meclis araştırması
D
Meclis soruşturması
E
Sayıştay aracılığıyla yapılan denetim
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisinin kendisine bağlı veya kendisi adına denetim yapan kamusal kuruluş veya makamlar aracılığıyla idare üzerinde yaptığı denetime dolaylı siyasî denetim denmektedir. Bu tür siyasî denetim ya Sayıştay aracılığıyla yapılmakta ya da Kamu Denetçiliği Kurumu aracılığıyla yapılacaktır. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi bir kimsenin hukuka aykırı biçimde zarara uğratılması anlamına gelir?
Seçenekler
A
İdari vesayet
B
Fait du prince
C
Rucu hakkı
D
Ağır kusur
E
Haksız fiil
Açıklama:
Bir kimsenin hukuka aykırı biçimde zarara uğratılmasına haksız fiil denir. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi idarenin bir kişiye verdiği zararın, idarenin malvarlığından bazı değerlerin zarar gören kişinin malvarlığına aktarılmasıyla tazmin edilmesi anlamına gelir?
Seçenekler
A
Haksız fiil
B
Hizmet kusuru
C
Öngörülmezlik
D
İdarenin sorumluluğu
E
Fait du prince
Açıklama:
İdarenin bir kişiye verdiği zararın, idarenin malvarlığından bazı değerlerin zarar gören kişinin malvarlığına aktarılmasıyla tazmin edilmesi idarenin sorumluluğu anlamına gelir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 27
Bir yolun inşası sırasında yol işaretlerinin konulmamış olması idarenin hangi kusur türü kapsamına girer?
Seçenekler
A
Hizmetin geç işlemesi
B
Fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi
C
Hizmetin hiç işlememesi
D
Hizmetin kötü işlemesi
E
Görevle ilgili olmayan kişisel kusur
Açıklama:
Kamu hizmetine ilişkin bir faaliyetin hiç yapılmaması durumunda oluşan kusur, hizmetin hiç işlememesidir. Yargı kararlarına konu olmuş hizmetin hiç işlememesi örnekleri şunlardır: Yarı açık ceza evindeki hükümlünün, ziyaretçi olarak giren tarafından öldürülmesi, trafik işaretlerinin konmaması, yol inşaatı nedeniyle yol işaretlerinin konmaması. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 28
İdarenin hukuka uygun işlem veya eylemlerinden doğan zararları, hiçbir kusuru olmasa dahi, bazı durumlarda tazmin etmesi yükümlülüğüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdarenin kusursuz sorumluluğu
B
Fait du prince
C
İdarenin kusur sorumluluğu
D
Öngörülmezlik
E
Rücu hakkı
Açıklama:
İdarenin hukuka uygun işlem veya eylemlerinden doğan zararları, hiçbir kusuru olmasa dahi, bazı durumlarda tazmin etmesi yükümlülüğüne idarenin kusursuz sorumluluğu denir. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 29
Birden çok kişinin aynı borçtan dolayı borçlu oldukları zincirleme borç ilişkisinde her borçlunun söz konusu o borcun kendine düşen payı kadar değil, borcun tamamından sorumlu olması hâline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Risk sorumluluğu
B
İlliyet bağı
C
Beklenmeyen durum
D
Müteselsil sorumluluk
E
Mücbir sebep
Açıklama:
Birden çok kişinin aynı borçtan dolayı borçlu oldukları zincirleme borç ilişkisinde her borçlunun söz konusu o borcun kendine düşen payı kadar değil, borcun tamamından sorumlu olması müteselsil sorumluluk olarak adlandırılır. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi kural olarak İdarenin işlem ve eylemlerini hukuka uygunluk açısından denetlemektedir?
Seçenekler
A
Yargı organı
B
Yürütme organı
C
Yasama organı
D
İçişleri Bakanlığı
E
Hazine ve Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Kural olarak yargı organı, idarenin işlem ve eylemlerini hukuka uygunluk açısından denetler. Diğer denetim kuruluşları ya da denetim yolları ise, idarenin işlem ve eylemlerini
hem hukuka uygunluk açısından hem de yerindelik açısından denetlerler. Doğru cevap "A" şıkkıdır.
hem hukuka uygunluk açısından hem de yerindelik açısından denetlerler. Doğru cevap "A" şıkkıdır.
Soru 31
Yargısal denetim sonucunda kesinleşen bir hükme karşı nasıl bir başvuru yapmak mümkündür?
Seçenekler
A
İstinaf yoluyla başvurmak mümkündür.
B
Olağanüstü kanun yollarıyla başvurmak mümkündür.
C
Temyiz yoluyla başvurmak mümkündür.
D
Meclis yoluyla başvurmak mümkündür.
E
Adalet Bakanlığı yoluyla başvurmak mümkündür.
Açıklama:
Yargısal denetim sonucunda bir “hüküm” çıkar. Hükme karşı itiraz, istinaf, temyiz gibi kanun yolları tüketildikten sonra “kesin hüküm” halini alır. Kesinleşen bir hükme karşı olağanüstü kanun yolları hariç aynı mahkemede veya bir başka mahkemede ya da bir başka devlet organı nezdinde başvuru yapılamaz. Doğru cevap "B" şıkkıdır.
Soru 32
I. İdari denetim
II. Siyasi denetim
III. Mahkemelerce denetim
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türk Hukukunda idarenin yargı dışı denetimi yolları arasında gösterilemez?
II. Siyasi denetim
III. Mahkemelerce denetim
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türk Hukukunda idarenin yargı dışı denetimi yolları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Türk Hukukunda idarenin yargı dışı denetimi; “idari denetim”, “siyasi denetim” ve “kamuoyu denetimi” olmak üzere üç değişik yoldan yapılmaktadır. Mahkemelerce yapılan denetim yargı denetimi içerisinde yer almaktadır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi İdarenin, yürütme organı içinde yer alan makamlar tarafından denetlenmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Siyasi denetim
B
Kamuoyu denetimi
C
İdari denetim
D
Yargı denetimi
E
Meclis denetimi
Açıklama:
İdarenin idare tarafından denetlenmesine kısaca idari denetim denmektedir. İdari denetim, yürütme organı içinde yer alan makamlar tarafından denetlenmesidir. Doğru cevap "C" şıkkıdır.
Soru 34
İdare hukuku alanında idarenin tek yanlı irade açıklaması ile hukuksal sonuç doğuran, hukuk düzeninde değişiklik yapan kamu hukuku işlemlerine ne denir?
Seçenekler
A
Siyasi faaliyet
B
İvazsız işlem
C
Muvazaalı işlem
D
İdari işlem
E
Yargısal işlem
Açıklama:
İdare hukuku alanında idarenin tek yanlı irade açıklaması ile hukuksal sonuç doğuran, hukuk düzeninde değişiklik yapan kamu hukuku işlemlerine idari işlem denir. Doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ile merkezi İdarenin başkent ve taşra örgütleri arasında kurulan hukuki bağı ifade eder?
Seçenekler
A
Kamu düzeni
B
İdari denetim
C
Hiyerarşi
D
Uzlaşma
E
Yürütme
Açıklama:
Hiyerarşi, aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ile merkezi İdarenin başkent ve taşra örgütleri arasında kurulan hukuki bağdır. Doğru cevap "C" şıkkıdır.
Soru 36
Aşağıdaki denetimlerden hangisi aynı tüzel kişilik içinde yer alan bir organın yapmış olduğu işlemin, yetkili bir başka organ tarafından denetlenmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Organik idari denetim
B
Dış denetim
C
Siyasi denetim
D
Yargısal denetim
E
Kamuoyu denetimi
Açıklama:
Her kamu tüzel kişiliğinin içerisinde bulunan denetleme organlarının yaptığı denetime, organik idari denetim denmektedir. Organik idari denetim, aynı tüzel kişilik içinde yer alan bir organın yapmış olduğu işlemin, yetkili bir başka organ tarafından denetlenmesidir. Doğru cevap "A" şıkkıdır.
Soru 37
İdarenin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından denetlenmesine ne denir?
Seçenekler
A
İdari denetim
B
Yargısal denetim
C
Kamuoyu denetimi
D
Siyasi denetim
E
Vesayet denetimi
Açıklama:
Siyasi denetim, idarenin yasama organı, yani Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından denetlenmesi demektir. Doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 38
İdarenin hiçbir idare hukuku esasına dayanmaksızın hizmet ve faaliyet alanına yabancı bir konuda eylem yapmasına ne denir?
Seçenekler
A
Mali sorumluluk
B
Sebep unsuru
C
Tarh işlemi
D
Denetim
E
Fiili yol
Açıklama:
Fiili yol, idarenin hiçbir idare hukuku esasına dayanmaksızın hizmet ve faaliyet alanına yabancı bir konuda eylem yapması demektir. Fiili yol, bazen yok hükmündeki veya hukuka aykırı bir idari işlemin uygulanması, bazen de hiçbir idari işleme dayanmayan ve idari nitelik taşımayan eylemler biçiminde ortaya çıkarlar. Doğru cevap "E" şıkkıdır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi kamu görevlisinin zarar doğurucu tutum ve davranışının görevi sırasında ve göreviyle ilgili biçimde meydana gelmiş olmasını ifade eder?
Seçenekler
A
Kişisel kusur
B
Görev kusuru
C
Risk sorumluluğu
D
Öngöremezlik
E
Rücu hakkı
Açıklama:
Görev kusuru, kamu görevlisinin zarar doğurucu tutum ve davranışının görevi sırasında ve göreviyle ilgili biçimde meydana gelmiş olmasıdır. Doğru cevap "B"şıkkıdır.
Soru 40
I-Hukuk devleti ilkesi ve idarenin kanuniliği ilkesi gereğince, idarenin denetlenmesi ve gerektiğinde sorumluluğuna gidilmesi zorunludur.
II-Hukuk devleti ilkesini ve idarenin kanuniliği ilkesini somutlaştıran en önemli denetim türü, idari yargıdır.
III-İdare; yargı organı, yasama organı, yürütme organı ve idare ile kamuoyunu oluşturan kuruluşlar tarafından denetlenmektedir.
İdarenin denetlenmesi kavramı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
II-Hukuk devleti ilkesini ve idarenin kanuniliği ilkesini somutlaştıran en önemli denetim türü, idari yargıdır.
III-İdare; yargı organı, yasama organı, yürütme organı ve idare ile kamuoyunu oluşturan kuruluşlar tarafından denetlenmektedir.
İdarenin denetlenmesi kavramı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hukuk devleti ilkesi ve idarenin kanuniliği ilkesi gereğince, idarenin denetlenmesi ve gerektiğinde sorumluluğuna gidilmesi zorunludur. Hukuk devleti ilkesini ve idarenin kanuniliği ilkesini somutlaştıran en önemli denetim türü, idari yargıdır. idare; yargı organı, yasama organı, yürütme organı ve idare ile kamuoyunu oluşturan kuruluşlar tarafından denetlenmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 41
I- İdarenin yargısal denetiminde ülkemizde Kara Avrupa'sı hukuk sistemi içinde yer alan yargı ayrılığı sistemi uygulanır.
II-İdarenin yargısal denetiminde Anglo-Sakson ülkelerinde uygulanan “yargı birliği” sistemi ve Kara Avrupa'sı hukuk sistemi içinde yer alan ülkelerde uygulanan yargı ayrılığı sistemi olmak üzere başlıca iki sistem bulunmaktadır.
III- Kesinleşen bir hükme karşı olağanüstü kanun yolları hariç aynı mahkemede veya bir başka mahkemede ya da bir başka devlet organı nezdinde başvuru yapılamaz.
İdarenin yargısal denetimi ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
II-İdarenin yargısal denetiminde Anglo-Sakson ülkelerinde uygulanan “yargı birliği” sistemi ve Kara Avrupa'sı hukuk sistemi içinde yer alan ülkelerde uygulanan yargı ayrılığı sistemi olmak üzere başlıca iki sistem bulunmaktadır.
III- Kesinleşen bir hükme karşı olağanüstü kanun yolları hariç aynı mahkemede veya bir başka mahkemede ya da bir başka devlet organı nezdinde başvuru yapılamaz.
İdarenin yargısal denetimi ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İdarenin yargısal denetiminde ülkemizde Kara Avrupa'sı hukuk sistemi içinde yer alan yargı ayrılığı sistemi uygulanır. İdarenin yargısal denetiminde Anglo-Sakson ülkelerinde uygulanan “yargı birliği” sistemi ve Kara Avrupa'sı hukuk sistemi içinde yer alan ülkelerde uygulanan yargı ayrılığı sistemi olmak üzere başlıca iki sistem bulunmaktadır. Kesinleşen bir hükme karşı olağanüstü kanun yolları hariç aynı mahkemede veya bir başka mahkemede ya da bir başka devlet organı nezdinde başvuru yapılamaz. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 42
I- Türk Hukukunda idarenin yargı dışı denetimi; “idari denetim”, “siyasi denetim” ve “kamuoyu denetimi” olmak üzere üç değişik yoldan yapılmaktadır.
II- İdarenin, idari denetimi; yürütme organı içinde yer alan makamlar tarafından denetlenmesidir.
III- Siyasi denetim, idarenin yasama organı, yani Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından denetlenmesidir.
IV- İdarenin her çeşit toplum kümesi tarafından örneğin sivil toplum örgütleri, medya, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar vb. tarafından denetlenmesidir.
İdarenin yargı dışı denetimi ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
II- İdarenin, idari denetimi; yürütme organı içinde yer alan makamlar tarafından denetlenmesidir.
III- Siyasi denetim, idarenin yasama organı, yani Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından denetlenmesidir.
IV- İdarenin her çeşit toplum kümesi tarafından örneğin sivil toplum örgütleri, medya, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar vb. tarafından denetlenmesidir.
İdarenin yargı dışı denetimi ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Türk Hukukunda idarenin yargı dışı denetimi; “idari denetim”, “siyasi denetim” ve “kamuoyu denetimi” olmak üzere üç değişik yoldan yapılmaktadır. İdarenin, idari denetimi; yürütme organı içinde yer alan makamlar tarafından denetlenmesidir. Siyasi denetim, idarenin yasama organı, yani Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından denetlenmesidir. İdarenin her çeşit toplum kümesi tarafından örneğin sivil toplum örgütleri, medya, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar vb. tarafından denetlenmesidir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 43
Aşağıdaki şıklardan hangisi idarenin yargı dışı denetimi olan idari denetim içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Sayıştay aracılığıyla yapılan denetim
B
Yazılı soru
C
Devlet denetleme kurulunca yapılan denetim
D
Kamu denetçiliği kurumu aracılığıyla yapılan denetim
E
Meclis araştırması
Açıklama:
Devlet denetleme kurulunca yapılan denetim. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 44
I- idare adına yapılan işlem, eylem veya idare ile hukuki ilişki kurulan olayın muhatapları ile idare arasında hukuki eşitlik söz konusu ise, idare adına yapılan işlem, eylem veya idare ile hukuki ilişki kurulan olay, özel hukuka tabi olacaktır.
II- İdare adına yapılan işlem, eylem veya idare ile hukuki ilişki kurulan olay, idareye tanınan üstün ve ayrıcalıklı yetkiler çerçevesinde gerçekleşmişse, idarenin sorumluluğu idare hukukuna tabi olacaktır.
III- Eğer kanun koyucu idarenin sorumluğunun hangi hukuk dalına tabi tutulacağı konusunda bir tercih yapmamışsa, sorumluluğa yol açan borç kaynağına bakılır. Bu belirlemeyi yargı organı yapar.
İdarenin mali sorumluluğunun tabi olduğu hukuk dallarına göre türleri ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
II- İdare adına yapılan işlem, eylem veya idare ile hukuki ilişki kurulan olay, idareye tanınan üstün ve ayrıcalıklı yetkiler çerçevesinde gerçekleşmişse, idarenin sorumluluğu idare hukukuna tabi olacaktır.
III- Eğer kanun koyucu idarenin sorumluğunun hangi hukuk dalına tabi tutulacağı konusunda bir tercih yapmamışsa, sorumluluğa yol açan borç kaynağına bakılır. Bu belirlemeyi yargı organı yapar.
İdarenin mali sorumluluğunun tabi olduğu hukuk dallarına göre türleri ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
idare adına yapılan işlem, eylem veya idare ile hukuki ilişki kurulan olayın muhatapları ile idare arasında hukuki eşitlik söz konusu ise, idare adına yapılan işlem, eylem veya idare ile hukuki ilişki kurulan olay, özel hukuka tabi olacaktır. İdare adına yapılan işlem, eylem veya idare ile hukuki ilişki kurulan olay, idareye tanınan üstün ve ayrıcalıklı yetkiler çerçevesinde gerçekleşmişse, idarenin sorumluluğu idare hukukuna tabi olacaktır. Eğer kanun koyucu idarenin sorumluğunun hangi hukuk dalına tabi tutulacağı konusunda bir tercih yapmamışsa, sorumluluğa yol açan borç kaynağına bakılır. Bu belirlemeyi yargı organı yapar. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 45
Fiili yol, idarenin hiçbir idare hukuku esasına dayanmaksızın hizmet ve faaliyet alanına yabancı bir konuda eylem yapması demektir. Aşağıdaki şıklardan hangisi fiili yola örnek olarak verilmemiştir?
Seçenekler
A
Taşınmazlara kamulaştırmasız el atılması
B
Taşınır mülkiyetine tecavüz,
C
Özel hayatın gizliliğine tecavüz,
D
Kanunla büyükşehir belediyesine bırakılan bir görevi ilçe belediyesinin (yasa gereği kendi görev ve yetki alanına girmeyen hizmeti) yerine getirmesi,
E
Din ve vicdan özgürlüğüne tecavüz,
Açıklama:
Kanunla büyükşehir belediyesine bırakılan bir görevi ilçe belediyesinin (yasa gereği kendi görev ve yetki alanına girmeyen hizmeti) yerine getirmesi. İdarenin lehine gerçekleşen sebepsiz zenginleşmelerden dolayı sorumluluğu ile ilgilidir.
Soru 46
I-Zarar, gerçek ve kesin olmalıdır.
II-Zarar belli kişileri etkilemelidir.
III-Zarar, meşru bir menfaat ya da hakka yönelik olmalıdır.
IV-Zarar, maddi ya da manevi nitelikte olabilir.
İdarenin mali sorumluluğu hususunda zarar ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
II-Zarar belli kişileri etkilemelidir.
III-Zarar, meşru bir menfaat ya da hakka yönelik olmalıdır.
IV-Zarar, maddi ya da manevi nitelikte olabilir.
İdarenin mali sorumluluğu hususunda zarar ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Zarar, gerçek ve kesin olmalıdır. Zarar belli kişileri etkilemelidir. Zarar, meşru bir menfaat ya da hakka yönelik olmalıdır. Zarar, maddi ya da manevi nitelikte olabilir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 47
I-Zararla idarenin davranışı arasında illiyet bağının bulunmaması, zararın idareye yüklenmesini önler.
II-Zarar ile zararı doğuran ve idareye atfedilen davranış arasında doğrudan doğruya bir ilişki olmalıdır.
III-İdarenin idare hukuku hükümlerine göre objektif sorumluluğuna gidilen durumlardan sosyal risk ilkesinin uygulandığı durumlarda idari faaliyetle zarar arasında nedensellik bağı aranmaz.
İdarenin mali sorumluluğu hususunda illiyet bağı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
II-Zarar ile zararı doğuran ve idareye atfedilen davranış arasında doğrudan doğruya bir ilişki olmalıdır.
III-İdarenin idare hukuku hükümlerine göre objektif sorumluluğuna gidilen durumlardan sosyal risk ilkesinin uygulandığı durumlarda idari faaliyetle zarar arasında nedensellik bağı aranmaz.
İdarenin mali sorumluluğu hususunda illiyet bağı ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Zararla idarenin davranışı arasında illiyet bağının bulunmaması, zararın idareye yüklenmesini önler. Zarar ile zararı doğuran ve idareye atfedilen davranış arasında doğrudan doğruya bir ilişki olmalıdır. İdarenin idare hukuku hükümlerine göre objektif sorumluluğuna gidilen durumlardan sosyal risk ilkesinin uygulandığı durumlarda idari faaliyetle zarar arasında nedensellik bağı aranmaz. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 48
I- Hastanede yatmakta olan bir hastaya bağlı serumun üzerine hasta yakınının oturması suretiyle hastanın damar tıkanıklığı sonucu zarar görmesi,
II- Kişinin, sağlığına kavuşabilmek için, vücudunda bazen ilaçla, bazen de cerrahi yöntemlerle müdahale edilmesine rıza göstermesi,
III- Belediyenin bir yeri çöplük olarak kullanması neticesinde etraftaki arazi ve konutların değer kaybına uğraması veya kişilerin rahatsız olmaları,
İdarenin kusura dayanan sorumluluğunu kaldıran veya azaltan hususular ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
II- Kişinin, sağlığına kavuşabilmek için, vücudunda bazen ilaçla, bazen de cerrahi yöntemlerle müdahale edilmesine rıza göstermesi,
III- Belediyenin bir yeri çöplük olarak kullanması neticesinde etraftaki arazi ve konutların değer kaybına uğraması veya kişilerin rahatsız olmaları,
İdarenin kusura dayanan sorumluluğunu kaldıran veya azaltan hususular ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
sayfa 201-204
Belediyenin bir yeri çöplük olarak kullanması neticesinde etraftaki arazi ve konutların değer kaybına uğraması veya kişilerin rahatsız olmaları; İdarenin kusursuz sorumluluğunu gerektiren kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesine örnektir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Belediyenin bir yeri çöplük olarak kullanması neticesinde etraftaki arazi ve konutların değer kaybına uğraması veya kişilerin rahatsız olmaları; İdarenin kusursuz sorumluluğunu gerektiren kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesine örnektir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 49
I-İdarenin eylem ve işleminden başka bir veya birden fazla olay bulunmalıdır.
II-Olayın, idarenin iradesinin dışında olması, idareyle ilişkili olmaması gerekir.
III-Olayın, öngörülemez, tahmin edilemez olması gerekir.
IV-Mücbir sebep önüne geçilemeyen, önlenmesine imkan olmayan bir olay olmalıdır.
Mücbir sebebin kabulü ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
II-Olayın, idarenin iradesinin dışında olması, idareyle ilişkili olmaması gerekir.
III-Olayın, öngörülemez, tahmin edilemez olması gerekir.
IV-Mücbir sebep önüne geçilemeyen, önlenmesine imkan olmayan bir olay olmalıdır.
Mücbir sebebin kabulü ile ilgili olarak yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İdarenin eylem ve işleminden başka bir veya birden fazla olay bulunmalıdır. Olayın, idarenin iradesinin dışında olması, idareyle ilişkili olmaması gerekir. Olayın, öngörülemez, tahmin edilemez olması gerekir. Mücbir sebep önüne geçilemeyen, önlenmesine imkan olmayan bir olay olmalıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi kural olarak İdarenin işlem ve eylemlerini hukuka uygunluk açısından denetler?
Seçenekler
A
Yargı organı
B
Yasama organı
C
Yürütme organı
D
Sivil toplum kuruluşları
E
Vergi daireleri
Açıklama:
Kural olarak yargı organı, idarenin işlem ve eylemlerini hukuka uygunluk açısından denetler. Diğer denetim kuruluşları ya da denetim yolları ise, idarenin işlem ve eylemlerini
hem hukuka uygunluk açısından hem de yerindelik açısından denetlerler. Doğru cevap "A" şıkkıdır.
hem hukuka uygunluk açısından hem de yerindelik açısından denetlerler. Doğru cevap "A" şıkkıdır.
Soru 51
Türkiye'de, idarenin yargısal denetimi kural olarak hangi mahkemeler tarafından yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Adliye mahkemeleri
B
İdari mahkemeler
C
Sulh Ceza mahkemeleri
D
Bölge adliye mahkemeleri
E
Yargıtay
Açıklama:
Türkiye'de idarenin yargısal denetimi kural olarak genel mahkemeler olarak adlandırılan adliye mahkemelerinde değil, sırf bu amaçla kurulmuş, kendi üst mahkemeleri veya kanun yolları bulunan ve idari yargı düzeni içinde yer alan “idari mahkemeler” tarafından yapılmaktadır. Doğru cevap "B" şıkkıdır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi idari işlem veya eylemi yapan idari birimin, kendisini denetlemesini ifade eder?
Seçenekler
A
İç denetim
B
Yargısal denetim
C
Sivil denetim
D
Adli denetim
E
Yapısal denetim
Açıklama:
İç denetim, bir idari birimin kendi kendini denetlemesidir. İç denetim uygulamada dört türlü görülür. Bunlardan birincisi, idari işlem veya eylemi yapan idari birimin kendisini denetlemesi, ikincisi hiyerarşik denetim, üçüncüsü denetleme organı tarafından yapılan denetim, dördüncüsü de 5018 sayılı Kanuna göre kurulan iç denetim birimlerince yapılan denetimdir. Doğru cevap "A" şıkkıdır.
Soru 53
İdare hukuku alanında idarenin tek yanlı irade açıklaması ile hukuksal sonuç doğuran, hukuk düzeninde değişiklik yapan kamu hukuku işlemlerine ne denir?
Seçenekler
A
Muvazaa
B
Kayıt
C
İdari işlem
D
Denetim
E
Yargılama
Açıklama:
İdare hukuku alanında idarenin tek yanlı irade açıklaması ile hukuksal sonuç doğuran, hukuk düzeninde değişiklik yapan kamu hukuku işlemlerine idari işlem denir. Doğru cevap "C" şıkkıdır.
Soru 54
Aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ile merkezi İdarenin başkent ve taşra örgütleri arasında kurulan hukuki bağa ne denir?
Seçenekler
A
İdari işlem
B
Hiyerarşi
C
İcra
D
Denetim
E
Yönetim
Açıklama:
Hiyerarşi, aynı tüzel kişilik içerisindeki birimler ile merkezi İdarenin başkent ve taşra örgütleri arasında kurulan hukuki bağdır. Doğru cevap "B" şıkkıdır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevlidir?
Seçenekler
A
Anayasa Mahkemesi
B
Danıştay
C
Yargıtay
D
Sayıştay
E
Bölge idare mahkemesi
Açıklama:
Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir. Doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 56
Kamu Başdenetçisi kim tarafından seçilir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı
B
İçişleri bakanı
C
Adalet bakanı
D
Danıştay
E
TBMM
Açıklama:
Kamu Denetçiliği Kurumu, TBMM Başkanlığına bağlıdır. Kamu Başdenetçisi TBMM tarafından gizli oyla dört yıl için seçilir. Doğru cevap "E" şıkkıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi idarenin hiçbir idare hukuku esasına dayanmaksızın hizmet ve faaliyet alanına yabancı bir konuda eylem yapmasını ifade eder?
Seçenekler
A
İç denetim
B
Vesayet
C
Fiili yol
D
Yargısal denetim
E
Hiyerarşi
Açıklama:
Fiili yol, idarenin hiçbir idare hukuku esasına dayanmaksızın hizmet ve faaliyet alanına yabancı bir konuda eylem yapması demektir. Fiili yol, bazen yok hükmündeki veya hukuka aykırı bir idari işlemin uygulanması, bazen de hiçbir idari işleme dayanmayan ve idari nitelik taşımayan eylemler biçiminde ortaya çıkarlar. Doğru cevap "C" şıkkıdır.
Soru 58
Bir kimsenin, asıl borçlunun yerine alacaklısına ödediği şeyi asıl borçludan istemeye hakkı olmasına ne denir?
Seçenekler
A
Fiil yol
B
Hizmet kusuru
C
Haksiz yol
D
Rücu hakkı
E
Ağır kusur
Açıklama:
Rücu hakkı bir kimsenin, asıl borçlunun yerine alacaklısına ödediği şeyi asıl borçludan istemeye hakkı olmasıdır. Doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 59
Yasal süreye tabi bir işlemin süresinde yapılmaması hangi hizmet kusuru kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Hizmetin kötü işlemesi
B
Hizmetin hiç işlememesi
C
Görevle ilgili olmayan kişisel kusur
D
Kusursuz sorumluluk
E
Hizmetin geç işlemesi
Açıklama:
Hizmetin gerçekleştirilmesi gereken zamandan sonra sunulmasına hizmetin geç işlemesi denir. Hizmetin geç işlemesi veya yavaş işlemesi, idare açısından bir hizmet kusurudur. Yasal süreye tabi işlemin süresinde yapılmaması hizmetin geç işlemesine örnek oluşturmaktadır. Doğru cevap "E" şıkkıdır.
Soru 60
İdarenin denetlenmesi ve gerektiğinde sorumluluğuna gidilmesi hangi ilkenin sonucudur?
Seçenekler
A
Eşitlik
B
Adalet
C
İdarenin kanuniliği
D
Öngörülebilirlik
E
Silahların eşitliği
Açıklama:
Devletimiz hukuk devletidir. Anayasamıza göre, devletimizin bu niteliği değiştirilemez, değiştirilmesi dahi teklif edilemez. Diğer taraftan idâre hukukumuzun en önemli ilkelerinden bir tanesi, idârenin kanuniliği ilkesidir. Bu iki ilke gereğince, üstün ve ayrıcalıklı yetkilerle donatılmış olan idârenin denetlenmesi ve gerektiğinde sorumluluğuna gidilmesi zorunludur.
Soru 61
İç hukukta idarenin denetlenmesi yolları aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Yargısal denetim-yargı dışı yollardan denetim
B
Anayasal denetim- idarî denetim
C
Hukukî denetim- idarî denetim
D
Detalı denetim - genel denetim
E
Öncelik denetimi- kontrol denetimi
Açıklama:
İç hukuktaki idârenin denetlenme yol ve yöntemlerini, hukuk devleti ilkesinin gerçekleşmesine hizmet etmesi açısından idârenin yargısal denetimi ve yargı dışı yollardan denetimi olmak üzere ikiye ayırabiliriz.
Soru 62
I) İdârî denetim
II) Siyasî denetim
III) Kamuoyu denetimi
Verilenlerden hangileri idarenin yargısal olmayan yollardan denetimidir?
II) Siyasî denetim
III) Kamuoyu denetimi
Verilenlerden hangileri idarenin yargısal olmayan yollardan denetimidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Türk Hukukunda idârenin yargı dışı denetimi; “idârî denetim”, “siyasî denetim” ve “kamuoyu denetimi” olmak üzere üç değişik yoldan yapılmaktadır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi bir iç denetim türü değildir?
Seçenekler
A
İdarî birimin kendini denetlemesi
B
Hiyerarşik denetim
C
Vesayet denetimi
D
İç denetim birimlerince yapılan denetim
E
Doğrudan siyasî denetim
Açıklama:
Doğrudan siyasî denetim denince anlaşılması gereken, parlamentonun bir başka kuruma veya devlet organına gerek duymadan kendi genel kurulunu veya komisyonlarını kullanarak idâreyi denetlemesi anlaşılır.
Soru 64
Devlet Denetleme Kurulu'nca yapılan denetim aşağıdaki denetim türlerinden hangisine girer?
Seçenekler
A
Dış denetim
B
İç denetim
C
Vesayet denetimi
D
Siyasi denetim
E
Kamuoyu denetimi
Açıklama:
Verilen denetim türü dış denetimdir.
Soru 65
İdârenin re’sen icra yetkisini hukuka aykırı biçimde kullanmasıyla ortaya çıkan sonuca verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suç
B
İdarî hata
C
İdarî ayıp
D
Fiilî yol
E
İdarî kusur
Açıklama:
İdâre tarafından gerçekleştirilen haksız fiillere fiilî yol denir. Fiilî yol uygulamaları, idârenin re’sen icra yetkisini hukuka aykırı biçimde kullanması sonucu ortaya çıkarlar.
Soru 66
"İdârenin bir kişiye verdiği zararın, idârenin malvarlığından bazı değerlerin zarar gören kişinin malvarlığına aktarılmasıyla tazmin edilmesi" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdarenin kusuru
B
İdarenin sorumluluğu
C
İdarenin hatası
D
İdarî tazminat
E
Fiilî yol
Açıklama:
İdârenin bir kişiye verdiği zararın, idârenin malvarlığından bazı değerlerin zarar gören kişinin malvarlığına aktarılmasıyla tazmin edilmesi, idarenin sorumluluğu demektir.
Soru 67
İdârî sözleşmenin koşullarının, idârenin sözleşme yapma yetkisi dışındaki başka
bir yetkisine dayanarak aldığı karar veya yaptığı işlemleriyle ağırlaşmasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
bir yetkisine dayanarak aldığı karar veya yaptığı işlemleriyle ağırlaşmasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
lex mercatoria
B
lex rei sitae
C
fait du prince
D
lex situs
E
lex loci arbitri
Açıklama:
Verilen kavram fait du prince ilkesidir.
Soru 68
İdârenin yürüttüğü bir hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ya da işleyişindeki bozukluk veya aksaklık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hizmet kusuru
B
Görevsel kusur
C
Ağır kusur
D
Öngörülmezlik kuramı
E
Rücû hakkı
Açıklama:
Tanımı verilen kavram hizmet kusurudur.
Soru 69
İdârenin, hiçbir kusuru olmasa dahi, yürüttüğü riskli faaliyetler veya kullandığı
tehlikeli araçlar nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumlu olmasını öngören sorumluluk türü aşağıdakilerden hangisidir?
tehlikeli araçlar nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumlu olmasını öngören sorumluluk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kusur sorumluluğu
B
Hizmet kusuru
C
Risk sorumluluğu
D
Ağır sorumluluk
E
Hafif sorumluluk
Açıklama:
Tanımı verilen sorumluluk risk sorumluluğudur.