Gelişmekte Olan Ülkelerde Siyaset - Uluslararası İlişkiler

Ünite 1

Soru 1

Ortalama yaşam süresi ve okuryazarlık oranı gibi sosyal, kişi başına düşen milli gelir gibi ekonomik niteliği açığa çıkaran göstergeler aşağıdakilerden hangisiyle ilintilidir?

Üçüncü Dünya.

Kolonyalizm.

Satın alma gücü paritesi.

İnsani kalkınma indeksi.

Kendi kaderini tayin hakkı.

Açıklama:

İnsani kalkınma indeksi. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Ülkeler arası fiyat farklılığını ortadan kaldırarak farklı para birimleri cinsinden elde edilen toplam gelir ile satın alınabilecek mal ve hizmet miktarını ölçen milli gelir hesaplama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Satınalma gücü paritesi.

İnsani kalkınma indeksi.

Kolonyalizm.

Neo- kolonyalizm.

Modernleşme kuramı.

Açıklama:

Satın alma gücü paritesi. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Word Development İndicators 2010 verilerine göre en yüksek kişi başı milli gelir aşağıdaki ülkelerden hangisine aittir?

İngiltere.

İsviçre.

Norveç.

ABD.

İsveç.

Açıklama:

Norveç. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

The failed State İndex 2010 verilerine göre en başarısız Devlet aşağıdakileren hangisidir?

Sudan.

Somali.

Çad.

Afganistan.

Irak.

Açıklama:

Somali.Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Word Development Indicators 2010 verilerine göre yaşam beklenti süresi en yüksek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İsviçre.

İsveç.

Norveç.

Kanada.

İngiltere.

Açıklama:

İsviçre .Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Küresel sistemin dezavantajlı az gelişmişlik sorunuyla yüzyüze olan devletleri bir araya toplama gayretlerinin sonucu olarak aşağıdakilerden hangi tanımlama yapılmıştır?

Kolonyalizm

Dekolonyalizasyon.

Neo- kolonyalizm.

Üçüncü Dünya.

Kendi kaderini tayin hakkı.

Açıklama:

Üçüncü dünya. Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

İngiltere, Almanya, İtalya ,Fransa, Japonya, Kanada, ABD tarafından oluşturulan uluslararası platform aşağıdakilerden hangisidir?

G-7

G-20

Üçüncü dünya.

Kolonyalizm.

Modernleşme.

Açıklama:

G-7 Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Değerli madenlerin arttırılmasıyla ekonomik güç arasında ilişki kuran korumacı ekonomi siyaseti aşağıdakilerden hangisidir?

Merkantilizm.

Kolonyalizm.

Neo- kolonyalizm.

Üçüncü dünya.

Kendi kaderini tayin hakkı.

Açıklama:

Merkantilizm. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi yeni Emperyalizmin karşılığıdır?

Kolonyalizm.

Üçüncü dünya.

Merkantalizm.

Kolonyalizm.

İkinci dalga emperyalizm.

Açıklama:

İkinci dalga emperyalizm. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Sömürgeciliğin sonlanması aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?

Merkantalizm.

Kolonyalizm.

Dekolonyalizm.

Neo- kolonyalizm.

Üçüncü dünya.

Açıklama:

Dekolonyalizm. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Ülkeler arası fiyat farklılığını ortadan kaldırarak farklı para birimleri cinsinden elde edilen toplam gelir ile satın alınabilecek mal ve hizmet miktarını ölçen bir millî gelir hesaplama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Satın alma gücü paritesi

İnsani Kalkınma İndeksi

Gayrisafi Millî Hasıla

Kişi Başı Gayrisafi Millî Hasıla

Kişi Başı Yurt İçi Hasıla

Açıklama:

Satın alma gücü paritesi: Ülkeler arası fiyat farklılığını ortadan kaldırarak farklı
para birimleri cinsinden elde edilen toplam gelir ile satın alınabilecek mal ve hizmet miktarını ölçen bir millî gelir hesaplama yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Yaşam beklenti süresi en uzun olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye

Meksika

İsviçre

Çin

ABD

Açıklama:

Yaşam beklenti süresi en uzun olan üç ülke şöyle sıralanır:
1. İsviçre
2. İsveç
3. Norveç

Doğru Cevap: C

Soru 13

Soğuk Savaş döneminde komünist ülkeler bloğu aşağıdaki hangi grupta yer almıştır?

I. Dünya Ülkeleri

II. Dünya Ülkeleri

III. Dünya Ülkeleri

Güney Ülkeleri

Kuzey Ülkeleri

Açıklama:

Sovyetler Birliği ve Çin olmak üzere komünist ülkeler bloğu II. Dünya ülkelerini oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi G-7 ülkelerinden biridir?

Türkiye

Endonezya

Meksika

Güney Kore

Japonya

Açıklama:

G-7: Dünyanın gelişmiş ülkeleri olarak kabul edilen İngiltere, Almanya, İtalya, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, ve Kanada’yı bir araya getiren
uluslararası bir platformdur. Son yıllarda genişleyerek G-20 şeklini almıştır. G-20 ülkeleri arasında G-7 ülkelerine ilave olarak Türkiye, Suudi Arabistan, Endonezya, Meksika, Arjantin, Brezilya, Güney Kore, Çin, Hindistan ve Rusya gibi ülkeler yer almaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 15

Küresel kapitalist sistemde ham madde ithal ederek işlenmiş sanayi malı ihraç edebilen endüstrileşmiş ülkeler aşağıdaki hangi sınıflandırmanın kapsamındadır?

Çevre

Yarı çevre

Tam çevre

Merkez

Küresel

Açıklama:

Immanuel Wallerstein tarafından teorize edilen Dünya Sistemi Kuramı çerçevesinde ortaya konulan bir diğer sınıflandırma ise merkez, çevre ve yarı çevre sınıflandırmasıdır. Buna göre, merkez (center) olarak tanımlanan ülkeler küresel kapitalist sistemde ham madde ithal ederek işlenmiş sanayi malı ihraç edebilen endüstrileşmiş ülkeleri kapsar. Çevre (periphery) kategorisi içerisinde yer alan ülkeler ise merkeze ham madde ihraç eden ve işlenmiş ürün ithal eden tarım ülkelerinden oluşmaktadır. Bu iki kategorinin dışında kalan ara kategori ise yarı çevre olarak isimlendirilmektedir. Yarı çevre ülkeler (semi-periphery) pek çoklarınca uluslararası sistemin taşeronları olarak nitelendirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Kökleri XVI. yüzyıla uzanan değerli madenlerin arttırılması ile ekonomik güç arasında ilişki kuran korumacı ekonomi siyaseti aşağıdakilerden hangisidir?

Merkantilizm

Dekolonizasyon

Neo-kolonyalizm

Neo-liberalizm

Anti-kolonyalizm

Açıklama:

Ekonomik korumacılığa dayalı merkantilist bir ekonomik sistemin hâkim olduğu bu dönemde imparatorluklar, büyük ticari şirketlere destek vermiş, ihracatın
arttırılması ve ithalatın azaltılması yoluyla ana ülkede altın ve gümüş stoklarının
genişletilmesini temel bir amaç olarak saptamıştır.
Merkantilizm: Kökleri XVI. yüzyıla uzanan değerli madenlerin arttırılması ile
ekonomik güç arasında ilişki kuran korumacı ekonomi siyasetidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

İngiltere Mohandas Gandhi’nin başını çektiği pasif direniş hareketine karşı koyamamış ve aşağıdaki hangi ülkenin bağımsızlığını tanımak zorunda kalmıştır?

Fas

Gana

Endonezya

Cezayir

Hindistan

Açıklama:

İngiltere Mohandas Gandhi’nin başını çektiği pasif direniş hareketine karşı koyamamış ve 1947’de Hindistan’ın bağımsızlığını tanımak zorunda kalmıştır

Doğru Cevap: E

Soru 18

Parson’a göre aşağıdakilerden hangisi bir geleneksel toplum özelliğidir?

Sosyal statü için başarı önem kazanmaktadır

Toplumlar etnik, dinsel özgüllükler üzerine inşa edilmiştir

Bireyler seçimlerinde özgürdür

Uzmanlaşma farklı toplumsal katmanlar arasında farklılaşmalara yol açmaktadır

Kamusal ve özel hayat arasında kesin bir ayrıma gidilir

Açıklama:

Parson’a göre
(a) Modern toplumlarda sosyal statü için başarı önem kazanmakta iken geleneksel toplumlarda doğumla kazanılan akrabalık ve aile bağları önemlidir, (b) geleneksel toplumlar etnik, dinsel vb. özgüllükler üzerine inşa edilmişken modern toplumlar çoğulculuk ve çeşitlilik üzerine kuruludur. Bu anlamda çeşitlilik üzerine inşa edilen modern toplumlar kayırmacı değil daha eşitlikçidir. (c) Modern toplumlarda geleneksel toplumların aksine gelişmiş bir iş bölümü ve uzmanlaşma farklı toplumsal katmanlar arasında farklılaşmalara yol açmaktadır. (d) Modern toplumlarda geleneksel toplumların aksine duygusal yansızlık gereği kamusal ve özel hayat arasında kesin bir ayrıma gidilir. Bu çerçevede iş hayatı ve özel hayat birbirinden ayrılır.
(e) Modern toplumlarda bireyler seçimlerinde özgürdür. Alınan kararlar
kolektif değil, bireyseldir

Doğru Cevap: B

Soru 19

Azgelişmişliğin kaynağını içsel koşullardan ziyade dışsal koşullarda aramak gelişme sorununa ilişkin kuramsal yaklaşımlardan hangisidir?

Ekonomik

Siyasal

Sosyal

Bağımlılık

Psikolojik

Açıklama:

Bağımlılık kuramcıları azgelişmişliğin kaynağını içsel koşullardan ziyade dışsal koşullarda aramaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Binyıl Kalkınma Hedefleri listesinde belirlenen sekiz makro hedefin ilk sırasında yer alan hedef aşağıdakilerden hangisidir?

Evrensel temel eğitimi sağlamak

Cinsiyet eşitliğini teşvik etmek ve kadınları güçlendirmek

Sefaleti ve açlığı sona erdirmek

HIV/AIDS, sıtma ve diğer hastalıklarla mücadele

Kalkınma için küresel bir ortaklık kurmak

Açıklama:

Sefaleti ve açlığı sona erdirmek, Binyıl Kalkınma Hedefleri listesinde belirlenen sekiz makro hedefin ilk sırasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ülkeler arası fiyat farklılığını ortadan kaldırarak farklı para birimleri cinsinden elde edilen toplam gelir ile satın alınabilecek mal ve hizmet miktarını ölçen bir millî gelir hesaplama yöntemidir?

Satın alma gücü paritesi

İnsani kalkınma endeksi

Dekolonizasyon

Neo-kolonyalizm

Bin yıl kalkınma hedefleri

Açıklama:

Satın alma gücü paritesi ülkeler arası fiyat farklılığını ortadan kaldırarak farklı para birimleri cinsinden elde edilen toplam gelir ile satın alınabilecek mal ve hizmet miktarını ölçen bir millî gelir hesaplama yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelere sosyal gelişmişlik ile ilgili sorunlardan biridir?

GSYİH seviyesinde düşüklük

Okur yazarlık oranlarının düşüklüğü

Gelir dağılımı adaletsizliği

Kronik yoksulluk

Demokratikleşmenin sorunlu olması

Açıklama:

Okur yazarlık oranlarının düşüklüğü gelişmekte olan ülkelerdeki sosyal gelişmişlikle ilgili sorunlarından biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi durumları kritik olarak değerlendirilen ilk on başarısız devletlerden biri değildir?

Somali

Çad

Amerika Birleşik Devletleri

Sudan

Afganistan

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletleridurumları kritik olarak değerlendirilen ilk on başarısız devletlerden biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi sınırları üzerinde egemenliği zayıflayan ve başta güvenlik olmak üzere temel kamu hizmetlerini yerine getirmekte acziyete düşen devletleri adlandırmak için kullanılan kavramdır?

Kolonyalizm

Dekolonizasyon

Neo-kolonizasyon

Başarısız devlet

Self-determinasyon

Açıklama:

Sınırları üzerinde egemenliği zayıflayan ve başta güvenlik olmak üzere temel kamu hizmetlerini yerine getirmekte acziyete düşen devletleri adlandırmak için kullanılan kavram başarısız devlet kavramıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Ülkeleri merkez, çevre ve yarı çevre olarak sınıflandıran Dünya Sistemi Kuramı hangi düşünür tarafından geliştirilmiştir?

Willi Brandt

Samuel Huntington

Charles W. Kegley

Shannon L. Blanton

Immanuel Wallerstein

Açıklama:

Immanuel Wallerstein tarafından teorize edilen Dünya Sistemi Kuramı çerçevesinde ortaya konulan bir diğer sınıflandırma ise merkez, çevre ve yarı çevre sınıflandırmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Batı Dünyasının Avrupa dışındaki keşifleri 1415 yılında kimler tarafından başlatılmıştır?

Portekizliler

İspanyollar

Fransızlar

Flemenkliler

İngilizler

Açıklama:

Batı Dünyasının Avrupa dışındaki keşifleri 1415 yılında Portekizlilerin Cebeli Tarık yakınındaki Ceuta’ya ve sonrasında Bojador’a adım atmaları ile başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Kökleri XVI. yüzyıla uzanan değerli madenlerin arttırılması ile ekonomik güç arasında ilişki kuran korumacı ekonomi siyaseti aşağıdakilerden hangisidir?

Emperyalizm

Merkantilizm

Neokolonyalizm

Dekolonizasyon

Self-determinasyon

Açıklama:

Kökleri XVI. yüzyıla uzanan değerli madenlerin arttırılması ile ekonomik güç arasında ilişki kuran korumacı ekonomi siyaseti merkantilizmdir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı sonrasında kolonilerin hızla bağımsızlıklarını kazanarak sömürgeciliğin sona ermesi sürecini ifade eden kavramdır?

Dekolonizasyon

Neokolonizasyon

Self-determinasyon

Merkantilizm

Başarısız devlet

Açıklama:

Dekolonizasyon İkinci Dünya Savaşı sonrasında kolonilerin hızla bağımsızlıklarını kazanarak sömürgeciliğin sona ermesi sürecini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Bağımsızlığını kazanmış pek çok ülkenin eski sömürge güçleri ile olan ekonomik, siyasal ve kültürel bağlarının devam etmesi durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Neo-kolonyalizm

Dekolonizasyon

Merkantilizm

Self-determinasyon

Emperyalizm

Açıklama:

Bağımsızlığını kazanmış pek çok ülkenin eski sömürge güçleri ile olan ekonomik, siyasal ve kültürel bağlarının devam etmesi durumunu ifade eden kavram neo-kolonyalizmdir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Ekonomik büyüme ve demokratikleşme arasındaki ilişkinin altını çizerek siyasal ekonomik bir perspektif geliştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Immanuel Wallerstein

Martin Lipset

Talcott Parson

Daniel Lerner

David McClelland

Açıklama:

Martin Lipset, ekonomik büyüme ve demokratikleşme arasındaki ilişkinin altını çizen siyasal ekonomik bir perspektif geliştirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Ortalama yaşam süresi ve okuryazarlık oranı gibi sosyal ve kişi başı gayri-safi milli hasıla gibi ekonomik niteliği ağır basan göstergeler ile daha kapsayıcı ve bütüncül bir gelişme analizini sunan gösterge aşağıdakilerden hangisidir ?

Kişi Başı Gayri Safi Milli Hasıla

Kişi Başı Yurt İçi Hasıla

İnsani Gelişme İndeksi

Gayri Safi Milli Hasıla

Gayri Safi Yurt içi Hasıla

Açıklama:

İnsani Kalkınma İndeksi: Gelişmişliğin farklı boyutlarını bir arada ele alan İnsani Kalkınma İndeksi, ortalama yaşam süresi ve okuryazarlık oranı gibi sosyal ve kişi başı gayri-safi milli hasıla gibi ekonomik niteliği ağır basan göstergeler ile daha kapsayıcı ve bütüncül bir gelişme analizi sunmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Boşluklar sırasıyla hangi rakamlarla doldurulmalıdır ?
BM Kalkınma Programı (UNDP) raporuna göre, 2007 yılında dünya nüfusunun en fakir %...’lık dilimi, küresel zenginliğin ancak %...’lik bir kısmını elinde bulundururken en zengin % …’lik dilimin %...’lik büyük bir küresel servete sahiptir.

40 / 5 / 20 / 75

75 / 20 / 5 / 40

5 / 40 / 20 / 75

20 / 75 / 40 / 5

75 / 20 / 40 / 5

Açıklama:

BM Kalkınma Programı (UNDP) raporuna göre, 2007 yılında dünya nüfusunun en fakir %40’lık dilimi, küresel zenginliğin ancak %5’lik bir kısmını elinde bulundururken en zengin % 20’lik dilimin %75’lik büyük bir küresel servete sahiptir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Az gelişmiş ülkeler içerisinde egemenlik zafiyeti yaşayan ve en temel hizmetleri dahi sağlamakta yeterli olmayan devletlere ne ad verilir ?

Gelişmemiş ülkeler

Başarısız devletler

Gelişimekte olan ülkeler

Az başarılı devletler

Kayıp devletler

Açıklama:

Az gelişmiş ülkeler içerisinde egemenlik zafiyeti yaşayan ve en temel hizmetleri dahi sağlamakta yeterli olmayan başarısız devletler (failed states) de yer almaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Sosyal az gelişmişliğin iki temel göstergesi aşağıdakilerden hangisidir ?

Yetersiz çevre koşulları ve eğitim düzeyi

Ortalama yaşam süresi ve eğitim düzeyi

Yetersiz çevre ve sağlık koşulları

Yetersiz sağlık koşulları ve eğitim düzeyi

Eğitim düzeyi ve yeteriz çevre koşulları

Açıklama:

Sosyal az gelişmişliğin iki temel göstergesi ortalama yaşam süresi ve eğitim düzeyidir. Bunun yanında yetersiz çevre ve sağlık koşulları da söz konusu ülkelerde kronik hâle gelmiş sosyal sorunlar arasında değerlendirilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Üçüncü dünya kavramı ilk defa kim tarafından ortaya atılmıştır ?

Alfred Sauvy

Willy Brandt

Immanuel Wallerstein

Woodrow Wilson

Walter Rostow

Açıklama:

İlk defa Alfred Sauvy tarafından ortaya atılan üçüncü dünya kavramı, yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren tarihçiler ve sosyal bilimciler tarafından sıklıkla kullanılan bir kavram hâlini almıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Dünya Sistemi Kuramı kim tarafından teorize edilmiştir ?

Daniel Lerner

Talcott Parson

Immanuel Wallerstein

Barrington Moore

Seymour Martin Lipset

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 37

1870-1914 yıllarını kapsayan emperyalizm nasıl adlandırılmaktadır ?

Erken dönem emperyalizm

Yeni emperyalizm

İlk dalga emperyalizm

Neo-emperyalizm

Modern emperyalizm

Açıklama:

Sömürgecilik olarak değerlendirilen ilk dalgayı takiben 1870-1914 yıllarını kapsayan ikinci dönemde ise Sanayi Devrimi sonrası dünyanın özelliklerini taşıyan yeni siyasi tablo ortaya çıkmıştır. 1870-1914 yıllarını kapsayan bu ikinci dönem yeni emperyalizm olarak da adlandırılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Kolonilerin bağımsızlığını kazandığı sürece ne ad verilir ?

Kolonizasyon

Dekolizasyon

Anti-kolonizasyon

Pro-kolonizasyon

Neo- kolonizasyon

Açıklama:

II. Dünya savaşında büyük bir yıkıma uğrayan Avrupa’nın kolonilere yönelik kontrolünü yitirmesi ve kolonilerin kontrolünün gün geçtikçe daha maliyetli hale gelmesi pek çok koloninin bağımsızlık savaşlarına yönelmesini tetiklemiştir. Kolonilerin bağımsızlığını kazandığı bu süreç, dekolonizasyon yani sömürgeciliğin sonlanması olarak isimlendirilmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Dekolonizasyon sonrasında bağımsızlığını kazanmış pek çok ülkenin eski sömürge güçleri ile olan ekonomik, siyasal ve kültürel bağlarının devam etmesine ne ad verilir ?

Kolonyalizm

Anti- kolonyalizm

Pro- kolonyalizm

Neo- kolonyalizm

Modern kolonyalizm

Açıklama:

Neo-kolonyalizm: Dekolonizasyon sonrasında bağımsızlığını kazanmış pek çok ülkenin eski sömürge güçleri ile olan ekonomik, siyasal ve kültürel bağlarının devam etmesi neo-kolonyalizm olarak adlandırılmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

2000 yılında kabul edilen Binyıl Deklarasyonu (Millennium Declaration) kaç devletin desteğiyle kabul edilmiştir ?

101

123

154

189

Açıklama:

2000 yılında 189 devletin desteğiyle kabul edilen Binyıl Deklarasyonu (Millennium Declaration) çerçevesinde ortaya konulan Binyıl Kalkınma Hedefleri (Millennium Development Goals) az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin karşı karşıya kaldığı pek çok sorunun altını çizmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdaki özelliklerden hangisi gelişmekte olan güney ülkelerinin genel özelliklerinden değildir?

Kısıtlı iletişim imkânlarına sahip olan

Yoksulluğun kronikleştiği

Yer altı zenginliği yüksek olan

Düşük yaşam standartlarına sahip olan

Nüfusun kırsal alanda yaşadığı

Açıklama:

Yer altı zenginliği yüksek olan

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi sosyal az gelişmişliğin bir ülkedeki iki temel göstergesinden biridir?

Ortalama kişi başına düşen araç

Ülkenin tarım üretimi

Ortalama kişi başına düşen bilgisayar

Ortalama yaşam süresi

Ülkenin yurt dışı borç-alacak oranı

Açıklama:

Sosyal az gelişmişliğin iki temel göstergesi vardır. Bunlar, ortalama yaşam süresi ve eğitim düzeyidir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdaki bölge ve ülke gruplandırmalarından hangisi dünyadaki “gelişmiş ülkeler sınıflandırması”nı verir?

Güney Amerika, Avrupa ve Çin

Kuzey Amerika, Avrupa ve Japonya

Kuzey Amerika, Afrika ve Hindistan

Asya, Güney Amerika ve Japonya

Afrika, Avrupa ve Çin

Açıklama:

Kuzey Amerika, Avrupa ve Japonya

Doğru Cevap: B

Soru 44

“Yeni emperyalizm (İkinci dalga emperyalizm)” hangi yıllar arasında yaşanmıştır?

1618-1648 yılları arası

1803-1815 yılları arası

1848-1852 yılları arasında

1870-1914 yılları arasında

1947-1991 yılları arasında

Açıklama:

1870-1914 yılları arasında

Doğru Cevap: D

Soru 45

“Az gelişmiş” yerine “gelişmekte olan” ülkeler tanımlaması, hangi yıllarla beraber kullanılmaya başlanmıştır?

1950’lerle beraber

1960’larla beraber

1970’lerle beraber

1980’lerle beraber

1990’larla beraber

Açıklama:

1970’lerle beraber

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi “sosyo/psikolojik modernleşme kuramcıları”ndan biridir?

Daniel Lerner

Barrington Moore

Martin Lipset

Gabriel Almond

Walter Rostow

Açıklama:

Daniel Lerner

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdaki eserlerden hangisi Seymour Martin Lipset’in ekonomik büyüme ve demokratikleşme arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmasıdır?

Başaran Toplumlar

Medeni Kültür: Beş Ulusta Siyasal Eğilimler ve Demokrasi

Ekonomik Büyümenin Aşamaları

Geleneksel Toplumun Sona Erişi: Orta Doğu’yu Modernleştirmek

Siyasal İnsan: Siyasetin Sosyal Tabanı

Açıklama:

Siyasal İnsan: Siyasetin Sosyal Tabanı

Doğru Cevap: E

Soru 48

2000 yılında, 189 devletin desteğiyle kabul edilen, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin sorunlarının altını çizen deklarasyonun adı nedir?

Kalkınma Deklarasyonu

Karayipler Deklarasyonu

Santiego Deklarasyonu

Çevre Deklarasyonu

Binyıl Deklarasyonu

Açıklama:

Binyıl Deklarasyonu

Doğru Cevap: E

Soru 49

“En Az Gelişmiş Ülkeler” genel olarak hangi coğrafi bölgelerdeki ülkelerden oluşmaktadır?

Karayipler ve Asya Pasifik

Sahra Altı Afrika ve Asya Pasifik

Latin Amerika ve Sahra Altı Afrika

Asya Pasifik ve Latin Amerika

Latin Amerika ve Karayipler

Açıklama:

Sahra Altı Afrika ve Asya Pasifik

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdaki kavramlaştırmalardan hangisi dünyadaki dezavantajlı ülkeleri tanımlamak için kullanılmaz?

Kuzey

Güney

Üçüncü dünya

Gelişmekte olan

Çevre

Açıklama:

Kuzey

Doğru Cevap: A

Soru 51

Ortalama yaşam süresi, okuryazarlık oranı kişi başına düşen milli gelir gibi kavramlar aşağıdakilerden hangisiyle tanıtlanabilir?

Başarısız Devlet.

İnsani Kalkınma indeksi.

Satın alma gücü paritesi.

Üçüncü Dünya.

Kolonyalizm.

Açıklama:

İnsani Kalkınma İndeksi. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

İnsani kalkınma indeksi.

Satın alma gücü paritesi.

Başarısız Devlet.

Dekolonyalizasyon.

Merkantalizm.

Açıklama:

Satın alma gücü paritesi. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Dünya nüfusunun en fakir yüzde kırklık dilimi küresel zenginliğin ancak yüzde 5'lik bir kısmını elinde bulundurur.'' cümlesi aşağıdakileren hangisini ifade etmektedir?

Siyasal gelişmişlik.

Kendi kaderini tayin hakkı.

İnsani kalkınma indeksi.

Ekonomik gelişmişlik.

Satın alma gücü paritesi.

Açıklama:

Ekonomik gelişmişlik. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Siyasal meşruiyet eksikliği Üçüncü Dünyada sağlıklı bir siyasal sistemin oluşmasında en büyük engeldir.'' cümlesi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Siyasal gelişmişlik.

Ekonomik gelişmişlik.

Kolonyalizm.

Merkantalizm.

Dekolonyalizasyon.

Açıklama:

Siyasal gelişmişlik. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Yetersiz çevre ve sağlık koşulları söz konusu ülkelerde kronik hale gelmiş sorunlar olarak ortaya çıkmaktadır.'' cümlesi hangini ifade etmektedir?

Siyasal gelişmişlik.

Ekonomik gelişmişlik.

Sosyal gelişmişlik.

Merkantalizm.

Kolonyalizm.

Açıklama:

Sosyal gelişmişlik. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Gelişmekte olan ülkeler tanımlaması aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Siyasal gelişmişlik.

Ekonomik gelişmişlik.

Kolonyalizm.

Sosyal gelişmişlik.

Üçüncü Dünya.

Açıklama:

Üçüncü dünya. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

İngiltere, Almanya, İtalya, Fransa, ABD, Japonya ve Kanadanın oluşturduğu uluslararası platform aşağıdakilerden hangisidir?

OECD.

G7.

G20.

Üçüncü dünya.

İnsani kalkınma indeksi.

Açıklama:

G7.Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

15.yy sonlarında coğrafi keşiflerin ortaya çıkardığı fetihçi ruh hangisiyle tanımlanabilir?

G7.

Kendi kaderini tayin hakkı.

İnsani kalkınma indeksi.

İlk dalga emperyalizm.

Siyasal gelişmişlik.

Açıklama:

İlk dalga emperyalizm. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Değerli madenlerin arttırılmasıyla ekonomik güç arasında ilişki kuran korumacı ekonomi siyaseti aşağıdakilerden hangisidir?

Kolonyalizm.

İlk dalga emperyalizm.

Dekolonyalizasyon.

Merkantilizm.

G7.

Açıklama:

Merkantilizm. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi sömürgeciliğin sonlandırılması olarak isimlendirilir?

Kolonyalizm.

Birinci dalga emperyalizm.

Merkantilizm.

Dekolonizasyon.

Kendi kaderini tayin hakkı.

Açıklama:

Dekolonizasyon. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Ülkeler arası fiyat farklılığını ortadan kaldırarak farklı para birimleri cinsinden elde edilen toplam gelir ile satın alınabilecek mal ve hizmet miktarını ölçen bir milli gelir
hesaplama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

İnsani Kalkınma indeksi

Satın alma gücü paritesi

Kişi Başı Gayri Safi Milli Hasıla

Gayri Safi Yurt içi Hasıla

Kişi Başı Yurt İçi Hasıla

Açıklama:

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE SİYASET, Gelişmekte Olan Ülkeler: Temel
Kavramlar ve Yaklaşımlar, GELİŞME KAVRAMININ FARKLI BOYUTLARI:
EKONOMİK, SİYASAL VE SOSYAL GELİŞMİŞLİK
Gelişme olgusunun ölçümünde önceleri salt ekonomik göstergeler dikkate alınmıştır. Bu çerçevede kişi başı Gayrisafi Millî Hasıla uzun süre temel bir gösterge olarak değerlendirilmiştir. Ancak ülkeler arasındaki kur farkı ve yerel fiyatlar pek çok açıdan yapılacak karşılaştırmaların doğruluğunu zedelemiştir. Bu sorunu gidermek amacıyla başka bazı ölçütler kullanılmaya başlanmıştır. Örneğin satın alma gücü paritesi yardımıyla ülkeler arasındaki yerel fiyatlar ve kur farkı dikkate alınarak daha doğru karşılaştırmalar yapılabilmektedir. Gelişme kavramının yalnızca ekonomik bir çağrışıma sahip olmasının ötesinde çok boyutlu bir nitelik taşıdığını varsayan İnsani Kalkınma İndeksi (Human Development Index) ise ortalama yaşam süresi ve okuryazarlık oranı gibi sosyal niteliği ağır basan göstergeleri de dikkate alarak daha bütüncül bir gelişme analizi ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerde demokratikleşmenin gerçekleşmesine engel teşkil eden sorunlardan biri değildir?

Siyasal meşruiyet

Güven eksikliği

yolsuzluk/yozlaşma kültürü

Siyasal kültürün gelişmişliği

Egemenlik zafiyeti

Açıklama:

Siyasal Gelişmişlik
Gelişmekte olan ülkelerde
demokratikleşmenin neden başarıya ulaşmadığının nedenleri tartışmalı olsa da yapılan
araştırmalarda sıklıkla aşağıdaki sorunlara dikkat çekilmektedir:
(i) Siyasal meşruiyet (political legitimacy) eksikliği üçüncü dünyada sağlıklı bir
siyasal sistemin oluşmasında en büyük engellerden biridir. Pek çok ülkede siyasetin/siyasal iktidarın etnik, dinsel ve ırksal temeller çerçevesinde örgütlenmekte
oluşu kitlesel bir meşruiyete izin vermemektedir (Kesselman vd., 1996: 23).
(ii) Siyasal meşruiyet ile bağlantılı bir biçimde siyasal kurumlara ilişkin güven
eksikliği, etkin ve işleyen bir demokratik sistemin inşasına imkân tanımamaktadır. Öyle ki, teoride yurttaşların kurumlara yönelik tutumlarıyla demokratik performans arasında güçlü bir ilişki bulunduğunun altı çizilmektedir (Newton, 1999).
(iii) Kan ve hemşeriliğe dayalı güçlü geleneksel bağların toplumlarda hâkim
ilişki biçimini teşkil etmesi kuşkusuz siyasal alanın karakteristiklerini de etkilemektedir. Bu çerçevede -özellikle uluslararası yardımların dağıtımında karşılaşılan- yolsuzluk/yozlaşma kültürü önemli bir sorun olarak pek çok az gelişmiş
ülkenin gündemini meşgul etmektedir (Ware ve Noone, 2003: 191-209).
(iv) Toplumsal düzeyde siyasal kültürün elverişsizliği pek çok ülkede demokratik rejimlerin tesis edilmesini olumsuz etkilemektedir. Gelişmekte olan ülkelerin
pek çoğunda demokratik kültürün eksikliği önemli bir sorundur. Bu çerçevede
bireylerin tutum ve inançları uzun dönemde siyasal rejimlerin geleceği açısından
tayin edici olmaktadır (bkz. Almond ve Verba, 1963)
(v) Az gelişmiş ülkeler içerisinde egemenlik zafiyeti yaşayan ve en temel hizmetleri dahi sağlamakta yeterli olmayan başarısız devletler (failed states) de yer
almaktadır. Bu nedenle muhtelif coğrafyalarda çok çeşitli uluslararası girişimler
egemenlik boşluğunu farklı şekillerde istismar etmektedir (Duffield, 2007: 66-81).
Başarısız devletlerin pek çoğu Afrika kıtasında yer alan en az gelişmiş ülkelerden
oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 63

yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren tarihçiler ve sosyal bilimciler tarafından sıklıkla kullanılan üçüncü dünya kavramı aşağıdaki düşünürlerden hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Walter Rostow

Alfred Sauvy

Raul Prebish

Samir Amin

Dos Santos

Açıklama:

Üç Dünya Kavramsallaştırması
Özellikle Soğuk Savaş yıllarında siyasi bir nitelik de taşıyan üç dünya metaforuna
gelişme literatüründe sıklıkla rastlamak mümkündür. İlk defa Alfred Sauvy tarafından ortaya atılan üçüncü dünya kavramı, yirminci yüzyılın ikinci yarısından
itibaren tarihçiler ve sosyal bilimciler tarafından sıklıkla kullanılan bir kavram
hâlini almıştır. Buna göre Batı Avrupa ve Kuzey Avrupa ülkelerini bünyesinde
barındıran kapitalist ülkeler I. Dünya ülkelerini, başta Doğu Avrupa ülkeleri, Sovyetler Birliği ve Çin olmak üzere komünist ülkeler bloğu II. Dünya ülkelerini;
bunların dışında kalan diğer ülkeler ise III. Dünya ülkelerini oluşturmaktadır.
Ancak Soğuk Savaş sonrasında Komünist bloğun ortadan kalkmasıyla III. Dünya
kavramı da analitik değerini yitirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Alman şansölyesi Willy Brandt’in hazırladığı Kuzey-Güney ayrımı aşağıdaki raporlardan hangisi ile gündeme taşınmıştır?

Brandt Raporu

Gaither raporu

Kennan raporu

Gaither raporu

Palmer raporu

Açıklama:

Az Gelişmişliğin Kavramsal Araçları: Sınıflandırma ve Sıralamalar, Kuzey-Güney Ayrımı
Üç dünya ayrımının yanı sıra siyasi içerikli coğrafi değerlendirmelere de rastlamak mümkündür. Söz konusu değerlendirme Kuzey yarım kürede yer alan ve
Güney yarım kürede yer alan ülkeler arasındaki farka işaret eder. 1980 yılında
Alman şansölyesi Willy Brandt’in hazırladığı Brandt Raporuyla da gündeme taşınan Kuzey-Güney ayrımı Kuzey ülkeleri ve Güney ülkeleri arasındaki ekonomik
dengesizliğe dikkat çekmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi merkez, çevre ve yarı çevre sınıflandırması teorisini geliştirmiştir?

Walter Rostow

Andre Gunder Frank

Immanuel Wallerstein

Seymour Martin Lipset

Talcot Parson

Açıklama:

Immanuel Wallerstein tarafından teorize edilen Dünya Sistemi Kuramı çerçevesinde ortaya konulan bir diğer sınıflandırma ise merkez, çevre ve yarı çevre sınıflandırmasıdır Buna göre, merkez (center) olarak tanımlanan ülkeler küresel kapitalist sistemde ham madde ithal ederek işlenmiş sanayi malı ihraç edebilen endüstrileşmiş ülkeleri kapsar. Çevre (periphery) kategorisi içerisinde yer alan ülkeler ise merkeze ham madde ihraç eden ve işlenmiş ürün ithal eden tarım ülkelerinden oluşmaktadır. Bu iki kategorinin dışında kalan ara kategori ise yarı çevre olarak isimlendirilmektedir. Yarı çevre ülkeler (semi-periphery) pek çoklarınca uluslararası sistemin taşeronları olarak nitelendirilmektedir. Merkezin ve çevrenin kimi özelliklerini bir arada taşıyan yarı çevre ülkeler, küresel ekonomik sistem içerisinde ne merkez ülkeler kadar avantajlı, ne çevre ülkeler kadar dezavantajlı durumdadır. Ancak unutmamak gerekir ki merkez, çevre ve yarı-çevre ülkeleri arasında geçişkenlik de vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Kolonyalizm’in sona ermesi ve pek çok ülkenin bağımsızlığını kazanmaya başladığı süreç nasıl ifade edilmektedir?

Post-kolonyalizm

Re-kolonizasyon

Anti-kolonizasyon

Neo-kolonyalizm

Dekolonizasyon

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmekte Olan Ülkeler: Dekolonizasyondan Neo-Kolonyalizme
Asya ve Afrika’da yer alan kolonilerin bağımsızlığını kazanması ise ancak XX. yüzyılda gerçekleşmiştir. Savaşta büyük bir yıkıma uğrayan Avrupa’nın kolonilere yönelik kontrolünü yitirmesi ve kolonilerin kontrolünün gün geçtikçe daha maliyetli hale gelmesi pek çok koloninin bağımsızlık savaşlarına yönelmesini tetiklemiştir. Kolonilerin bağımsızlığını kazandığı bu süreç, dekolonizasyon yani sömürgeciliğin sonlanması olarak isimlendirilmiştir. Kuşkusuz, kolonilerin bağımsızlıklarını elde etmelerinde II. Dünya Savaşı’nın sonunda ortaya çıkan iki kutuplu dünya ve Soğuk Savaş koşulları da etkili olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Avrupa merkezli erken dönem emperyalizm (ilk kuşak emperyalizm) hangi olayla başlamıştır?

Coğrafi Keşifler

Avrupa Birliği’nin kurulması

II. Dünya Savaşı

Monroe Doktrini

Soğuk Savaş

Açıklama:

Erken Dönem Emperyalizm (İlk Dalga Emperyalizm)
XV. yüzyılın sonlarında coğrafi keşiflerin ortaya çıkardığı fetihçi ruh, pek çok
Avrupalı devletin dünyanın farklı coğrafyalarına yelken açmasını beraberinde
getirmiştir. Bu bakımdan Avrupa ülkelerinin sömürgecilik tarihinin coğrafi keşiflere dayandığını söylemek yanlış olmaz. Batı Dünyasının Avrupa dışındaki keşifleri 1415 yılında Portekizlilerin Cebeli Tarık yakınındaki Ceuta’ya ve sonrasında Bojador’a adım atmaları ile başlar. Portekizlilerin ardından İspanyol, Felemenkli, Fransız ve İngilizler
gibi farklı uluslara mensup Avrupalı kâşifler Kuzey Amerika, Güney Amerika ve
Afrika başta olmak üzere farklı coğrafyalarda çok sayıda deniz aşırı koloni kurmuşlardır. Kolonilerin sağladığı ucuz hammaddenin yanı sıra işlenmiş mamuller
için sunduğu pazar imkânları pek çok açıdan Avrupalı kolonyalistler için kolonileri kârlı bir yatırım hâline getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

1823'de yapılan konuşmada Avrupa ülkelerinin Amerika kıtasındaki ülkelerin iç işlerine karışmamalarını ve sömürge elde etmeye çalışmamalarını talep eden süreç tarihte hangi isimle anılmaktadır?

Asya kaplanları.

Bağlantısızlık hareketi.

Geçiş Ekonomileri.

Monroe Doktrini.

G20

Açıklama:

Monroe doktrini. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

İkinci dünya savaşı sonrası ABD ve Güney amerika ülkelerini içeren birlik aşağıdakileren hangisidir?

ANZUK

ANSUS.

SEATO.

Rio Paktı.

Bağdat paktı.

Açıklama:

Rio paktı. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

İkinci dünya savaşı sonrası Avustralya Yeni Zelanda ve İngiltereyi içeren pakt aşağıdakilerden hangisidir?

ANZUS.

ANZUK.

SEATO

Rio Paktı.

G77

Açıklama:

Anzuk.Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

İkinci Dünya savaşı sonrası ABD, Yeni Zelanda ve Avustralyayı içeren pakt aşağıdakilerden hangisidir?

ANZUK.

ANZUS.

SEATO.

Rio paktı.

G77

Açıklama:

ANZUS.Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Asya Pasifik bölgesindeki tarımsal faaliyetlere ABD ve İngilterenin desteğini amaçlayan 1950 yılında yürütülmeye başlayan tarihsel süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Colombo Planı.

G77

ANZUK.

ANZUS

SEATO.

Açıklama:

Colombo planı. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Soğuk savaş döneminde gelişmekte olan ülkeleri bir araya getiren çok uluslu gruplaşmalara örnektir?

ANZUK.

ANZUS

G77

SEATO.

Colombo Planı.

Açıklama:

G77. Cevap C'dir

Doğru Cevap: C

Soru 7

Başlangıç noktası 1955 yılında Endonezyada toplanan, Bandung konferansı olarak anılan süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Bağlantısızlar hareketi.

G77

ANZUK.

ANZUS.

SEATO.

Açıklama:

Bağlantısızlar Hareketi. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Birden çok ülkede ticari faaliyet gösteren işletme ne olarak anılır.

Çok Uluslu Şirket.

Sivil Toplum Örgütü.

G77

G20

Açıklama:

Çok uluslu şirket. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Bir devlete bağlı olmayan ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar ne olarak anılır?

Çok uluslu şirket.

G77.

G20.

G7.

Sivil toplum kuruluşu.

Açıklama:

STK. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Orta ve Güney Amerika ortak pazarını ifade eder?

ANZUK.

ANZUS.

SEATO.

MERCOSUR.

G77.

Açıklama:

MERCOSUR. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Gelişmekte olan ülkeler toplanan Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı esnasında G77 olarak anılan 77’ler grubunu kurarak BM çatısı altında ilk kez hangi yılda bir araya geldiler?

1960

1961

1962

1963

1964

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Gelişmekte olan ülkeler ilk kez 1964 yılında toplanan Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı esnasında G77 olarak anılan 77’ler grubunu kurarak BM çatısı altında bir araya geldiler.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Asya Kaplanları arasında yer almaz?

Hong Kong

Güney Kore

Tibet

Tayvan

Singapur

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Gelişmekte olan ülkeler arasında yükselen ülkeler olarak gösterilen ilk grup, 1960’lı ve 1990’lı yıllar arasında çok konuşulan Asya Kaplanlarıdır. Asya Kaplanları; Hong Kong, Güney Kore, Tayvan ve Singapur’dan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Gelişmekte olan ülkeleri bir araya getiren uluslararası örgütlerin ve gruplaşmaların en eskisi aşağıdakilerden hangisidir?

Arap Birliği

Asya Kaplanları

Yeni Sanayileşmiş Ülkeler

Avrupa Birliği

Güneydoğu Asya Uluslar Birliği

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Arap Birliği gelişmekte olan ülkeleri bir araya getiren uluslararası örgütlerin ve gruplaşmaların en eskisidir. 1945’te Mısır, Suriye, Suudi Arabistan, Irak, Ürdün ve Lübnan tarafından Kahire’de kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nin (OPEC) genel merkezinin bulunduğu yerdir?

Bakü

Berlin

Paris

Viyana

Bişkek

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. 1960 yılında İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela tarafından kurulan OPEC’in genel merkezi Viyana’dadır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Asya Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) ülkeleri arasında yer almaz?

Japonya

Kanada

Endonezya

Malezya

İtalya

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. İtalya, Asya Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) üyesi bir ülke değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi D-8-Gelişmekte Olan Sekizler ülkeleri arasında yer almaz?

Mısır

Kenya

Endonezya

İran

Nijerya

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. 1997 yılında İstanbul Deklarasyonu ile kurulan ve daimi sekretaryası İstanbul’da bulunan D-8’in (Developing Eight) amacı kalkınmakta olan 8 ülke arasında iş birliğinin sağlanmasıdır. Türkiye, Bangladeş, Mısır, Endonezya, İran, Malezya, Nijerya ve Pakistan D-8’e üyedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Gelişmekte olan ülkelerin mali ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik ilk kurumsallaşmış uluslararası destek aşağıdakilerden hangisinden gelmiştir?

Arap Birliği

Avrupa Birliği

Kızılhaç

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası

Amerikan Devletleri Örgütü

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Gelişmekte olan ülkelerin mali ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik ilk kurumsallaşmış uluslararası destek Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankasından (IBRD) gelmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Arap Birliği'nin kurucu ülkelerindendir?

Lübnan

İran

Libya

Pakistan

Fas

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Bağımsız Devletler Topluluğu örgütüne ülkelerinden biri değildir?

Azerbaycan

Kazakistan

Estonya

Moldova

Ukrayna

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. 1991 yılında kurulan BDT’nin üye sayısı günümüzde 12’ye ulaşmıştır. Rusya, Azerbaycan, Ermenistan, Beyaz Rusya, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova, Tacikistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Ukrayna örgüte üyedirler.

Doğru Cevap: C

Soru 20

MIST Ülkeleri (Meksika, Endonezya, Güney Kore, Türkiye) olarak bilinen topluluğun kısaltmasının mucidi kimdir?

Josip Broz Tito

Jim O’Neill

Muhammet Kaddafi

Cemal Abdül Nâsır

Cavaharlal Nehru

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. MIST (Meksika, Endonezya, Güney Kore, Türkiye) kısaltmasının mucidi ekonomist Jim O’Neill’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

I- I. Dünya Savaşı sonrası Habsburg ve Osmanlı İmparatorluklarının yıkılması
II- II. Dünya Savaşı sonrası dekolonizasyon süreci
III- Soğuk Savaş sonrası SSCB'nin yıkılması ve komünist blokun çözülmesi
Yukarıdakilerden hangisi yeni devletlerin uluslararası sisteme katılmasında etkili olan gelişmeler arasındadır?

Yalnızca I

Yalnızca II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Modern uluslararası sistemin en temel kurucu aktörleri devletlerdir. Yakın tarihte uluslararası sisteme yeni devletlerin katıldığı üç önemli dönem dikkat çekmektedir. Devlet sayısının artışındaki ilk dalga, I. Dünya Savaşı sonucunda Habsburg ve Osmanlı İmparatorluklarının yıkılması sonrası yeni devletlerin ortaya çıkışı ile yaşandı. İkinci dalga, II. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan dekolonizasyon süreci yani Avrupalı devletlerin denizaşırı sömürgelerinin bağımsızlıklarını kazanmalarıydı. Üçüncü dalga ise Soğuk Savaş sonrasında SSCB’nin yıkılması ve komünist blokun çözülmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi eski sömürgeleri üzerindeki ayrıcalıklarını devam ettirebilmek için Fransa tarafından geliştirilen ve eski sömürgeleriyle olan ilişkilerini yeni duruma göre tanımlayan iş birliği mekanizmasıdır?

Fransız Milletler Topluluğu

İngiliz Milletler Topluluğu

Avrupa Topluluğu

Bağlantısız Devletler Topluluğu

Afrika Birliği

Açıklama:

Fransa ve İngiltere gibi sömürgeci ülkeler ise eski sömürgeleri üzerindeki ayrıcalıklarını devam ettirebilmek için yeni arayış içine girdiler ve eski sömürgeleriyle olan ilişkilerini yeni duruma göre tanımlayan yeni iş birliği mekanizmaları ve siyasi formüller geliştirdiler. Bunların başında, gevşek yapılı uluslararası platformlar oluşturmak ve içinde mali yardımı da içeren ekonomik iş birliği ve dayanışma toplulukları kurmak gelmektedir. 1958 yılında kurulan Fransız Milletler Topluluğu (French Community) zaman içinde kâğıt üzerinde kalan bir yapıya dönüşmüş ve 1995’te tamamen ortadan kalkmıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi ile ABD Avrupa ülkelerinin Amerika kıtalarındaki ülkelerin iç işlerine karışmamalarını ve bu bölgede sömürge elde etmeye çalışmamalarını talep etmiştir?

Truman Doktrini

Monroe Doktrini

Eisenhower Doktrini

Carter Doktrini

Reagan Doktrini

Açıklama:

Monroe Doktrini ile ABD, Avrupa ülkelerinin Amerika kıtalarındaki ülkelerin iç işlerine karışmamalarını ve bu bölgede sömürge elde etmeye çalışmamalarını talep ediyordu.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Günümüzde gelişmiş ülkeler sınıflandırmasına dahil olan MIST ülkesi aşağıdakileden hangisidir?

Endonezya

Malezya

Güney Kore

Meksika

Türkiye

Açıklama:

MIST ülkeleri Meksika, Endonezya, Güney Kore, Türkiye'dir. Bu dört ülkeden günümüzde gelişmiş ülkeler sınıflandırmasına dahil olan MIST ülkesi sadece Güney Kore iken diğer üçü hâlen gelişmekte olan ülkelerdir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi BRICS ülkelerinden biri değildir?

Brezilya

Rusya

Çin

Güney Afrika

Türkiye

Açıklama:

BRICS ülkeleri Çin, Rusya, Brezilya, Hindistan ve Güney Afrika'dan oluşmaktadır. Türkiye BRICS üyesi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi amacı İslam dünyasının ortak sesi olmak ve dünya genelinde barış ve uyumu teşvik etmek olan uluslararası örgüttür?

İslam İşbirliği Teşkilatı

Afrika Birliği

Arap Birliği

Birleşmiş Milletler

Bağdat Paktı

Açıklama:

İslam İş Birliği Teşkilatı’nın amacı İslam dünyasının ortak sesi olmak ve dünya genelinde barış ve uyumu teşvik etmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

1989 yılında Avustralya’da bir araya gelen 12 Asya Pasifik ülkesi tarafından kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (APEC)

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC)

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT)

Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)

Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT)

Açıklama:

Asya Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) 1989 yılında Avustralya’da bir araya gelen 12 Asya Pasifik ülkesi tarafından kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi birden çok ülkede faaliyet gösteren ticari işletmelere verilen addır?

Çok Uluslu Şirket

Sivil Toplum Kuruluşu

Küresel Yönetişim

Bölgesel İşbirliği

Uluslararası Örgüt

Açıklama:

Birden çok ülkede faaliyet gösteren ticari işletmelere verilen ad çok uluslu şirkettir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi meydana gelen ve darbe olarak yorumlanan yönetim değişikliği nedeniyle üyeliğin gerektirdiği demokratik standartları karşılayamadığı düşüncesi ile MERCOSUR üyeleri tarafından Haziran 2012 itibariyle üyeliği askya alınan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Arjantin

Brezilya

Şili

Paraguay

Uruguay

Açıklama:

Meydana gelen ve darbe olarak yorumlanan yönetim değişikliği nedeniyle üyeliğin gerektirdiği demokratik standartları karşılayamadığı düşünülen Paraguay’ın üyeliği Haziran 2012 itibarıyla diğer Mercosur üyeleri tarafından askıya alınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Türkiye'nin kurucu üyesi olduğu bölgesel işbirliği aşağıdakilerden hangisidir?

Orta ve Güney Amerika Ortak Pazarı

ANDEAN Topluluğu

Güney Amerika Ülkeleri Birliği

Bağımsız Devletler Topluluğu

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü

Açıklama:

Türkiye'nin kurucu üyesi olduğu bölgesel işbirliği Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü'dür.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası sisteme katılan ülke sayısındaki artışın nedenlerinden biridir?

Avrupalı devletlerin denizaşırı ülkeleri sömürgeleştirmesi

Uluslararası işbirliğinin artması

İspanyanın yeni sömürgeler elde etmesi

Soğuk Savaş sonrasında SSCB’nin yıkılması

Ülkelerin demokratikleşmesi

Açıklama:

Yakın tarihte uluslararası sisteme yeni devletlerin katıldığı üç önemli dönem dikkat çekmektedir. Devlet sayısının artışındaki ilk dalga, I. Dünya Savaşı sonucunda Habsburg ve Osmanlı İmparatorluklarının yıkılması sonrası yeni devletlerin ortaya çıkışı ile yaşandı. İkinci dalga, II. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan dekolonizasyon süreci yani Avrupalı devletlerin denizaşırı sömürgelerinin bağımsızlıklarını kazanmalarıydı. Üçüncü dalga ise Soğuk Savaş sonrasında SSCB’nin yıkılması ve komünist blokun çözülmesidir.
Doğru cevap D‘dir.
Sayfa: 27

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Latin Amerika’daki bütün İspanyol sömürgelerinin bağımsızlıklarını elde etmelerine neden olmuştur?

İspanyanın sömürgecilikten vaz geçmesi

Avrupa devletlerinin İspanya’ya engel olması

İspanyanın işbirliği mekanizması geliştirememesi

Avrupa devletlerinin İspanya sömürgelerine yardım etmesi

Monroe Doktrini

Açıklama:

Amerikan Devletleri Örgütünün 1948’deki kurucu metni bir bakıma Monroe Doktrini’nin teyidi niteliğindedir. Avrupa ülkeleri Monroe Doktrini’ne uygun davranmadıkları takdirde ABD bunu düşmanca bir hareket sayarak karşı koyacaktı. ABD’nin bu tutumunun Latin Amerika’daki İspanyol sömürgelerine faydası olmuştur. Avrupalı devletler, sömürgeleri bağımsızlık mücadelesi veren İspanya’ya ABD’den çekindikleri için yardım edememişlerdir. ABD’nin Monroe Doktrini ile somutlaşan bu tavrı, 1820-1830 döneminde Latin Amerika’daki bütün İspanyol sömürgelerinin bağımsızlıklarını elde etmelerine imkân sağlamıştır.
Doğru cevap E‘dir.
Sayfa: 28-29

Doğru Cevap: E

Soru 33

Gelişmekte olan ülkelerin mali ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik ilk kurumsallaşmış uluslararası destek hangi kuruluştan gelmiştir?

Uluslararası Kalkınma Bankası

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası

Amerikan Devletleri Örgütü

Birleşmiş Milletler

Uluslararası Af Örgütü

Açıklama:

Aslında uluslararası sistemdeki güçlü aktörler de gelişmekte olan ülkeleri kendi yanlarına çekerek küresel sisteme entegre etmeye çalışmışlardır. Bu çerçevede uluslararası sisteme yeni katılan devletleri küresel ekonomi-politik yapılara entegre etmek amacıyla büyük devletler öncülüğünde çok sayıda devletin üyeliğine açık olan uluslararası örgütler kurulmuş veya bazı örgütlerin gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik alt birimleri oluşturulmuştur (Navari, 2000: 198). Gelişmekte olan ülkelerin mali ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik ilk kurumsallaşmış uluslararası destek Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankasından (IBRD) gelmiştir. 1944’te savaş sonrası Avrupa’nın yeniden inşası için kurulan IBRD’nin 1950’li yıllarda ana çalışma alanı, yeni devletlere kalkınmalarını destekleyecek uygun krediler vermek olmuştur.
Doğru cevap B‘dir.
Sayfa: 30

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerin ortak özelliklerinden birisidir?

Birleşmiş Milletler’ e üye değiller

Yüksek sermaye birikimi

İşsizlik oranı düşüktür

Gelişmiş ekonomik yapı

Gelir dağılımında eşitsizlik

Açıklama:

Günümüzde gelişmekte olan ülkeler olarak nitelendirdiğimiz ve yeryüzündeki devletlerin yaklaşık üçte ikisini kapsayan gruptaki ülkelerin ortak özellikleri geçmişte sömürgeciliğe veya emperyalizme maruz kalmış olmalarıdır. Gelişmekte olan ülkelerin çoğunda yaygın olan diğer ortak sorunlar ise istikrarsız siyasal sistemler, gelir dağılımı eşitsizlikleri ve yerel ekonomilerin küresel rekabet karşısında zorlanmalarıdır.
Doğru cevap E‘dir.
Sayfa: 48

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Asya Kaplanları içinde yer alır?

Güney Kore

Çin

Tayland

Hindistan

Pakistan

Açıklama:

Gelişmekte olan ülkeler 1970’lerden bu yana ekonomik kalkınmada gösterdikleri başarıya dayanarak kendi içlerinde sınıflandırılmaya başlanmışlardır. Gelişmekte olan ülkeler arasında yükselen ülkeler olarak gösterilen ilk grup, 1960’lı ve 1990’lı yıllar arasında çok konuşulan Asya Kaplanlarıdır. Asya Kaplanları; Hong Kong, Güney Kore, Tayvan ve Singapur’dan oluşmaktadır.
Doğru cevap A‘dır.
Sayfa: 38

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi En Az Gelişmiş Ülke sınıflandırması yapılırken göz önüne alınan kriterlerden biridir?

Nüfus artışı

Milli gelir artışı

Ekonomik gelişmişlik

İnsan kaynaklarındaki zayıflık

Enerji üretimi

Açıklama:

En Az Gelişmiş Ülke sınıflandırması yapılırken göz önüne alınan üç kriter bulunmaktadır. İlki kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hâsılanın (GSYH) düşüklüğüdür. İkincisi, insan kaynaklarındaki zayıflık kapsamında değerlendirilen bebek ölümlerinin fazlalığı, eğitim ve beslenme imkânlarıyla okuryazarlık gibi alanlardaki eksikliklerdir. Üçüncüsü ise ekonomik faaliyetlerdeki iş gücü, imalat, ihracat, imalat sektörünün enerji kullanımı gibi alanlardaki yetersizliklerdir
Doğru cevap D‘dir.
Sayfa: 39

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerin aralarındaki ayrımının kalkmasında en önemli etkilerden biridir?

Borçların azalması

Küreselleşme

Ayrışmalar

Borçların silinmesi

Kutuplaşmalar

Açıklama:

Küreselleşmenin gelişmiş-gelişmekte olan ülkeler ayrımına en önemli etkilerinden biri de gelişmekte olanların bir kısmı için aradaki ayrımı kaldırmasıdır. Bu durum yalnızca ekonomik farkın kapatılmaya başlandığı, bazılarının ise geride kaldığı anlamına gelmemektedir. Soğuk Savaş döneminin katı iki kutuplu dünyasında her zaman olmasa da ortak siyasal duruş sergileyebilen gelişmekte olan ülkeler artık aynı tutum içinde değillerdir. Gelişmekte olan pek çok devlet, gelişmiş ülkelerle çeşitli alanlarda ikili ve bölgesel iş birliğine gitmektedir. Diğer taraftan, bu ülkelerde küreselleşme sürecinde ön plana çıkan devlet dışı aktörler de birbirleriyle iletişim ve ortaklıklar kurmaktadırlar. Değişim tek yönlü ve yalnızca gelişmekte olan ülkelere ait değildir. Gelişmiş ülkeler de liberalizmin ekonomik ve siyasal değerlerine bağlılıklarını korumakla birlikte kendilerini bir arada hareket etmeye zorlayan komünizm tehdidinin yokluğunda gelişmekte olan ülkelerle ilişkilerinde siyasal ve ekonomik tutumlarını daha rahat biçimde belirlemektedirler
Doğru cevap B‘dir.
Sayfa: 39

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin gelişmiş olan ülkeler üzerindeki etkilerinden biridir?

Dünya çapında enflasyonun yükselmesi

Gelişmiş Ülkelerde Enflasyonun aşırı yükselmesi

Gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkelerin ürünlerine olan talebini artırması

Devlet yatırımlarının artması

Gelişmiş ülkelerin dünya ticaretinde payının azalması

Açıklama:

Küreselleşmenin gelişmiş olan ülkeler üzerindeki olumlu etkileri dünya genelinde gelişmekte olan ülkelerde zenginleşen bir nüfusun gelişmiş ülkelerde üretilen ürünlere talebinin artmasıdır. Diğer bir olumlu etkisi ise gelişmekte olan ülkelerdeki ücretlerin düşüklüğünün dünya çapında enflasyonun yükselmesini frenleyecek oluşudur (Mansbach ve Rafferty, 2008: 586).
Doğru cevap C‘dir.
Sayfa: 37

Doğru Cevap: C

Soru 39

Endonezya, Malezya, Filipinler, Tayland ve Singapur tarafından kurulan ASEAN’ın (Güneydoğu Asya Uluslar Birliği) kuruluş amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Komünizme karşı güç birliği

Teknolojik işbirliği

İşgücü eğitimi

Küreselleşme

Emeğin serbest dolaşımı

Açıklama:

ASEAN - Güneydoğu Asya Uluslar Birliği
1967 yılında Endonezya, Malezya, Filipinler, Tayland ve Singapur tarafından kurulan ASEAN’ın (Güneydoğu Asya Uluslar Birliği) kuruluş amacı komünizme karşı güç birliği oluşturmaktı. Günümüzde ise bu hedefinin ötesinde ekonomi, güvenlik, siyaset ve kültür alanlarında Avrupa Birliği benzeri kapsamlı bir bütünleşmeyi hedeflemektedir (Galbreath, 2008: 233). ASEAN’a kuruluşunun ardından Brunei Sultanlığı, Kamboçya, Laos ve Vietnam’ın katılmasıyla üye sayısı 10’a çıkmıştır. ASEAN’ın sağlıktan kültüre ekonomik bütünleşmeden çevre sorunlarına üye devletleri ilgilendirebilecek siyasal, sosyal, kültürel ve ekonomik hemen tüm alanlarla ilgili ortak çalışma programları ve hedefleri bulunmaktadır. ASEAN’ın sloganı “tek vizyon, tek kimlik, tek topluluk”tur (www.aseansec.org, 21.09.2012).
Doğru cevap A‘dır.
Sayfa: 42

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi G-20 ülkelerinin temel amaçlarından biri değildir?

Küresel ekonomide istikrarı sağlamak

Sürdürülebilir büyümeyi sağlamak

Olası ekonomik krizleri önlemek

Yeni bir uluslararası mali yapı kurmak

Küresel ısınma için önlemler almak

Açıklama:

G-20 Ülkeleri
İlk olarak en gelişmiş 7 ülke arasında oluşturulan ve daha sonra Rusya’nın da katılımıyla G-8 adını alan gelişmiş ülkeler forumunun küresel ekonomik krizler karşısında yetersiz kalışı, yükselen ekonomileri de uluslararası alanda daha etkin kılacak bir platforma ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymuş ve G-20 bu düşünce çerçevesinde ortaya çıkmıştır. G-20’nin üyeleri; G-8 üyelerini de kapsayan 19 ülke ve Avrupa Birliği’dir. 1990’lı yıllarda çoğu yükselen ülkede yaşanan ekonomik kriz ve bu ülkelerin küresel ekonomik yönetişim mekanizmalarında yeterince temsil edilmedikleri düşüncesiyle oluşturulmuştur. G-20, uluslararası sistemdeki dönüşüme ayak uyduracak biçimde gelişmiş ve yükselen ekonomileri bir araya getiren bir uluslararası platformdur. Gelişmiş ülkeler dışında G-20’nin üyeleri; BRICS ve MIST ülkeleriyle Arjantin ve Suudi Arabistan’dan oluşur. G20 ülkelerinin liderleri 2000’den bu yana yıllık toplantılarda düzenli olarak bir araya gelmektedirler. Temel amaçları küresel ekonomide istikrarı ve sürdürülebilir büyümeyi sağlamak, olası ekonomik krizleri önlemek ve yeni bir uluslararası mali yapı kurmaktır (www.g20.org, 30.09.2012).
Doğru cevap E‘dir.
Sayfa: 47

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi ile ABD, Avrupa ülkelerinin Amerika kıtalarındaki ülkelerin iç işlerine karışmamalarını ve bu bölgede sömürge elde etmeye çalışmamalarını talep etmiştir?

Monroe Doktrini

Truman Doktrini

Eisenhower Doktrini

Bush Doktrini

Carter Doktorini

Açıklama:

Monroe Doktrini ile ABD, Avrupa ülkelerinin Amerika kıtalarındaki ülkelerin iç işlerine karışmamalarını ve bu bölgede sömürge elde etmeye çalışmamalarını talep etmiştir. Yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi 1950 yılından itibaren Asya-Pasifik bölgesi için ABD ve İngiltere'nin tarımsal faaliyetlere sağladığı desteği içeren programdır?

Marshall Yardımı

Colombo Planı

Uluslararası Kalkınma Bankası

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası

Truman Doktrini

Açıklama:

Asya-Pasifik Bölgesi için ise 1950’den itibaren uygulanan Colombo Planı bölgedeki tarımsal faaliyetlere İngiltere ve ABD’nin desteğini sağlamayı amaçlıyordu. Doğru yanıt B.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Başlangıç noktasını 1955 Bandung Konferansı oluşturan, üçüncü dünya ülkelerinin pek çoğunu bir araya getiren uluslararası siyasi platform aşağıdakilerden hangisidir?

NATO

Varşova Paktı

G-77

Bağlantısızlar Hareketi

G-8

Açıklama:

Bağlantısızlık hareketi (non-aligned movement), üçüncü dünya ülkelerinin pek çoğunu bir araya getiren bir uluslararası siyasi platform olmuştur. Bağlantısızlar hareketinin başlangıç noktası, 1955 yılında Endonezya’nın Bandung şehrinde toplanan Asya-Afrika Konferansı’dır. Genelde Bandung Konferansı olarak anılır. Yanıt D.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Sanayi Devrimi 18. ve 19. yüzyılda hangi ülkede başlamıştır?

Almanya

ABD

Fransa

Rusya

İngiltere

Açıklama:

Sanayi Devrimi 18. ve 19. yüzyıllarda İngiltere’de başlamış ardından Kıta Avrupa’sına, Kuzey Amerika’ya ve Japonya’ya yayılmıştır. Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Küselleşme sürecinin önemli bir sonucu olarak ortaya çıkan çok boyutlu ve çok düzlemli yöntem anlayışını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

küreselleşme

sivil toplum

çok uluslu şirket

yönetişim

bağlantısızlar

Açıklama:

Küreselleşme sürecinin hem ülkelerin iç yapılarında hem de uluslararası sistemde önemli sonuçlarından biri yönetim anlayışının değişmesi olmuştur. Hiyerarşik yönetim anlayışı yerine zamanla çok boyutlu ve çok düzlemli yönetime yani yönetişime geçilmiştir. Bu bağlamda küreselleşme ile uluslararası sistemin aktörleri çoğalmış, geleneksel egemenlik anlayışı sarsılmış ve yeni bazı uluslararası örgütlenmeler ortaya çıkmıştır. Yönetişim kavramı, bir tarafın diğerini yönettiği bir ast-üst ilişkisi yerine karşılıklı ilişkilerin ön plana çıktığı bir etkileşimler bütününü ifade eder. Birlikte yönetme anlamını taşımaktadır. Yanıt D.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi BRICS ülkelerinden biri değildir?

Brezilya

Rusya

Çin

Hindistan

Türkiye

Açıklama:

BRICS ülkeleri Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika'dan oluşmaktadır. Türkiye BRICS ülkesi değildir. Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 47

1945’te Mısır, Suriye, Suudi Arabistan, Irak, Ürdün ve Lübnan tarafından Kahire'de kurulan uluslararası örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Arap Birliği

Avrupa Birliği

Bağdat Paktı

Afrika Birliği

CENTO

Açıklama:

1945’te Mısır, Suriye, Suudi Arabistan, Irak, Ürdün ve Lübnan tarafından Kahire'de kurulan örgüt Arap Birliği'dir. Yanıt A.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin üye olduğu bölgesel örgütlerden biridir?

Arap Birliği

Afrika Birliği

KEİ-Karadeniz Ekonomik ve İşbirliği Örgütü

ANDEAN Topluluğu

ASEAN- Güneydoğu Asya Uluslar Birliği

Açıklama:

Türkiye ve eski SSCB ülkelerini içine alacak biçimde bölgesel bir iş birliğine gidilmesi fikri 1990 yılında ortaya çıkmış, 1992 yılında İstanbul’da kesinleştirilmiştir. Türkiye, Arnavutluk, Ermenistan, Azerbaycan, Bulgaristan, Gürcistan, Yunanistan, Moldova, Romanya, Rusya ve Ukrayna örgütün kurucu üyeleridir. 1998 yılında bölgesel bir örgüte dönüştürülmesi kararlaştırılan KEİ’nin üye sayısı 2004 yılında Sırbistan’ın katılımıyla 12’ye çıkmıştır. Yanıt C.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi üye ülkelerin petrol politikalarını uyumlu hâle getirmeyi ve petrol pazarının istikrarını sağlamayı amaçlayan örgüttür?

İİT-İslam İşbirliği Teşkilatı

APEC-Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği

OPEC - Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü

EİT-Ekonomik İş Birliği Teşkilatı

BDT - Bağımsız Devletler Topluluğu

Açıklama:

Üye ülkelerin petrol politikalarını uyumlu hâle getirmeyi ve petrol pazarının istikrarını sağlamayı amaçlayan örgüt OPEC - Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'dür. Yanıt C.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Birden çok ülkede faaliyet gösteren ticari işletmeye ne ad verilir?

Sivil toplum kuruluşu

Küresel yönetişim

Çok uluslu şirket

Geçiş ekonomisi

Orta büyülükte güce sahip ülke

Açıklama:

Birden çok ülkede faaliyet gösteren ticari işletmeye çok uluslu şirket adı verilmektedir. Yanıt C.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Amerikan Devletleri Örgütü’nin 1948’deki kurucu metni hangi doktrinin kabulü niteliğindedir?

Wilson

Marshall

Monroe

Truman

Nixon

Açıklama:

Monroe

Doğru Cevap: C

Soru 52

Başlangıç noktası 1955 yılında toplanan Asya-Afrika Konferansı olan ve “üçüncü dünya ülkelerinin pek çoğunu bir araya getiren” uluslararası platform aşağıdakilerden hangisidir?

Bağlantısızlar Hareketi

İngiliz Milletler Topluluğu

77’ler Grubu

Rio Paktı

Fransız Milletler Topluluğu

Açıklama:

Bağlantısızlar Hareketi

Doğru Cevap: A

Soru 53

“İktisadın, siyasetin, kültürün ve bir ülke ideolojisinin diğerine nüfuz etmesini sağlayan ulusal ve ulusalar üstü yapı süreçlerin oluşması” aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Yerelleşme

Küreselleşme

Uluslararası sistem

Uluslararası örgütler

Emperyalizm

Açıklama:

Küreselleşme

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi MIST grubundaki ülkelerden biri değildir?

Türkiye

Endonezya

Meksika

Brezilya

Güney Kore

Açıklama:

Brezilya

Doğru Cevap: D

Soru 55

Türkiye aşağıdaki uluslararası örgütlerden hangisine üyedir?

Arap Birliği

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü

ANDEAN Topluluğu

Afrika Birliği

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü

Açıklama:

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Güney Amerika Ülkeler Birliği'nin (UNASUR) hedeflediği iş birliği alanlarından biri değildir?

kültürel

ekonomik

teknolojik

siyasal

toplumsal

Açıklama:

teknolojik

Doğru Cevap: C

Soru 57

39 ülkeden oluşan “yüksek borçlu fakir ülkeler”in 30 tanesi aynı zamanda hangi ülke statüsündedir?

En az gelişmiş ülkeler

Orta büyüklükte güce sahip ülkeler

Avrupa-Atlantik bölgesi ülkeleri

Güneydoğu Asya-Pasifik ülkeleri

Alt Sahra ülkeleri

Açıklama:

En az gelişmiş ülkeler

Doğru Cevap: A

Soru 58

Genel merkezi Viyana olan Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), kaç yılında kurulmuştur?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

1960

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin “olumsuz” etkilerinin daha fazla olduğunu düşünenlerce ileri sürülen bir durumdur?

Liberal değerlerin siyasal hayat üzerindeki olumlu etkileri vardır.

Rejimin meşruiyetinin artmasını sağlar.

Çevrenin korunması için daha fazla yatırım yapılmasını sağlar.

Gelişmiş-gelişmekte olan ayrımının daha keskinleşmesine neden olur.

Küresel ekonominin genişlemesi gelişmekte olan ülkelere yeni fırsatlar sunar.

Açıklama:

Gelişmiş-gelişmekte olan ayrımının daha keskinleşmesine neden olur.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Günümüzde dört kıtadan 57 üyesi ile Birleşmiş Milletler’den sonra dünyanın ikinci büyük hükümetler arası örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

Güneydoğu Asya Uluslar Birliği

Bağımsız Devletler Topluluğu

Orta ve Güney Amerika Ortak Pazarı

Afrika Birliği

İslam İşbirliği Teşkilatı

Açıklama:

İslam İşbirliği Teşkilatı

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

.................. bir ülke içinde belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ve değeri olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygundur?

GSMH

Büyüme

GSYİH

Kalkınma

Gelişmişlik

Açıklama:

GSYİH, bir ülke içinde belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeri iken; GSMH, bir ülke vatandaşlarının belli bir dönemde ürettikleri nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeridir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

İktisadi kalkınmanın yoksulluğu ortadan kaldırması ya da en azından azaltması gerektiğini, bireylerin yaşam standardının iyileşmesine yol açmayan bir büyümenin kalkınma olarak kabul edilemeyeceğini öne süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı

İktisadi kalkınma yaklaşımı

Geleneksel kalkınma yaklaşımı

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

İnsani kalkınma yaklaşımı

Açıklama:

Temel ihtiyaçlar yaklaşımına göre, iktisadi kalkınma yoksulluğu ortadan kaldırmalı veya en azından azaltmalıdır. Diğer bir ifadeyle, yoksulluk sorununu çöz(e)meyen bir ekonomik büyüme, gerçek anlamda bir kalkınma anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla, bireylerin yaşam standardının iyileşmesine yol açmayan bir büyüme, kalkınma olarak kabul edilemez. Gerçek anlamda kalkınmanın olabilmesi için, beslenme, barınma, giyinme, sağlık, temiz su, eğitim ve adil bir gelir dağılımının sağlanması gerekir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

İktisadi kalkınmanın gerçekleşebilmesi için ithal ikamesine dayalı sanayileşme yoluyla sermaye birikiminin hızlandırılması ve GSMH'nin artırılması gerektiğini öne süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İktisadi kalkınma yaklaşımı

Geleneksel kalkınma yaklaşımı

İnsani kalkınma yaklaşımı

Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

Açıklama:

Soğuk Savaşın keskinleştiği 1950 ve 1960’lı yıllardaki geleneksel kalkınma yaklaşımı, iktisadi gelişme, sanayileşme ve ekonomik büyümeyi eşanlamlı olarak ele almıştır. Bu geleneksel görüşe göre, iktisadi kalkınmanın gerçekleşebilmesi için ithal ikamesine dayalı sanayileşme yoluyla sermaye birikiminin hızlandırılması ve GSMH’nin artırılması gerekir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerin makroekonomik özelliklerinden birisi değildir?

Yatırımların azlığı

İşsizlik oranlarının yüksekliği

Siyasal kültür

Gelir dağılımının bozukluğu

Tüketimin yüksekliği ve tasarrufların azlığı

Açıklama:

Makroekonomik özellikler olarak genellikle kişi başına gelirin düşüklüğü, gelir dağılımının bozukluğu, tüketimin yüksekliği ve tasarrufun azlığı, yatırımların azlığı, işsizlik oranlarının azlığı ve belirsizliğin yüksekliği gösterilmektedir. Siyasal kültür ise kurumsal ve siyasal özelliklerden birisidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

................ işgücünün yapısıyla iş gücü talebinin yapısı arasında uyumsuzluğun neden olduğu işsizlik türüdür.
Yukarıdaki boşluğa hangisinin getirilmesi uygundur?

Geleneksel işsizlik

Teknolojik işsizlik

Gizli işsizlik

Gerçek işsizlik

Yapısal işsizlik

Açıklama:

Yapısal işsizlik, iş gücünün yapısıyla (becerilere, mesleklere, sanayilere ya da coğrafi bölgelere göre) iş gücü talebinin yapısı arasında uyumsuzluğun neden olduğu işsizlik türüdür. Ekonomik gelişmeyle birlikte ekonomik yapıda önemli değişiklikler olur. Özellikle ekonomik gelişme ile birlikte talep edilen malların bileşimindeki değişme, mal üretiminde kullanılan üretim faktörlerinin kullanılma oranını da değiştirmektedir. Bu değişme talebin arzdan daha hızlı arttığı sektörlerde ve mesleklerde yapısal işsizliğe neden olmaktadır. Yani yapısal işsizlik, iş gücünün sektörler arasında niteliğini değiştirerek tekrar dağıtılması sırasında ortaya çıkan işsizliktir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerin sosyal-beşeri özelliklerinden birisidir?

Kurumsal yapı

Siyasal kültür

Ekonomik özgürlükler

Demografik özellikler

Belirsizliğin yüksekliği

Açıklama:

Gelişmekte olan ülkelerin sosyal-beşeri özelliklerine demografik özellikler ve beşeri sermaye yapısı örnek olarak verilmektedir. Belirsizliğin yüksekliği makroekonomik özelliklerden biri iken, kurumsal yapı, siyasal kültür ve ekonomik özellikler ise kurumsal ve siyasal özellikleri ifade etmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Büyük İtiş Teorisi aşağıdaki araştırmacılardan hangisine aittir?

Rosenstein-Rodan

Boeke

Nurkse

Lewis

Rostow

Açıklama:

Paul N. Rosenstein-Rodan (1943) tarafından geliştirilen Büyük İtiş Teorisi, az gelişmiş bölgelerin gizli potansiyellerinin harekete geçirilmesinin önemine dikkatleri çekmektedir. Bu kapsamda, ekonominin birbirini tamamlayan birkaç büyük sektöründe aynı anda büyük ölçekli yatırımlar ile başlatılan endüstrileşmenin yaratacağı büyük itiş ile kalkınma başlatılabileceği belirtilmektedir. Ekonominin birkaç önemli endüstrisinde yapılacak olan yatırımlar bu alt sektörler arasında olumlu bir sinerji yaratacaktır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Yerli geçimlik sektör ve modern endüstriyel ticaret sektörünün bir arada bulunduğu varsayımına dayanan kalkınma teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Fakirlik Kısır Döngüsü Teorisi

İkili Ekonomi Teorisi

Büyük İtiş Teorisi

Tarihsel Büyüme Aşamaları Teorisi

Düşük Gelir Teorisi

Açıklama:

İkili Ekonomi Teorisi, J.H. Boeke (1953) ve A. Lewis (1966) tarafından geliştirilmiştir. Teori, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde iki farklı üretim ve organizasyon yapısının varlığına dayanır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Toplumun kaynaklarının büyük bir bölümünün modern teknolojilerin yer aldığı alanlarda etkin bir şekilde kullanıldığı uzun ve kuvvetli ilerleme devresi Tarihsel Büyüme Aşamaları Teorisi'nin hangi aşamasını ifade etmektedir?

Geçiş aşaması

Kitle tüketim aşaması

Olgunluk aşaması

Geleneksel aşama

Kalkış aşaması

Açıklama:

Rostow'un Tarihsel Büyüme Aşamaları Teorisi gelişmiş ülkeleri beş aşamaya göre sınıflandırmaktadır. Bunlar; geleneksel, geçiş, kalkışi olgunluk ve kitle tüketim aşamalarıdır. Buna göre olgunluk aşaması toplumun kaynaklarının büyük bir bölümünün modern teknolojilerin yer aldığı alanlarda etkin bir şekilde kullanıldığı uzun ve kuvvetli bir ilerleme devresidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Fakirlik Kısır Döngüsü Teorisi kim tarafından geliştirilmiştir?

Rosenstein-rodan

Nurkse

Boeke

Lewis

Rostow

Açıklama:

Ragnar Nurkse (1952) tarafından geliştirilen Fakirlik Kısır Döngüsü Teorisi, bir ülkeyi yoksulluk durumunda tutan sürecin kısır bir döngüye benzediğini ileri sürer. Teoriye göre, göre az gelişmişlik az gelişmişliğe yol açmaktadır. Doğal olarak bu teoriye göre az gelişmişlikten kurtulmak bu kısır döngünün kırılması ile mümkün olabilir. Fakat kısır döngünün kendiliğinden kırılamayacağı da açıkça görülmektedir. Böyle bir ekonomide kısır döngüden ancak devlet tarafından alınacak önlemlerle çıkılabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Bir ülke içinde belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeri aşağıdaki kısaltmalardan hangisiyle ifade edilir ?

GSMH

ÇBYE

GSYİH

İGE

UNDP

Açıklama:

Bir ülke içinde belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeri GSYİH ile ifade edilir. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 12

Bir ülke vatandaşlarının belli bir dönemde ürettikleri nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeri aşağıdaki kısaltmalardan hangisiyle ifade edilir ?

GSMH

ÇBYE

GSYİH

İGE

UNDP

Açıklama:

GSMH, bir ülke vatandaşlarının belli bir dönemde ürettikleri nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeridir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Kalkınma kavramı, büyümeden daha geniş anlamlı olup az gelişmiş bir toplumda iktisadi yapının dönüşmesinin/dönüştürülmesinin yanında ...yapıların da değiştirilmesini ifade etmektedir. I- sosyal II- kültürel III-siyasal Yukardaki hangi seçenekler eklendiğinde cümle tamamlanmaktadır ?

I, II

I, III

II, III

I, II, III

Açıklama:

Kalkınma kavramı, büyümeden daha geniş anlamlı olup az gelişmiş bir toplumda iktisadi yapının dönüşmesinin/dönüştürülmesinin yanında sosyal, kültürel ve siyasal yapıların da değiştirilmesini ifade etmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Tanımı en iyi şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir ?
İthal ikamesi, yurtdışında üretilen ve ithal edilen malların uygulanan koruyucu ve özendirici önlemlerle … öngören bir sanayileşme stratejisidir.

yurt içinde üretilmesini

ithalatının yasaklanmasını

ithalatının azaltılmasını

yurt dışında üretilmesini

üretiminin yasaklanmasını

Açıklama:

İthal ikamesi, yurtdışında üretilen ve ithal edilen malların uygulanan koruyucu ve özendirici önlemlerle yurt içinde üretilmesini öngören bir sanayileşme stratejisidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Hangi seçenekler eklendiğinde cümle tamamlanmaktadır ?
Sürdürülebilir kalkınma, temel
I- çevresel
II- sosyal
III- ekonomik
hizmetlerin, bu hizmetlerin dayandığı ekolojik ve toplum merkezli sistemlerin varlığını tehdit etmeksizin, herkese sunulabildiği kalkınma olarak tanımlanabilir.

I, II

I, III

II, III

I, II, III

Açıklama:

Sürdürülebilir kalkınma, temel çevresel, sosyal ve ekonomik hizmetlerin, bu hizmetlerin dayandığı ekolojik ve toplum merkezli sistemlerin varlığını tehdit etmeksizin, herkese sunulabildiği kalkınma olarak tanımlanabilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Ulusların gerçek zenginliğinin insan kaynakları olduğu anlayışına dayanan ve bu kaynağın geliştirilmesinin önemini vurgulayan kalkınma yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir ?

Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı

İnsani kalkınma yaklaşımı

Geleneksel kalkınma yaklaşımı

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

Modern kalkınma yaklaşımı

Açıklama:

1980’li yıllarda, ulusların gerçek zenginliğinin insan kaynakları olduğu anlayışına dayanan ve bu kaynağın geliştirilmesinin önemini vurgulayan insani kalkınma yaklaşımı popüler olmaya başlamıştır. İnsanı merkez alan bu yaklaşımın temel parametreleri ise, ekonomik kalkınmanın yanında, yaşam kalitesinin iyileştirilmesi, iyi bir eğitimden geçmesi, sağlık hizmetlerine erişimin sağlanması ve uzun bir yaşam süresine sahip olunmasıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Cümleyi doğru tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir ?
"Kişi başına GSYİH, reel GSYİH’nin … bölünmesi ile elde edilir."

Milli gelire

Ülke nüfusuna

Kişi başına gelire

Satın alma paritesine

Yetişkin nüfusa

Açıklama:

Kişi başına GSYİH, reel GSYİH’nin ülke nüfusuna bölünmesi ile elde edilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Cümleyi doğru tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir ?
“Ülkelerin GSMH’sı … hesaplanmaktadır”.

ABD Doları’yla

Brent petrol fiyatı bazında

Kendi ulusal para birimleri ile

Euro’yla

Altın Ons değeri bazında

Açıklama:

Ülkelerin GSMH’sı kendi ulusal para birimleri ile hesaplanmaktadır. Uluslararası karşılaştırmalarda, ulusal para birimi ile hesaplanan GSMH değeri genellikle ABD dolarına çevrilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

İş gücünün yapısıyla (becerilere, mesleklere, sanayilere ya da coğrafi bölgelere göre) iş gücü talebinin yapısı arasında uyumsuzluğun neden olduğu işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir ?

Gizli işsizlik

Yapısal işsizlik

Teknolojik işsizlik

Sektörel işsizlik

Genel işsizlik

Açıklama:

Yapısal işsizlik, iş gücünün yapısıyla (becerilere, mesleklere, sanayilere ya da coğrafi bölgelere göre) iş gücü talebinin yapısı arasında uyumsuzluğun neden olduğu işsizlik türüdür. Ekonomik gelişmeyle birlikte ekonomik yapıda önemli değişiklikler olur. Özellikle ekonomik gelişme ile birlikte talep edilen malların bileşimindeki değişme, mal üretiminde kullanılan üretim faktörlerinin kullanılma oranını da değiştirmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Ekonominin birbirini tamamlayan birkaç büyük sektöründe aynı anda büyük ölçekli yatırımlar ile başlatılan endüstrileşmenin yaratacağı büyük itiş ile kalkınma başlatılabileceği belirten teori aşağıdakilerden hangisidir ?

Büyük İtiş Teorisi

Fakirlik Kısır Döngüsü Teorisi

İkili Ekonomi Teorisi

Geleneksel Kalkınma Teorisi

Heteredoks Kalkınma Teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 21

I. Bir ülke içinde belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeri
II. Bir ülke vatandaşlarının belli bir dönemde ürettikleri nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeri
III. Herhangi bir değişkenin bir dönemden diğerine gösterdiği artış veya azalış bir niteliksel değişme
Yukarıda verilen tanımların karşılıkları aşağıdakilerden hangisidir?

I. İktisadi büyüme
II. Gayrisafi hasıla
III. Gayrisafi yurt içi hasıla

I. İktisadi büyüme
II. Gayrisafi millî hasıla
III. Gayrisafi hasıla

I. Gayrisafi yurt içi hasıla
II. Gayrisafi millî hasıla
III. İktisadi büyüme

I. Gayrisafi millî hasıla
II. Gayrisafi yurt içi hasıla
III. İktisadi büyüme

I. İktisadi büyüme
II. Gayrisafi millî hasıla
III. Gayrisafi yurt içi hasıla

Açıklama:

İktisadi büyüme, daha çok niceliksel (hesaplanabilir) bir değişikliği ifade etmektedir. Herhangi bir değişkenin bir dönemden diğerine gösterdiği artış veya azalış bir niteliksel değişmedir. Makroekonomik değişkenlerin (gelir, enflasyon, işsizlik, gelir dağılımı vb.) birçoğu dönemden döneme (artma ve azalma şeklinde) değişme gösterirler. İktisadi büyüme, bir ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYİH) veya gayrisafi millî hasılasının (GSMH) bir önceki yıla veya döneme göre niteliksel olarak değişiklik göstermesidir. GSYİH veya GSMH’nın bir önceki döneme göre artışı ekonomik büyüme; azalması ise ekonomik daralma (küçülme) olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

I. Büyüme kavramı, kalkınmadan daha geniş anlamlıdır
II. Kalkınma az gelişmiş bir toplumda iktisadi yapının dönüşmesinin/dönüştürülmesinin yanında sosyal, kültürel
ve siyasal yapıların da değiştirilmesini ifade etmektedir
III. Gelişmekte olan ülkelerin kalkınmaları gelişmiş ülkelerin sahip oldukları sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik değerlere kavuşmak olarak anlaşılmakta ve ekonomik ve toplumsal bir dönüşüme karşılık gelmektedir
Yukarıda kalkınma ve büyüme ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II, III

I, II

I, III

II, III

III

Açıklama:

Kalkınma kavramı, büyümeden daha geniş anlamlı olup az gelişmiş bir toplumda iktisadi yapının dönüşmesinin/dönüştürülmesinin yanında sosyal, kültürel ve siyasal yapıların da değiştirilmesini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

ihracatları büyük ölçüde sanayi mallarından oluşan ülkeler ile ihracatları daha çok tarımsal ürünlere veya ham maddelere dayanan ülkeler için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sanayileşmiş ve tarım ya da ham madde ülkeleri

Geri ve ileri ekonomiler

Geleneksel ve modern ekonomiler

Gelişmekte olan ülke

Az gelişmiş ülke

Açıklama:

Sanayileşmiş ve tarım ya da ham madde ülkeleri gibi isimlendirmelere; ihracatları büyük ölçüde sanayi mallarından oluşan ülkeler ile ihracatları daha çok tarımsal ürünlere veya ham maddelere dayanan ülkeler için tercih edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Dünya Bankası ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), yoksulların beslenme, barınma, sağlık ve eğitim gibi temel gereksinimlerini önceleyen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İnsani kalkınma yaklaşımı

İktisadi kakınma

Yüksek ekonomi yaklaşımı

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

Sürdürülebilir kalkınma

Açıklama:

Dünya Bankası ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), yoksulların beslenme, barınma, sağlık ve eğitim gibi temel gereksinimlerini önceleyen temel ihtiyaçlar yaklaşımı olarak adlandırılan yaklaşımı savunmaya başlamışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

I. Gayrisafi Millî Hasıla (GSMH) ve kişi başına GSMH’sına göre ülkeleri sıralama
II. Ülkelerin kalkınmışlık durumu satın alma gücüne göre ülkeleri sıralama
III. insani kalkınma seviyesine göre ülkeleri karşılaştırma
Yukarıdakilerden hangileri kalkınmanın ölçülme yöntemleridir?

I, II

II, III

I, III

I, II, III

Açıklama:

Kalkınma, üç farklı yöntemlerle ölçülebilmektedir. Birincisi, Gayrisafi Millî Hasıla (GSMH) ve kişi başına GSMH’sına göre ülkeler sıralanmaktadır. İkinci yönteme göre, ülkelerin kalkınmışlık durumu satın alma
gücüne göre yapılmaktadır. Üçüncüsünde ise, insani kalkınma seviyesine göre ülkeler karşılaştırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi GSMH’nin ve kişi başına GSMH ölçütünün iktisadi kalkınmayı ölçerken kullanılmasında karşılaşılan sorunlardan biri değildir?

GSMH yaratan kaynak, ekonomik sektör ve verimlilik gibi nitelik ve yapısal farklılıkları yansıtmaz.

Baz yılının belirlenmesi, ürün kalitesinde meydana gelen gelişmelerin millî gelir istatistiklerine yansıtılması gibi endeksleme sorunları

GSMH, sadece kayıt altına alınmış ekonomik faaliyetleri ölçer

Her ülke, GSMH’sini ortak bir para birimi ile hesaplar.

Ülkenin GSMH düzeyi oldukça yüksek olmasına rağmen az gelişmiş ülkelerin tipik özelliklerini gösterebilir

Açıklama:

Her ülke, GSMH’sini kendi para birimi ile hesaplar. Karşılaştırma yapabilmek için, bunların ortak bir para birimine (örneğin ABD Doları) çevrilmesi gerekmektedir. Bu da bir döviz kuru sorunu yaratır. Ancak resmî döviz
kurları her zaman paraların gerçek değerini yansıtmamaktadır. Bu durum, özellikle paralarının değerlerini belirli nedenlerle bilinçli olarak gerçek değerinin üstünde ya da altında tutan az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde GSMH’nin olduğundan daha yüksek veya düşük hesaplanması sonucuna yol açar.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Belirli bir tarihte Türkiye’deki fiyatlar TL cinsinden Pt, ABD’deki fiyatlar dolar ($) cinsinden Pa olsun. Bu durumda satın alma gücünü yansıtan gerçek döviz kuru (P) = Pt/Pa şeklinde ifade edilir.
1 kg elma, Türkiye’de 4TL; Amerika’da ise 2$ olsun. Buna göre Türkiye ile ABD arasında satın alma gücü paritesi kaçtır?

2 TL/$

4 TL/$

6 TL/$

8 TL/$

10 TL/$

Açıklama:

Buna göre Türkiye ile ABD arasında satın alma gücü paritesi 4/2 = 2 TL/$ olacaktır

Doğru Cevap: A

Soru 28

I. Uzun ve sağlıklı bir yaşam
II. Bilgiye erişim
III. Kabul edilebilir bir yaşam standartı
IV. Sosyal statü
Yukarıdakilerden hangileri İnsani Gelişme Endeksi (İGE) bileşenleri arasında yer alır?

I, II, III

II, III, IV

I, III, IV

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 29

2011 yılında bir ülkenin düşük gelir grubunda olabilmesi için GSMH’si kaç doların altında olması gerekir?

957

1026

4035

12475

15624

Açıklama:

GSMH’si 1025 dolar ve aşağısı olan ülkeler düşük gelir grubunda (36 ülke) yer alırken, kişi başına geliri 1026 $ ile 4035 $ arasındaki ülkeler düşük orta gelir grubunda (54 ülke), 4036 $-12475 $ arasındaki ülkeler yüksek orta gelir grubunda (54) ve 12476 $ dan yüksek olan ülkeler yüksek gelir grubunda (70 ülke) yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

I. Üretim sürecinde istihdam edilen iş gücünün miktarının azalması toplam hasılayı azaltmıyorsa, üretimden çekilen bu tür işsizliği ifade eder.
II. İş gücünün yapısıyla (becerilere, mesleklere, sanayilere ya da coğrafi bölgelere göre) iş gücü talebinin yapısı arasında uyumsuzluğun neden olduğu işsizlik türüdür.
III. Teknolojideki hızlı gelişmeyle birlikte işini kaybeden bireylerin durumunu ifade etmektedir.
Yukarıdaki tanımların açıklamaları aşağıdakilerden hangileridir?

I. Yapısal işsizlik
II. Görünür işsizlik
III. Teknolojik işsizlik

I. Gizli işsizlik
II. Yapısal işsizlik
III. Teknolojik işsizlik

I. Teknolojik işsizlik
II. Yapısal işsizlik
III. Gizli işsizlik

I. Yapısal işsizlik
II. Teknolojik işsizlik
III. Gizli işsizlik

I. Yapısal işsizlik
II. Gizli işsizlik
III. Teknolojik işsizlik

Açıklama:

Gizli işsizlik, üretim sürecinde istihdam edilen iş gücünün miktarının azalması toplam hasılayı azaltmıyorsa, üretimden çekilen bu tür işsizliği ifade eder. Diğer bir ifadeyle bir kişinin yapabileceği bir işi birden fazla kişinin yapması durumudur. Gelişmekte olan ülkelerde özellikle tarım sektöründe yaygın olarak görülür.
Yapısal işsizlik, iş gücünün yapısıyla (becerilere, mesleklere, sanayilere ya da coğrafi bölgelere göre) iş gücü talebinin yapısı arasında uyumsuzluğun neden olduğu işsizlik türüdür.
Teknolojik işsizlik ise teknolojideki hızlı gelişmeyle birlikte işini kaybeden bireylerin durumunu ifade etmektedir. Matbaanın geliştirilmesiyle hattatların, traktörün kullanılmaya başlaması ile karasaban kullananların veya şehir içi ulaşımda metronun yapılması ile dolmuş şoförlerinin işini kaybetmesi bu tür işsizliğe örnektir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Gelir dağılımı
Enflasyon
İşsizlik

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri makroekonomik değişkenlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Herhangi bir değişkenin bir dönemden diğerine gösterdiği artış veya azalış bir niteliksel değişmedir. Makroekonomik değişkenlerin (gelir, enflasyon, işsizlik, gelir dağılımı vb.) birçoğu dönemden döneme (artma ve azalma şeklinde) değişme gösterirler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Bir ülke içinde üretilen malın piyasa fiyatı
Bir ülke vatandaşlarının ürettiği malın piyasa fiyatı
Bir ülke içinde üretilen hizmetlerin piyasa değeri

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bir ülkenin gayrisafi millî hasılası (GSMH) ile ilgilidir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 33

Bir ekonomide kalkınma olmadan ekonomik büyüme gerçekleşebilir
Ekonomi büyümeden kalkınmanın olması çok zordur
Ekonomik büyüme ile pasta büyürken toplumun farklı kesimleri bu pastadan pay alabilir

Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bir ekonomide kalkınma olmadan ekonomik büyüme gerçekleşebilir. Ancak büyüme olmadan kalkınma olmaz. İktisadi yapının, üretim süreçlerinin teknolojik olarak gelişmesi ve yaşam standardının yükselebilmesi için öncelikle ekonominin büyümesi gerekir. Ekonomi büyümeden kalkınmanın olması çok zordur. Çünkü büyüme olmaz ise toplumda bireylerin bazılarının refahının azaltılması pahasına diğerlerinin yaşam kalitesi iyileştirilecektir. Eğer büyüme olursa pasta büyürken toplumun farklı kesimlerinin pastadan aldığı paylar da artabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Ekonomik büyüme
Yaşam standartlarının korunması
Kalkınma

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin amaçlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Kalkınma, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin hedefi iken; büyüme, gelişmiş ülkelerin amacını oluşturmaktadır. Çünkü gelişmiş ülkeler mevcut ekonomik yapının ve yaşam standartlarının korunmasına ve sürdürülmesine odaklanmış iken gelişmekte olan ülkeler üretim yapılarını ve yaşam standartlarını gelişmiş ülkeler seviyesine dönüştürme çabasındadırlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdaki ülkelerden hangisi "yükselen ekonomiler" arasında yer almaz?

Türkiye

Çin

Brezilya

Almanya

Malezya

Açıklama:

Brezilya, Hindistan, Çin, Türkiye, Malezya, Endonezya ve Güney Afrika gibi ülkeler bu grupta yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Her ülke, GSMH’sini kendi para birimi ile hesaplar
GSMH, kayıt dışı ekonomik faaliyetleri de ölçer
Ülkenin GSMH düzeyi oldukça yüksek olmasına rağmen az gelişmiş ülkelerin tipik özelliklerini gösterebilir

GSMH’nin ve kişi başına GSMH ölçütünün iktisadi kalkınmayı ölçerken kullanılmasında karşılaşılan birtakım sorunlar bulunmaktadır. Bu sorunlarla ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

GSMH, sadece kayıt altına alınmış ekonomik faaliyetleri ölçer. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Yaşam süresi beklentisi endeksi

Eğitim endeksi

Gelir endeksi

İnsani Gelişme Endeksi yukarıda verilenlerden hangisinin ya da hangilerinin aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İnsani Gelişme Endeksi (İGE) üç temel bileşenden oluşmaktadır. Bunlar, uzun ve sağlıklı bir yaşam, bilgiye erişim ve kabul edilebilir bir yaşam standardıdır. Bu temel bileşenlere bağlı olarak üç adet alt bileşen oluşturulmaktadır. Bu çerçevede, doğumda yaşam beklentisinden yaşam süresi beklentisi endeksi, ortalama eğitim süresi ile beklenen eğitim süresinden eğitim endeksi ve satın alma gücü paritesine göre kişi başına GSMH’den (dolar olarak) gelir endeksi hesaplanmaktadır. Bu üç endeksin aritmetik ortalaması ise İGE’yi vermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Dünya Bankasının ülke sınıflandırması tablosuna göre yüksek orta gelirli ülkelerde kişi başına düşen gelir kaç dolardır?

1025 dolar veya daha az

1026 dolar ile 4035 dolar arası

1026 dolar ile 12.475 dolar arası

4036 dolar ile 12475 dolar arası

12.476 dolar veya daha yüksek

Açıklama:

Düşük Gelirli Ülkeler, kişi başına 1025 dolar veya daha az gelire sahip olan ülkelerdir.
Orta Gelirli ülkeler, kişi başına 1026 dolar ile 12.475 dolar arası gelire sahip olan ülkelerdir. Ülkelerin büyük çoğunluğu bu grupta yer aldığından, iki alt gruba bölünmüştür: Kişi başına 1026 dolar ile 4035 dolar arası gelire sahip olanlar düşük orta gelirli ülkeler, kişi başına 4036 dolar ile 12475 dolar arası gelire sahip olanlar ise yüksek orta gelirli ülkeler olarak adlandırılır.
Yüksek Gelirli ülkeler, kişi başına geliri 12.476 dolar veya daha yüksek gelire sahip olan ülkelerdir

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Gini katsayısı, 0 ile 1 arasında değerler alır
Gini sayısının sıfır olması, gelir dağılımının tam anlamıyla bozuk olduğunu gösterir
Gini sayısının bir olması gelir dağılımın eşit olduğunu gösterir.

Gelir dağılımını ölçmek için farklı kriterler kullanılır. En yaygın kullanılan kriter Gini katsayısıdır. Yukarıda Gini kat sayısı ile verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Gelir dağılımını ölçmek için farklı kriterler kullanılır. En yaygın kullanılan kriter olan Gini katsayısı, 0 ile 1 arasında değerler alır. Sıfır olması, gelir dağılımının eşit olduğunu; bir olması ise gelir dağılımın tam anlamıyla bozuk olduğunu gösterir. Gelişmekte olan ülkelerde Gini katsayısı, yüksektir ve bu da gelir dağılımının bozuk olduğunun göstergesidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi ülkelerin yoksulluk oranlarına göre en yoksul ülke grubudur?

Doğru Asya ve Pasifik

Avrupa ve Merkezi Asya

Latin Amerika ve Karayipler

Ortadoğu ve Kuzey Afrika

Sahra Altı Afrika

Açıklama:

En yoksul ülke grubu Sahra Altı Afrika'dır (bknz. tablo 3.7). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi bir ülke içinde belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değerini ifade eder?

Gayrisafi millî hasıla

Gayrisafi yurt içi hasıla

Geleneksel kalkınma

İthal ikamesi

Satınalma gügü

Açıklama:

GSYİH, bir ülke içinde belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeri iken; GSMH, bir ülke vatandaşlarının belli bir dönemde ürettikleri nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeridir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi büyümeden daha geniş anlamlı olup az gelişmiş bir toplumda iktisadi yapının dönüşmesinin yanında sosyal, kültürel ve siyasal yapıların da değiştirilmesini ifadesinin karşılığıdır?

Gelir dağılımı

İthal ikamesi

Kalkınma

Kayıt dışı ekonomi

Satınalma gücü

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi 1970’lerin ortalarında başlayan neo-liberal politikaların etkisi ile hızlanan küreselleşme sürecine eklenen, dünya ile bütünleşen ve dünya ekonomisinin büyümesine önemli katkıda bulunan ülkelerden biri değildir?

Arjantin

Brezilya

Endonezya

Güney Afrika

Malezya

Açıklama:

Gelişmekte olan ülkelerin koşullarını açıklamaya yönelik en yeni terim ise “yükselen ekonomiler” kavramı olup doğrudan küresel ekonomik düzendeki gelişmelerle ilişkilidir. Özellikle 1970’lerin ortalarında başlayan neo-liberal politikaların etkisi ile hızlanan küreselleşme sürecine eklemlenen, dünya ile bütünleşen ve dünya ekonomisinin büyümesine önemli katkıda bulunan ülkeler için kullanılmaktadır. Brezilya, Hindistan, Çin, Türkiye, Malezya, Endonezya ve Güney Afrika gibi ülkeler bu grupta yer almaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 44

"Ulusların zenginliği" adlı kitabın yazarın aşağıdakilerden hangisidir?

Adam Smith

David Ricardo

James A. Robinson

John Maynard Keynes

Karl Marx

Açıklama:

Bazıları, 1776 yılında Ulusların Zenginliği adlı kitabı yazan ve iktisat biliminin kurcusu kabul edilen Adam Smith’i ilk kalkınma iktisatçısı olarak kabul eder.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Geleneksel kalkınma yaklaşımı, iktisadi gelişme, sanayileşme ve ekonomik büyümeyi eşanlamlı olarak aşağıdaki hangi yıllarda ele almıştır?

1940-1950

1950-1960

1960-1970

1970-1980

1980-1990

Açıklama:

Soğuk Savaşın keskinleştiği 1950 ve 1960’lı yıllardaki geleneksel kalkınma yaklaşımı, iktisadi gelişme, sanayileşme ve ekonomik büyümeyi eşanlamlı olarak ele almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi ilk kalkınma iktisatçısı olarak kabul edilir?

Adam Smith

Daniel Kahneman

James Heckman

John Maynard Keynes

Milton Friedman

Açıklama:

1776 yılında Ulusların Zenginliği adlı kitabı yazan ve iktisat biliminin kurcusu kabul edilen Adam Smith’i ilk kalkınma iktisatçısı olarak kabul eder

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdaki hangi kuruluşlar yoksulların beslenme, barınma, sağlık ve eğitim gibi temel gereksinimlerini önceleyen temel ihtiyaçlar yaklaşımı olarak adlandırılan yaklaşımı savunmaya başlamışlardır?

Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Çalışma Örgütü

Dünya Bankası ve Uluslararası Çalışma Örgütü

Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu

Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Para Fonu

Uluslararası Para Fonu ve Uluslararası Çalışma Örgütü

Açıklama:

Dünya Bankası ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), yoksulların beslenme, barınma, sağlık ve eğitim gibi temel gereksinimlerini önceleyen temel ihtiyaçlar yaklaşımı olarak adlandırılan yaklaşımı savunmaya başlamışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Temel çevresel, sosyal ve ekonomik hizmetlerin, bu hizmetlerin dayandığı ekolojik ve toplum merkezli sistemlerin varlığını tehdit etmeksizin, herkese sunabildiği kalkınma aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel kalkınma

İnsani kalkınma yaklaşımı

İthal ikamesi

Sürdürülebilir kalkınma

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

Açıklama:

Sürdürülebilir kalkınma, temel çevresel, sosyal ve ekonomik hizmetlerin, bu hizmetlerin dayandığı ekolojik ve toplum merkezli sistemlerin varlığını tehdit etmeksizin, herkese sunulabildiği kalkınma olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

1980’li yıllarda ise, ulusların gerçek zenginliğinin insan kaynakları olduğu anlayışına dayanan ve bu kaynağın geliştirilmesinin önemini vurgulayan hangi kalkınma yaklaşımı popüler olmaya başlamıştır?

Geleneksel kalkınma

İnsani kalkınma yaklaşımı

İthal ikamesi

Sürdürülebilir kalkınma

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

Açıklama:

1980’li yıllarda ise, ulusların gerçek zenginliğinin insan kaynakları olduğu anlayışına dayanan ve bu kaynağın geliştirilmesinin önemini vurgulayan insani kalkınma yaklaşımı popüler olmaya başlamıştır

Doğru Cevap: B

Soru 50

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin ölçülmesinde uluslararası karşılaştırmalarda yaygın olarak kullanılan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Gayrisafi Millî Hasıla

Gayrisafi Yurt içi Hasıla

İnsani gelişme endeksi

Kayıtdışı ekonomi

Satınalma gücü

Açıklama:

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin ölçülmesinde uluslararası karşılaştırmalarda yaygın olarak kullanılan ölçüt GSMH’dir

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisinde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) doğru olarak tanımlanmıştır?

Bir ülke içinde belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeri

Bir şehirde belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa değeri

Bir bölgede belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı

Bir ülkede sadece son 1 ayda üretilen mal ve hizmetlerin toplamı

Dünyada belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeri

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Kalkınma ve Büyüme’ bölümüne bakınız.
GSYİH: Bir ülke içinde belli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatı ile değeridir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Kalkınma ve Büyüme kavramları arasındaki en temel fark nedir?

Büyümede nedensel ilişkiler bulunurken kalkınmada nedensel ilişkiler aranmaz

Büyüme gelişmekte olan ülkelerin amacıdır, kalkınma ise gelişmiş ülkelerin hedefidir

Büyüme kavramı kalkınma kavramından daha geniş anlamlıdır

Büyüme yalnızca iktisadi bir kavram iken kalkınma daha geniş şekilde kültürel, siyasal yapıları da içermektedir

Büyüme niteliksel; kalkınma ise niceliksel bir alandır

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Kalkınma ve Büyüme’ bölümüne bakınız
Büyüme yalnızca iktisadi bir kavram iken kalkınma daha geniş şekilde kültürel, siyasal yapıları da içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi kalkınma terminolojisi içerisinde kullanılan kavramlardan biri değildir?

Gelişmemiş

Az Gelişmiş

Gelişmekte Olan

Gelişmiş

Çok Gelişmiş

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Kalkınma Terminolojisi’ bölümüne bakınız.
Kalkınma terminolojisinde ve literatüründe çok gelişmiş şeklinde bir kavram bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Dünya Bankası verilerine göre dünyanın en büyük 20 ekonomisi listesindedir?

Nepal

Japonya

Sudan

Peru

Somali

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘İktisadi Kalkınmanın Ölçülmesi’ bölümüne bakınız
Japonya, uzun yıllardır dünyanın en büyük 20 ekonomisi arasındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi iktisadi kalkınmanın ölçülmesi sırasında kullanılan yöntemlerden biridir?

Kur Endeksleri Yaklaşımı

Borsa Gelişmişlik Endeksi Yaklaşımı

Satın Alma Gücü Paritesi Yaklaşımı

Kaynak Karşılaştırması Yaklaşımı

Siyasi ve Kültürel Gelişmişlik Yaklaşımı

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘İktisadi Kalkınmanın Ölçülmesi’ bölümüne bakınız.
Satın alma gücü paritesi yaklaşımı iktisadi kalkınmanın ölçülmesi için kullanılan yöntemlerden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerde gözlemlenmez?

Yüksek işsizlik

Yatırımların çok olması

Yüksek tüketim

Tasarrufların azlığı

Bozuk gelir dağılımı

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Makroekonomik Özellikler’ bölümüne bakınız
Gelişmekte olan ülkelerde yatırımların çok değil az olduğu gözlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerdeki işsizlik biçimlerinden değildir?

Gizli İşsizlik

Açık İşsizlik

Feodal İşsizlik

Teknolojik İşsizlik

Yapısal İşsizlik

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘İşsizlik Oranlarının Yüksekliği’ bölümüne bakınız
Gelişmekte olan ülkeler için en önemli olan işsizlik çeşitleri ise açık işsizliğin yanı sıra gizli işsizlik, yapısal işsizlik ve teknolojik işsizliktir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelere ait demografik özelliklerden değildir?

Hızlı nüfus artışı

Çarpık kentleşme

Barınma problemleri

Yetersiz sağlık imkanları

Yeterli ve dengeli beslenme

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Demografik Özellikler’ bölümüne bakınız.
Hızlı nüfus artışından kaynaklanan olumsuzluk ya da yetersizlikler gelişmekte olan ülkelerin demografik özelliklerini oluşturmaktadır. Hızlı nüfus artışı, yetersiz ve yanlış beslenme, yetersiz ve elverişsiz sağlık koşulları, sağlıksız kentleşme ve barınma problemleri gelişmekte olan ülkelere özgü tipik demografik göstergelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Az gelişmişlik kuramlarından Büyük İtiş Teorisi kime aittir?

Nurkse

Lewis

Borges ve Loventhall

Rosenstein-Rodan

Rostov

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Kalkınma Teorileri’ bölümüne bakınız
Büyük İtiş Teorisi Rosenstein-Rodan’a aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Walt Rostow tarafından geliştirilen teori aşağıdakilerden hangisidir?

Tarihsel Büyüme Aşamaları Teorisi

İkili Ekonomi Teorisi

Fakirlik Kısır Döngüsü Teorisi

Üçlü Yapı Teorisi

Büyük İtiş Teorisi

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Kalkınma Teorileri’ bölümüne bakınız
Tarihsel Büyüme Aşamaları Teorisi, Walt Rostow’a aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

"İktisadi büyüme, bir ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYİH) veya gayrisafi millî hasılasının (GSMH) bir önceki yıla veya döneme göre ________ olarak değişiklik göstermesidir." Bu cümlede verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

niceliksel

niteliksel

geometrik

soyut

somut

Açıklama:

Kitapta 55. sayfada 'Kalkınma ve Büyüme' başlığı altında yer alan "İktisadi büyüme, daha çok niceliksel (hesaplanabilir) bir değişikliği ifade etmektedir." Ve devamında da: "İktisadi büyüme, bir ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYİH) veya gayrisafi millî hasılasının (GSMH) bir önceki yıla veya döneme göre niteliksel olarak değişiklik göstermesidir." şeklinde bir cümle geçse de, bu ifade çelişkilidir çünkü metnin önceki kısmında büyümenin niceliksel olduğu açıkça vurgulanmıştır. Buradaki "niteliksel" ifadesi büyük olasılıkla bir yazım hatasıdır.
Bu durumda, doğru ifade şu şekilde olmalıdır:
"İktisadi büyüme, bir ülkenin GSYİH’sının veya GSMH’sının bir önceki yıla veya döneme göre niceliksel olarak değişiklik göstermesidir."
Dolayısıyla bu durumda sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Önemli Not: Yukarıdaki durum göz önünde bulundurulduğunda, ilgili kaynaktaki ifadelerin doğruluğu açısından kitaptaki bilgilerin dikkatle gözden geçirilmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılması elzemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelere özgü ekonomik yapının önemli unsurlarından biri değildir?

kişi başına gelirin düşük olması

yatırımların ve tasarrufların yetersizliği

düşük işsizlik ve enflasyon oranları

tarımda verim düşüklüğü

üretimde ve ihracatta tarımsal ve emek yoğun malların payının yüksek olması

Açıklama:

Gelişmekte olan ülkelere özgü ekonomik yapının önemli unsurları, kişi başına gelirin düşük olması, yatırımların ve tasarrufların yetersizliği, yüksek işsizlik ve enflasyon oranları, tarımda verim düşüklüğü, üretimde ve ihracatta tarımsal ve emek yoğun malların payının yüksek olması, hızlı nüfus artışı ve beşeri sermayenin yetersizliği, gelir dağılımının bozukluğu, bebek ölüm oranlarının yüksekliği ve eğitim seviyesinin düşüklüğü şeklinde sıralanabilir. Buna göre C seçeneğinde verilen ifade bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Kalkınma konusu aşağıda verilen olayların hangisinden sonra başta iktisatçılar olmak üzere bilim insanlarının ve politika yapıcıların ana gündem maddelerinden biri haline gelmiştir?

1. Dünya Savaşı

2. Dünya Savaşı

Soğuk Savaş

Endüstri Devrimi

Petrol Krizi

Açıklama:

Kalkınma konusu II. Dünya Savaşı sonrasında başta iktisatçılar olmak üzere bilim insanlarının ve politika yapıcıların ana gündem maddelerinden biri haline gelmiştir. Buna göre, doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

İktisadi gelişme, sanayileşme ve ekonomik büyümeyi eş anlamlı olarak ele alan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

temel ihtiyaçlar yaklaşımı

sürdürülebilir kalkınma

insani kalkınma yaklaşımı

geleneksel kalkınma yaklaşımı

ihtiyaçlar hiyerarşisi

Açıklama:

Soğuk Savaşın keskinleştiği 1950 ve 1960’lı yıllardaki geleneksel kalkınma yaklaşımı, iktisadi gelişme, sanayileşme ve ekonomik büyümeyi eşanlamlı olarak ele almıştır. Bu geleneksel görüşe göre, iktisadi kalkınmanın gerçekleşebilmesi için ithal ikamesine dayalı sanayileşme yoluyla sermaye birikiminin hızlandırılması ve GSMH’nin artırılması gerekir. Bu bilgilere göre, doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin ölçülmesinde uluslararası karşılaştırmalarda yaygın olarak kullanılan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Satın Alma Gücü

Gayrisafi Millî Hasıla

İnsani Kalkınma Seviyesi

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla

Net Dış Alem Faktör Geliri

Açıklama:

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin ölçülmesinde uluslararası karşılaştırmalarda yaygın olarak kullanılan ölçüt GSMH’dir. GSMH, aslında bir ülkedeki ekonomik aktivitenin hacmini gösteren yegâne ölçüttür. Buna göre doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

İnsani Gelişme Endeksi (İGE) üç temel bileşenden oluşmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisinde bu üç bileşen doğru şekilde verilmiştir?

uzun ve sağlıklı bir yaşam, bilgiye erişim ve kabul edilebilir bir yaşam standardı

uzun ve sağlıklı bir yaşam, bilgiye erişim ve kabul edilebilir bir çalışma standardı

uzun ve sağlıklı bir yaşam, politik katılım ve kabul edilebilir bir çalışma standardı

uzun ve sağlıklı bir yaşam, politik katılım ve kabul edilebilir bir yaşam standardı

uzun ve sağlıklı bir yaşam, ekonomik katılım ve kabul edilebilir bir yaşam standardı

Açıklama:

İnsani Gelişme Endeksi (İGE) üç temel bileşenden oluşmaktadır. Bunlar, uzun
ve sağlıklı bir yaşam, bilgiye erişim ve kabul edilebilir bir yaşam standardıdır. Buna göre doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

IMF’in “yükselen ve gelişen ekonomiler” kategorisi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

az gelişmiş ülkeler bu kategoride bulunmaktadır

ne yazık ki son yılların hızlı büyüyen ekonomilerini kapsamamaktadır

gelişmekte olan ülkeler de bu kategoride yerini almıştır

söz konusu kategori oldukça heterojendir

bu kategorideki ülkeler, ekonomik, sosyokültürel, kurumsal ve siyasal özelliklerine göre incelenebilir

Açıklama:

IMF’in “yükselen ve gelişen ekonomiler” kategorisi, az gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeleri ve hatta son yılların hızlı büyüyen ekonomilerini de içerir.
Oldukça heterojen olan ve bu grupta yer alan ülkelerin bazı ortak özellikleri bulunmaktadır. Bu ülkeler, ekonomik, sosyokültürel, kurumsal ve siyasal özelliklerine göre incelemek mümkündür. Buna göre B seçeneğinde verilen ifade yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

"Özel tüketim harcamalarının yüksek olması, gelişmekte olan ülkelerde marjinal tüketim eğiliminin _________ (1) ve marjinal tasarruf eğiliminin ise _______ (2) olmasına neden olmaktadır. " Cümlede verilen boşluklara aşağıdakilerden hangileri yazılmalıdır?

(1) yüksek
(2) düşük

(1) düşük
(2) yüksek

(1) düşük
(2) değişmez

(1)değişmez
(2) yüksek

(1) yüksek
(2) değişmez

Açıklama:

Özel tüketim harcamalarının yüksek olması, gelişmekte olan ülkelerde marjinal tüketim eğiliminin yüksek ve marjinal tasarruf eğiliminin ise düşük olmasına neden olmaktadır. Buna göre doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

İş gücünün yapısıyla (becerilere, mesleklere, sanayilere ya da coğrafi bölgelere göre) iş gücü talebinin yapısı arasındaki uyumsuzluğun neden olduğu işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Gizli işsizlik

Teknolojik işsizlik

Friksiyonel işsizlik

Arızi işsizlik

Yapısal işsizlik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 70

Birincil ürünlere yönelik talebin gelir esnekliği düşük iken, ikincil ve üçüncül ürünlere yönelik talebin gelir esnekliğinin yüksek olduğunu belirten yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Talep Kanunu

Gresham Yasası

Thiers Kanunu

Engel Kanunu

Fisher Yasası

Açıklama:

Birincil üretimin ulusal gelir içindeki payının azalması ile ikincil ve üçüncül üretimin ulusal gelirden aldığı payın yükselmesi iki nedene bağlı olarak ortaya çıkar.
Birincisi -Ernest Engel’e atfen- ünlü Engel Kanunu’dur. Buna göre, birincil ürünlere
yönelik talebin gelir esnekliği düşük iken, ikincil ve üçüncül ürünlere yönelik talebin gelir esnekliği yüksektir. Gelir yükseldikçe gelirden birincil ürünlere harcanan
pay azalır ve böylece birincil ürünlerin ulusal gelirdeki rolü azalır. Bu bilgilere göre, doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Gelişmiş ve az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkeler arasındaki en önemli fark nedir?

Nüfus düzeylerinin farklılığıdır.

Gelişmişlik/kalkınmışlık düzeylerinin farklılığıdır.

Eğitim/öğretim düzeylerindeki farklılıklardır.

Kültür/sanat alanındaki farklılıklardır.

Kişi başına düşen araç sayısındaki farklılıklardır.

Açıklama:

Gelişmişlik/kalkınmışlık düzeylerinin farklılığıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Kalkınma konusu, hangi olaydan sonra başta iktisatçılar olmak üzere bilim insanlarının ve politikacıların ana gündem maddelerinden biri haline gelmiştir?

I. Dünya Savaşı

1929 Ekonomik Krizi

II. Dünya Savaşı

Vietnam Savaşı

Arap-İsrail Savaşları

Açıklama:

II. Dünya Savaşı

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi gerçek anlamda bir kalkınmanın olabilmesi için sağlanması gerekli şartlardan biri değildir?

Adil gelir

Temiz su

Barınma

Eğlence yerleri

Eğitim

Açıklama:

Eğlence yerleri

Doğru Cevap: D

Soru 74

Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH)'ya göre, dünyada birinci sırada bulunan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Fransa

Almanya

Japonya

Çin

Amerika Birleşik Devletleri (ABD)

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletleri (ABD)

Doğru Cevap: E

Soru 75

Gelir dağılımının bozuk olması, ne gibi bir duruma yol açmaktadır?

Yoksulluğun yaygın olarak görülmesine

Eğitim harcamalarının yeterli olmasına

Fizyolojik ihtiyaçların yeterince sağlanmasına

Diğer ülkelerle rekabet gücünün azalmasına

Ülke içinde gelir eşitliğinin sağlanmasına

Açıklama:

Yoksulluğun yaygın olarak görülmesine

Doğru Cevap: A

Soru 76

Çalışmayı arzu edenlerle ve çalışmaya hazır olanlarla (iş gücü) hâlen bir işte çalışanlar (istihdam) arasındaki fark ne olarak tanımlanır?

İş gücü arzı

İşsizlik

İş gücü talebi

Mavi yakalılar

Beyaz yakalılar

Açıklama:

İşsizlik

Doğru Cevap: B

Soru 77

Düşük gelirli ülke ihracatlarında, işlenmemiş tarım ürünleri ve madenciliğin payının yüzde kaçın üzerinde olduğu görülmektedir?

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 78

Nüfus artış hızının yaklaşık % 1.5 ile % 2 arasında değiştiği ülkeler hangi gelir düzeyine sahip gelişmekte olan ülkeler olarak nitelendirilir?

Alt

Üst

Orta

Aşırı

Eksi

Açıklama:

Orta

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi kalkınma iktisadı literatüründeki geleneksel kalkınma kuramlarından biridir?

Fakirlik kısır döngüsü teorisi

Post Washington uzlaşısı

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

Neo-klasik kalkınma paradigması

İnsani kalkınma

Açıklama:

Fakirlik kısır döngüsü teorisi

Doğru Cevap: A

Soru 80

J. H. Boeke ve A. Lewis tarafından geliştirilen teorinin adı nedir?

Büyük itiş teorisi

Tarihsel büyüme aşamaları teorisi

Sektörel değişim teorisi

İkili ekonomi teorisi

Karşılaştırmalı üstünlük teorisi

Açıklama:

İkili ekonomi teorisi

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

Güney Afrikada uzun yıllar uygulanan ırk ayrımcılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Patronaj.

Apartheid.

Başkanlık sistemi.

ANC.

Çok kültürlülük.

Açıklama:

Apartheid. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Hollanda kökenli beyazlar anlamındadır?

Afrikaanslar.

Apartheid.

ANC.

Başkanlık sistemi.

Patronaj.

Açıklama:

Afrikaanslar.Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi ırkçılığa karşı mücadele eden Afrika ulusal Kongresi anlamını taşır?

Apartheid.

Afrikaanlar.

ANC.

Patronaj.

Başkanlık Sistemi.

Açıklama:

ANC. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi 1890larda elmas endüstrisinin merkezindedir?

Cape kolonisi.

Patronaj.

Apartheid

Çok kültürlülük.

ANC.

Açıklama:

Cape kolonisi. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

1911 yılında düzenlenen işçi kontratlarını bozmayı siyahlar için suç haline getiren yasa aşağıdakilerden hangisidir?

Anc.

Apartheid.

Patronaj.

Yerli İşçi Yasası.

Yerliler Arazi Kanunu.

Açıklama:

Yerli işçi Yasası. CevapD'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Apartheid'in temeli aşağıdakilerden hangisidir?

Milliyetçi Hristiyanlık.

Başkanlık sistemi.

Çok kültürlülük.

İnsan hakları.

Patronaj.

Açıklama:

Milliyetçi Hristiyanlık.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Biko'nun başkanlığını yaptığı siyasal hareket aşağıdakilerden hangisidir?

ANC

BPC.

SASO.

Apartheid.

Afrikaanlar.

Açıklama:

SASO.Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi petro ihraç eden ülkeler örgütü anlamındadır.?

ANC.

SASO.

PAC.

BPC.

OPEC.

Açıklama:

OPEC. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Zulu kabilesinin partisidir?

IFP

ANC

SASO.

PAC.

OPEC.

Açıklama:

IFP. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi 1993 yılı sonrası geçici yürütme konseyini tanımlar?

TEC.

ANF.

SASO.

IFP.

Apartheid.

Açıklama:

TEC . Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Afrikaanslar-ı Hollanda kökenli beyazlar ile sonradan gelen
İngiliz kökenli beyazlar arasındaki mücadele kaç yılında ilk altın madeninin bulunmasıyla daha da şiddetlenmiştir?

1876

1948

1994

1960

1969

Açıklama:

Afrikaanslar-ı Hollanda kökenli beyazlar- ile sonradan gelen İngiliz kökenli beyazlar arasındaki bu mücadele 1876 yılında ilk altın madeninin bulunmasıyla daha da şiddetlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

1910 yılında kurulan ve İngiltere’nin bir sömürgesi olan Güney Afrika Birliği’nin ilk başbakanı aşağıdakilerden hangisidir?

Walter Sisulu

D.F. Malan

Pixley Ka Isaka

John L. Dube

Louis Botha

Açıklama:

Louis Botha 1910 yılında kurulan ve İngiltere’nin bir sömürgesi olan Güney Afrika Birliği’nin ilk başbakanı oldu.

Doğru Cevap: E

Soru 13

The Native Labour Regulation Act (Yerli İşçi Yasası) kaç yılında düzenlenmiştir?

1902

1910

1911

1909

1914

Açıklama:

1911 yılında düzenlenen The Native Labour Regulation Act (Yerli İşci Yasası) ile işçi kontratlarını bozmak siyahlar için suç hâline gelirken beyazlar için normal bir hak hâline geldi.

Doğru Cevap: C

Soru 14

The Natives Land Act (Yerliler Arazi Kanunu) kaç yılında düzenlenmiştir?

1912

1913

1910

1923

1929

Açıklama:

1913 yılında düzenlenen the Natives Land Act (Yerliler Arazi Kanunu) ile tüm arazilerin %7,5’i nüfusun 4/5’ini oluşturan siyahlara verilirken nüfusun sadece 1/4’ünü oluşturan beyazlar toplam arazinin %92,5’ini kontrol edecekti.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Güney Afrika Yerli Ulusal Kongresi, 1923 yılında adını ne olarak değiştirmiştir?

Güney Afrika Birliği

Güney Afrika Westminster tarzı

Güney Afrika Siyasal Organizasyonu

Afrika Ulusal Kongresi

Afrika Siyasal Organizasyonu

Açıklama:

Bir yazar ve gazeteci olan Solomon T. Plaatje’nin Genel Sekreterliğine seçildiği Güney Afrika Yerli Ulusal Kongresi, 1923 yılında adını Afrika Ulusal Kongresi olarak değiştirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Daha çok yasalarla uygulanan apartheid sistemi, kaç yılında yapılan bir dizi düzenlemeyle resmî devlet politikası olmuştur?

1950 yılında

1960 yılında

1963 yılında

1973 yılında

1969 yılında

Açıklama:

Daha çok yasalarla uygulanan apartheid sistemi, 1950’lerdeki yapılan bir dizi düzenlemeyle resmî devlet politikası olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Güney Afrika dış politikasının temel ilkeleri arasında yer almaz?

İnsan haklarını ilerletmek

Sömürgecilikle yüzleşme

Demokrasiyi ilerletmek

Siyasi ve ekonomik olarak dünya siyasetinde yer almak

Kültürel olarak Afrika’nın yeniden dünya siyasetindeki yerini almasını sağlamak

Açıklama:

Güney Afrika dış politikasının temel ilkesi insan hakları ve demokrasiyi ilerletmek, siyasi, ekonomik ve kültürel olarak Afrika’nın yeniden dünya siyasetindeki yerini almasını sağlamaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Güney Afrika’da halk ülke tarihinde ilk defa demokratik seçimi hangi yılda yapmıştır?

11 Temmuz 1963'te

16 Aralık 1938'de

10 Mayıs 1994'te

27 Nisan 1994' te

4 Şubat 1997 de

Açıklama:

Güney Afrika’daki ilk demokratik seçimler 27 Nisan 1994’te gerçekleştirildi

Doğru Cevap: D

Soru 19

Güney Afrika Cumhuriyeti Anayasasına göre kaç yaşına gelen vatandaşı oy kullanma hakkına sahiptir?

Açıklama:

Anayasa’ya göre 18 yaşına gelen her Güney Afrika vatandaşı oy kullanma hakına sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Güney Afrika’da Ulusal Meclis kaç yıllığına seçilmektedir?

Açıklama:

Güney Afrika’da Ulusal Meclis beş yıllığına seçilir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Apartheid rejimi aşağıdaki tarihlerden hangisinde sona ermiştir?

12 Ocak 1990

19 Haziran 1991

18 Temmuz 1992

10 Mayıs 1994

23 Mart 1995

Açıklama:

Nelson Mandela’nın ilk siyahi Devlet Başkanı olarak yemin ettiği 10 Mayıs 1994 sadece Güney Afrika siyasi hayatı açısından değil, Afrika kıtası açısından da bir dönüm noktasıdır. Güney Afrika’da Apartheid rejiminin sona ermesi Afrika’daki beyazların kontrolü altında olan son kalenin de düşmesiyle sonuçlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Cape Eyaleti’nde sınırlı olarak oy kullanan siyahların oy kullanma haklarını tamamen hangi yılda kaldırılmıştır?

1923

1927

1931

1935

1936

Açıklama:

Hükûmet 1936 yılında yaptığı bir düzenlemeyle zaten Cape Eyaleti’nde sınırlı olarak oy kullanan siyahların oy kullanma haklarını tamamen kaldırdı (Dubow, 1989:166-171).

Doğru Cevap: E

Soru 23

11 Şubat 1990 yılında Nelson Mandela’yı serbest bırak başkan aşağıdakilerden hangisidir?

De Klerk

P.W. Botha

Soweto

D.F. Malan

Hertzog

Açıklama:

11 Şubat 1990 tarihinde De Klerk’in yaklaşık 27 yıldır hapiste olan Nelson Mandela’yı serbest bırakması, Güney Afrika siyasi hayatında önemli bir dönüm noktası oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 24

9 Mayıs 1994’te oy birliğiyle Güney Afrika’nin ilk siyahi devlet başkanı seçilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

De Klerk

P.W. Botha

Soweto

D.F. Malan

N. Mandela

Açıklama:

Özgür bir ortamda gecen Güney Afrika’nin ilk demokratik seçimleri sonucunda Nelson Mandela 9 Mayıs 1994’te oy birliğiyle Güney Afrika’nin ilk siyahi devlet başkanı seçildi.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Güney Afrika toplumunu sosyo-ekonomik açıdan ‘iki ulus’ olarak tanımlayan başkan aşağıdakilerden hangisidir?

De Klerk

P.W. Botha

T. Mbeki

D.F. Malan

T. Mandela

Açıklama:

Güney Afrika toplumu sosyo-ekonomik açıdan eski Devlet Başkanı Thabo Mbeki başta olmak üzere birçok kişi tarafından genellikle ‘iki ulus’ olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

1948-1994 arası dönemi temsil eden Apartheid döneminde Güney Afrika’nın dış politikası ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kaynak Arayışı

Güvenlik Arayışı

İşgücü Arayışı

Prestij Arayışı

İktidar Arayışı

Açıklama:

1948-1994 arası dönemi temsil eden Apartheid döneminde Güney Afrika’nın dış politikası tek kelimeyle ‘güvenlik arayışı’ olarak ifade edilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Genel olarak bakınca dengeden uzak ve olaylara tepki merkezli bir dış politika anlayışının hakim olduğu dış politika dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

De Klerk Dönemi (1948-1980),

P.W. Botha Dönemi ( 1980-1994),

Mandela Dönemi (1994-1999),

Mbeki Dönemi (1999-2008)

Zuma Dönemi (2009-).

Açıklama:

Mandela dönemine genel olarak bakınca dengeden uzak ve olaylara tepki merkezli bir dış politika anlayışının dönemi kuşattığını söylemek mümkündür

Doğru Cevap: C

Soru 28

Günay Afrika dış politikası olarak NEPAD adlı kıtasal bir ekonomik gelişme programının hazırlandığı başkan dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

De Klerk Dönemi (1948-1980),

P.W. Botha Dönemi ( 1980-1994),

Mandela Dönemi (1994-1999),

Mbeki Dönemi (1999-2008)

Zuma Dönemi (2009-).

Açıklama:

Mbeki’nin başkanlığının birinci dönemini ifade iden 1999-2004 yılları arasını, Güney Afrika dış politikası için telafi dönemi olarak adlandırmak mümkündür. Güney Afrika’nın 2002 yılında Afrika Birliği’nin yeni bir isim ve yapı ile ortaya çıkması için çalışması ve NEPAD adlı kıtasal bir ekonomik gelişme programının hazırlanmasında ortaya koyduğu çaba çok uluslu örgütlere verdiği önemin göstergeleriydi.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Güney Afrika’da seçmenlerin sandığa gitme oranının düşmesinin nedenlerinden biri değildir?

ANC’ nin kazanacağının düşünülmesi

Beyazların Güney Afrika’dan göç etmesi

HIV/ AIDS hızla yayılması

Siyahilerin yaşamını yitirmesi

Adayların onaylanmaması

Açıklama:

Bunların başında muhalefet partilerini destekleyen halkın ANC’nin her ha- lükarda seçimi kazanacağını düşünerek sandık başına gitmemesi; bir çok beyazın Güney Afrika’dan göç etmesi; ve HIV/AIDS’in özellikle siyah seçmen arasında hızla yayılması ve bunların birçoğunun yaşamını yitirmesi sayılabilir (Southall, Daniel, 2005:37).

Doğru Cevap: E

Soru 30

Bugüne kadar kurulan hükûmet kabinelerinden farklı toplumsal kesimleri temsil eden kişilerin bulundurulmasına özen gösteren bir politika izleyen yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

ANC

COSATU

SACP

CODESA

NEPAD

Açıklama:

Güney Afrika siyasi hayatını şekillendiren ANC yönetimi o tarihten bugüne kadar kurulan hükûmet kabinelerinden farklı toplumsal kesimleri temsil eden kişilerin bulundurulmasına özen gösteren bir politika izlemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Apartheid sisteminin temelleri aşağıdakilerden hangisinin döneminde atılmıştır?

Hendrik Vorwoerd

Lloyd George

D.F. Malan

James Hertzog

Pixley Ka Isaka

Açıklama:

Malan tarihte Büyük Göç (the Great Trek) olarak adlandırılan ve Afrikaansların içinde yaşadıkları İngiliz Kolonisini beğenmeyip Güney Afrika’nın iç bölgelerine doğru göç etmeleri sonucu bir çok kişinin ölümüne yol açan acı hatıralar anısına bir gün düzenlemiştir. Aynı şekilde 16 Aralık 1938 tarihinde Afrikaansların Zuluları yendiği Kanlı Nehir (the Blood River) Savaşının 100. yıl dönümünde, Malan Pretoria’da bir festival düzenleyerek Afrikaans halkının milliyetçilik eğilimlerini güçlendirmeye çalıştı. Burada yaptığı konuşmada Malan, Güney Afrika’nın ‘beyaz adamın toprağı’ olması gerektiğini söyleyerek 1948 yılında iktidara gelmesiyle beraber başlayacak olan Apartheid’in ilk temellerini atmıştır. 1948’de iktidara gelmesinden sonra Malan liderliğindeki Ulusal Parti Afrikaanslara öncelik veren ve diğerlerini dışlayan bir polikayı 1950’lerde düzenledikleri yasalarla uygulamaya başladı. Daha çok yasalarla uygulanan apartheid sistemi, 1950’lerdeki yapılan bir dizi düzenlemeyle resmî devlet politikası olmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Siyah Bilinçlenme Hareketi olarak adlandırılan siyasi hareketi kuran ve SASO'nun başkanlığını yaparak Güney Afrika'da siyah gençleri örgütleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Steve Biko

Nelson Mandela

Govan Mbeki

Walter Sisulu

BJ Vorster

Açıklama:

Siyah Bilinçlenme Hareketi (Black Consciousness Movement) olarak adlandırılan Biko’nun siyasi hareketi ve başkanlığını yaptığı SASO özellikle öğrenciler arasında taraftar buldu ve kısa bir sürede yaygınlaştı. Apartheid hükümeti ilk önceleri şiddet dışı yollarla mücadeleyi desteklediği için SASO’ya olumlu yaklaşırken, özellikle BPC’nin kurulmasından sonra daha çok siyasi bir örgüt haline gelen SASO ve lideri Biko’nun faaliyetlerine sınırlama getirmeye başladı. Bunun sonucunda Steve Biko, 18 Ağustos 1977 tarihinde polis tarafından bir yol çevirmesi esnasında göz altına alındı. Gözaltındayken Pretoria’da öldürülen Biko, genç yaşına rağmen Güney Afrika siyasi hayatına fikirsel anlamda en büyük katkıyı yapanların başında gelmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Apartheid dönemi aşağıdaki devlet başkanlarından hangisi döneminde sona ermiştir?

Malan

Hendrik Werwoerd

BJ Vorster

De Klerk

P.W. Botha

Açıklama:

Apartheid döneminde yıllarca bakanlık yapmış olan fakat reformlara açık bir eğilim gösteren De Klerk’in devlet başkanı seçilmesi, Apartheid rejimi için sonun başlangıcıydı. 1990 Ağustos ayında Mandela ANC’nin silahlı mücadeleyi bıraktığını açıkladı; De Klerk ise Apartheid rejimi yasalarını tek tek kaldırmaya başladı. 20 Aralık 1991’de resmî anayasa görüşmeleri hükûmet ve siyasi partilerden oluşan on dokuz grubun katılımıyla başladı. Demokratik Bir Güney Afrika İçin Kongre (Convention for a Democratic South Africa- CODESA) adı verilen bu toplantılar daha sonra Güney Afrika’da demokratik bir yapının kurulmasında kilit rol oynadı. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

1996 yılında Güney Afrika'da kurulan TRC'nin (Gerçek ve Uzlaşma Komisyonu) temel görevi nedir?

Apartheid rejimi ile ANC arasında uzlaşma sağlamak

Gizli kalmış suçları ortaya çıkararak Güney Afrika'da devam etmekte olan genel uzlaşma ortamına katkıda bulunmak

İnsan hakları ihlallerini ortadan kaldırmak

İnsan hakları ihlallerine maruz kalanlara tazminat ödemek

Apartheid rejimi ile uluslararası kamuoyu arasında iletişimi sağlamak ve uzlaşma ortamının geliştirilmesine katkıda bulunmak

Açıklama:

RC’nin amacı 1960 ile 1994 yılları arasında Güney Afrika’da meydana gelen insan hakları ihlallerini araştırmak ve suç işleyenlerin eğer itiraf ederlerse genel aftan yararlandırılmasını sağlamaktı. Çalışmalarını bir rapor hâlinde yayımlayan TRC, Apartheid döneminde kendilerine karşı suç işlenenler için tazminat ödenmesi önerisinde bulundu ve bu çerçevede hükûmet ilk tazminat ödemelerin TRC’nin temel görevi gizli kalmış suçları ortaya çıkararak Güney Afrika’da devam etmekte olan genel uzlaşma ortamına katkıda bulunmaktı. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Nelson Mandela'dan sonra devlet başkanı seçilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

P.W. Botha

De Klerk

Thabo Mbeki

Kgalema Motlanthe

Jacob Zuma

Açıklama:

Nelson Mandela'nın ardından Thabo Mbeki’nin devlet başkanı seçildiği 1999 yılından sonra Güney Afrika siyasal sistemi uzlaşmanın ötesinde apartheid döneminden kalan köklü ekonomik ve sosyal sorunlara çözüm arayışı içerisindedir. Toplumsal ve ekonomik hayatın yeniden düzenlenmeye çalışıldığı bu dönem halen devam etmektedir. Eylül 2008’de iç siyasi sebepler yüzünden Mbeki görevinden istifa etmek zorunda kalmış olup yerine 2009 baharında yapılacak olan seçimlere kadar Güney Afrika devlet başkanlığına ANC başkan yardımcısı Kgalema Motlanthe getirilmiştir. 2009’da yapılan seçimlerde ANC adına yarışan Jacob Zuma devlet başkanı seçilmiş ve halen bu görevini yürütmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi 1994 yılından itibaren Güney Afrika hükümetinin gelir adaletsizliğini düzeltmek için hayata geçirdiği uygulamalardan birisi değildir?

Eğitim olanakları konusunda dezavantajlı gruplara öncelik verilmesi

Devlet kullanımı için mal satın alma önceliklerinin dezavantajlı gruplara verilmesi

Devlete ait çeşitli işyeri kontratlarının dezavantajlı gruplara verilmesi

ÖZel sektöre müdahale edilmesi ve yeni özel sektör yaratmada dezavantajlı gruplara öncelik tanınması

Devlet ihalelerinin tarihsel olarak dezavantajlı olan gruplara verilmesi

Açıklama:

Güney Afrika hükümeti 1994 yılından sonra bir dizi düzenlemeler yaparak bozuk olan gelir dağılımını düzeltmeye çalışmaktadır. Bu düzenlemelerin başında devlet ihalelerinin tarihsel olarak dezavantajlı (historically disadvantaged people) gruplara verilmesi gelmektedir. Devlete ait çeşitli işyeri kontratlarının verilmesi ve devlet kullanımı için mal satın alma öncelikleri bu tanımlanan sınıfa ayrıcalıklıdır. Hükûmet BEE siyasetiyle özel sektöre müdahale etmekte ve yeni özel sektör yaratmada ilgili sınıfa giren kişilere öncelik tanımaktadır. Eğitim olanakları konusunda dezavantajlı gruplara öncelik verilmesi bu uygulamalardan birisi değildir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Güney Afrika'da siyahlar ilk olarak hangi yılda genel seçimlerde oy kullanmıştır?

1991

1989

1994

1999

1977

Açıklama:

Afganistan savaşıyla başlayan SSCB’nin çöküşü aynı zamanda Güney Afrika’daki Apartheid rejimin çöküşünün başlangıcını temsil eder. Uluslararası baskı ve iç çekişmelere dayanamayan Apartheid rejimi nihayet 1990’ların başında çözülmeye, 27 Nisan 1994’te yapılan ve siyahların ilk kez oy kullandığı genel seçimle de sandığa gömülmüştür. 1994 yılından sonra Güney Afrika’ya uluslararası toplum tarafından uygulanan amborgalar kalkmış ve Güney Afrika uluslararası topluma tekrar katılmıştır. Güney Afrika, 1 Haziran 1994’te İngiliz Milletler Topluluğuna, 23 Haziran 1994’te BM Genel Kuruluna yeniden girmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Afrika Rönensansı tezi kim tarafından ortaya atılmıştır?

Thabo Mbeki

Desmond Tutu

Nelson Mandela

Jan Smuts

Jacob Zuma

Açıklama:

Thabo Mbeki’nin 1997 yılında açıkladığı ve her geçen gün popülerlik kazanan Afrika Rönesansı tezi, Landsberg ve Hlophe’ye (1999) göre Güney Afrika dış politikasının temel direğini oluşturmaktadır. Ayrıca Güney Afrika hazırlanmasında etkin şekilde rol aldığı Afrikanın Kalkınmasi için Yeni İşbirliği (New Partnership for African Development -NEPAD) adlı ekonomik kalkınma programı yoluyla Afrika kıtasındaki geri kalmışlık ve yoksulluğu azaltmayı hedeflemektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi 1994 sonrası Güney Afrika siyasetinde yer alan siyasal partilerden birisi değildir?

Ulusal Parti

Afrika Ulusal Kongresi

Inkhata Özgürlük Partisi

Liberal Parti

Demokratik Parti

Açıklama:

Güney Afrika’da siyasi partiler sağ-sol ya da merkez diye bir yapılaşma içerisinde değildir. Bütün partiler merkezi partilerdir. Sol eğilimli olan Güney Africa Kominist Partisi seçimlere tek başına girmemekte ve ANC ile birlikte üçlü ittifak içinde seçimlere katılmaktadır. Bu anlamda liberal parti bu partilerden birisi değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

1994 sonrası Güney Afrika'da yasaların hazırlanması ve yapımında en yetkili organ aşağıdakilerden hangisidir?

Ulusal meclis

Başbakan

Cumhurbaşkanı

Ulusal Eyalet Kongresi

Devlet başkanı

Açıklama:

Ulusal Meclis yasaların hazırlanmasında ve yapımında yetkilidir. En yüksek yasal organ olarak yasaları değiştirebilir, onaylayabilir ve reddedebilir. Ulusal Meclis kararlarını oy çokluğuyla alır. Ulusal Meclis çeşitli mekanizmalar yoluyla yürütme organını denetler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

“Apartheid” nedir?

Güney Afrika’da uygulanan ırk ayrımcılığı

Afrika yerlilerine verilen ad

Güney Afrika’ya has ekonomik model

Afrika’da beyazlara uygulanan ırk ayrımcılığı

Güney Afrika parlamenter modeli

Açıklama:

Apartheid, Güney Afrika’da uzun yıllar uygulanan ırk ayrımcılığıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Elmas ilk olarak hangi yılda bugünkü Cape Town şehrinin kuzeyinde keşfedilmiştir ?

1567

1667

1767

1867

1967

Açıklama:

1860’lardan sonra keşfedilmeye başlanan yeraltı madenleri Güney Afrika’nın sosyal ve siyasi hayatında en önemli dönüm noktasını temsil eder. Elmas ilk olarak 1867 yılında bugünkü Cape Town şehrinin kuzeyinde keşfedilmesine rağmen, 1869-1870’lere kadar Güney Afrika’ya ciddi bir nüfus göçü olmamıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Güney Afrika’da Afrikaans kökenlilerle İngiliz kökenliler arasında başlayan sürtüşmeler hangi yıllar arasında Anglo-Boer Savaşı’na yol açmıştır ?

1589-1602

1689-1702

1789-1802

1889-1902

1989-2002

Açıklama:

Güney Afrika’da meydana gelen maden devriminden sonra madenlerin kontrolü için iç mücadele dönemi başlamıştır. Daha çok Afrikaans kökenlilerle İngiliz kökenliler arasında başlayan bu sürtüşmeler 1889-1902 Anglo-Boer Savaşı’na yol açmıştır. Siyahların iki beyaz ırkın arasında kaldıkları bu savaş, ülkedeki iki beyaz ırkın güç mücadelesi olarak hatırlanmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Güney Afrika Yerli Ulusal Kongresi, kaç yılında adını Afrika Ulusal Kongresi olarak değiştirmiştir ?

1923

1933

1943

1953

1963

Açıklama:

Bir yazar ve gazeteci olan Solomon T. Plaatje’nin Genel Sekreterliğine seçildiği Güney Afrika Yerli Ulusal Kongresi, 1923 yılında adını Afrika Ulusal Kongresi olarak değiştirdi. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Hertzog Hükûmeti kaç yılında yaptığı bir düzenlemeyle yahudilerin Güney Afrika’ya göç etmesini yasaklamıştır ?

1917

1927

1937

1947

1957

Açıklama:

Yükselen yahudi düşmanlığının farkında olan Hertzog Hükûmeti 1937 yılında yaptığı bir düzenlemeyle yahudilerin Güney Afrika’ya göç etmesini yasakladı. Aynı yasayla beyaz topluma entegre olamayacak olan diğer Avrupalıların da ülkeye girişi kısıtlandı. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Güney Afrika’da Malan liderliğindeki Ulusal Parti hangi tarihte iktidara gelmiştir ?

1908

1918

1928

1938

1948

Açıklama:

1900’lerin başından beri her geçen yıl pekişen ırk ayrımcılığı politikası Afrikaansların 1948 yılında tek başlarına iktidar olmasıyla yeni bir dönemece girdi. 1948’de iktidara gelmesinden sonra Malan liderliğindeki Ulusal Parti Afrikaanslara öncelik veren ve diğerlerini dışlayan bir polikayı 1950’lerde düzenledikleri yasalarla uygulamaya başladı. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

ANC, Umkhonto we Sizwe adı altında silahlı örgütlenmeyi ne zaman başlatmıştır ?

1921

1931

1941

1951

1961

Açıklama:

Apartheid’e karşı mücadele eden gruplar açısından 1960’lar silahlı mücadelenin başladığı yıllardı. 1961 yılında ANC, Umkhonto we Sizwe adı altında silahlı örgütlenmeyi başlattı. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

27 yıl hapiste kalan Nelson Mandela ne zaman serbest bırakılmıştır ?

11 Şubat 1960

11 Şubat 1970

11 Şubat 1980

11 Şubat 1990

11 Şubat 2000

Açıklama:

11 Şubat 1990 tarihinde De Klerk’in yaklaşık 27 yıldır hapiste olan Nelson Mandela’yı serbest bırakması, Güney Afrika siyasi hayatında önemli bir dönüm noktası oldu. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Güney Afrika’daki ilk demokratik seçimler ne zaman gerçekleştirilmiştir ?

27 Nisan 1991

27 Nisan 1992

27 Nisan 1993

27 Nisan 1994

27 Nisan 1995

Açıklama:

Güney Afrika’daki ilk demokratik seçimler 27 Nisan 1994’te gerçekleştirildi ve seçim sonuçları da 6 Mayıs 1994’te açıklandı. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Cümleyi uygun seçenekle tamamlayınız:
“İstatistiklere göre Güney Afrika’da yaşayan her … kişiden birisi HIV ya da AIDS virüsü taşımaktadır.”

beş

elli

yüz

bin

Açıklama:

Güney Afrika, Afrika kıtasında AIDS’in rakamsal olarak en yüksek olduğu ülkedir. İstatistiklere göre Güney Afrika’da yaşayan her beş kişiden birisi HIV ya da AIDS virüsü taşımaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Apartheid rejiminin temelleri ilk ne zaman atılmıştır?

Anglo-Boer Savaşı’ndan sonraki dönemde,

Elmasın ilk olarak Cape Town şehrinin kuzeyinde keşfedilmesiyle,

1886 yılında, bugün Johannesburg olarak adlandırılan şehirde yüksek miktarda altının bulunmasıyla,

Avrupalıların altına akın etmesi sonucu,

1800’lerin başında İngilizlerin de devreye girmesi ve Güney Afrika’yı kolonileştirmesiyle,

Açıklama:

Legassick’in (1995:44) de belirttiği gibi, temelleri Anglo-Boer Savaşı’ndan sonra atılmaya başlanan Apartheid rejimi, Güney Afrika Birliği’nin kurulmasından hemen sonra ırk ayrımcılığıyla kendini göstermeye başlamıştı.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Afrika’daki en uzun soluklu bağımsızlık hareketinin neticesinde doğan örgütün 1923 yılında ki adı nedir?

Güney Afrika Birliği

Afrika Siyasal Organizasyonu

Güney Afrika Yerli Ulusal Kongresi

Afrika Ulusal Kongresi

Tüm Afrikalılar Kongresi

Açıklama:

1911 yılında yasalaşan Yerliler Arazi Kanunu’na tepki olarak siyahlar arasında doğan muhalefet, Afrika’daki en uzun soluklu bağımsızlık hareketinin dogmasına yol açtı. İlk başlarda Güney Afrika Yerli Ulusal Kongresi olarak adlandırılan bu örgüt 8 Ocak 1912 tarihinde Bloemfontain’de bir kaç yüz kişilik eğitimli siyahın önderliğinde kuruldu. Kurucu Başkanlığına Amerika’da okumuş olup öğretmenlik ve papazlık yapan John L. Dube, Mali İşler Başkanlığına ise Colombia ve Oxford üniversitelerinde hukuk eğitimi görmüş olan Pixley Ka Isaka Seme seçildi (Dunton, 2003:555). Bir yazar ve gazeteci olan Solomon T. Plaatje’nin Genel Sekreterliğine seçildiği Güney Afrika Yerli Ulusal Kongresi, 1923 yılında adını Afrika Ulusal Kongresi olarak değiştirdi (Walshe, 1973:9)

Doğru Cevap: D

Soru 53

I. Apartheid’in temellerinin atılmıştır.
II. Apartheid için gerekli yasaların çıkarıldığı fakat tam olarak uygulanmadığı bir dönemdir.
III. Anti-apartheid hareketlerin temellerinin de atıldığı bir dönemdir.
IV. Afrikaans milliyetçiliği yeniden canlandırılmaya çalışıldı.
Yukarıdakilerden hangileri Malan Dönemi için söylenebilir?

I,II

I,II,III

I,II,III,IV

II,III

II,IV

Açıklama:

D.F. Malan liderliğindeki Ulusal Partinin 1950’lerdeki idaresi daha çok ‘apartheid’in mimarı’ olarak nitelendirilen Hendrik Vorwoerd’un D.F. Malan’ın yerine başbakan olmasından önce bir hazırlık dönemi özelliğini taşır. Bu dönem apartheid için gerekli yasaların çıkarıldığı fakat tam olarak uygulanmadığı bir dönemdir. Apartheid sisteminin asıl uygulaması Verwoerd’la beraber gelecektir. Apartheid’in temellerinin atıldığı Malan dönemi aynı zamanda anti-apartheid hareketlerin temellerinin de atıldığı bir dönemdir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Daha çok yasalarla uygulanan apartheid sistemi, hangi yıllara ait dönemde yapılan bir dizi düzenlemeyle resmî devlet politikası olmuştur.

1930

1940

1950

1960

1970

Açıklama:

Daha çok yasalarla uygulanan apartheid sistemi, 1950’lerdeki yapılan bir dizi düzenlemeyle resmî devlet politikası olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Siyah Bilinçlenme Hareketi (Black Consciousness Movement) olarak adlandırılan Biko’nun siyasi hareketi ve başkanlığını yaptığı hangi örgüt özellikle öğrenciler arasında taraftar buldu ve kısa bir sürede yaygınlaştı.

SASO

ANC

PAC

BPC

Açıklama:

Siyah Bilinçlenme Hareketi (Black Consciousness Movement) olarak adlandırılan Biko’nun siyasi hareketi ve başkanlığını yaptığı SASO özellikle öğrenciler arasında taraftar buldu ve kısa bir sürede yaygınlaştı. Üye sayısı bir anda binleri bulurken SASO, özellikle siyahların kendi kendilerini ayakta tutabileceği ekonomik ve sosyal projeler üretip siyah halkta yeni bir bilinç uyandırmaya çalıştı. Bu çerçevede özellikle kırsal bölgelerde birçok sağlık ocağı açıp halkı bilinçlendirmek için toplantılar düzenlediler. Kısa sürede yaygınlaşan bu öğrenci hareketi 1972 yılında Siyah Halklar Kongresi (Black Peoples’ Convention-BPC) adı altında yeni bir örgüt kurarak siyasi faaliyetlere girişti (Gerhart, 1978:289).

Doğru Cevap: A

Soru 56

Özgür bir ortamda gecen Güney Afrika’nin ilk demokratik seçimleri sonucunda 9 Mayıs 1994’te ilk devlet başkanı kim seçilmiştir?

De Klerk

Nelson Mandela

Thabo Mbeki

W. Botha

Biko

Açıklama:

Güney Afrika’daki ilk demokratik seçimler 27 Nisan 1994’te gerçekleştirildi ve seçim sonuçları da 6 Mayıs 1994’te açıklandı. Buna göre, oyların %62,6’sını alan Afrika Ulusal Kongresi (ANC) seçimden zaferle çıktı. Yedi partinin meclise girdiği 1994 seçimlerinde %5’ten fazla oy alan her parti kurulacak olan Ulusal Birlik Hükûmetinde (Government of National Unity-GNU) yer almaya hak kazanıyordu. Özgür bir ortamda gecen Güney Afrika’nin ilk demokratik seçimleri sonucunda Nelson Mandela 9 Mayıs 1994’te oy birliğiyle Güney Afrika’nin ilk siyahi devlet başkanı seçildi. Thabo Mbeki ve Apartheid rejiminin son devlet başkanı FW De Klerk ise devlet başkan yardımcılığına getirildiler.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Güney Afrika’nın sosyoekonomik yapısı açısından aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Günümüzde ülkedeki gelir dağılımı hem beyazlar hem de siyahların yararına çalışmaktadır.

Ekonomik aktiviteler Güney Afrika’da genellikle şehirleşmiş kesimlerde yoğunlaşmış ve yoğunlaşmaktadır.

Güney Afrika yüksek bir işsizlik oranıyla karşı karşıyadır.

Makroekonomik göstergeler açısından Güney Afrika ekonomisi Afrika kıtasındaki en gelişmiş market ekonomisidir.

Güney Afrika toplumu sosyo-ekonomik açıdan eski Devlet Başkanı Thabo Mbeki başta olmak üzere birçok kişi tarafından genellikle ‘iki ulus’ olarak tanımlanmaktadır.

Açıklama:

Güney Afrika’da bugün hala geçmişten devralınan adaletsiz gelir dağılımının izlerini bütün çıplaklığıyla görmek mümkündür. Ülkedeki gelir dağılımı hâlâ beyazların yararına çalışmaktadır. Her ne kadar ANC 1994 yılında iktidara geldikten sonra ‘Pozitif Ayrımcılık’ (Affirmative Action) ve ‘Siyahların Ekonomik Kalkınması’ (Black Economic Empowement-BEE) gibi bazı düzenlemelerle ekonomik gelir dağılımına müdahale etse de durum hâlâ eski hâlini korumaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

I. Güney Afrika’nın yetiştirdiği sayılı devlet adamlarından biridir.
II. Apartheid öncesi dönemde Güney Afrika’nın uluslararası yüzüydü.
III. 2009 baharında yapılan seçimlerde seçimi kazanan Güney Afrika devlet başkanıydı.
IV. Güney Afrika toplumu sosyo-ekonomik açıdan ‘iki ulus’ olarak tanımlayan devlet adamıdır.
V . Commonwealth olarak bilinen İngiliz Milletler Topluluğunun kurulmasına da öncülük etmiştir.
Yukarıdakilerden hangileri Jan Smuts’a ait doğru bilgilerdir?

I,II,III

I,II,IV

I,II,V

I,II,III,IV

II,III,V

Açıklama:

Güney Afrika’nın yetiştirdiği sayılı devlet adamlarından biri olan Jan Smuts, Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere’de kurulan savaş kabinesinde de görev yapmıştır. Ayrıca Commonwealth olarak bilinen İngiliz Milletler Topluluğunun kurulmasına da öncülük eden Jan Smuts, Apartheid öncesi dönemde Güney Afrika’nın uluslararası yüzünü temsil eder.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Güney Afrika’da 2009 yılından beri hâlen devam etmekte olan dönemin adı nedir?

Mandela

Zuma

Mbeki

Sheik

Tutu

Açıklama:

1994 sonrası Güney Afrika dış politikasını üç döneme ayırmakta yarar vardır: Mandela Dönemi (1994-1999), Mbeki Dönemi (1999-2008) ve hâlen devam etmekte olan Zuma Dönemi (2009-).

Doğru Cevap: B

Soru 60

Güney Afrika'da Nelson Mandela'nın devlet başkanı seçilmesi, Afrika için ne anlamda "son kalenin düşmesi" olarak nitelendirilmiştir?

Beyazların kontrolü

Kabile hâkimiyetleri

Yer altı zenginliklerinin paylaşımı

Gelir adaletsizliklerinin giderilmesi

Irk eşitsizliklerinin Dünya'da sona ermesi

Açıklama:

Beyazların kontrolü

Doğru Cevap: A

Soru 61

Güney Afrika'nın sosyal ve siyasi hayatında en önemli dönüm noktası olarak görülen yer altı madenlerinin keşfi hangi yıllardan sonraya rastlar?

1850'lerden sonra

1860'lardan sonra

1870'lerden sonra

1880'lerden sonra

1890'lardan sonra

Açıklama:

1860'lardan sonra

Doğru Cevap: B

Soru 62

1911 de yürürlüğe giren hangi kanun, Afrika'daki en uzun soluklu bağımsızlık hareketinin doğmasına yol açmıştır?

Yerli işçi kanunu

Apartheid kanunu

Yerliler arazi kanunu

Maden ocakları kanunu

Oy hakkı kanunu

Açıklama:

Yerliler arazi kanunu

Doğru Cevap: C

Soru 63

Güney Afrika'da 1950'lerde yapılan bir dizi düzenlemeyle resmi devlet politikası haline gelen sistemin adı nedir?

Oy kullanma hakkı

Medeni kanun

Büyük göç

İşçi kanunu

Apartheid

Açıklama:

Apartheid

Doğru Cevap: E

Soru 64

22 Aralık 1993 tarihli Geçici Güney Afrika Anayasası, ülkede demokratik bir yapının kurulmasına ilişkin hangi toplantıların sonucunda ilan edilmiştir?

CODESA

BM Genel Kurulu

Afrika Birliği Toplantısı

TEC

GNU

Açıklama:

CODESA

Doğru Cevap: A

Soru 65

Güney Afrika, Afrika kıtasının tüm endüstriyel ürününün yaklaşık yüzde kaçını üretmektedir?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 66

Güney Afrika ekonomik ve siyasal sisteminin temel problemlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Teknoloji

Eğitim

Su sorunu

Yolsuzluk

Tekelcilik

Açıklama:

Yolsuzluk

Doğru Cevap: D

Soru 67

Güney Afrika'da parlamentonun ikinci ayağını oluşturan ve 90 üyeden oluşan yapının adı nedir?

Ulusal Meclis

Güney Afrika Topluluğu

Afrika Diyalog Formu

Afrika Ulusal Kongresi

Ulusal Eyalet Konseyi

Açıklama:

Ulusal Eyalet Konseyi

Doğru Cevap: E

Soru 68

Güney Afrika siyasal sisteminde devlet başkanı Ulusal Meclis tarafından kaç yıllığına seçilir?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 69

Güney Afrika'da 1994 seçimlerinde oyların yüzde 62,6'sını alarak seçimi kazanan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlük Cephesi

Afrika Ulusal Kongresi

Ulusal Parti

Demokratik Parti

Inkhata Özgürlük Partisi

Açıklama:

Afrika Ulusal Kongresi

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Çin imparatorluk olarak ülke birliğini ilk olarak ne zaman sağlamıştır?

MÖ 221 yılında

21.Yüzyılda

1912 yılında

1921 yılında

1930 lu yılların başında

Açıklama:

Çin, ilk olarak MÖ 221 yılında bir imparatorluk olarak ülke birliğini sağlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Komünist partinin başarısında ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulması sürecinde en önemli isim aşağıdakilerden hangisidir?

Şi Cinping

Deng Şayping

Chiang Kay-şek

Mao Zedong

Sun Yat-sen

Açıklama:

Komünist partinin başarısında ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulması sürecinde en önemli isim Mao Zedong’dur.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Çin komünist partisi kaç yılında iktidara gelmiştir?

1945 yılında

1927 yılında

1949 yılında

1953 yılında

1958 yılında

Açıklama:

Çin Komünist partisi 1949 yılında iktidara geldi.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Rusya ve Çin elli yıldır ilk kez bir dostluk anlaşmasını kaç yılında imzalamışlardır?

2013 yılında

2011 yılında

2012 yılında

2010 yılında

2001 yılında

Açıklama:

2001 yılında Rusya ve Çin elli yıldır ilk kez bir dostluk anlaşması imzalamışlardır

Doğru Cevap: E

Soru 5

Çin’in en büyük ticaret ortağı aşağıdakilerden hangisidir?

Hindistan

ABD

Rusya

Moğolistan

Burma

Açıklama:

ABD Çin’in en büyük ticaret ortağıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Politbüro’ya atamalarda üst yaş sınırı kaç olarak belirlenmiştir?

Açıklama:

Politbüro’ya atamalarda üst yaş sınırı 62 olarak belirlenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

1990'larda Çin aşağıdaki hangi ülke ile anlaşma imzalamamıştır?

Avrupa Birliği ülkeleri

Rusya

İngiltere

Japonya

ASEAN Ülkeleri

Açıklama:

1990’larda Çin, Avrupa Birliği, Rusya, Japonya ve ASEAN ülkeleri ile önemli anlaşmalar imzalamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Çinin sosyo ekonomik özellikleri arasında değildir?

Nüfus yoğunluğu ülkenin tarıma elverişli doğu bölgelerinde en azdır

On dört ülke ile komşudur. Kuzeyde Rusya ve Moğolistan, batıda Hindistan, güneyde Burma ve Vietnam Çin’in komşularıdır

Çin’in kara sınırlarının uzunluğu yaklaşık 22,800 kilometredir

Yaklaşık 9,6 milyon kilometrekarelik yüz ölçümüyle Asya’nın en büyük ülkesi; dünyanın ise Rusya ve Kanada’dan sonraki üçüncü büyük ülkesidir

Ülkenin önemli bir kısmı dağlıktır. Ekilebilir alan ülkenin dörtte biri ile sınırlıdır

Açıklama:

Çin Asya kıtasının en doğusunda yer alan ülkelerden biridir. Çin’in kara sınırlarının uzunluğu yaklaşık 22,800 kilometredir. On dört ülke ile komşudur. Kuzeyde Rusya ve Moğolistan, batıda Hindistan, güneyde Burma ve Vietnam Çin’in komşularıdır. Çin, yaklaşık 9,6 milyon kilometrekarelik yüz ölçümüyle Asya’nın en büyük ülkesi; dünyanın ise Rusya ve Kanada’dan sonraki üçüncü büyük ülkesidir. Ülkenin önemli bir kısmı dağlıktır. Ekilebilir alan ülkenin dörtte biri ile sınırlıdır. Nüfus yoğunluğu ülkenin tarıma elverişli doğu bölgelerinde en fazladır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Çin'de Devlet başkanı en az kaç yaşında seçilme yeterliliğine sahip Çin vatandaşları arasından seçilmektedir?

Açıklama:

Devlet başkanı en az kırk beş yaşında, seçilme yeterliliğine sahip Çin vatandaşları arasından seçilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Çin yargı sistemine yönelik yanlış bilgidir?

Halk mahkemeleri ülkenin yargı merciidir

Çin yargı sisteminde sadece Halk Savcılıkları bulunur

Devlet düzeyinde kurulan Yüksek Halk Mahkemesi’nin yanı sıra eyalet, özerk bölge ve merkeze doğrudan bağlı şehirlerde yüksek halk mahkemeleri, daha alt birimlerde de orta düzey ve yerel halk mahkemeleri kurulur

Ülkenin en yüksek yargı organı olan Anayasa Yüksek Halk Mahkemesinin yargı yetkisini bağımsız olarak kullanacağı hükmünü içerse de yargı makamları da Komünist partinin denetimi altındadır

Yüksek Mahkeme bütün kademelerdeki yerel halk mahkemeleri ve mesleki halk mahkemelerinin yargı çalışmalarını denetleyen en yüksek kurumdur

Açıklama:

Halk mahkemeleri ülkenin yargı merciidir. Devlet düzeyinde kurulan Yüksek Halk Mahkemesi’nin yanı sıra eyalet, özerk bölge ve merkeze doğrudan bağlı şehirlerde yüksek halk mahkemeleri, daha alt birimlerde de orta düzey ve yerel halk mahkemeleri kurulur. Ülkenin en yüksek yargı organı olan Anayasa Yüksek Halk Mahkemesinin yargı yetkisini bağımsız olarak kullanacağı hükmünü içerse de yargı makamları da Komünist partinin denetimi altındadır. Yüksek Mahkeme bütün kademelerdeki yerel halk mahkemeleri ve mesleki halk mahkemelerinin yargı çalışmalarını denetleyen en yüksek kurumdur. Anayasal olarak Yüksek Halk Mahkemesi, Ulusal Halk Meclisi ve Meclisin Daimi Komitesi’ne karşı sorumludur ve çalışmalarını meclise ve meclis daimi komitesine rapor eder. Yüksek Halk Mahkemesi Başkanı, başkan yardımcıları ve yargı komitesi üyeleri, Ulusal Halk Meclisi tarafından tayin edilir. Çin yargı sisteminde ayrıca Halk Savcılıkları ve özel görevli mahkemeler de bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Çin’in karşılaştırmalı siyaset disiplini açısından önemi hangi özelliği ile ön plana çıkmaktadır?

Yönetilecek nüfusun büyüklüğü

Doğal kaynakların fazlalığı

Görece homojen bir yapıya sahip olması

Yaşanan ekonomik reformlara rağmen otoriter Komünist tek parti rejimini devam ettirebilmesi

Nüfusun oldukça büyük bir kısmının okuryazar ve istihdama yönelik insan gücünden oluşması

Açıklama:

Çin’in karşılaştırmalı siyaset disiplini açısından önemi nüfusuna, coğrafi büyüklüğüne, ülkede yaşanan ekonomik reformlara rağmen otoriter Komünist tek parti rejimini devam ettirebilmesidir. Çin’in siyasal sisteminin 21. yüzyıldaki gelişimi ve alacağı biçim kapitalizm ve demokrasi arasında var olduğu düşünülen ilişkiyi sınama bakımından da önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Çin'in 19. yüzyılda yaşadığı sorunlardan biri değildir?

Ekonomik durgunluk ve yoksulluk

Sömürülmeye karşı başlayan isyanlar

Avrupalı devletlere birçok alanda imtiyazlar tanınması

Britanya’nın galip ayrıldığı Afyon savaşları

1912 yılında milliyetçi bir devrim ile cumhuriyet kurulması

Açıklama:

19. yüzyılda Britanya’nın galip ayrıldığı Afyon savaşları Çin’in emperyalist devletlere karşı direncinin azaldığının ilk göstergeleri arasındadır. Batılılarla yaptığı savaşları kaybetmeye başlayan Çinliler Batı’nın teknolojisinin üstün olduğunu kabul etmekle birlikte özde kendi kültürlerinin korunması gerektiğini düşünmüşlerdir. 19. yüzyılın sonu Çin için yüzyıllardır devam ettirdiği istikrar ve düzenin değiştiği, Avrupalı devletlere birçok alanda imtiyazlar tanımak zorunda kaldığı bir dönemdir. 19. yüzyıla gelindiğinde ülke bir nüfus patlaması da yaşamıştır. Nüfus artışı ekonomik durgunluk ve yoksulluğun nedenlerinden birisi olmuştur. Ülkede köylülerin toprak sahipleri ve devlet tarafından sömürülmesi isyanları da beraberinde getirmiştir. Örneğin, Tayping isyanında 20 milyon kişi hayatını kaybetmiştir. İmparatorluğun reform çabaları sonuç vermeyince 1912 yılında milliyetçi bir devrim ile cumhuriyet kurulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Komünist Parti ve destekçilerinin başlattığı "uzun yürüyüş" ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bu mücadelede temel ilke olarak halkın gücünün en ileri savaş teknolojisinden daha üstün olduğu benimsenmiştir.

6,000 kilometrelik bir geri çekilme ile ülkenin iç bölgelerinde tekrar örgütlenmeyi içerir.

Japon hükümetinin komünistlere verdiği destek bu yürüyüşte ön plana çıkmıştır.

Bu harekete katılanlardan birçoğu Komünist dönemde uzun yıllar ülkenin siyasal yönetiminde söz sahibi olmuşlardır.

Komünist partisi bu hareket ile yaşadığı zorluklara ve baskılara rağmen milyonlarca köylünün desteğini almıştır ve sonucunda başarılı olmuştur.

Açıklama:

Milliyetçilerin saldırılarından korunmak için Komünist parti ve destekçileri 6,000 kilometrelik bir geri çekilme ile ülkenin iç bölgelerinde tekrar örgütlenmişlerdir. ‘Uzun Yürüyüş’ olarak adlandırılan ve komünist rejim için sembolik öneme sahip olan bu harekete katılanlardan birçoğu Komünist dönemde uzun yıllar ülkenin siyasal yönetiminde söz sahibi olacaklardır. Komünist partinin bu mücadelede temel ilkesi halkın gücünün en ileri savaş teknolojisinden daha üstün olduğu olmuştur. Komünist partisi yaşadığı zorluklara ve baskılara rağmen milyonlarca köylünün desteğini alarak önce Japon işgaline karşı direnişte kendini göstermiş, daha sonra iç savaşta milliyetçiler karşısında zafer kazanmıştır. Milliyetçilerin yenilgisinde ülkenin 1937’de Japonya tarafından tamamen işgal edilme girişimi ve Komünist Partinin Japonlara karşı mücadelede ön plana çıkması da etkili olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Çin’de yüzyıllardır süregelen toplumsal hiyerarşik yapıları ve eşitsizlikleri yok etme çabaları aşağıdakilerden hangi dönemde yoğunlaşmış ve nispeten başarılı olmuştur?

Mao öncesi Japon yönetimi dönemi

Mao öncesi komünist dönem yönetimi

Mao dönemi yönetimi

Mao sonrası Japon yönetimi dönemi

Mao sonrası komünist dönem yönetimi

Açıklama:

Çin Komünist partisi 1949 yılında iktidara geldiğinde Çin’de yüzyıllardır süregelen toplumsal hiyerarşik yapıları ve eşitsizlikleri yok etme vaatlerini çeşitli politikalarla gerçekleştirme çabasına girmiştir. Japonlara karşı olan mücadele sonucunda kazandığı halk desteğini de arkasına alarak toprak reformu gibi birçok alanda eşitlikçi sosyal reformları başlatmıştır. Afyon bağımlılığı ve fuhuş ile mücadelede başarılı sonuçlar alınmıştır. Kadının aileden başlayarak diğer toplumsal alanlarda statüsünün artırılması için hukuksal reformlara gidilmiştir. Bu reformları gerçekleştirirken ideolojik propaganda ve ikna çabalarının yanında, rejimin meşruiyetinin yetersiz geldiği durumlarda zor kullanma yoluna da gidebilmiştir (Joseph, 2012, 630).

Doğru Cevap: C

Soru 15

Çin’de tarım ve endüstri alanında tam ortaklaşacı bir sisteme geçiş anlamına gelen hareketin simgesel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Yüz Çiçek Hareketi

Büyük Atılım

Kültürel Devrim

Uzun Yürüyüş

Komünist Manifesto

Açıklama:

‘Büyük Atılım’ kampanyası, Çin’de tarım ve endüstri alanında tam ortaklaşacı bir sisteme geçiş anlamına gelmekteydi. Halkın yalın gücü ile ülke çok kısa bir zamanda hem tarımda hem de endüstride gelişmiş ülkeleri yakalamayı hedefliyordu. Bunun için halkın ortak hareket etmesi gerektiği düşünülmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Mao'nun ölümünden sonra 1978 yılında komünist parti başına geçen Deng Şayping ‘fare yakaladığı sürece kedinin beyaz veya siyah olması önemli değildir’ sözüyle yönetim anlamında hangi felsefeyi benimsediğini göstermiştir?

Çoğulculuk

Demokrasi

Oligarşi

Pragmatizm

Popülizm

Açıklama:

Mao’nun 1976 yılında ölümünden sonra Komünist parti liderliği Mao’nun geleneğine ve fikirlerine sadık olanlar ve Deng Şayping’in liderliğinde reform yanlısı olanlar şeklinde iki hizbe bölünmüştür. 1978 yılına gelindiğinde Deng ve taraftarları iktidarı ele geçirmişlerdir. Deng Şayping kültürel devrim döneminde iki defa sağcı olduğu gerekçesi ile parti yönetiminden uzaklaştırılmış birisidir. İdeolojiden çok pragmatizme inanmaktadır. Köylülere özel mülkiyet hakkı tanınması ile ilgili olarak ‘fare yakaladığı sürece kedinin beyaz veya siyah olması önemli değildir’ diyebilmiştir

Doğru Cevap: D

Soru 17

Çin'in sosyoekonomik yapısı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisileri doğrudur?
I. Çince’nin çok farklı sayıda lehçesi ülke içinde yaklaşık olarak eşit oranlarda konuşulmaktadır.
II. Yüzölçümüyle Asya’nın en büyük ülkesi; dünyanın ise Rusya, Amerika ve Kanada’dan sonraki dördüncü büyük ülkesidir.
III. Artan nüfusu kontrol edebilmek için "tek çocuk politikası" uygulanmıştır.
IV. Ülke nüfusunun yaklaşık %92’si Han etnik grubuna mensuptur.
V. Ülkede hüküm süren bir şehirli ve köylü ayrımı vardır.

I, II, III

I, III, V

II, III, IV

II, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

I. Çin’de Çince’nin mandarin lehçesi ağırlıklı olarak konuşulmaktadır.
II. Çin, yaklaşık 9,6 milyon kilometrekarelik yüzölçümüyle Asya’nın en büyük ülkesi; dünyanın ise Rusya ve Kanada’dan sonraki üçüncü büyük ülkesidir.
III. Çin’in nüfus artış hızı devletin tek çocuk politikası nedeniyle yavaşlamış olsa da 2025 yılında nüfusun 1,5 milyar civarında olması beklenmektedir.
IV. Ülke nüfusunun yaklaşık %92’si Han etnik grubuna mensuptur.
V. Çin’in toplumsal özellikleri açısından üzerinde durulması gereken diğer ayırt edici özelliği ülkede hüküm süren şehirli ve köylü ayrımıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Çin yasama sisteminde en yetkili organ aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhurbaşkanlığı

Başbakanlık

Devlet Konseyi (Bakanlar Kurulu)

Ulusal Halk Kongresi

Temsilciler Meclisi

Açıklama:

Çin’de en önemli devlet organları Ulusal Halk Kongresi, Devlet Başkanı ve Devlet Konseyi’dir. Çin siyasal sisteminde cumhurbaşkanlığı makamı semboliktir. Başbakan ve Devlet Konseyi (Bakanlar Kurulu) ülke politikalarının yürütülmesinden sorumludur. Komünist partinin denetiminde olan Ulusal Halk Kongresi ise anayasaya göre ülkede en yetkili organdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Çindeki idari yönetim yapısı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Merkezî yönetim bakanlıklarının her bölgede temsilcileri bulunmaktadır.

Eyalet valileri merkezden atanır.

Eyalet yöneticileri devlet başkanı tarafından atanıp görevden alınmaktadır.

Devlet gerekli gördüğü zaman özel idari bölgeler kurabilir.

Tüm ülke eyaletlere, özerk bölgelere ve doğrudan doğruya merkeze bağlı şehirlere bölünmüştür.

Açıklama:

Tüm ülke eyaletlere, özerk bölgelere ve doğrudan doğruya merkeze bağlı şehirlere bölünmüştür. Eyalet valileri merkezden atanır. Çin’in üniter devlet yapısı içerisinde bölgelerin hareket alanı olmasına rağmen merkeze bağımlıdırlar. Merkezî yönetim bakanlıklarının her bölgede temsilcileri bulunmaktadır. Eyalet yöneticileri Komünist partisinin yetkili organları tarafından atanıp görevden alınmaktadır. Merkezî yönetim bölgeleri mali yönden de denetleyebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik açıdan dünyanın en büyük ikinci ülke ekonomisi hâline gelmiştir?

Çin

Japonya

Rusya

Almanya

Fransa

Açıklama:

Çin, ekonomik açıdan dünyanın en büyük ikinci ülke ekonomisi hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

İngiltere ile Çin arasında 19. Yüzyılda gerçekleşen İngiltere’nin ticaret açığını kapatmak amacıyla ülkeye afyon satmak istemesine razı olmayan ve Çin’in yenilgisi ile sonuçlanan savaşların genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Asya-Pasifik savaşları

Afyon savaşları

Yüzyıl savaşları

Sömürge savaşları

Uzun savaş

Açıklama:

Afyon savaşları, İngiltere ile Çin arasında 19. Yüzyılda gerçekleşen İngiltere’nin ticaret açığını kapatmak amacıyla ülkeye afyon satmak istemesine razı olmayan
Çin’in yenilgisi ile sonuçlanan savaşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Çin'de 20. y.y. başlarında milliyetçilerin saldırısı karşısında Komünist parti güçlerinin Mao’nun liderliğinde binlerce kilometre yürüyerek geri çekilmesine ne ad verilmiştir?

Zafer Yolu

Uzun Gece

Uzun Yürüyüş

Komünist Hareketi

Sonsuz Yürüyüş

Açıklama:

Uzun Yürüyüş, Milliyetçilerin saldırısı karşısında Komünist parti güçlerinin Mao’nun liderliğinde binlerce kilometre yürüyerek geri çekilmesi. Destansı bir niteliğe
bürünmüş, yürüyüşten sağ kalanlar Komünist dönemde önemli siyasi görevlere getirilmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Çin'de 1958 yılında Mao tarafından uygulamaya konulmuş ‘Büyük Atılım’ denilen politikanın hedefi nedir?

Askeri alanda ilerleme

Bilim ve sanatta gelişme

Nüfus planlaması

Tarım ve sanayide kalkınma

Siyasi istikrarın sağlanması

Açıklama:

Çin'de 1958 yılında Mao tarafından ‘Büyük Atılım’ denilen tarım ve sanayide kalkınmayı hedefleyen bir politika uygulamaya konulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Çin devletinin 1970’lerin sonlarında başlattığı Tek Çocuk Politikasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Eğitim kalitesini arttırmak

Sosyal reform gerçekleştirmek

Seçilmiş çocukların daha iyi eğitim almalarını sağlamak

Aslen Çin uyruklu çocukların belirlenmesi

Nüfus kontrolünü sağlamak

Açıklama:

Tek Çocuk Politikası, Çin devletinin 1970’lerin sonlarında nüfus kontrolünü sağlamak için başlattığı bir politikadır. Aileler yalnızca bir çocuk sahibi olmaları
için çeşitli araçlarla teşvik edilmekte, birden fazla çocuk sahibi olmak isteyenler cezalandırılabilmektedir. Politikanın uygulanması tek tip olmayıp, çeşitli istisnalar ve esneklikler getirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

1949 ile 1976 yılları arasındaki Mao döneminde Komünist parti devleti ............................ yoluyla her türlü özel ekonomik faaliyeti baskı altına almıştır.
Yukarıdaki ifadeyi doğru olarak tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

merkezi planlama

siyasi baskı

politik şantaj

askeri baskı

vergi arttırımı

Açıklama:

1949 ile 1976 yılları arasındaki Mao döneminde Komünist parti devleti merkezî planlama yoluyla her türlü özel ekonomik faaliyeti baskı altına almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Dünyada kullanılan ....................................................... yarısı Çin’de kullanılmaktadır.
Yukarıdaki ifadeyi doğru olarak tamamlayan seçenek hangisidir?

odun ve kömürün

çelik ve çimentonun

petrol ve doğal gazın

kumaş ve ipliğin

para ve altının

Açıklama:

Dünyada kullanılan çelik ve çimentonun yarısı Çin’de kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Çin siyasal sisteminin devlet başkanlığı ve başbakanlık gibi önemli kurumları .................. ideoloji ile meşruiyetini sağlayan tek bir parti denetimi altındadır.
Yukarıdaki ifadeyi doğru şekilde tamamlayan seçenek hangisidir?

liberal

nasyonalist

komünist

marksist

cumhuriyetçi

Açıklama:

Çin siyasal sisteminin devlet başkanlığı ve başbakanlık gibi önemli kurumları komünist ideoloji ile meşruiyetini sağlayan tek bir parti denetimi altındadır. Çin bu açıdan bir komünist parti devletidir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Çin Anayasası’na göre ülkenin yasama organı aşağıdakilerden hangisidir?

Bakanlar Konseyi

Devlet başkanı

Yüksek Halk Mahkemesi

Ulusal Halk Meclisi

Politbüro

Açıklama:

Çin Anayasası’na göre ülkenin yasama organı olan Ulusal Halk Meclisi, Bakanlar Konseyini, devlet başkanını, Yüksek Halk Mahkemesini, başsavcıyı ve orduyu seçer ve denetler.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Çin yönetim sisteminde en önemli yürütme organı aşağıdakilerden hangisidir?

Ulusal Halk Kongresi

Politbüro

İdare Meclisi

Komünist Parti

Devlet Konseyi

Açıklama:

Çin sisteminde en önemli yürütme organı Devlet Konseyidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden Hangisi Çin’de 19. Yüzyılda gerçekleşen olaylardan birisi değildir?

Afyon Savaşları

Nüfus patlaması

Ekonomik durgunluk ve yoksulluk

Tayping isyanı

Milliyetçi devrim

Açıklama:

19.yüzyılda Britanya’nın galip ayrıldığı Afyon savaşları Çin’in emperyalist devletlere karşı direncinin azaldığının ilk göstergeleri arasındadır.19. yüzyıla gelindiğinde ülke bir nüfus patlaması da yaşamıştır. Nüfus artışı ekonomik durgunluk ve yoksulluğun nedenlerinden birisi olmuştur. Ülkede köylülerin toprak sahipleri ve devlet tarafından sömürülmesi isyanları da beraberinde getirmiştir. Örneğin, Tayping isyanında 20 milyon kişi hayatını kaybetmiştir. İmparatorluğun reform çabaları sonuç vermeyince 1912 yılında milliyetçi bir devrim ile cumhuriyet kurulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Han Çinlileri haricinde 55 ayrı etnik grup, Çin Nüfusunun yüzde kaçını oluşturmaktadır?

%48

%38

%28

% 18

% 8

Açıklama:

Çin’in etnik yapısına bakıldığında ülkede en kalabalık grup Han Çinlileri olmakla birlikte nüfusunun yaklaşık %8’ini oluşturan 55 ayrı etnik grup coğrafi olarak ülkenin geniş bir alanına yayılmışlardır. Ülke nüfusunun yaklaşık %92’si Han etnik grubuna mensuptur.

Doğru Cevap: E

Soru 32

2012 yılında Çin’de bir milyonun üzerinde nüfusa sahip kaç tane şehir vardır?

102

204

Açıklama:

Çin’in 2012 yılında bir milyonun üzerinde nüfusa sahip 102 şehri vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Çin’de uygulanan tek çocuk politikasının olumsuz yönlerinden birisidir?

Cinsiyet tercihli kürtajlar

Kız çocuk sayısının fazlalığı

Uygulamadaki istisnalar

Düşük doğurganlık oranı

Fazla çocuk isteyenlere verilen cezalar

Açıklama:

Çin’de tek çocuk politikasının uygulanması; zorunlu kürtajlar, cinsiyet tercihli kürtajlar, erkek çocuk sayısının fazlalığı gibi olumsuz sonuçlar da doğurmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Çin nüfusunun ne kadarı kentlerde yaşamaktadır?

% 20

% 35

% 45

% 60

% 65

Açıklama:

Kentleşme sürecine bakıldığında günümüzde Çin nüfusunun yaklaşık %45’i kentlerde yaşamaktadır. Bu oran hızla artmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Çin’de anayasal olarak en üstün devlet organı aşağıdakilerden hangisidir?

Bakanlar Kurulu

Devlet Konseyi

Ulusal Halk Kongresi

Daimi Komisyon

Çin Komünist Partisi

Açıklama:

Çin’de anayasal olarak en üstün devlet organı Ulusal Halk Kongresi’dir. Kongre seçimleri kademeli olarak gerçekleştirilir. En küçük coğrafi ve işlevsel (mesleki) birimlerden başlayarak üst birim meclislerine delegeler seçilir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Çin’de siyasal liderlik, siyasal güç ve iktidarın dağılımı nasıl şekillenmektedir?

Liyakate dayalıdır.

Kişilerin aldığı eğitime göre şekillenir.

Hizipçilikle şekillenmektedir.

Reformcuların isteği doğrultusunda.

Muhafazakarların isteği doğrultusunda.

Açıklama:

Ülkede siyasal liderlik ve iktidarın dağılımı Komünist partinin tepesindeki küçük bir grup arasındaki siyasi manevralara bağlıdır. Çin’de reformcular ile muhafazakârlar arasındaki mücadele son yıllarda ülke siyasetini yönlendirmektedir. Dolayısıyla Çin’de siyasal güç hizipçilikle şekillenmektedir. Hizipler ideolojik ayrımlardan daha çok kişisel bağlılıklar ile oluşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Çin Devlet Konseyi hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Bakanlar Kurulu üyeleri Ulusal Halk Kongresi tarafından seçilir.

Bakanlar Kurulu’nun yaklaşık 50 üyesi vardır.

Çin hem bir devlet başkanına hem de başbakana sahiptir.

Başbakan aynı zamanda Komünist partisi genel başkanıdır.

Bakanlıkları ve komisyonların işleyişini Devlet konseyi denetler.

Açıklama:

Bakanlar Kurulu üyeleri başbakanın teklifi üzerinde Ulusal Halk Kongresi tarafından seçilir ve yaklaşık 50 üyesi vardır. Devlet Konseyi’nin üyeleri aynı zamanda Parti Merkez Komitesi ve Politbüro üyesi olduğundan, kararları bu kurumlar vermekteydiler. Devlet Konseyi bakanlıkları, komisyonların işleyişini denetler, ekonomiyi, dış politikayı ve diğer politika alanlarını yönetir. Çin hem bir devlet başkanına hem de başbakana sahiptir. Devlet başkanının Komünist partisi genel sekreteri olduğu dönemlerde bu makamın önemi sembolik yetkilerini aşmaktadır. Başbakan Komünist partisi Merkez Komitesi tavsiye eder yasama organı seçer.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Çin Halk Cumhuriyeti Anayasası’na göre Çin’deki idari yapı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Günümüzde Çin’de eyalet düzeyinde 34 coğrafi idari kuruluş bulunmaktadır.

Özerk bölgeler ve özerk iller Han Çinlilerinin yaşadığı yerlerdir.

Çin’de özerk bölgeler merkezden bağımsızdır.

Günümüzde Çin’de 22 özel idari bölge vardır.

Eyalet yöneticileri eyaletler içinden seçilmektedir.

Açıklama:

Çin Halk Cumhuriyeti Anayasası’na göre Çin’deki idari yapı esas olarak şöyle düzenlenmiştir: Tüm ülke eyaletlere, özerk bölgelere ve doğrudan doğruya merkeze bağlı şehirlere bölünmüştür. Özerk bölgeler ve özerk iller azınlık etnik grupların özerklik uyguladıkları yerlerdir. Devlet gerekli gördüğü zaman özel idari bölgeler kurabilir. Eyalet valileri merkezden atanır. Günümüzde Çin’de merkeze doğrudan bağlı 4 şehir, 22 eyalet, 5 özerk bölge ve 2 özel idari bölge olmak üzere eyalet düzeyinde 34 coğrafi idari kuruluş bulunmaktadır. Çin’in üniter devlet yapısı içerisinde bölgelerin hareket alanı olmasına rağmen merkeze bağımlıdırlar. Merkezî yönetim bakanlıklarının her bölgede temsilcileri bulunmaktadır. Eyalet yöneticileri Komünist partisinin yetkili organları tarafından atanıp görevden alınmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Hong Kong ve Makau hangi statüdedir?

Eyalet statüsünde

Özel İdari Bölge statüsünde

Özerk bölge statüsünde

Doğrudan merkeze bağlı şehir statüsünde

Bağımsız ülke statüsünde

Açıklama:

Özel İdari Bölge statüsündeki İngilizlerden 1997 yılında geri alınan Hong Kong ve 1999 yılında Portekiz’den geri alınan Makau önemli derecede siyasi ve ekonomik özerkliğe sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Çin siyasal kültürünün itaat, otorite ve hiyerarşiye önem verir şekilde gelişmesini sağlayan öğretiler hangi düşüncenin ürünüdür?

Konfüçyüs

Budizm

Lao-Tse

Marksist-Leninist

Şinto

Açıklama:

Konfüçyüs

Doğru Cevap: A

Soru 41

Çin Halk Cumhuriyeti’nin ilk on yılında hangi ülkenin ekonomik politikalarına benzer politikalar takip edilmiştir?

Amerika Birleşik Devletleri

Sovyetler Birliği

Japonya

İngiltere

Almanya

Açıklama:

Sovyetler Birliği

Doğru Cevap: B

Soru 42

Uzun yıllar egemen bir tek parti tarafından yönetilmiş olsalar da Asya’nın en iyi işleyen iki demokrasisi hangi ülkeler olarak görülmektedir?

Filipinler-Hindistan

Tayland-Japonya

Japonya-Hindistan

Malezya-Tayland

Vietnam-Çin

Açıklama:

Japonya-Hindistan

Doğru Cevap: C

Soru 43

Çin’de Komünist Parti rejiminin ayakta kalmasının nedeni, hangi alanda yeniliklere açık ve reformist olmasına bağlanmaktadır?

Siyasal

Toplumsal

Felsefi

Ekonomik

Kültürel

Açıklama:

Ekonomik

Doğru Cevap: D

Soru 44

Ulusal Halk Kongresi tarafından seçilen ve Çin devlet sisteminin en önemli yürütme organı olan Devlet Konseyi (Bakanlar Kurulu), yaklaşık kaç üyeden oluşur?

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Çin'de yaşayan kent nüfusunun oranını vermektedir?

Açıklama:

Çin hızla kentlileşen bir ülkedir. Ülke nüfu- sunun yaklaşık %45’i kentlerde yaşamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Çin'in başkenti neresidir?

Şangay

Hong Kong

Hangzhou

Pekin

Vuhan

Açıklama:

Çin'in başkenti Pekin'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

I. Sosyal uyum
II. Liberal iktisat
III. Otoriteye itaat
IV. Cumhuriyet fikri
Yukarıdakilerden hangileri Konfüçyüs'ün felsefi düşüncesinin ana etmenlerindendir?

I ve II

III ve IV

Yalnız I

II ve IV

I ve III

Açıklama:

Konfüçyüs düşüncesi, Çin’de imparatorluk döneminde geçerli olan sosyal uyumu, otoriteye itaati, hiyerarşik toplumsal düzeni ve adil yönetimin önemini vurgulayan felsefi düşünce.

Doğru Cevap: E

Soru 48

19. yüzyılda Çin ve İngiltere arasında yaşanan şavaşın adı nedir?

Haçlı savaşları

Afyon savaşları

Petrol savaşları

Soğuk savaş

Yüzyıl savaşları

Açıklama:

Ayfon savaşları, İngiltere ile Çin arasında 19. Yüzyılda gerçekleşen İngiltere’nin ticaret açığını kapatmak amacıyla ülkeye afyon satmak istemesine razı olmayan Çin’in yenilgisi ile sonuçlanan savaşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Çin'de cumhuriyet rejimi hangi yıl kurulmuştur?

1910

1911

1912

1913

1914

Açıklama:

1912 yılında kurulan cumhuriyetin öncülüğünü Batı’da eğitim görmüş ve Batıcı fikirlere sahip Sun Yat-sen yapmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Çin'de komünist rejim için de sembolik bir anlam taşıyan hareketin adı nedir?

Uzun yürüyüş

Devrim hareketi

Rejim hareketi

Parti yürüyüşü

İmparatorluk hareketi

Açıklama:

Milliyetçilerin saldırılarından korunmak için Komünist parti ve destekçileri 6,000 kilometrelik bir geri çekilme ile ülkenin iç bölgelerinde tekrar örgütlenmişlerdir. ‘Uzun Yürüyüş’ olarak adlandırılan ve komünist rejim için sembolik öneme sahip olan bu harekete katılanlardan birçoğu Komünist dönemde uzun yıllar ülkenin siyasal yönetiminde söz sahibi olacaklardır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Çin'de komünist partinin kurulmasında ve güçlenmesinde etkili olan en önemli lider kimdir?

Sun Yat-sen

Mao Zedong

Hu Yaobang

Zhao Ziyang

Jiyan Zemin

Açıklama:

Komünist partinin başarısında ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulması sürecinde en önemli isim Mao Zedong’dur. Orta halli bir köylü aileden gelen Mao, Hunan eyaletinde doğmuştur. Üniversite eğitimi boyunca Marksist-Leninist öğretileri öğrenmiş ve Çin Komünist partisinin 1921 yılındaki kuruluşunda bulunmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Çin'de Mao döneminden sonra yönetime geçen reform yanlısı lider kimdir?

Deng Şayping

Hu Jintao

Sun Yat-sen

Xi Jinping

Jiang Zemin

Açıklama:

Mao’nun 1976 yılında ölümünden sonra Komünist parti liderliği Mao’nun geleneğine ve fikirlerine sadık olanlar ve Deng Şayping’in liderliğinde reform yanlısı olanlar şeklinde iki hizbe bölünmüştür. 1978 yılına gelindiğinde Deng ve taraftarları iktidarı ele geçirmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Çin siyasi hayatını yönlendiren komünist partinin en etkin parti organı hangisidir?

Ulusal Parti Kongresi

Merkez Komitesi

Ulusal Halk Meclisi

Politik Danışma Platformları

Politbüro Daimi Komitesi

Açıklama:

Komünist partisinin yapısına baktığımızda en etkin parti organı Komünist partisi Politbüro Daimi Komitesidir. Politbüro, Çin Komünist Partisi’nin siyasi bürosudur. Politbüro ve onun içerisinden seçilen Daimi Komite partinin önemli politikalarını ve atamalarını gerçekleştirmektedirler. Politbüro üyeliğine yükselmek için partide uzun yıllar görev yapmış olmak gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

I. Tarım ekonomisi
II. Sermaye birikimi
III. Barışçı yollar
IV. İşçi sınıfının liderliği
Yukarıdakilerden hangileri Çin'in yükselişinde temel etken olan faktörlerdendir?

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve IV

Yalnız III

Açıklama:

Çin’in yükselişi ise sermaye birikimi, teknoloji ve barışçı yollardan elde edilen kaynaklar ile olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Ünite 6

Soru 1

1929'da Amerika'da ortaya çıkan ve Latin Amerika ekonomisini olumsuz etkileyen ekonomik krizin adı nedir?

Büyük Buhran

Northern Rock krizi

Kara Pazartesi

Gıda Krizi

Mortgage Krizi

Açıklama:

1930 yılında etkisinin birçok ülkede görülmeye başlandığı Büyük Buhran ise Latin
Amerika açısından da belirleyici olmuştur. Dünyada etkisini gösteren bu ekonomik
kriz sonucunda Latin Amerika ülkelerinin ihraç ettiği ürünlere talep azalmış, Latin
Amerika’da ihtiyaç duyulan işlenmiş ürünlere ulaşmak ise gittikçe zorlaşmıştır. Birçok
Latin Amerika ülkesinde bunun sonucunda daha kapalı, devlet ağrlıklı bir ekonomik
büyüme modeline geçiş olmuştur. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Brezilya hangi sistemle yönetilmektedir?

Parlementer cumhuriyet

Başkanlık

Parlementer monarşi

Yarı başkanlık

Mutlak monarşi

Açıklama:

Brezilya'da 1986'da oluşturulan, anayasayı hazırlamakla görevli meclis
iki yıllık bir tartışmanın ardından başkanlık sisteminde karar kılmıştır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Brezilya'da imparatorun yönetimini kısıtlayan ilk anayasal sınırlamalar kaç yılında getirilmiştir?

1824

1830

1845

1839

1848

Açıklama:

İmparatorun yönetimini kısıtlayan ilk anayasal sınırlamalar 1824 yılında getirilmiştir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Brazilya'da ordunun kaç yılında gerçekleştirdiği darbe ile Brezilya’nın ilk “demokratik deneyi” son bulmuştur?

1981

1970

1964

1990

1955

Açıklama:

1945 yılında yapılan seçimlerden sonraki demokratik dönem çok kısa sürmüş,
Vargas’ın 1950 yılındaki başkanlık seçimini kazanmasıyla seçimler devam etse de
demokratik olmayan eğilimler baş göstermiş, Vargas’ın ölümünden sonra da tam
bir demokratikleşme sağlanamamış, ordunun 1964 yılında gerçekleştirdiği darbe
ile Brezilya’nın ilk “demokratik deneyi” (Lamounier 1994) son bulmuştur. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Brezilya'da ki başkanlık sisteminin sorunlu yönlerinden biridir?

Başkanın sunduğu yasa tasarılarına öncelik tanınması

Başkana Kanun Hakkında Kararname çıkarma yetkisinin verilmesi

Başkanın partisinin yasama organında çoğunluğu sağlamasının zor olması

Parçalanmış parti sistemi

Başkana verilen kısmi veto hakkı

Açıklama:

Brezilya parti sistemi güçsüzdür ve kurumsallaşamamıştır (Ames 2001; Mainwairing 1999). Parti sisteminin bu özelliği başkanın partilerinin yasama organında çoğunluğu temsil edememesiyle birleşince hükûmetin programını yasama yoluyla geçirmesini zorlaştırmıştır (Ames 2001;Mainwaring 1997). Bunun bir çözümü kanun hükmünde kararnamelerdir ve başkanlar tarafından sıkça kullanılmaktadır. Özetle Brezilya’daki Başkanlık sisteminin hem bazı sorunlara yol açan özellikleri -ki parçalanmış parti sistemi bunlardan biridir-hem de etkili bir yönetimi sağlayacak, başkanı güçlü kılan anayasal düzenlemeleri bulunmaktadır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Brezilya'da askerî rejim zamanında ki parti sayısı kaçtı?

Açıklama:

Brezilya'da askerî rejim sırasında kurulmuş olan iki parti vardı: ARENA (Aliança Renovadora Nacional - Ulusal Yenilikçi İttifak) ve MDB (Movimento Democrático Brasileiro - Brezilya Demokrasi Hareketi.) İki parti de zaman içinde isim değiştirmiş, seçimlere katılmaya devam etmiş, bilhassa PMDB (Partido do Movimento Democrático Brasileiro - Brezilya Demokrasi Hareketinin Partisi yani askerî rejim döneminin muhalefet partisi MDB) ilk demokratik seçimlerde önemli rol oynamıştır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Brezilya demokrasisinde alt meclis (temsilciler meclisi) seçimlerinde hangi seçim sistemi kullanılmaktadır?

Tek-İsimli Tek-Turlu Çoğunluk Sistemi

Listeli Tek-Turlu Çoğunluk Sistemi

Tek-İsimli İki-Turlu Çoğunluk Sistemi

Listeli İki-Turlu Çoğunluk Sistemi

Nispi seçim sistemi

Açıklama:

Brezilya demokrasisinde alt meclis (temsilciler meclisi) seçimlerinde açık liste nispi
seçim sistemi kullanılmaktadır. Nispi seçim sisteminin en önemli özelliği partilerin mecliste aldıkları sandalye sayısının partilerin oylarına oranla dağıtılmasıdır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Brezilya'da 2010'da gerçekleşen başkanlık seçimini PT partisinden kim kazanmıştır?

Ciro Gomes

Jair Bolsonaro

Dilma Roussef

Geraldo Alckmin

Fernando Haddad

Açıklama:

Brezilya'da 2010'da PT ve diğer on partiden oluşan koalisyon %46,9 oyla ilk tur başkanlık seçiminde birinci parti olmuştur. İkinci turda da %56,1 alarak PT’nin adayı Dilma Rousseff seçimi kazanmıştır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Kamu politikalarının oluşumunda dernekler ve meslek odaları gibi toplumsal örgütlerin devlet kontrolünde karar verme sürecine dahil olduğu sisteme ne ad verilir?

Septisizm

Komünizm

Korporatizm

Raşitizm

İthal ikamecizm

Açıklama:

Korporatizm: Kamu politikalarının oluşumunda dernekler ve meslek odaları
gibi toplumsal örgütlerin devlet kontrolünde karar verme sürecine dahil olduğu
sistemdir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Brezilya'da Cardoso’nun bakanlık döneminde uygulanan hangi planla enflasyonu düşürme başarısı sağlanmıştır?

Kur Planı

Real Plan

Marshall Planı

Brexit Planı

Büyük Kalkınma Planı

Açıklama:

Brezilya'da 1985’ten sonra sivil başkanlar döneminde de birçok ekonomik
reform programı uygulanmış ama Cardoso’nun bakanlık döneminde uyguladığı
Real Plan’ına (Plano Real) kadar enflasyonu düşürmekte başarı sağlanamamıştır. Real Plan’ının başarısının de büyük etkisiyle 1994 yılında başkan seçilen Cardoso’nun döneminde ekonomide yapısal değişiklikler sürdürülmüştür. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi "Latin Amerika" diye tanımlanmış bölgeyi kolonileştirmiş ülkelerden biridir?

Portekiz

İngiltere

İtalya

Osmanlı

Almanya

Açıklama:

Latin Amerika diye tanımladığımız bölge Kuzey ve Güney Amerika kıtalarında İspanya ve Portekiz tarafından kolonileştirilmiş alanı kapsar. Bugün Brezilya
devletinin yer aldığı topraklar genel olarak Portekiz tarafından kolonileştirilmiş
olup, geri kalan alanlarda genel hatlarıyla İspanya İmparatorluğu hakim olmuştur. Buna göre doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Latin Amerika demokrasisinin gelişimine engel olmuş etmenlerden biridir?

19yy.’da gerçekleşen bağımsızlık.

Meksika'daki toprak reformu.

Irklar arasındaki eşitlik.

Dünya piyasasına ilksel ürünler ihraç etmeye dayalı ekonomi.

Endüstrileşmenin artması.

Açıklama:

Koloni döneminde temelleri atılmış, bağımsızlık sonrası da değişikliğe direnmiş bu ekonomik yapınının siyasi etkilerinin de olduğu iddia edilmiştir. Terry
Karl Latin Amerika’yı ABD ile kıyasladığı çalışmasında (2000) eşitsiz toprak dağılımı ve dünya piyasasına ilksel ürünler ihraç etmeye dayalı ekonominin Latin Amerika’da demokrasinin gelişimine engel olduğunu savunmuştur. Buna göre doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

20. yy'da aşağıdaki hangi Latin Amerika ülkesi askeri darbeler tarafından kesilen demokratik dönemler yaşamamıştır?

Kosta Rika

Brezilya

Venezuela

Arjantin

Şili

Açıklama:

Meksika, Paraguay gibi uzun süreli tek parti otoriter sistemin hakim olduğu, Kosta Rika gibi istikrarlı demokratik yönetimin etkili olduğu örnekler dışında bir çok Latin Amerika ülkesi 20 yy.’da askerî darbeler tarafından kesilen demokratik dönemler yaşamıştır. Buna göre doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Askerî yönetimin sonlanması ve başkanlık seçimlerinin 1984 yılında gerçekleştirilmesi için geniş katılımlı bir kampanya yürüten toplumsal bir hareket olan Direitas Ja, aşağıdaki ülkelerin hangisinde gerçekleşmiştir?

Arjantin

Uruguay

Meksika

Brezilya

Şili

Açıklama:

Brezilya'da devlet başkanlığının seçmenler heyeti tarafından seçilen bir sivile geçtiği 1985 yılı literatürde genel olarak demokratik dönemin başlangıcı olarak ele alınır. Sivil yönetime geçiş Şubat 1984 ile Haziran 1984 arası süren toplumsal siyasi hareketi izlemiştir. Birçok siyasi ve sivil toplum grubundan oluşan bu hareket Direitas Já kampanyası olarak bilinir ve askerî yönetimden doğrudan başkanlık seçimleri yapılması talebinde bulunmuştur. Buna göre doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Brezilya'da ordunun tasarruf ve kısıtlama politikaları ile 1967 yılından sonra görülmeye başlanan ve yıllık büyüme hızının %10 ve ülkenin ihracatının dört katına çıktığı döneme ne ad verilir?

Brezilya Mucizesi

Brezilya Patlaması

Brezilya Parlaması

Yeni Brezilya

Brezilya Reformu

Açıklama:

Brezilya Mucizesi: Brezilya’nın 1968 ve 1974 yılları arasında gösterdiği yüksek ekonomik performans Brezilya Mucizesi olarak anılmıştır. Buna göre doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

1988 sonrasında Brezilya'da hangi yönetim biçimi önplandadır.

Monarşi

Başkanlık

Askeri rejim

Otokrasi

Teokrasi

Açıklama:

Brezilya’da askerî rejimden sivil rejime geçişte yapılan ilk başkanlık seçiminin doğrudan olmasına askerî hükûmet izin vermemişti. Ama 1988’de hazırlanan anayasa doğrudan seçimler ön görmüş, ayrıca başkanın görev süresini tek dönem olarak belirlemişti. Dolayısıyla bir kere devlet başkanı seçilen kişi bir sonraki dönem için aday olamayacaktı. 1997’de yapılan anayasa reformlarıyla aynı kişinin iki dönem arka arkaya başkanlık yapması mümkün olabilmişti. Buna göre doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Brezilya'da 1889'da cumhuriyetin ilan edilmesinde etkili olmuştur?

Ordunun baskısı

Ekonomik gelişmeler

Öğrenci ayaklanmaları

Paraguay savaşı

Pedro II'nin yoğun uğraşları.

Açıklama:

Brezilya'da cumhuriyetin ilanı 1889 yılında ordunun baskısı sonucu İmparator ve ailesinin Brezilya’yı terk etmesinden sonra gerçekleşmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Brezilya'da ekonomik reformların başlangıcı olarak aşağıdakilerden hangisi kabul edilebilir?

Cumhuriyetin ilanı.

Askeri dönem.

1994'te başkan seçilen Cardoso

Büyük buhran

Paraguay savaşı

Açıklama:

Askerî dönemin ilk yıllarında mali yeniden yapılanma ve düşük ücret gibi politikalarla ekonomik istikrarı sağlamakta başarıya ulaşılmış (Frieden 1992), bir süre yüksek büyüme sağlanmış ama 1980’li yıllara gelindiğinde yine ekonomik krizle karşı karşıya kalınmıştır. Buna göre doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Kamu politikalarının oluşumunda dernekler ve meslek odaları gibi toplumsal örgütlerin devlet kontrolünde karar verme sürecine dahil olduğu sisteme ne ad verilir?

Sendikacılık

Proleteryacılık

Konstrüktivizm

Korporatizm

Kooperativizim

Açıklama:

Latin Amerika’da genel olarak, en azından 20. yüzyılın sonlarına dek, yaygın olduğu düşünülen menfaat gruplarını örgütleme biçimi korporatizmdir. Korporatizm örgütlenmiş sivil toplumu devletin karar verme mekanizmalarıyla buluşturan bir kamusal düzenlemedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Brezilya'da parti disiplininin zayıflamasına neden olan etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Açık liste nispi seçim

Doğrudan demokrasi

Erken seçim

Devlet başkanının ikinci defa seçilememesi

Hükümetin elinde meclisi dağıtma yetkisinin bulunması.

Açıklama:

Açık liste nispi seçim sisteminin Brezilya’da parti disiplinini zayıflattığı düşünülür (Morgenstern 2004), çünkü partilerin ve parti liderlerinin milletvekili adaylarını belirlemedeki etkilerini azaltır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

İthalatı kısarak yerli üretimi teşvik etmeyi ve iç piyasayı korumayı hedefleyen içe dönük endüstrileşme stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Borç krizi

Koloni yönetimi

Eşsiz toprak dağılımı

İthal ikameci sanayileşme

İthal kolonileşme

Açıklama:

“ithal ikameci sanayileşme” olarak adlandırılan bu model ithalat yoluyla ülke dışından gelen ürünleri yerli mallarla ikame etmek prensibi üzerine kurulmuştur. Bilhassa ülke nüfusunun büyük olmasına dayalı olarak iç piyasanın da büyük olduğu Brezilya gibi ülkelerde belli bir başarı sağlanmış olsa da hemen hemen her Latin Amerika ülkesi 1980’lerde ithal ikameci sanayileşme modeline de bağlı olarak borç krizinin içine düşmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Brezilya’da askerî yönetimin sonlanması ve başkanlık seçimlerinin 1984 yılında gerçekleştirilmesi için geniş katılımlı bir kampanya yürüten toplumsal bir hareket aşağıdakilerden hangisidir?

Direitas Já

Demokratik deneyi

İthal ikameci

Üçüncü dalga

Vargas hareketi

Açıklama:

Sivil yönetime geçiş Şubat 1984 ile Haziran 1984 arası süren toplumsal siyasi hareketi izlemiştir. Birçok siyasi ve sivil toplum grubundan oluşan bu hareket Direitas Já kampanyası olarak bilinir ve askerî yönetimden doğrudan başkanlık seçimleri yapılması talebinde bulunmuştur. Askerî yönetim başkanlık seçimlerinin doğrudan yapılmasına izin vermemiş, yeni kurulacak sivil yönetim üzerinde bazı kısıtlamalar da getirmiştir. Örneğin, kurulan ilk sivil hükûmette altı asker bakan da bulunmuştur. Ulusal İstihbarat Servisi’nin ordu tarafından kontrolü devam etmiştir. Hatta tarım reformunun sınırları da ordu tarafından çizilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 23

Brezilya’nın gösterdiği yüksek ekonomik performans olarak adlandırılan Brezilya Mucizesi hangi tarihler arasında gerçekleştirilmiştir?

1932 - 1944

1946 - 1958

1968 - 1974

1974 - 1986

1990 - 1994

Açıklama:

Brezilya Mucizesi: Brezilya’nın 1968 ve 1974 yılları arasında gösterdiği yüksek ekonomik performans Brezilya Mucizesi olarak anılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. parçalanmış parti sistemine yol açar
II. başkanı güçlü kılan anayasal düzenlemeler vardır
III. 1994 öncesi dönemde ekonomik istikrarın sağlanamamasına neden olmuştur
Yukarıdakilerden hangileri Brezilyadaki başkanlık sisteminin sonuçları ile ilgilidir?

I, II

I, III

II, III

I, II, III

Açıklama:

Başkanlık sisteminin Brezilya’daki çalışmasına bakarsak özet olarak söyleyeceğimiz hem bazı sorunlara yol açan özelliklerinin olduğu -ki parçalanmış parti sistemi bunlardan biridir-hem de etkili bir yönetimi sağlayacak, başkanı güçlü kılan anayasal düzenlemelerin olduğudur. 1994 öncesi dönemde ekonomik istikrarın sağlanamaması, askerî rejimden sonra ilk doğrudan seçimle başa geçen başkan Collor’un yolsuzluk yüzünden dönem süresi bitmeden görevinin sonlanması Brezilya’daki demokratik sistemin kurumsal sorunları olduğu bilhassa başkanlık sisteminin güçsüz ve parçalanmış bir parti sistemiyle beraber çalışmasının zor
olduğu görüşünün oluşmasına katkıda bulunmuştur

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi 1988 Anayasası’na göre Brezilya’daki eyalet sisteminin özelliklerinden birisi değildir?

26 eyalet ve otonom yönetimi olan Federal Bölge (Distrito Federal) vardır

Her eyalet sınırsız sürece seçilen valiler tarafından yönetilir

Her eyalette tek meclisten oluşan yasama organı vardır

Her eyaletin temsilci sayısı üçtür yani eşittir.

Üst meclis yani Senato eyaletleri eşit temsil eder

Açıklama:

1988 Anayasası’na göre Brezilya’da yirmi altı eyalet ve otonom yönetimi olan Federal Bölge (Distrito Federal) vardır. Her eyalet dört yıllık süre için seçilen valiler tarafından yönetilir. Her eyalette tek meclisten oluşan yasama organı vardır (Dinan 2007). Eyaletlerdeki parti sistemleri de parçalanmış olduğundan yani çok
sayıda partiden oluştuğundan valilerin partilerinin yasama organında çoğunluğu sağlaması zordur ve valiler genelde seçimlere koalisyonla giderler. Üst meclis yani Senato birçok federal devlette olduğu gibi eyaletleri eşit temsil eder. Her eyaletin temsilci sayısı üçtür yani eşittir. Nüfusa göre belirlenmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Partileri ve parti sistemini dolayısıyla vatandaşların tercihlerinin nasıl temsil edildiğini belirleyen önemli bir siyasal etken aşağıdakilerden hangisidir?

Başkanlık sistemi

Partiler arası tercih

Parti sisteminin temel özellikleri

Seçim sistemi

Partilerin iç dinamikleri

Açıklama:

Partileri ve parti sistemini dolayısıyla vatandaşların tercihlerinin nasıl temsil edildiğini belirleyen önemli bir siyasal etken seçim sistemidir. Brezilya’da alt yasama organı seçimleri için kullanılan açık liste nispi seçim sistemi üzerinde birçok tartışma olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi askerî rejim sırasında kurulmuş partilerden biridir?

PSDB (Brezilya Sosyal Demokrat Partisi)

PDS (Demokratik Sosyal Parti)

ARENA (Ulusal Yenilikçi İttifak)

PP (İlerici Parti)

PPR (Reformcu İlerici Parti)

Açıklama:

Askerî rejim sırasında kurulmuş olan iki parti vardı: ARENA (Aliança Renovadora Nacional - Ulusal Yenilikçi İttifak) ve MDB (Movimento Democrático Brasileiro - Brezilya Demokrasi Hareketi.)

Doğru Cevap: C

Soru 28

2007 yılında Ulusal Seçim Mahkemesi (TSE Tribunal Superior Eleitoral) parti değiştiren milletvekillerinin milletvekilliklerinin düşebileceğine karar vermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Örgütlenmeyle ilgili kuralların yapısı

1990, 1994, 1998 ve 2002 seçimlerinden sonraki dört döneme baktığımızda her dönem 150 milletvekilinden fazlasının parti değiştirmesi

Partilerin organizasyon ve aday belirleme şekilleri

Örgütlenme yasasının aday seçimleriyle ilgili getirdiği düzenlemeler

Eyalet seviyesinde vali geniş maddi kaynaklara sahip olması

Açıklama:

Brezilya parti sisteminin partilerin güçsüz ya da önemsiz olduklarını düşündüren özelliklerden biri milletvekillerinin çok sık parti değiştirmeleridir. 1990, 1994, 1998 ve 2002 seçimlerinden sonraki dört döneme baktığımızda her dönem 150 milletvekilinden fazlasının parti değiştirdiğini görebiliriz (Desposato 2006).
1990 sonrası dönemde toplam 503, diğer dönemlerde 513 milletvekili olduğu düşünülürse bu çok büyük bir orandır. Bu konuda da PT diğer partilerden ayrılır. Mesela 1991 ile 1994 arası dönemde ortalama parti değiştirme oranı %51,7 iken PT için bu oran %8,6’da kalmıştır (Mainwaring 1999). Parti değiştirme oranının
çok yüksek olması sonucunda 2007 yılında Ulusal Seçim Mahkemesi (TSE Tribunal Superior Eleitoral) parti değiştiren milletvekillerinin milletvekilliklerinin düşebileceğine karar vermiştir (Freedom House Country Report 2010).

Doğru Cevap: B

Soru 29

I. Brezilya demokrasisinde alt meclis (temsilciler meclisi) seçimlerinde kullanılır
II.Partilerin mecliste aldıkları sandalye sayısının partilerin oylarına oranla dağıtılır.
III. Küçük partilerde mecliste sandalye sahibi olabilir
Yukarıdakilerden hangileri açık liste nispi seçim sistemi özellikleri arasında yer alır?

I, II

I, III

II, III

III

I, II, III

Açıklama:

Brezilya demokrasisinde alt meclis (temsilciler meclisi) seçimlerinde açık liste nispi seçim sistemi kullanılmaktadır. Nispi seçim sisteminin en önemli özelliği partilerin mecliste aldıkları sandalye sayısının partilerin oylarına oranla dağıtılmasıdır. Seçim bölgesindeki sandalye sayısı arttıkça oransallık artacaktır ve küçük partiler de mecliste sandalye sahibi olacaklardır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Kamu politikalarının oluşumunda dernekler ve meslek odaları gibi toplumsal örgütlerin devlet kontrolünde karar verme sürecine dahil olduğu sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Brezilya Mucizesi

Ekonomik Reform

İthal İkameci Sanayileşme

Korporatizm

Bürokratik-otoriter model

Açıklama:

Korporatizm örgütlenmiş sivil toplumu devletin karar verme mekanizmalarıyla buluşturan bir kamusal düzenlemedir. Kamu politikalarının oluşumunda dernekler ve meslek odaları gibi toplumsal örgütlerin devlet kontrolünde karar verme sürecine dahil olduğu sistemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Latin Amerika’nın diğer büyük kısmını oluşturan, İspanya tarafından kolonileştirilmiş ülkelerin tersine Brezilya’nın Portekiz’den bağımsızlığını kazandıktan sonra bazı toprak kayıpları yaşamış olsa da bütünlüğünü koruyabilmesinde aşağıdakilerden hangisi etken olmuştur?

Portekiz monarşisinin Brezilya’ya taşınması

Manchester usulü liberalizm görüşü

İlksel ürünler üzerine kurulu ekonomi

Devlet ağırlıklı ekonomik büyüme modeline geçiş

Brezilya’nın endüstri devrimini kaçırması

Açıklama:

Latin Amerika’nın diğer büyük kısmını oluşturan, İspanya tarafından kolonileştirilmiş ülkelerin tersine Brezilya Portekiz’den bağımsızlığını kazandıktan sonra bazı toprak kayıpları yaşamış olsa da bütünlüğünü koruyabilmiştir. Bazı yazarlara göre (Skidmore 1999) Portekiz monarşisinin Napolyon’un Portekiz’i işgaliyle Brezilya’ya taşınması ve Dom João VI’nın (ya da diğer bir deyişle Perdo I’in) 1831’de ülkesine dönerken oğlu Pedro II’yi Brezilya’da bırakmasıyla monarşinin Portekiz’den bağımsız bir şekilde devam etmiş olması ülkenin parçalanmasını engelleyen bir rol oynamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi büyük ve zengin doğal kaynakları olmasına rağmen Brezilya’nın zengin bir ülke olamamasının sebeplerinden biri değildir?

Ekonomik kazancın koloni döneminde Portekiz’e aktarılması

Şili ile yapılan savaşlar sonucu kaynak kaybı

Ülkenin gelişimi için koloni döneminde yatırım yapılmaması

1808 yılına kadar matbaanın kullanılmaması

Brezilya’nın endüstri devrimini kaçırması

Açıklama:

Bazı görüşlere göre sorumlu Portekiz koloni dönemidir çünkü altın ve elmas madenleri ya da şeker üretiminin ihracatına dayalı ekonominin kazancı Portekiz’e aktarılmış, ülkenin gelişimi için yatırım yapılmamıştır. Hatta Portekiz kolonyal yönetimi 1808 yılına kadar Brezilya’da matbaa makinesinin kullanımı bile yasaklanmıştır. Diğer bir görüşe göre Brezilya Endüstri Devrimi’ni kaçırmış, bunda Portekiz etkisi kadar Brezilya elitinin ideolojik görüşleri ve İngiltere ile olan ticari ilişkileri de rol oynamıştır. Skidmore (1999)’a göre o dönemde Brezilya eliti arasında hakim olan görüş Manchester usulü liberalizmdi.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Brezilya’da cumhuriyetin kurulmasına rol oynamıştır?

Geniş katılımlı bir kampanya yürüten toplumsal bir hareket

1980’li yılların başlarında yaşanan ekonomik durgunluk

Ordunun baskısı sonucu İmparator ve ailesinin Brezilya’yı terk etmesi

Sendikaların kendi aralarında örgütlenmesi

Öğrenci protestolarının ülke çapında artması

Açıklama:

İmparatorun yönetimini kısıtlayan ilk anayasal sınırlamalar 1824 yılında getirilmiştir. Aynı dönemlerde sınırlı seçimler de yapılmaya başlanmış, partilerin ilk oluşumları ortaya çıkmaya başlamıştır (Skidmore ve Smith 2001). Cumhuriyetin ilanı ise 1889 yılında ordunun baskısı sonucu İmparator ve ailesinin Brezilya’yı terk etmesinden sonra gerçekleşmiştir (Skidmore ve Smith 2001; Halperin-Donghi 1993).

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıda Direitas Já kampanyası ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Demokrasinin kurulmasına engel teşkil etmiştir.

Askeri yönetimin devam etmesini amaçlamıştır.

Kadınların seçme hakkı kazanmasını sağlamıştır.

Doğrudan başkanlık seçimleri yapılması talebinde bulunmuştur.

Ekonomik durgunluğun etkisiyle ortaya çıkmıştır.

Açıklama:

Devlet başkanlığının seçmenler heyeti tarafından seçilen bir sivile geçtiği 1985 yılı literatürde genel olarak demokratik dönemin başlangıcı olarak ele alınır. Sivil yönetime geçiş Şubat 1984 ile Haziran 1984 arası süren toplumsal siyasi hareketi izlemiştir. Birçok siyasi ve sivil toplum grubundan oluşan bu hareket Direitas Já kampanyası olarak bilinir ve askerî yönetimden doğrudan başkanlık seçimleri yapılması talebinde bulunmuştur. Askerî yönetim başkanlık seçimlerinin doğrudan yapılmasına izin vermemiş, yeni kurulacak sivil yönetim üzerinde bazı kısıtlamalar da getirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdaki yıllardan hangisinde Brezilya Mucizesi olarak anılan Brezilya’nın gösterdiği yüksek ekonomik performans gerçekleşmiştir?

1964-1970

1965-1971

1966-1972

1967-1973

1968-1974

Açıklama:

Ekonomik alanda beklenilen başarı 1967 yılından sonra görünmeye başlandı. 1968 ve 1974 yılları arasında ortalama yıllık büyüme hızı %10’du. Ülkenin ihracatı neredeyse dört katına çıkmıştı (Skidmore ve Smith 2001). Hatta bu döneme “Brezilya Mucizesi” denilmeye başlanmıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıda Brezilya’da devlet başkanı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Kısmi veto hakkı vardır.

Genelde siyasi gücü güçlüdür.

Kanun hükmünde kararname uygulayamaz.

Yasama organının da bir üyesidir.

Veto hakkını kullanamaz.

Açıklama:

Brezilya anayasasının başkana güç veren bir başka uygulaması kısmi veto hakkıdır. Başkan önüne gelen yasa tasarılarının sadece bir kısmını veto etme hakkına sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Brezilya’daki eyalet sistemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Her eyalet bir vali tarafından 4 yıl yönetilir.

Eyaletlerin temsilci sayısı nüfusa göre belirlenmiştir.

Her eyalette tek meclisten oluşan yasama organı vardır.

Senato eyaletleri eşit temsil eder.

Her eyaletin temsilci sayısı 3’tür.

Açıklama:

1988 Anayasası’na göre Brezilya’da yirmi altı eyalet ve otonom yönetimi olan Federal Bölge (Distrito Federal) vardır. Her eyalet dört yıllık süre için seçilen va- liler tarafından yönetilir. Her eyalette tek meclisten oluşan yasama organı vardır (Dinan 2007). Eyaletlerdeki parti sistemleri de parçalanmış olduğundan yani çok sayıda partiden oluştuğundan valilerin partilerinin yasama organında çoğunluğu sağlaması zordur ve valiler genelde seçimlere koalisyonla giderler. Üst meclis yani Senato birçok federal devlette olduğu gibi eyaletleri eşit temsil eder. Her eyaletin temsilci sayısı üçtür yani eşittir. Nüfusa göre belirlenmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıda açık liste nispi seçimi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Alt meclis seçimlerinde kullanılır.

Seçimler aday ağırlıklı olur.

Parti liderleri adayların liste içindeki sıralamasını belirler.

Siyasal hayatta partilerin önemi azalır.

Vatandaş bir parti ya da aday için tercih belirtebilir.

Açıklama:

Brezilya’da uygulanan açık liste sisteminde vatandaşlar bir parti veya bir aday için tercih belirtebilir. Aday için tercih belirtirlerse bu adayın partisine de oy olarak eklenir. Partiler arası sandalye dağılımı D’Hondt metoduna göre yapılır (Ames 1995). Listeler üzerinde aday isimleri yazmaz ama vatandaşlar adayın ismini veya kodunu yazarak tercihlerini belirtebilir. Her adayın aldığı oy sayısına göre partinin listesi içindeki sıralama belli olur. Bunun sonucunda aynı partiden adaylar arasında rekabet oluşur (Ames 1995) ve parti yerine aday odaklı seçimler yaşanır (Carey ve Shugart 1995). Daha önce de belirttiğimiz gibi seçimler parti değil aday ağırlıklı olur ve siyasi hayatta partilerin önemi azalır. Partiler aday sıralamasını etkileyemediği için daha önce de bahsettiğimiz gibi bir görüşe göre mecliste parti disiplinini sağlamak zorlaşır çünkü parti disiplinine uymayan milletvekilleri cezalandırılamayacaktır. Ama parti disiplini araştırmaları bu görüşü destekleyen bulgular sunmamaktadır (Desposato 2004).

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdaki Brezilya’da ithal ikameci sanayileşme ile ilgili verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?

Amaç dışarıdan ithal edilen ürünlerinin yerini yerli malların almasıdır.

Devlet ithalata olan talebi azaltmaya çalışır.

ilk aşamasında temel malların üretimi üzerinde durulur.

Üretilen malların kalitesi artmıştır.

İkinci aşamada “derinleştirme” stratejilerine geçilmeye çalışılır.

Açıklama:

Birçok diğer ülkede de görüldüğü gibi ithal ikameci sanayileşme çok önemli sorunlar da yaratmıştır. Koruma devam ettiği sürece rekabet baskısı olmadığından malların düşük kaliteli kalması ve üretimin veriminin düşük olması genelde görülen sorunlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdaki tarihlerden hangisinde Brezilya’daki ilk nakit transferine dayalı yardım programı gerçekleştirilmiştir?

1989

1991

1993

1998

1995

Açıklama:

Brezilya’daki ilk nakit transferine dayalı yardım programı 1995 yılında ulusal başkent Brasília ve Campinas belediyesinde (São Paulo eyaletinde) gerçekleştirilmiş ve daha sonra diğer belediye ve eyaletlere yayılmıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Brezilya'da İmparatorun yönetimini kısıtlayan ilk anayasal sınırlamalar kaç yılında getirilmiştir?

1824

1889

1932

1945

1964

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 42

Ordunun baskısı sonucu İmparator ve ailesinin Brezilya’yı terk etmesinden sonra Cumhuriyetin ilanı kaç yılında gerçekleşmiştir?

1824

1889

1945

1973

1982

Açıklama:

İmparatorun yönetimini kısıtlayan ilk anayasal sınırlamalar 1824 yılında getirilmiştir. Aynı dönemlerde sınırlı seçimler de yapılmaya başlanmış, partilerin ilk oluşumları ortaya çıkmaya başlamıştır (Skidmore ve Smith 2001). Cumhuriyetin ilanı ise 1889 yılında ordunun baskısı sonucu İmparator ve ailesinin Brezilya’yı terk etmesinden sonra gerçekleşmiştir (Skidmore ve Smith 2001; Halperin-Donghi 1993). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Brezilya Mucizesi olarak anılan ve ülkenin yüksek ekonomik performansı hangi yıllar arasında görülmüştür?

1824 ve 1889 arası

1932 ve 1945 arası

1968 ve 1974 arası

1973 ve 1980 arası

1982 ve 1984 arası

Açıklama:

Brezilya’nın 1968 ve 1974 yılları arasında gösterdiği yüksek ekonomik performans Brezilya Mucizesi olarak anılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Başkanın partisinin yasama organında çoğunluğu sağlamasının kolaydır
Brezilya’nın çift meclisli yasama organı vardır
Yasama, üst meclis - Senato - ve alt meclis - Temsilciler Meclisinden - oluşur

Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri Brezilyadaki başkanlık sistemi ile ilgili doğru bir ifadedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Brezilya’daki başkanlık sisteminin önemli özelliklerinden bir tanesi başkanın partisinin yasama organında çoğunluğu sağlamasının çok zor olduğudur. Brezilya’nın çift meclisli yasama organı vardır. Yasama üst meclis - Senato - ve alt meclis - Temsilciler Meclisinden - oluşur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Brezilya parti sistemi güçsüzdür ve kurumsallaşamamıştır
Başkanın partilerinin yasama organında çoğunluğu temsil edememesi yasamayı zorlaştırmıştır
Başkanlar sıkça kanun hükmünde kararnameleri kullanılmaktadır

Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Bazı yazarlara göre Brezilya parti sistemi güçsüzdür ve kurumsallaşamamıştır (Ames 2001; Mainwairing 1999). Parti sisteminin bu özelliği başkanın partilerinin yasama organında çoğunluğu temsil edememesiyle birleşince yine bazı yazarlara göre hükûmetin programını yasama yoluyla geçirmesini zorlaştırmıştır (Ames 2001;Mainwaring 1997).
Brezilya başkanları tarafından sıkça başvurulan bir taktik de aynı kanun hükmünde kararnamenin yeniden düzenlenmesi ve meclis tarafından reddedilmediği sürece pratikte uygulamada kalmasıdır (Mainwaring 1997). Bilhassa başkan Cardoso döneminde kararname uygulaması son derece artmıştır (Lamounier 2003: s. 281). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

1988 Anayasası’na göre Brezilya’da kaç tane eyalet ve otonom yönetimi olan Federal Bölge vardır?

Açıklama:

1988 Anayasası’na göre Brezilya’da yirmi altı eyalet ve otonom yönetimi olan Federal Bölge (Distrito Federal) vardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

İlk demokratik seçimlerde önemli rol oynamıştır
Otoriter sisteme muhalefet olan farklı grupları bir araya getirdiği için heterojen bir yapıya sahiptir
İdeolojik olarak ortada yer aldığı söylenebilir

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Brezilya Demokrasi Hareketinin Partisinin özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Brezilya Demokrasi Hareketinin Partisi yani askerî rejim döneminin muhalefet partisi MDB, ilk demokratik seçimlerde önemli rol oynamıştır. PMDB otoriter sisteme muhalefet olan farklı grupları bir araya getirdiği için heterojen bir yapıya sahipti. İdeolojik olarak ortada yer aldığı söylenebilir (Mainwaring 1997). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Kurumsallaşma açısından önemli bir istisna 2003-2011 yılları arasında devlet başkanlığını sürdüren Luiz Inácio Lula da Silva’nın partisi aşağıdakilerden hangisidir?

PT - İşçilerin Partisi

ARENA - Ulusal Yenilikçi İttifak

MDB - Brezilya Demokratik Hareketi

PDS - Demokratik Sosyal Parti

PDC -Hıristiyan Demokrat Parti

Açıklama:

Kurumsallaşma açısından önemli bir istisna 2003-2011 yılları arasında devlet başkanlığını sürdüren Luiz Inácio Lula da Silva’nın da partisi olan PT (Partido dos Trabalhadores - İşçilerin Partisi)’dir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

PT askerî rejimin son dönemlerinde işçi hareketinden ortaya çıkmıştır
São Paulo’daki sendikaların kuruluşunda önemli rol oynamıştır
PT ile sendikalar arasında kurumsal bir bağ vardır

PT - İşçilerin partisi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

PT askerî rejimin son dönemlerinde işçi hareketinden ortaya çıkmıştır. Bilhassa São Paulo’daki sendikalar kuruluşunda önemli rol oynamıştır. Aynı zamanda mahalle örgütleri, İlerici Katolik Kilise, kadın hareketleri ve ilerde daha etraflıca bahsedeceğimiz Brezilya’nın Topraksız İşçi Hareketi (MST) de PT için önemli olmuştur (Keck 1992). PT ile sendikalar arasında organik bir bağ olsa da kurumsal bir bağ yoktur (Keck 1992). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

En büyük seçim bölgesi olan Saõ Paulo eyaletinden kaç adet milletvekili seçilir?

Açıklama:

Brezilya milletvekili seçimlerinde eyaletler seçim bölgelerini oluşturur. Saõ Paulo eyaleti en büyük seçim bölgesidir ve buradan yetmiş milletvekili seçilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Latin Amerika'da 2005 ve 2007 yılları arasında gerçekleşen 14 seçimden kaç tanesini sol partiler kazanmıştır?

Açıklama:

1990’larda aynı zamanda birçok Latin Amerika ülkesinde çok partili seçimler sonucunda yönetime gelmiş hükûmetler ekonomik liberalleşme politikaları uygulamışlar, 2000’lerde ise dalga tersine dönmüş ve sol görüşlü partiler ve adaylar seçimlerde başarı kaydetmişlerdir. 2005 ve 2007 yılları arasında gerçekleşen 14 seçimden 9’unu sol partiler kazanmıştır (Murillo, Oliveros, ve Vaishnav 2008). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

1920 yılına kadar Brezilya’da üniversite kurulmamış ve Brezilya kolonyal elitinin çocukları için bile tek yüksek eğitim imkanı Coimbra Üniversitesi'ne gitmek olmuştur. Bu üniversite aşağıdaki ülkelerden hangisindedir?

Şili

ABD

İspanya

Portekiz

Meksika

Açıklama:

1920 yılına kadar Brezilya’da üniversite kurulmamış (Nava ve Lauerhass 2006), Brezilya kolonyal elitinin çocukları için bile tek yüksek eğitim imkanı Portekiz’de bulunan Coimbra Üniversitesine gitmek olmuştur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

1964 ve 1985 yılları arasında monarşik bir yapı tarafından yönetilmiştir
1824 ve 1889 yılları arası dönem dışında başkanlık sistemi ile yönetilmiştir
1982'de valilik seçimleriyle demokratikleşme süreci başlamıştır

Brezilya ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Brezilya 1964 ve 1985 yılları arasında ordu tarafından yönetilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Hükümette askeri bakan bulundurulması
Ulusal İstihbarat Servisi'nin kontrolü
Tarım reformunun sınırlarının belirlenmesi

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Brezilya'daki askeri yönetimin yeni kurulacak sivil hükümet üzerinde getirdiği kısıtlamalardandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Sivil yönetime geçiş Şubat 1984 ile Haziran 1984 arası süren toplumsal siyasi hareketi izlemiştir. Birçok siyasi ve sivil toplum grubundan oluşan bu hareket Direitas Já kampanyası olarak bilinir ve askerî yönetimden doğrudan başkanlık seçimleri yapılması talebinde bulunmuştur. Askerî yönetim başkanlık seçimlerinin doğrudan yapılmasına izin vermemiş, yeni kurulacak sivil yönetim üzerinde bazı kısıtlamalar da getirmiştir. Örneğin, kurulan ilk sivil hükûmette altı asker bakan da bulunmuştur. Ulusal İstihbarat Servisi’nin ordu tarafından kontrolü devam etmiştir. Hatta tarım reformunun sınırları da ordu tarafından çizilmiştir (Linz ve Stepan 1996). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Brezilya başkanlık sisteminde aynı kişinin iki dönem arka arkaya başkanlık yapması mümkün kılan reform kaç yılında yapılmıştır?

1978

1988

1994

1997

2002

Açıklama:

1997’de yapılan anayasa reformlarıyla aynı kişinin iki dönem arka arkaya başkanlık yapması mümkün olabilmişti. Ama ikinci dönemin sonunda bir daha aday olamayacaktı. Bu reformun sonucunda 1994 yılında başkan seçilmiş olan Fernando Henrique Cardoso 1998 yılında yeniden aday olmuş ve seçilmişti. Cardoso’yu takiben seçilen Lula da Silva da iki dönem başkanlık yapmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Bir sosyologdur
1985 sonrası demokratik dönemin halk tarafından seçilen ilk devlet başkanıdır
Real Plan olarak adlandırılan ekonomi planını sunmuştur

Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri Brezilya eski devlet başkanı Fernando Henrique Cardoso hakkında doğru bilgilerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

II ve III

Açıklama:

Sosyolog olan Cardoso, 1985 sonrası demokratik dönemin halk tarafından seçilen ikinci devlet başkanıdır. Brezilya başkanları tarafından sıkça kullanılan yasama alanındaki kanun hükmünde kararnameler yetkileri vardır. Portekizce medidas provisórias olarak adlandırılan kararname yetkisi 1988 Anayasası’nın 62. maddesince verilmiştir. Meclis tarafından kabul edilene kadar otuz gün kanun hükmü görebilecektir. Bazı çok önemli alanlarda bile başkanlar kanun hükmünde kararnameler kullanmışlardır. Mesela başkan Cardoso’nun “Real Plan” olarak adlandırılan ekonomi planının uygulanmasının bir kısmı bu kanun hükmünde kararnameler vasıtasıyla olmuştur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

2003-2011 yılları arasında devlet başkanlığını sürdüren Luiz Inácio Lula da Silva'nın partisi aşağıdakilerden hangisidir?

ARENA (Ulusal Yenilikçi İttifak)

MDB (Brezilya Demokrasi Hareketi)

PT (İşçilerin Partisi)

MST (Brezilya’nın Topraksız İşçi Hareketi)

PSDB (Brezilya Sosyal Demokrat Partisi)

Açıklama:

2003-2011 yılları arasında devlet başkanlığını sürdüren Luiz Inácio Lula da Silva’nın da partisi olan PT (Partido dos Trabalhadores - İşçilerin Partisi)’dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Devlet tekelleri kaldırılmıştır
Telekomünikasyon sektörü gibi özelleştirmeler yapılmıştır
Anayasa değişikliği ile yerli ve yabancı şirketler arasındaki tüm yasal farklılıklar kaldırılmıştır

Yukarıda verilen ekonomide gerçekleşen reformlar aşağıdakilerden hangisi döneminde gerçekleşmiştir?

Cardoso

Collor

Vargas

Rousseff

Sarney

Açıklama:

Real Plan’ının başarısının de büyük etkisiyle 1994 yılında başkan seçilen Cardoso’nun döneminde gerçekleşmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Tekstil
İşlenmiş gıda
Çelik

Brezilya'da ithal ikameci sanayileşmenin ilk aşamasında hangi malların üretimi üzerinde durulur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

İthal ikameci sanayileşmenin ilk aşamasında tekstil ve işlenmiş gıda ürünleri gibi daha temel malların üretimi üzerinde durulur. Bu başarı sağlaması daha kolay olan aşamadır. İkinci aşamada ise “derinleştirme” stratejilerine geçilmeye çalışılır (Haggard ve Kaufman 2008) yani amaç aracı ve sermaye malları üretimine geçmektir. Brezilya’da 1970’lerde kimya, çelik, enerji gibi alanlarda büyük yatırımlar yapılmıştır (Baer 2001: s. 103). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Brezilya’da korporatizmin temeli aşağıdakilerden hangisinin döneminde atılmıştır?

José Serra

Getúlio Vargas

Collor

Fernando Henrique Cardoso

Luiz Inácio Lula da Silva

Açıklama:

Brezilya’da korporatizmin temeli Vargas’ın diktatörlüğü döneminde atılmıştır (Power ve Doctor 2002). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Hindistan'da Kongre Partisi'nin seçkinler örgütü olmaktan çıkıp kitlesel bir harekete dönüştürülmesinin öncülüğünü yapan siyasi lider hangisidir?

Muhammet Ali Cinnah

Mohandans Karamçand (Mahatma) Gandhi

Siddharta Gautama

Indra Gandhi

Jawaharlal Nehru

Açıklama:

Mohandans Karamçand (Mahatma) Gandhi Kongre Partisi'nin bir seçkinler örgütü olmaktan çıkartılıp kitlesel bir harekete dönüştürülmesinin karizmatik lideri olarak öne çıktı. 1921 yılında Kongre lideri olduktan sonra Gandhi köylüleri hareketin aktif sosyal gücü olarak mobilize etmeyi başardı ve Hintli orta sınıf ile kaynaşmasını sağladı. Yaklaşan İkinci Dünya Savaşı İngiltere’nin yükselen hareketi bastırmak yerine iş birliğine yönelmek zorunda bıraktı. 1935 yılında özerkliği güçlendiren yasal düzenlemeler gerçekleştirildi ve 1937 yılında seçimler yapıldı. Bu şekilde Kongre Partisinin İkinci Dünya Savaşı’nda aktif desteğini alan İngiltere, savaştan sonra Ağustos 1947’de Hindistan’ın bağımsızlığını kabul etti.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Soğuk Savaş sırasında Sovyetler Birliği ve Batı Bloku’nun dışında kalan ülkelerin kurduğu ve Nehru’nun öncülüğünü yaptığı uluslararası işbirliği örgütü hangisidir?

Bağlantısızlar Hareketi

Kongre Hareketi

Şangay İşbirliği Örgütü

Dokunulmazlar Hareketi

Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği

Açıklama:

Soğuk Savaş sırasında Sovyetler Birliği ve Batı Bloku’nun dışında kalan ülkelerin kurduğu ve Hindistan lideri Nehru’nun öncülüğünü yaptığı uluslararası dayanışma ve işbirliği örgütü "Bağlantısızlar Hareketi" olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Hindistan'da tacirler, toprak sahipleri ve çiftçilerden oluşan kast grubu hangisidir?

Kshatriyalar

Şudralar

Vaişyalar

Dokunulmazlar

Brahminler

Açıklama:

Hindistan’ın toplumsal özellikleri açısından üzerinde durulması gereken unsurlardan biri ülkede hüküm süren kast sistemidir. Kast terimi iki anlama karşılık gelmektedir. Bunlardan ilki, hiyerarşik olarak biçimlendirilmiş, akrabalık çevresinde oluşmuş meslek alanlarında (terziler, tacirler, işçiler gibi) yoğunlaşan sosyal gruplardır (Jatiler). İkinci anlamda kast daha çok sınıf benzeri büyük toplumsal grupları nitelemekte kullanılır (Varna). Bu anlamda kastlar dört temel grup ve ilave olarak "dokunulmazlar" olarak ifade edilen ötekileştirilmiş insanlardan oluşan karmaşık bir hiyerarşik yapıyı ifade etmektedir. Meslek alanları ile toplumsal hiyerarşi, kast sistemi sayesinde birbirlerine paralel olarak yapılandırılmış bulunmaktadırlar. Hangi jatilerin hangi varna içinde yer alacağı bellidir. Bu şekilde sosyal üstünlük ve ilişkiler, temiz olanlar ile kirliler arasındaki hiyerarşik konumlar, bir ekonomik bağımlılık ilişkisi içinde ülkede sürdürülebilmektedir. Konum yükseldikçe statü, ekonomik kaynaklar, fırsat yapısı genişlemekte; alt kastlara doğru ise daralmakta, bazı toplumsal gruplar için ise toplumun dışında tutulma, dışlanma söz konusu olmaktadır. Her kast ancak belli meslekleri yapabilmekte, belli yemekleri yiyebilmekte, belli bir tarzda giyinebilmekte ve kendi arasında evlenebilmektedir. Sırasıyla Brahminler (rahipler ve bilginler), Kshatriyalar (askerler ve yöneticiler), Vaişyalar (tacirler, toprak sahipleri ve çiftçiler) ve Şudralar (işçiler, kirli işleri yapanlar) hiyerarşik kast gruplarını oluşturur. Dokunulmazların ise hiçbir hakları yoktur. 1950 yılında kast düzeni hukuken yasaklanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Hindistan'da yöneticileri bağlantısızlık politikasını ikinci plana iterek, askeri ve ekonomik yapılanmaya ağırlık veren bir stratejiye yönlendiren olay hangisi olmuştur?

Doğu Pakistanlıların Pakistan’dan ayrılarak Bangladeş adında yeni bir devlet kurmaları

Sovyet ordusunun Afganistan’dan çekilmesi

Mayıs 1999’da ve Aralık 2001’de Hindistan ve Pakistan arasında yaşanan çatışmalar

Keşmir Sorunu

ABD-Hindistan yakınlaşması

Açıklama:

Keşmir, Hindu bir maharacanın yönetiminde, halkının çoğu Müslüman olan bir bölgedir. Keşmir’deki iç karışıklıklara Hindistan’ın doğrudan askeri müdahalesi günümüze kadar sürecek bir çatışmayı ateşlemiş ve Keşmir sorununu doğurmuştur. Halkının çoğunluğu Müslüman olan Keşmir uzun yıllar Hindistan ve Pakistan arasında çatışmalara yol açmıştır. İki ülke arasındaki ilk savaş bağımsızlığın hemen sonrasında başlamış ve 1949’a kadar sürmüştür. Aynı dönemde Nehru liderliğindeki Hindistan, bağlantısız bir dış politikayı öne çıkarmış Hindistan, Mısır ve Yugoslavya’nın başını çektikleri Bağlantısızlar Hareketi başlangıçta ABD yönetiminden tepki çekmiştir. Batılı ülkelerin bölgede Pakistan’ı destekleyen bir politikaya yönelmeleri, Hindistan’ı ABD ve aralarında sınır sorunlarının bulunduğu Çin’e karşı Sovyetlerin desteğini almak zorunda bırakmıştır. Hindistan’ın sürekli olarak kaçınmasına rağmen, 1962 yılında Çin birlikleri ülke sınırlarını geçerek Keşmir’in bir bölümünü kontrolü altına almış; bu savaş Hintli yöneticiler için izlenen dış politikayı revize etme yönünde bir uyarı olmuştur. Hindistan bölgesel sorunlarda askeri açıdan güçlü olmadıkça, küresel anlamda bir aktör olamayacağını anlamış, bağlantısızlık politikasını ikinci plana iterek, askeri ve ekonomik yapılanmaya ağırlık veren bir stratejiye yönelmek zorunda kalmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Hindistan ilk nükleer silah denemesini hangi yılda gerçekleştirmiştir?

1949

1965

1970

1971

1974

Açıklama:

Hindistan, Pakistanla arasındaki Keşmir sorunu başta olmak üzere, yaşanan bölgesel çatışmaların önemli bir sonucu olarak nükleer bir güce dönüşmüştür. Önceleri Çin’in sahip olduğu nükleer teknoloji ve silahlar, daha sonra ABD-Pakistan yakınlaşmasının bölgeye nükleer silahların yerleştirilme olasılığını güçlendirmesi, Hindistan’ın nükleer silah üretme konusundaki çabalarının başlıca nedenleridir. Pakistan’ın nükleer program başlattığını açıklamasından iki yıl sonra Hindistan 1974’te ilk nükleer silah denemesini gerçekleştirmiştir. ABD desteği ile nükleer silahlanma konusunda Çin-Pakistan iş birliği bölgede nükleer silahlara sahip olma yarışını daha da hızlandırmış, 1998 yılında Hindistan hükûmeti ülkesinin nükleer silahlara sahip olduğunu resmen açıklamıştır

Doğru Cevap: E

Soru 6

Hangisi Lok Sabha adı verilen Meclisin özelliklerinden biri değildir?

Federe devletlerin ve bölge yönetimlerinin temsil edildiği meclistir.

552 üyeden oluşur.

Ülke genelinde seçim bölgelerinden genel oy ile seçilen temsilcilerden oluşan Halk Meclisidir.

20 üye bölge yönetimlerinden seçimle gelmektedir ve ayrıca iki üyelik Anglo-Hintlilere ayrılmış bulunmaktadır.

Görev süresi beş yıldır.

Açıklama:

Diğer federal devletlerde olduğu gibi Hindistan’da da iki kamaralı (meclisli) bir yasama sistemi bulunmaktadır. Bunlar, ülke genelinde seçim bölgelerinden genel oy ile seçilen temsilcilerden oluşan Halk Meclisi yani Lok Sabha ve federe devlet temsilcilerinden oluşan Devletler Konseyi yani Rajya Sabha'dır. Yasamanın her iki kanadına birlikte parlamento adı verilmektedir. Her iki kamaranın üye sayıları, seçim sistemleri ve görev süreleri birbirlerinden farklıdır. Parlamento, çalışmalarını Hintçe ve İngilizce olmak üzere iki dilde yürütmektedir. Lok Sabha, 552 üyeden oluşur. Görev süresi beş yıldır. 530 üye, dar bölge çoğunluk sistemi ile seçilen üyelerden oluşur. 20 üye bölge yönetimlerinden seçimle gelmekte, ayrıca iki üyelik Anglo-Hintlilere (melezler) ayrılmış bulunmaktadır ve bu üyeler cumhurbaşkanı tarafından atanır. Rajya Sabha, federe devletlerin ve bölge yönetimlerinin temsil edildiği meclistir. 250 üyeli meclisin 12 üyesi doğrudan cumhurbaşkanı tarafından bürokratlar, edebiyatçılar, bilim insanları ve sanatçılar arasından atanırken, kalan 238 üye federe devlet meclisleri tarafından iki dereceli ve nispi temsil esasına göre yapılan bir seçimle belirlenir. Görev süresi 6 yıldır. İki yılda bir üyelerin üçte biri yenilenir. Rajya Sabha’nın üye dağılımı da devletlerin nüfusu esasına göre belirlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Parlamenter rejim Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu olmak üzere ikili bir yürütme yapısına sahiptir.
Hindistan cumhurbaşkanı, beş yıl süre ile seçilir.
Cumhurbaşkanı adaylığı için aranan şartlardan biri 30 yaşını tamamlamış olmaktır.
Bakanlar, Halk Meclisinin önerisi ile Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Başbakan, Halk Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Hindistan parlamenter sisteminin özelliklerindendir?

I, II, III, IV, V

I, II, V

II, III, IV

I, IV, V

III ve IV

Açıklama:

Hindistan, parlamenter rejimlerin temel özelliği olan ikili yürütme yapısına sahiptir ve yürütmenin her iki kanadı doğrudan veya dolaylı olarak yasama tarafından belirlenir. Hindistan’da yürütmenin kişi tarafından temsil edilen kanadı cumhurbaşkanı, kurul olarak görev yapan kanadı ise hükümettir. Hindistan cumhurbaşkanı, beş yıl süre ile parlamentonun her iki kanadı ve federe devlet meclislerinden gelen temsilcilerin oluşturduğu bir meclis tarafından seçilir. Federe meclislerden gelen temsilcilerin sayısı devletin nüfusunun önce federe devletin yasama meclisindeki üye sayısına, bulunan sayının da bine bölünmesi ile belirlenir. Anayasa’ya göre adaylık için Hindistan vatandaşı, 35 yaşını tamamlamış ve Halk Meclisine seçilme yeterliliğine sahip olma şartları aranmaktadır. Başbakan, Halk Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanınca atanmaktadır. Bakanlar ise Başbakanın önerisi ile yine Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Tüm bakanların Parlamento üyesi olması zorunludur. Atama sırasında her iki meclisten birinde üyeliği bulunmayan kişiler görevde kalabilmek için altı ay içinde temsilcilik sıfatını kazanmak zorundadırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Hindistan’da kökeni oldukça gerilere uzanan kırsal yönetim birimlerine ne ad verilir?

Jati

Varna

Şudra

Vaişya

Pançayat

Açıklama:

Pançayatlar, Hindistan’da kökeni oldukça gerilere uzanan yerel yönetim birimlerine verilen isimdir. Bu geleneksel yapılar farklı biçimlerde ve etkinlik düzeyinde varlıklarını sürdürmüşler, modern Hindistan’da yerel yönetim yapılarının da dinamiğini oluşturmuşlardır. 1959'da ülke genelinde ortak bir pançayat sistemi oluşturulması yönünde adım atılmış ve bu yapılar birbirleri ile bağlantılı üç kademeli bir yerel yönetim sistemine dönüştürülmüşlerdir. 1992'de Anayasa’da yapılan değişikliklerle bu birimlerin yetkileri genişletildi, kadınlara ve aşağı kastlara kontenjan üyelik verilmesi uygulamasına geçilmiştir. Bunlar; köy ve köy grupları temelinde örgütlenen Gram Pançayat, ortalama 40-50 köyden oluşan Blok ya da Pançayat Samiti ve bölge düzeyinde örgütlenen Zila Parişad yönetim birimleridir. Gram Pançayat üye sayısı 5 ile 31 arasında değişen ve köy meclisince doğrudan ya da dolaylı olarak seçilen ve meclisin icra organı olarak 5 yıllığına göreve gelen en alt birimdir. Köy düzeyinde inşaat, içme suyu, aydınlatma, sağlık, tarım, itfaiye, kooperatifçilik gibi hizmetleri yürütmekten sorumludur. Köy ile ilgili nüfus ve istatistik bilgilerini tutar, kalkınma planlarının hazırlanmasına yardımcı olmak ve projeleri yürütmek gibi görevleri yerine getirir. Pançayat Samiti, birçok köyün bir araya gelmesi ile oluşan daha büyük yerel yönetim birimleridir. Özellikle ekonomik kalkınma politikalarının yürütülmesinde belirleyici rol oynarlar. Görev süreleri 5 yıldır. Üyeleri köy muhtarları, bloktan seçilmiş üyeler, kooperatif ve diğer hizmet birimlerinin temsilcileri ve kontenjan üyelerden (kadınlara ve kastlara ayrılmış üyelikler) oluşmaktadır. Kendi görev alanında Gram Pançayat’ların üstlendikleri görevlerin yerine getirilmesi, denetimi ve koordinasyonu ve kalkınma programlarının yürütülmesinden sorumludurlar. Zila Parişad, federe devletler düzeyinde büyük bölgelerde örgütlenmiş kırsal yönetim birimleridir. Pançayat Samiti başkanları, bölgeden seçilen federal meclis temsilcileri, bölge kooperatif başkanı, kontenjan üyeler, kamu yönetimi temsilcileri üyelikleri oluşturmaktadırlar. Görev süreleri 5 yıldır. Zila Parişad, Pançayat Samiti’ye verilen görevlerin denetimi, yönlendirilmesi, koordinasyonu ve federe devlet yönetimine öneri ve bilgi sunmak gibi görevleri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Hindistan'da dini-milliyetçi sağ kanatta yer alan ve özellikle Müslüman karşıtı bir siyaset izlemiş olan siyasi parti hangisidir?

Kongre Partisi

Merkez Parti

Janata Parti

Bharatiya Janata Parti

Hindistan Komünist Partisi

Açıklama:

Bharatiya Janata Parti dini ve milliyetçi sağı temsil etmektedir. Radikal Hindu Milliyetçiliğini benimseyen Parti özellikle Müslüman karşıtı bir siyaset izlemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Kongre Partisi ilk kez hangi seçimlerde Halk Meclisi'nde sandalye kaybına uğramıştır?

1960

1964

1967

1971

1976

Açıklama:

1964 yılında Nehru’nun ölümü ve yerine kızı Indra Gandhi’nin geçmesi hem ittifak içinde bazı ayrımların öne çıkmasına hem de Parti için bazı stratejik kararların alınması beraberinde getirmiştir. 1967 seçimlerinde Kongre Partisi 6 federe devlet seçimini kaybederek, ilk kez Lok Sabha’da sandalye kaybına uğradı. Indra Gandhi, partinin yoksul kır ve kentsel grupların taleplerine daha duyarlı bir siyasete yönelmesi gerektiğini ve parti örgütünün bu doğrultuda yeniden yapılandırılmasını savunuyordu. Bu değişim, partiye olan popüler desteği artırırken, Kongre içindeki yerel elitler tarafından destek görmedi. Çatışma 1970’li yılların başlarında Kongre Partisinin Gandhi taraftarları ile gelenekçiler arasında bölünmesine neden olmuş fakat mücadeleden Indra Gandhi taraftarları galip çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

İngiliz hâkimiyetine karşı şiddet içermeyen, pasifist yöntemlerle bağımsızlık mücadelesi yürüten efsanevi Hinli siyasi lider aşağıdakilerden hangisidir?

Muhammet Ali Cinnah

Mahatma Gandhi

Abraham Lincoln

Nelson Mandela

Siddharta Gautama

Açıklama:

İngiliz hâkimiyetine karşı şiddet içermeyen, pasifist yöntemlerle bağımsızlık mücadelesi yürüten efsanevi Hinli siyasi lider Mahatma Gandhi'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Pakistan
II. Bangladeş
III. Endonezya
Yukarıdaki devletlerden hangisi ya da hangileri Hindistan'ın bölünmesi ile süreç içerisinde kurulan devletler arasında yer alır?

Yanlız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Hindistan bölününce Hindistan ve Pakistan olmak üzere iki devlet kurulmuştur. Daha sonra Doğu Pakistan'ın, Pakistan'dan ayrılmasıyla Banladeş devleti kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Hindistan kast sisteminde aşağıdaki gruplardan hangisi en alt tabakada yer alır?

Brahminler

Kshatriyalar

Dokunulmazlar

Vaişyalar

Şudralar

Açıklama:

Kast sisteminin en altında yer alan dokunulmazlar, izole biçimde yaşamaya zorlanmışlar ve üst kastlarla temasları en aza indirilmeye çalışılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Hindu bir maharacanın yönetiminde, halkının çoğu Müslüman olan Hindistan ve Pakistan arasında savaşlrın ortaya çıkmasına neden olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Delhi

İslamabat

Keşmir

Mumbai

Bengal

Açıklama:

indu bir maharacanın yönetiminde, halkının çoğu Müslüman olan Hindistan ve Pakistan arasında savaşlrın ortaya çıkmasına neden olan bölge Keşmir'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Hindistan cumhurbaşkanına ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Art arda en fazla iki dönem seçilebilir.

Özel af yetkisine sahiptir.

Yüksek mahkemelerin yargıçlarını atar.

Başbakanı seçer ve hükümet kurmakla görevlendirir.

Anayasayı ihlal suçlaması ile görevden alınabilir.

Açıklama:

Anayasa bir kişinin cumhurbaşkanlığına kaç kez seçileceği konusunda herhangi bir sınırlama getirmemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

I. Lok Sabha’yı feshetme yetkisi,
II. Kanunları tekrar parlamentoya gönderme yetkisi,
III. Federe devlet valilerini atama yetkisi
IV. KHK çıkarma yetkisi
V. Olağanüstü hâl ilan etme yetkisi
Yukarıdakilerden kaç tanesi cumhurbaşkanının başbakanın önerileri doğrultusunda kullanabileceği yetkiler arasında yer alır?

Açıklama:

Cumhurbaşkanı bu yetkilerin tamamına sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Hindistan'da kaç federe devlet bulunmaktadır?

Açıklama:

Hindistan'da 28 federe devlet bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Hindistan'ın bağımsızlık mücaledesinde rol alan siyasi partidir?

Hindistan Komünist Partisi

Bharatiya Janata Parti

Janata Parti

Kongre Partisi

Lok Sabha

Açıklama:

Hindistan'da Kongre Partisi ve Janata Parti merkez siyasetin temsilcileridir. Bharatiya Janata Parti (BJP) dinî-milliyetçi sağı, Hindistan Komünist Partisi ise
sosyalist eğilimi temsil etmektedir. Bu partilerden Kongre partisi bağımsızlık mücadelesini başlatan partidir. Lok Sabha ise bir parti değil mecliste yer alan bir gruptur.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Indra Gandhi'ye suikast düzenleyen inanç grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Sihler

Budistler

Hindular

Hristiyanlar

Müslümanlar

Açıklama:

Sihler, Hintlilerin asimilasyon politikalarına karşı tepkisel bir tutum
içinde olan bir gruptur. Kalistan adını verdikleri bir devlet kurmak amacıyla 1970’li yıllardan itibaren ayrılıkçı eylemelere hız verdiler. 1984 yılında Hindistan ordusu hareketin lideri Bhindranwale ve yanındakilere karşı Sihlerin kutsal mekânı Altın Tapınak’a bir operasyon düzenledi. Operasyonda ayrılıkçıların lideri ile birlikte çok sayıda sivil insan hayatını kaybetmiştir. Bu olay ülke genelinde Sihlerin tepkisini çekmiştir. Bizzat Indra Gandhi bu tepkilerin kurbanı oldu. Aynı yıl Gandhi Sih korumaları tarafından gerçekleştirilen bir suikast sonucunda hayatını kaybetti.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Hindistan'da müslüman karşıtlığı temelinde bir kimlik siyaseti izleyen parti aşağıdakilerden hangisidir?

Kongre Partisi

Janata Parti

Bharatiya Janata Parti

Hindistan Komünist Partisi

Lok Sabha

Açıklama:

Hindistan'da müslüman karşıtlığı temelinde bir kimlik siyaseti izleyen parti Bharatiya Janata Partisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Hindistan ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Hindistan zıtlıkların ülkesidir.

Dünyanın en eski medeniyet havzalarından birinin mirasına sahip bulunmaktadır.

Canlı bir demokrasiye sahiptir.

Bağımsızlıktan bugüne ülkede düzenli seçimler yapılmaktadır.

Ülkede sosyal bölünmüşlük bulunmamaktadır.

Açıklama:

Hindistan zıtlıkların ülkesidir. Dünyanın en eski medeniyet havzalarından birinin mirasına sahip bulunmaktadır. Canlı bir demokrasiye sahiptir. Bağımsızlıktan bugüne ülkede düzenli seçimler yapılmakta, birçok ulusal ve bölgesel parti birbirleri ile rekabet hâlinde siyasal sistem içinde rol oynamaktadır. Özgür, güçlü bir medyaya sahip olması ve vatandaşlara geniş siyasal hakların tanınmış olması ile benzer sosyoekonomik özelliklere sahip diğer gelişmekte olan ülke örneklerinden belirgin bir biçimde ayrılmaktadır. Ülke ekonomisi son yirmi yıl içinde yıllık ortalama %5-6 oranında büyümektedir. Bilişim teknolojileri başta olmak üzere birçok sektörde dikkat çekici bir ilerleme göstermektedir. Üretim kapasitesi nedeniyle tarımsal ürün ihracatçısı bir ülkedir. Hem askerî alanda hem de enerji üretiminde nükleer teknolojiye sahip bulunmaktadır. Tüm bu görünüme karşılık, bağımsızlığına 1947 yılında ulaşabilmiştir. Ülkede sosyal bölünmüşlük üst düzeydedir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Hindistan'ın siyasal sistemini etkileyen dinamikler arasındadır?
I- Çok Kültürlü Bir Medeniyet Mirası
II- Sömürge Dönemi
III- Bağımsızlık/Bölünme Süreci

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Çok Kültürlü Bir Medeniyet Mirası, Sömürge Dönemi ve Bağımsızlık/Bölünme Süreci Hindistan'ın siyasal sistemini etkileyen dinamikler arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Kökenleri Brahmanizm ve Veda inancına/Vedizme dayanan; kast sistemi ve reenkarnasyon inancı önemli
bir yer işgal ettiği inanış aşağıdakilerden hangisidir?

Şamanizm

Paganizm

Budizm

Hinduizm

Jainizm

Açıklama:

Hinduizm: Kökenleri Brahmanizm ve Veda inancına/Vedizme dayanan Hinduizm’de kast sistemi ve
reenkarnasyon inancı önemli bir yer işgal eder.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Mohandans Karamçand (Mahatma) Gandhi hangi partinin bir seçkinler örgütü olmaktan çıkartılıp kitlesel bir harekete dönüştürülmesinin karizmatik lideri olarak öne çıkmıştır?

Awami Birliği Partisinin

Kongre Partisi

Bharatiya Janata Parti (BJP)

Janata Parti

Hindistan Komünist Partisi

Açıklama:

Mohandans Karamçand (Mahatma) Gandhi Kongre Partisinin bir seçkinler örgütü olmaktan çıkartılıp kitlesel bir harekete dönüştürülmesinin karizmatik lideri olarak öne çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

İngiliz kontrolü altındaki Hindistan’da yaşayan Müslümanlara önderlik ederek 1947 yılında Pakistan’ın kuruculuğunu üstlenen ünlü siyasi lider aşağıdakilerden hangisisdir?

Pandit J. Nehru

Manmohan Singh

Indra Gandhi

Mahatma Gandhi

Muhammet Ali Cinnah

Açıklama:

Muhammet Ali Cinnah, İngiliz kontrolü altındaki Hindistan’da yaşayan Müslümanlara önderlik ederek 1947 yılında Pakistan’ın kuruculuğunu üstlenen ünlü siyasi liderdir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Hangi yıl Hindistan Anayasası2nda değişiklik yapılarak Keşmir'e tanınan özerkliğe sınırlamalar getirilmiştir?

1962

1964

1965

1970

1971

Açıklama:

1964 yılında Hindistan’ın anayasasını değiştirerek Keşmir’e tanınan özerkliğe sınırlamalar getirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Hindistan ile ilgili olarak söylenemez?

Hindistan federal bir devlettir.

Hindistan parlamenter demokrasi ile yönetilmektedir.

Hindistan'da çok parti sistemi kesintisiz bir biçimde işlemiştir.

Hindistan kazuistik bir anayasaya sahiptir.

Hindistan yasama organı tek kanattan oluşmaktadır.

Açıklama:

Hindistan federal bir devlet olmanın doğal sonucu olarak iki kanattan oluşan bir yasama organına sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Hindistan yargı sistemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Hindistan’da yargı sistemi üç aşamadan oluşan hiyerarşik bir yapıya sahiptir.

Merkezi yargı organı olarak Hindistan Yüksek Mahkemesi bulunmaktadır.

Hindistan Yüksek Mahkemesi bir başkan ve 25 yargıçtan oluşmaktadır.

Yüksek Mahkeme üyeleri Hindistan vatandaşı olmak zorundadır.

Yüksek Mahkeme üyeleri 70 yaşına kadar görevde kalabilmektedirler.

Açıklama:

Yüksek mahkemeye atanan bir yargıç 65 yaşına kadar görevde kalabilmektedir. Bu nedenle 70 yaşına kadar Yüksek Mahkeme yargıçlarının görevde kalabileceğini ifade eden E seçeneği söylenemez.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Bir Yüksek Mahkeme hakimi olarak en az kaç yıl görev yapmış olanlar Hindistan Yüksek Mahkemesi'ne atanabilirler?

Açıklama:

Yüksek Mahkeme üyeleri Hindistan vatandaşı olmak koşulu ile
beş yıl süre ile bir yüksek mahkeme hâkimi olarak görev yapmış olanlar arasından seçilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Hindistan siyasal hayatıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Hindistan’da bağımsızlıktan bugüne oturmuş bir parti sistemi bulunmaktadır.

Hindistan uzun yıllar, 1947-1967 yılları arasında, Kongre Partisi’nin güdümünde dominant bir parti sistemine sahip olmuştur.

1967’den itibaren Hindistan, önce yine Kongre Partisinin merkezinde yer aldığı hakim parti sistemine eğilim göstermiştir.

1990’lı yıllardan itibaren, çok parti sistemine doğru bir değişim seyri izlemiştir.

Hindistan'ın geçirdiği bu değişken süreçte ülkede ulusal düzeyde üç temel siyasal eğilimin öne çıktığı söylenebilir: Merkez, sağ ve sosyalist parti veya eğilimler.

Açıklama:

Hindistan’da bağımsızlıktan bugüne oturmuş bir parti sisteminin bulunduğundan söz etmek mümkün değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Hindistan hangi yıl bağımsızlığını kazanmıştır?

1917

1927

1937

1947

1957

Açıklama:

Hindistan bağımsızlığına 1947 yılında ulaşabilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi 16. yüzyıla kadar Hindistan'da hüküm süren ve Delhi Sultanlıkları olarak anılan Türk devletlerinden biri değildir?

Kutbiler

Balabanlılar

Kalaçlar

Tuğluklar

Saltuklular

Açıklama:

900’lü yılların sonlarında Gazneliler bölgeye etkili saldırılar düzenlediler. Bölgede 16. yüzyılın başlarına kadar çok sayıda Türk devleti hüküm sürdü. Delhi Sultanlıkları olarak nitelenen bu devletler (Kutbiler, Balabanlılar, Kalaçlar, Tuğluklar, Lodiler) 1526 yılında Hindistan’da güçlü bir imparatorluk kuran Babür Devleti’ne yerlerini bıraktılar.

Doğru Cevap: E

Soru 33

İngiliz hâkimiyetine karşı şiddet içermeyen, pasifist yöntemlerle bağımsızlık mücadelesi yürüten efsanevi Hintli siyasi lider kimdir?

Muhammet Ali Cinnah

Mahatma Gandhi

Jawaharlal Nehru

Subhash Chandra Bose

Rabindranath Tagore

Açıklama:

Mohandans Karamçand (Mahatma) Gandhi: İngiliz hâkimiyetine karşı şiddet içermeyen, pasifist yöntemlerle bağımsızlık mücadelesi yürüten efsanevi Hintli siyasi lider.

Doğru Cevap: B

Soru 34

İngiliz kontrolü altındaki Hindistan’da yaşayan Müslümanlara önderlik ederek 1947 yılında Pakistan’ın kuruculuğunu üstlenen ünlü siyasi lider kimdir?

Muhammet Ali Cinnah

İmran Han

Zülfikar Ali Butto

Benazir Butto

Yusuf Rıza Gilani

Açıklama:

Muhammet Ali Cinnah: İngiliz kontrolü altındaki Hindistan’da yaşayan Müslümanlara önderlik ederek 1947 yılında Pakistan’ın kuruculuğunu üstlenen ünlü siyasi lider.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Soğuk Savaş sırasında Sovyetler Birliği ve Batı Bloku’nun dışında kalan ülkelerin kurduğu ve Hindistan lideri Nehru’nun öncülüğünü yaptığı uluslararası dayanışma ve iş birliği örgütü hangisidir?

Tarafsızlar Bloku

Dünya Barış Hareketi

Bağlantısızlar Hareketi

Kuzey İttifakı

Güney Bloku

Açıklama:

Bağlantısızlar Hareketi, Soğuk Savaş sırasında Sovyetler Birliği ve Batı Bloku’nun dışında kalan ülkelerin kurduğu ve Hindistan lideri Nehru’nun öncülüğünü yaptığı uluslararası dayanışma ve iş birliği örgütüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Hindistan'da varlığını sürdüren kastlardan biri değildir?

Brahminler

Kshatriyalar

Vaişyalar

Şudralar

Aryalar

Açıklama:

Her kast ancak belli meslekleri yapabilmekte, belli yemekleri yiyebilmekte, belli bir tarzda giyinebilmekte ve kendi arasında evlenebilmektedir. Sırasıyla rahminler (rahipler ve bilginler), Kshatriyalar (askerler ve yöneticiler), Vaişyalar (tacirler, toprak sahipleri ve çiftçiler) ve Şudralar (işçiler, kirli işleri yapanlar) hiyerarşik kast gruplarını oluşturur. “Dokunulmazlar”ın ise hiçbir hakları yoktur. 1950 yılında kast düzeni hukuken yasaklanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Hindistan’da genel seçim bölgelerinden seçilen 530 üyeden oluşan halk meclisine ne ad verilir?

Parlamento

Rajya Sabha

Lok Sabha

Kamara

Millet Meclisi

Açıklama:

Lok Sabha genel seçim bölgelerinden seçilen 530 üyeden oluşan halk meclisini, Rajya Sabha ise 250 üyelik federe devlet ve bölge yönetim temsilcilerinden oluşan devletler konseyini isimlendirmek için kullanılmıştır. Yasamanın her iki kanadı birlikte Hindistan parlamentosunu oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Hindistan federalizminin kurumsal olarak merkezî yönetimin yerel kurumlar üzerinde belirleyici ve yönlendirici olduğu bir yetki dağılımına sahip bulunması nedeniyle, bu sisteme ne ad verilmektedir?

Kooperatif federalizm

Fonksiyonel federalizm

Yarı-başkanlık

Bürokratik federalizm

Rasyonelleştirilmiş federalizm

Açıklama:

Hindistan federalizmi kurumsal olarak merkezî yönetimin yerel kurumlar üzerinde belirleyici ve yönlendirici olduğu bir yetki dağılımına sahip bulunmaktadır. Bu nedenle sistem yarı-federalizm ya da kooperatif federalizm olarak isimlendirilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Hindistan’da kökeni oldukça gerilere uzanan yerel yönetim birimlerine ne ad verilir?

Pratap

Lok Sabha

Rajya Sabha

Pançayat

Janata

Açıklama:

Pançayatlar, Hindistan’da kökeni oldukça gerilere uzanan yerel yönetim birimlerine verilen isimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

1947-1967 yılları arasında Hindistan'da iktidarda olan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Kongre Partisi

Bharatiya Janata Parti

Janata Parti

Hindistan Komünist Partisi

Hindistan Sosyalist Partisi

Açıklama:

Hindistan’da bağımsızlıktan bugüne oturmuş bir parti sisteminin bulunduğundan söz etmek mümkün değildir. Ülke uzun yıllar, 1947-1967 yılları arasında, Kongre Partisi’nin güdümünde dominant bir parti sistemine sahip olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bağımsızlıktan bugüne ülkede düzenli seçimler yapılmaktadır
Birçok ulusal ve bölgesel parti birbirleri ile rekabet hâlinde siyasal sistem içinde rol oynamaktadır
Özgür, güçlü bir medyaya sahip olması ve vatandaşlara geniş siyasal hakların tanınmıştır

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Hindistan'ı benzer sosyoekonomik özelliklere sahip diğer gelişmekte olan ülke örneklerinden belirgin bir biçimde ayrılmaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 42

MS sekizinci yüzyılda doğup gelişmiştir
Hiyerarşik sistemini reddeder
Birliğe ulaşmayı eşitlikçi temelde yeniden yorumlayan bir anlayışa sahiptir

Budizm ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Hindistan’ın çok kültürlü arka planının şekillenmesinde etkili olan diğer bir gelişme MÖ beşinci yüzyılda doğup gelişen Budizm’dir. Buda olarak bilinen Siddharta Gautama’nın (MÖ 563-483) öğretilerine dayanan bu inanç sistemi Hinduizm’in hiyerarşik sistemini reddederek, birliğe ulaşmayı eşitlikçi temelde yeniden yorumlayan bir anlayışla birçok farklı ekollere ayrılarak geniş bir bölgeye yayılmıştır (Joshi, 2006: 3-25). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

16. yüzyılın başlarına kadar çok sayıda Türk devleti hüküm sürdü. Aşağıdakilerden hangisi 1526 yılında Hindistan’da güçlü bir imparatorluk kuran Babür Devleti’ne yerlerini bırakan Delhi Sultanlıklarından biri değildir?

Maharacalar

Kutbiler

Kalaçlar

Lodiler

Balabanlar

Açıklama:

16. yüzyılın başlarına kadar çok sayıda Türk devleti hüküm sürdü. Delhi Sultanlıkları olarak nitelenen bu devletler (Kutbiler, Balabanlılar, Kalaçlar, Tuğluklar, Lodiler) 1526 yılında Hindistan’da güçlü bir imparatorluk kuran Babür Devleti’ne yerlerini bıraktılar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

1921 yılında Kongre lideri oldu
Köylüleri hareketin aktif sosyal gücü olarak mobilize etmeyi başardı
Hintli orta sınıf ile kaynaşmasını sağladı

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Gandhi ile ilgili doğru bir ifadedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Gandhi Kongre Partisinin bir seçkinler örgütü olmaktan çıkartılıp kitlesel bir harekete dönüştürülmesinin karizmatik lideri olarak öne çıktı. 1921 yılında Kongre lideri olduktan sonra Gandhi köylüleri hareketin aktif sosyal gücü olarak mobilize etmeyi başardı ve Hintli orta sınıf ile kaynaşmasını sağladı (Kohli and Basu, 2010: 271). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

İngiltere, Hindistan’ın bağımsızlığını kaç yılında kabul etmiştir?

1918

1941

1947

1959

1971

Açıklama:

Kongre Partisinin İkinci Dünya Savaşı’nda aktif desteğini alan İngiltere, savaştan sonra Ağustos 1947’de Hindistan’ın bağımsızlığını kabul etti. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Hindistan'da resmi olarak tanınan kaç dil vardır?

Açıklama:

Ülkede resmî olarak tanınan 22 dil ve çok sayıda yine resmî olarak tanınan ikinci dil konuşulmaktadır. Ancak ülkede konuşulan dil sayısı bu rakamın çok üstündedir. Hindistan’da nüfus istatistiklerinde 114 farklı dil ve 210 farklı lehçe yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Hindistanda çoğunluktadır?

Müslümanlar

Hıristiyanlar

Budistler

Sihler

Hindular

Açıklama:

Nüfusun yaklaşık %80’i Hindu dinindendir. Müslümanlar %13,4 ile ikinci büyük grubu oluşturmaktadırlar. Ayrıca nüfusun %2,3’ü Hristiyan, %1,9’u Sih ve %0,8’i Budist’tir. Doğru cevap E'dir

Doğru Cevap: E

Soru 48

Askerler ve yöneticiler Kast sisteminde aşağıdakilerden hangisinde yer alır?

Kshatriyalar

Brahminler

Vaişyalar

Şudralar

Dokunulmazlar

Açıklama:

Brahminler (rahipler ve bilginler), Kshatriyalar (askerler ve yöneticiler), Vaişyalar (tacirler, toprak sahipleri ve çiftçiler) ve Şudralar (işçiler, kirli işleri yapanlar) hiyerarşik kast gruplarını oluşturur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Kast sisteminin en altında yer alan gruptur?

Dokunulmazlar

Kshatriyalar

Brahminler

Şudralar

Vaişyalar

Açıklama:

Dokunulmazlar: Kast sisteminin en altında yer alan dokunulmazlar, izole biçimde yaşamaya zorlanmışlar ve üst kastlarla temasları en aza indirilmeye çalışılmıştır. Hindistan, kast sistemini hukuken ortadan kaldırmış olsa da sosyal alanda etkileri fiilen hissedilmeye devam etmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Dünyanın en kazuistik anayasalarından biri olan, 395 madde, 12 çizelge ve 4 ekten oluşan Hindistan Anayasası kaç yılında yürürlüğe girmiştir?

1935

1947

1950

1980

2009

Açıklama:

1950 yılında yürürlüğe giren Hindistan Anayasası dünyanın en kazuistik anayasalarından biridir. Anayasa 395 madde, 12 çizelge ve 4 ekten oluşmaktadır. Bugüne kadar Anayasa’da 97 değişiklik yapılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Hindistan’da hangi yüzyılın başlarına kadar çok sayıda Türk devleti hüküm sürdü?

Açıklama:

Bölgede 16. yüzyılın başlarına kadar çok sayıda Türk devleti hüküm sürdü. Delhi Sultanlıkları olarak nitelenen bu devletler (Kutbiler, Balabanlılar, Kalaçlar, Tuğluklar, Lodiler) 1526 yılında Hindistan’da güçlü bir imparatorluk kuran Babür Devleti’ne yerlerini bıraktılar.

Doğru Cevap: C

Soru 52

İngiltere’yi ,(Mahatma) Gandhi önderliğindeki yükselen hareketi bastırmak yerine iş birliğine yönelten etken hangisiydi?

Rusya’da yaşanan 1917 devrimi,

Birinci Dünya Savaşı sonrasında uluslararası alanda dile getirilen self determinasyon hakkı,

Gandhi’nin pasifist yöntemlerle bağımsızlık mücadelesi yürütmesi,

Yaklaşan İkinci Dünya Savaşı,

Gandhi’nin köylüleri hareketini aktif sosyal gücü olarak mobilize etmeyi başarması,

Açıklama:

1921 yılında Kongre lideri olduktan sonra Gandhi köylüleri hareketin aktif sosyal gücü olarak mobilize etmeyi başardı ve Hintli orta sınıf ile kaynaşmasını sağladı (Kohli and Basu, 2010: 271). Yaklaşan İkinci Dünya Savaşı İngiltere’nin yükselen hareketi bastırmak yerine iş birliğine yönelmek zorunda bıraktı. 1935 yılında özerkliği güçlendiren yasal düzenlemeler gerçekleştirildi ve 1937 yılında seçimler yapıldı. Bu şekilde Kongre Partisinin İkinci Dünya Savaşı’nda aktif desteğini alan İngiltere, savaştan sonra Ağustos 1947’de Hindistan’ın bağımsızlığını kabul etti.

Doğru Cevap: D

Soru 53

1947 yılında Pakistan’ın kuruculuğunu üstlenen ünlü siyasi lider kimdir?

Jawaharlal Nehru

Muhammet Ali Cinnah

Indira Gandhi

Rajiv Gandhi

Muhammed b. Kasım

Açıklama:

Muhammet Ali Cinnah, İngiliz kontrolü altındaki Hindistan’da yaşayan Müslümanlara önderlik ederek 1947 yılında Pakistan’ın kuruculuğunu üstlenen ünlü siyasi liderdir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Hindistan nüfusunun %13,4 ile ikinci büyük grubu hangi dine aittir?

Budist

Hindu

Müslüman

Hristiyan

Sih

Açıklama:

Nüfusun yaklaşık %80’i Hindu dinindendir. Müslümanlar %13,4 ile ikinci büyük grubu oluşturmaktadırlar. Ayrıca nüfusun %2,3’ü Hristiyan, %1,9’u Sih ve %0,8’i Budist’tir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Hiyerarşik kast gruplarından” Vaişyalar” hangi meslek grubuna aitlerdir?

Tacirler, toprak sahipleri ve çiftçiler

Rahipler ve bilginler

Askerler ve yöneticiler

İşçiler, kirli işleri yapanlar

Dokunulmazlar

Açıklama:

Sırasıyla Brahminler (rahipler ve bilginler), Kshatriyalar (askerler ve yöneticiler), Vaişyalar (tacirler, toprak sahipleri ve çiftçiler) ve Şudralar (işçiler, kirli işleri yapanlar) hiyerarşik kast gruplarını oluşturur. “Dokunulmazlar”ın ise hiçbir hakları yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 56

I. Federe devletlerin ve bölge yönetimlerinin temsil edildiği meclistir.
II. Üye dağılımı devletlerin nüfusu esasına göre belirlenir.
III. Meclis çalışmalarını yürütmek amacıyla bir genel sekreterlik görev yapmaktadır.
IV. Ortak, daimî ve geçici komisyonlar görev yapmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Devletler Konseyi (Rajya Sabha)’ya ait doğru bilgilerdir?

I,II

I,II,III

III,IV

II,III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Seçeneklerde verilen bilgilerin hepsi doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Yüksek Mahkeme’nin görev ve yetki alanı girmez?

Merkezî yönetim ile federe devletler arasında, federe devletlerin kendi aralarındaki uyuşmazlıkları çözümlemede birinci derecede yetkilidir.

Federe devlet yüksek mahkemelerinin verdikleri tüm kararların temyiz organıdır.

Hükûmetin tavsiyesi üzerine cumhurbaşkanına belli konularda istendiğinde görüşte

Bir anayasa mahkemesi gibi de çalışır.

Olağanüstü hâl ilan etme yetkisi vardır.

Açıklama:

Olağanüstü hâl ilan etme yetkisi cumhurbaşkanının kullanabileceği bir yetkidir. Bu durumda cevap “E” seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

“ Dinî ve milliyetçi sağı temsil etmektedir. Radikal Hindu Milliyetçiliğini benimseyen BJP özellikle Müslüman karşıtı bir siyaset izlemiştir. Günümüz Hindistan’ın da aşırı sağ siyasetin partisidir. ”
Yukarıda tanımı verilen parti Hindistan’daki hangi siyasal partidir?

Kongre

Bharatiya Janata

Janata

Hindistan Komünist

Kültürel Milliyetçilik

Açıklama:

Soruda anlatılan parti Bharatiya Janata Partisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Hangi parti Nehru ve Gandhi gibi isimlerin etkisiyle 1990’lı yıllara kadar parlamentonun egemen gücü olan merkez partisi olmuştur?

Kongre

Bharatiya Janata

Janata

Hindistan Komünist

Kültürel Milliyetçilik

Açıklama:

Kongre Partisi, belirtildiği gibi, ülkenin bağımsızlık mücadelesini yürüten harekete dayanmaktadır. Gandhi, Nehru gibi bağımsızlığın karizmatik liderleri Kongre Hareketi içinde yetişmiş isimlerdir. Parti bağımsızlıktan bugüne gücünü yitirse de ülkede hükûmetlerin oluşması üzerindeki hakim rolünü 1990’lı yıllara kadar sürdürebilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

11 Eylül 2001 saldırılarından sonra ABD öncülüğünde başlatılan Afganistan operasyonu’nun sonuçlarından birisi değildir?

Hint Okyanusunun ve Güney Asya bölgesinin güvenliğinin önemini artırmıştır.

Hindistan, 2001 yılından sonra ABD ile ilişkilerini geliştirme yönünde bir dış politikaya yönelmiştir.

Hindistan, Afganistan’daki operasyonlara lojistik destek sağlamakta, bu ülkedeki sosyal ve sağlık hizmetlerinin verilmesinde aktif rol oynamaktadır.

Bağlantısızlar Hareketi’nin oluşmasında etkin bir rol oynadı.

ABD’nin yakın desteği ile nükleer enerji alanında kendine özerk hareket alanı oluşturabilmiştir.

Açıklama:

“D” seçeneği hariç diğer seçenekler 11 Eylül sonrasında gelişen olaylardır. “D” seçeneğinde anlatılan ; Soğuk Savaş döneminde yeni kurulan üçüncü dünya ülkeleri ile birlikte karma ekonomi modelini öne çıkaran ve iki süper güce bağımlı olmayan yeni bir blokun, Bağlantısızlar Hareketi’nin oluşmasında Hindistan kurucu ve etkin bir rol oynamasıdır. (Sönmezoğlu, 1989: 176-190).

Doğru Cevap: D

Soru 61

Hindistan ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Üretim kapasitesi nedeniyle tarımsal ürün ihracatçısı bir ülkedir

Bağımsızlığına 1947 yılında ulaşabilmiştir

Ülkede sosyal bölünmüşlük üst düzeydedir

Vatandaşlara kısıtlı siyasal hakların tanınmış olması

Yoksulluk hâlâ ülkenin temel sorunlarından biridir

Açıklama:

Hindistan, vatandaşlarına geniş siyasal hakların tanınmış olması ile benzer sosyoekonomik özelliklere sahip diğer gelişmekte olan ülke örneklerinden belirgin bir biçimde ayrılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Kökenleri Brahmanizm ve Vedizme dayanır
Kast sistemi mevcuttur
Reenkarnasyon inancı vardır

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Hinduizm ile ilgili doğru bilgilerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Kökenleri Brahmanizm ve Veda inancına/Vedizme dayanan Hinduizm’de kast sistemi ve reenkarnasyon inancı önemli bir yer işgal eder. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Hindistan'da 16. yüzyılın başlarına kadar hüküm süren bir Türk devleti değildir?

Kutbiler

Balabanlılar

Aryalar

Tuğluklar

Lodiler

Açıklama:

MÖ 2000li yıllarda Hindistana gelen Kafkasya kökenli Arya kabileleri aynı zamanda Hindu inançları ile desteklenen hiyerarşik ve katı bir toplumsal sınıf düzeni olan kast sistemini de bölgede yerleştirdiler (McCormick, 2010: 374).
Bölgede 16. yüzyılın başlarına kadar çok sayıda Türk devleti hüküm sürdü. Delhi Sultanlıkları olarak nitelenen bu devletler (Kutbiler, Balabanlılar, Kalaçlar, Tuğluklar, Lodiler) 1526 yılında Hindistan’da güçlü bir imparatorluk kuran Babür Devleti’ne yerlerini bıraktılar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Doğu Pakistan, kanlı bir iç savaş sonucunda Pakistan’dan ayrılarak hangi isimle bağımsızlığını ilan etmiştir?

Afganistan

Bangladeş

Myanmar

Nepal

Sri Lanka

Açıklama:

1971 yılında Hindistan ordusunun desteğini alan Doğu Pakistan, kanlı bir iç savaş sonucunda Pakistan’dan ayrılarak Bangladeş adıyla bağımsızlığını ilan etti (Chapman, 2009: 214-215). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi inançlar bakımından nüfusun oranına göre Hindistandaki ikinci büyük grubu oluşturur?

Budist

Hindu

Müslüman

Sih

Hıristiyan

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 66

Hindistan ilk nükleer silah denemesini kaç yılında gerçekleştirmiştir?

1962

1971

1974

1998

2001

Açıklama:

Hindistan 1974’te ilk nükleer silah denemesini gerçekleştirmiştir (Mustafin, 2007: 34). ABD desteği ile nükleer silahlanma konusunda Çin-Pakistan iş birliği bölgede nükleer silahlara sahip olma yarışını daha da hızlandırmış, 1998 yılında Hindistan hükûmeti ülkesinin nükleer silahlara sahip olduğunu resmen açıklamıştır (Purtaş, 2006: 61). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Lok Sabha 530 üyede oluşan Halk meclisidir
Rajya Sabha 250 üyelik federal devletler konseyidir
Parlamento, çalışmalarını yalnızca Hintçe olmak üzere tek dilde yürütmektedir

Yukarıdaki bilgilerden hangisi ya da hangileri Hindistan Federal Yasama organı ile ilgili doğru bir ifadedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

İlk iki bilgi doğrudur ancak parlamento, çalışmalarını Hintçe ve İngilizce olmak üzere iki dilde yürütmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Hindistan cumhurbaşkanı kaç yıl süre ile seçilir?

3 yıl

5 yıl

7 yıl

10 yıl

15 yıl

Açıklama:

Hindistan cumhurbaşkanı, beş yıl süre ile parlamentonun her iki kanadı ve federe devlet meclislerinden gelen temsilcilerin oluşturduğu bir meclis tarafından seçilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Üyeler beş yıl süre ile bir yüksek mahkeme hakimi olarak görevde bulunmuş olmalıdır
Üyeler Hindistan vatandaşı olmalıdır
Tanınmış hukukçular arasından başbakan tarafından atanabilmektedirler

Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri Hindistan Yüksek Mahkemesi üyelerinin seçilme kriterlerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Hindistan Yüksek Mahkemesi bir başkan ve 25 yargıçtan oluşmaktadır. Yüksek Mahkeme üyeleri Hindistan vatandaşı olmak koşulu ile beş yıl süre ile bir yüksek mahkeme hakimi olarak görev yapmış olanlar; on yıl süre ile bir yüksek mahkemede avukat olarak görev yapmış olanlar veya tanınmış hukukçular arasından başbakan tarafından değil, cumhurbaşkanı tarafından atanmaktadırlar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Kongre Partisi
Bharatiya Janata Partisi (BJP)
Janata Partisi
Hindistan Komünist Partisi

Günümüzde Hindistan'da merkez, sağ ve sosyalist parti veya eğilimler yer almaktadır. Yukarıda verilen partilerden hangisi ya da hangileri dini-milliyetçi sağı temsil etmektedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız IV

I ve III

Açıklama:

Kongre Partisi ve Janata Parti merkez siyasetin temsilcileridir. Bharatiya Janata Parti (BJP) dini-milliyetçi sağı, Hindistan Komünist Partisi ise sosyalist eğilimi temsil etmektedir (Kohli and Basu, 296). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Gelişmekte Olan Ülkelerde Siyaset - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler